AI assistant
ARÇELİK A.Ş. — Annual Report 2020
Feb 7, 2020
5890_rns_2020-02-07_d0f34ffe-08e0-4f56-a935-7a99f22527f0.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
1 OCAK - 31 ARALIK 2019 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
SAYFA
| KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU ..................................................................... | KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU ..................................................................... | 1-3 |
|---|---|---|
| KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU ..................................................................... | 4 | |
| KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU ........................................................ | 5 | |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU ....................................................... | 6 | |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU .................................................................................. | 7 | |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR ..................................................... | 8-83 | |
| NOT 1 | GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU ................................................... | 8-9 |
| NOT 2 | KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR .................... | 9-32 |
| NOT 3 | İŞLETME BİRLEŞMELERİ ..................................................................................................... | 33-34 |
| NOT 4 | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA ...................................................................................... | 35 |
| NOT 5 | NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ ........................................................................................... | 36 |
| NOT 6 | FİNANSAL YATIRIMLAR ...................................................................................................... | 36 |
| NOT 7 | KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR ...................................................................... | 37-40 |
| NOT 8 | TÜREV ARAÇLAR ................................................................................................................... | 41-42 |
| NOT 9 | TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR ................................................................................... | 43 |
| NOT 10 | DİĞER BORÇLAR .................................................................................................................... | 44 |
| NOT 11 | STOKLAR .................................................................................................................................. | 44 |
| NOT 12 | ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR ............................................. | 45 |
| NOT 13 | MADDİ DURAN VARLIKLAR ............................................................................................... | 46-47 |
| NOT 14 | DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR. ............................................................ | 48-49 |
| NOT 15 | ŞEREFİYE. ................................................................................................................................ | 50-51 |
| NOT 16 | DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI. .................................................................................... | 51 |
| NOT 17 | TAAHHÜTLER, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER ......................................... | 52 |
| NOT 18 | DİĞER KISA VE UZUN VADELİ KARŞILIKLAR ................................................................ | 53 |
| NOT 19 | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN UZUN VADELİ KARŞILIKLAR . | 54-55 |
| NOT 20 | PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER ................................................................................................. | 55 |
| NOT 21 | CARİ DÖNEM VERGİSİYLE İLGİLİ VARLIKLAR .............................................................. | 55 |
| NOT 22 | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR KAPSAMINDA BORÇLAR ........................... | 56 |
| NOT 23 | DİĞER VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER ..................................................................... | 56 |
| NOT 24 | ÖZKAYNAKLAR ..................................................................................................................... | 56-58 |
| NOT 25 | SATIŞLAR ................................................................................................................................. | 59 |
| NOT 26 | NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER ...................................................................................... | 60 |
| NOT 27 | ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİR VE GİDERLER ................................................. | 61 |
| NOT 28 | YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİR VE GİDERLER ................................................... | 61 |
| NOT 29 | FİNANSMAN GELİRLERİ ....................................................................................................... | 61 |
| NOT 30 | FİNANSMAN GİDERLERİ ...................................................................................................... | 62 |
| NOT 31 | VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ........................................................................... | 62-65 |
| NOT 32 | PAY BAŞINA KAZANÇ ........................................................................................................... | 65 |
| NOT 33 | İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI ....................................................................................... | 66-68 |
| NOT 34 | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ ...... | 69-80 |
| NOT 35 | FİNANSAL ARAÇLAR ............................................................................................................ | 81-82 |
| NOT 36 | NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN EK BİLGİLER ............................................................ | 83 |
| NOT 37 | BİLANÇO SONRASI OLAYLAR ............................................................................................ | 83 |
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | Bağımsız denetimden geçmiş |
|---|---|
| 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 |
|
| VARLIKLAR Dönen varlıklar: Nakit ve nakit benzerleri 5 Ticari alacaklar -İlişkili taraflardan ticari alacaklar 33 -İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 9 Türev araçlar 8 Stoklar 11 Peşin ödenmiş giderler 20 Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar 21 Diğer dönen varlıklar 23 |
6.937.060 5.341.524 17.674 12.059 9.498.171 7.744.252 2.008 28.405 5.630.251 5.087.676 209.835 181.519 141.244 118.220 746.403 681.903 |
| Toplam dönen varlıklar | 23.182.646 19.195.558 |
| Duran varlıklar: Finansal yatırımlar 6 Ticari alacaklar -İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 9 Türev araçlar 8 Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar 12 Maddi duran varlıklar 13 Maddi olmayan duran varlıklar -Şerefiye 15 -Diğer maddi olmayan duran varlıklar 14 Peşin ödenmiş giderler 20 Ertelenmiş vergi varlıkları 31 |
3.009 1.856 51.543 35.690 - 166.813 526.499 346.605 6.041.402 4.534.276 808.786 507.966 2.977.935 2.600.849 125.390 100.501 1.012.290 878.247 |
| Toplam duran varlıklar | 11.546.854 9.172.803 |
| Toplam varlıklar | 34.729.500 28.368.361 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
1
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | Bağımsız denetimden geçmiş |
|---|---|
| 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 |
|
| KAYNAKLAR Kısa vadeli yükümlülükler: Kısa vadeli borçlanmalar 7 Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 7 Ticari borçlar -İlişkili taraflara ticari borçlar 33 -İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 9 Türev araçlar 8 Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar 22 Diğer borçlar -İlişkili taraflara diğer borçlar 33 -İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 10 Dönem karı vergi yükümlülüğü 31 Kısa vadeli karşılıklar -Diğer kısa vadeli karşılıklar 18 Diğer kısa vadeli yükümlülükler 23 |
4.032.534 4.022.086 2.119.221 1.494.640 605.967 441.597 4.958.172 4.292.847 13.509 251.095 468.255 344.171 31.655 27.794 400.570 241.069 8.740 42.978 713.522 582.339 1.362.780 756.340 |
| Toplam kısa vadeli yükümlülükler | 14.714.925 12.496.956 |
| Uzun vadeli yükümlülükler: Uzun vadeli borçlanmalar 7 Türev araçlar 8 Diğer borçlar -İlişkili taraflara diğer borçlar 33 Uzun vadeli karşılıklar -Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar 19 -Diğer uzun vadeli karşılıklar 18 Ertelenmiş vergi yükümlülüğü 31 Diğer uzun vadeli yükümlülükler 23 |
8.803.381 6.431.552 69.097 - - 28.180 344.486 289.560 139.281 155.868 575.898 511.386 266.463 235.697 |
| Toplam uzun vadeli yükümlülükler | 10.198.606 7.652.243 |
| **Toplam yükümlülükler ** | 24.913.531 20.149.199 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
2
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | Bağımsız denetimden geçmiş |
|---|---|
