Asseco South Eastern Europe S.A.

Annual Report (ESEF) • Feb 24, 2022

YE'21 GASEE Consolidated Financial Statements 2594002WNMJDV73HRU662021-12-312594002WNMJDV73HRU662020-12-312594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember2594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-312594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember2594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-312594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-312594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:OtherEquityInterestMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:OtherEquityInterestMember2594002WNMJDV73HRU662020-01-012020-12-31ifrs-full:OtherEquityInterestMember2594002WNMJDV73HRU662020-12-31ifrs-full:OtherEquityInterestMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:OtherEquityInterestMember2594002WNMJDV73HRU662021-01-012021-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember2594002WNMJDV73HRU662021-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMember2594002WNMJDV73HRU662019-12-31ifrs-full:MiscellaneousOtherReservesMemberiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Asseco South Eastern Europe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku Obecność w 23 krajach Uzyskana sprzedaż 1 147 mln PLN 3 392 osób pracujących na uzyskane wyniki Wypracowany wynik netto dla Akcjonariuszy Jednostki Dominującej 150,4 mln PLN Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 3 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Asseco South Eastern Europe Za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku W YBRANE DANE FINANSOWE ............................................................................................................................................................. 6 S KONSOLIDOWANY RACHUNEK Z ZYSKÓW I STRAT ORAZ SPRAWOZDANIE Z POZOSTAŁYCH DOCHODÓW CAŁKOWITYCH .......................... 7 S KONSOLIDOWANY BILANS ................................................................................................................................................................ 8 S KONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM ................................................................................................ 10 S KONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ............................................................................................................. 12 D ODATKOWE OBJAŚNIENIA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ........................................................................ 13 I. PODSTAWOWE INFORMACJE .......................................................................................................................................... 13 II. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ................................................................................ 14 2.1. Podstawa sporządzenia .............................................................................................................................................................. 14 2.2. Oświadczenie o zgodności .......................................................................................................................................................... 14 2.3. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji .................................................................................................................................. 15 2.4. Profesjonalny osąd i szacunki ..................................................................................................................................................... 15 2.5. Stosowane zasady rachunkowości ............................................................................................................................................. 15 2.6. Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie ...................................................... 16 2.7. Zmiany stosowanych zasad prezentacji ...................................................................................................................................... 17 2.8. Korekta błędu ............................................................................................................................................................................. 17 2.9. Zmiany danych porównywalnych ............................................................................................................................................... 17 III. ORGANIZACJA I ZMIANY W STRUKTURZE GRUPY ASSECO SOUTH EASTERN EUROPE, ZE WSKAZANIEM JEDNOSTEK PODLEGAJĄCYCH KONSOLIDACJI .......................................................................................................... 21 IV. INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI .......................................................................................... 24 V. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z ZYSKÓW I STRAT ..................................... 27 5.1. Struktura przychodów operacyjnych .......................................................................................................................................... 27 5.2. Struktura kosztów operacyjnych ................................................................................................................................................ 31 5.3. Pozostałe przychody i koszty operacyjne ................................................................................................................................... 34 5.4. Przychody i koszty finansowe ..................................................................................................................................................... 34 5.5. Podatek dochodowy ................................................................................................................................................................... 35 5.6. Zysk przypadający na jedną akcję ............................................................................................................................................... 37 5.7. Informacja dotycząca wypłaconej dywidendy ............................................................................................................................ 37 VI. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO BILANSU ...................................................................................... 38 6.1. Rzeczowe aktywa trwałe ............................................................................................................................................................ 38 6.2. Wartości niematerialne .............................................................................................................................................................. 40 6.3. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania ...................................................................................................................................... 43 6.4. Wartość firmy ............................................................................................................................................................................. 45 6.5. Testy z tytułu utraty wartości ..................................................................................................................................................... 52 6.6. Pozostałe aktywa finansowe ...................................................................................................................................................... 54 6.7. Czynne rozliczenia międzyokresowe .......................................................................................................................................... 57 6.8. Należności oraz aktywa z tytułu umów z klientami .................................................................................................................... 57 6.9. Zapasy ......................................................................................................................................................................................... 60 6.10. Środki pieniężne ......................................................................................................................................................................... 61 6.11. Kapitał podstawowy (zakładowy) i nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej .......................................... 61 6.12. Udziały niekontrolujące .............................................................................................................................................................. 61 6.13. Zobowiązania z tytułu leasingu ................................................................................................................................................... 62 6.14. Kredyty bankowe i pożyczki ........................................................................................................................................................ 64 6.15. Pozostałe zobowiązania finansowe ............................................................................................................................................ 66 6.16. Zobowiązania handlowe, zobowiązania budżetowe oraz pozostałe zobowiązania ................................................................... 67 6.17. Zobowiązania z tytułu umów z klientami ................................................................................................................................... 68 6.18. Rezerwy ...................................................................................................................................................................................... 69 6.19. Rozliczenia międzyokresowe kosztów ........................................................................................................................................ 71 6.20. Transakcje z podmiotami powiązanymi ..................................................................................................................................... 71 VII. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO RACHUNKU PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH ............................ 73 7.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej .................................................................................................... 73 7.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej ........................................................................................................ 73 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 4 VIII. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO CELÓW I ZASAD ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM .......................................... 74 8.1. Ryzyko zmian kursów walutowych ............................................................................................................................................. 74 8.2. Ryzyko zmian stopy procentowej ............................................................................................................................................... 76 8.3. Ryzyko kredytowe ...................................................................................................................................................................... 76 8.4. Ryzyko związane z płynnością .................................................................................................................................................... 77 8.5. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale na pozycje bilansowe .................... 77 IX. POZOSTAŁE NOTY OBJAŚNIAJĄCE ................................................................................................................................ 79 9.1. Zobowiązania pozabilansowe ..................................................................................................................................................... 79 9.2. Sezonowość i cykliczność ............................................................................................................................................................ 80 9.3. Zatrudnienie ............................................................................................................................................................................... 80 9.4. Informacje o wynagrodzeniu podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych ................................................. 80 9.5. Wynagrodzenie Zarządu oraz Rady Nadzorczej .......................................................................................................................... 81 9.6. Zarządzanie kapitałem ................................................................................................................................................................ 82 9.7. Klimat a działalność Grupy ASEE ................................................................................................................................................. 82 9.8. Znaczące zdarzenia po dniu bilansowym .................................................................................................................................... 83 9.9. Znaczące zdarzenia dotyczące lat ubiegłych ............................................................................................................................... 83 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 5 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej Asseco South Eastern Europe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Asseco South Eastern Europe S.A. w dniu 23 lutego 2022 roku. Zarząd: Piotr Jeleński Prezes Zarządu Miljan Mališ Członek Zarządu Michał Nitka Członek Zarządu Kostadin Slavkoski Członek Zarządu Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 6 Wybrane dane finansowe Grupa Asseco South Eastern Europe W poniższej tabeli zaprezentowano wybrane dane finansowe Grupy Asseco South Eastern Europe: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN tys. EUR tys. EUR Przychody ze sprzedaży 1 146 649 1 026 490 250 497 229 425 Zysk z działalności operacyjnej 181 451 144 881 39 640 32 382 Zysk brutto 193 702 140 894 42 316 31 491 Zysk za okres sprawozdawczy 155 223 117 542 33 910 26 271 Zysk za okres sprawozdawczy przypadający Akcjonariuszom Jednostki Dominującej 150 430 115 988 32 863 25 924 Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 234 843 204 622 51 304 45 734 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (174 813) (52 367) (38 190) (11 704) Środki pieniężne netto z działalności finansowej (82 523) (99 278) (18 028) (22 189) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec okresu 231 003 249 028 50 225 53 963 Zysk za okres sprawozdawczy na jedną akcję zwykłą przypisany Akcjonariuszom Jednostki Dominującej (w PLN/EUR) 2,90 2,24 0,63 0,50 Rozwodniony zysk za okres sprawozdawczy na jedną akcję zwykłą przypisany Akcjonariuszom Jednostki Dominującej (w PLN/EUR) 2,90 2,24 0,63 0,50 Wybrane dane finansowe prezentowane w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym przeliczono na walutę EUR w następujący sposób: ▪ pozycje dotyczące skonsolidowanego rachunku zysków i strat oraz skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych przeliczono według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów ogłaszanych przez NBP obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca. Kurs ten wyniósł: o w okresie od 1 stycznia 2021 roku do 31 grudnia 2021 roku 1 EUR = 4,5775 PLN o w okresie od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku 1 EUR = 4,4742 PLN ▪ stan środków pieniężnych Grupy na koniec bieżącego okresu sprawozdawczego i analogicznego w okresie poprzednim przeliczono według średnich kursów ogłoszonych przez NBP. Kurs ten wyniósł: o kurs obowiązujący w dniu 31 grudnia 2021 roku 1 EUR = 4,5994 PLN o kurs obowiązujący w dniu 31 grudnia 2020 roku 1 EUR = 4,6148 PLN Wszystkie kwoty w raporcie wyrażono w tysiącach złotych (PLN), chyba że stwierdzono inaczej. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 7 Skonsolidowany rachunek z zysków i strat oraz sprawozdanie z pozostałych dochodów całkowitych Grupa Asseco South Eastern Europe RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) Noty tys. PLN tys. PLN Przychody operacyjne 5.1 1 146 649 1 026 490 Koszt własny sprzedaży 5.2 ( 828 084 ) ( 764 821 ) Odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych 5.2 ( 1 957 ) 83 Zysk brutto ze sprzedaży 316 608 261 752 Koszty sprzedaży 5.2 ( 68 612 ) ( 55 543 ) Koszty ogólnego zarządu 5.2 ( 68 033 ) ( 61 487 ) Zysk netto ze sprzedaży 179 963 144 722 Pozostałe przychody operacyjne 5.3 3 023 2 973 Pozostałe koszty operacyjne 5.3 ( 1 535 ) ( 2 814 ) Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięć - - Zysk z działalności operacyjnej 181 451 144 881 Przychody finansowe 5.4 24 564 8 628 Koszty finansowe 5.4 ( 11 988 ) ( 12 615 ) Odpis z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych ( 325 ) - Zysk przed opodatkowaniem 193 702 140 894 Podatek dochodowy (bieżące i odroczone obciążenie podatkowe) 5.5 ( 38 479 ) ( 23 352 ) Zysk za okres sprawozdawczy 155 223 117 542 Przypadający: Akcjonariuszom Jednostki Dominującej 150 430 115 988 Udziałowcom niekontrolującym 4 793 1 554 Podstawowy zysk na jedną akcję (w PLN) ze skonsolidowanego zysku za okres sprawozdawczy przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej 5.6 2,90 2,24 Rozwodniony zysk na jedną akcję (w PLN) ze skonsolidowanego zysku za okres sprawozdawczy przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej 5.6 2,90 2,24 POZOSTAŁE DOCHODY CAŁKOWITE Zysk za okres sprawozdawczy 155 223 117 542 Elementy, które mogą podlegać przeklasyfikowaniu do rachunku zysków i strat ( 33 692 ) 37 272 Zysk/strata netto z tytułu wyceny aktywów finansowych 4 ( 5 ) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych ( 33 696 ) 37 277 Elementy, które nie podlegają przeklasyfikowaniu do rachunku zysków i strat - - Zyski/straty aktuarialne - - Razem pozostałe dochody całkowite: ( 33 692 ) 37 272 SUMA DOCHODÓW CAŁKOWITYCH przypadająca: 121 531 154 814 Akcjonariuszom Jednostki Dominującej 116 863 153 036 Udziałowcom niekontrolującym 4 668 1 778 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 8 Skonsolidowany bilans Grupa Asseco South Eastern Europe 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 (przekształcone) AKTYWA Noty tys. PLN tys. PLN Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 6.1 129 557 143 173 Wartości niematerialne 6.2 35 121 30 101 Aktywa z tytułu prawa do użytkowania 6.3 51 008 55 711 Nieruchomości inwestycyjne 573 599 Wartość firmy 6.4 709 419 569 835 Pozostałe należności 6.8 634 821 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 5.5 10 638 10 948 Pozostałe aktywa finansowe 6.6 47 5 165 Rozliczenia międzyokresowe 6.7 2 056 6 142 939 053 822 495 Aktywa obrotowe Zapasy 6.9 36 576 27 912 Rozliczenia międzyokresowe 6.7 39 348 30 991 Należności handlowe 6.8 205 631 207 672 Aktywa z tytułu umów z klientami 6.8 44 233 29 625 Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych 6.8 2 818 2 105 Należności budżetowe 6.8 3 993 5 100 Pozostałe należności 6.8 9 766 3 970 Inne aktywa niefinansowe 5 302 3 557 Pozostałe aktywa finansowe 6.6 135 48 Środki pieniężne i depozyty 6.10 231 003 249 028 578 805 560 008 SUMA AKTYWÓW 1 517 858 1 382 503 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 9 Skonsolidowany bilans Grupa Asseco South Eastern Europe 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 (przekształcone) PASYWA Noty tys. PLN tys. PLN Kapitał własny (przypisany akcjonariuszom Jednostki Dominującej) Kapitał podstawowy 6.11 518 943 518 943 Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 6.11 38 826 38 826 Transakcje na udziałach niekontrolujących ( 19 887 ) ( 11 624 ) Pozostałe kapitały ( 500 ) ( 584 ) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych ( 116 104 ) ( 82 533 ) Zyski zatrzymane 546 254 447 718 967 532 910 746 Udziały niekontrolujące 6.12 4 157 2 460 Kapitał własny ogółem 971 689 913 206 Zobowiązania długoterminowe Kredyty bankowe i pożyczki 6.14 39 614 29 139 Zobowiązania z tytułu leasingu 6.13 33 312 39 847 Pozostałe zobowiązania finansowe 6.15 54 682 25 885 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 5.5.5 3 623 4 183 Rezerwy 6.18 2 311 2 072 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 6.17 6 118 9 402 Pozostałe zobowiązania 6.16 2 246 4 087 141 906 114 615 Zobowiązania krótkoterminowe Kredyty bankowe i pożyczki 6.14 46 155 30 145 Zobowiązania z tytułu leasingu 6.13 20 822 18 995 Pozostałe zobowiązania finansowe 6.15 43 815 21 190 Zobowiązania handlowe 6.16 89 907 111 830 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 6.17 93 247 74 087 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych 6.16 11 005 7 986 Zobowiązania budżetowe 6.16 36 783 35 062 Pozostałe zobowiązania 6.16 33 329 27 184 Rezerwy 6.18 4 053 3 451 Rozliczenia międzyokresowe kosztów 6.19 25 147 24 752 404 263 354 682 SUMA ZOBOWIĄZAŃ 546 169 469 297 SUMA PASYWÓW 1 517 858 1 382 503 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 10 Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Grupa Asseco South Eastern Europe Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Transakcje na udziałach niekontrolujących Pozostałe kapitały Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych Zyski/straty z lat ubiegłych oraz zysk okresu bieżącego Kapitał własny Jednostki Dominującej Udziały niekontrolujące Kapitał własny ogółem Nota tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Na dzień 1 stycznia 2021 roku 518 943 38 826 ( 11 624 ) ( 584 ) ( 82 533 ) 447 718 910 746 2 460 913 206 Zysk za okres sprawozdawczy - - - - - 150 430 150 430 4 793 155 223 Pozostałe dochody całkowite za okres sprawozdawczy - - - 4 ( 33 571 ) - ( 33 567 ) ( 125 ) ( 33 692 ) Suma dochodów całkowitych za okres sprawozdawczy - - - 4 ( 33 571 ) 150 430 116 863 4 668 121 531 Transakcje z pracownikami rozliczane w formie instrumentów kapitałowych - - - 80 - - 80 - 80 Objęcie kontroli nad spółkami zależnymi 6.4 - - - - - - - 976 976 Podniesienie kapitału w spółkach zależnych - - ( 459 ) - - - ( 459 ) 459 - Transakcje na udziałach niekontrolujących (w tym rozliczenie warunkowego zobowiązania finansowego wobec udziałowców niekontrolujących (opcje put)) - - ( 7 804 ) - - - ( 7 804 ) ( 214 ) ( 8 018 ) Dywidenda za rok 2020 5.7 - - - - - ( 51 894 ) ( 51 894 ) ( 4 192 ) ( 56 086 ) Na dzień 31 grudnia 2021 roku 518 943 38 826 ( 19 887 ) ( 500 ) ( 116 104 ) 546 254 967 532 4 157 971 689 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 11 Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Grupa Asseco South Eastern Europe Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Transakcje na udziałach niekontrolujących Pozostałe kapitały Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych Zyski/straty z lat ubiegłych oraz zysk okresu bieżącego Kapitał własny Jednostki Dominującej Udziały niekontrolujące Kapitał własny ogółem Nota tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Na dzień 1 stycznia 2020 roku 518 943 38 826 ( 8 335 ) ( 1 319 ) ( 119 586 ) 370 132 798 661 2 051 800 712 Zysk za okres sprawozdawczy - - - - - 115 988 115 988 1 554 117 542 Pozostałe dochody całkowite za okres sprawozdawczy - - - ( 5 ) 37 053 - 37 048 224 37 272 Suma dochodów całkowitych za okres sprawozdawczy - - - ( 5 ) 37 053 115 988 153 036 1 778 154 814 Transakcje z pracownikami rozliczane w formie instrumentów kapitałowych - - - 740 - - 740 - 740 Objęcie kontroli nad spółkami zależnymi 6.4 - - - - - - - 861 861 Transakcje na udziałach niekontrolujących (w tym rozliczenie warunkowego zobowiązania finansowego wobec udziałowców niekontrolujących (opcje put)) - - ( 3 289 ) - - - ( 3 289 ) ( 1 768 ) ( 5 057 ) Dywidenda za rok 2019 5.7 - - - - - ( 38 402 ) ( 38 402 ) ( 462 ) ( 38 864 ) Na dzień 31 grudnia 2020 roku (przekształcone) 518 943 38 826 ( 11 624 ) ( 584 ) ( 82 533 ) 447 718 910 746 2 460 913 206 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 12 Skonsolidowany rachunek przepływów pieniężnych Grupa Asseco South Eastern Europe Nota 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Zysk przed opodatkowaniem 193 702 140 894 Korekty o pozycje: 76 316 87 881 Amortyzacja 5.2 77 109 78 050 Zmiana stanu zapasów ( 4 530 ) 13 558 Zmiana stanu należności i pozostałych aktywów niefinansowych 11 952 ( 37 239 ) Zmiana stanu zobowiązań, rozliczeń międzyokresowych i rezerw ( 11 891 ) 18 139 Przychody/koszty z tytułu odsetek 2 878 3 635 Przychody/koszty z różnic kursowych ( 410 ) 1 497 Pozostałe przychody/koszty finansowe 1 513 3 105 Zyski/straty na sprzedaży, likwidacji i utracie wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych ( 403 ) 6 069 Koszty transakcji z pracownikami rozliczanych w formie instrumentów kapitałowych 80 740 Pozostałe korekty zysku brutto 18 327 Środki pieniężne z działalności operacyjnej 270 018 228 775 Zapłacony podatek dochodowy ( 35 175 ) ( 24 153 ) Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 234 843 204 622 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Wpływy Wpływy ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych 3 054 1 718 Wpływy ze sprzedaży/rozliczenia aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 83 8 Wpływy ze sprzedaży inwestycji w pozostałe instrumenty dłużne wyceniane w zamortyzowanym koszcie (lokaty) 4 837 543 Pożyczki spłacone 251 17 Otrzymane odsetki 15 2 Dywidendy otrzymane - 1 Wypływy Nabycie rzeczowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych (w tym wydatki na R&D) 7.1 ( 40 008 ) ( 35 563 ) Wydatki z tytułu nabycia jednostek zależnych i stowarzyszonych pomniejszone o środki pieniężne i ich ekwiwalenty w nabytych jednostkach zależnych 7.1 ( 142 737 ) ( 18 690 ) Wydatki na nabycie/rozliczenia aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy - ( 365 ) Pożyczki udzielone ( 294 ) ( 38 ) Pozostałe przepływy z działalności inwestycyjnej ( 14 ) - Środki pieniężne netto wykorzystane w działalności inwestycyjnej ( 174 813 ) ( 52 367 ) Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wpływy Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek/kredytów 7.2 31 673 9 939 Wypływy Spłata pożyczek/kredytów 7.2 ( 32 887 ) ( 42 822 ) Spłata zobowiązań z tytułu leasingu 7.2 ( 20 039 ) ( 23 656 ) Zapłacone odsetki 7.2 ( 2 670 ) ( 3 627 ) Zakup udziałów niekontrolujących ( 2 514 ) - Dywidendy wypłacone przez Jednostkę Dominującą 7.2 ( 51 894 ) ( 38 402 ) Dywidendy wypłacone dla udziałowców niekontrolujących 7.2 ( 4 192 ) ( 710 ) Środki pieniężne netto z działalności finansowej ( 82 523 ) ( 99 278 ) Zwiększenie/Zmniejszenie netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów ( 22 493 ) 52 977 Różnice kursowe netto ( 20 496 ) 5 222 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto na dzień 1 stycznia 248 860 190 661 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty netto na dzień 31 grudnia 6.10 205 871 248 860 Dodatkowe objaśnienia do skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 13 Dodatkowe objaśnienia do skonsolidowanego sprawozdania finansowego I. Podstawowe informacje Grupa Kapitałowa Asseco South Eastern Europe („Grupa ASEE”, „Grupa”, „ASEE”) to grupa kapitałowa, której Jednostką Dominującą jest Asseco South Eastern Europe S.A. („Jednostka Dominująca”, „ASEE S.A.”, „Spółka”, „Emitent”) z siedzibą w Rzeszowie przy ul. Olchowej 14. Podstawowe informacje o Jednostce Dominującej Nazwa Asseco South Eastern Europe S.A. Siedziba 35-322 Rzeszów, ul. Olchowa 14, Polska KRS 0000284571 Regon 180248803 NIP 813-351-36-07 Podstawowy przedmiot działalności Działalność firm centralnych i holdingów, produkcja oprogramowania Jednostka Dominująca Asseco South Eastern Europe S.A. z siedzibą w Rzeszowie została utworzona 10 kwietnia 2007 roku jako spółka akcyjna pod nazwą Asseco Adria S.A. W dniu 11 lipca 2007 roku dokonano wpisu spółki w XII Wydziale Gospodarczym Krajowego Rejestru Sądowego w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie pod numerem 0000284571. Jednostce Dominującej nadano numer statystyczny REGON 180248803. W dniu 11 lutego 2008 roku została zarejestrowana zmiana nazwy Jednostki Dominującej z Asseco Adria Spółka Akcyjna na Asseco South Eastern Europe Spółka Akcyjna . Od dnia 28 października 2009 roku akcje Spółki notowane są na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. ASEE S.A. jest Jednostką Dominującą Grupy Asseco South Eastern Europe. Jednostka Dominująca może działać na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej oraz poza jej granicami. Czas trwania Jednostki Dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy jest nieograniczony. Grupa dostarcza kompletne rozwiązania i produkty własne niezbędne do prowadzenia banku, jak również zaawansowane rozwiązania płatnicze pozwalające kształtować rynek płatności w regionie, a także świadczy usługi integracyjne i wdrożeniowe systemów i sprzętu informatycznego światowych liderów. Grupa prowadzi działalność na terenie krajów Europy Środkowej, Europy Południowo-Wschodniej, Półwyspu Iberyjskiego, a także w Turcji, Kolumbii, Peru i na Dominikanie. Zakres podstawowej działalności Grupy Asseco South Eastern Europe w podziale na odpowiednie segmenty został opisany w punkcie IV niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku oraz zawiera dane porównywalne za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 14 II. Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego 2.1. Podstawa sporządzenia Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, z wyjątkiem aktywów finansowych wycenianych w wartościach godziwych przez wynik finansowy lub pozostałe dochody całkowite, aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, a także zobowiązań finansowych wycenianych w wartościach godziwych przez wynik finansowy. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Grupę. Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest zgodny z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (tekst jednolity: Dz. U. 2020 r. poz.757) („Rozporządzenie”) i obejmuje roczny okres sprawozdawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2021 roku i okres porównawczy od 1 stycznia do 31 grudnia 2020 roku. Wpływ epidemii COVID-19 na działalność Grupy Na dzień publikacji niniejszego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd, na podstawie dotychczasowej analizy ryzyka, w tym zwłaszcza wynikających z panującej w Polsce i na świecie pandemii wirusa, doszedł do wniosku, że kontynuacja działalności Spółki i Grupy ASEE w okresie nie krótszym niż 12 miesięcy od dnia 31 grudnia 2021 roku nie jest zagrożona. Na moment publikacji niniejszego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Zarząd Grupy nie widzi znaczących zagrożeń dla działalności biznesowej Grupy ASEE. Zarząd na bieżąco monitoruje sytuację w związku z pandemią i podejmuje decyzje operacyjne w reakcji na zmieniające się warunki. Grupa stara się minimalizować negatywny wpływ pandemii na biznes między innymi poprzez redukcję kosztów i jednoczesne monitorowanie i wykorzystywanie nowych szans rynkowych, które tworzy obecna sytuacja. Zarząd ASEE nie widzi przesłanek wskazujących na istotne ryzyko utraty wartości aktywów i nie odnotował istotnej zmiany ryzyka kredytowego. Grupa ASEE posiada wystarczające środki finansowe pozwalające na kontynuowanie swojej działalności, w tym regulowanie bieżących zobowiązań. Jednocześnie należy zauważyć, że sytuacja wokół pandemii koronawirusa COVID-19 jest bardzo dynamiczna, a jej skutki dla gospodarki trudne do oszacowania i powyższy osąd został przygotowany według najlepszej wiedzy Zarządu Spółki na dzień publikacji niniejszego raportu. Opis wpływu pandemii koronawirusa COVID-19 na działalność operacyjną Grupy ASEE został zawarty w Sprawozdaniu Zarządu z działalności Grupy ASEE za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku w punkcie Wpływ pandemii koronawirusa COVID-19 na biznes ASEE i Payten. 2.2. Oświadczenie o zgodności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez UE („MSSF UE”). MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej („KIMSF”). Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania do publikacji, biorąc pod uwagę toczący się w UE proces wprowadzania standardów MSSF oraz prowadzoną przez Grupę działalność, w zakresie stosowanych przez Grupę zasad rachunkowości nie ma różnicy między standardami MSSF, które weszły w życie, a standardami MSSF zatwierdzonymi przez UE. Niektóre jednostki Grupy prowadzą swoje księgi rachunkowe zgodnie z polityką (zasadami) rachunkowości określonymi przez przepisy lokalne. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera korekty niezawarte w księgach rachunkowych jednostek Grupy, wprowadzone w celu doprowadzenia sprawozdań finansowych tych jednostek do zgodności z MSSF. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 15 2.3. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach złotych. Ewentualne różnice w wysokości 1 tys. PLN przy sumowaniu wynikają z przyjętych zaokrągleń. Walutą funkcjonalną Jednostki Dominującej i zarazem walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski (PLN). Walutami funkcjonalnymi jednostek zależnych objętych niniejszym sprawozdaniem finansowym są waluty podstawowych środowisk gospodarczych, w których jednostki te działają. Dla celów konsolidacji sprawozdania jednostek zagranicznych są przeliczane na PLN przy użyciu kursów wymiany kwotowanych dla tych walut przez Narodowy Bank Polski na koniec okresu sprawozdawczego dla pozycji bilansowych oraz kursu wyliczonego, jako średnia arytmetyczna kursów ogłaszanych przez NBP obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca okresu objętego sprawozdaniem (dla pozycji sprawozdania z dochodów całkowitych oraz rachunku przepływów pieniężnych), a skutki takich przeliczeń ujmowane są w kapitale własnym w pozycji „Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych”. 