| 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 |
|
| Özkaynaklar: Ödenmiş sermaye 24 Sermaye düzeltme farkları 24 Paylara ilişkin primler/ iskontolar Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler Yeniden değerleme ve ölçüm kazanç/ kayıpları -Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/ kayıpları - Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklardan kazançlar / kayıplar Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler Yabancı para çevirim farkları Riskten korunma kazanç/ kayıpları -Yurt dışındaki işletmeye ilişkin yatırım riskinden korunma kazanç/ kayıpları -Nakit akış riskinden korunma kazanç/ kayıpları Birleşme denkleştirme hesabı Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler 24 Geçmiş yıllar karları Net dönem karı |
675.728 675.728 468.811 468.811 889 889 (228.111) (177.981) 2.443 1.348 3.611.032 2.871.675 (675.927) (601.215) (60.101) 5.405 14.507 14.507 409.115 409.115 4.515.065 3.663.309 924.833 851.756 |
| Ana ortaklığa ait özkaynaklar Kontrol gücü olmayan paylar |
9.658.284 8.183.347 157.685 35.815 |
| Toplam özkaynaklar | 9.815.969 8.219.162 |
| Toplam kaynaklar | 34.729.500 28.368.361 |
| Taahhütler, koşullu varlık ve yükümlülükler 16 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
3
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | Bağımsız denetimden geçmiş |
|---|---|
| 2019 2018 |
|
| Hasılat 4,25 Satışların maliyeti 26 |
31.941.773 26.904.384 (21.682.666) (18.358.622) |
| Brüt kar | 10.259.107 8.545.762 |
| Genel yönetim giderleri 26 Pazarlama giderleri 26 Araştırma ve geliştirme giderleri 26 Esas faaliyetlerden diğer gelirler 27 Esas faaliyetlerden diğer giderler 27 |
(1.594.398) (1.209.472) (6.124.521) (5.094.434) (256.751) (204.792) 918.735 1.324.815 (548.414) (724.557) |
| Esas faaliyet karı | 2.653.758 2.637.322 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler 28 Yatırım faaliyetlerinden giderler 28 Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların kar/zararlarından paylar (net) 12 |
6.816 13.278 (8.556) (6.795) 21.041 12.226 |
| Finansman gelir/(gideri) öncesi faaliyet karı | 2.673.059 2.656.031 |
| Finansman gelirleri 29 Finansman giderleri 30 |
3.114.323 2.965.219 (4.673.202) (4.671.844) |
| Sürdürülen faaliyetler vergi öncesi kar | 1.114.180 949.406 |
| Sürdürülen faaliyetler vergi gelir/(gideri) - Dönem vergi gideri 31 - Ertelenmiş vergi geliri 31 |
(244.526) (248.748) 83.372 155.183 |
| Dönem karı | 953.026 855.841 |
| Dönem karının dağılımı Kontrol gücü olmayan paylar Ana ortaklık payları |
28.193 4.085 924.833 851.756 |
| Pay başına kazanç (kuruş) 32 Sulandırılmış pay başına kazanç (kuruş) 32 |
1,369 1,261 1,369 1,261 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
4
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Bağımsız denetimden | geçmiş | |
|---|---|---|
| 2019 | 2018 | |
| Dönem karı | 953.026 | 855.841 |
| Diğer kapsamlı gelir: | ||
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar | (60.847) | (81.719) |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/(kayıpları) | (59.288) | (79.884) |
| Özkaynak yöntemi ile değerlenen yatırımların diğer kapsamlı | ||
| gelirlerinden kar veya zararda sınıflandırılmayacak paylar | (2.712) | (1.139) |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan | ||
| finansal varlıklardan kazançlar/(kayıplar) | 1.153 | (696) |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak diğer kapsamlı | ||
| gelire ilişkin vergiler | 11.812 | 15.979 |
| Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/(kayıpları), | ||
| vergi etkisi | 11.870 | 15.944 |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir yansıtılan | ||
| finansal varlıklardan kazançlar / (kayıplar), vergi etkisi | (58) | 35 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar | 573.540 | 1.024.759 |
| Yabancı para çevrim farkları | 739.136 | 1.239.434 |
| Yurt dışındaki işletmeye ilişkin yatırım riskinden | ||
| korunma ile ilgili diğer kapsamlı gider | (95.785) | (232.692) |
| Nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gider | (69.097) | - |
| Özkaynak yöntemi ile değerlenen yatırımların diğer kapsamlı | ||
| gelirlerinden kar veya zararda sınıflandırılacak paylar | (11.610) | (1.858) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların yabancı para çevrim | ||
| farkları | 10.896 | 19.875 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak diğer kapsamlı | ||
| gelire ilişkin vergiler | 36.274 | 51.192 |
| Yurt dışındaki işletmeye ilişkin yatırım riskinden | ||
| korunma ile ilgili diğer kapsamlı gelir, vergi etkisi | 21.073 | 51.192 |
| Nakit akış riskinden korunmaya ilişkin diğer kapsamlı gelir, vergi | ||
| etkisi | 15.201 | - |
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) (vergi sonrası) | 560.779 | 1.010.211 |
| Toplam kapsamlı gelir | 1.513.805 | 1.866.052 |
| Toplam kapsamlı gelirin dağılımı: | ||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 38.868 | 13.844 |
| Ana ortaklıkpayları | **1.474.937 ** | 1.852.208 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
5
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş diğer kapsamlı gelirler ve giderler |
Birikmiş karlar | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sermaye Pay ihraç Birleşme Ödenmiş düzeltme primleri/ denkleştirme sermaye farkları iskontoları hesabı |
Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kazanç/ (kayıpları) |
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklardan kazançlar / (kayıplar) |
Riskten korunma kazanç/ (kayıpları) |
Yabancı para çevrim farkları |
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler |
Net Geçmiş dönem yıllar karları karı |
Kontrol Ana ortaklığa gücü ait olmayan Toplam özkaynaklar paylar özkaynaklar |
|
| 1 Ocak 2018 itibarıyla bakiyeler Muhasebe politikalarındaki zorunlu değişikliklere ilişkin düzeltmeler TFRS 15 politika değişikliği sebebiyle etki, net TFRS 9 politika değişikliği sebebiyle etki, net Düzeltmelerden sonraki tutar Transferler Toplam kapsamlı gelir Net dönem karı Diğer kapsamlı gelir Kar payları |
675.728 468.811 889 14.507 (112.902) 2.009 (412.452) 1.622.125 368.993 3.410.341 842.949 6.880.998 34.079 6.915.077 - - - - - - - - - (114.859) - (114.859) - (114.859) - - - - - - - - - (111.693) - (111.693) - (111.693) - - - - - - - - - (3.166) - (3.166) - (3.166) 675.728 468.811 889 14.507 (112.902) 2.009 (412.452) 1.622.125 368.993 3.295.482 842.949 6.766.139 34.079 6.800.218 - - - - - - - - 40.122 802.827 (842.949) - - - - - - - (65.079) (661) (183.358) 1.249.550 - - 851.756 1.852.208 13.844 1.866.052 - - - - - - - - - - 851.756 851.756 4.085 855.841 - - - - (65.079) (661) (183.358) 1.249.550 - - - 1.000.452 9.759 1.010.211 - - - - - - - - - (435.000) - (435.000) (12.108) (447.108) |
|||||||
| 31 Aralık 2018 itibarıyla bakiyeler | 675.728 468.811 889 14.507 (177.981) 1.348 (595.810) 2.871.675 409.115 3.663.309 851.756 8.183.347 35.815 8.219.162 |
|||||||
| 1 Ocak 2019 itibarıyla bakiyeler Transferler Toplam kapsamlı gelir Net dönem karı Diğer kapsamlı gelir Bağlı ortaklık edinimi veya elden çıkarılması |
675.728 468.811 889 14.507 (177.981) 1.348 (595.810) 2.871.675 409.115 3.663.309 851.756 8.183.347 35.815 8.219.162 - - - - - - - - - 851.756 (851.756) - - - - - - - (50.130) 1.095 (140.218) 739.357 - - 924.833 1.474.937 38.868 1.513.805 - - - - - - - - - 924.833 924.833 28.193 953.026 - - - - (50.130) 1.095 (140.218) 739.357 - - - 550.104 10.675 560.779 - - - - - - - - - - - - 83.002 83.002 |
|||||||
31 Aralık 2019 itibarıyla bakiyeler |
675.728 468.811 889 14.507 (228.111) 2.443 (736.028) 3.611.032 409.115 4.515.065 924.833 9.658.284 157.685 9.815.969 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
6
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ 31 ARALIK 2019 TARİHİNDE SONA EREN YILA AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | 2019 2018 Bağımsız denetimden geçmiş |
|---|---|
| İşletme faaliyetlerinden nakit akışları: Dönem karı İşletme faaliyetlerinden sağlanan net nakdin vergi sonrası net dönem karı ile mutabakatına yönelik düzeltmeler: Vergi (geliri) gideri ile ilgili düzeltmeler 31 Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler 26 Değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler 36 Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler 36 Faiz giderleri ile ilgili düzeltmeler 30 Faiz gelirleri ile ilgili düzeltmeler 29 Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların dağıtılmamış karları ile ilgili düzeltmeler 12 Türev finansal araçların gerçeğe uygun değer kayıpları (kazançları) ile ilgili düzeltmeler 29,30 Gerçekleşmemiş yabancı para çevrim farkı ile ilgili düzeltmeler 29,30 Kar (zarar) mutabakatı ile ilgili diğer düzeltmeler 29,30 Devlet teşviklerinden elde edilen gelirler ile ilgili düzeltmeler 27 Kar payı (geliri) gideri ile ilgili düzeltmeler 28 İştirak, iş ortaklığı ve finansal yatırımların elden çıkarılmasından veya paylarındaki değişim sebebi ile oluşan kayıplar (kazançlar) ile ilgili düzeltmeler 28 Duran varlıkların eldençıkarılmasından kaynaklanan kayıplar(kazançlar)ile ilgili düzeltmeler 28 |
953.026 855.841 |
| 161.154 93.565 1.054.934 690.414 88.801 65.656 |
|
| 383.637 289.387 1.567.957 1.009.229 (157.339) (61.644) (21.041) (12.226) |
|
| (14.769) (278.752) |
|
| 145.042 1.021.151 17.988 16.641 |
|
| (72.940) (77.722) |
|
| - (94) 4.320 - (2.580) (6.389) |
|
| İşletme varlık ve yükümlülüklerindeki değişiklik öncesi işletme faaliyetlerinden sağlanan net nakit |
4.108.190 3.605.057 |
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler: Ticari alacaklardaki azalış (artış) ile ilgili düzeltmeler Stoklardaki azalışlar (artışlar) ile ilgili düzeltmeler Peşin ödenmiş giderlerdeki azalış (artış) Ticari borçlardaki artış (azalış) ile ilgili düzeltmeler Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlardaki artış (azalış) Faaliyetler ile ilgili diğer borçlardaki artış (azalış) ile ilgili düzeltmeler Devlet teşvik ve yardımlarındaki artış (azalış) İşletme sermayesinde gerçekleşen diğer artış (azalış) ile ilgili düzeltmeler Vergi iadeleri(ödemeleri) |
(1.548.013) (1.283.364) (287.696) (1.348.338) |
| (42.848) (75.301) |
|
| 916.705 1.158.876 69.978 (71.293) (30.402) (32.673) 34.676 49.803 104.601 (216.048) (150.311) (105.810) |
|
| İşletme faaliyetlerinden nakit akışları | 3.174.880 1.680.909 |
| Yatırım faaliyetleri: Bağlı ortaklıklıkların kontrolünün elde edilmesine yönelik alışlara ilişkin nakit çıkışları 3 Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alımından kaynaklanan nakit çıkışları Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri Verilen nakit avans ve borçlar Alınan temettüler İştiraklar ve/veya işortaklıklarıpayalımı veya sermaye artırımı sebebiyle oluşan nakitçıkışları 12 |
(406.321) - (1.379.604) (1.797.305) 41.483 37.507 |
| - 9.044 |
|
| - 26.265 (167.686) (57.237) |
|
| Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları | (1.912.128) (1.781.726) |
| Finansman faaliyetleri: Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri 7 Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları 7 Ödenen temettüler Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları 7 Ödenen faiz Alınan faiz İhraç edilen tahviller 7 Türev araçlardan nakit girişleri (net) Diğer nakitgirişleri(çıkışları) |
4.265.420 5.548.940 (3.811.499) (2.288.445) - (435.168) (281.525) - (1.434.642) (832.947) 147.463 58.468 1.000.000 - (27.880) 368.123 (17.988) (16.641) |
| Finansman faaliyetlerinden nakit akışları | (160.651) 2.402.330 |
| Yabancı para çevirim farklarının etkisinden önce nakit ve nakit benzerlerindeki net artış/(azalış) |
|
| 1.102.101 2.301.513 |
|
| Yabancıparaçevirim farklarının nakit ve nakit benzerleri üzerindeki etkisi | 483.559 454.872 |
| Nakit ve nakit benzerlerindeki net artış/(azalış) | 1.585.660 2.756.385 |
| 1 Ocak itibarıyla nakit ve nakit benzeri değerler 5 |
5.337.278 2.580.893 |
| 31 Aralık itibarıyla nakit ve nakit benzeri değerler 5 |
6.922.938 5.337.278 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasını oluştururlar.
7
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU
Arçelik Anonim Şirketi (“Arçelik” veya “Şirket”) ve bağlı ortaklıkları (hepsi birlikte “Grup” olarak adlandırılmaktadır), dayanıklı tüketim ve tüketici elektroniği alanlarında üretim, pazarlama, satış ve satış sonrası müşteri hizmetleri, ihracat ve ithalat ile ilgili tüm ticari ve endüstriyel faaliyetleri yürütmektedir. Grup, Türkiye, Romanya, Rusya, Çin, Güney Afrika Cumhuriyeti, Tayland, Pakistan ve Bangladeş’te toplam yirmi bir fabrikada üretim faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Şirket ana ortağı Koç Holding A.Ş. ve Koç Ailesi tarafından sahip olunan şirketler tarafından kontrol edilmektedir (Not 24).
Şirket merkezi, Karaağaç Caddesi No: 2-6 Sütlüce 34445 Beyoğlu-İstanbul / Türkiye’dir.
Şirket, Sermaye Piyasası Kurulu’na (“SPK”) kayıtlıdır ve hisseleri 1986 yılından beri Borsa İstanbul’da (“BİST”) işlem görmektedir. 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla, Şirket’in halka açıklık oranı %25,15'tir (31 Aralık 2018: %25,15).
Grup’un bünyesinde dönem içinde istihdam edilen ortalama personel sayısı kategorileri itibarıyla 7.568 aylık ücretli (1 Ocak - 31 Aralık 2018: 6.767) ve 24.603 saat ücretli (1 Ocak - 31 Aralık 2018: 23.110) olmak üzere toplam 32.171’dir (1 Ocak - 31 Aralık 2018: 29.877).
| Bağlı Ortaklıklar ve şubeleri | Ülke | Ana faaliyeti | Faaliyet konusu | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Bilanço tarihi itibarıyla faaliyetleri devam edenler: | |||||
| Arçelik Pazarlama A.Ş. (“Pazarlama A.Ş.”) | Türkiye | Hizmet/Satış/Pazarlama | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Wat Motor San. ve Tic. A.Ş. (“Wat Motor”) | Türkiye | Üretim/Satış | Genel maksat motor | ||
| Token Finansal Teknolojiler A.Ş. (“Token”) | Türkiye | Bilişim Teknolojileri | Ödeme sistemleri | ||
| Arch R&D Co. Ltd. (“Arch R&D”) | Çin | Ar-Ge | Teknoloji üretimi ve tasarım | ||
| Ardutch B.V. (“Ardutch”) | Hollanda | Yatırım | Holding | ||
| Ardutch B.V. Taiwan (“Ardutch Taiwan”)(*) | Tayvan | Satın alma | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko A and NZ Pty Ltd. (“Beko Australia”)(*) | Avustralya, Yeni Zelanda | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko Appliances Indonesia, PT (“Beko Indonesia”) | Endonezya | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko Appliances Malaysia Sdn. Bhd. (“Beko Malaysia”) | Malezya | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko APAC IBC Co.(2) | Tayland | Hizmet | Hizmet | ||
| Beko Balkans D.O.O (“Beko Balkans”) | Sırbistan | Satış |
Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Deutschland GmbH (“Beko Deutschland”) | Almanya | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Egypt Trading LLC (“Beko Egypt”) | Mısır | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko Electronics España S.L. (“Beko Espana”) | İspanya | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko France S.A.S. (“Beko France”) | Fransa | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Gulf FZE (“Beko Gulf”) | Birleşik Arap Emirlikleri | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Hong Kong Ltd. (“Beko Hong Kong”) | Hong Kong, Çin | Satın alma | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Israel Household Appliances Ltd. (“Beko Israel”)(1) | İsrail | Pazarlama | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko Italy SRL (“Beko Italy”) | İtalya | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko LLC. (“Beko Russia”) | Rusya | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Morocco Household Appliances SARL (“Beko Morocco”) | (1) | Fas | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | |
| Beko Plc. (“Beko UK”)(*) | İngiltere, İrlanda Cumhuriyeti | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Philippines Inc. (“Beko Philippines”)(1) | Filipinler Cumhuriyeti | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko S.A. (“Beko Polska”)(*) | Polonya, Çekya | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Shanghai Trading Company Ltd. (“Beko Shanghai”) | Çin | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Slovakia S.R.O. (“Beko Slovakia”) | Slovakya | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Beko Thai Co. (“Beko Thailand”) | Tayland | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko Ukraine LLC. (“Beko Ukraine”) | Ukrayna | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Beko US INC. (“Beko US”) | Amerika Birleşik Devletleri | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Changzhou Beko Electrical Appliances Co. Ltd. (“Beko China”) | Çin | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Dawlance ( Private) Ltd. (“DPL”) | Pakistan | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Defy (Botswana) (Proprietary) Ltd. (“Defy Botswana”) | Botsvana | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Defy (Namibia) (Proprietary) Ltd. (“Defy Namibia”) | Namibya | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Defy (Swaziland) (Proprietary) Ltd. (“Defy Swaziland”) | Svaziland | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Defy Appliances (Proprietary) Ltd. (“Defy”) | Güney Afrika Cumhuriyeti | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| DEL Electronics (Pvt.) Ltd. (DEL) | Pakistan | Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Elektra Bregenz AG (“Elektra Bregenz”) | Avusturya | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Grundig Intermedia GmbH (“Grundig Intermedia”)(*) | Almanya, Hırvatistan | Satış | Elektronik | ||
| Grundig Multimedia A.G. (“Grundig Switzerland”) | İsviçre | Satış | Elektronik | ||
| Grundig Multimedia B.V. (“Grundig Multimedia”) | Hollanda | Yatırım | Holding | ||
| Grundig Nordic AB. (“Grundig Sweden”) | İsveç | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Grundig Nordic No AS (“Grundig Norway”) | Norveç | Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| International Appliances Limited (“International Appliances”) (Not | 3) | Bangladeş |
Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim | |
| Pan Asia Private Equity Ltd. (“Pan Asia”) | Britanya Virjin Adaları | Yatırım | Holding | ||
| Retail Holdings Bhold B.V (“Retail Holdings”) (Not 3) | Hollanda | Yatırım | Holding | ||
| SC Arctic SA (“Arctic”) | Romanya | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| Singer Bangladesh Limited (“Singer Bangladesh”) (Not 3) | Bangladeş | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim/Elektronik | ||
| United Refrigeration Industries Ltd. (“URIL”) | Pakistan | Üretim/Satış | Dayanıklı tüketim | ||
| Vietbeko Limited Liability Company (“Vietbeko”) | Vietnam | Satış | Dayanıklı tüketim |
(*) Bağlı ortaklığın, farklı ülkede faaliyet gösteren şubesi ayrıca belirtilmiştir.