2.4. Profesjonalny osąd i szacunki Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego zgodnie z MSSF wymaga dokonania szacunków i założeń, które wpływają na wielkości wykazane w sprawozdaniu finansowym. Mimo, że przyjęte założenia i szacunki opierają się na najlepszej wiedzy kierownictwa Grupy na temat bieżących działań i zdarzeń, rzeczywiste wyniki mogą się różnić od przewidywanych. W odpowiednich pozycjach not objaśniających przedstawiono główne obszary, w których w procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości oprócz szacunków księgowych, duże znaczenie miał także profesjonalny osąd kierownictwa, i co do których zmiana szacunków może mieć istotny wpływ na zaprezentowane w tych notach dane finansowe Grupy w przyszłości. W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku nie nastąpiły istotne zmiany w sposobie dokonywania szacunków w porównaniu z analogicznym okresem 2020 roku. 2.5. Stosowane zasady rachunkowości W poniższej tabeli znajduje się zestawienie wybranych zasad rachunkowości wraz z przypisaniem do noty, w której zostały one przedstawione. Wybrane zasady rachunkowości Nota Numer strony Przychody ze sprzedaży 5.1 27 Koszty operacyjne 5.2 31 Pozostała działalność operacyjna 5.3 34 Przychody i koszty finansowe 5.4 34 Podatek dochodowy 5.5 35 Zysk przypadające na jedną akcję 5.6 37 Rzeczowe aktywa trwałe 6.1 38 Wartości niematerialne 6.2 40 Aktywa z tytułu prawa do użytkowania 6.3 43 Wartość firmy 6.4 45 Testy na utratę wartości 6.5 52 Pozostałe aktywa finansowe 6.6 54 Czynne rozliczenia międzyokresowe 6.7 57 Należności i aktywa z tytułu umów z klientami 6.8 57 Zapasy 6.9 60 Środki pieniężne 6.10 61 Kapitał podstawowy (zakładowy) 6.11 61 Udziały niekotrolujące 6.12 61 Zobowiązania z tytułu leasingu 6.13 62 Kredyty bankowe i pożyczki 6.14 64 Pozostałe zobowiązania finansowe 6.15 66 Zobowiązania handlowe oraz pozostałe zobowiązania 6.16 67 Zobowiązanie z tytułu umów z klientami 6.17 68 Rezerwy 6.18 69 Rozliczenia międzyokresowe kosztów 6.19 71 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 16 Zasady rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie uległy zmianom w stosunku do zasad, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku za wyjątkiem zmian w standardach obwiązujących od 1 stycznia 2021 roku. Zmiany w Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej obowiązujące od dnia 1 stycznia 2021 roku ▪ Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 16: Reforma wskaźnika referencyjnego stopy procentowej – Etap 2; Powyższe zmiany do standardów zostały zatwierdzone do stosowania przez Unię Europejską. Grupa przeprowadziła analizę pod kątem oceny wpływu reformy IBOR na jej skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zgodnie z bieżącymi decyzjami podmiotów wyznaczonych do przeprowadzenia reformy, zastąpieniu ulegnie jedynie stopa LIBOR, która zostanie zamieniona na stopę wolną od ryzyka, bazującą na stawce overnight. Reformie IBOR podlegają również inne stawki referencyjne, które jednak nie przestaną być notowane, lecz zostaną zreformowane. W przypadku zmiany stawek referencyjnych, Grupa skorzysta z wyjątku praktycznego wprowadzonego przez MSSF 9 par B5.4.5, zgodnie z którym, o ile modyfikacje instrumentów finansowych wynikają bezpośrednio z reformy IBOR, a nowa stawka jest ekonomicznym ekwiwalentem poprzedniej, to dla instrumentów opartych o zmienną stopę procentową, dokonywana jest jedynie prospektywna korekta (aktualizacja) efektywnej stopy procentowej. ▪ Zmiany do MSSF 4: Kontrakty ubezpieczeniowe – odroczenie zastosowania MSSF 9 Instrumenty finansowe; ▪ Zmiana do MSSF 16 Leasing: Ustępstwa czynszowe związane z COVID-19. Jako praktyczne rozwiązanie leasingobiorca może zdecydować o nieprzeprowadzaniu oceny, czy ulga w czynszu przyznawana bezpośrednio w związku pandemią Covid-19, która spełnia określone warunki, stanowi zmianę leasingu. Leasingobiorca, który podejmuje taką decyzję, ujmuje wszelkie zmiany opłat leasingowych wynikające z ulgi w czynszu w taki sam sposób, w jaki ująłby zmianę przy zastosowaniu MSSF 16, gdyby zmiana ta nie stanowiła zmiany leasingu. Na dzień bilansowy Grupa nie zidentyfikowała umów do których mogłaby skorzystać z praktycznego rozwiązania do MSSF 16. Zmienione standardy oraz interpretacje, które mają po raz pierwszy zastosowanie w 2021 roku, nie mają istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy. 2.6. Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie: ▪ MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe (opublikowano dnia 30 stycznia 2014 roku) – zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później; ▪ Zmiany do MSSF 10 i MSR 28: Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (opublikowano dnia 11 września 2014 roku) – prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony; ▪ MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe (opublikowano dnia 18 maja 2017 roku) w tym Zmiany do MSSF 17 (opublikowano 25 czerwca 2020) - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później; Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 17 ▪ Zmiany do MSR 1 : Prezentacja sprawozdań finansowych – Podział zobowiązań na krótkoterminowe i długoterminowe oraz Podział zobowiązań na krótkoterminowe i długoterminowe – odroczenie daty wejścia w życie (opublikowano odpowiednio dnia 23 stycznia 2020 roku oraz 15 lipca 2020 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później; ▪ Zmiany do MSSF 3: Zmiany do odniesień do Założeń Koncepcyjnych (opublikowano dnia 14 maja 2020 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2022 roku lub później; ▪ Zmiany do MSR 16: Rzeczowe aktywa trwałe: przychody osiągnięte przed oddaniem do użytkowania (opublikowano dnia 14 maja 2020 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2022 roku lub później; ▪ Zmiany do MSR 37: Umowy rodzące obciążenia – koszty wypełnienia obowiązków umownych (opublikowano dnia 14 maja 2020 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2022 roku lub później; ▪ Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2018-2020 (opublikowano dnia 14 maja 2020 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2022 roku lub później; ▪ Zmiany do MSR 1 i Stanowiska Praktycznego 2: Ujawnianie informacji dotyczących zasad (polityki) rachunkowości (opublikowano dnia 12 lutego 2021 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później; ▪ Zmiany do MSR 8: Definicja wartości szacunkowych (opublikowano dnia 12 lutego 2021 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później ; ▪ Zmiany do MSR 12: Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań powstających na skutek pojedynczej transakcji (opublikowano dnia 6 maja 2021 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później; ▪ Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: Pierwsze zastosowanie MSSF 17 i MSSF 9 – Informacje porównawcze (opublikowano dnia 9 grudnia 2021 roku) - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2023 roku lub później. Daty wejścia w życie są datami wynikającymi z treści standardów ogłoszonych przez Radę ds. Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Daty stosowania standardów w Unii Europejskiej mogą różnić się od dat stosowania wynikających z treści standardów i są ogłaszane w momencie zatwierdzenia do stosowania przez Unię Europejską. Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie. Grupa jest w trakcie analizy, jaki wpływ powyższe zmiany będą miały na jej sprawozdania finansowe. 2.7. Zmiany stosowanych zasad prezentacji W okresie sprawozdawczym nie wystąpiły zmiany zasad prezentacji. 2.8. Korekta błędu W okresie sprawozdawczym nie wystąpiły zdarzenia skutkujące koniecznością dokonania korekty błędu. 2.9. Zmiany danych porównywalnych Grupa zmieniła dane porównywalne na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku w związku ze zmianami wartości nabywanych aktywów rozpoznanych w związku z alokacją ceny nabycia spółek zależnych. Szczegółowe informacje o nabytych aktywach i zobowiązaniach zostały przedstawione w punkcie 6.4. not objaśniających do niniejszego rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W tabelach poniżej zaprezentowano wpływ powyższych zmian na dane porównywalne. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 18 RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Rozliczenie nabycia spółek zależnych 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN tys. PLN Przychody operacyjne 1 026 490 - 1 026 490 Koszt własny sprzedaży (764 055) (766) (764 821) Odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych 83 - 83 Zysk brutto ze sprzedaży 262 518 (766) 261 752 Koszty sprzedaży (55 543) - (55 543) Koszty ogólnego zarządu (61 487) - (61 487) Zysk netto ze sprzedaży 145 488 (766) 144 722 Pozostałe przychody operacyjne 2 973 - 2 973 Pozostałe koszty operacyjne (2 814) - (2 814) Zysk z działalności operacyjnej 145 647 (766) 144 881 Przychody finansowe 8 628 - 8 628 Koszty finansowe (12 615) - (12 615) Odpis z tytułu utraty wartości instrumentów finansowych - - - Zysk przed opodatkowaniem 141 660 (766) 140 894 Podatek dochodowy (bieżące i odroczone obciążenie podatkowe) (23 490) 138 (23 352) Zysk za okres sprawozdawczy 118 170 (628) 117 542 Przypadający: Akcjonariuszom Jednostki Dominującej 116 528 (540) 115 988 Udziałowcom niekontrolującym 1 642 (88) 1 554 Podstawowy i rozwodniony zysk na jedną akcję (w PLN) ze skonsolidowanego zysku za okres sprawozdawczy przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej 2,25 (0,01) 2,24 POZOSTAŁE DOCHODY CAŁKOWITE Zysk za okres sprawozdawczy 118 170 (628) 117 542 Elementy, które mogą podlegać przeklasyfikowaniu do rachunku zysków i strat 37 255 17 37 272 Zysk/strata netto z tytułu wyceny aktywów finansowych (5) - (5) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych 37 260 17 37 277 Elementy, które nie podlegają przeklasyfikowaniu do rachunku zysków i strat - - - Zyski/straty aktuarialne - - - Razem pozostałe dochody całkowite: 37 255 17 37 272 SUMA DOCHODÓW CAŁKOWITYCH przypadająca: 155 425 (611) 154 814 Akcjonariuszom Jednostki Dominującej 153 568 (532) 153 036 Udziałowcom niekontrolującym 1 857 (79) 1 778 31 grudnia 2020 Rozliczenie nabycia spółek zależnych 31 grudnia 2020 (przekształcone) AKTYWA tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 143 171 2 143 173 Wartości niematerialne 22 999 7 102 30 101 Aktywa z tytułu prawa do użytkowania 55 711 - 55 711 Nieruchomości inwestycyjne 599 - 599 Wartość firmy 575 526 (5 691) 569 835 Pozostałe należności 821 - 821 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 10 948 - 10 948 Pozostałe aktywa finansowe 5 165 - 5 165 Rozliczenia międzyokresowe 6 142 - 6 142 821 082 1 413 822 495 Aktywa obrotowe Zapasy 27 912 - 27 912 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 19 Rozliczenia międzyokresowe 30 991 - 30 991 Należności handlowe 207 672 - 207 672 Aktywa z tytułu umów z klientami 29 625 - 29 625 Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych 2 105 - 2 105 Należności budżetowe 5 100 - 5 100 Pozostałe należności 3 970 - 3 970 Inne aktywa niefinansowe 3 557 - 3 557 Pozostałe aktywa finansowe 48 - 48 Środki pieniężne i depozyty 249 028 - 249 028 560 008 - 560 008 SUMA AKTYWÓW 1 381 090 1 413 1 382 503 31 grudnia 2020 Rozliczenie nabycia spółek zależnych 31 grudnia 2020 (przekształcone) PASYWA tys. PLN tys. PLN tys. PLN Kapitał własny (przypisany akcjonariuszom Jednostki Dominującej) Kapitał podstawowy 518 943 - 518 943 Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 38 826 - 38 826 Transakcje na udziałach niekontrolujących (12 290) 666 (11 624) Pozostałe kapitały (584) - (584) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych (82 541) 8 (82 533) Zyski zatrzymane 448 258 (540) 447 718 910 612 134 910 746 Udziały niekontrolujące 2 460 - 2 460 Kapitał własny ogółem 913 072 134 913 206 Zobowiązania długoterminowe Kredyty bankowe i pożyczki 29 139 - 29 139 Zobowiązania z tytułu leasingu 39 847 - 39 847 Pozostałe zobowiązania finansowe 25 885 - 25 885 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 2 905 1 278 4 183 Rezerwy 2 072 - 2 072 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 9 402 - 9 402 Pozostałe zobowiązania 4 087 - 4 087 113 337 1 278 114 615 Zobowiązania krótkoterminowe Kredyty bankowe i pożyczki 30 145 - 30 145 Zobowiązania z tytułu leasingu 18 995 - 18 995 Pozostałe zobowiązania finansowe 21 190 - 21 190 Zobowiązania handlowe 111 830 - 111 830 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 74 087 - 74 087 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych 7 986 - 7 986 Zobowiązania budżetowe 35 062 - 35 062 Pozostałe zobowiązania 27 184 - 27 184 Rezerwy 3 451 - 3 451 Rozliczenia międzyokresowe kosztów 24 751 - 24 751 354 681 - 354 681 SUMA ZOBOWIĄZAŃ 468 018 1 278 469 296 SUMA PASYWÓW 1 381 090 1 413 1 382 503 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 roku Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Zmiana - Rozwiązania dla bankowości Zmiana - Rozwiązania płatnicze Zmiana - Rozwiązania dedykowane Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane (przekształcone) tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 226 672 482 241 364 473 - - - 226 672 482 241 364 473 Zysk brutto ze sprzedaży 84 017 120 678 57 823 - (766) - 84 017 119 912 57 823 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 20 Koszty sprzedaży (13 376) (24 030) (18 137) - - - (13 376) (24 030) (18 137) Koszty zarządu (17 411) (30 689) (13 387) - - - (17 411) (30 689) (13 387) Zysk netto ze sprzedaży 53 230 65 959 26 299 - (766) - 53 230 65 193 26 299 Pozostała działalność operacyjna (189) (148) 496 - - - (189) (148) 496 Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych - - - - - - - - - Zysk z działalności operacyjnej 53 041 65 811 26 795 - (766) - 53 041 65 045 26 795 Wartość firmy na dzień 31.12.2020 207 063 188 768 179 695 - (5 691) - 207 063 183 077 179 695 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 21 III. Organizacja i zmiany w strukturze Grupy Asseco South Eastern Europe, ze wskazaniem jednostek podlegających konsolidacji Wybrane zasady rachunkowości Zasady konsolidacji Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy ASEE obejmuje aktywa, zobowiązania, kapitał własny, przychody, koszty oraz przepływy środków pieniężnych Jednostki Dominującej ASEE S.A. oraz jednostek przez nią kontrolowanych (zależnych). Sprawozdania finansowe jednostek zależnych po uwzględnieniu korekt doprowadzających do zgodności z MSSF sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie Jednostki Dominującej, przy wykorzystaniu spójnych zasad rachunkowości, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości zastosowane dla transakcji i zdarzeń gospodarczych o podobnym charakterze. W celu eliminacji jakichkolwiek rozbieżności w stosowanych zasadach rachunkowości wprowadza się korekty. Wszystkie znaczące salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym niezrealizowane zyski wynikające z transakcji w ramach Grupy, zostały w całości wyeliminowane. Niezrealizowane straty są eliminowane chyba, że dowodzą wystąpienia utraty wartości. Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę, a przestają być konsolidowane od dnia ustania kontroli. Sprawowanie kontroli przez Jednostkę Dominującą ma miejsce wtedy, gdy: (i) posiada władzę nad danym podmiotem, (ii) podlega ekspozycji na zmienne zwroty lub posiada prawa do zmiennych zwrotów z tytułu swojego zaangażowania w danej jednostce, (iii) ma możliwość wykorzystania władzy w celu kształtowania poziomu generowanych zwrotów. W sytuacji, gdy Grupa posiada mniej niż większość praw głosów w danej jednostce, ale posiadane prawa głosu są wystarczające do jednostronnego kierowania istotnymi działaniami tej jednostki, oznacza to, że sprawuje nad nią władzę. Jednostki zależne podlegają konsolidacji w okresie od dnia objęcia nad nimi kontroli przez Grupę do dnia ustania tej kontroli. W przypadku utraty kontroli nad jednostką zależną, skonsolidowane sprawozdanie finansowe uwzględnia wyniki za tę część roku objętego sprawozdaniem, w którym to okresie Grupa posiadała taką kontrolę. Nabycie jednostek zależnych rozliczane jest metodą pełną. Zmiany udziału w kapitałach/głosach, które nie skutkują utratą kontroli nad jednostką zależną są ujmowane jako transakcje kapitałowe. W takich przypadkach w celu odzwierciedlenia zmian we względnych udziałach w jednostce zależnej Grupa dokonuje korekty wartości bilansowej udziałów kontrolujących oraz udziałów niekontrolujących. Wszelkie różnice pomiędzy kwotą korekty udziałów niekontrolujących a wartością godziwą kwoty zapłaconej lub otrzymanej odnoszone są na kapitał własny (transakcje na udziałach niekontrolujących) i przypisywane do właścicieli Jednostki Dominującej. Połączenia jednostek gospodarczych znajdujących się pod wspólną kontrolą Połączenie jednostek gospodarczych dotyczące jednostek znajdujących się pod wspólną kontrolą to połączenie jednostek gospodarczych, w ramach którego wszystkie łączące się jednostki znajdują się ostatecznie pod kontrolą tej samej strony lub stron zarówno przed, jak i po połączeniu oraz kontrola ta nie jest tymczasowa. W szczególności, chodzi tu o takie transakcje, jak transfer spółek lub przedsięwzięć pomiędzy jednostkami Grupy lub połączenie Jednostki Dominującej z jej jednostką zależną. W przypadku przekształceń polegających na wniesieniu aportem inwestycji w jedną jednostkę zależną od drugiej jednostki zależnej lub połączenia dwóch jednostek zależnych od ASEE S.A., następuje jedynie przeksięgowanie wartości inwestycji w przejmowaną jednostkę zależną na poziomie jednostkowego sprawozdania finansowego. Tym samym przeniesienie jednej jednostki zależnej pod drugą jednostkę zależną nie ma wpływu na wynik finansowy Grupy. Do rozliczenia skutków połączeń pomiędzy jednostkami znajdującymi się pod wspólną kontrolą Grupa stosuje metodę łączenia udziałów, która zakłada, że: ▪ aktywa i zobowiązania łączących się jednostek wycenione są w wartościach bilansowych pochodzących ze sprawozdań skonsolidowanych Grupy. Oznacza to, że wartość firmy rozpoznawana wcześniej w sprawozdaniu skonsolidowanym oraz wszystkie inne wartości niematerialne rozpoznane w ramach procesu rozliczania połączenia są przenoszone do sprawozdania jednostkowego, a na poziomie skonsolidowanym nie jest dokonywana ponowna wycena aktywów netto na moment transakcji do wartości godziwej, ▪ koszty transakcyjne związane z połączeniem są odnoszone do rachunku zysków i strat (koszty finansowe); ▪ wzajemne salda należności/zobowiązań są eliminowane; ▪ jakakolwiek różnica pomiędzy kwotą zapłaconą lub przekazaną i objętymi aktywami netto (w wartościach pochodzących ze sprawozdań skonsolidowanych) jest odzwierciedlona w kapitałach własnych jednostki przejmującej (kwota osadzona w kapitale nie stanowi elementu kapitału zapasowego, stąd nie podlega podziałowi); ▪ rachunek zysków i strat prezentuje wyniki połączonych jednostek od momentu, kiedy nastąpiło połączenie a dane za wcześniejsze okresy nie są przekształcane. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 22 Struktura Grupy Asseco South Eastern Europe została przedstawiona poniżej: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 23 W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku miały miejsce następujące zmiany w składzie Grupy: ▪ Nabycie udziałów spółki Things Solver d.o.o. Beograd. W dniu 7 października 2020 roku spółka ASEE Serbia zawarła warunkową umowę nabycia 53,76% udziałów w spółce Things Solver d.o.o. z siedzibą w Belgradzie. W dniu 8 stycznia 2021 roku po spełnieniu się warunków zawieszających Grupa objęła kontrolę nad spółką Things Solver d.o.o. W dniu 28 lutego 2021 roku zostało zarejestrowane podwyższenie kapitału zwiększające udział ASEE Serbia w spółce do 60%. ▪ Połączenie Payten d.o.o. (Sarajewo) z Bassilichi CEE LLC. W dniu 1 lutego 2021 roku zostało zarejestrowane połączenie spółki Payten d.o.o. (Sarajewo) (spółka przejmująca) ze spółką Bassilichi CEE LLC (spółka przejmowana). ▪ Nabycie udziałów spółki Vebspot doo, Skopje W dniu 17 lutego 2021 roku spółka Payten DOOEL, Skopje nabyła 100% udziałów w spółce Vebspot doo z siedzibą w Skopje (Macedonia). ▪ Nabycie udziałów mniejszościowych w spółce Monri Group d.o.o. W dniu 10 czerwca 2021 roku spółka Payten d.o.o. (Sarajewo) nabyła 20% udziałów w spółce Monri Group d.o.o. z siedzibą w Sarajewie stając się tym samym właścicielem 100% udziałów w tej spółce. ▪ Nabycie udziałów spółki ContentSpeed s.r.l. W dniu 22 lipca 2021 roku spółka Payten Payment Solutions s.r.l. nabyła 80% udziałów w spółce ContentSpeed s.r.l. z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia). ▪ Nabycie udziałów spółki IT SISTEMI-NOVE TEHNOLOGIJE d.o.o. W dniu 28 lipca 2021 roku spółka Asseco SEE d.o.o., (Zagrzeb) podpisała umowę nabycia 100% udziałów w spółce IT SISTEMI-NOVE TEHNOLOGIJE d.o.o. z siedzibą w Splicie (Chorwacja). W dniu 8 września 2021 roku po spełnieniu się warunków zawieszających Grupa objęła kontrolę nad spółką IT Sistemi d.o.o. ▪ Utworzenie nowej spółki Monri Columbia SAS W dniu 25 października 2021 roku zostało zarejestrowane założenie spółki Monri Columbia SAS, z siedzibą w Bogocie. 100% udziałów w tej spółce objęła spółka Necomplus SL z siedzibą w Alicante (Hiszpania). ▪ Nabycie udziałów spółki Web Studio. d.o.o. W dniu 25 października 2021 roku spółka Payten d.o.o. (Zagrzeb) nabyła 100% udziałów w spółce Web Studio d o.o. z siedzibą w Rijece (Chorwacja). ▪ Nabycie udziałów spółki Smarttek A.Ş . W dniu 1 grudnia 2021 roku spółka Payten Teknoloji A.Ş. z siedzibą w Istambule nabyła 100% udziałów w spółce Smarttek Yazılım ve Endüstriyel Otomasyon Sanayi ve Ticaret A.Ş. z siedzibą w Manisa (Turcja). ▪ Nabycie udziałów spółki BS Telecom Solutions d.o.o. Sarajevo W dniu 10 grudnia 2021 roku spółka Asseco SEE d.o.o. (Sarajewo) nabyła 60% udziałów w spółce BS Telecom Solutions d.o.o. Sarajevo z siedzibą w Sarajewie (Bośnia i Hercegowina). W dniu 16 grudnia 2021 roku po spełnieniu się warunków zawieszających Grupa objęła kontrolę nad spółką BS Telecom Solutions d.o.o. Sarajevo. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 24 IV. Informacje dotyczące segmentów działalności Zgodnie z MSSF 8, segmentem operacyjnym jest dająca się wyodrębnić część działalności Grupy, dla której są dostępne odrębne informacje finansowe podlegające regularnej ocenie przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych związanych ze sposobem alokowania zasobów oraz z oceną wyników działalności. Grupa Asseco South Eastern Europe wyodrębnia następujące segmenty sprawozdawcze, stanowiące odzwierciedlenie struktury prowadzonej działalności: • Rozwiązania dla bankowości (dawniej Rozwiązania w sektorze bankowym, • Rozwiązania płatnicze (dawniej Rozwiązania w obszarze płatności), • Rozwiązania dedykowane. Segmenty sprawozdawcze odpowiadają segmentom operacyjnym. Segment Rozwiązania dla bankowości obejmuje kompletne rozwiązania i produkty niezbędne do prowadzenia banku takie jak: wielokanałowe rozwiązania do dystrybucji produktów i usług bankowych, rozwiązania umożliwiające poprawę komunikacji z klientem, zintegrowane centralne systemy bankowe, rozwiązania uwierzytelniające, informatyczne systemy raportujące do sprawozdawczości obligatoryjnej i informacji zarządczej, a także systemy służące do zarządzania ryzykiem i przeciwdziałania oszustwom transakcyjnym. Ponadto w ramach segmentu Grupa oferuje swoim klientom usługi on-line 24x7 oraz doradztwo w obszarze bankowości mobilnej i elektronicznej oraz cyfrowej transformacji. Segment Rozwiązania płatnicze obejmuje kompletne rozwiązania obsługujące płatności w kanałach online i offline, przeznaczone zarówno dla instytucji finansowych jak i niefinansowych, oferowane w ramach Grupy Payten. Są to rozwiązania dla handlu elektronicznego (bramki płatności online, wsparcie dla alternatywnych metod płatności – kryptowalut, kodów QR, rozwiązania umożliwiające tokenizację kart, płatności subskrypcyjne), płatności mobilne (mPOS, vPOS, SoftPOS), przetwarzanie kart płatniczych oraz usługi związane z bankomatami i terminalami płatniczymi EFT POS. Grupa dostarcza oprogramowanie oraz usługi, a także bankomaty i terminale płatnicze, również w „modelu outsourcingowym“, umożliwiającym klientom wynajęcie urządzeń oraz skorzystanie z usług serwisowych i usług zarządzania infrastrukturą. W ramach segmentu prowadzona jest także działalność niezależnych sieci bankomatów operujących pod marką MoneyGet. Ponadto Grupa posiada sieć niezależnych terminali płatniczych EFT POS w punktach handlowych - usługa IPD pod marką Monri umożliwiająca handlowcom zastąpienie dwóch lub więcej terminali płatniczych EFT POS w punkcie sprzedaży za pomocą jednego urządzenia podłączonego bezpośrednio do wielu centrów rozliczeniowych (wydawców kart). Dodatkowo w ramach segmentu oferowane są komplementarne rozwiązania do tworzenia sklepów internetowych i mobilnych oraz platform typu „marketplace”, a dla punktów handlowych systemy zarządzania kasami fiskalnymi oraz wspomagające sprzedaż (ECR). W ramach segmentu Rozwiązania dedykowane Grupa świadczy usługi na rzecz następujących sektorów: użyteczności publicznej i telekomunikacji, sektora publicznego (w tym infrastruktury drogowej), rządowego oraz bankowości i finansów w ramach następujących linii biznesowych: zarządzanie procesami biznesowymi BPM, platforma obsługi klienta i wsparcia sprzedaży, rejestry danych, inteligentne miasto, AI & Machine Learning, e-tax, kontrola graniczna, uwierzytelnianie, rozwiązania dedykowane, BI oraz ERP. Spółka skupia się na sprzedaży własnych rozwiązań, ale oferuje również pełen wachlarz usług integracyjnych rozwiązań od czołowych światowych dostawców. Finansowanie Grupy oraz podatek dochodowy są monitorowane na poziomie Grupy, stąd pozycje te nie są przedmiotem alokacji do segmentów. Zarząd nie analizuje także aktywów i zobowiązań oraz przepływów pieniężnych w rozbiciu na segmenty. Poniższa tabela prezentuje kluczowe wielkości przeglądane przez główny organ decyzyjny w Spółce. Przychody od żadnego z klientów Grupy nie przekraczały 10% przychodów ze sprzedaży wypracowanych przez Grupę w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 25 Wybrane dane finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku w podziale na segmenty operacyjne: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Eliminacje Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Przychody ze sprzedaży: 255 847 542 571 388 029 (39 798) 1 146 649 Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 235 887 527 758 383 004 - 1 146 649 Sprzedaż między lub/i wewnątrz segmentu 19 960 14 813 5 025 (39 798) - Zysk brutto ze sprzedaży 97 399 150 007 69 202 - 316 608 Koszty sprzedaży (16 353) (29 916) (22 343) - (68 612) Koszty zarządu (20 944) (31 848) (15 241) - (68 033) Zysk netto ze sprzedaży 60 102 88 243 31 618 - 179 963 Pozostała działalność operacyjna 23 933 532 - 1 488 Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych - - - - - Zysk z działalności operacyjnej 60 125 89 176 32 150 - 181 451 Wartość firmy 205 431 209 057 294 931 - 709 419 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Eliminacje Razem tys. EUR tys. EUR tys. EUR tys. EUR tys. EUR Przychody ze sprzedaży: 55 892 118 530 84 769 (8 694) 250 497 Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 51 532 115 294 83 671 - 250 497 Sprzedaż między lub/i wewnątrz segmentu 4 360 3 236 1 098 (8 694) - Zysk brutto ze sprzedaży 21 278 32 771 15 117 - 69 166 Koszty sprzedaży (3 572) (6 535) (4 882) - (14 989) Koszty zarządu (4 575) (6 958) (3 329) - (14 862) Zysk netto ze sprzedaży 13 131 19 278 6 906 - 39 315 Pozostała działalność operacyjna 5 204 116 - 325 Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych - - - - - Zysk z działalności operacyjnej 13 136 19 482 7 022 - 39 640 Wartość firmy 44 665 45 453 64 124 - 154 242 Powyższe dane wynikowe zostały przeliczone według kursu średniego wynoszącego w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku: 1 EUR = 4,5775, a bilansowe wg kursu na dzień 31 grudnia 2021 roku wynoszącego: 1 EUR= 4,5994. . Wybrane dane finansowe za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku w podziale na segmenty operacyjne: 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Eliminacje Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Przychody ze sprzedaży: 226 672 482 241 364 473 (46 896) 1 026 490 Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 207 667 460 044 358 779 - 1 026 490 Sprzedaż między lub/i wewnątrz segmentu 19 005 22 197 5 694 (46 896) - Zysk brutto ze sprzedaży 84 017 119 912 57 823 - 261 752 Koszty sprzedaży (13 376) (24 030) (18 137) - (55 543) Koszty zarządu (17 411) (30 689) (13 387) - (61 487) Zysk netto ze sprzedaży 53 230 65 193 26 299 - 144 722 Pozostała działalność operacyjna (189) (148) 496 - 159 Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych - - - - Zysk z działalności operacyjnej 53 041 65 045 26 795 - 144 881 Wartość firmy 207 063 183 077 179 695 - 569 835 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 26 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Eliminacje Razem tys. EUR tys. EUR tys. EUR tys. EUR tys. EUR Przychody ze sprzedaży: 50 663 107 783 81 461 (10 482) 229 425 Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 46 415 102 822 80 188 - 229 425 Sprzedaż między lub/i wewnątrz segmentu 4 248 4 961 1 273 (10 482) - Zysk brutto ze sprzedaży 18 778 26 801 12 924 - 58 503 Koszty sprzedaży (2 990) (5 371) (4 054) - (12 415) Koszty zarządu (3 891) (6 859) (2 992) - (13 742) Zysk netto ze sprzedaży 11 897 14 571 5 878 - 32 346 Pozostała działalność operacyjna (42) (33) 111 - 36 Udział w wynikach jednostek stowarzyszonych - - - - - Zysk z działalności operacyjnej 11 855 14 538 5 989 - 32 382 Wartość firmy 44 869 39 672 38 939 - 123 480 Powyższe dane wynikowe zostały przeliczone według kursu średniego wynoszącego w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku: 1 EUR = 4,4742, a bilansowe wg kursu na dzień 31 grudnia 2020 roku wynoszącego: 1 EUR= 4,6148. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 27 V. Noty objaśniające do skonsolidowanego sprawozdania z zysków i strat 5.1. Struktura przychodów operacyjnych Wybrane zasady rachunkowości Grupa prowadzi działalność w obszarze sprzedaży licencji i szeroko pojętych usług IT i wyróżnia następujące rodzaje przychodów: ▪ przychody ze sprzedaży licencji i/lub usług własnych, ▪ przychody ze sprzedaży licencji i/lub usług obcych, oraz ▪ przychody ze sprzedaży sprzętu . a) Sprzedaż licencji i usług własnych W ramach kategorii "Licencje i/lub usługi własne" prezentowane są przychody z tytułu umów z klientami, których przedmiotem jest dostarczanie oprogramowania własnego i/lub świadczenie usług z nim związanych. ▪ Kompleksowe projekty IT W przypadku tych przychodów znaczącą część stanowią przychody z kompleksowych projektów IT, w których Grupa zobowiązuje się do dostarczenia klientowi funkcjonalnego systemu IT. Dla klienta wartość ma bowiem dopiero dostarczony system, czyli finalny produkt, na który złożyły się dostarczone licencje własne i związane z nimi istotne usługi (np. modyfikacyjne czy wdrożeniowe). Praktycznie zawsze w przypadku takich umów Grupa jest zobowiązana do dostarczenia do klienta kompleksowych dóbr lub usług, na które składają się dostawy: licencji własnych i/lub własnych usług modyfikacyjnych i/lub własnych usług wdrożeniowych. Oznacza to, że z tzw. kompleksowych kontraktów IT wynika najczęściej odrębne zobowiązanie do wykonania świadczenia polegającego na dostarczeniu klientowi funkcjonalnego systemu IT. W przypadku zobowiązania do wykonania świadczenia polegającego na dostarczeniu funkcjonalnego systemu IT szczególnej analizie poddawane jest przyrzeczenie udzielenia licencji z każdej umowy. Grupa dokonuje analizy pod kątem odrębności licencji od innych dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie. Co do zasady Grupa stwierdza, że samo zobowiązanie do sprzedaży licencji w ramach takiego zobowiązania do wykonania świadczenia nie spełnia warunków odrębności - przekazanie licencji jest jedynie częścią większego zobowiązania do wykonania świadczenia a sprzedawane wraz z licencją usługi mają na tyle istotną wartość, iż nie można stwierdzić, że sama licencja jest zobowiązaniem dominującym. Przychody z tytułu zobowiązania do dostarczenia funkcjonalnego systemu IT są w Grupie rozpoznawane w okresie, w którym budowany jest taki system. Zgodnie bowiem z MSSF 15 przychód może być rozpoznawany w okresie przekazywania kontroli nad świadczonymi dobrami/usługami, o ile w wyniku działań jednostki nie powstają składniki o alternatywnym zastosowaniu i jednocześnie przez cały okres trwania umowy jednostce przysługuje egzekwowalne prawo do uzyskania wynagrodzenia za dostarczone świadczenia. W ocenie Zarządu w przypadku dostarczania kompleksowych projektów IT nie można mówić o alternatywnym ich zastosowaniu z punktu widzenia dostawcy, ponieważ systemy te wraz z towarzyszącymi im usługami wdrożeniowymi są „szyte na miarę”. Jednocześnie przeprowadzona dotychczas analiza wykazała, że właściwie we wszystkich przypadkach dla umów zawieranych przez Grupę spełnione jest kryterium przysługiwania egzekwowalnego prawa do zapłaty za wykonane świadczenie przez cały okres trwania umowy. Oznacza to, że przychody z kompleksowych systemów IT, w których sprzedawane są licencje własne i usługi własne rozpoznawane są zgodnie ze stopniem zaawansowania (metodą bazującą na nakładach, opartą o procent zaawansowania kosztowego) w okresie, kiedy klient nabywa kontrolę nad sprzedawanym dobrem/usługą. Szczególnym przypadkiem są stosunkowo nieduże projekty IT, które zazwyczaj zamykają się w ciągu jednego roku lub z których przychód nie stanowi istotnej wartości w ocenie Zarządu Grupy - wówczas przychód z takich projektów rozpoznawany jest w kwocie, którą Grupa ma prawo zafakturować. Podstawową metodą rozpoznania przychodów dla tych projektów jest stopień zaawansowania kosztów na danym projekcie. W przypadku tych projektów, dla których jest to z operacyjnych względów niepraktyczne bądź zbyt kosztowne w porównaniu do wielkości projektu, Grupa stosuje podejście, w którym przychód ujmowany jest po potwierdzeniu przez klienta odbioru wykonanych prac. Rozpoznanie przychodu następuje na podstawie wystawionej na klienta faktury sprzedaży, chyba że na dzień bilansowy taka faktura nie została wystawiona. W takim przypadku przychód ujmowany jest poprzez polecenie księgowania. Czas realizacji przedmiotowych projektów IT może się różnić z uwagi na wiele czynników, zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych. W zakresie wewnętrznych czynników najważniejszym jest dostępność zasobów w szczególności z uwagi na realizowane w tym czasie duże projekty. Ze strony zewnętrznych czynników najistotniejszym jest dostępność zasobów po stronie klienta, bez udziału których czy to w fazie definicji zakresu i wymagań czy testów zbudowanego rozwiązania, nie da się przeprowadzić projektów. Mając powyższe na uwadze, można przyjąć, że zazwyczaj czas realizacji małych projektów zamyka się pomiędzy 1 a 3 miesiącami. ▪ Sprzedaż licencji własnych bez istotnych usług towarzyszących W przypadku gdy licencje własne sprzedawane są odrębnie, tzn. nie towarzyszą tej sprzedaży istotne usługi modyfikacyjne i/lub wdrożeniowe i tym samym sprzedaż licencji własnej jest odrębnym zobowiązaniem do wykonania świadczenia, Grupa rozważa, czy przyrzeczenie udzielenia licencji ma na celu zapewnienie klientowi: ✓ prawa do dostępu do własności intelektualnej jednostki w formie, w jakiej istnieje ona przez cały okres ważności licencji; czy ✓ prawa do korzystania z własności intelektualnej jednostki w formie, w jakiej istnieje ona w momencie udzielenia licencji. Zdecydowana większość licencji własnych sprzedawanych w Grupie oddzielnie, i tym samym stanowiących odrębne zobowiązanie do wykonania świadczenia, ma charakter licencji z prawem do korzystania z własności intelektualnej, co oznacza, że przychód ze sprzedaży takich licencji rozpoznawany jest jednorazowo w momencie przekazania kontroli nad licencją klientowi. Jest to równoznaczne ze stwierdzeniem, że w przypadkach licencji własnych sprzedawanych bez istotnych usług towarzyszących niezależnie od okresu, na jaki sprzedawana jest licencja, momentem rozpoznania przychodu jest moment przekazania kontroli, co w konsekwencji powoduje jednorazowe rozpoznanie przychodu w tym właśnie momencie. W Grupie istnieją również jednak przypadki sprzedaży licencji, które mają naturę przyznania prawa do dostępu do własności intelektualnej. Licencje takie sprzedawane są co do zasady na czas określony. Na bazie MSSF 15 Grupa rozpoznaje przychód w oparciu o ocenę, czy licencja stanowi dla klienta prawo do dostępu, czy prawo do korzystania. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 28 ▪ Usługi utrzymania i gwarancje W ramach kategorii licencje i usługi własne prezentowane są również przychody z własnych usług utrzymania, w tym także przychody z gwarancji. Usługi stanowią co do zasady odrębne zobowiązanie do wykonania świadczenia, w przypadku którego klient korzysta z dostarczanych dóbr/usług w miarę jak są one do niego dostarczane, co w konsekwencji powoduje rozpoznanie przychodu po stronie dostawcy w okresie świadczenia usługi. Grupa w wielu przypadkach udziela również gwarancji na sprzedawane dobra i usługi. W działalności Grupy przeważają gwarancje spełniające definicję usługi – tj. są to gwarancje, które mają zakres szerszy niż tylko zapewnienie klienta, że dany produkt/usługa jest zgodny z ustaloną przez strony specyfikacją, tzw. gwarancje ponadstandardowe. Konkluzja o tym, że gwarancje mają charakter ponadstandardowy, jest podejmowana zawsze, gdy Grupa na mocy umów zobowiązuje się do naprawy błędów w dostarczonym oprogramowaniu w ściśle ustalonym rygorze czasowym i/lub gdy gwarancja taka ma wymiar szerszy niż wymagane przez prawo minimum. W kontekście MSSF 15 fakt, iż Grupa zobowiązała się do gwarancji ponadstandardowej oznacza, że de facto świadczy dodatkową usługę. W rozumieniu MSSF 15 oznacza to więc dla Grupy konieczność ujęcia rozszerzonej gwarancji jako zobowiązania do wykonania świadczenia i przypisania do takiej usługi części ceny transakcyjnej z umowy. We wszystkich przypadkach, w których jednocześnie z gwarancją rozszerzoną świadczona jest usługa utrzymania, która co do zasady stanowi kategorię jeszcze obszerniejszą niż gwarancja rozszerzona, przychód rozpoznawany jest w czasie, ponieważ klient korzysta ze świadczonej usługi w miarę jej świadczenia przez dostawcę. W takich przypadkach Grupa niezmiennie dokonuje alokacji części ceny z umowy do usługi utrzymaniowej. Analogicznie w przypadkach, w których usługa gwarancyjna świadczona jest po zakończeniu projektu, któremu nie towarzyszy usługa utrzymania część ceny transakcyjnej i tym samym rozpoznanie części przychodów z umowy jest odroczone do momentu faktycznego świadczenia usługi gwarancyjnej. Dla gwarancji, w przypadku których zakres gwarancji nie przekracza wymaganego prawem minimum polityka rachunkowości pozostała niezmienna – na takie przyszłe i niepewne zobowiązania tworzone są rezerwy na naprawy gwarancyjne, których odzwierciedleniem po stronie wynikowej są koszty operacyjne. b) Sprzedaż licencji i usług obcych W ramach kategorii "Licencje i/lub usługi obce" prezentowane są przychody z tytułu sprzedaży licencji obcych oraz ze świadczenia usług, które ze względów technologicznych lub prawnych muszą być realizowane przez podwykonawców (dotyczy to usług utrzymania sprzętu i licencji oraz outsourcingu świadczonych przez ich producentów). Przychody ze sprzedaży licencji obcych są co do zasady rozpoznawane jak przychody ze sprzedaży towarów, co oznacza, że w momencie przekazania kontroli nad licencją przychód ujmowany jest jednorazowo. Jednocześnie przychody z tytułu usług obcych, wśród których dominuje utrzymanie obce, rozpoznawane są przez okres świadczenia usługi do klienta. Każdorazowo w przypadku sprzedaży usług i licencji obcych Grupa rozważa zagadnienie zleceniodawca- pośrednik, w większości jednak przypadków konkluzja jest taka, że to Grupa jest głównym zobowiązanym do realizacji tego obowiązku świadczenia i tym samym przychód rozpoznawany jest w wartości brutto. c) Sprzedaż sprzętu W kategorii przychody ze sprzedaży sprzętu prezentowane są przychody z tytułu umów z klientami na dostawę infrastruktury. Przychody w tej kategorii są zasadniczo rozpoznawane w momencie przekazania kontroli nad sprzętem. Nie dotyczy to jedynie przypadków, kiedy sprzęt nie stanowi świadczenia odrębnego od dostarczanych razem z nim usług, wówczas bowiem przychody z jego sprzedaży są elementem zobowiązania do wykonania świadczenia polegającego na dostawie kompleksowego systemu infrastrukturalnego. W Grupie takie kompleksowe projekty są jednak rzadkością - dominuje sprzedaż sprzętu na zasadzie dystrybucji. W przypadku umów zawierających w sobie element świadczenia usługi oraz udostępniania sprzętu, spółka rozważyła czy takie umowy zawierają w sobie element leasingu (tj. czy na ich mocy spółka przekazuje prawo do kontroli zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie). Grupa nie zidentyfikowała elementów leasingu finansowego w umowach zawieranych z klientami. Zmienne wynagrodzenie Zgodnie z MSSF 15, jeśli wynagrodzenie określone w umowie obejmuje kwotę zmienną, Grupa oszacowuje kwotę wynagrodzenia, do którego będzie uprawniona w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług na rzecz klienta i zalicza do ceny transakcyjnej część lub całość kwoty wynagrodzenia zmiennego wyłącznie w takim zakresie, w jakim istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie nastąpi odwrócenie znaczącej części kwoty wcześniej ujętych skumulowanych przychodów w momencie, kiedy ustanie niepewność co do wysokości wynagrodzenia zmiennego. Grupa jest stroną wielu umów, w przypadku których przewidziano kary umowne za niewykonanie lub nieprawidłowe wykonanie zobowiązań umownych. Spodziewane kary umowne mogą więc powodować, że wynagrodzenie, które w umowie zakwotowano w kwocie stałej, będzie jednak podlegać zmianom właśnie ze względu na spodziewane kary. W ramach szacowania wysokości wynagrodzenia, do którego Grupa jest uprawniona na podstawie umowy szacuje się w Grupie wartość oczekiwaną zapłaty uwzględniając prawdopodobieństwo zapłacenia takich kar umownych i innych elementów, które mogłyby potencjalnie zmienić wynagrodzenie. Wpływa to więc na pomniejszenie wartości przychodów, nie zaś, jak to było do tej pory, powiększenie wartości rezerw i odpowiednich kosztów. Poza karami umownymi nie występują znaczące inne czynniki mogące wpływać na wysokość wynagrodzenia (jak na przykład rabaty czy upusty), w przypadku gdyby je jednak zidentyfikowano, również wpływałyby one na wysokość rozpoznawanych w Grupie przychodów. Przypisanie ceny transakcyjnej do zobowiązań do wykonania świadczenia Grupa przypisuje cenę transakcyjną do każdego zobowiązania do wykonania świadczenia (lub do odrębnego dobra lub odrębnej usługi) w kwocie, która odzwierciedla kwotę wynagrodzenia, które – zgodnie z oczekiwaniem Grupy – przysługuje jej w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług klientowi. Istotny element finansowania Ustalając cenę transakcyjną, Grupa koryguje przyrzeczoną kwotę wynagrodzenia o zmianę wartości pieniądza w czasie, jeśli rozkład w czasie płatności uzgodniony przez strony umowy (w sposób wyraźny lub domyślny) daje klientowi lub spółce z Grupy istotne korzyści Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 29 z tytułu finansowania przekazania dóbr lub usług klientowi. W takich okolicznościach uznaje się, że umowa zawiera istotny element finansowania. Grupa stosuje wyjątek praktyczny i nie koryguje przyrzeczonej kwoty wynagrodzenia o wpływ istotnego elementu finansowania, jeżeli w momencie zawarcia umowy oczekuje, że okres od momentu przekazania przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi do momentu zapłaty za dobro lub usługę przez klienta wyniesie nie więcej niż jeden rok. Istotny element finansowania nie występuje w umowie z klientem m.in. wtedy, gdy różnica między przyrzeczonym wynagrodzeniem a ceną sprzedaży gotówkowej dobra lub usługi wynika z powodów innych niż udostępnienie finansowania klientowi oraz różnica między tymi kwotami jest proporcjonalna do jej przyczyny. Zazwyczaj ma to miejsce, gdy poprzez umowne uzgodnienie warunków płatności ustanawia się zabezpieczenie przed brakiem właściwego wywiązania się z części lub całości zobowiązań umownych przez drugą stronę umowy. Koszty umów z klientami Koszty pozyskania umowy (doprowadzenia do zawarcia umowy) to dodatkowe (przyrostowe) koszty pozyskania umowy ponoszone przez Grupę w celu doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem, których Grupa nie poniosłaby, jeżeli umowa nie zostałaby zawarta. Grupa ujmuje te koszty jako składnik aktywów, jeżeli spodziewa się, że koszty te odzyska. Okres amortyzacji aktywowanych kosztów z tytułu pozyskania umowy to okres, w którym Grupa wypełnia obowiązki świadczenia wynikające z tej umowy. Z praktycznego punktu widzenia Grupa ujmuje dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy jako koszty w momencie ich poniesienia, tylko, jeśli okres amortyzacji składnika aktywów, który w przeciwnym razie zostałby ujęty przez Grupę, wynosi jeden rok lub krócej. Koszty wykonania umowy to koszty poniesione w związku z wykonywaniem umowy zawartej z klientem. Grupa ujmuje te koszty jako składnik aktywów, gdy nie są objęte zakresem innego standardu (np. MSR 2 Zapasy, MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe lub MSR 38 Wartości niematerialne), oraz gdy spełniają one wszystkie następujące kryteria: (i) koszty te są bezpośrednio powiązane z umową lub z przewidywaną umową z klientem, (ii) koszty te prowadzą do wytworzenia lub ulepszenia zasobów Grupy, które będą wykorzystywane do spełnienia (lub do dalszego spełniania) zobowiązań do wykonania świadczenia w przyszłości; oraz (iii) Grupa spodziewa się, że koszty te odzyska. Inne zastosowane w Grupie wyjątki praktyczne Grupa w uzasadnionych przypadkach stosuje również rozwiązanie praktyczne dozwolone przez MSSF 15 polegające na tym, że jeżeli Grupa ma prawo do otrzymania wynagrodzenia od klienta w kwocie, która odpowiada bezpośrednio wartości, jaką dla klienta ma świadczenie dotychczas wykonane przez Grupę (na przykład w przypadku umowy o świadczenie usług, w ramach której jednostka nalicza klientowi stałą kwotę za każdą godzinę wykonanej usługi), Grupa może ująć przychód w kwocie, którą ma prawo zafakturować. Przychody inne niż przychody z tytułu umówi z klientami (nieobjęte MSSF 15) Przychody inne niż przychody z tytułu umów z klientami Grupa uzyskuje przede wszystkim z usług outsourcingu sprzętu IT (np. bankomatów, serwerów i terminali płatniczych). Grupa za każdym razem rozstrzyga czy na klienta zostało przeniesione całe ryzyko i korzyści wynikające z korzystania z wynajętego sprzętu. Najczęściej Grupa dochodzi do wniosku, że umowy outsourcingu mają charakter umów leasingu operacyjnego. Szacunki Tak jak zostało to opisane powyżej Grupa realizuje zobowiązania do wykonania świadczenia, wśród których znaczna część między innymi te polegające na dostarczeniu funkcjonalnego systemu IT podlegają wycenie zgodnie ze stopniem zaawansowania. Wycena taka wymaga oszacowania przyszłych przepływów operacyjnych w celu dokonania pomiaru stopnia zaawansowania prac na projekcie. Stopień zaawansowania prac ustala się jako stosunek poniesionych kosztów (zwiększających postęp realizacji prac) do kosztów planowanych lub stosunek przepracowanych roboczodni w stosunku do całkowitego czasu pracy. Dokonanie wyceny i co za tym idzie rozpoznanie przychodu każdorazowo wymaga zaangażowania profesjonalnego osądu oraz znaczącej dozy szacunków. Podobnie zaangażowania szacunków i profesjonalnego osądu wymaga określenie wartości oczekiwanej przychodów z tytułu umów z klientami, w przypadkach, gdy wynagrodzenie z umowy ma charakter zmienny, zazwyczaj polegający na określeniu w umowach kar za opóźnienia w dostawach systemów IT lub usług z nimi związanych. Szacunki w zakresie przychodów innych niż przychody z tytułu umów z klientami dotyczą oceny charakteru umów polegających na udostępnianiu składników majątku klientom (Grupa jako leasingodawca). Zważywszy na fakt, że okres leasingu jest w przeważającej ilości przypadków krótszy niż zasadnicza część okresu ekonomicznej użyteczności udostępnianych składników majątku oraz że istotne ryzyka i korzyści wynikające z prawa własności składników majątkowych będących przedmiotem niniejszych umów nie zostały przeniesione na klientów Grupy, Grupa doszła do wniosku, że umowy te mają charakter leasingu operacyjnego. Przychody operacyjne w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym kształtowały się następująco: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Przychody operacyjne według rodzaju Oprogramowanie i usługi własne 830 560 710 972 Oprogramowanie i usługi obce 131 693 124 903 Sprzęt i infrastruktura 184 396 190 615 Razem 1 146 649 1 026 490 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 30 i. Struktura przychodów operacyjnych segmentów w rozbiciu na rodzaje przychodów Przychody operacyjne poszczególnych segmentów operacyjnych na rzecz klientów zewnętrznych w rozbiciu na rodzaj przychodów w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym kształtowały się następująco: Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 Oprogramowanie i usługi własne 228 270 398 414 203 876 830 560 Oprogramowanie i usługi obce 4 070 4 417 123 206 131 693 Sprzęt i infrastruktura 3 547 124 927 55 922 184 396 Razem przychody operacyjne 235 887 527 758 383 004 1 146 649 Rozwiązania dla bankowości Rozwiązania płatnicze Rozwiązania dedykowane Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Oprogramowanie i usługi własne 200 539 344 920 165 513 710 972 Oprogramowanie i usługi obce 2 968 7 206 114 729 124 903 Sprzęt i infrastruktura 4 160 107 918 78 537 190 615 Razem przychody operacyjne 207 667 460 044 358 779 1 026 490 ii. Struktura przychodów operacyjnych w podziale na kraje, w których zostały wygenerowane 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Przychody operacyjne w podziale na kraje Austria 25 792 27 439 Bośnia i Hercegowina 37 971 36 109 Bułgaria 17 721 14 955 Chorwacja 133 050 108 265 Czarnogóra 18 554 18 575 Czechy 16 790 17 324 Hiszpania 139 807 98 522 Kosowo 16 219 14 515 Macedonia 62 888 67 302 Peru 9 527 11 226 Polska 11 872 11 207 Portugalia 13 366 13 266 Rumunia 145 568 143 195 Serbia 310 539 302 587 Słowenia 26 413 16 555 Turcja 92 298 75 170 Włochy 9 767 11 913 Pozostałe kraje 58 507 38 364 Razem przychody operacyjne 1 146 649 1 026 490 iii. Przychody z tytułu umów z klientami w przychodach operacyjnych ogółem według metody ujęcia w rachunku zysków i strat Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 31 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Przychody z umów z klientami rozpoznawane zgodnie z MSSF 15, w tym: 1 055 900 929 797 Z tytułu dóbr i usług przekazanych w określonym momencie 328 093 318 689 Z tytułu dóbr i usług przekazywanych w miarę upływu czasu 727 807 611 108 Pozostałe przychody operacyjne (gł. przychody z leasingu) 90 749 96 693 Razem przychody operacyjne 1 146 649 1 026 490 Przychody operacyjne, które nie są rozpoznawane zgodnie z MSSF 15 dotyczą głównie przychodów Grupy z tytułu usług outsourcingu bankomatów i terminali płatniczych. Umowy takie traktowane są jako umowy leasingu operacyjnego a przychody z nich rozpoznawane zgodnie z przepisami MSSF 16. iv. Pozostałe zobowiązania do wykonania świadczenia Poniższa tabela zawiera przychody, które Grupa spodziewa się rozpoznać w przyszłości, związane z zobowiązaniami do wykonania świadczenia, które są niezrealizowane lub częściowo niezrealizowane na datę bilansową. Cena transakcyjna przypisana do zobowiązań do wykonania świadczenia pozostałych do realizacji w ciągu: tys. PLN 1 roku 897 802 Powyżej 1 roku 651 732 Razem 1 549 534 W związku z tym, że Grupa w szczegółowy sposób monitoruje przychody tylko na najbliższe trzy lata, wartość wykazana w linii „Powyżej 1 roku” odpowiada przychodom zakontraktowanym na lata 2023-2024. Przychody z już podpisanych umów, które będą realizowane w kolejnych latach nie są przez Grupę ewidencjonowane i tym samym nie zostały uwzględnione w powyższej tabeli. v. Umowy outsourcingowe – Grupa jako leasingodawca Grupa realizuje szereg kontraktów dotyczących outsourcingu procesów w obszarze płatności. Szacunki dotyczące łącznych przyszłych minimalnych opłat należnych z tytułu tych umów zostały ustalone w następującej wysokości: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Minimalne przyszłe opłaty leasingowe (i) do roku 82 227 86 075 (ii) od roku do pięciu lat 88 827 105 484 (iii) powyżej pięciu lat 2 707 4 481 Razem 173 761 196 040 5.2. Struktura kosztów operacyjnych Wybrane zasady rachunkowości Grupa ujawnia koszty w układzie rodzajowym oraz w układzie kalkulacyjnym. Koszt własny sprzedaży obejmuje koszty bezpośrednio związane z nabyciem sprzedanych towarów i wytworzeniem sprzedanych usług. Koszty sprzedaży obejmują koszty handlowe i koszty marketingowe. Koszty ogólnego zarządu obejmują koszty związane z kierowaniem spółkami z Grupy oraz koszty administracji. Wartość sprzedanych towarów, materiałów, usług (COGS) to koszty zakupu towarów lub usług podwykonawców (z wyłączeniem outsourcingu personalnego) wykorzystywanych do realizacji projektów. Koszty dotyczą zarówno przychodów prezentowanych jako przychody własne (dot. przychodów z usług, które są realizowane przez podwykonawców, jeśli wykorzystanie zasobów obcych wynika z decyzji Grupy, która traktuje zasoby obce jako substytut zasobów własnych), jak i przychodów obcych (usługi, które muszą być realizowane przez zasoby obce - najczęściej producentów oprogramowania lub sprzętu). Świadczenia na rzecz pracowników to wszystkie formy świadczeń spółek z Grupy oferowane w zamian za pracę wykonaną przez pracowników lub z tytułu rozwiązania stosunku pracy. W przypadku wykonywania przez pracownika pracy na rzecz spółek z Grupy, ujmuje się w wyniku przewidywaną niezdyskontowaną wartość świadczeń pracowniczych, które zostaną wypłacone w zamian za tę pracę. Poza wynagrodzeniem koszty świadczeń na rzecz pracowników obejmują wszystkie płatne nieobecności, świadczenia wynikające z systemów premiowych występujących w Grupie, a także świadczenia po okresie zatrudnienia i koszty transakcji z pracownikami rozliczane w formie instrumentów kapitałowych. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 32 Szacunki W związku z faktem, iż Grupa ujmuje koszty zgodnie z metodą memoriałową część kosztów ujętych w Rachunku zysków i strat, to koszty ujęte wskutek dokonania szacunków dotyczących na przykład spodziewanych kosztów związanych z systemem premiowym, którym objęta jest część pracowników spółek z Grupy. W poniższej tabeli przedstawiono strukturę kosztów operacyjnych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym. Koszty działalności operacyjnej 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN Wartość odsprzedanych towarów, materiałów i usług obcych (COGS) (400 612) (382 552) Świadczenia na rzecz pracowników (380 396) (327 971) Usługi obce nieprojektowe i outsourcing pracowników (44 533) (33 780) Amortyzacja (77 109) (78 050) Koszty utrzymania majątku i samochodów służbowych (38 815) (33 440) Podróże służbowe (1 936) (1 817) Reklama (5 704) (3 637) Pozostałe koszty (podstawowe) (17 581) (20 521) Razem (966 686) (881 768) Koszt własny sprzedaży (828 084) (764 821) Koszty sprzedaży (68 612) (55 543) Koszty ogólnego zarządu (68 033) (61 487) Odpis (odwrócenie odpisu) z tytułu utraty wartości należności handlowych (1 957) 83 Razem (966 686) (881 768) Usługi obce nieprojektowe obejmują usługi doradcze niezwiązane z konkretnymi projektami oraz usługi audytorskie, prawne, bankowe, pocztowe, kurierskie i opłaty giełdowe. Koszty utrzymania majątku i samochodów służbowych obejmują koszty napraw sprzętu i zużytych części zamiennych w ramach prowadzonych projektów, koszty napraw i utrzymania środków trwałych (w tym w związku z utrzymaniem infrastruktury pod umowy outsourcingowe) oraz koszty utrzymania wartości niematerialnych, opłaty za wynajem i utrzymanie powierzchni biurowych oraz utrzymanie samochodów służbowych. Transakcje z pracownikami rozliczane w formie instrumentów kapitałowych W dniu 23 września 2021 roku Asseco International a.s. podpisała z menadżerami spółek Grupy ASEE umowy objęcia akcji ASEE S.A. Łącznie przedmiotem programu jest 547 550 akcji ASEE S.A., stanowiących 1,06% kapitału Spółki. Członkowie Zarządu ASEE S.A. oraz podmioty powiązane przez Członków Zarządu ASEE S.A. objęły łącznie 341 336 akcji. Umowy stanowią transakcję płatności na bazie akcji w rozumieniu MSSF 2, rozliczaną w instrumentach kapitałowych. Datą przyznania uprawnień był dzień 23 września 2021 roku. Cena objęcia akcji została ustalona na poziomie ceny rynkowej z dnia objęcia kontroli i wynosiła 40 PLN za akcję. Zgodnie z umowami menadżerom przysługują wszystkie prawa związane z nabytymi akcjami (prawo do dywidendy, prawa głosu, itd.) od momentu objęcia akcji, tj. od dnia 23 września 2021 roku. Płatność za akcje nastąpi w 9 ratach, pierwszej po podpisaniu umów oraz w kolejnych 8 rocznych ratach, płatnych od dnia 31 lipca 2022 roku. Od dnia objęcia akcji do momentu zapłaty ceny naliczane są odsetki w wysokości 1,5% + max (EURIBOR12M,0) rocznie. Wysokość części zmiennej będzie ustalana na początku każdego kolejnego rocznego okresu odsetkowego na dany okres. Narosłe odsetki będą spłacane co roku razem ze spłatami kolejnych transz nominału. Prawo do spłacania ceny w ratach przysługuje osobom uczestniczącym w programie, jeśli pozostają w Grupie w funkcji menadżera oraz nie naruszą istotnych warunków umowy (m.in. dokonują spłat zgodnie z harmonogramem, ustanowią zastaw na akcjach, nie dokonają sprzedaży akcji w okresie „lockup-u”, itd.). Możliwość sprzedaży akcji przez menadżerów została objęta 5 letnim okresem tzw. „lockup-u”. Menadżerom przysługuje prawo do wcześniejszej zapłaty za wszystkie nabyte akcje po ustalonej w umowie cenie 40 PLN za akcję, po upływie okresu 4-letniego tj. od 23 września 2025 roku. Nieopłacona część ceny sprzedaży zostanie zabezpieczona poprzez ustanowienie zastawu na akcjach każdego z kupujących. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 33 Umowy przewidują opcje put i call, które przyznają stronom umów prawo do odsprzedaży oraz odkupu nieopłaconych akcji. Wartość godziwa programu motywacyjnego została oszacowana w oparciu o model Black’a-Scholes’a Mertona. Do wyceny wartości uprawnień użyto technik symulacji Monte Carlo w połączeniu z zastosowaniem regresji liniowej metodą najmniejszych kwadratów, czyli tzw. metodę Longstaffa-Schwartz. Łączna wartość godziwa programu na moment przyznania uprawnień wynosiła 1 984 tys. PLN. Koszt programu będzie ujmowany wraz z odpowiadającym mu wzrostem wartości kapitału własnego jako koszt świadczeń na rzecz pracowników i rozliczany w wynikach Grupy ASEE w latach 2021-2029. Wartość godziwa przyznanych w ramach programu instrumentów kapitałowych została określona w oparciu o poniższe założenia: Cena rynkowa 1 akcji ASEE z dnia objęcia 40 PLN Cena objęcia 1 akcji 40 PLN Oczekiwana zmienność cen akcji 29% Oczekiwana zmienność EUR/PLN 6% Stopa procentowa PLN 1,5% do 1,7% Stopa procentowa EUR -0,54% do - 0,40% Oczekiwana zmienność 29% została wyliczona w oparciu o historyczną zmienność notowań z okresu sześciu miesięcy poprzedzających dzień zawarcia transakcji sprzedaży akcji na bazie średniej ceny akcji z kursów zamknięcia. Podczas wyceny uwzględniono ewentualne zmiany wartości aktywa wynikające z wypłat dywidend. Według stanu na dzień wyceny oczekiwane dywidendy w okresie życia uprawnień z akcji ASE wynoszą 1,00 PLN rocznie. Czas trwania opcji został określony na 1 rok, dla akcji które zostaną opłacone w 2026 roku, 2 lata dla akcji które zostaną opłacone w 2027 roku oraz 3 lata dla akcji które zostaną opłacone w 2028 roku. Okresy te zostały powiązane z okresem „lock-up-u” na sprzedaż akcji. W jednostkowym sprawozdaniu finansowym ujmowany jest koszt związany z nabyciem 316 425 akcji, w tym przez Prezesa ASEE S.A. Piotra Jeleńskiego 280 000 akcji oraz Członka Zarządu ASEE S.A. Michała Nitkę 25 000 akcji. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy ASEE za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku ujęty został koszt z tytułu programu w wysokości 80 tys. PLN. Drugostronnie transakcja została ujęta w odrębnej pozycji kapitałów Spółki w tej samej kwocie, która została ujęta w kosztach wynagrodzeń. W 2020 roku zakończył się poprzedni program motywacyjny rozliczany w okresie 2017-2020. Szczegóły dotyczące tego programu zostały opublikowanie w Skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy ASEE za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku, przekazanym do publicznej wiadomości w dniu 24 lutego 2021 roku. i. Uzgodnienie kosztów amortyzacji Poniższa tabela prezentuje uzgodnienie odpisu amortyzacyjnego ujętego w rachunku zysków i strat z tabelami ruchu środków trwałych, wartości niematerialnych oraz aktywów z tytułu prawa do użytkowania: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN Odpis amortyzacyjny wynikający z tabeli ruchu środków trwałych (47 066) (47 722) Odpis amortyzacyjny wynikający z tabeli ruchu wartości niematerialnych (9 939) (7 720) Odpis amortyzacyjny wynikający z tabeli ruchu aktywów z tytułu prawa do użytkowania (20 069) (22 575) Odpis amortyzacyjny dotyczący nieruchomości inwestycyjnych (35) (33) Pomniejszenie kosztu amortyzacji z tytułu rozliczenia dotacji do wewnętrznie wytworzonych licencji - - Razem odpis amortyzacyjny ujęty w rachunku zysków i strat oraz w rachunku przepływów pieniężnych (77 109) (78 050) Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 34 5.3. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Wybrane zasady rachunkowości W pozostałej działalności Grupa ujmuje przede wszystkim przychody i koszty niezwiązane z podstawową działalnością operacyjną w obszarze IT. Pozostałe przychody i koszty operacyjne w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym kształtowały się następująco: Pozostałe przychody operacyjne 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Zysk na sprzedaży aktywów trwałych i aktywów z tytułu prawa do użytkowania 1 167 542 Przychody związane z wynajmem powierzchni biurowej 59 58 Rozwiązanie rezerwy na koszty spraw sądowych dotyczące pozostałej działalności 21 6 Pozostałe 1 776 2 367 Razem 3 023 2 973 Pozostałe koszty operacyjne 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Strata na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych (45) (13) Darowizny przekazane podmiotom niepowiązanym (507) (421) Zawiązanie rezerw, w tym na koszty spraw sądowych dotyczące pozostałej działalności (83) (88) Pozostałe (900) (2 292) Razem (1 535) (2 814) 5.4. Przychody i koszty finansowe Wybrane zasady rachunkowości Przychody z odsetek stanowią głównie odsetki od inwestycji w instrumenty dłużne (w tym udzielone pożyczki, depozyty, lokaty o terminie zapadalności powyżej trzech miesięcy). Przychody te naliczane są w zamortyzowanym koszcie przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. Pozostałe przychody odsetkowe stanowią odsetki od należności z tytułu dostaw i usług, odsetki od leasingu oraz rozliczane (odwijane) zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej dyskonto kosztów (zobowiązań). Koszty odsetek wynikających z uzyskanego przez Grupę finansowania są naliczane według zamortyzowanego kosztu. Struktura przychodów finansowych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym kształtowała się następująco: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Przychody finansowe tys. PLN tys. PLN Przychody odsetkowe z pożyczek udzielonych, depozytów bankowych i lokat 2 385 1 253 Dodatnie różnice kursowe 20 803 6 393 Zyski z realizacji i/lub wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy 173 8 Zysk z tytułu przeszacowania płatności warunkowej w ramach transakcji objęcia kontroli 1 100 868 Pozostałe przychody finansowe 103 106 Przychody finansowe ogółem 24 564 8 628 Struktura kosztów finansowych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym kształtowała się następująco: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 35 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Koszty finansowe tys. PLN tys. PLN Koszty odsetkowe od kredytów, pożyczek (1 018) (1 474) Koszty odsetkowe od leasingu (1 706) (2 189) Pozostałe koszty odsetkowe (1 193) (322) Ujemne różnice kursowe (5 068) (4 511) Koszty związane z objęciem kontroli nad spółkami zależnymi (448) (29) Strata z tytułu przeszacowania płatności warunkowej w ramach transakcji objęcia kontroli (1 779) (3 483) Straty z realizacji i/lub wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy (727) (508) Pozostałe koszty finansowe (49) (99) Koszty finansowe ogółem (11 988) (12 615) Dodatnie i ujemne różnice kursowe prezentowane są netto (jako nadwyżka dodatnich nad ujemnymi lub odwrotnie) na poziomie poszczególnych spółek zależnych. Zyski / straty z przeszacowania warunkowej płatności za pakiet kontrolny w spółkach zależnych wynikają ze zmiany szacunków dotyczących odroczonych warunkowych zobowiązań z tytułu nabycia pakietu kontrolnego akcji/udziałów w spółkach zależnych. 5.5. Podatek dochodowy Wybrane zasady rachunkowości Grupa ujmuje i wycenia aktywa lub zobowiązania z tytułu bieżącego i odroczonego podatku dochodowego przy zastosowaniu wymogów MSR 12 Podatek dochodowy w oparciu o zysk (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe, uwzględniając ocenę niepewności związanych z rozliczeniami podatkowymi. Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący oraz odroczony. Bieżący podatek dochodowy jest to kwota ustalona na podstawie przepisów podatkowych, która jest naliczona od dochodu do opodatkowania za dany okres i ujmowana jako zobowiązanie w kwocie, w jakiej nie zostało zapłacone lub należność, jeśli kwota dotychczas zapłacona z tytułu bieżącego podatku dochodowego przekracza kwotę do zapłaty. Na potrzeby sprawozdawczości finansowej, odroczony podatek dochodowy jest wyliczany metodą zobowiązań bilansowych w stosunku do wszystkich różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i zobowiązań, a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym. Rezerwa na podatek odroczony ujmowana jest w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych za wyjątkiem sytuacji, gdy rezerwa na podatek odroczony powstaje w wyniku początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania niemającej wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz w przypadku dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach – z wyjątkiem sytuacji, gdy terminy odwracania się różnic przejściowych podlegają kontroli inwestora i gdy prawdopodobne jest, iż w dającej się przewidzieć przyszłości różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu. Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych i niewykorzystanych strat podatkowych przeniesionych na następne lata w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli wykorzystać ww. różnice, aktywa i straty, za wyjątkiem sytuacji, gdy aktywa z tytułu odroczonego podatku dotyczące ujemnych różnic przejściowych powstają w wyniku początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji niestanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mają wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz w przypadku ujemnych różnic przejściowych z tytułu inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych oraz udziałów we wspólnych przedsięwzięciach. Składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku jest ujmowany w bilansie jedynie w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, iż w dającej się przewidzieć przyszłości ww. różnice przejściowe ulegną odwróceniu i osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu lub podwyższeniu o tyle, o ile uległy zmianie szacunki dotyczące osiągnięcia dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Aktywa i zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego traktowane są w całości jako długoterminowe i nie podlegają dyskontowaniu. Podlegają one kompensacie, jeżeli istnieje możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzania kompensat ujmowanych kwot. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) prawnie lub faktycznie obowiązujące na dzień bilansowy. Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujętych bezpośrednio w kapitale własnym jest ujmowany w kapitale własnym, a nie w rachunku zysków i strat. Szacunki Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 36 Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy realizowalność aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Ocena ta wymaga zaangażowania profesjonalnego osądu i szacunków m.in. w zakresie przyszłych wyników podatkowych. Główne składniki obciążenia wyniku z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych (bieżącego i odroczonego): 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych wykazane w rachunku zysków i strat, w tym: (39 234) (25 885) Bieżący podatek dochodowy (40 700) (27 896) Korekty deklaracji CIT dotyczące ubiegłych okresów 1 466 2 011 Odroczony podatek dochodowy 755 2 533 Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat (38 479) (23 352) Uzgodnienie podatku dochodowego do wyniku przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej Grupy, zaprezentowano w poniższej tabeli: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN Wynik finansowy brutto przed opodatkowaniem 193 702 140 894 Obowiązująca stawka podatku dochodowego od osób prawnych 19% 19% Podatek dochodowy według obowiązującej ustawowej stawki podatkowej 36 803 26 770 Różnica wynikająca z innej stawki podatku dochodowego odprowadzanego poza granicami Polski (418) (3 387) Zmiana szacunku rozpoznania podatku odroczonego związanego z tzw." zewnętrznymi różnicami przejściowymi" dotycząca transakcji wypłat dywidendy w grupie kapitałowej 6 288 2 741 Wykorzystanie ulg podatkowych oraz pozostałych odliczeń od podatku (1 126) (576) Przychody uzyskiwane w specjalnej strefie technologicznej, niepodlegające opodatkowaniu (6 850) (5 325) Koszty poniesione w strefie technologicznej, niepodlegające odliczeniu 3 283 2 415 Koszty reprezentacji 170 57 Koszty amortyzacji, różnice w stawkach amortyzacji 432 604 Odpisy należności/zapasy/środki trwałe 100 161 Koszty transakcji z pracownikami rozliczanych w formie instrumentów kapitałowych 15 141 Wynagrodzenie rady nadzorczej 65 236 Zmiany w kalkulacji podatku dochodowego dotyczące lat poprzednich (1 476) (2 011) Koszty nabycia spółek 17 220 Zysk ze sprzedaży spółki zależnej w Grupie 1 131 - Wykorzystanie strat podatkowych oraz zmiana aktywa na straty podatkowe 183 97 Pozostałe różnice trwałe (138) 1 209 Według efektywnej stawki podatkowej wynoszącej: w 2021: 19,9%; w 2020: 16,6% 38 479 23 352 Efektywna stopa podatkowa w 2021 roku wyniosła 19,9%, co oznacza wzrost o 3,3 punktu procentowego w stosunku do roku poprzedniego. Wyższa stopa podatkowa wynika głównie z: • różnic kursowych wygenerowanych w Turcji, które zgodnie z lokalnymi przepisami zostały opodatkowane 25% stawką podatku dochodowego, • zrealizowanej transakcji przeniesienia chorwackiej spółki Monri Payments, co zostało opisane w punkcie III niniejszego sprawozdania oraz • wzrostu wartości dywidend spoza Unii Europejskiej uzyskanych przez spółkę holdingową. Pozostałe zmiany wynikały z działalności operacyjnej oraz struktury geograficznej wygenerowanego wyniku. W poniższej tabeli zaprezentowano informację dotyczącą aktywa oraz rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego: Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego Aktywo brutto z tytułu podatku odroczonego 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 (przekształcone) 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Rzeczowe aktywa trwałe 1 429 1 525 3 612 3 192 Wartości niematerialne 2 518 3 513 239 385 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 37 Aktywa z tytułu prawa do użytkowania 1 141 1 839 - - Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez wynik finansowy 20 - 78 78 Pożyczki udzielone 107 77 - - Zapasy - - 1 769 1 743 Rozliczenia międzyokresowe - - 40 24 Należności handlowe 3 2 941 642 Aktywa z tytułu umów z klientami 762 505 - - Pozostałe należności - - 32 - Rezerwy 5 2 594 653 Zobowiązania handlowe - 25 365 398 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 59 74 37 91 Zobowiązania finansowe, w tym z tyt. leasingu - - 2 182 2 992 Pozostałe zobowiązania - - 53 - Rozliczenia międzyokresowe kosztów - - 1 211 1 487 Straty możliwe do odliczenia od przyszłych dochodów do opodatkowania - - 1 906 2 642 Rezerwa brutto z tytułu podatku odroczonego 6 044 7 562 Aktywa brutto z tytułu podatku odroczonego 13 059 14 327 Odpis dotyczący braku możliwości realizacji aktywa z tytułu podatku odroczonego - - Aktywa netto z tytułu podatku odroczonego 13 059 14 327 Rezerwa/Aktywo netto z tytułu odroczonego podatku dochodowego 3 623 4 183 10 638 10 948 Grupa dokonała szacunków w zakresie planowanego do osiągnięcia w przyszłości dochodu do opodatkowania i uznała, że wartość aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego prezentowana w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy jest możliwa do odzyskania. 5.6. Zysk przypadający na jedną akcję Wybrane zasady rachunkowości Podstawowy zysk netto przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej na akcję dla każdego okresu jest obliczany poprzez podzielenie zysku netto z działalności kontynuowanej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Rozwodniony zysk netto przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej na jedną akcję dla każdego okresu jest obliczany poprzez podzielenie zysku netto z działalności kontynuowanej za dany okres przez sumę średniej ważonej liczby akcji w danym okresie sprawozdawczym i wszystkich potencjalnych akcji nowych emisji. W okresie sprawozdawczym jak i w okresie porównywalnym nie występowały elementy rozwadniające zysk przypadający na jedną akcję, wskutek czego zysk na akcję i rozwodniony zysk na akcję były sobie równe. Poniżej przedstawione zostały dane dotyczące zysku oraz liczby akcji, które posłużyły do wyliczenia zysku na jedną akcję. 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 (przekształcone) Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia podstawowego zysku na jedną akcję (w sztukach) 51 894 251 51 894 251 Zysk netto przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej (w tysiącach PLN) za okres sprawozdawczy 150 430 115 988 Zysk na jedną akcję (w PLN) ze skonsolidowanego zysku netto za okres sprawozdawczy 2,90 2,24 5.7. Informacja dotycząca wypłaconej dywidendy Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Asseco South Eastern Europe S.A. z siedzibą w Rzeszowie działając w oparciu o art. 395 § 2 pkt. 2) Kodeksu Spółek Handlowych oraz na podstawie §12 ust. 4 pkt. 2) Statutu Spółki uchwałą z dnia 10 czerwca 2021 roku postanowiło wypłacić dywidendę w wysokości 51 894 tys. PLN, przeznaczoną do podziału między wszystkich akcjonariuszy Spółki w kwocie 1,00 PLN na jedną akcję Spółki. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 38 Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki określiło datę ustalenia prawa do dywidendy na dzień 24 czerwca 2021 roku. Dywidenda została wypłacona w dniu 7 lipca 2021 roku. Liczba akcji objętych dywidendą wynosiła 51 894 251. W 2020 roku Jednostka Dominująca wypłaciła dywidendę za 2019 rok. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki Asseco South Eastern Europe S.A. z siedzibą w Rzeszowie działając w oparciu o art. 395 § 2 pkt. 2 Kodeksu Spółek Handlowych oraz na podstawie §12 ust. 4 pkt. 2 Statutu Spółki uchwałą z dnia 16 czerwca 2020 roku postanowiło wypłacić dywidendę w wysokości 38 402 tys. PLN, przeznaczoną do podziału między wszystkich akcjonariuszy Spółki w kwocie 0,74 PLN na jedną akcję Spółki. Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki określiło datę ustalenia prawa do dywidendy na dzień 25 czerwca 2020 roku. Dywidenda została wypłacona w dniu 8 lipca 2020 roku. Liczba akcji objętych dywidendą wynosiła 51 894 251. VI. Noty objaśniające do skonsolidowanego bilansu 6.1. Rzeczowe aktywa trwałe Wybrane zasady rachunkowości Początkowe ujęcie Rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania. W skład kosztu wchodzi również koszt wymiany części składowych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, obciążają zysk lub stratę w momencie ich poniesienia. Środki trwałe w momencie ich nabycia zostają podzielone na części składowe będące pozycjami o istotnej wartości, dla których można przyporządkować odrębny okres ekonomicznej użyteczności. Częścią składową są również koszty generalnych remontów. Wycena na każdy dzień bilansowy Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów. Okresy użytkowania zostały zaprezentowane w tabeli poniżej: Typ Okres (w latach) Budynki i budowle 40 Komputery i sprzęt telekomunikacyjny 1-5 Meble 2-8 Urządzenia biurowe 5-10 Środki transportu 4-6 Pozostałe środki trwałe 2-5 Inwestycje w obcych środkach trwałych 5 Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze środków trwałych. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie występują, lub w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów został przypisany. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składników majątkowych używanych w działalności kontynuowanej ujmuje się jako element kosztów operacyjnych. Usunięcie z bilansu Dana pozycja rzeczowych aktywów trwałych może zostać usunięta z bilansu po dokonaniu jej zbycia lub w przypadku, gdy nie są spodziewane żadne ekonomiczne korzyści wynikające z dalszego użytkowania takiego składnika aktywów. Wszelkie zyski lub straty wynikające z usunięcia danego składnika aktywów z bilansu (obliczone jako różnica pomiędzy ewentualnymi wpływami ze sprzedaży netto a wartością bilansową danej pozycji) są ujmowane w rachunku zysków i strat okresu, w którym dokonano takiego usunięcia. Inwestycje rozpoczęte dotyczą środków trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia, pomniejszonych o ewentualne odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu przekazania środka trwałego do użytkowania. Koszty finansowania zewnętrznego Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu składnika aktywów, który wymaga znacznego czasu niezbędnego do przygotowania go do zamierzonego użytkowania lub sprzedaży, Grupa aktywuje jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów. Wszystkie pozostałe koszty finansowania zewnętrznego ujmowane są jako koszty okresu, w którym je poniesiono Szacunki Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika rzeczowych aktywów trwałych. Amortyzacja jest co do zasady naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów. Wysokość stawek amortyzacyjnych ustalana jest na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności składników rzeczowego majątku trwałego. W 2021 roku nie dokonano istotnych zmian w stosowanych przez Grupę stawkach amortyzacyjnych. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 39 Spółki z Grupy minimum corocznie dokonują weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków. Zmiana wartości netto rzeczowych aktywów trwałych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wynikała z następujących ruchów: Grunty i budynki Sprzęt pod outsourcing i pozostały Środki transportu Pozostałe środki trwałe Środki trwałe w budowie Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Wartość netto środków trwałych na dzień 1 stycznia 2021 roku 8 516 116 061 3 706 6 566 8 324 143 173 Zwiększenia stanu, z tytułu: 1 294 32 233 2 946 8 559 9 157 54 189 Zakupu i modernizacji 2 13 893 1 374 3 183 8 558 27 010 Objęcia kontroli nad spółkami zależnymi 1 292 960 1 517 133 - 3 902 Wykup aktywa z tytułu prawa do użytkowania - - 55 - - 55 Przeniesienia na środki trwałe ze środków trwałych w budowie - 11 095 - 5 145 - 16 240 Przeniesienia na środki trwałe z zapasów - 6 244 - 98 385 6 727 Odwrócenia odpisów aktualizujących - 41 - - 214 255 Zmniejszenia stanu, z tytułu: (1 724) (44 049) (1 943) (2 881) (16 339) (66 936) Odpisu amortyzacyjnego (476) (42 227) (1 565) (2 798) - (47 066) Sprzedaży i likwidacji (1 248) (857) (378) (83) - (2 566) Przeniesienia ze środków trwałych w budowie - - - - (16 240) (16 240) Przeniesienia do zapasów - (965) - - (99) (1 064) Pozostałe - (1 023) 265 965 - 207 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 58 (201) (128) (885) 80 (1 076) Wartość netto środków trwałych na dzień 31 grudnia 2021 roku 8 144 103 021 4 846 12 324 1 222 129 557 Na dzień 1 stycznia 2021 roku Wartość brutto 12 417 315 840 10 669 22 810 8 581 370 317 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (3 901) (199 779) (6 963) (16 244) (257) (227 144) Wartość bilansowa netto na dzień 1 stycznia 2021 roku 8 516 116 061 3 706 6 566 8 324 143 173 Na dzień 31 grudnia 2021 roku Wartość brutto 12 556 330 523 13 503 32 593 1 268 390 443 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (4 412) (227 502) (8 657) (20 269) (46) (260 886) Wartość bilansowa netto na dzień 31 grudnia 2021 roku 8 144 103 021 4 846 12 324 1 222 129 557 Zmiana wartości netto rzeczowych aktywów trwałych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wynikała z następujących ruchów: Grunty i budynki Sprzęt pod outsourcing i pozostały Środki transportu Pozostałe środki trwałe Środki trwałe w budowie Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Wartość netto środków trwałych na dzień 1 stycznia 2020 roku 7 945 118 043 4 790 10 700 5 583 147 061 Zwiększenia stanu, z tytułu: 621 34 572 1 217 2 889 17 330 56 629 Zakupu i modernizacji 621 18 122 1 124 1 506 16 962 38 335 Objęcia kontroli nad spółkami zależnymi - 1 903 93 267 - 2 263 Wykup aktywa z tytułu prawa do użytkowania - 789 - - - 789 Przeniesienia na środki trwałe ze środków trwałych w budowie - 10 161 - 1 094 - 11 255 Przeniesienia na środki trwałe z zapasów - 3 597 - 22 368 3 987 Zmniejszenia stanu, z tytułu: (626) (45 301) (2 343) (7 034) (14 958) (70 262) Odpisu amortyzacyjnego (508) (42 367) (1 739) (3 108) - (47 722) Sprzedaży i likwidacji (118) (1 301) (650) (508) (86) (2 663) Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 40 Utworzenie odpisów aktualizujących - (68) 46 (3 383) (213) (3 618) Przeniesienia ze środków trwałych w budowie - - - - (11 255) (11 255) Przeniesienia do zapasów - (1 565) - (35) (3 404) (5 004) Pozostałe - 2 025 - - - 2 025 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 576 6 722 42 11 369 7 720 Wartość netto środków trwałych na dzień 31 grudnia 2020 roku 8 516 116 061 3 706 6 566 8 324 143 173 Na dzień 1 stycznia 2020 roku Wartość brutto 11 211 267 756 11 172 20 326 5 623 316 088 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (3 266) (149 713) (6 382) (9 626) (40) (169 027) Wartość bilansowa netto na dzień 1 stycznia 2020 roku 7 945 118 043 4 790 10 700 5 583 147 061 Na dzień 31 grudnia 2020 roku Wartość brutto 12 417 315 840 10 669 22 810 8 581 370 317 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (3 901) (199 779) (6 963) (16 244) (257) (227 144) Wartość bilansowa netto na dzień 31 grudnia 2020 roku 8 516 116 061 3 706 6 566 8 324 143 173 Przeniesienie z zapasów do środków trwałych związane jest z wykorzystaniem sprzętu w ramach umów outsourcingowych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku rzeczowe aktywa trwałe w kwocie 18 529 tys. PLN stanowiły zabezpieczenie zaciągniętych kredytów bankowych oraz otwartych linii kredytowo-gwarancyjnych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku rzeczowe aktywa trwałe w kwocie 8 087 tys. PLN stanowiły zabezpieczenie zaciągniętych kredytów bankowych. 6.2. Wartości niematerialne Wybrane zasady rachunkowości Nabyte wartości niematerialne Wartości niematerialne nabyte w ramach oddzielnej transakcji są ujmowane według ceny nabycia. Wartości niematerialne nabyte w ramach transakcji przejęcia jednostki gospodarczej są ujmowane według wartości godziwej na dzień przejęcia. Wartości niematerialne wytworzone we własnym zakresie Grupa prezentuje w odrębnych kategoriach produkty końcowe projektów rozwojowych („oprogramowanie wytworzone we własnym zakresie”) oraz produkty, których proces wytwórczy nie został jeszcze ukończony („koszty niezakończonych projektów rozwojowych”). Składnik wartości niematerialnych wytworzony we własnym zakresie w wyniku prac rozwojowych (lub realizacji etapu prac rozwojowych przedsięwzięcia prowadzonego we własnym zakresie) jest ujmowany wtedy i tylko wtedy, gdy Grupa jest w stanie wykazać: (i) możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby nadawał się on do użytkowania lub sprzedaży; (ii) zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych; (iii) zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych; (iv) sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne; (v) dostępność odpowiednich środków technicznych, finansowych i innych, które mają służyć ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych; (vi) możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych. Koszt wytworzenia składnika wartości niematerialnych we własnym zakresie jest sumą nakładów poniesionych od dnia, w którym po raz pierwszy dany składnik wartości niematerialnych spełni wyżej wymienione kryteria ujmowania pozycji. Nie podlegają aktywowaniu wartości nakładów ujętych uprzednio w kosztach. Koszt wytworzenia składnika wartości niematerialnych we własnym zakresie obejmuje nakłady, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia, produkcji i przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo. Okres użytkowania wartości niematerialnych zostaje oceniony i uznany za ograniczony lub nieokreślony. Wartości niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania amortyzuje się metodą liniową w oparciu o ich szacowany okres użytkowania, a koszty amortyzacji są ujmowane w rachunku zysków i strat zgodnie z miejscem ich powstawania. Odpis amortyzacyjny składników wartości niematerialnych o określonym okresie użytkowania ujmuje się w zysku lub stracie w ciężar tej kategorii, która odpowiada funkcji danego składnika wartości niematerialnych. W odniesieniu do wartości niematerialnych podlegających odpisom umorzeniowym, stosowana jest liniowa metoda amortyzacji. Przyjęte dla wartości niematerialnych okresy ekonomicznej użyteczności wynoszą: Okres Typ (w latach) Nabyte licencje i oprogramowanie 2-5 Oprogramowanie i licencje wytworzone we własnym zakresie 2-5 Patenty i licencje 2-5 Inne 3-10 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 41 Wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania oraz te, które nie są użytkowane, są przynajmniej raz w roku oraz zawsze, gdy istnieją ku temu przesłanki poddawane weryfikacji pod kątem ewentualnej utraty wartości. Jeżeli wartość bilansowa przekracza szacowaną wartość możliwą do odzyskania (wyższa z następujących dwóch wartości – ceny sprzedaży netto lub wartości użytkowej), wartość tych aktywów obniżana jest do poziomu wartości odzyskiwalnej. Zyski lub straty wynikające z usunięcia wartości niematerialnych z bilansu są wyceniane według różnicy pomiędzy wpływami ze sprzedaży netto a wartością bilansową danego składnika aktywów i są ujmowane w rachunku zysków i strat w momencie jego wyksięgowania. Szacunki Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika wartości niematerialnych. Okres użytkowania wartości niematerialnych zostaje oceniony i uznany za ograniczony lub nieokreślony. Wartości niematerialne o ograniczonym okresie użytkowania amortyzuje się metodą liniową w oparciu o szacowany okres ich użytkowania, a koszty amortyzacji są ujmowane w rachunku zysków i strat zgodnie z miejscem ich powstawania. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków. Koszty wytworzenia składnika wartości niematerialnych we własnym zakresie są określane i kapitalizowane zgodnie z polityką rachunkowości Grupy. Określenie momentu rozpoczęcia kapitalizacji kosztów jest przedmiotem profesjonalnego osądu kierownictwa co do możliwości (technologicznej oraz ekonomicznej) ukończenia realizowanego projektu. Moment ten jest wyznaczany przez osiągnięcie etapu (kamienia milowego) projektu, w którym Grupa ma uzasadnioną pewność, że jest w stanie ukończyć dany składnik wartości niematerialnych tak, aby nadawał się on do użytkowania lub sprzedaży oraz że przyszłe korzyści ekonomiczne osiągnięte w wyniku użytkowania lub sprzedaży przekroczą koszt wytworzenia danego składnika wartości niematerialnych. Określając wartość kosztów, które mogą podlegać kapitalizacji, Zarząd dokonuje oszacowania wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych wygenerowanych przez dany składnik wartości niematerialnych. Zmiana wartości netto wartości niematerialnych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wynikała z następujących ruchów: Oprogramowanie i licencje wytworzone we własnym zakresie Koszty niezakoń- czonych prac rozwojowych Zakupione oprogramowanie komputerowe, patenty, licencje i inne wartości niematerialne Wartości niematerialne rozpoznane w ramach rozliczenia połączenia Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Wartość netto wartości niematerialnych na dzień 1 stycznia 2021 roku (przekształcone) 13 231 - 12 848 4 022 30 101 Zwiększenia stanu, z tytułu: 2 250 2 678 10 955 - 15 883 Zakupu i modernizacji 178 - 9 811 - 9 989 Objęcia kontroli nad spółkami zależnymi 1 811 1 224 1 144 - 4 179 Kapitalizacji kosztów projektów rozwojowych - 1 454 - - 1 454 Przeniesienia z kosztów niezakończonych prac rozwojowych 261 - - - 261 Zmniejszenia stanu, z tytułu: (4 242) (261) (4 830) (1 383) (10 716) Odpisu amortyzacyjnego za okres sprawozdawczy (4 242) - (4 819) (878) (9 939) Sprzedaży i likwidacji - - (11) - (11) Przeniesienia do oprogramowania wytworzonego we własnym zakresie - (261) - - (261) Odpis aktualizujący - - - (505) (505) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (227) 13 (114) 173 (155) Wartość netto wartości niematerialnych na dzień 31 grudnia 2021 roku 10 995 2 430 18 884 2 812 35 121 Na dzień 1 stycznia 2021 roku Wartość brutto 39 152 - 42 947 5 171 87 270 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (25 921) - (30 099) (1 149) (57 169) Wartość bilansowa netto na dzień 1 stycznia 2021 roku (przekształcone) 13 231 - 12 848 4 022 30 101 Na dzień 31 grudnia 2021 roku Wartość brutto 41 712 2 430 58 407 5 458 108 007 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (30 717) - (39 523) (2 646) (72 886) Wartość bilansowa netto na dzień 31 grudnia 2021 roku 10 995 2 430 18 884 2 812 35 121 Zmiana wartości netto wartości niematerialnych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wynikała z następujących ruchów: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 42 Oprogramowanie i licencje wytworzone we własnym zakresie Koszty niezakoń- czonych prac rozwojowych Zakupione oprogramowanie komputerowe, patenty, licencje i inne wartości niematerialne Wartości niematerialne rozpoznane w ramach rozliczenia połączenia Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Wartość netto wartości niematerialnych na dzień 1 stycznia 2020 roku 8 739 91 10 478 4 670 23 978 Zwiększenia stanu, z tytułu: 8 721 804 5 595 - 15 120 Zakupu i modernizacji 6 - 5 408 - 5 414 Objęcia kontroli nad spółkami zależnymi 7 911 - 187 - 8 098 Kapitalizacji kosztów projektów rozwojowych - 804 - - 804 Przeniesienia z kosztów niezakończonych prac rozwojowych 804 - - - 804 Zmniejszenia stanu, z tytułu: (4 623) (903) (3 701) (829) (10 056) Odpisu amortyzacyjnego za okres sprawozdawczy (3 304) - (3 587) (829) (7 720) Sprzedaży i likwidacji - (99) (89) - (188) Przeniesienia do oprogramowania wytworzonego we własnym zakresie - (804) - - (804) Odpis aktualizujący (1 319) - (25) - (1 344) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 394 8 476 181 1 059 Wartość netto wartości niematerialnych na dzień 31 grudnia 2020 roku (przekształcone) 13 231 - 12 848 4 022 30 101 Na dzień 1 stycznia 2020 roku Wartość brutto 28 669 91 37 029 4 944 70 733 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (19 930) - (26 551) (274) (46 755) Wartość bilansowa netto na dzień 1 stycznia 2020 roku 8 739 91 10 478 4 670 23 978 Na dzień 31 grudnia 2020 roku - Wartość brutto 39 152 - 42 947 5 171 87 270 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (25 921) - (30 099) (1 149) (57 169) Wartość bilansowa netto na dzień 31 grudnia 2020 roku (przekształcone) 13 231 - 12 848 4 022 30 101 Na dzień 31 grudnia 2021 oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku wartości niematerialne nie stanowiły zabezpieczenia zaciągniętych kredytów bankowych. W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku Grupa ujęła koszty odpisów aktualizujących wartość wartości niematerialnych rozpoznanych w 2019 roku w ramach rozliczenia nabycia w kwocie 505 tys. PLN. Odpisy wynikały z dokonanej przez Zarząd oceny wielkości możliwych do zrealizowania przychodów. Na potrzeby testu z tytułu utraty wartości aktywów, wartości niematerialne są alokowane do poszczególnych ośrodków lub grup ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne. Szczegóły dotyczące corocznego testu z tytułu utraty wartości zostały opisane w punkcie 6.5 not objaśniających do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Koszty niezakończonych prac rozwojowych zostały przeanalizowane na dzień bilansowy pod kątem ich wartości odzyskiwalnej poprzez analizę przyszłych przepływów pieniężnych związanych z każdym z prowadzonych projektów. W wyniku przeprowadzonej analizy uznano, że na dzień bilansowy nie wystąpiła utrata wartości kosztów niezakończonych prac rozwojowych. Projekty rozwojowe W 2021 roku oraz w okresie porównywalnym Grupa prowadziła projekty rozwojowe, których przedmiotem była budowa nowego oprogramowania lub istotna modyfikacja/rozbudowa znajdujących się w ofercie Grupy aplikacji. W roku zakończonym 31 grudnia 2021 roku łączna kwota kosztów, dla których spełnione zostały kryteria aktywowania wyniosły 1 454 tys. PLN (w okresie porównywalnym 804 tys. PLN) i były poniesione w następujących segmentach sprawozdawczych: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 43 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Rozwiązania dla bankowości - - Rozwiązania płatnicze - 804 Rozwiązania dedykowane 1 454 - Wartość ukończonych prac rozwojowych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wyniosła 261 tys. PLN (804 tys. PLN w 2020 roku). Suma nakładów na prace badawcze i rozwojowe ujętych w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku jako koszt wyniosła 26 897 tys. PLN (24 494 tys. PLN w okresie porównywalnym). 6.3. Aktywa z tytułu prawa do użytkowania Wybrane zasady rachunkowości Grupa ocenia w momencie zawarcia umowy czy umowa jest leasingiem lub zawiera leasing. Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeśli przekazuje prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. Grupa stosuje jednolite podejście do ujmowania i wyceny wszystkich leasingów, z wyjątkiem leasingów krótkoterminowych oraz leasingów aktywów o niskiej wartości. W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Leasing krótkoterminowy i leasing aktywów o niskiej wartości Grupa stosuje zwolnienie z ujmowania leasingu krótkoterminowego do umów leasingu, których okres leasingu wynosi 12 miesięcy lub krócej od daty rozpoczęcia i nie zawiera opcji kupna. Grupa stosuje również zwolnienie w zakresie ujmowania leasingu aktywów o niskiej wartości. Opłaty leasingowe z tytułu leasingu krótkoterminowego i leasingu aktywów o niskiej wartości ujmowane są jako koszty metodą liniową przez okres trwania leasingu. Początkowe ujęcie i wycena aktywa z tytułu prawa do użytkowania Od dnia 1 stycznia 2020 roku dla umów zidentyfikowanych jako leasing Grupa ujmuje w swoim bilansie aktywa z tytułu prawa do użytkowania na dzień rozpoczęcia leasingu (tj. na datę, kiedy aktywo objęte umową leasingu jest dostępne dla Grupy do użytkowania). Aktywa z tytułu prawa do użytkowania są ujmowane początkowo po koszcie. Koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania obejmuje: kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia leasingu lub przed tą datą pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe, początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę oraz szacunek kosztów, które mają zostać poniesione przez leasingobiorcę w związku z demontażem i usunięciem bazowego składnika aktywów. Późniejsza wycena aktywa z tytułu prawa do użytkowania Grupa wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania stosując model kosztu, tj. w pomniejszeniu o odpisy amortyzacyjne oraz ewentualne straty z tytułu utraty wartości, ale także po odpowiednim skorygowaniu o dokonywane przeliczenia zobowiązania z tytułu leasingu (tj. modyfikacje nieskutkujące koniecznością ujęcia odrębnego leasingu). Amortyzacja prawa do użytkowania w Grupie dokonywana jest co do zasady metodą liniową. Jeżeli w ramach umowy leasingu przeniesione zostanie prawo własności do bazowego składnika aktywów na rzecz Grupy pod koniec okresu leasingu lub jeżeli koszt składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania uwzględnia to, że Grupa skorzysta z opcji kupna, Grupa dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania, począwszy od daty rozpoczęcia aż do końca okresu użytkowania bazowego składnika aktywów. W przeciwnym razie Grupa dokonuje amortyzacji składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania od daty rozpoczęcia leasingu aż do końca okresu użytkowania tego składnika lub do końca okresu leasingu, w zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. Do szacowania ewentualnej utraty wartości składników aktywów z tytułu prawa do użytkowania Grupa stosuje przepisy MSR 36 Utrata wartości aktywów. Szacunki W momencie zawarcia umowy Grupa ocenia, czy umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, szacuje krańcową stopą procentową oraz okres leasingu. Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika aktywa z tytułu prawa do użytkowania. Amortyzacja jest co do zasady naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów. Zmiana wartości netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wynikała z następujących ruchów: Grunty i budynki Środki transportu Pozostałe Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Wartość netto aktywa z tytułu prawa do użytkowania na dzień 1 stycznia 2021 43 158 8 698 3 855 55 711 Zwiększenia stanu, z tytułu: 16 506 2 917 - 19 423 Zawarcia nowej umowy leasingu 10 191 2 339 - 12 530 Modyfikacji bieżących umów (przedłużenia umowy, zmiana stopy procentowej) 1 349 17 - 1 366 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 44 Objęcia kontroli nad spółkami zależnymi 4 966 561 - 5 527 Zmniejszenia stanu, z tytułu: (17 405) (4 244) (1 814) (23 463) Odpisu amortyzacyjnego za okres sprawozdawczy (14 491) (3 764) (1 814) (20 069) Wykupu aktywa z tytułu prawa do użytkowania - (55) - (55) Przedterminowego zakończenie umowy (854) (425) - (1 279) Modyfikacji bieżących umów (skrócenia umowy, zmiana stopy procentowej) (2 060) - - (2 060) Pozostałe - (193) - (193) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (446) (60) 36 (470) Wartość netto prawa do użytkowania na dzień 31 grudnia 2021 roku 41 813 7 118 2 077 51 008 Na dzień 1 stycznia 2021 roku Wartość brutto 72 752 18 681 9 907 101 340 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (29 594) (9 983) (6 052) (45 629) Wartość bilansowa netto na dzień 1 stycznia 2021 roku 43 158 8 698 3 855 55 711 Na dzień 31 grudnia 2021 roku Wartość brutto 86 416 18 968 10 039 115 423 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (44 603) (11 850) (7 962) (64 415) Wartość bilansowa netto na dzień 31 grudnia 2021 roku 41 813 7 118 2 077 51 008 Zmiana wartości netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wynikała z następujących ruchów: Grunty i budynki Środki transportu Pozostałe Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Wartość netto aktywa z tytułu prawa do użytkowania na dzień 1 stycznia 2020 47 575 9 095 8 385 65 055 Zwiększenia stanu, z tytułu: 14 547 3 290 1 495 19 332 Zawarcia nowej umowy leasingu 8 290 2 422 1 495 12 207 Modyfikacji bieżących umów (przedłużenia umowy, zmiana stopy procentowej) 5 319 132 - 5 451 Objęcia kontroli nad spółkami zależnymi 938 736 - 1 674 Zmniejszenia stanu, z tytułu: (21 382) (4 159) (4 474) (30 015) Odpisu amortyzacyjnego za okres sprawozdawczy (15 550) (3 939) (3 086) (22 575) Wykupu aktywa z tytułu prawa do użytkowania - - (789) (789) Przedterminowego zakończenie umowy (2 414) (166) (135) (2 715) Modyfikacji bieżących umów (skrócenia umowy, zmiana stopy procentowej) (3 418) (54) (464) (3 936) Pozostałe - - (2 025) (2 025) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 2 418 472 474 3 364 Wartość netto prawa do użytkowania na dzień 31 grudnia 2020 roku 43 158 8 698 3 855 55 711 Na dzień 1 stycznia 2020 roku Wartość brutto 64 739 15 075 15 026 94 840 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (17 164) (5 980) (6 641) (29 785) Wartość bilansowa netto na dzień 1 stycznia 2020 roku 47 575 9 095 8 385 65 055 Na dzień 31 grudnia 2020 roku Wartość brutto 72 752 18 681 9 907 101 340 Umorzenie i odpisy z tyt. utraty wartości (29 594) (9 983) (6 052) (45 629) Wartość bilansowa netto na dzień 31 grudnia 2020 roku 43 158 8 698 3 855 55 711 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 45 6.4. Wartość firmy Wybrane zasady rachunkowości Wartość firmy Wartość firmy to składnik aktywów reprezentujący przyszłe korzyści ekonomiczne powstające z aktywów nabytych w ramach przejęcia przedsięwzięć, których nie można pojedynczo zidentyfikować ani osobno ująć. Wartość firmy z tytułu przejęcia jednostki jest początkowo ujmowana według ceny nabycia stanowiącej kwotę nadwyżki sumy: (i) przekazanej zapłaty, (ii) kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz (iii) w przypadku połączenia jednostek realizowanego etapami wartości godziwej na dzień przejęcia udziału w kapitale jednostki przejmowanej, należącego poprzednio do jednostki przejmującej, nad kwotą netto ustaloną na dzień przejęcia wartości możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów i przejętych zobowiązań. Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii powstałych na połączeniu. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Test na utratę wartości przeprowadza się na dzień 31 grudnia lub częściej, jeśli wystąpią ku temu przesłanki. Wartość firmy nie podlega amortyzacji. Odpis z tytułu utraty wartości ustalany jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została alokowana dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, ujęty zostaje odpis z tytułu utraty wartości. Wartość firmy jest usuwana z bilansu w przypadku, gdy nastąpi utrata kontroli nad ośrodkiem, do którego była alokowana. W Grupie często zdarzają się przypadki transakcji, które zawierane są pod wspólną kontrolą, tj. w ramach których wszystkie podmioty znajdują się ostatecznie pod kontrolą tej samej strony lub stron zarówno przed, jak i po połączeniu oraz kontrola ta nie jest tymczasowa. W wyniku takich transakcji nie następuje ponowna wycena aktywów (w tym wartości niematerialnych) spółki będącej przedmiotem transakcji do wartości godziwej. W wyniku takich transakcji nie ulega również zmianie rozpoznana uprzednio w sprawozdaniu skonsolidowanym wartość firmy. Szacunki Corocznie oraz na każdy dzień bilansowy, na który występuje odpowiednia przesłanka, wartość firmy poddawana jest testowi na utratę wartości. Dokonanie takiego testu wymaga oszacowania wartości odzyskiwalnej ośrodka generującego przepływy pieniężne i dokonywane jest najczęściej poprzez metodę zdyskontowanych przepływów pieniężnych co wiąże się z potrzebą dokonania szacunków w zakresie przyszłych przepływów pieniężnych, zmian stanu kapitału obrotowego oraz średnioważonego kosztu kapitału. Szczegóły testów zostały przedstawione w punkcie 6.5 not objaśniających. Wartość firmy powstała na objęciu kontroli nad jednostkami zależnymi jest na potrzeby testu z tytułu utraty wartości alokowana przez Grupę do grupy ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne w postaci segmentu. W poniższej tabeli zaprezentowano wartość firmy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku w podziale na segmenty operacyjne: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 (przekształcone) Wartość firmy tys. PLN tys. PLN Wartość firmy na początek okresu 569 835 532 139 Rozwiązania dla bankowości 207 063 194 903 Rozwiązania płatnicze 183 077 165 893 Rozwiązania dedykowane 179 695 171 343 Zmiany wartości firmy z konsolidacji w wyniku nabycia udziałów (+/-) 153 429 13 898 Rozwiązania dla bankowości - - Rozwiązania płatnicze 33 654 13 898 Rozwiązania dedykowane 119 775 - Różnice kursowe (+/-): (13 845) 23 798 Rozwiązania dla bankowości (1 632) 12 160 Rozwiązania płatnicze (7 674) 3 286 Rozwiązania dedykowane (4 539) 8 352 Razem wartość firmy 709 419 569 835 Rozwiązania dla bankowości 205 431 207 063 Rozwiązania płatnicze 209 057 183 077 Rozwiązania dedykowane 294 931 179 695 Razem na dzień 31 grudnia 709 419 569 835 W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wpływ na saldo wartości firmy z konsolidacji miały następujące transakcje: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 46 i. Alokacja ceny nabycia udziałów spółki Things Solver d.o.o., Beograd. W dniu 7 października 2020 roku spółka ASEE Serbia zawarła warunkową umowę nabycia 53,76% udziałów w spółce Things Solver d.o.o. z siedzibą w Belgradzie. W dniu 8 stycznia 2021 roku, po spełnieniu się warunków zawieszających, Grupa objęła kontrolę nad spółką Things Solver d.o.o. Łączna cena nabycia wyniosła 979 tys. EUR, z czego 879 tys. EUR stanowiło płatność warunkową zależną od osiągniętych wyników spółki. Pierwsza rata płatności warunkowej została zapłacona w pierwszym półroczu 2021 roku. Na dzień 31 grudnia 2021 roku zakończono proces alokacji ceny nabycia. Wartość godziwa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań spółki Things Solver d.o.o. na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/RSD na dzień nabycia): THINGS SOLVER D.O.O. Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. RSD tys. PLN tys. RSD tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 4 581 177 4 581 177 3 Wartości niematerialne 18 380 711 18 380 711 3 Należności handlowe 30 946 1 198 30 946 1 198 3 Zapasy 227 9 227 9 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 13 894 538 13 894 538 3 Pozostałe aktywa 3 048 118 3 048 118 3 Razem aktywa 71 076 2 751 71 076 2 751 Nabywane zobowiązania Kredyty i pożyczki 3 747 145 3 747 145 3 Zobowiązania handlowe 2 050 79 2 050 79 3 Zobowiązania budżetowe 2 384 92 2 384 92 3 Rezerwy i rozliczenia międzyokresowe 179 7 179 7 3 Inne zobowiązania 7 889 305 7 889 305 3 Razem zobowiązania 16 249 628 16 249 628 Wartość aktywów netto 54 827 2 123 54 827 2 123 Nabywany procent kapitału zakładowego 53,76% 53,76% 53,76% 53,76% Wartość udziałów niekontrolujących 25 352 982 25 352 982 Cena nabycia 115 137 4 456 115 137 4 456 Wartość firmy na dzień nabycia 85 662 3 315 85 662 3 315 Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 08.01.2021 1 RSD = 0,0387 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz wycenę nabywanych aktywów dokonaną przez niezależnego eksperta. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki Things Solver zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania dedykowane. ii. Nabycie udziałów spółki Vebspot doo W dniu 17 lutego 2021 roku spółka Payten DOOEL, Skopje (Macedonia) nabyła 100% udziałów w spółce Vebspot doo z siedzibą w Skopje, za łączną kwotę 1,5 mln EUR. Cena nabycia uwzględnia płatności warunkowe w kwocie 746 tys. EUR, które zależne będą od osiąganych przez spółkę wyników. Na dzień 31 grudnia 2021 roku proces alokacji ceny nabycia nie został przez Grupę zakończony. W związku z tym wartość firmy rozpoznana na nabyciu może ulec zmianie w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia kontroli nad spółką. Wartość tymczasowa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań Vebspot doo na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/MKD na dzień nabycia): VEBSPOT d.o.o. Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. MKD tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 1 615 118 3 Wartości niematerialne 3 838 280 3 Należności handlowe 4 325 316 3 Należności budżetowe 181 13 3 Rozliczenia międzyokresowe 23 2 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 3 468 253 3 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 47 Pozostałe aktywa 34 2 3 Razem aktywa 13 484 984 Nabywane zobowiązania Zobowiązania handlowe 107 8 3 Zobowiązania budżetowe 596 43 3 Rozliczenia międzyokresowe 4 153 303 3 Inne zobowiązania 2 516 184 3 Razem zobowiązania 7 372 538 Wartość aktywów netto 6 112 446 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% Cena nabycia 76 313 5 570 Wartość firmy na dzień nabycia 70 201 5 124 Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 17.02.2021 1 MKD = 0,0730 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 28 lutego 2021 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki Vebspot doo zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania płatnicze. iii. Alokacja ceny nabycia udziałów w spółce Integrirani Poslovni Sustavi d.o.o., z siedzibą w Oroslavje W dniu 4 czerwca 2020 roku spółka Payten d.o.o. Zagreb zawarła umowę nabycia 76% udziałów spółki Integrirani Poslovni Sustavi d.o.o. („IPS”), z siedzibą w Oroslavje. Cena transakcyjna wynosiła 1 851 tys. EUR, z czego 847 tys. EUR stanowi płatność warunkową zależną od przyszłych wyników nabywanej spółki. Payten d.o.o. Zagreb zawarła także umowę z udziałowcami niekontrolującymi IPS dotyczącą opcji put. Wartość zobowiązania z tytułu opcji put została ujawniona w punkcie 6.12 not objaśniających do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W drugim kwartale 2021 roku zakończono proces alokacji ceny nabycia. Wartość godziwa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań spółki IPS na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/HRK na dzień nabycia): INTEGRIRANI POSLOVNI SUSTAVI d.o.o . Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia PPA rozpoznane na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys . HRK tys. PLN tys. HRK tys. PLN tys . PLN tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 101 59 101 59 59 3 Wartości niematerialne 97 57 97 57 3 795 3 852 3 Aktywa z tytułu prawa użytkowania 693 406 693 406 406 3 Należności handlowe 1 170 685 1 170 685 685 3 Należności budżetowe 55 32 55 32 32 3 Zapasy 413 242 413 242 242 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 322 774 1 322 774 774 3 Pozostałe aktywa 445 261 445 261 261 3 Razem aktywa 4 296 2 516 4 296 2 516 3 795 6 311 Nabywane zobowiązania Kredyty i pożyczki 800 469 800 469 469 3 Zobowiązania z tytuły leasingu 708 415 708 415 415 3 Pozostałe zobowiązania finansowe 418 245 418 245 245 3 Zobowiązania handlowe 674 395 674 395 395 3 Zobowiązania budżetowe 507 297 507 297 297 3 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego - - - - 683 683 3 Inne zobowiązania 394 231 394 231 231 3 Razem zobowiązania 3 501 2 052 3 501 2 052 683 2 735 Wartość aktywów netto 795 464 795 464 3 112 3 576 Nabywany procent kapitału zakładowego 76% 76% 76% 76% 76% Wartość udziałów niekontrolujących 191 111 191 111 858 Cena nabycia 14 037 8 221 14 037 8 221 8 221 Wartość firmy 13 433 7 868 13 433 7 868 5 503 Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 04.06.2021 1 HRK = 0,5857 PLN * PPA (purchase price allocation) aktywa (wartości niematerialne) rozpoznane na moment nabycia spółki Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki IPS sporządzone na dzień 31 maja 2020 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. W efekcie przeprowadzonej alokacji ceny nabycia rozpoznane zostały w ramach wartości niematerialnych Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 48 oprogramowania Remaris. Wycena oprogramowania została przeprowadzona w oparciu o przewidywane w przyszłości przychody z tytułu sprzedaży, oczekiwaną rentowność na poziomie EBITDA oraz zwrot z aktywów zaangażowanych (DCF). Uzyskane przepływy zostały zdyskontowane stopą dyskonta zgodna ze średnioważonym kosztem kapitału ustalonym dla spółki IPS. Po stronie zobowiązań rozpoznany został podatek odroczony związany z rozpoznanymi aktywami. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki IPS zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania płatnicze. iv. Alokacja ceny nabycia udziałów spółki Gastrobit - GRC Grupa d.o.o., z siedzibą w Dugo Selo W dniu 23 lipca 2020 roku spółka Payten d.o.o. Zagreb zawarła umowę nabycia 100% udziałów spółki Gastrobit - GRC Grupa d.o.o. („Gastrobit”), z siedzibą w Dugo Selo. Cena transakcyjna wynosiła 2 276 tys. EUR, z czego 1 238 tys. EUR stanowiło płatność warunkową zależną od przyszłych wyników nabywanej spółki. W trzecim kwartale 2021 roku zakończono proces alokacji ceny nabycia. Wartość godziwa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań spółki Gastrobit na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/HRK na dzień nabycia): Gastrobit Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia PPA rozpoznane na dzień nabycia Wartości godziwe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. HRK tys. PLN tys. HRK tys. PLN tys. PLN tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 1 176 689 1 176 689 689 3 Wartości niematerialne 6 4 6 4 3 769 3 773 3 Aktywa z tytułu prawa użytkowania 1 439 844 1 439 844 844 3 Należności handlowe 403 236 403 236 236 3 Zapasy 637 373 637 373 373 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 386 813 1 386 813 813 3 Pozostałe aktywa 153 90 154 90 90 3 Razem aktywa 5 200 3 049 5 201 3 049 3 769 6 818 Nabywane zobowiązania Zobowiązania z tytuły leasingu 1 466 860 1 466 860 860 3 Zobowiązania handlowe 13 8 13 8 8 3 Zobowiązania budżetowe 708 415 708 415 415 3 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego - - - - 678 678 3 Inne zobowiązania 553 324 554 325 325 3 Razem zobowiązania 2 740 1 607 2 741 1 608 678 2 286 Wartość aktywów netto 2 460 1 442 2 460 1 441 3 091 4 532 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% 100% 100% 100% Cena nabycia 19 169 11 239 19 169 11 239 11 239 Wartość firmy 16 709 9 797 16 709 9 798 6 707 wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 23.07.2020 1 HRK = 0,5863 PLN * PPA (purchase price allocation) aktywa (wartości niematerialne) rozpoznane na moment nabycia spółki Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki Gastrobit sporządzone na dzień 31 lipca 2020 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. W efekcie przeprowadzonej alokacji ceny nabycia rozpoznane zostały w ramach wartości niematerialnych oprogramowania Smart oraz Thor. Wycena oprogramowania została przeprowadzona w oparciu o przewidywane w przyszłości przychody z tytułu sprzedaży, oczekiwaną rentowność na poziomie EBITDA oraz zwrot z aktywów zaangażowanych (DCF). Uzyskane przepływy zostały zdyskontowane stopą dyskonta zgodna ze średnioważonym kosztem kapitału ustalonym dla spółki Gastrobit d o.o. Po stronie zobowiązań rozpoznany został podatek odroczony związany z rozpoznanymi aktywami. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki Gastrobit zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania płatnicze. v. Nabycie udziałów spółki ContentSpeed s.r.l. W dniu 22 lipca 2021 roku spółka Payten Payment Solutions s.r.l. (Bukareszt) nabyła 80% udziałów w spółce ContentSpeed s.r.l. z siedzibą w Bukareszcie (Rumunia) za łączną kwotę 2,4 mln EUR. Cena nabycia uwzględnia płatności warunkowe w kwocie 0,7 mln EUR, które zależne będą od osiąganych przez spółkę wyników. Całość udziałów niekontrolujących objęta jest opcją put/call i są one ujmowane przy zastosowaniu metody Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 49 oczekiwanego nabycia. Wartość opcji put na dzień nabycia wynosiła 1,2 mln EUR i została ujęta w cenie nabycia a saldo udziałów niekontrolujących wynosiło 0. Na dzień 31 grudnia 2021 roku proces alokacji ceny nabycia nie został przez Grupę zakończony. W związku z tym wartość firmy rozpoznana na nabyciu może ulec zmianie w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia kontroli nad spółką. Wartość tymczasowa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań ContentSpeed s.r.l. na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/RON na dzień nabycia): Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. RON tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 176 164 3 Wartości niematerialne 622 578 3 Aktywa z tytułu prawa użytkowania 886 823 3 Należności handlowe 1 097 1 019 3 Należności budżetowe 98 91 3 Zapasy 2 2 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 126 117 3 Pozostałe aktywa 203 189 3 Razem aktywa 3 210 2 983 Nabywane zobowiązania Kredyty i pożyczki 438 407 3 Zobowiązania z tytuły leasingu 856 795 3 Zobowiązania handlowe 77 72 3 Zobowiązania budżetowe 172 160 3 Inne zobowiązania 1 359 1 263 3 Razem zobowiązania 2 902 2 697 Wartość aktywów netto 308 286 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% Wartość udziałów niekontrolujących - - Cena nabycia 20 620 19 162 Wartość firmy na dzień nabycia 20 312 18 876 * Do rozliczenia nabycia zastosowano metodę oczekiwanego nabycia ze względu na zawartą w umowie nabycia spółki opcję put/call. Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 22.07.2021 1 RON = 0,9293 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 31 lipca 2021 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki ContentSpeed zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania płatnicze. vi. Nabycie udziałów spółki IT SISTEMI-NOVE TEHNOLOGIJE d.o.o. W dniu 28 lipca 2021 roku spółka Asseco SEE d.o.o., (Zagrzeb) podpisała umowę nabycia 100% udziałów w spółce IT SISTEMI-NOVE TEHNOLOGIJE d.o.o. z siedzibą w Splicie (Chorwacja) za łączną kwotę 6 mln EUR. W dniu 8 września 2021 roku po spełnieniu się warunków zawieszających Grupa objęła kontrolę nad spółką IT Sistemi d.o.o. IT Sistemi posiada 100% udziałów w spółce Evision Informacijski Sustavi d.o.o. Na dzień 30 września 2021 roku proces alokacji ceny nabycia nie został przez Grupę zakończony. W związku z tym wartość firmy rozpoznana na nabyciu może ulec zmianie w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia kontroli nad spółką. Wartość tymczasowa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań Grupy IT Sistemi na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/HRK na dzień nabycia): Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. HRK tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 199 120 3 Wartości niematerialne 1 811 1 094 3 Aktywa z tytułu prawa użytkowania 2 866 1 731 3 Należności handlowe 4 775 2 884 3 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 50 Należności budżetowe 510 308 3 Aktywa finansowe 170 103 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 17 375 10 495 3 Pozostałe aktywa 1 470 888 3 Razem aktywa 29 176 17 623 Nabywane zobowiązania Zobowiązania z tytułu leasingu 2 923 1 765 3 Zobowiązania handlowe 429 259 3 Zobowiązania budżetowe 759 458 3 Inne zobowiązania 6 937 4 190 3 Razem zobowiązania 11 048 6 672 Wartość aktywów netto 18 128 10 951 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% Wartość udziałów niekontrolujących - - Cena nabycia 44 938 27 143 Wartość firmy na dzień nabycia 26 810 16 192 Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 08.09.2021 1 HRK = 0,6040 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 31 sierpnia 2021 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem Grupy IT Sistemi zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania dedykowane. vii. Nabycie udziałów spółki Web Studio d.o.o. W dniu 25 października 2021 roku spółka Payten d.o.o. (Zagrzeb) nabyła 100% udziałów w spółce Web Studio d o.o z siedzibą w Rijece (Chorwacja). Cena transakcyjna wynosiła 2,5 mln EUR. Na dzień 31 grudnia 2021 roku proces alokacji ceny nabycia nie został przez Grupę zakończony. W związku z tym wartość firmy rozpoznana na nabyciu może ulec zmianie w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia kontroli nad spółką. Wartość tymczasowa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań spółki Web Studio d.o.o. na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/HRK na dzień nabycia): Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. HRK tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 2 608 1 594 3 Wartości niematerialne 27 17 3 Należności handlowe 1 497 915 3 Należności budżetowe 8 5 3 Zapasy 8 5 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2 412 1 474 3 Pozostałe aktywa 84 51 3 Razem aktywa 6 644 4 061 Nabywane zobowiązania Kredyty i pożyczki 768 469 3 Zobowiązania z tytuły leasingu 251 153 3 Zobowiązania handlowe 287 175 3 Zobowiązania budżetowe 165 101 3 Inne zobowiązania 354 216 3 Razem zobowiązania 1 825 1 114 Wartość aktywów netto 4 819 2 947 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% Wartość udziałów niekontrolujących - - Cena nabycia 18 769 11 473 Wartość firmy 13 950 8 526 Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 25.10.2021 1 HRK = 0,6113 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 31 października 2021 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 51 Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem Web Studio d.o.o zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania płatnicze. viii. Nabycie udziałów spółki Smarttek A.Ş. W dniu 1 grudnia 2021 roku spółka Payten Teknoloji A.Ş. (Istambuł) nabyła 100% udziałów w spółce Smarttek Yazılım ve Endüstriyel Otomasyon Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi z siedzibą w Manisa (Turcja). Cena transakcyjna wynosiła 375 tys. EUR i stanowi płatność warunkową zależną od przyszłych wyników nabywanej spółki. Na dzień 31 grudnia 2021 roku proces alokacji ceny nabycia nie został przez spółkę Grupę zakończony. W związku z tym wartość firmy rozpoznana na nabyciu może ulec zmianie w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia kontroli nad spółką. Wartość tymczasowa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań Smarttek A.Ş. na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/TRY na dzień nabycia): Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. TRY tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 8 2 3 Wartości niematerialne 1 484 442 3 Należności handlowe 109 32 3 Należności budżetowe 59 18 3 Zapasy 11 3 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 26 8 3 Pozostałe aktywa 3 1 3 Razem aktywa 1 700 506 Nabywane zobowiązania Kredyty i pożyczki 37 11 3 Zobowiązania handlowe 1 045 311 3 Zobowiązania budżetowe 21 6 3 Rezerwa z tytułu podatku odroczonego 63 19 3 Inne zobowiązania 72 21 3 Razem zobowiązania 1 238 368 Wartość aktywów netto 462 138 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% Wartość udziałów niekontrolujących - - Cena nabycia 4 201 1 250 Wartość firmy na dzień nabycia 3 739 1 112 Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 01.12.2021 1 TRY = 0,2976 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 30 listopada 2021 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki Smarttek A.Ş. zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania płatnicze. ix. Nabycie udziałów spółki BS Telecom Solutions d.o.o. Sarajevo W dniu 10 grudnia 2021 roku spółka Asseco SEE d.o.o. (Sarajewo) nabyła 60% udziałów w spółce BS Telecom Solutions d.o.o. Sarajevo z siedzibą w Sarajewie (Bośnia i Hercegowina). W dniu 16 grudnia 2021 roku po spełnieniu się warunków zawieszających Grupa objęła kontrolę nad spółką BS Telecom Solutions d.o.o. Sarajevo. Cena transakcyjna wynosiła 15,5 mln EUR, z czego 7,3 mln EUR stanowiło płatność warunkową zależną od przyszłych wyników nabywanej spółki. Całość udziałów niekontrolujących objęta jest opcją put/call i są one ujmowane przy zastosowaniu metody oczekiwanego nabycia. Wartość opcji put na nabycia wynosiła 9 mln EUR i została ujęta w cenie nabycia a saldo udziałów niekontrolujących wynosi 0. Na dzień 31 grudnia 2021 roku proces alokacji ceny nabycia nie został przez spółkę Grupę zakończony. W związku z tym wartość firmy rozpoznana na nabyciu może ulec zmianie w okresie 12 miesięcy od dnia objęcia kontroli nad spółką. Wartość tymczasowa możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań spółki BS Telecom Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 52 Solutions d.o.o. na dzień objęcia kontroli przedstawia się następująco (wartości przeliczone kursem PLN/TRY na dzień nabycia): Wartości tymczasowe na dzień nabycia Wartości tymczasowe na dzień nabycia Poziom hierarchii wartości godziwej tys. BAM tys. PLN Nabywane aktywa Rzeczowe aktywa trwałe 739 1 742 3 Wartości niematerialne 358 844 3 Aktywa z tytułu prawa użytkowania 1 266 2 984 3 Należności handlowe 14 523 34 229 3 Należności budżetowe 286 674 3 Zapasy 4 088 9 635 3 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2 330 5 492 3 Pozostałe aktywa 1 373 3 236 3 Razem aktywa 24 963 58 836 Nabywane zobowiązania Kredyty i pożyczki 11 334 26 713 3 Zobowiązania z tytuły leasingu 1 357 3 198 3 Pozostałe zobowiązania finansowe 9 21 3 Zobowiązania handlowe 5 882 13 863 3 Zobowiązania budżetowe 22 52 3 Inne zobowiązania 1 010 2 380 3 Razem zobowiązania 19 614 46 227 Wartość aktywów netto 5 349 12 609 Nabywany procent kapitału zakładowego 100% 100% Wartość udziałów niekontrolujących - - Cena nabycia 47 892 112 877 Wartość firmy 42 543 100 268 * Do rozliczenia nabycia zastosowano metodę oczekiwanego nabycia ze względu na zawartą w umowie nabycia spółki opcję put/call. Wartość w PLN przeliczona wg kursu na dzień nabycia tj. 16.12.2021 1 BAM = 2,3569 PLN Jako dane wejściowe przyjęto sprawozdania finansowe spółki sporządzone na dzień 31 grudnia 2021 roku. Dane wejściowe zostały przygotowane zgodnie z obowiązującą w Grupie ASEE polityką rachunkowości. Wartość firmy ujęta w skonsolidowanym sprawozdaniu Grupy ASEE w związku z nabyciem spółki BS Telecom Solutions d.o.o. zwiększyła wartość firmy w segmencie Rozwiązania dedykowane. 6.5. Testy z tytułu utraty wartości Wybrane zasady rachunkowości Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości któregoś ze składników niefinansowych aktywów trwałych. W razie stwierdzenia, że przesłanki takie występują, lub w razie konieczności przeprowadzenia corocznego testu sprawdzającego, czy nastąpiła utrata wartości, Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego dany składnik aktywów został przypisany. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne odpowiada wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży tego składnika aktywów lub ośrodka, lub jego wartości użytkowej, zależnie od tego, która z nich jest wyższa. Wartość odzyskiwalną ustala się dla poszczególnych aktywów, chyba, że dany składnik aktywów nie generuje samodzielnie przepływów pieniężnych, a są one w większości niezależnie generowane przez inne aktywa lub grupy aktywów. Jeśli wartość bilansowa składnika aktywów jest wyższa od jego wartości odzyskiwalnej, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do wysokości oszacowanej wartości odzyskiwalnej. Przy szacowaniu wartości użytkowej prognozowane przepływy pieniężne są dyskontowane do ich wartości bieżącej przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej bieżące rynkowe oszacowania wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko typowe dla danego składnika aktywów. Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składników majątkowych używanych w działalności kontynuowanej ujmuje się jako element kosztów operacyjnych. Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy występują przesłanki wskazujące na to, że odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości, który był ujęty w okresach poprzednich w odniesieniu do danego składnika aktywów jest zbędny, lub czy powinien zostać zmniejszony. Jeżeli takie przesłanki występują, Grupa szacuje wartość odzyskiwalną tego składnika aktywów. Poprzednio ujęty odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości ulega odwróceniu wtedy i tylko wtedy, gdy od momentu ujęcia ostatniego odpisu aktualizującego nastąpiła zmiana wartości szacunkowych stosowanych do ustalenia wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów. W takim przypadku podwyższa się wartość bilansową składnika aktywów do wysokości jego wartości odzyskiwalnej. Podwyższona kwota nie może przekroczyć wartości bilansowej składnika aktywów, jaka zostałaby ustalona (po uwzględnieniu umorzenia), gdyby w ubiegłych latach nie ujęto odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości w odniesieniu do tego składnika aktywów. Odwrócenie odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości składnika aktywów ujmuje się niezwłocznie jako pomniejszenie kosztów operacyjnych. Po odwróceniu odpisu Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 53 aktualizującego, w kolejnych okresach odpis amortyzacyjny dotyczący danego składnika jest korygowany w sposób, który pozwala w ciągu pozostałego okresu użytkowania tego składnika aktywów dokonywać systematycznego odpisania jego zweryfikowanej wartości bilansowej pomniejszonej o wartość końcową. Wartość firmy – test na utratę wartości Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Test na utratę wartości przeprowadza się raz na rok lub częściej, jeśli wystąpią ku temu przesłanki. Wartość firmy nie podlega amortyzacji. Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Każdy ośrodek lub zespół ośrodków, do którego została przypisana wartość firmy odpowiada najniższemu poziomowi w Grupie, na którym wartość firmy jest monitorowana na wewnętrzne potrzeby zarządcze oraz jest nie większy niż jeden segment operacyjny określony zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne. Odpis z tytułu utraty wartości ustalany jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została alokowana dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, ujęty zostaje odpis z tytułu utraty wartości. Odwrócenie dokonanego uprzednio odpisu z tytułu utraty wartości firmy nie jest możliwe. W przypadku, gdy wartość firmy stanowi część ośrodka wypracowującego środki pieniężne i dokonana zostanie sprzedaż części działalności w ramach tego ośrodka, przy ustalaniu zysków lub strat ze sprzedaży takiej działalności wartość firmy związana ze sprzedaną działalnością zostaje włączona do jej wartości bilansowej. W takich okolicznościach sprzedana wartość firmy jest ustalana na podstawie względnej wartości sprzedanej działalności i wartości zachowanej części ośrodka wypracowującego środki pieniężne. Szacunki Każdorazowo, przeprowadzenie testu na utratę wartości wymaga oszacowania wartości użytkowych ośrodków lub grupy ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne, do których przypisana jest wartość firmy lub/i wartości niematerialne o nieokreślonym okresie użytkowania. Oszacowanie wartości użytkowej polega na ustaleniu przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek lub ośrodki i ustaleniu stopy dyskontowej, która jest następnie wykorzystywana do obliczenia wartości bieżącej tych przepływów. Wartość firmy w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym prezentowana jest w podziale odpowiadającym segmentom operacyjnym Grupy, tj. w podziale na Rozwiązania dla bankowości, Rozwiązania płatnicze oraz Rozwiązania dedykowane. Wartość firmy podlega corocznemu testowi na utratę wartości i została zbadana w tym zakresie na dzień 31 grudnia 2021 roku. Punktem wyjścia do ustalenia wartości ośrodków wypracowujących środki pieniężne, do których została alokowana wartość firmy była wartość odzyskiwalna inwestycji w spółki zależne w podziale na jednostki biznesowe przypisane odpowiednio do ośrodków na poziomie Grupy (tj. segmentów operacyjnych). Następnie wartość odzyskiwalna dla poszczególnych jednostek biznesowych z różnych spółek zależnych podlegała sumowaniu według segmentu operacyjnego do którego została przypisana, tworząc łącznie wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została alokowana wartość firmy. Odzyskiwalna wartość inwestycji w spółki zależne na dzień 31 grudnia 2021 roku ustalona została na podstawie wartości użytkowej przy wykorzystaniu prognoz wolnych przepływów środków pieniężnych (tzw. FCFF) opartych na zatwierdzonych przez kadrę kierowniczą prognozach finansowych. Wartość rezydualna w modelu została oszacowana przy założeniu braku realnego wzrostu wypracowywanej marży po okresie prognozy. W wyliczeniach zostały przyjęte jednolite założenia: ▪ analizowano tzw. jednostki biznesowe, które w sumie składają się na budżet i prognozy poszczególnych jednostek zależnych, ▪ szczegółową prognozą objęto okres minimum 5 lat. Dane dla pierwszego roku przyjęto w oparciu o budżety natomiast w kolejnych latach przyjęte zostały prognozy zmiany przepływów. Dla reszty okresu funkcjonowania jednostek obliczono wartość rezydualną przy założonym braku realnych zmian przepływów, ▪ zakładane zmiany przepływów zależą od strategii dla całej Grupy, planów poszczególnych jednostek oraz biorą pod uwagę uwarunkowania poszczególnych rynków geograficznych jak i sektorowych, jednocześnie odzwierciedlają obecny oraz potencjalny portfel zamówień. Potencjalny portfel zamówień zakłada utrzymanie bieżących oraz pozyskanie nowych klientów. Założone zmiany nie odbiegają znacząco od średniego wzrostu na danym rynku, ▪ prognozy jednostek zagranicznych zakładają wzrosty w ich walutach funkcjonalnych, po przeliczeniu przychodów prognozowanych w lokalnej walucie dla każdego rynku, na którym działa dany segment, na PLN kursem z dnia 31 grudnia 2021 roku, dynamika wzrostu przychodów obliczona jako skumulowany roczny wskaźnik wzrostu (Compound Annual Growth Rate CAGR) w okresie szczegółowej prognozy Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 54 wyniosła: dla rozwiązań w sektorze bankowym 3,28%, dla rozwiązań w obszarze płatności 5,67%, dla rozwiązań dedykowanych 8,34%. ▪ zastosowana stopa dyskonta jest zgodna ze średnioważonym kosztem kapitału ustalonym dla poszczególnych spółek zależnych (jednolita stopa dyskonta dla różnych segmentów biznesowych w ramach tej samej spółki zależnej). Poszczególne składniki przyjętych stóp dyskonta zostały oszacowane na podstawie danych rynkowych o stopach wolnych od ryzyka, wartości współczynnika beta, która została zalewarowana w oparciu o rynkową strukturę dług/kapitał oraz wartości oczekiwanej stopy zwrotu z rynku i w zależności od rynku działania danej części segmentu waha się od 8,19% do 31,8%. Wysokość stóp dyskontowych w przedziałach wartości w podziale na kraje w jakich działają jednostki zależne przedstawia się następująco: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Kraj siedziby spółki Albania / Kosowo 11,04% 13,10% Bośnia i Hercegowina 13,87% - 14,02% 8,60% - 19,80% Bułgaria 8,30% 8,50% Chorwacja 8,24% - 8,32% 8,60% - 9,30% Czechy / Słowacja 8,22% - 8,95% 7,90% Czarnogóra 11,71% - 11,59% 10,5% - 15,10% Hiszpania 8,19% 8,40% Macedonia 11,02% - 11,13% 14,0% - 15,3% Rumunia / Mołdawia 11,22% - 11,30% 10,60% - 11,50% Serbia 9,71% - 9,79% 9,7% - 10,50% Słowenia 8,24% 8,60% Turcja 31,68% - 31,80% 23,50% - 24,80% W oparciu o przeprowadzone testy nie dokonano w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku ani w okresie porównywalnym odpisów aktualizujących wartości firmy. Dodatkowo Jednostka Dominująca przeprowadziła analizę wrażliwości w odniesieniu do przeprowadzonych testów na utratę wartości firmy powstałych na nabyciu udziałów w spółkach zależnych. Analiza wrażliwości prezentuje o ile zmieni się wartość odzyskiwalna, jeśli stopa dyskonta wzrośnie o 1p.p. przy innych założeniach niezmienionych oraz o ile zmieni się wartość odzyskiwalna, jeśli dynamika przychodów zmniejszy się o 1p.p. przy innych założeniach niezmienionych. Wyniki przeprowadzonej analizy na dzień 31 grudnia 2021 roku zostały opisane w poniższej tabeli: Stopa dyskontowa Dynamika zmiany przychodów Zmiana o 1 p.p. Zmiana o 1 p.p. Rozwiązania dla bankowości (75 676) (67 582) Rozwiązania płatnicze (99 475) (83 568) Rozwiązania dedykowane (43 700) (56 445) Żadna racjonalna zmiana kluczowych założeń modelu wyceny wartości firmy przypisanej do segmentów, nie powinna spowodować konieczności utworzenia odpisu z tytułu utraty wartości firmy. 