(1) Beko Israel, Beko Morocco ve Beko Philippines 2019 yılında, satış pazarlama şirketleri olarak kurulmuştur.
(2) Beko APAC, 2019 yılında, hizmet şirketi olarak kurulmuştur.
8
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
| _Bilanço tarihi itibarıyla faaliyetleri bulunmayanlar:_Ülke Beko Cesko (“Beko Cesko”) Çekya Grundig Intermedia Ges.m.b.H (“Grundig Austria”) Avusturya Grundig Portuguesa, Lda (“Grundig Portugal”) Portekiz Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar İştirakler Koç Finansman A.Ş. (“Koç Finansman”) Türkiye Ram Dış Ticaret A.Ş. (“Ram Dış Ticaret”) Türkiye Tanı Pazarlama İletişim Hizmetleri A.Ş. (“Tanı Pazarlama”) Türkiye İş Ortaklıkları Arçelik-LG Klima Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Arçelik-LG”) Türkiye VoltBek Home Appliances Private Limited (“VoltBek”) Hindistan |
Ana faaliyetiFaaliyet konusu - - - - - - Finans Tüketici finansmanı Satış Dış ticaret Danışmanlık Pazarlama ve iletişim Üretim/Satış Dayanıklı tüketim Üretim/Satış Dayanıklı tüketim |
|---|---|
Konsolide finansal tabloların onaylanması
1 Ocak - 31 Aralık 2019 hesap dönemine ait konsolide finansal tablolar, 7 Şubat 2020 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında onaylanmıştır. Konsolide finansal tablolar, Genel Kurul'da onaylanması sonucu kesinleşecektir.
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR
2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar
Uygulanan Finansal Raporlama Standartları
Grup’un konsolide finansal tabloları, SPK’nın 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri II, 14.1 nolu “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” (“Tebliğ”) hükümlerine uygun olarak, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (“KGK”) tarafından yayımlanan uluslararası standartlarla uyumlu olacak şekilde Türkiye Finansal Raporlama Standartları (“TFRS”) ile bunlara ilişkin ek ve yorumlar esas alınarak hazırlanmıştır. TFRS, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları’nda (“UFRS”) meydana gelen değişikliklere paralellik sağlanması amacıyla tebliğler aracılığıyla güncellenmektedir.
Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 15 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan “TMS Taksonomisi Hakkında Duyuru” ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi’nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.
Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren İştirakler kanuni finansal tablolarını faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanun ve yönetmeliklere uygun olarak hazırlamışlardır. Konsolide finansal tablolar, gerçeğe uygun değeri ile gösterilen türev araçlar ve finansal yatırımlar ve işletme birleşmeleri sırasında ortaya çıkan maddi ve maddi olmayan duran varlıklardaki, kayıtlı değer ile gerçeğe uygun değerin arasındaki farklardan kaynaklanan yeniden değerlemeler haricinde tarihi maliyet esası baz alınarak hazırlanmıştır.
9
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2020 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş Türkiye Muhasebe Standartları (“TMS”)/TFRS ve TMS/TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup’un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla yürürlükte olan yeni standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar:
TFRS 9, “Finansal araçlar’daki değişiklikler”; 1 Ocak 2019 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklik iki konuya açıklık getirmiştir: bir finansal varlığın sadece anapara ve anaparaya ilişkin faizi temsil edip etmediği dikkate alınırken, erken ödenen bedelin hem negatif hem de pozitif nakit akışları olabileceği ve itfa edilmiş maliyet ile ölçülen finansal bir yükümlülüğün, finansal tablo dışı bırakılma sonucu doğurmadan değiştirildiğinde, ortaya çıkan kazanç veya kaybın doğrudan kar veya zararda muhasebeleştirilmesi konusunu doğrulamaktadır. Kazanç veya kayıp, orijinal sözleşmeye dayalı nakit akışları ile orijinal etkin faiz oranından iskonto edilmiş değiştirilmiş nakit akışları arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu, farkın TMS 39’dan farklı olarak enstrümanın kalan ömrü boyunca yayılarak muhasebeleştirilmesinin mümkün olmadığı anlamına gelmektedir. Bu değişikliğin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
TMS 28, “İştiraklerdeki ve iş ortaklıklarındaki yatırımlar’daki değişiklikler”; 1 Ocak 2019 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Şirketlerin özkaynak metodunu uygulamadığı uzun vadeli iştirak veya müşterek yönetime tabi yatırımlarını, TFRS 9 kullanarak muhasebeleştireceklerini açıklığa kavuşturmuştur. Bu değişikliğin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
TFRS 16, “Kiralama işlemleri”; 1 Ocak 2019 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. TFRS 15, “Müşteri sözleşmelerinden hasılat” standardı ile birlikte erken uygulamaya izin verilmektedir. Bu yeni standart mevcut TMS 17 rehberliğinin yerini alır ve özellikli kiracılar açısından muhasebesinde geniş kapsamlı bir değişiklik yapar. Şu anki TMS 17 kurallarına göre kiracılar bir kiralama işlemine taraf olduklarında bu işlem için finansal kiralama (bilanço içi) ya da faaliyet kiralaması (bilanço dışı) ayrımı yapmak zorundalar. Fakat TFRS 16’ya göre artık kiralayanlar neredeyse tüm kiralama sözleşmeleri için gelecekte ödeyecekleri kiralama yükümlülüklerini ve buna karşılık olarak da bir varlık kullanım hakkını bilançolarına yazmak zorunda olacaklardır. UMSK kısa dönemli kiralama işlemleri ve düşük değerli varlıklar için bir istisna öngörmüştür, fakat bu istisna sadece kiraya verenler açısından uygulanabilir. Kiraya verenler için muhasebe neredeyse aynı kalmaktadır. Ancak UMSK’nın kiralama işlemlerinin tanımını değiştirmesinden ötürü (sözleşmelerdeki içeriklerin birleştirilmesi ya da ayrıştırılmasındaki rehberliği değiştirdiği gibi) kiraya verenler de bu yeni standarttan etkileneceklerdir. Bu durumda, yeni muhasebe modelinin kiraya verenler ve kiracılar arasında birtakım değerlendirmelere neden olacağı beklenmektedir. TFRS 16’ya göre bir sözleşme belirli bir süre için belirli bir tutar karşılığında bir varlığın kullanım hakkını ve o varlığı kontrol etme hakkını içeriyorsa o sözleşme bir kiralama sözleşmesidir ya da kiralama işlemi içermektedir. Grup’un finansal performansı üzerindeki etkileri Not 2.2’de detaylı olarak açıklanmıştır.
10
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar (devamı)
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla yürürlükte olan yeni standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar (devamı):
TFRS Yorum 23, “Vergi uygulamalarındaki belirsizlikler’; 1 Ocak 2019 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu yorum TMS 12 Gelir Vergileri standardının uygulamalarındaki bazı belirsizliklere açıklık getirmektedir. UFRS Yorum Komitesi daha önce vergi uygulamalarında bir belirsizlik olduğu zaman bu belirsizliğin TMS 12’ye göre değil TMS 37 ‘Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar’ standardının uygulanması gerektiğini açıklığa kavuşturmuştu. TFRS Yorum 23 ise gelir vergilerinde belirsizlikler olduğu durumlarda ertelenmiş vergi hesaplamasının nasıl ölçüleceği ve muhasebeleştirileceği ile ilgili açıklama getirmektedir. Vergi uygulaması belirsizliği, bir şirket tarafından yapılan bir vergi uygulamasının vergi otoritesince kabul edilir olup olmadığının bilinmediği durumlarda ortaya çıkar. Örneğin, özellikle bir giderin indirim olarak kabul edilmesi ya da iade alınabilir vergi hesaplamasına belirli bir kalemin dahil edilip edilmemesiyle ilgili verginin kanunda belirsiz olması gibi. TFRS Yorum 23 bir kalemin vergi uygulamalarının belirsiz olduğu; vergilendirilebilir gelir, gider, varlık ya da yükümlülüğün vergiye esas tutarları, vergi gideri, alacağı ve vergi oranları da dahil olmak üzere her durumda geçerlidir. Bu değişikliğin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
2015-2017 yıllık iyileştirmeler ; 1 Ocak 2019 ve sonrası yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Bu iyileştirmeler aşağıdaki değişiklikleri içermektedir. Bu İyileştirmelerin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
-
TFRS 3 “İşletme Birleşmeleri”, kontrolü sağlayan işletme, müşterek faaliyette daha önce edindiği payı yeniden ölçer.
-
TFRS 11 “Müşterek Anlaşmalar”, müşterek kontrolü sağlayan işletme, müşterek faaliyette daha önce edindiği payı yeniden ölçmez.
-
TMS 12 “Gelir Vergileri”, işletme, temettülerin gelir vergisi etkilerini aynı şekilde muhasebeleştirir.
-
TMS 23 “Borçlanma Maliyetleri”, bir özellikli varlığın amaçlanan kullanıma veya satışa hazır hale gelmesi için yapılan her borçlanmayı, genel borçlanmanın bir parçası olarak değerlendirir.
TMS 19 “Çalışanlara Sağlanan Faydalar”, planda yapılan değişiklik, küçülme veya yerine getirme ile ilgili iyileştirmeler; 1 Ocak 2019 ve sonrasında olan yıllık raporlama dönemleri için geçerlidir. Bu iyileştirmeler aşağıdaki değişiklikleri gerektirir. Bu İyileştirmelerin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerinde etkisi bulunmamaktadır.
-
Planda yapılan değişiklik, küçülme ve yerine getirme sonrası dönem için; cari hizmet maliyeti ve net faizi belirlemek için güncel varsayımların kullanılması;
-
Geçmiş dönem hizmet maliyetinin bir parçası olarak kar veya zararda muhasebeleştirme, ya da varlık tavanından kaynaklanan etkiyle daha önce finansal tablolara alınmamış olsa bile, fazla değerdeki herhangi bir azalmanın, yerine getirmedeki bir kazanç ya da zararın finansal tablolara alınması.
11
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Yeni ve düzeltilmiş standartlar ve yorumlar (devamı)
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla yayımlanmış ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan standartlar ve değişiklikler:
TMS 1 ve TMS 8 önemlilik tanımındaki değişiklikler; 1 Ocak 2020 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. TMS 1 “Finansal Tabloların Sunuluşu” ve TMS 8 “Muhasebe Politikaları, Muhasebe Politikalarındaki Değişiklikler ve Hatalar” daki değişiklikler ile bu değişikliklere bağlı olarak diğer TFRS’lerdeki değişiklikler aşağıdaki gibidir:
-
TFRS ve finansal raporlama çerçevesi ile tutarlı önemlilik tanımı kullanımı
-
önemlilik tanımının açıklamasının netleştirilmesi ve
-
önemli olmayan bilgilerle ilgili olarak TMS 1’deki bazı rehberliklerin dahil edilmesi
TFRS 3’teki değişiklikler – işletme tanımı; 1 Ocak 2020 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikle birlikte işletme tanımı revize edilmiştir. UMSK tarafından alınan geri bildirimlere göre, genellikle mevcut uygulama rehberliğinin çok karmaşık olduğu düşünülmektedir ve bu işletme birleşmeleri tanımının karşılanması için çok fazla işlemle sonuçlanmaktadır.
TFRS 9, TMS 39 ve TFRS 7’deki değişiklikler- Gösterge faiz oranı reformu ; 1 Ocak 2020 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler gösterge faiz oranı reformu ile ilgili olarak belirli kolaylaştırıcı uygulamalar sağlar. Bu uygulamalar korunma muhasebesi ile ilgilidir ve IBOR reformunun etkisi genellikle riskten korunma muhasebesinin sona ermesine neden olmamalıdır. Bununla birlikte herhangi bir riskten korunma etkinsizliğinin gelir tablosunda kaydedilmeye devam etmesi gerekir. IBOR bazlı sözleşmelerde korunma muhasebesinin yaygın olması göz önüne alındığında bu kolaylaştırıcı uygulamalar ilgili tüm şirketleri etkileyecektir.
Söz konusu değişikliklerin Grup’un finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir.
12
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Geçerli Para Birimi ve Finansal Tablo Sunum Para Birimi
Grup bünyesinde yer alan şirketlerin finansal tablolarındaki her bir kalem, şirketlerin operasyonlarını sürdürdükleri temel ekonomik ortamda fonksiyonel olan para birimi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir (‘geçerli para birimi’). Konsolide finansal tablolar, Arçelik’in geçerli, Grup’un finansal tablo sunum para birimi olan Türk Lirası kullanılarak sunulmuştur.
Yabancı Ülkelerde Faaliyet Gösteren Bağlı Ortaklıkların Finansal Tabloları
Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıklar’ın finansal tabloları, KGK tarafından yayımlanmış TMS/TFRS’ler uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir. İlgili yabancı ortaklıkların varlık ve yükümlülükleri bilanço tarihindeki döviz kuru, gelir ve giderler ortalama döviz kuru kullanılarak Türk Lirası’na çevrilmiştir. Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları özkaynaklar içerisindeki yabancı para çevrim farkları kalemi altında muhasebeleştirilmektedir.
Konsolidasyon Esasları
-
(a) Konsolide finansal tablolar ana ortaklık Arçelik ile Bağlı Ortaklıklar ve İştirakler’inin aşağıdaki (b)’den (f)’ye kadar maddelerde belirtilen esaslara göre hazırlanan hesaplarını kapsamaktadır. Konsolidasyona dahil edilen şirketlerin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, kanuni kayıtlarına Seri II, 14.1 No’lu Tebliğ hükümleri uyarınca KGK tarafından yürürlüğe konulmuş olan TMS/TFRS’ye uygunluk ve Grup tarafından uygulanan muhasebe politikalarına ve sunum biçimlerine uyumluluk açısından gerekli düzeltmeler ve sınıflandırmalar yapılmıştır.
-
(b) Bağlı Ortaklıklar, Arçelik’in yatırım yaptığı işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı veya bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri yatırım yaptığı işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkânına sahip olmasından ötürü kontrol yetkisine sahip olduğu şirketleri ifade eder.
-
(c) Bağlı Ortaklıklar, faaliyetleri üzerindeki kontrolün Grup’a transfer olduğu tarihten itibaren konsolidasyon kapsamına alınmış ve kontrolün ortadan kalktığı tarihte de konsolidasyon kapsamından çıkartılmıştır.
Bağlı Ortaklıklar’ın, finansal durum tabloları ve kar veya zarar tabloları tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilmiş ve Arçelik’in sahip olduğu Bağlı Ortaklıklar’ın kayıtlı değerleri ile özkaynakları karşılıklı olarak netleştirilmiştir. Şirket ile Bağlı Ortaklıklar arasındaki grup içi işlemler ve bakiyeler konsolidasyon sırasında mahsup edilmiştir. Şirket’in sahip olduğu hisselerin kayıtlı değerleri ve bunlardan kaynaklanan temettüler, ilgili özkaynakları ve kar veya zarar tablosu hesaplarından netleştirilmiştir.