6.6. Pozostałe aktywa finansowe Wybrane zasady rachunkowości Grupa kwalifikuje aktywa finansowe do następujących kategorii wyceny określonych w MSSF 9: ▪ wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite ▪ wyceniane w zamortyzowanym koszcie ▪ wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa dokonuje klasyfikacji składników aktywów finansowych na podstawie modelu biznesowego Grupy w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz charakterystyki umownych przepływów pieniężnych dla danego składnika aktywów finansowych. Grupa dokonuje reklasyfikacji inwestycji w instrumenty dłużne wtedy i tylko wtedy, gdy zmianie ulega model zarządzania tymi aktywami. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 55 Na moment początkowego ujęcia Grupa klasyfikuje inwestycje w instrumenty kapitałowe (inne niż dotyczące inwestycji w spółki zależne i stowarzyszone), które nie są przeznaczone do obrotu oraz nie są notowane na aktywnym rynku, jako wyceniane w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite. Grupa wycenia natomiast w wartości godziwej przez wynik finansowy instrumenty pochodne oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe jednostek notowanych na aktywnym rynku. Wycena na moment początkowego ujęcia Z wyjątkiem niektórych należności z tytułu dostaw i usług, w momencie początkowego ujęcia Grupa wycenia składnik aktywów finansowych w jego wartości godziwej. W przypadku składników aktywów finansowych, które nie są zaklasyfikowane do wyceny w wartości godziwej przez wynik finansowy spółka może na moment początkowego ujęcia powiększyć ich wartość godziwą o koszty transakcyjne dające się bezpośrednio przypisać do ich nabycia. Wycena po początkowym ujęciu Wycena aktywów finansowych w zamortyzowanym koszcie Składnik aktywów finansowych wycenia się w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeśli spełnione są oba poniższe warunki: (i) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz (ii) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Do kategorii aktywów finansowych wycenianych zamortyzowanym kosztem Grupa klasyfikuje: środki pieniężne i ekwiwalenty, pożyczki udzielone (spełniające test klasyfikacyjny SPPI), aktywa z tytułu umów z klientami, należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności podlegające pod zakres MSSF 9. Należności z tytułu dostaw i usług z terminem zapadalności poniżej 12 miesięcy są wyceniane w kwocie wymaganej zapłaty, pomniejszone o odpis z tytułu oczekiwanej straty. Należności długoterminowe podlegające pod zakres MSSF 9 są dyskontowane na dzień bilansowy. Grupa wycenia aktywa finansowe w zamortyzowanym koszcie z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej . Przychody z tytułu odsetek z inwestycji w instrumenty dłużne ujmowane są przez Grupę w wyniku finansowym. Na moment zbycia inwestycji w instrumenty dłużne Grupa ujmuje skumulowane zyski/straty z wyceny w wyniku finansowym. Wycena aktywów finansowych w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite Składnik aktywów finansowych wycenia się w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeśli spełnione są oba poniższe warunki: (i) składnik aktywów finansowych jest utrzymywany zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno otrzymywanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych; oraz (ii) warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite Grupa klasyfikuje: obligacje skarbowe i korporacyjne oraz inwestycje w instrumenty kapitałowe spółek nienotowanych na aktywnym rynku. Przychody z tytułu odsetek z inwestycji w instrumenty dłużne ujmowane są przez Grupę w wyniku finansowym. Dywidendy z instrumentów kapitałowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite, Grupa ujmuje jako przychód w wyniku finansowym. Na moment zbycia inwestycji w instrumenty dłużne Grupa ujmuje skumulowane zyski/straty z wyceny w wyniku finansowym. Grupa na moment zaprzestania ujmowania inwestycji w instrumenty kapitałowe wycenianie w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite nie przenosi do wyniku finansowego skumulowanych zysków lub strat ujętych w pozostałych dochodach całkowitych związanych z wyceną tej inwestycji do wartości godziwej. Zyski i straty z wyceny mogą natomiast zostać przeniesione do innej pozycji w obrębie kapitału własnego, np. do zysków zatrzymanych. Wycena aktywów finansowych w wartości godziwej przez wynik finansowy Grupa ujmuje w wyniku finansowym zmiany wartości godziwych aktywów finansowych zaklasyfikowanych do tej kategorii aktywów finansowych. W wyniku finansowym ujmowane są również przychody z tytułu odsetek oraz dywidend otrzymanych z instrumentów kapitałowych notowanych na aktywnym rynku. Zaprzestanie ujmowania Grupa wyłącza aktywa finansowe z ksiąg rachunkowych, w sytuacji, gdy: (i) prawa do uzyskania przepływów pieniężnych z aktywów finansowych wygasły, lub (ii) prawa do uzyskania przepływów pieniężnych z aktywów finansowych zostały przeniesione a Grupa dokonała przeniesienia zasadniczo całego ryzyka i wszystkich pożytków z tytułu ich własności. Utrata wartości aktywów finansowych Zgodnie z MSSF 9 utrata wartości aktywów finansowych jest szacowania w oparciu o model strat oczekiwanych. Model ten ma zastosowanie do aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie oraz do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite, z wyjątkiem inwestycji w instrumenty kapitałowe. Model strat oczekiwanych ma zastosowanie do aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie oraz do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite, z wyjątkiem inwestycji w instrumenty kapitałowe. Grupa do szacowania odpisów z tytułu utraty wartości aktywów finansowych stosuje następujące podejścia: ▪ podejście ogólne , ▪ podejście uproszczone . Grupa stosuje podejście ogólne do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez pozostałe dochody całkowite oraz do aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, z wyjątkiem należności i aktywów z tytułu umów z klientami. W podejściu ogólnym Grupa szacuje odpis z tytułu utraty wartości aktywów finansowych na bazie 3-stopniowego modelu bazującego na zmianie ryzyka kredytowego aktywów finansowych od momentu ich początkowego ujęcia. Jeżeli ryzyko kredytowe danych aktywów finansowych nie wzrosło znacznie od momentu początkowego ujęcia (stopień 1), Grupa szacuje odpis z tytułu utraty wartości w horyzoncie 12 miesięcy. W przypadku zidentyfikowania przez Grupę znacznego wzrostu ryzyka kredytowego aktywów finansowych (stopień 2 i 3), odpis z tytułu utraty wartości szacowany jest w horyzoncie życia aktywów finansowych. Na każdy dzień sprawozdawczy Grupa analizuje, czy wystąpiły przesłanki wskazujące na znaczny wzrost ryzyka kredytowego posiadanych aktywów finansowych. W przypadku należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywów z tytułu umów z klientami, Grupa stosuje uproszczone podejście i w związku z tym nie monitoruje zmian ryzyka kredytowego w trakcie życia, a odpis z tytułu utraty wartości wycenia w kwocie równej oczekiwanym Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 56 stratom kredytowym w horyzoncie życia należności. Szczegóły dotyczące szacowania wartości odpisu zostały opisane w punkcie 6.8. niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku poza należnościami i środkami pieniężnymi opisanymi w innych notach Grupa posiadała również zaprezentowane w tabeli poniżej pozostałe aktywa finansowe. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez wynik finansowy, w tym: Kontrakty forward na waluty - 20 - - Pozostałe aktywa - 2 - 2 - 22 - 2 Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez pozostałe dochody całkowite, w tym: Akcje spółek notowanych na aktywnym rynku 25 - 53 26 Akcje spółek nienotowanych na aktywnym rynku 22 - 21 - 47 - 74 26 Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie, w tym: Pożyczki, w tym - 105 315 12 udzielone podmiotom powiązanym - - 315 - udzielone pracownikom - 97 - 8 udzielone pozostałym podmiotom - 8 - 4 Lokaty terminowe - 8 4 776 8 - 113 5 091 20 Razem pozostałe aktywa finansowe 47 135 5 165 48 Zmiany sposobu ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej oraz zmiany w klasyfikacji instrumentów finansowych W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku w Grupie nie dokonano zmian w sposobie ustalania wartości godziwej instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej oraz nie wystąpiły przesunięcia instrumentów pomiędzy poziomami hierarchii wartości godziwej. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość godziwa aktywów finansowych nie odbiegała istotnie od ich wartości księgowej. Wartość bilansowa Poziom 1 i) Poziom 2 ii) Poziom 3 iii) Na dzień 31 grudnia 2021 roku tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez wynik finansowy Kontrakty forward na waluty 20 - 20 - Pozostałe aktywa 2 - - 2 Razem 22 - 20 2 Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez pozostałe dochody całkowite Akcje spółek notowanych na aktywnym rynku 25 25 - - Akcje i udziały w spółkach nienotowanych na rynkach regulowanych 22 - - 22 Razem 47 25 - 22 i. wartość godziwa określana na podstawie cen giełdowych oferowanych za identyczne aktywa na rynkach aktywnych; ii. wartość godziwa określana przy użyciu modeli, dla których dane wsadowe są obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio na rynkach aktywnych; iii. wartość godziwa określana przy użyciu modeli, dla których dane wsadowe nie są obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio na rynkach aktywnych. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 57 Wartość bilansowa Poziom 1 i) Poziom 2 ii) Poziom 3 iii) Na dzień 31 grudnia 2020 roku tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez wynik finansowy Zawarte kontrakty typu "forward" - - - - Pozostałe aktywa 2 - - 2 Razem 2 - - 2 Aktywa finansowe wyceniane w wartościach godziwych przez pozostałe dochody całkowite Akcje spółek notowanych na aktywnym rynku 79 79 - - Akcje i udziały w spółkach nienotowanych na rynkach regulowanych 21 - - 21 Razem 100 79 - 21 Opisy poziomów wartości godziwej są identyczne jak ujawnione pod tabelą powyżej. 6.7. Czynne rozliczenia międzyokresowe Wybrane zasady rachunkowości W rozliczeniach międzyokresowych kosztów wykazywane są wydatki poniesione do dnia bilansowego, które dotyczą przyszłych okresów (czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów) lub są związane z przyszłymi przychodami. W szczególności do rozliczeń międzyokresowych zaliczane są: (i) z góry opłacone usługi obce (w tym usługi utrzymania), które będą świadczone w następnych okresach, (ii) z góry zapłacone ubezpieczenia, prenumeraty, czynsze itp. oraz (ii) pozostałe wydatki poniesione w okresie a dotyczące przyszłych okresów. Ponadto, Grupa ujmuje jako składnik aktywów koszty doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem oraz koszty wykonania umowy z klientem, jeżeli Grupa spodziewa się, że te koszty odzyska. Koszty umów z klientami Koszty pozyskania umowy (doprowadzenia do zawarcia umowy) to dodatkowe (przyrostowe) koszty pozyskania umowy ponoszone przez Grupę w celu doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem, których Grupa nie poniosłaby, jeżeli umowa nie zostałaby zawarta. Grupa ujmuje te koszty jako składnik aktywów, jeżeli spodziewa się, że koszty te odzyska. Okres amortyzacji aktywowanych kosztów z tytułu pozyskania umowy to okres, w którym Grupa wypełnia obowiązki świadczenia wynikające z tej umowy. Z praktycznego punktu widzenia Grupa ujmuje dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy jako koszty w momencie ich poniesienia, tylko jeśli okres amortyzacji składnika aktywów, który w przeciwnym razie zostałby ujęty przez Grupę, wynosi jeden rok lub krócej. Koszty wykonania umowy to koszty poniesione w związku z wykonywaniem umowy zawartej z klientem. Grupa ujmuje te koszty jako składnik aktywów, gdy nie są objęte zakresem innego standardu (np. MSR 2 Zapasy, MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe lub MSR 38 Wartości niematerialne), oraz gdy spełniają one wszystkie następujące kryteria: ▪ koszty te są bezpośrednio powiązane z umową lub z przewidywaną umową z klientem, ▪ koszty te prowadzą do wytworzenia lub ulepszenia zasobów Spółki, które będą wykorzystywane do spełnienia (lub do dalszego spełniania) zobowiązań do wykonania świadczenia w przyszłości; oraz ▪ Grupa spodziewa się, że koszty te odzyska. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku na saldo czynnych rozliczeń międzyokresowych składały się następujące pozycje: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Przedpłacone usługi, w tym: 1 986 36 218 6 142 27 240 usługi serwisowe i opłaty licencyjne 1 914 29 552 6 141 24 039 ubezpieczenia - 1 373 - 955 czynsze oraz uśrednienie rat z tytułu leasingu operacyjnego - 250 - 207 przedpłacone usługi doradcze - 114 - 46 inne usługi 72 4 929 1 1 993 Wydatki związane z realizacją usług, dla których nie ujęto jeszcze przychodów - 1 095 - 2 552 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe 70 2 035 - 1 199 Razem 2 056 39 348 6 142 30 991 6.8. Należności oraz aktywa z tytułu umów z klientami Wybrane zasady rachunkowości Aktywa z tytułu umów z klientami to prawo do wynagrodzenia w zamian za dobra lub usługi, które jednostka przekazała klientowi. Aktywa z tytułu umów z klientami to należności z tytułu wyceny kontraktów IT oraz należności z tytułu dostaw niezafakturowanych. Należności z tytułu wyceny kontraktów IT wynikają z przewagi stopnia zaawansowania realizacji kontraktów wdrożeniowych Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 58 w stosunku do wystawionych faktur. W przypadku tych aktywów Grupa spełniła swoje zobowiązanie do wykonania świadczenia, ale prawo do wynagrodzenia zależy od spełnienia warunków innych niż tylko upływ czasu, co odróżnia aktywa z tytułu umów od należności z tytułu dostaw i usług. Należności z tytułu dostaw niezafakturowanych to należności z tytułu usług, które zostały wykonane w okresie sprawozdawczym (Grupa spełniła swoje zobowiązanie do wykonania świadczenia), ale za które do dnia bilansowego nie została wystawiona faktura sprzedaży. Należności handlowe to należności z tytułu dostaw i usług oraz należności z tytułu leasingu operacyjnego. Należności handlowe, których termin zapadalności wynosi zazwyczaj od 14 do 30 dni, są ujmowane i wykazywane według kwot pierwotnie zafakturowanych, z uwzględnieniem odpisu aktualizującego. Należności o odległych terminach płatności są ujmowane według wartości bieżącej oczekiwanej zapłaty w pomniejszeniu o ewentualne odpisy z tytułu oczekiwanej straty kredytowej. Odpis z tytułu utraty wartości należności z tytułu dostaw i usług Do szacowania odpisu z tytułu utraty wartości należności z tytułu dostaw i usług, Grupa stosuje podejście uproszczone wyceniając odpis z tytułu utraty wartości w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w horyzoncie życia należności. Grupa do oszacowania wartości tego odpisu stosuje macierz rezerw opracowaną na podstawie danych historycznych dotyczących spłat należności przez kontrahentów, skorygowanych w stosownych przypadkach o wpływ informacji dotyczących przyszłości. W tym celu Grupa dzieli swoich klientów na homogeniczne zbiory i dokonuje statystycznej analizy wiekowej oraz analizy ściągalności należności w oparciu o dane z min. 2 lat wstecz. Odpis z tytułu utraty wartości jest aktualizowany na każdy dzień sprawozdawczy. Dla należności z tytułu dostaw i usług przeterminowanych powyżej 180 dni Grupa poza metodą statystyczną szacowania wartości odpisu z tytułu utraty wartości opartą o macierz rezerw stosuje także indywidualne podejście. Dla każdej należności z tytułu dostaw i usług, która jest przeterminowana o ponad 180 dni, a kwota tej należności jest istotna, kierownictwo stosuje profesjonalny osąd na podstawie analizy sytuacji finansowej kontrahenta oraz ogólnych warunków rynkowych. Odpisy z tytułu utraty wartości należności z tytułu dostaw i usług oraz aktywów z tytułu umów z klientami zalicza się do działalności operacyjnej. W przypadku pozostałych należności i innych aktywów finansowych Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej 12-miesięcznym oczekiwanym stratom kredytowym. Jeżeli ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia, Grupa wycenia odpis na oczekiwane straty kredytowe z tytułu instrumentu finansowego w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia . Odpisy wartości pozostałych należności zalicza się do pozostałej działalności operacyjnej lub do działalności finansowej, jeśli należność powstała wskutek transakcji sprzedaży inwestycji lub innej działalności, której koszty i przychody co do zasady obciążają działalność finansową. Odpisy salda należności wynikającego z naliczonych odsetek zalicza się do kosztów finansowych. W przypadku ustania przyczyny, dla której dokonano odpisu aktualizującego, całość lub odpowiednia część uprzednio dokonanego odpisu zwiększa wartość danego składnika aktywów. Szacunki Każdorazowo Grupa dokonuje profesjonalnego osądu polegającego na oszacowaniu stopnia zaawansowania realizacji kontraktów wdrożeniowych w stosunku do wystawionych faktur. Podobnie pewna doza szacunków i profesjonalnego osądu potrzebna jest przy dokonywaniu alokacji ceny transakcji do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia, co z kolei ma konsekwencję w rozpoznaniu należności/aktywów z tytułu umów z klientami. Grupa szacuje wielkość odpisów aktualizujących wartości należności i aktywów z tytułu umów z klientami zgodnie z nowymi wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe. W podejściu uproszczonym wymaga to analizy statystycznej, która z zasady wiąże się z dokonywaniem pewnych założeń i stosowaniem profesjonalnego osądu. W tabeli poniżej zostały przedstawione salda należności na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Należności handlowe, w tym: - 205 631 - 207 672 Należności z tytułu dostaw i usług: - 205 818 - 205 436 od jednostek powiązanych - 762 - 1 742 od jednostek pozostałych - 205 056 - 203 694 Należności z tytułu leasingu operacyjnego - 7 509 - 8 609 Odpis z tytułu utraty wartości należności handlowych - (7 696) - (6 373) Należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych - 2 818 - 2 105 Należności budżetowe - 3 993 - 5 100 Podatek VAT - 1 174 - 3 350 Pozostałe - 2 819 - 1 750 Pozostałe należności 634 9 766 821 3 970 Należności z tytułu kaucji 634 1 328 819 1 272 Inne należności - 8 524 2 2 784 Odpis aktualizujący inne należności nieściągalne - (86) - (86) Razem należności 634 222 208 821 218 847 Poniższa tabela prezentuje aktywa z tytułu umów z klientami na dzień 31 grudnia 2021 oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 59 Aktywa z tytułu umów z klientami 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe Należności niezafakturowane - 23 548 - 11 938 od jednostek powiązanych - - - 497 od jednostek pozostałych - 23 548 - 11 441 Należności z wyceny bilansowej kontraktów IT - 20 685 - 17 687 od jednostek powiązanych - 780 - 238 od jednostek pozostałych - 19 905 - 17 449 Razem aktywa z tytułu umów z klientami - 44 233 - 29 625 Zmiana wartości aktywa z tytułu umów z klientami w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku: 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Wartość aktywa z tytułu umów na dzień 1 stycznia 29 625 28 050 Przeklasyfikowanie składnika aktywów z tytułu umów z klientami w związku z nabyciem bezwarunkowego prawa do zapłaty (65 966) (58 593) Realizacja nowych obowiązków świadczeń bez wystawienia faktury; zmiana wartości szacunkowej ceny transakcyjnej, inne zmiany założeń 80 427 59 179 Odpis z tytułu utraty wartości - (296) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych - - Wartość aktywa z tytułu umów z klientami na dzień 31 grudnia 147 1 285 Transakcje z podmiotami powiązanymi zostały przedstawione w punkcie 6.20 not objaśniających do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Saldo innych należności obejmuje m.in. należności z tytułu gwarancji dobrego wykonania umowy (tj. zabezpieczenie pieniężne przekazane klientom, w celu pokrycia ewentualnych strat w przypadku niewywiązania się ze zobowiązań do realizacji kontraktów), należności z tytułu sprzedaży środków trwałych, należności z tytułu przekazanych kaucji oraz pozostałe. Grupa posiada odpowiednią politykę w zakresie dokonywania sprzedaży zweryfikowanym klientom. Dzięki temu, zdaniem Zarządu, nie istnieje dodatkowe ryzyko kredytowe ponad poziom określony odpisem aktualizującym należności. W poniższej tabeli zaprezentowano strukturę wiekową należności na dzień 31 grudnia 2021 roku. 31 grudnia 2021 Kwota przed odpisem (brutto) Odpis Kwota po odpisie (netto) tys. PLN % tys. PLN % Należności niewymagalne 168 156 79% (323) 4% 167 833 82% Należności przeterminowane 45 171 21% (7 373) 96% 37 798 18% Należności przeterminowane do 3 miesięcy 31 717 15% (428) 6% 31 289 15% Należności przeterminowane od 3 do 6 miesięcy 5 405 3% (55) 1% 5 350 3% Należności przeterminowane od 6 do 12 miesięcy 1 931 1% (963) 13% 968 0% Należności przeterminowane pow. 12 miesięcy 6 118 3% (5 927) 77% 191 0% Wartość bilansowa należności handlowych 213 327 100% (7 696) 100% 205 631 100% W poniższej tabeli zaprezentowano strukturę wiekową należności na dzień 31 grudnia 2020 roku. 31 grudnia 2020 Kwota przed odpisem (brutto) Odpis Kwota po odpisie (netto) tys. PLN % tys. PLN % Należności niewymagalne 177 306 83% (656) 9% 176 650 86% Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 60 Należności przeterminowane 36 739 17% (5 717) 74% 31 022 14% Należności przeterminowane do 3 miesięcy 26 472 12% (183) 2% 26 289 13% Należności przeterminowane od 3 do 6 miesięcy 4 090 2% (192) 2% 3 898 2% Należności przeterminowane od 6 do 12 miesięcy 1 616 1% (781) 10% 835 0% Należności przeterminowane pow. 12 miesięcy 4 561 2% (4 561) 59% - 0% Wartość bilansowa należności handlowych 214 045 100% (6 373) 100% 207 672 100% Grupa doszła do wniosku, że posiadane aktywa z tytułu umów z klientami nie są narażone na ryzyko kredytowe, w związku z tym nie ma konieczności tworzenia odpisów na oczekiwane straty kredytowe związane z tymi aktywami. Zmiany wartości odpisu aktualizującego należności handlowe w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym zostały przedstawione w tabeli poniżej: Odpis aktualizujący należności handlowe 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Odpis na dzień 1 stycznia (6 373) (6 026) Utworzenie w trakcie okresu sprawozdawczego (5 809) (4 442) Wykorzystanie w trakcie okresu sprawozdawczego 617 151 Rozwiązanie w trakcie okresu sprawozdawczego 3 418 4 527 Nabycie jednostek zależnych (700) (416) Różnice kursowe 1 151 (167) Odpis na dzień 31 grudnia (7 696) (6 373) 6.9. Zapasy Wybrane zasady rachunkowości Grupa dzieli zapasy na dwie kategorie: towary i części serwisowe (części zamienne oraz sprzęt komputerowy, który został nabyty w celu realizacji kontraktów na usługi utrzymania). Zapasy są wyceniane przez Grupę według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Wartość początkowa części serwisowych jest odnoszona w koszty liniowo na przestrzeni trwania kontraktu na usługi utrzymania, pod które części te zostały nabyte. Rozchód zapasów ujmowany jest za pomocą metody szczegółowej identyfikacji. Na każdy dzień bilansowy Grupa analizuje czy wartość bilansowa zapasów jest wyższa lub równa cenie sprzedaży możliwej do uzyskania. Odpisy z tytułu aktualizacji wartości zapasów ujmowane są w kosztach operacyjnych. W poniższej tabeli przedstawiono stan zapasów na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym: Zapasy 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Sprzęt komputerowy, licencje obce oraz pozostałe towary do odsprzedaży 40 156 32 696 Sprzęt komputerowy, części zamienne oraz inne materiały utrzymywane w celu realizacji usług serwisowych/utrzymaniowych 12 478 12 581 Odpis aktualizujący wartość zapasów (16 058) (17 365) Razem 36 576 27 912 Zmiany wartości odpisu aktualizującego zapasy w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym zostały przedstawione w tabeli poniżej: Odpis aktualizujący wartość zapasów 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Odpis na dzień 1 stycznia (17 365) (13 991) Utworzenie w trakcie okresu sprawozdawczego (5 057) (4 580) Wykorzystanie w trakcie okresu sprawozdawczego 2 913 1 233 Rozwiązanie w trakcie okresu sprawozdawczego 3 533 2 681 Objęcie kontroli nad jednostkami zależnymi (10) (1 705) Różnice kursowe (72) (1 003) Odpis na dzień 31 grudnia (16 058) (17 365) Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 61 6.10. Środki pieniężne Wybrane zasady rachunkowości Środki pieniężne i ich ekwiwalenty wykazane w bilansie obejmują środki pieniężne w banku i w kasie, lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy oraz inne instrumenty o wysokim stopniu płynności. Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych składa się z określonych powyżej środków pieniężnych i ich ekwiwalentów. Dla potrzeb rachunku przepływów pieniężnych Grupa przyjęła zasadę pomniejszania salda środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o wartość kredytów w rachunkach bieżących stanowiących element finansowania bieżącej działalności oraz zastrzeżonych środków pieniężnych. W tabeli poniżej zostały przedstawione salda środków pieniężnych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Środki pieniężne na rachunkach bankowych bieżących i w kasie 193 642 180 779 Środki zgromadzone na rachunkach dotyczących split payment 90 276 Lokaty krótkoterminowe (do 3 miesięcy) 36 018 67 956 Środki pieniężne w drodze i pozostałe ekwiwalenty środków pieniężnych 1 253 17 Razem saldo środków pieniężnych wykazanych w bilansie 231 003 249 028 Odsetki naliczone od środków pieniężnych (7) (76) Kredyty w rachunku bieżącym wykorzystywane do bieżącego zarządzania płynnością (25 125) (92) Razem saldo środków pieniężnych wykazane w rachunku przepływów pieniężnych 205 871 248 860 6.11. Kapitał podstawowy (zakładowy) i nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Kapitał podstawowy (zakładowy) Kapitał zakładowy Jednostki Dominującej na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym wynosił 518 942 510,00 PLN i był w całości opłacony. Na kapitał zakładowy składa się 51 894 251 sztuk akcji zwykłych o wartości nominalnej 10 PLN każda. Jednostka Dominująca nie wyemitowała akcji uprzywilejowanych. Kapitał docelowy Jednostki Dominującej jest równy kapitałowi zakładowemu. Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej W kapitałach ujęta została nadwyżka ceny emisyjnej nad ceną nominalną z emisji akcji serii L, M i N w wysokości 30 395 tys. PLN, pomniejszona o poniesione koszty emisji kapitału wynoszące 3 605 tys. PLN (ujęte w 2009 roku) oraz nadwyżka ceny emisyjnej nad ceną nominalną z emisji akcji serii P, R i S w wysokości 11 759 tys. PLN, pomniejszona o poniesione koszty emisji kapitału wynoszące 84 tys. PLN (ujęte w 2010 roku). Nadwyżka wartości emisyjnej nad ceną nominalną została dodatkowo powiększona o kwotę 396 tys. PLN rozwiązanej rezerwy na koszty emisji, ujętej uprzednio w nadwyżce ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej oraz pomniejszona o inne koszty w kwocie 36 tys. PLN. 6.12. Udziały niekontrolujące Wybrane zasady rachunkowości Dla każdego nabycia jednostki zależnej Grupa wycenia wartość udziałów niekontrolujących na dzień nabycia stosując metodę proporcjonalnego udziału w możliwych do zidentyfikowania aktywach netto jednostki przejmowanej lub metodę wartości godziwej. W poniższej tabeli przedstawione zostały ruchy na udziałach niekontrolujących: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 (przekształcone) tys. PLN tys. PLN Na dzień 1 stycznia 2 460 2 051 Udział w wyniku jednostek zależnych 4 793 1 554 Objęcie kontroli nad spółkami zależnymi 976 861 Transakcje na udziałach niekontrolujących (w tym rozliczenie warunkowego zobowiązania finansowego wobec udziałowców niekontrolujących (opcje put)) (214) (1 768) Podniesienie kapitału w spółkach zależnych 459 - Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 62 Dywidenda wypłacona udziałowcom niekontrolującym (4 192) (462) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych (125) 224 Na dzień 31 grudnia 4 157 2 460 Na dzień 31 grudnia 2021 roku pozycja „Objęcie kontroli nad spółkami zależnymi” dotyczyło nabycia spółki Things Solver w której Grupa posiada 60% udziałów w kapitale tej spółki. Pozycja „Transakcje na udziałach niekontrolujących (w tym rozliczenie warunkowego zobowiązania finansowego wobec udziałowców niekontrolujących (opcje put))” to reklasyfikacja na zobowiązanie finansowe udziału niekontrolującego, do którego w trakcie roku alokowana jest część wyniku finansowego oraz inne zmiany w kapitałach jednostek zależnych przypadające na udziały niekontrolujące, tak jakby nabycie instrumentu kapitałowego objętego opcją put miało miejsce na ten dzień. Pozycja ta dotyczy opcji put przyznanych udziałowcom niekontrolującym spółek zależnych Necomplus oraz IPS. 6.13. Zobowiązania z tytułu leasingu Wybrane zasady rachunkowości Zobowiązania z tytułu leasingu – początkowe ujęcie W dacie rozpoczęcia leasingu Grupa wycenia zobowiązanie z tytułu leasingu w wysokości wartości bieżących opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe Grupa dyskontuje z zastosowaniem krańcowej stopy procentowej. Opłaty leasingowe obejmują stałe płatności (w tym zasadniczo stałe opłaty leasingowe) pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe, zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, kwoty gwarantowanej wartości końcowej, ceny wykonania opcji kupna (jeżeli można z wystarczającą pewnością stwierdzić, że Grupa z tej opcji skorzysta) oraz kary pieniężne za wypowiedzenie umowy (jeżeli jest wystarczająca pewność, że Grupa skorzysta z tej opcji). Zmienne opłaty leasingowe, które nie zależą od indeksu lub stawki, są ujmowane od razu jako koszt okresu, w którym zaistniało zdarzenie lub warunek powodujący konieczność uiszczenia opłaty. Zobowiązania z tytułu leasingu – późniejsza wycena W kolejnych okresach zobowiązanie z tytułu leasingu pomniejszane jest o dokonane spłaty i powiększane o naliczane odsetki. Do naliczania odsetek Grupa stosuje krańcową stopę leasingobiorcy, która jest sumą wartości stopy wolnej od ryzyka (dla jej określenia spółki z Grupy stosują kwotowania odpowiednich instrumentów pochodnych - IRS lub stawek oprocentowania obligacji rządowych dla odpowiednich walut) oraz premii za ryzyko kredytowe spółek z Grupy, które kwantyfikowane jest na bazie dostępnej dla spółek z Grupy oferty marż dla kredytów inwestycyjnych odpowiednio zabezpieczonych na aktywach spółek. W przypadku, gdy w umowie leasingowej dokonywana jest modyfikacja, zmianie ulega okres lub wysokość zasadniczo stałych opłat leasingowych lub następuje zmiana w zakresie osądu co do realizacji opcji kupna wynajmowanego aktywa, wówczas zobowiązanie z tytułu leasingu jest przeliczane, aby odzwierciedlić opisane zmiany. Aktualizacja wartości zobowiązania powoduje również konieczność odpowiedniej aktualizacji wartości aktywa z tytułu prawa do użytkowania . Szacunki Opłaty leasingowe Grupa dyskontuje z zastosowaniem krańcowej stopy procentowej, która wymaga oszacowania na bazie wartości stopy wolnej od ryzyka oraz premii za ryzyko kredytowe spółek z Grupy, które kwantyfikowane jest na bazie dostępnej dla spółek z Grupy oferty marż dla kredytów inwestycyjnych odpowiednio zabezpieczonych na aktywach spółek. Niektóre umowy leasingowe zawierają opcje przedłużenia lub wypowiedzenia leasingu. Grupa zawiera także umowy na czas nieoznaczony. Zarząd dokonuje osądu, aby ustalić okres, co do którego można z wystarczającą pewnością założyć, że takie umowy będą trwać. Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa posiadała umowy leasingu, w których Grupa jest leasingobiorcą. Przedmiotem tych umów są: ▪ powierzchnie biurowe i magazynowe, ▪ samochody, ▪ sprzęt IT i pozostałe aktywa. W poniższej tabeli zaprezentowano saldo zobowiązań z tytułu leasingu na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zobowiązania z tytułu leasingu Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Leasing nieruchomości 28 407 15 996 32 453 13 319 Leasing środków transportu 4 202 3 261 5 149 3 595 Leasing sprzętu IT i pozostałych aktywów 703 1 565 2 245 2 081 33 312 20 822 39 847 18 995 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 63 Leasing nieruchomości Wartość netto budynków będących przedmiotem umów leasingu na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiła 41 813 tys. PLN a na dzień 31 grudnia 2020 roku 43 158 tys. PLN. Przyszłe minimalne przepływy pieniężne oraz zobowiązanie wynikające z umowy leasingu nieruchomości przedstawiają się następująco: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Minimalne opłaty leasingowe w okresie krótszym niż 1 rok 17 075 14 629 w okresie 1-5 lat 24 745 30 446 w okresie dłuższym niż 5 lat 4 938 3 546 Przyszłe minimalne płatności leasingowe 46 758 48 621 Przyszłe koszty odsetkowe (2 355) (2 849) Wartość bieżąca zobowiązania leasingowego 44 403 45 772 w okresie krótszym niż 1 rok 15 996 13 319 w okresie 1-5 lat 23 496 29 030 w okresie dłuższym niż 5 lat 4 911 3 423 Zobowiązanie z tytułu leasingu 44 403 45 772 W Grupie średnia efektywna stopa procentowa z tytułu powyższego leasingu na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 2,7%. Leasing samochodów, sprzętu IT i pozostałych aktywów Wartość netto sprzętu IT, samochodów i pozostałych aktywów będących przedmiotem umów leasingu na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiła 9 195 tys. PLN a na dzień 31 grudnia 2020 roku 12 553 tys. PLN. Łączne przyszłe przepływy pieniężne oraz zobowiązania wynikające z umów leasingu samochodów, sprzętu IT i pozostałych aktywów przedstawiają się następująco: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Minimalne opłaty leasingowe w okresie krótszym niż 1 rok 5 400 6 148 w okresie 1-5 lat 4 745 7 558 w okresie dłuższym niż 5 lat - - Przyszłe minimalne płatności leasingowe 10 145 13 706 Przyszłe koszty odsetkowe (414) (636) Wartość bieżąca zobowiązania leasingowego 9 731 13 070 w okresie krótszym niż 1 rok 4 826 5 676 w okresie 1-5 lat 4 905 7 394 w okresie dłuższym niż 5 lat - - Zobowiązanie z tytułu leasingu 9 731 13 070 W Grupie średnia efektywna stopa procentowa z tytułu powyższego leasingu na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosi 3,7%. Poniżej przedstawiono kwoty przychodów, kosztów, zysków i strat wynikających z leasingu ujęte w skonsolidowanym rachunku zysków i strat/sprawozdaniu z całkowitych dochodów: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Koszt amortyzacji aktywów z tytułu prawa do użytkowania (20 069) (22 575) Koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu (1 706) (2 189) Koszty leasingów krótkoterminowych (9 232) (4 726) Koszty leasingu aktywów o niskiej wartości (1 630) (285) Łączna kwota ujęta w rachunku zysków i strat (32 637) (29 775) Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 64 6.14. Kredyty bankowe i pożyczki Wybrane zasady rachunkowości Grupa kwalifikuje zobowiązania finansowe do jednej z kategorii: ▪ wyceniane według zamortyzowanego kosztu, ▪ wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Według zamortyzowanego kosztu Grupa wycenia kredyty bankowe, pożyczki oraz papiery dłużne. Pozostałe zobowiązania finansowe Grupa wycenia w wartości godziwej przez wynik finansowy, poza wyceną zobowiązań z tytułu nabycia udziałów mniejszościowych w spółkach zależnych (opcje put), które rozliczone są zgodnie z MSSF 3. W momencie początkowego ujęcia, wszystkie kredyty bankowe i pożyczki są ujmowane według ceny nabycia odpowiadającej wartości godziwej otrzymanych środków pieniężnych, pomniejszonej o koszty transakcyjne, które można bezpośrednio przypisać do nabycia lub emisji zobowiązań finansowych. Po początkowym ujęciu oprocentowane kredyty i pożyczki są następnie wyceniane według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej. Przy ustalaniu zamortyzowanego kosztu uwzględnia się koszty związane z uzyskaniem kredytu lub pożyczki oraz dyskonta lub premie uzyskane przy rozliczeniu zobowiązania. Grupa usuwa zobowiązania finansowe z bilansu wtedy, gdy zobowiązanie to przestało istnieć, tzn., gdy obowiązek wynikający z umowy został wypełniony, umorzony lub wygasł. Różnice pomiędzy wartością bilansową zobowiązania finansowego, które wygasło, a kwotą zapłaty z uwzględnieniem wszystkich przeniesionych aktywów niebędących środkami pieniężnymi ujmuje się w wyniku finansowym. Zadłużenie Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku zostało przedstawione w tabeli poniżej. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Waluta Termin spłaty Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Kredyty w rachunku bieżącym - 25 125 - 92 stała stopa procentowa MKD 10.01.2022 - 13 - 20 stała stopa procentowa EUR 10.01.2022 - 27 - 26 stała stopa procentowa TRY 07.01.2022 - 59 - 37 stała stopa procentowa COP 04.01.2022 - 10 - 9 stała stopa procentowa BAM 10.06.2022 - 1 784 - - stała stopa procentowa BAM 28.05.2022 - 4 537 - - stała stopa procentowa BAM 30.11.2022 - 1 173 - - stała stopa procentowa BAM 30.03.2022 - 3 519 - - stała stopa procentowa BAM 31.05.2022 - 1 335 - - stała stopa procentowa BAM 15.02.2022 - 1 877 - - stała stopa procentowa BAM 30.06.2022 - 8 445 - - stała stopa procentowa BAM 11.02.2022 - 1 408 - - stała stopa procentowa BAM 05.08.2022 - 938 - - Pozostałe kredyty 39 614 21 030 29 139 28 096 Euribor 1M + marża EUR 31.07.2023 2 628 5 523 8 178 7 802 Euribor 3M + marża EUR 30.06.2024 5 025 3 350 8 388 3 355 Euribor 3M + marża EUR 31.12.2022 - 1 012 982 1 820 Euribor 3M + marża EUR 21.09.2022 - - 1 208 805 Euribor 3M + marża EUR 05.06.2023 - - 238 317 Euribor 3M + marża EUR 29.07.2026 25 297 - - - Euribor 6M + marża BAM 22.04.2024 911 663 - - Euribor 6M + marża EUR 01.03.2022 - 70 - - Euribor 6M + marża EUR 05.02.2024 297 325 - - Euribor 6M + marża EUR 08.07.2026 1 897 360 - 928 Euribor 6M + marża EUR 30.09.2023 39 56 - - Euribor 1Y + marża EUR 30.06.2022 - 11 12 23 stała stopa procentowa EUR 22.04.2023 919 2 758 3 621 2 715 stała stopa procentowa RON 29.04.2022 - 279 - - stała stopa procentowa EUR 31.03.2021 - - - 246 stała stopa procentowa EUR 31.05.2022 - 3 441 - - stała stopa procentowa EUR 28.06.2021 - - - 905 stała stopa procentowa EUR 04.06.2021 - - - 1 509 stała stopa procentowa EUR 03.06.2022 - 1 379 1 358 2 716 stała stopa procentowa EUR 02.07.2021 - - - 1 760 stała stopa procentowa EUR 28.08.2021 - - - 241 stała stopa procentowa EUR 30.06.2024 2 587 1 725 4 326 1 731 stała stopa procentowa EUR 31.12.2021 - - - 582 stała stopa procentowa EUR 01.03.2022 - - 69 276 stała stopa procentowa EUR 05.02.2024 - - 667 229 stała stopa procentowa PEN 13.02.2023 14 78 92 73 stała stopa procentowa TRY 01.04.2021 - - - 63 Pożyczki - - - 1 957 Euribor 3M + marża EUR 30.06.2021 - - - 1 957 Razem 39 614 46 155 29 139 30 145 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 65 Łącznie zadłużenie Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiło 85 769 tys. PLN (59 284 tys. PLN na dzień 31 grudnia 2020 roku). Wzrost zadłużenia to efekt zaciągnięcia nowych kredytów na finansowanie akwizycji i inwestycji w infrastrukturę wykorzystywaną w projektach outsourcingu procesów płatniczych oraz z rozszerzenia Grupy o nowe spółki. Łączne wpływy oraz spłaty kredytów ujęte w rachunku przepływów pieniężnych w 2021 roku wyniosły odpowiednio 31 673 tys. PLN (wpływy) oraz 32 887 tys. PLN (spłaty). Na dzień 31 grudnia 2021 roku środki trwałe o wartości 18 529 tys. PLN, należności handlowe o wartości 6 041 tys. PLN oraz aktywa finansowe (depozyty) o wartości 1 232 tys. PLN stanowiły zabezpieczenie zaciągniętych kredytów bankowych oraz otwartych linii bankowo-gwarancyjnych. Kwota zobowiązania zabezpieczonego tymi aktywami wynosiła na dzień 31 grudnia 2021 roku 16 096 tys. PLN. Na dzień 31 grudnia 2020 roku środki trwałe o wartości 8 087 tys. PLN oraz należności handlowe o wartości 4 013 tys. PLN stanowiły zabezpieczenie zaciągniętych kredytów bankowych. Kwota zobowiązania zabezpieczonego tymi aktywami wynosiła na dzień 31 grudnia 2020 roku 2 602 tys. PLN. W okresie sprawozdawczym marża realizowana przez kredytodawców spółek Grupy ASEE kształtowała się w przedziale od 1,0 pkt proc. do 11,3 pkt proc. w skali roku. W okresie porównywalnym marże kształtowały się w przedziale od 1,2 pkt proc. do 4,2 pkt proc. w skali roku. Do części kredytów w przypisano tzw. kowenanty, czyli obowiązek utrzymywania zdefiniowanych wskaźników finansowych na wymaganym przez banki poziomie. Wskaźniki dotyczą poziomu zadłużenia, np. stosunku zadłużenia do zysku EBITDA. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku żadna ze spółek Grupy ASEE nie naruszyła wymogów zdefiniowanych w umowach kredytowych. Wartość godziwa zobowiązań finansowych W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku w Grupie nie wystąpiły przesunięcia w pozycjach zadłużenia pomiędzy poziomami hierarchii wartości godziwej. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość godziwa kredytów nie odbiegała istotnie od ich wartości księgowej. Wartość bilansowa Poziom 1 i) Poziom 2 ii) Poziom 3 iii) Na dzień 31 grudnia 2021 roku tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki Kredyty bankowe 85 769 - - 85 769 - w rachunku bieżącym 25 125 - - 25 125 - nieodnawialne 60 644 - - 60 644 Pożyczki - - - - Razem 85 769 - - 85 769 i. wartość godziwa określana na podstawie cen giełdowych oferowanych za identyczne aktywa na rynkach aktywnych; ii. wartość godziwa określana przy użyciu modeli, dla których dane wsadowe są obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio na rynkach aktywnych; iii. wartość godziwa określana przy użyciu modeli, dla których dane wsadowe nie są obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio na rynkach aktywnych. Wartość bilansowa Poziom 1 i) Poziom 2 ii) Poziom 3 iii) Na dzień 31 grudnia 2020 roku tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki Kredyty bankowe 57 327 - - 57 327 - w rachunku bieżącym 92 - - 92 - nieodnawialne 57 235 - - 57 235 Pożyczki 1 957 - - 1 957 Razem 59 284 - - 59 284 Opisy poziomów wartości godziwej są identyczne jak ujawnione pod tabelą powyżej. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 66 6.15. Pozostałe zobowiązania finansowe Wybrane zasady rachunkowości Zobowiązania z tytułu opcji put to zobowiązania z tytułu umów zawartych z akcjonariuszami lub udziałowcami niekontrolującymi w spółkach zależnych. Na bazie takich umów powstaje obowiązek nabycia przez Grupę instrumentów kapitałowych ujmowany w wysokości szacunkowej wartości przyszłego zobowiązania nawet wtedy, gdy obowiązek ten jest uwarunkowany wykonaniem przez drugą stronę prawa przedstawienia do wykupienia (np. w sytuacji, w której udziałowcy niekontrolujący mają prawo przedłożyć jednostce dominującej do zakupu akcje jednostki zależnej). Jeśli warunki kontraktu nie przewidują przeniesienia na spółkę dominującą korzyści wynikających z prawa własności instrumentu kapitałowego objętego opcją put, na każdy dzień bilansowy następuje w Grupie reklasyfikacja udziału niekontrolującego, do którego nadal alokowana jest część wyniku finansowego przypadająca na udziały niekontrolujące na zobowiązanie finansowe, tak jakby nabycie instrumentu kapitałowego objętego opcją put miało miejsce na ten dzień. Zmiana reklasyfikowanej kwoty jest ujmowana bezpośrednio w kapitałach Grupy w pozycji „Transakcje na udziałach niekontrolujących”. Jeśli warunki kontraktu przewidują przeniesienie na spółkę dominującą korzyści wynikających z prawa własności instrumentu kapitałowego objętego opcją put (z ang. present ownership), na dzień objęcia kontroli oraz na każdy kolejny dzień bilansowy nie jest rozpoznawany udział niekontrolujący wynikający z instrumentów kapitałowych będących przedmiotem opcji. Tym samym połączenie jest rozliczane tak, jakby na dzień objęcia kontroli jednostka dominująca nabyła udział w kapitale jednostki zależnej powiększony o udział będący przedmiotem opcji put. Zobowiązanie wynikające z opcji put jest na każdy dzień bilansowy wyceniane do wartości godziwej, a zmiany w szacunkach są odnoszone do rachunku zysków i strat (w działalności finansowej). Udział w wyniku przypadający na udział w kapitale będący przedmiotem opcji jest alokowany do jednostki dominującej, a wszelkie wypłaty dywidendy na rzecz podmiotów niekontrolujących ujmowane są w kosztach finansowych. Odroczone płatności za nabycie udziałów Zobowiązania z tytułu odroczonej płatności za nabycie udziałów ujmowane są w wartości bieżącej ustalonej zapłaty i powiększają wartość ceny nabycia pakietu kontrolnego. Warunkowe płatności za nabycie udziałów Zobowiązania z tytułu warunkowej płatności za nabycie udziałów ujmowane są w wartości oczekiwanej przewidywanej zapłaty i powiększają wartość ceny nabycia pakietu kontrolnego. W przeciwieństwie do płatności odroczonych ich wartość zmienia się na każdy dzień bilansowy ze względu na zmiany prawdopodobieństwa realizacji warunków ustalonych w umowie ze stroną sprzedającą. Zmiana wartości zobowiązań z tytułu warunkowych płatności za pakiet kontrolny ujmowana jest odpowiednio w przychodach lub kosztach finansowych. Instrumenty pochodne Instrumenty pochodne, z których korzysta Grupa w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami kursów wymiany walut, to przede wszystkim kontrakty walutowe typu forward. Tego rodzaju pochodne instrumenty finansowe są wyceniane do wartości godziwej. Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia, i jako zobowiązania – gdy ich wartość jest ujemna. Zyski i straty z tytułu zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych są bezpośrednio odnoszone do zysku lub straty netto roku obrotowego w części dotyczącej działalności finansowej. Wartość godziwa walutowych kontraktów forward jest ustalana poprzez odniesienie do bieżących kursów terminowych (forward) występujących przy kontraktach o podobnym terminie zapadalności. Szacunki Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa ujęła zobowiązania z tytułu przyszłych płatności warunkowych na rzecz strony sprzedającej pakiet kontrolny w spółkach zależnych oraz zobowiązania z tytułu opcji put przyznanych dla udziałowców niekontrolujących. Ustalenie wartości tych zobowiązań wymagało oszacowania wartości przyszłych wyników finansowych spółek. Powyższe zobowiązania są dyskontowane do wartości bieżącej. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zobowiązania finansowe Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania z tytułu odroczonej i/lub warunkowej płatności za pakiet kontrolny 4 595 18 591 4 006 21 114 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów mniejszościowych w spółkach zależnych (opcje put) 49 571 25 156 21 874 - Walutowe kontrakty forward 516 15 5 74 Pozostałe zobowiązania finansowe - 53 - 2 54 682 43 815 25 885 21 190 Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa ASEE ujęła zobowiązania z tytułu opcji put w wysokości 74 727 tys. PLN przyznanej udziałowcom niekontrolującym następujących spółek: Necomplus – 25 156 tys. PLN, ContentSpeed – 5 846 tys. PLN, IPS – 2 280 tys. PLN oraz BS TS – 41 445 tys. PLN. Wartość zobowiązania została oszacowana z wykorzystaniem formuły liczenia ceny zdefiniowanej w umowie, tj. iloczynu zysku za wskazany w umowie okres i określonego w umowie współczynnika. Na dzień 31 grudnia 2021 roku zobowiązania z tytułu warunkowej płatności za pakiet kontrolny akcji w wysokości 23 186 tys. PLN dotyczyły nabycia następujących spółek: Smarttek – 1 275 tys. PLN, ContentSpeed – 3 427 tys. PLN, BS TS – 16 687 tys. PLN oraz Things Solver – 1 797 tys. PLN. Wartość zobowiązania została Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 67 oszacowana z wykorzystaniem formuły liczenia ceny zdefiniowanej w umowie, tj. iloczynu zysku spółki za wskazany w umowie okres i określonego w umowie współczynnika. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku wartość godziwa zobowiązań finansowych nie odbiegała istotnie od ich wartości księgowej. Wartość bilansowa Poziom 1 i) Poziom 2 ii) Poziom 3 iii) Na dzień 31 grudnia 2021 roku tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania finansowe zobowiązanie z tytułu nabycia udziałów/akcji - płatności odroczone i warunkowe za pakiet kontrolny 23 186 - - 23 186 zobowiązanie z tytułu nabycia udziałów mniejszościowych w spółkach zależnych (opcje put) 74 727 - - 74 727 Walutowe kontrakty forward 531 - 531 - Pozostałe zobowiązania finansowe 53 - - 53 Razem 98 497 - 531 97 966 i. wartość godziwa określana na podstawie cen giełdowych oferowanych za identyczne aktywa na rynkach aktywnych; ii. wartość godziwa określana przy użyciu modeli, dla których dane wsadowe są obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio na rynkach aktywnych; iii. wartość godziwa określana przy użyciu modeli, dla których dane wsadowe nie są obserwowalne bezpośrednio lub pośrednio na rynkach aktywnych. Wartość bilansowa Poziom 1 i) Poziom 2 ii) Poziom 3 iii) Na dzień 31 grudnia 2020 roku tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania finansowe zobowiązanie z tytułu nabycia udziałów/akcji - płatności odroczone i warunkowe za pakiet kontrolny 25 120 - - 25 120 zobowiązanie z tytułu nabycia udziałów mniejszościowych w spółkach zależnych (opcje put) 21 874 - - 21 874 Walutowe kontrakty forward 79 - 79 - Pozostałe zobowiązania finansowe 2 - - 2 Razem 47 075 - 79 46 996 Opisy poziomów wartości godziwej są identyczne jak ujawnione pod tabelą powyżej. 6.16. Zobowiązania handlowe, zobowiązania budżetowe oraz pozostałe zobowiązania Wybrane zasady rachunkowości Zobowiązania handlowe to zafakturowane zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązania niezafakturowane. Zobowiązania handlowe dotyczące działalności operacyjnej są ujmowane i wykazywane według kwot wymaganej zapłaty. Zobowiązania te wynikają z dostaw i usług, na które spółki z Grupy otrzymały faktury oraz takich, które nie zostały zafakturowane, ale które w ocenie zarządów spółek są wysoce prawdopodobne i dla których możliwe było precyzyjne określenie ich wysokości. Zobowiązania budżetowe to zobowiązania z tytułu podatków i danin publicznych oraz ubezpieczeń społecznych i ceł. Zobowiązania te ustala się w kwocie wymaganej zapłaty zgodnie z przepisami obowiązującymi w krajach, w których działalność prowadzą spółki z Grupy. Pozostałe zobowiązania to zobowiązania wobec pracowników z tytułu niewypłaconych na dzień bilansowych wynagrodzeń, zobowiązania z tytułu zakupów środków trwałych i wartości niematerialnych oraz inne zobowiązania. Struktura zobowiązań Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 została przedstawiona w tabeli poniżej: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania handlowe, w tym: - 89 907 - 111 830 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług - 81 822 - 102 484 od jednostek powiązanych - 236 - 325 od jednostek pozostałych - 81 586 - 102 159 Zobowiązania niezafakturowane - 8 085 - 9 346 od jednostek powiązanych - 216 - 62 od jednostek pozostałych - 7 869 - 9 284 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 68 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych - 11 005 - 7 986 Zobowiązania budżetowe - 36 783 - 35 062 Podatek od wartości dodanej (VAT) - 22 154 - 19 615 Podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) - 4 628 - 4 479 Ubezpieczenia społeczne - 8 670 - 10 349 Podatek u źródła - 490 - 148 Pozostałe - 841 - 471 Pozostałe zobowiązania 2 246 33 329 4 087 27 184 Zobowiązania wobec pracowników (w tym z tytułu wynagrodzeń) - 21 617 - 19 796 Zobowiązania z tytułu zakupu środków trwałych oraz wartości niematerialnych 1 921 4 706 4 034 3 940 Inne zobowiązania 325 7 006 53 3 448 Razem 2 246 171 024 4 087 182 062 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług nie są oprocentowane. Transakcje z podmiotami powiązanymi przedstawione są w punkcie 6.20 not objaśniających do niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 6.17. Zobowiązania z tytułu umów z klientami Wybrane zasady rachunkowości : Zobowiązania z tytułu umów z klientami to obowiązki jednostki do przekazania na rzecz klienta dóbr i usług, w zamian za które Grupa otrzymała wynagrodzenie (lub kwota wynagrodzenia jest należna) od klienta. Od momentu wdrożenia w Grupie MSSF 15 tj. od dnia 1 stycznia 2020 roku w ramach zobowiązań z tytułu umów z klientami prezentowane są zobowiązania z tytułu wyceny kontraktów IT oraz rozliczenia międzyokresowe przychodów z tytułu nierozliczonych na dzień bilansowy licencji z prawem do dostępu, przyszłe przychody z tytułu usług takich jak opieka informatyczna (utrzymanie), które są rozliczane w czasie oraz zaliczki na dostawy sprzętu. Ze względu na dużą różnorodność zobowiązań do wykonania świadczenia trudno jest określić jeden moment, w którym Grupa co do zasady spełnia swoje zobowiązania do wykonania świadczenia. Najczęściej w przypadku kontraktów na wdrożenie kompleksowego systemu IT oraz kontraktów utrzymaniowych Grupa spełnia swoje zobowiązania podczas świadczenia usług dla klientów. W przypadku świadczenia polegającego na dostarczeniu do klienta licencji na oprogramowanie (z prawem do korzystania) Grupa uznaje zobowiązanie do wykonania świadczenia za spełnione w momencie udzielenia licencji, ale nie wcześniej niż z początkiem okresu, w którym klient może zacząć korzystać z tego oprogramowania (najczęściej w momencie przekazania klucza licencyjnego), co w ocenie Grupy jest jednoznaczne z przekazaniem klientowi kontroli nad licencją. Szacunki : Każdorazowo Grupa dokonuje profesjonalnego osądu i szacunku wartości stopnia zaawansowania realizacji kontraktów wdrożeniowych w stosunku do wystawionych faktur i alokacji ceny transakcyjnej. Na dzień 31 grudnia 2021 roku zobowiązania z tytułu umów z klientami Grupy wynikały z tytułów wyszczególnionych w tabeli poniżej. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania z tytułu wyceny kontraktów IT, w tym: - 19 725 - 23 134 Od jednostek powiązanych - 17 - - Od jednostek pozostałych - 19 708 - 23 134 Rozliczenia międzyokresowe przychodów dot. projektów IT, w tym: 6 118 73 522 9 402 50 953 Usługi serwisowe 3 484 41 089 2 388 38 041 Opłaty licencyjne 2 634 4 592 7 014 2 080 Przedpłacone wdrożenia - 2 506 - 1 613 Zobowiązania do dostawy sprzętu - 25 335 - 9 219 Razem zobowiązania z tytułu umów z klientami 6 118 93 247 9 402 74 087 W tabeli poniżej wyjaśniono zmianę wartości zobowiązań z tytułu umów z klientami w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 69 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Wartość zobowiązań z tytułu wyceny długoterminowych kontraktów IT oraz wartość rozliczeń międzyokresowych przychodów wynikająca z projektów IT na dzień 1 stycznia 83 489 59 511 Wystawienie faktur ponad zrealizowany obowiązek świadczenia 149 990 126 358 Realizacja nowych obowiązków świadczeń bez wystawienia faktury; zmiana wartości szacunkowej ceny transakcyjnej, inne zmiany założeń (137 761) (103 665) Objęcie kontroli nad podmiotami zależnymi 3 279 301 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zależnych 368 984 Wartość zobowiązań z tytułu umów z klientami na dzień 31 grudnia 99 365 83 489 6.18. Rezerwy Wybrane zasady rachunkowości Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Grupie ciąży obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne, oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej brutto odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ewentualnego ryzyka związanego z danym zobowiązaniem. Jeżeli zastosowana została metoda polegająca na dyskontowaniu, zwiększenie rezerwy w związku z upływem czasu jest ujmowane jako koszty finansowe. Kontrakty uciążliwe i rezerwy na straty Grupa rozpoznaje rezerwy na umowy rodzące obciążenia, jeżeli nieuniknione koszty wypełnienia obowiązków przewyższają możliwe do uzyskania korzyści. Kontraktem uciążliwym jest umowa z klientem, w której łączna kwota przychodów jest niższa niż łączna wartość kosztów obcych (COGS) oraz kosztów wytworzenia. W przypadku rozpoznania kontraktu uciążliwego (rozpoznanie to może nastąpić w dowolnym momencie trwania kontraktu), cała przewidywana do poniesienia strata na kontakcie powinna być od razu ujęta jako koszt bieżącego okresu (poprzez utworzenie rezerwy na oczekiwaną stratę). Weryfikacja stanu rezerwy na kontrakty uciążliwe dokonywana jest na każdy dzień bilansowy (na dany dzień bilansowy wartość rezerwy powinna być równa różnicy pomiędzy całą planowaną stratą na kontrakcie a stratą zrealizowaną do dnia bilansowego), w efekcie czego może nastąpić zwiększenie lub zmniejszenie rezerwy. Rezerwa na naprawy gwarancyjne Rezerwa na naprawy gwarancyjne tworzona jest na pokrycie przyszłych przewidywanych kosztów realizacji zobowiązań gwarancyjnych lub serwisowych wynikających z realizowanych kontraktów IT , o ile zobowiązania do świadczenia gwarancji spełniają, w rozumieniu MSSF 15, definicję gwarancji standardowej . Jeżeli gwarancja spełnia definicję usługi (jest gwarancją ponadstandardową w rozumieniu MSSF 15) tj. gwarancja ma zakres szerszy niż tylko zapewnienie klienta, że dany produkt/usługa jest zgodny z ustaloną przez strony specyfikacją, nie są na nią tworzone rezerwy. Świadczenie gwarancji ponadstandardowej jest bowiem zobowiązaniem do wykonania usługi i jako takie powinno być ujęte w przychodach ze sprzedaży, nie zaś w kategorii rezerw. Rezerwa na naprawy gwarancyjne (dotycząca gwarancji standardowej) jest zawiązywana w następujących przypadkach: (i) z klientem nie została podpisana umowa na usługi utrzymaniowe, lub (ii) zakres umowy utrzymaniowej nie pokrywa całości oczekiwanych kosztów związanych z realizacją zobowiązań gwarancyjnych, lub (iii) zakres gwarancji producenta dla odsprzedawanego sprzętu jest węższy od gwarancji, do jakiej spółka z Grupy zobowiązała się w umowie z klientem. Wartość rezerwy rozpoznawana na dzień bilansowy jest współmierna ze stanem realizacji kontraktu IT. Koszty związane ze świadczeniem usług wynikających ze zobowiązania gwarancyjnego pomniejszają w momencie ich ponoszenia wartość zawiązanej rezerwy. Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje weryfikacji wysokości zawiązanych rezerw na naprawy gwarancyjne. Jeśli faktyczna realizacja zobowiązania lub przewidywane przyszłe koszty są niższe/wyższe niż zakładano w momencie początkowego ujęcia rezerwy, rezerwa jest odpowiednio obniżana/zwiększana tak, aby odzwierciedlić bieżące oczekiwania Grupy, co do kosztów realizacji zobowiązania gwarancyjnego w przyszłych okresach. Świadczenia po okresie zatrudnienia Zgodnie z zakładowymi systemami wynagradzania pracownicy Grupy mają prawo do odpraw emerytalnych. Wysokość odpraw emerytalnych zależy od przepisów prawa pracy, które obowiązuje w poszczególnych krajach, w których działają spółki z Grupy. Wartość bieżąca tych zobowiązań na każdy dzień bilansowy jest obliczona przez niezależnego aktuariusza. Ponowna wycena zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych dotyczących programów określonych świadczeń obejmująca zyski i straty aktuarialne ujmowana jest w innych całkowitych dochodach i nie podlega późniejszej reklasyfikacji do zysku lub straty. Rezerwa na kary umowne Rezerwy na kary umowne tworzone są na toczące się postępowania sądowe na bazie dostępnych informacji, w tym opinii niezależnych ekspertów. Zmiany stanu rezerw w okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku zostały przedstawione w tabeli poniżej: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 70 Naprawy gwarancyjne oraz zwroty Rezerwy na kary umowne Rezerwa na straty na kontraktach Koszty związane z toczącymi się sprawami sądowym Świadczenia po okresie zatrudnienia Pozostałe rezerwy Razem Rezerwy tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Na dzień 1 stycznia 2021 roku 1 361 1 036 409 296 2 334 87 5 523 Objęcie kontroli nad podmiotami zależnymi - - - 111 - - 111 Utworzone w trakcie okresu sprawozdawczego 1 114 384 41 82 1 357 765 3 743 Wykorzystane/rozwiązane (894) (48) (263) (21) (385) (690) (2 301) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 21 17 5 (72) (685) 2 (712) Na dzień 31 grudnia 2021 roku, w tym: 1 602 1 389 192 396 2 621 164 6 364 Krótkoterminowe 1 602 1 389 192 265 545 60 4 053 Długoterminowe - - - 131 2 076 104 2 311 Na dzień 1 stycznia 2021 roku, w tym: 1 361 1 036 409 296 2 334 87 5 523 Krótkoterminowe 1 361 1 036 409 172 465 8 3 451 Długoterminowe - - - 124 1 869 79 2 072 Zmiany stanu rezerw w okresie porównywalnym wyglądały następująco: Naprawy gwarancyjne oraz zwroty Rezerwy na kary umowne Rezerwa na straty na kontraktach Koszty związane z toczącymi się sprawami sądowym Świadczenia po okresie zatrudnienia Pozostałe rezerwy Razem Rezerwy tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Na dzień 1 stycznia 2020 roku 1 100 974 269 324 2 124 69 4 860 Utworzone w trakcie okresu sprawozdawczego 1 101 - 898 - 1 424 494 3 917 Wykorzystane/rozwiązane (912) - (774) (7) (981) (480) (3 154) Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 72 62 16 (21) (233) 4 (100) Na dzień 31 grudnia 2020 roku, w tym: 1 361 1 036 409 296 2 334 87 5 523 Krótkoterminowe 1 361 1 036 409 172 465 8 3 451 Długoterminowe - - - 124 1 869 79 2 072 Na dzień 1 stycznia 2020 roku, w tym: 1 100 974 269 324 2 124 69 4 860 Krótkoterminowe 1 100 974 269 167 330 7 2 847 Długoterminowe - - - 157 1 794 62 2 013 Rezerwa na koszty napraw gwarancyjnych dotyczy wynikających z postanowień umownych zobowiązań do wykonania objętych gwarancjami prac w zakresie napraw oprogramowania lub sprzętu dostarczonych do odbiorców. Kwota rozwiązanych rezerw dotyczy projektów, na które rezerwa została utworzona w okresach uprzednich w oparciu o dane historyczne i nie została wykorzystana w ramach tych projektów. Utworzona rezerwa na kary umowne dotyczy kontraktu realizowanego w Serbii, w ramach którego zostały dostarczone licencje natomiast nie zostały zrealizowane dalsze etapy umowy obejmujące wdrożenie rozwiązania. Prowadzone są rozmowy w celu zakończenia kontraktu za porozumieniem stron. Spółka utworzyła rezerwy na ewentualne roszczenia klienta związane z zakończeniem kontraktu. Rezerwa na świadczenia po okresie zatrudnienia dotyczy świadczeń emerytalnych, które zostaną wypłacone pracownikom Grupy w momencie przechodzenia na emeryturę lub w momencie odejścia ze spółki jeśli nabyli takie uprawnienia wymagane przepisami obowiązującymi w danym kraju. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 71 6.19. Rozliczenia międzyokresowe kosztów Wybrane zasady rachunkowości Rezerwa na niewykorzystane urlopy Grupa tworzy „rezerwę” (ujmowaną jako element rozliczeń międzyokresowych biernych) na niewykorzystane urlopy, które dotyczą okresów poprzedzających datę bilansową, a będą wykorzystane w przyszłości, dla wszystkich pracowników z Grupy z krajów, w których niewykorzystane urlopy stanowią kumulowane płatne nieobecności (nieobecności, do których uprawnienia przechodzą na przyszłe okresy i można je wykorzystać, o ile nie zrobiono tego w bieżącym okresie). Wielkość rezerwy zależy od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia oraz liczby niewykorzystanych, a przysługujących pracownikowi dni urlopu na datę bilansową. Grupa uznaje koszty z tytułu niewykorzystanych urlopów na bazie memoriałowej w oparciu o szacowane wartości i ujmuje je w rachunku zysków i strat w pozycji wynagrodzeń (zgodnie z miejscem ich powstawania). Rezerwa na premie Zobowiązanie dotyczące systemów premiowych wynika z pracy pracowników, a nie z transakcji przeprowadzonej z właścicielami Grupy. W związku z tym koszty takich programów (nawet, jeśli zakładają one wypłaty premii z zysku) stanowią zawsze koszty działalności Grupy, nie są zaś nigdy ujmowane jako podział zysku. Grupa ujmuje przewidywane koszty wypłat z zysku i premii wtedy i tylko wtedy, gdy: ▪ ciąży na niej obecny prawny lub zwyczajowo oczekiwany obowiązek dokonania takich wypłat w wyniku zdarzeń przeszłych oraz ▪ można dokonać wiarygodnej wyceny takiego zobowiązania. Bieżące zobowiązanie występuje wtedy i tylko wtedy, gdy Grupa nie ma realnej możliwości wycofania się z dokonania płatności. Szacunki Grupa szacuje wysokość zobowiązań w oparciu o przyjęte założenia i metodologię oceniając prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne i za zobowiązania uznaje te kwoty, których prawdopodobieństwo i czas wydatkowania na dzień bilansowy jest wysokie. Rezerwa na premie uzależniona jest w znaczącej części przypadków od szacowań co do zrealizowanego przez Grupę lub spółki z Grupy wyniku na różnych poziomach. 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Długoterminowe Krótkoterminowe Długoterminowe Krótkoterminowe tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Rozliczenia międzyokresowe kosztów, w tym: Rezerwa na niewykorzystane urlopy - 6 906 - 4 719 Rezerwa na premie dla pracowników i zarządu - 18 241 - 20 033 - 25 147 - 24 752 Na saldo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów składają się: rezerwy na niewykorzystane urlopy oraz rezerwy na wynagrodzenia danego okresu, a przeznaczone do wypłaty w okresach następnych wynikające z zasad systemów premiowych obowiązujących w Grupie. 6.20. Transakcje z podmiotami powiązanymi Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych Zakupy od podmiotów powiązanych Należności z tytułu dostaw i usług i pozostałe Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe Zobowiązania z tytułu leasingu tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Transakcje z Asseco Poland S.A. 2021 20 335 51 7 - 2020 60 242 53 17 - Transakcje z pozostałymi jednostkami z grupy Asseco Poland 2021 2 660 472 1 541 220 - 2020 3 082 1 078 2 472 294 - Transakcje z podmiotami lub osobami powiązanymi osobowo przez Kadrę Zarządzającą Grupy 2021 - 1 571 - 90 15 345 2020 - 1 138 - 90 11 851 Transakcje z Członkami Zarządu, Członkami Rady Nadzorczej ASEE S.A. i spółek z Grupy ASEE 2021 - 10 - 186 55 2020 - 19 2 - 109 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 72 Saldo należności od podmiotów powiązanych na dzień 31 grudnia 2021 roku obejmuje saldo należności handlowych w wysokości 762 tys. PLN, saldo aktywów z tytułu umów z klientami w kwocie 780 tys. PLN oraz saldo pozostałych należności na kwotę 50 tys. PLN. Saldo należności od podmiotów powiązanych na dzień 31 grudnia 2020 roku obejmuje saldo należności handlowych w wysokości 1 742 tys. PLN, saldo aktywów z tytułu umów z klientami w kwocie 735 tys. PLN oraz saldo pozostałych należności na kwotę 50 tys. PLN. Saldo zobowiązań od podmiotów powiązanych na dzień 31 grudnia 2021 roku obejmuje saldo zobowiązań handlowych w kwocie 452 tys. PLN, saldo zobowiązań z tytułu wyceny kontraktów IT w kwocie 17 tys. PLN oraz saldo pozostałych zobowiązań w kwocie 34 tys. PLN. Saldo zobowiązań od podmiotów powiązanych na dzień 31 grudnia 2020 roku obejmuje saldo zobowiązań handlowych w kwocie 387 tys. PLN oraz saldo pozostałych zobowiązań w kwocie 14 tys. PLN. Zakupy i sprzedaż do podmiotów powiązanych zaprezentowane w powyższej tabeli dotyczą zakupu i sprzedaży sprzętu i usług dokonanych poprzez spółki z Grupy ASEE z podmiotami powiązanymi z Grupy Asseco Poland oraz z podmiotami powiązanymi poprzez Główną Kadrę Zarządzającą lub bezpośrednio z Główną Kadrą Zarządzającą. Grupa ponosi również koszty z tytułu najmu powierzchni od MHM d.o.o., Beograd , Miljana Mališ oraz Mini Invest d.o.o., Beograd , które spełniają definicję leasingu zgodnie z MSSF 16. W związku z powyższym Grupa zaprezentowała w bilansie aktywo z tytułu prawa do użytkowania, które jest amortyzowane oraz zobowiązanie finansowe z tytułu leasingu. Zobowiązania finansowe z tytułu leasingu związane z najmem od jednostek powiązanych przez Kadrę Zarządzającą oraz bezpośrednio od Kadry Zarządzającej Grupą wynoszą na dzień 31 grudnia 2021 roku 15 400 tys. PLN (na dzień 31 grudnia 2020 roku saldo wynosiło 11 960 tys. PLN). Dodatkowo Asseco International a.s. , jednostka dominująca, otrzymała dywidendy z zysku Spółki o wartości brutto 25 495 tys. PLN ( w 2020 roku - 19 606 tys. PLN). Transakcje z podmiotami powiązanymi są zawierane na warunkach rynkowych. W dniu 23 września 2021 roku Asseco International a.s. podpisała z menadżerami spółek Grupy ASEE umowy objęcia akcji ASEE S.A., co zostało opisane szczegółowo w nocie 5.2 tego sprawozdania. Członkowie Zarządu ASEE S.A. bezpośrednio lub przez podmioty powiązane objęli w ramach tych umów następującą liczbę akcji: Członkowie Zarządu Liczba objętych akcji Piotr Jeleński 280 000 Miljan Mališ 30 621 Michał Nitka 25 000 Kostadin Slavkoski 5 715 Razem 341 336 W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 koszt z tytułu programu związany z akcjami nabytymi przez Członków Zarządu wyniósł 80 tys. PLN. W 2020 roku zakończył się poprzedni program motywacyjny rozliczany w okresie 2017-2020. Szczegóły dotyczące tego programu zostały opublikowanie w Skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy ASEE za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku, przekazanym do publicznej wiadomości w dniu 24 lutego 2021 roku. Członkowie Zarządu oraz podmioty powiązane poprzez Członków Zarządu oraz Rady Nadzorczej ASEE S.A. otrzymały dywidendy z zysku Asseco South Eastern Europe S.A. o łącznej wartości brutto 1 355 tys. PLN (1 008 tys. PLN w 2020 roku). Wskazana kwota nie obejmuje wartości dywidendy należnej Asseco International a.s. Stan posiadania akcji przez osoby Zarządzające oraz podmioty z nimi powiązane został zaprezentowany w punkcie Akcje i akcjonariat w Sprawozdaniu Zarządu z Działalności Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku. Dywidenda została wypłacona w dniu 7 lipca 2021 roku. Do dnia zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego ASEE S.A. nie otrzymała informacji o zaistnieniu w okresie sprawozdawczym transakcji z podmiotami powiązanymi, które zostałyby zawarte na innych warunkach niż rynkowe. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 73 VII. Noty objaśniające do skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych 7.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej W okresie 12 miesięcy zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku na saldo przepływów z działalności inwestycyjnej największy wpływ miały: • wydatki na nabycie środków trwałych (28 565 tys. PLN), wartości niematerialnych (9 989 tys. PLN) oraz na prace rozwojowe (1 454 tys. PLN) • wydatki na nabycie jednostek zależnych pomniejszone o środki pieniężne i ich ekwiwalenty w nabytych jednostkach zależnych, co zostało zaprezentowane w tabeli poniżej: Wydatki z tytułu nabycia jednostek zależnych Środki pieniężne w nabytych jednostkach zależnych tys. PLN tys. PLN Grupa Necomplus (4 932) - Thing Solver (3 016) 535 Vebspot (5 738) 329 Mobven (10 718) - Gastrobit (5 061) - IPS (3 598) - ContentSpeed (10 231) 117 IT Sistemi (27 333) 10 570 Web Studio (11 415) 1 465 Smarttek - (5) BS TS (54 229) (19 477) Razem (136 271) (6 466) 7.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej W poniższej tabeli wyjaśniono zmiany stanu zobowiązań finansowych wynikające z działalności finansowej w podziale na zmiany wynikające z przepływów pieniężnych, jak i zmiany bezgotówkowe: Kredyty banków i pożyczki Zobowiązania z tytułu leasingu Zobowiązania z tytułu dywidend Razem Zmiana stanu zobowiązań finansowych tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Na dzień 1 stycznia 2021 roku 59 192 58 842 - 118 034 Zmiany wynikające z przepływów pieniężnych (2 178) (21 745) (56 086) (80 009) Wpływy 31 673 - - 31 673 Spłata kapitału (32 887) (20 039) (56 086) (109 012) Spłata odsetek (964) (1 706) - (2 670) Zmiany bezgotówkowe 3 416 17 669 56 086 77 171 Naliczone odsetki 1 018 1 706 - 2 724 Bezgotówkowy wzrost zobowiązań - 13 896 56 086 69 982 Bezgotówkowe zmniejszenie zobowiązań - (3 339) - (3 339) Objęcia kontroli nad podmiotami zależnymi 2 260 5 527 - 7 787 Różnice kursowe ujęte w przychodach / kosztach finansowych 138 (121) - 17 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych 214 (632) - (418) Na dzień 31 grudnia 2021 roku 60 644 54 134 - 114 778 Bezgotówkowy wzrost zobowiązań z tytułu leasingu dotyczy zawarcia nowych umów leasingowych oraz modyfikacji istniejących. Bezgotówkowy spadek zobowiązań z tytułu leasingu wynika z modyfikacji umów leasingowych oraz z przedterminowego zakończenia umów leasingowych. Dywidendy wypłacone do udziałowców niekontrolujących dotyczą wypłat do udziałowców mniejszościowych spółek eMon, ChipCard i IPS. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 74 VIII. Noty objaśniające do celów i zasad zarządzania ryzykiem finansowym Grupa ASEE narażona jest na ryzyka mające źródła zarówno w sytuacji makroekonomicznej w krajach, w których działają spółki Grupy, jak i mikroekonomicznej w poszczególnych przedsiębiorstwach. Głównymi czynnikami rynkowymi mogącymi wywierać negatywny wpływ na wyniki Grupy są: (i) wahania kursów walut obcych względem walut funkcjonalnych spółek z Grupy oraz (ii) zmiany rynkowych stóp procentowych. W ramach prowadzonej działalności Grupa narażona jest również na ryzyko kredytowe oraz ryzyko związane z płynnością. 8.1. Ryzyko zmian kursów walutowych Wybrane zasady rachunkowości Walutą pomiaru Jednostki Dominującej oraz walutą sprawozdawczą niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski (PLN). Walutą funkcjonalną zagranicznych jednostek zależnych są między innymi: EUR (euro), RON (nowy lej rumuński), HRK (kuna chorwacka), RSD (dinar serbski), MKD (denar macedoński) TRY (lira turecka), BGN (lewa bułgarska), BAM (wymienialna marka Bośnia i Hercegowina) czy CZK (korona czeska). Transakcje wyrażone w walutach obcych (tj. walutach innych niż waluta funkcjonalna) są przeliczane na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną przy zastosowaniu kursu obowiązującego na dzień zawarcia transakcji. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach obcych są przeliczane po kursie waluty funkcjonalnej obowiązującym na dzień bilansowy. Pozycje niepieniężne wyceniane według kosztów historycznych w walucie obcej są przeliczane po kursie wymiany z dnia początkowej transakcji. Pozycje niepieniężne wyceniane według wartości godziwej w walucie obcej są przeliczane po kursie wymiany z dnia ustalenia takiej wartości godziwej. Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż złoty polski (dla jednostek, których walutą funkcjonalną jest PLN) są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji przychodów (kosztów) finansowych oraz w przypadkach określonych zasadami (polityką) rachunkowości, kapitalizowane w wartości aktywów. Pozycje sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych są przeliczane na walutę sprawozdawczą Grupy w następujący sposób: ▪ aktywa i zobowiązania są przeliczane po kursie średnim Narodowego Banku Polski z dnia bilansowego, ▪ przychody i koszty są przeliczane według kursu stanowiącego średnią arytmetyczną średnich kursów ogłaszanych przez NBP obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca, ▪ wynikające z tego przeliczenia różnice kursowe są ujmowane w pozostałych dochodach całkowitych. Walutą, w której Grupa prezentuje wyniki jest polski złoty, jednak wiele spółek zależnych z Grupy posiada inną walutę funkcjonalną, w której prowadzi swoją działalność operacyjną. Grupa identyfikuje ryzyko walutowe w związku z transakcjami zawieranymi przez spółki z Grupy w walutach innych niż waluta funkcjonalna danej spółki. Z tego powodu Grupa narażona jest na straty wynikające ze zmian kursu waluty transakcji w stosunku do waluty funkcjonalnej danej spółki z Grupy w okresie od daty zawarcia denominowanej transakcji do daty wystawienia faktury, daty płatności lub rozliczenia transakcji na instrumencie finansowym. W ramach monitorowania ryzyka walutowego w Grupie, wszystkie transakcje denominowane w walutach innych niż waluta funkcjonalna danej spółki podlegają szczególnej ewidencji. Ponadto, obowiązujące procedury prowadzenia projektów informatycznych nakazują systematyczne aktualizowanie harmonogramów projektów oraz przepływów pieniężnych o zmiany wynikające z wahań kursów walutowych. W tabelach poniżej została przedstawiona struktura walutowa oraz ekspozycja Grupy na ryzyko transakcyjne zmiany kursów walutowych do polskiego złotego, dla walut, w których zawieranych jest najwięcej transakcji. Tabele przedstawiają strukturę walutową dla danych klas instrumentów finansowych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku. Grupy/kategorie instrumentów finansowych Wartość bilansowa na dzień 31.12.2021 Ekspozycja walutowa na dzień 31.12.2021 EUR USD Pozostałe waluty tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 231 003 224 830 90 107 22 171 112 552 Pożyczki i lokaty 113 113 8 - 105 Pozostałe aktywa finansowe 69 69 20 - 49 Należności handlowe oraz aktywa z tytułu umów z klientami 249 864 249 583 63 191 8 190 178 202 Zobowiązania finansowe Kredyty bankowe i pożyczki 85 769 85 769 58 726 - 27 043 Zobowiązania z tytułu leasingu 54 134 54 134 36 010 812 17 312 Pozostałe zobowiązania finansowe 98 497 98 497 96 120 44 2 333 Zobowiązania handlowe i zobowiązania z tytuły wyceny kontraktów IT 109 632 108 941 57 315 7 328 44 298 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 75 Grupy / kategorie instrumentów finansowych Wartość bilansowa na dzień 31.12.2020 Ekspozycja walutowa na dzień 31.12.2020 EUR USD Pozostałe waluty tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 249 028 235 731 98 468 19 899 117 364 Pożyczki i lokaty 5 111 5 111 9 - 5 102 Pozostałe aktywa finansowe 102 102 2 - 100 Należności handlowe oraz aktywa z tytułu umów z klientami 237 297 236 523 52 123 19 106 165 294 Zobowiązania finansowe Kredyty bankowe i pożyczki 59 284 59 284 58 989 - 295 Zobowiązania z tytułu leasingu 58 842 58 842 47 674 29 11 139 Pozostałe zobowiązania finansowe 47 075 42 143 22 008 10 479 9 656 Zobowiązania handlowe i zobowiązania z tytuły wyceny kontraktów IT 134 964 133 880 46 839 13 138 73 903 W tabelach poniżej przedstawiono analizę wrażliwości wyniku finansowego na zmiany kursów walutowych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym: Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na dzień 31 grudnia 2021 roku EUR USD +10% -10% +10% -10% Wpływ na wynik finansowy Wpływ na wynik finansowy Grupy / kategorie instrumentów finansowych tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 9 011 (9 011) 2 217 (2 217) Pożyczki i lokaty 1 (1) - - Pozostałe aktywa finansowe 2 (2) - - Należności handlowe oraz aktywa z tytułu umów z klientami 6 319 (6 319) 819 (819) Zobowiązania finansowe Kredyty bankowe i pożyczki (5 873) 5 873 - - Zobowiązania z tytułu leasingu (3 601) 3 601 (81) 81 Pozostałe zobowiązania finansowe (9 612) 9 612 (4) 4 Zobowiązania handlowe i zobowiązania z tytuły wyceny kontraktów IT (5 732) 5 732 (733) 733 Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na dzień 31 grudnia 2020 EUR USD +10% -10% +10% -10% Wpływ na wynik finansowy Wpływ na wynik finansowy Grupy / kategorie instrumentów finansowych tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 9 847 (9 847) 1 990 (1 990) Pożyczki i lokaty 1 (1) - - Pozostałe aktywa finansowe - - - - Należności handlowe oraz aktywa z tytułu umów z klientami 5 212 (5 212) 1 911 (1 911) Zobowiązania finansowe Kredyty bankowe i pożyczki (5 899) 5 899 - - Zobowiązania z tytułu leasingu (4 767) 4 767 (3) 3 Pozostałe zobowiązania finansowe (2 201) 2 201 (1 048) 1 048 Zobowiązania handlowe i zobowiązania z tytuły wyceny kontraktów IT (4 684) 4 684 (1 314) 1 314 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 76 8.2. Ryzyko zmian stopy procentowej Grupa na bieżąco identyfikuje i dokonuje pomiarów ryzyka stopy procentowej, a także podejmuje działania mające na celu minimalizację jego wpływu na sytuację finansową. Pozycje oprocentowane według stopy zmiennej narażają Grupę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych z danej pozycji w wyniku zmiany stóp procentowych wpływając na wysokość przychodów lub kosztów odsetkowych ujmowanych w wyniku finansowym. Zmiany rynkowych stóp procentowych mogą niekorzystnie oddziaływać na wynik finansowy Grupy. Grupa jest narażona na ryzyko zmiany tego czynnika rynkowego głównie poprzez zmiany wartości odsetek naliczonych od kredytów udzielonych przez zewnętrzne instytucje finansowe spółkom Grupy opartych na zmiennej stopie procentowej. Grupa identyfikuje ryzyko zmiany stopy procentowej w momencie zawarcia transakcji lub instrumentu finansowego narażonego na ryzyko. Wszystkie transakcje narażone na zmiany rynkowych stóp procentowych podlegają szczególnej ewidencji oraz kontroli ze strony odpowiedniego działu w każdej spółce z Grupy. Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej jest sumą kwot wynikających ze wszystkich instrumentów finansowych narażonych na ryzyko związane ze zmianą stopy procentowej. Spółki Grupy mogą ograniczać ryzyko na dwa sposoby: (i) starają się unikać zaciągania kredytów opartych na zmiennej stopie procentowej, (ii) jeśli pierwsze rozwiązanie nie jest możliwe, jednostki Grupy mają możliwość zawarcia kontraktów terminowych na stopę procentową, jeżeli koszty tego rozwiązania są zasadne w stosunku do oczekiwanych korzyści. Szczegółowe informacje dotyczące zaciągniętych kredytów i pożyczek, w tym rodzaj oprocentowania, waluta oraz terminy zapadalności zostały zaprezentowane w nocie 6.14 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Analiza struktury instrumentów finansowych narażonych na ryzyko zmiany stóp procentowych w Grupie wskazała, że jedynie kredyty i pożyczki są narażone na zmiany stopy procentowej, gdyż ich oprocentowanie jest oparte o EURIBOR. Wartość narażona na ryzyko oraz analiza wrażliwości została przedstawiona w tabeli poniżej: Wartość bilansowa Wartość narażona na ryzyko zmiany EURIBOR Założone odchylenia (w punktach procentowych) Wpływ na wynik finansowy tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Kredyty bankowe i pożyczki na dzień 31 grudnia 2021 roku, w tym: Kredyty w rachunku bieżącym 25 125 - + 1.0 p.p. - 1.0 p.p. - - Kredyty pozostałe 60 644 44 420 + 1.0 p.p. - 1.0 p.p. (444) 444 Pożyczki od podmiotów powiązanych - - + 1.0 p.p. - 1.0 p.p. - - Kredyty bankowe i pożyczki na dzień 31 grudnia 2020 roku, w tym: Kredyty w rachunku bieżącym 92 - + 1.0 p.p. - 1.0 p.p. - - Kredyty 57 236 34 056 + 1.0 p.p. - 1.0 p.p. (341) 341 Pożyczki od podmiotów powiązanych 1 956 1 956 + 1.0 p.p. - 1.0 p.p. (20) 20 Analiza wrażliwości została przeprowadzona na bazie stanu instrumentów posiadanych przez Grupę ASEE na dzień 31 grudnia 2021 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku. Wpływ zmian stóp procentowych zaprezentowano w skali rocznej. Wrażliwość instrumentów finansowych na ryzyko stóp procentowych została ustalona jako iloczyn salda pozycji narażonych na ryzyko oraz adekwatnego odchylenia stóp procentowych przyjętego do kalkulacji. 8.3. Ryzyko kredytowe Grupa identyfikuje ryzyko kredytowe związane z tym, że druga strona transakcji nie wywiąże się ze swoich zobowiązań względem spółki z Grupy i w ten sposób narazi Grupę na poniesienie strat finansowych. Polityka zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie została przedstawiona w nocie 6.8 dotyczącej należności długo- i krótkoterminowych. Całkowita ekspozycja Grupy na ryzyko kredytowe wynika z faktu posiadania należności (nota 6.8) oraz pozostałych aktywów finansowych (nota 6.6). Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 77 8.4. Ryzyko związane z płynnością Grupa monitoruje ryzyko braku funduszy przy pomocy narzędzia okresowego planowania płynności. Narzędzie to uwzględnia terminy zapadalności zarówno inwestycji jak i aktywów finansowych oraz prognozowane przepływy pieniężne z działalności operacyjnej. Celem Grupy jest utrzymanie równowagi pomiędzy ciągłością a elastycznością finansowania, poprzez korzystanie z różnych źródeł finansowania. Tabele poniżej przedstawiają wymagalność zobowiązań finansowych Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku według daty zapadalności: Wymagalność zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2021 Zobowiązania wymagalne do 3 miesięcy Zobowiązania wymagalne od 3 do 12 miesięcy Zobowiązania wymagalne od 1 roku do 5 lat Zobowiązania wymagalne powyżej 5 lat Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania handlowe oraz zobowiązania z tytułu wyceny kontraktów IT 97 963 11 008 661 - 109 632 Kredyty bankowe i pożyczki 12 605 33 550 39 614 - 85 769 Zobowiązanie z tytułu leasingu * 5 879 16 596 29 490 4 938 56 903 Wiekowanie zapłaty warunkowej rozpoznanej w związku z nabyciem jednostek gospodarczych 1 797 16 794 4 595 - 23 186 Wiekowanie zobowiązań wynikających z opcji put przyznanej udziałowcom niekontrolującym - 25 156 49 571 - 74 727 Wiekowanie kontraktów typu forward/futures 15 - 516 - 531 Pozostałe zobowiązania finansowe 53 - - - 53 Razem 118 312 103 104 124 447 4 938 350 801 Wiekowana wartość uwzględnia tylko umowne przepływy niezdyskontowane, w przeciwieństwie do wartości prezentowanej w bilansie Wymagalność zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2020 Zobowiązania wymagalne do 3 miesięcy Zobowiązania wymagalne od 3 do 12 miesięcy Zobowiązania wymagalne od 1 roku do 5 lat Zobowiązania wymagalne powyżej 5 lat Razem tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Zobowiązania handlowe oraz zobowiązania z tytułu wyceny kontraktów IT 133 317 1 647 - - 134 964 Kredyty bankowe i pożyczki 9 555 20 590 29 139 - 59 284 Zobowiązanie z tytułu leasingu * 5 150 15 627 38 004 3 546 62 327 Wiekowanie zobowiązań z tytułu nieopłaconych akcji/udziałów 4 932 - - - 4 932 Wiekowanie zapłaty warunkowej rozpoznanej w związku z nabyciem jednostek gospodarczych 1 426 14 756 4 006 - 20 188 Wiekowanie zobowiązań wynikających z opcji put przyznanej udziałowcom niekontrolującym - - 21 874 - 21 874 Wiekowanie kontraktów typu forward/futures 74 - 5 - 79 Razem 154 454 52 620 93 028 3 546 303 648 Wiekowana wartość uwzględnia tylko umowne przepływy niezdyskontowane, w przeciwieństwie do wartości prezentowanej w bilansie 8.5. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale na pozycje bilansowe Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa posiadała następujące pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale na odpowiadające im pozycje bilansowe: Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat Kategoria zgodnie z MSSF 9 Przychody /(koszty) z tytułu odsetek Zyski /(straty) z tytułu różnic kursowych Rozwiązanie / ( utworzenie ) odpisów aktualizujących Zyski /(straty) z tytułu realizacji i wyceny Razem Za 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe 2 412 19 940 (2 666) - 19 686 Walutowe kontrakty typu forward WGpWF - - - - - Pożyczki udzielone WwgZK 15 - (330) - (315) Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 78 Lokaty WwgZK 10 - - - 10 Należności handlowe WwgZK 26 3 975 (2 336) - 1 665 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty WGpWF 2 361 15 965 - - 18 326 Zobowiązania finansowe (3 944) (4 205) - (685) (8 834) Kontrakty typu forward/futures WGpWF - 111 - (6) 105 Zobowiązania z tytułu odroczonej i/lub warunkowej płatności za pakiet kontrolny WGpWF - - - (679) (679) Kredyty i pożyczki WwgZK (1 367) 138 - - (1 229) Zobowiązania z tytułu leasingu WwgZK (1 706) (121) - - (1 827) Zobowiązania z tytułu dostaw i usług WwgZK (871) (4 333) - - (5 204) Razem (1 532) 15 735 (2 666) (685) 10 852 Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa posiadała następujące pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale na odpowiadające im pozycje bilansowe: Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat Kategoria zgodnie z MSSF 9 Przychody /(koszty) z tytułu odsetek Zyski /(straty) z tytułu różnic kursowych Rozwiązanie / ( utworzenie ) odpisów aktualizujących Zyski /(straty) z tytułu realizacji i wyceny Razem Za 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe 1 236 4 596 85 8 5 925 Walutowe kontrakty typu forward WGpWF - - - 8 8 Pożyczki udzielone WwgZK 1 - - - 1 Lokaty WwgZK - - - - - Należności z tytułu dostaw i usług WwgZK 18 1 984 85 - 2 087 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty WGpWF 1 217 2 612 - - 3 829 Zobowiązania finansowe (3 868) (2 714) - (3 121) (9 703) Kontrakty typu forward/futures WGpWF - 275 - (506) (231) Zobowiązania z tytułu odroczonej i/lub warunkowej płatności za pakiet kontrolny WGpWF - (51) - (2 615) (2 666) Kredyty i pożyczki WwgZK (1 474) (916) - - (2 390) Zobowiązania z tytułu leasingu WwgZK (2 189) (171) - - (2 360) Zobowiązania z tytułu dostaw i usług WwgZK (205) (1 851) - - (2 056) Razem (2 632) 1 882 85 (3 113) (3 778) Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 79 IX. Pozostałe noty objaśniające 9.1. Zobowiązania pozabilansowe Wybrane zasady rachunkowości Zobowiązania pozabilansowe to przede wszystkim zobowiązania warunkowe, przez które Grupa rozumie: możliwy obowiązek, który powstanie na skutek przeszłych zdarzeń, którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub braku wystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Grupy, lub obecny obowiązek, który powstaje na skutek przeszłych zdarzeń, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu ponieważ: (i) nie jest prawdopodobne, aby wypełnienie obowiązku spowodowało konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne, bądź (ii) kwoty obowiązku (zobowiązania) nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie. Zobowiązania warunkowe nie są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, jednakże ujawnia się informację o zobowiązaniu warunkowym, chyba, że prawdopodobieństwo wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne jest znikome. Leasing operacyjny - Grupa stosuje wyjątek praktyczny dotyczący umów najmu oraz umów o podobnym charakterze zawartych na okres krótszy niż 12 miesięcy od daty rozpoczęcia leasingu oraz wyjątek dotyczący wynajmu aktywów o niskiej wartości. Płatności leasingowe w przypadku obu wymienionych wyjątków rozpoznawane są w kosztach okresu, którego dotyczą, co do zasady metodą liniową. Ani aktywo z tytułu prawa do użytkowania ani odpowiadające mu zobowiązanie finansowe nie są w tym przypadku rozpoznawane. Zobowiązania z tytułu takiego leasingu operacyjnego ujmowane są jako zobowiązania pozabilansowe. W ramach działalności handlowej Grupa ASEE wykorzystuje dostępność gwarancji bankowych, jak również ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych, jako formy zabezpieczenia transakcji gospodarczych z różnymi organizacjami, firmami i podmiotami administracji. Potencjalne zobowiązania z tego tytułu na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosiły 57 776 tys. PLN a na dzień na 31 grudnia 2020 roku 54 491 tys. PLN. Aktywa zabezpieczające bankowe linie gwarancyjne: Wartość netto aktywów Kwota wystawionej gwarancji zabezpieczonej aktywami 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Kategoria aktywów tys. PLN tys. PLN tys. PLN tys. PLN Aktywa finansowe - 4 776 - 12 218 Należności handlowe 14 806 3 205 5 302 2 371 Pozostałe należności 300 287 300 287 Razem 15 106 8 268 5 602 14 876 Żadne z opisanych wyżej zobowiązań gwarancyjnych nie spełniają definicji gwarancji finansowej zgodnie z MSSF 9, wskutek czego nie są one ujęte w zobowiązaniach bilansowych Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku. Grupa jest stroną umów najmu dotyczących: ▪ powierzchni biurowych i magazynowych, ▪ lokalizacji na bankomaty, ▪ środków transportu, ▪ sprzętu biurowego, ▪ pozostałych aktywów, z których wynikały na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku następujące zobowiązania pozabilansowe do dokonania przyszłych płatności 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 tys. PLN tys. PLN Zobowiązania z tytułu najmu powierzchni W okresie do 1 roku 4 252 2 862 W okresie od 1 roku do 5 lat 4 974 5 361 Powyżej 5 lat - - 9 226 8 223 Zobowiązania z tytułu umów leasingu operacyjnego sprzętu W okresie do 1 roku 333 1 040 W okresie od 1 roku do 5 lat - - Powyżej 5 lat - - 333 1 040 Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 80 Powyższe umowy spełniają definicję leasingu według MSSF 16. Zobowiązania pozabilansowe zaprezentowane na dzień 31 grudnia 2021 roku dotyczą umów leasingu, które podlegały zwolnieniom przewidzianym przez MSSF 16 (najmy krótkoterminowe i aktywa niskocenne). Spory sądowe nierozstrzygnięte na datę bilansową W prezentowanym okresie sprawozdawczym przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej nie toczyły się istotne postępowania dotyczące zobowiązań albo wierzytelności spółek z Grupy ASEE. 9.2. Sezonowość i cykliczność Rozkład przychodów ze sprzedaży Grupy w poszczególnych kwartałach roku podlega niewielkiej sezonowości. Przychody w czwartym kwartale są zwykle wyższe niż w pozostałych kwartałach, ponieważ duża ich część generowana jest przez sprzedaż usług IT dla dużych przedsiębiorstw i instytucji państwowych. Podmioty te w ostatnich miesiącach roku dokonują często większych zakupów inwestycyjnych sprzętu i licencji. 9.3. Zatrudnienie Liczba osób zatrudnionych w spółkach Grupy na dzień 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Zarząd Jednostki Dominującej 4 4 Zarządy jednostek z Grupy 61 46 Działy produkcyjne 2 782 2 470 Działy handlowe 237 201 Działy administracyjne 308 257 Razem 3 392 2 978 Liczba osób zatrudnionych w spółkach Grupy na dzień: 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 ASEE S.A. 28 29 ASEE Bułgaria 17 17 ASEE Macedonia 239 228 ASEE Turcja 88 90 Grupa ASEE BiH 224 82 Grupa ASEE Chorwacja 327 218 Grupa ASEE Kosowo 82 76 Grupa ASEE Rumunia 127 136 Grupa ASEE Serbia 546 488 Grupa Necomplus 741 751 Grupa Payten B&H 67 70 Grupa Payten Chorwacja 193 180 Grupa Payten Macedonia 55 31 Grupa Payten Rumunia 70 47 Grupa Payten Serbia 182 178 Grupa Payten Turcja 271 217 Payten Czarnogóra 20 18 Payten Słowenia 29 31 Grupa Sonet 86 91 Razem 3 392 2 978 9.4. Informacje o wynagrodzeniu podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Poniższa tabela przedstawia wynagrodzenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych Spółki i Grupy wypłacone lub należne za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku i dnia 31 grudnia 2020 roku w podziale na rodzaje usług: Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 81 Wynagrodzenie podmiotu uprawnionego do badania sprawozdania finansowego 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Badanie rocznego sprawozdania finansowego 308 170 Przegląd półrocznego sprawozdania finansowego 119 114 Inne usługi poświadczające - 10 Razem 427 294 W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 oraz w roku 2020 podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych była spółka Deloitte Audyt spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa. Została ona wybrana uchwałą Rady Nadzorczej ASEE S.A. z dnia 27 marca 2018 roku oraz uchwałą z dnia 24 lutego 2020 roku. Ponadto inne firmy z sieci Deloitte wykonują również badania rocznych i przeglądy śródrocznych sprawozdań finansowych oraz inne usługi poświadczające na rzecz spółek z Grupy ASEE w innych krajach niż Polska. Suma wynagrodzenia za te usługi wynosiła w 2021 roku 535 tys. PLN (2020 roku 558 tys. PLN). 9.5. Wynagrodzenie Zarządu oraz Rady Nadzorczej W poniższej tabeli zaprezentowano wynagrodzenie poszczególnych członków Zarządu i Rady Nadzorczej Spółki z tytułu sprawowanej przez nich funkcji za 2021 i 2020 rok. Wynagrodzenie stałe za okres 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Zarząd Piotr Jeleński 370 365 Miljan Mališ 189 184 Michał Nitka (od dnia 1 maja 2021 roku) 1) 170 - Marcin Rulnicki (do dnia 30 kwietnia 2021 roku) 2) 95 281 Kostadin Slavkoski 207 201 1 031 1 031 Rada Nadzorcza Jozef Klein 36 36 Adam Góral 30 30 Jacek Duch 60 60 Artur Kucharski 90 90 Adam Pawłowicz 60 60 276 276 1) Pan Michał Nitka został powołany na funkcję Członka Zarządu Spółki ze skutkiem od 1 maja 2021 roku, 2) Pan Marcin Rulnicki złożył rezygnację z pełnienia funkcji Członka Zarządu Spółki ze skutkiem od 30 kwietnia 2021 roku. Wynagrodzenie zmienne za okres 12 miesięcy do 31 grudnia 2021 12 miesięcy do 31 grudnia 2020 Zarząd Piotr Jeleński 5 493 4 187 Miljan Mališ 714 1 128 Michał Nitka (od dnia 1 maja 2021 roku) 1) 310 - Marcin Rulnicki (do dnia 30 kwietnia 2021 roku) 2) 468 1 129 Kostadin Slavkoski 550 840 7 535 7 284 Powyższe tabele uwzględniają wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji we władzach ASEE S.A. jak również we władzach spółek zależnych. Dane zaprezentowane w tabeli powyżej odzwierciedlają wysokość kosztów wypłaconych wynagrodzeń oraz rezerw na część wynagrodzenia zmiennego, która nie została wypłacona do dnia bilansowego. Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 82 Wynagrodzenia wypłacone i należne członkom zarządów i rad nadzorczych jednostek zależnych wchodzących w skład Grupy ASEE w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wyniosły 24 271 tys. PLN (nie obejmują kwot podanych w tabelach powyżej). Wynagrodzenia wypłacone i należne członkom zarządów i rad nadzorczych jednostek zależnych wchodzących w skład Grupy ASEE w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku wyniosły 22 726 tys. PLN (nie obejmują kwot podanych w tabelach powyżej). 9.6. Zarządzanie kapitałem Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie wiarygodności kredytowej i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększałyby wartość dla jej akcjonariuszy. Grupa zarządza strukturą kapitałową i w odpowiedzi na zmiany warunków ekonomicznych wprowadza do niej zmiany. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej, Grupa może zmienić politykę dywidendy dla akcjonariuszy, zwrócić kapitał akcjonariuszom lub wyemitować nowe akcje. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku nie wprowadzono żadnych zmian do celów, zasad i procesów obowiązujących w tym obszarze. Grupa monitoruje stan kapitałów stosując wskaźnik dźwigni, który jest liczony jako stosunek zadłużenia netto do sumy kapitałów powiększonych o zadłużenie netto. Do zadłużenia netto Grupa wlicza oprocentowane kredyty i pożyczki, zobowiązania z tytułu dostaw i usług i inne zobowiązania, pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych. Kapitał obejmuje kapitał własny należny akcjonariuszom jednostki dominującej. Zarządzanie kapitałem 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Kredyty i pożyczki 85 769 59 284 Zobowiązania z tytułu leasingu 54 134 58 842 Zobowiązania handlowe, z tytułu umów z klientami, budżetowe oraz pozostałe 371 132 316 713 Minus środki pieniężne i ich ekwiwalenty (231 003) (249 028) Zadłużenie netto 280 032 185 811 Kapitał własny 971 689 913 206 Kapitał i zadłużenie netto 1 251 721 1 099 017 Wskaźnik dźwigni 22,37% 16,91% 9.7. Klimat a działalność Grupy ASEE Wpływ na środowisko w przypadku Grupy ASEE jest dość ograniczony, ponieważ ASEE nie prowadzi działalności produkcyjnej. Z tego samego powodu zmiany w środowisku nie wpływają istotnie na działalność Grupy w perspektywie krótko- i średnioterminowej. Niemniej jednak w 2021 roku Grupa ASEE wdrożyła politykę zarządzania jej wpływem na klimat i środowisko, a która ma na celu: • ograniczenie zużycia energii i zasobów naturalnych, • przyczynienie się do zarządzania kryzysem klimatycznym poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych / CO2, • zwiększenie proporcji zużytej energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, • troskę o lokalne środowisko. Zmiany klimatyczne mogą wpłynąć na funkcjonowanie Grupy w następujących obszarach: • globalne ocieplenie klimatu może wpłynąć na jednostki zależne w perspektywie długoterminowej, głównie ze względu na potencjalny wpływ na turystykę, • ekstremalne zdarzenia pogodowe mogą wpływać na podaż zakupionego sprzętu i ograniczać możliwość świadczenia usług wsparcia na miejscu, Grupa Asseco South Eastern Europe Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 według MSSF UE (w tysiącach złotych) 83 • nowe przepisy dotyczące klimatu mogą zostać wprowadzone wraz z nowymi obowiązkami dotyczącymi operacji ASEE, • wzrost kosztów energii elektrycznej może wpłynąć na koszty działalności ASEE. Funkcjonowanie Grupy może wpływać na zmiany klimatyczne w następujących obszarach: • Transport zakupionego sprzętu na duże odległości, • Zużycie paliwa przez samochody służbowe obsługujące zainstalowane urządzenia, • Grupa prowadzi działalność w wielu biurach wykorzystując energię i ogrzewanie, • Podróże biznesowe, • Gospodarowanie odpadami, • Skala bezgotówkowych operacji płatniczych. Proces zarządzania ryzykiem w 2021 roku koncentrował się bardziej na ocenie zagrożeń i szans związanych ze zmianami klimatycznymi. Ze względu na brak energochłonnych linii produkcyjnych istotność kwestii klimatycznych jest dość ograniczona. Wpływ klimatu na biznes Grupy ASEE został szczegółowo opisany w Raporcie niefinansowym w dziale Środowisko przekazanym do publicznej wiadomości w dniu 23 lutego 2022 roku. 9.8. Znaczące zdarzenia po dniu bilansowym ▪ Utworzenie nowej spółki Afusion d.o.o., Beograd W dniu 4 stycznia 2022 roku zostało zarejestrowane założenie spółki Afusion d.o.o. z siedzibą w Belgradzie. 80% udziałów w tej spółce objęła Payten d.o.o., Beograd. ▪ Podpisanie umowy kredytowej W dniu 10 stycznia 2022 roku spółka Payten d.o.o. Novi Beograd podpisała 3 letnią umowę kredytową na kwotę 3 mln EUR. W okresie od dnia 31 grudnia 2021 roku do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, tj. do dnia 23 lutego 2022 roku nie wystąpiły inne istotne zdarzenia, których ujawnienie mogłoby w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji kadrowej, majątkowej oraz finansowej Grupy ASEE. 9.9. Znaczące zdarzenia dotyczące lat ubiegłych Do dnia sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku, nie wystąpiły zdarzenia dotyczące lat ubiegłych, które nie zostały, a powinny być ujęte w niniejszym sprawozdaniu finansowym. 84 Technology for business, solutions for people. Asseco South Eastern Europe S.A. ul. Olchowa 14, 35-322 Rzeszów Tel.: +48 22 574 86 30 Fax: +48 22 574 86 90 Email: office@asseco-see.com see. asseco .com