13
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Konsolidasyon Esasları (Devamı)
31 Aralık 2019 ve 2018 tarihleri itibarıyla konsolidasyon kapsamında yer alan Bağlı Ortaklıklar’daki Arçelik’in doğrudan ve dolaylı oy hakları ile etkin ortaklık oranları (%) ve faaliyet gösterilen ülkelere göre geçerli para birimleri aşağıda gösterilmiştir:
| Geçerli para birimi Bilanço tarihi itibarıyla faaliyetleri devam edenler: Arch R&D Çin Yuanı Arctic Rumen Leyi Ardutch Avro Ardutch Taiwan Tayvan Doları Beko APAC Tayland Bahtı Beko Australia Avustralya Doları, Y.Zelanda Doları Beko Balkans Sırp Dinarı Beko China Çin Yuanı Beko Deutschland Avro Beko Egypt Mısır Lirası Beko Espana Avro Beko France Avro Beko Gulf Dirhem Beko Hong Kong ABD Doları Beko Indonesia Endonezya Rupiahsı Beko Israel Yeni İsrail Şekeli Beko Italy Avro Beko Malaysia Malezya Ringiti Beko Morocco Fas Dirhemi Beko Polska Polonya Zlotisi, Çek Korunası Beko Philippines Filipinler Pesosu Beko Russia Rus Rublesi Beko Shanghai Çin Yuanı Beko Slovakia Avro Beko Thailand Tayland Bahtı Beko UK İngiliz Sterlini, Avro Beko Ukraine Ukrayna Hryvnası Beko US ABD Doları CoVii Avro Dawlance (Private) Pakistan Rupisi Defy Güney Afrika Randı Defy Botswana Botsvana Pulası Defy Namibia Namibya Doları Defy Swaziland Svazi Lilangeni DEL Electronics Pakistan Rupisi Elektra Bregenz Avro Grundig Intermedia Avro, Hırvatistan Kunası Grundig Multimedia Avro Grundig Norway Norveç Kronu Grundig Sweden İsveç Kronu Grundig Switzerland İsviçre Frangı International Appliances Bangladeş Takası Pan Asia ABD Doları Pazarlama A.Ş. Türk Lirası Retail Holdings Avro Singer Bangladesh Bangladeş Takası Token Türk Lirası United Refrigeration Industries Pakistan Rupisi Vietbeko Vietnam Dongu Wat Motor Türk Lirası Bilanço tarihi itibarıyla faaliyetleri bulunmayanlar: Beko Cesko - Grundig Austria - Grundig Portugal - |
31 Aralık 2019 Etkin ortaklık Oy hakkı oranı 100,00 100,00 96,72 96,72 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 - - 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 56,99 56,99 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 56,99 56,99 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 |
31 Aralık 2018 Etkin ortaklık Oy hakkı oranı 100,00 100,00 96,72 96,72 100,00 100,00 100,00 100,00 - - 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 - - 100,00 100,00 100,00 100,00 - - 100,00 100,00 - - 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 51,00 51,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 - - 100,00 100,00 100,00 100,00 - - - - 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 |
|---|---|---|
14
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Konsolidasyon Esasları (Devamı)
- (d) İştirakler ve iş ortaklıklarındaki yatırımlar özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir. Bunlar, Grup’un genel olarak oy hakkının %20 ile %50’sine sahip olduğu veya Grup’un, şirket faaliyetleri üzerinde kontrol yetkisine sahip bulunmamakla birlikte önemli etkiye sahip olduğu kuruluşlardır.
Grup ile İştirak arasındaki işlemlerden doğan gerçekleşmemiş karlar ve zararlar Grup’un İştirakteki payı ölçüsünde düzeltilmiştir. Grup, İştirak ile ilgili olarak söz konusu doğrultuda bir yükümlülük altına girmemiş veya bir taahhütte bulunmamış olduğu sürece İştirakteki yatırımın kayıtlı değerinin sıfır olması veya Grup’un önemli etkisinin sona ermesi durumunda özkaynak yöntemine devam edilmemiştir. Önemli etkinin sona erdiği tarihteki yatırımın kayıtlı değeri, o tarihten sonra gerçeğe uygun değeri güvenilir olarak ölçülebildiğinde gerçeğe uygun değerinden gösterilir.
31 Aralık 2019 ve 2018 tarihleri itibarıyla iştirakler ve iş ortaklıklarındaki Arçelik’in doğrudan ve dolaylı oy hakları aşağıda gösterilmiştir (%):
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Arçelik - LG | 45,00 | 45,00 |
| Koç Finansman | 47,00 | 47,00 |
| Ram Dış Ticaret | 33,50 | 33,50 |
| Tanı Pazarlama | 32,00 | 32,00 |
| VoltBek | 49,00 | 49,00 |
-
(e) Grup’un, toplam oy haklarının %20’nin altında olduğu veya Grup’un önemli bir etkiye sahip olmadığı ve aktif piyasalarda kote pazar fiyatları olan ve gerçeğe uygun değerleri güvenilir bir şekilde hesaplanabilen gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar, gerçeğe uygun değerleriyle konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
-
(f) Bağlı Ortaklıklar’ın net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında ana ortaklık dışı paya sahip hissedarların payları, konsolide finansal durum tablosu ve kar veya zarar tablosunda “kontrol gücü olmayan paylar” olarak gösterilmektedir.
İşletmenin Sürekliliği
Grup konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.
Netleştirme/Mahsup
Finansal varlık ve yükümlülükler, gerekli kanuni hakkın halihazırda mevcut olması, söz konusu varlık ve yükümlülükleri net esasa göre ödeme niyetinin olması veya varlıkların elde edilmesi ile yükümlülüklerin yerine getirilmesinin eş zamanlı gerçekleştirme niyetinin olması durumunda net olarak gösterilirler.
15
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Karşılaştırmalı Bilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Finansal Tablolarının Düzeltilmesi
Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup’un konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır.
Not 2.2’de belirtilen TFRS 16 Kiralamalar standardı dışında, Grup sunulan dönemlere ilişkin konsolide finansal tablolarında birbiriyle tutarlı muhasebe politikaları uygulamış olup cari dönem içerisinde muhasebe politika ve tahminlerinde gerçekleşen önemli değişiklikleri bulunmamaktadır.
2.2 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar
Yeni bir standardın ilk kez uygulanmasından kaynaklanan muhasebe politikası değişiklikleri, şayet varsa, geçiş hükümlerine uygun olarak geriye veya ileriye dönük olarak uygulanmaktadır. Herhangi bir geçiş hükmünün yer almadığı değişiklikler, muhasebe politikasında isteğe bağlı yapılan önemli değişiklikler veya tespit edilen muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir. Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde, hem de ileriye yönelik olarak uygulanır.
Grup, 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlardan, “TFRS 16 Kiralamalar” standardının ilk kez uygulanmasından kaynaklanan muhasebe politikası değişikliklerini, ilgili standardın geçiş hükümlerine uygun olarak uygulamıştır.
Söz konusu standart kaynaklı muhasebe politikası değişiklikleri ve ilgili standartların ilk kez uygulanmasının etkileri aşağıdaki gibidir:
16
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.2 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar (Devamı)
TFRS 16 “Kiralamalar” Standardı
Grup - kiracı olarak
Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama niteliği taşıyıp taşımadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme kiralama niteliği taşımaktadır ya da bir kiralama işlemi içermektedir. Grup, bir sözleşmenin tanımlanan bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devredip devretmediğini değerlendirirken aşağıdaki koşulları göz önünde bulundurur:
-
a) Sözleşmenin tanımlanan varlık içermesi; bir varlık genellikle sözleşmede açık veya zımni bir şekilde belirtilerek tanımlanır.
-
b) Varlığın işlevsel bir bölümünün fiziksel olarak ayrı olması veya varlığın kapasitesinin tamamına yakınını temsil etmesi. Tedarikçinin varlığı ikame etme yönünde aslî bir hakka sahip olması ve bundan ekonomik fayda sağlaması durumunda varlık tanımlanmış değildir.
-
c) Tanımlanan varlığın kullanımından sağlanacak ekonomik yararların tamamına yakınını elde etme hakkının olması,
-
d) Tanımlanan varlığın kullanımını yönetme hakkının olması. Grup, varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağına ilişkin kararların önceden belirlenmiş olması durumunda varlığın kullanım hakkına sahip olduğunu değerlendirmektedir. Grup varlığın kullanımını yönetme hakkına aşağıdaki durumlarda sahip olmaktadır:
-
i. Grup’un, kullanım süresi boyunca varlığı işletme hakkına sahip olması (veya varlığı kendi belirlediği şekilde işletmeleri için başkalarını yönlendirmesi) ve tedarikçinin bu işletme talimatlarını değiştirme hakkının bulunmaması veya
-
ii. Grup’un, kullanım süresi boyunca varlığın nasıl ve ne amaçla kullanılacağını önceden belirleyecek şekilde varlığı (ya da varlığın belirli özelliklerini) tasarlamış olması.
Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.
Kullanım hakkı varlığı
Kullanım hakkı varlığı ilk olarak maliyet yöntemiyle muhasebeleştirilir ve aşağıdakileri içerir:
-
a) Kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
-
b) Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,
-
c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler ve
-
d) Dayanak varlığın, kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak Grup tarafından katlanılan maliyetler (stok üretimi için katlanılan maliyetler hariç).
Grup maliyet yöntemini uygularken, kullanım hakkı varlığını:
-
a) Birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü zararları düşülmüş ve
-
b) Kira yükümlülüğünün yeniden ölçümüne göre düzeltilmiş maliyeti üzerinden ölçer.
Grup, kullanım hakkı varlığını amortismana tabi tutarken TMS 16, “Maddi Duran Varlıklar” standardında yer alan amortisman hükümlerini uygular.
17
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.2 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar (Devamı)
TFRS 16 “Kiralamalar” Standardı (Devamı)
Grup - kiracı olarak (Devamı)
Kullanım hakkı varlığının değer düşüklüğüne uğramış olup olmadığını belirlemek ve belirlenen herhangi bir değer düşüklüğü zararını muhasebeleştirmek için TMS 36, “Varlıklarda Değer Düşüklüğü” standardını uygular.
Kira yükümlülüğü
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, Grup kira yükümlülüğünü o tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçer. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak; zımnî faiz oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise kiracının alternatif borçlanma faiz oranı kullanılarak iskonto edilir. Alternarif borçlanma oranı, Grup şirketlerinin kontrat tarihlerindeki borçlanma oranları dikkate alınarak belirlenmiştir.
Grup’un kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil olan ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:
a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar,
b) Bir endeks ya da orana bağlı olan, ilk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan kira ödemeleri,
c) Kiralama süresinin kiracının kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra Grup, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:
a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
b) Defter değerini, yapılmış olan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır ve
c) Defter değerini, varsa yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak finansal tablolarına yansıtır.
Grup’un kira yükümlülüğünü oluşturan kontratların süresi 1 ile 5 yıl arasında değişmektedir.
Uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları
Kiralama yükümlülüğü, sözleşmelerdeki uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları dikkate alınarak belirlenmektedir. Sözleşmelerde yer alan uzatma ve erken sonlandırma opsiyonlarının büyük kısmı Grup ve kiralayan tarafından müştereken uygulanabilir opsiyonlardan oluşmaktadır. Grup kiralama süresini, söz konusu uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları ilgili sözleşmeye göre Grup’un inisiyatifindeyse ve opsiyonların kullanımı makul derecede kesinse kiralama süresine dâhil ederek belirlemektedir. Grup’un, makul derecede kesin olmadığı için kiralama yükümlülüğüne dahil edilmeyen uzatma ve erken sonlandırma opsiyonu içeren önemli seviyede kira kontratı bulunmamaktadır.
Eğer şartlarda önemli bir değişiklik olursa yapılan değerlendirme yönetim tarafından gözden geçirilmektedir. Cari dönemde yapılan değerlendirmeler sonucunda, uzatma ve erken sonlandırma opsiyonlarının kiralama süresine dahil edilmesi nedeniyle oluşan kiralama yükümlülüğü veya varlık kullanım hakkı bulunmamaktadır.
Değişken kira ödemeleri
Grup’un kiralama sözleşmelerinin bir kısmından kaynaklanan kira ödemeleri değişken kira ödemelerinden oluşmaktadır. TFRS 16 standardı kapsamında yer almayan söz konusu değişken kira ödemeleri, ilgili dönemde gelir tablosuna kira gideri olarak kaydedilmektedir. 31 Aralık 2019 tarihi itibariyle sona eren yılda değişken kira ödemeli sözleşmelerine ait toplam kira gideri 11.460 TL’dir.
18
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.2 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar (Devamı) TFRS 16 “Kiralamalar” Standardı (Devamı)
Grup - kiracı olarak (Devamı)
Kolaylaştırıcı uygulamalar
Kiralama süresi 12 ay ve daha kısa olan kısa vadeli kiralama sözleşmeleri ile Grup tarafından düşük değerli olarak belirlenen bilgi teknolojileri ekipman kiralamalarına (ağırlıklı olarak yazıcı, dizüstü bilgisayar, mobil telefon vb.) ilişkin sözleşmeler, TFRS 16, “Kiralamalar” standardının tanıdığı istisna kapsamında değerlendirilmiş olup, bu sözleşmelere ilişkin ödemeler oluştukları dönemde gider olarak muhasebeleştirilmeye devam edilmektedir. Makul ölçüde benzer özelliklere sahip kiralamalardan oluşan bir portföye (benzer bir ekonomik ortamdaki benzer bir varlık sınıfı için geri kalan kiralama süresi benzer olan kiralamalar gibi) tek bir iskonto oranı uygulanmıştır.
Grup - kiralayan olarak
Grup’un kiralayan olarak önemli bir faaliyeti bulunmamaktadır.
TFRS 16 Kiralamalar Standardına ilk geçiş
Grup, TMS 17, “Kiralama İşlemleri” standardının yerini alan TFRS 16, “Kiralamalar” standardını, ilk uygulama tarihi olan 1 Ocak 2019 tarihi itibarıyla, standardın ilk defa uygulanmasının kümülatif etkisiyle geriye dönük olarak (“kümülatif etki yöntemi”) konsolide finansal tablolarında muhasebeleştirmiştir. Söz konusu yöntemin ilgili standartta tanımlanan basitleştirilmiş geçiş uygulaması kapsamında, finansal tabloların karşılaştırmalı bilgilerinde ve geçmiş yıllar karlarında yeniden düzenleme gerekmemektedir.
TFRS 16 “Kiralamalar” standardının ilk uygulaması kapsamında, 1 Ocak 2019 tarihinden önce TMS 17 “Kiralama İşlemleri” standardına uygun olarak faaliyet kiralaması olarak sınıflandırılan kiralama taahhütlerine ilişkin konsolide finansal tablolarda “kiralama yükümlülüğü” muhasebeleştirilmiştir. Söz konusu kira yükümlülüğü, geçiş tarihi itibarıyla gerçekleşmemiş kira ödemelerinin, Grup’un ilk uygulama tarihindeki alternatif borçlanma faiz oranı kullanılarak iskonto edilmiş bugünkü değeri üzerinden ölçülmüştür. Kullanım hakkı varlıkları ise, ilgili standartta yer alan basitleştirilmiş geçiş uygulaması kapsamında, kiralama yükümlülüklerine (peşin ödemesi yapılmış veya tahakkuk etmiş kira ödemelerinin tutarına göre düzeltilmiş) eşit bir tutar üzerinden muhasebeleştirilmiştir.
19
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.2 Muhasebe Politikaları ve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar (Devamı)
TFRS 16 “Kiralamalar” Standardı (Devamı)
İlk uygulama tarihinden önce TMS 17 kapsamında takip edilen faaliyet kiralaması taahhütleri ile 1 Ocak 2019 itibarıyla TFRS 16 kapsamında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen kira yükümlülüklerinin mutabakatı aşağıdaki gibidir:
| yükümlülüklerinin mutabakatı aşağıdaki gibidir: | |
|---|---|
| 1 Ocak 2019 | |
| TMS 17 kapsamında faaliyet kiralaması taahhütleri | 407.801 |
| - Kısa vadeli kiralamalar (-) | (14.210) |
| - Düşük değerli kiralamalar (-) | (811) |
| - Uzatma ve erken sonlandırma opsiyonlarına ilişkin düzeltmeler | 466.677 |
| -Finansal kiralama yükümlülükleri (+) | 3.394 |
| TFRS 16 kapsamında toplam kiralama yükümlülüğü | |
| (iskonto edilmemiş) | 862.851 |
| TFRS 16 kapsamında toplam kiralama yükümlülüğü | |
| (alternatif borçlanma oranı ile iskonto edilmiş) | 743.980 |
| - Kısa vadeli kiralama yükümlülüğü | 209.102 |
| -Uzunvadeli kiralama yükümlülüğü | 534.878 |
Grup’un, 1 Ocak 2019 tarihi itibarıyla kira yükümlülüklerine uygulanan, tüm para birimlerindeki alternatif borçlanma oranlarının ağırlıklı ortalaması %10,39’dur.
1 Ocak 2019 ve 31 Aralık 2019 tarihleri itibarıyla konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen kullanım hakkı varlıklarının, varlık grupları bazında detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | 1Ocak 2019 | |
|---|---|---|
| Arazi ve arsalar | 1.952 | - |
| Binalar | 639.655 | 609.989 |
| Makine, tesis ve cihazlar | 29.830 | 49.676 |
| Taşıtlar | 66.274 | 84.315 |
| Toplam varlık kullanım hakkı | 737.711 | 743.980 |
20
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında izlenen önemli muhasebe politikaları aşağıda özetlenmiştir:
İlişkili taraflar
Konsolide finansal tabloların amacı doğrultusunda, ortaklar, üst düzey yönetici ve Yönetim Kurulu üyeleri, aileleri ve onlar tarafından kontrol edilen veya onlara bağlı şirketler, iştirak ve ortaklıklar ile Koç Holding ve Koç Holding tarafından kontrol edilen şirketler, ilişkili taraflar olarak kabul ve ifade edilmişlerdir (Not 33).
Grup’un, Ram Dış Ticaret kanalıyla Bağlı Ortaklıklar’ına gerçekleştirmiş olduğu satışları ve bu satışlara ilişkin alışları grup içi işlemler olarak değerlendirilmesi sebebiyle, söz konusu işlemler, konsolide finansal tablolarda karşılıklı olarak netleştirilmiştir.
Ticari alacaklar
Grup tarafından bir alıcıya ürün veya hizmet sağlanması sonucunda oluşan ticari alacaklar ertelenen finansman gelirinden netleştirilmiş olarak gösterilirler. Belirlenmiş faiz oranı olmayan kısa vadeli alacaklar, faiz tahakkuk etkisinin çok büyük olmaması durumunda, orijinal fatura değerleri üzerinden gösterilmiştir (Not 9).
Grup tahsil imkanının kalmadığına dair objektif bir delil olduğu takdirde ilgili ticari alacak için şüpheli alacak karşılığı ayırmaktadır. Objektif deliller, alacağın dava veya icra safhasında veya hazırlığında olması, alıcının, önemli finansal zorluk içine düşmesi, alıcının temerrüde düşmesi veya önemli ve süresi öngörülemeyen bir gecikme yaşanacağının muhtemel olması gibi durumlardır. Söz konusu bu karşılığın tutarı, alacağın kayıtlı değeri ile tahsili mümkün tutar arasındaki farktır. Tahsili mümkün tutar, teminatlardan ve güvencelerden tahsil edilebilecek meblağlar dahil olmak üzere tüm nakit akışlarının, oluşan ticari alacağın orijinal etkin faiz oranı esas alınarak iskonto edilen değeridir. Ayrıca Grup, konsolide finansal tablolarda yer alan itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ticari alacakları önemli bir finansman bileşeni içermediği için değer düşüklüğü hesaplamaları için kolaylaştırılmış uygulamayı seçerek karşılık matrisi kullanmaktadır. Bu uygulama ile Grup, ticari alacaklar belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda, beklenen kredi zarar karşılığını ömür boyu beklenen kredi zararlarına eşit bir tutardan ölçmektedir. Beklenen kredi zararlarının hesaplamasında, geçmiş kredi zararı deneyimleri ile birlikte, Grup’un geleceğe yönelik tahminleri de dikkate alınmaktadır.
Şüpheli alacak tutarına karşılık ayrılmasını takiben, şüpheli alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan şüpheli alacak karşılığından düşülerek kar veya zarar tablosuna gelir olarak kaydedilir (Not 27).
21
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Ticari alacaklar (devamı)
Grup fatura alacaklarının bir kısmını faktoring yoluyla tahsil etmektedir. Faktoring işlemine konu olan alacaklardan, Faktoring şirketinin tahsilat riskini üstlendiği tutarlar ilgili alacak hesaplarından düşülmektedir. Grup’un tahsilat riskinin devam ettiği tutarlar ise konsolide finansal tablolarda taşınmaya devam etmekte, bu alacaklar karşılığında faktoring şirketinden alınan avans, konsolide finansal tablolarda “Borçlanmalar” hesabı altında faktoring işlemlerinden borçlar olarak gösterilmektedir. Faktoring işlemleri sık yapılmadığından Grup’un tahsil etme iş modelini değiştirmemektedir.
Stoklar
Stoklar, net gerçekleşebilir değer ya da maliyet bedelinden düşük olanı ile değerlenir. Maliyet, ağırlıklı ortalama maliyet metodu ile hesaplanmaktadır. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleridir. Kredi maliyetleri stok maliyetlerine dahil edilmemektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından, tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için gerekli satış maliyetlerinin indirilmesiyle elde edilen tutardır (Not 11).
Finansal varlıklar
Sınıflandırma ve ölçüm
Grup, finansal varlıklarını itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen, gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılan ve gerçeğe uygun değeri diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan finansal varlıklar olarak üç sınıfta muhasebleleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıklardan faydalanma amaçlarına göre belirlenen iş modeli ve beklenen nakit akışları esas alınarak yapılmaktadır. Yönetim, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapar.
(a) İtfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıklar
Yönetimin sözleşmeye dayalı nakit akışlarını tahsil etme iş modelini benimsediği ve sözleşme şartlarının belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içerdiği, sabit veya belirli ödemeleri olan, aktif bir piyasada işlem görmeyen ve türev araç olmayan finansal varlıkları itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen varlıklar olarak sınıflandırılır. Vadeleri bilanço tarihinden itibaren 12 aydan kısa ise dönen varlıklar, 12 aydan uzun ise duran varlıklar olarak sınıflandırılırlar. İtfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen varlıklar, finansal durum tablosunda “ticari alacaklar” ve “nakit ve nakit benzerleri” kalemlerini içermektedir. Bunlarla birlikte ticari alacaklar içerisinde yer alan, kabili rücu faktoring işlemleri kapsamında faktoring şirketlerinden tahsil edilen ticari alacaklar, söz konusu alacaklara ilişkin tahsilat riski devredilmediğinden itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen varlıklar olarak sınıflandırılmıştır.
Değer düşüklüğü
Grup, konsolide finansal tablolarda yer alan itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ticari alacakları önemli bir finansman bileşeni içermediği için değer düşüklüğü hesaplamaları için kolaylaştırılmış uygulamayı seçerek karşılık matrisi kullanmaktadır. Bu uygulama ile Grup, ticari alacaklar belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda, beklenen kredi zarar karşılığını ömür boyu beklenen kredi zararlarına eşit bir tutardan ölçmektedir. Beklenen kredi zararlarının hesaplamasında, geçmiş kredi zararı deneyimleri ile birlikte, Grup’un geleceğe yönelik tahminleri de dikkate alınmaktadır.
22
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
(b) Gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilen finansal varlıklar
Yönetimin sözleşmeye dayalı nakit akışlarını tahsil etme ve/veya satış yapma iş modelini benimsediği varlıklar gerçeğe uygun değerinden muhasebeleştirilen varlıklar olarak sınıflandırılır. Yönetim, ilgili varlıkları bilanço tarihinden itibaren 12 ay içinde elden çıkarmaya niyetli değilse söz konusu varlıklar duran varlıklar olarak sınıflandırılırlar. Grup özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için ilk muhasebeleştirme sırasında yatırımın gerçeğe uygun değer farkının diğer kapsamlı gelire veya kâr veya zarar tablosuna yansıtılan özkaynak yatırımı olarak değişmez bir seçim yapar:
i) Gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
Gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar, finansal durum tablosunda “türev araçlar” kalemlerini içermektedir. Türev araçlar, gerçeğe uygun değerin pozitif olması durumunda varlık, negatif olması durumunda ise yükümlülük olarak muhasebeleştirilmektedir. Grup’un türev araçlarını vadeli yabancı para işlemleri, yabancı para swap işlemleri ve çapraz kur sabit faiz swap işlemleri oluşturmaktadır.
ii) Gerçeğe uygun değeri diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar
Gerçeğe uygun değeri diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar, finansal durum tablosunda “finansal yatırımlar” kalemlerini içermektedir. Grup, söz konusu varlıklarını gerçeğe uygun bedelinden ölçer. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü ile kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır. Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire kaydedilen varlıkların satılması durumunda diğer kapsamlı gelire sınıflandırılan değerleme farkı geçmiş yıl karlarına sınıflandırılır.
Finansal borçlar
Finansal borçlar, alındıkları tarihlerde, alınan finansal borç tutarından işlem giderleri çıkartıldıktan sonraki değerleriyle kaydedilir. Finansal borçlar, takip eden tarihlerde, etkin faiz oranı ile hesaplanmış iskonto edilmiş değerleri ile konsolide finansal tablolarda takip edilirler. Alınan finansal borç tutarı (işlem giderleri hariç) ile geri ödeme değeri arasındaki fark, konsolide kar veya zarar tablosunda finansal borç süresince tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilir (Not 7). Grup'un bilanço tarihinden itibaren 12 ay için yükümlülüğü geri ödemeyi erteleme gibi koşulsuz hakkı bulunmuyorsa finansal borçlar, kısa vadeli yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Ticari borçlar
Ticari borçlar, gerçeğe uygun değerleriyle deftere alınır ve müteakip dönemlerde etkin faiz oranı kullanılarak iskonto edilmiş değerleri ile muhasebeleştirilir.
23
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Finansal varlık ve yükümlülüklerin kayda alınması ve çıkarılması
Bütün finansal varlık alım ve satımları işlem tarihinde, yani Grup’un varlığı almayı veya satmayı taahhüt ettiği tarihte kayıtlara yansıtılır. Söz konusu alım ve satımlar genellikle piyasada oluşan genel teamül ve düzenlemelerle belirlenen zaman dilimi içerisinde finansal varlığın teslimini gerektiren alım satımlardır.
Bir finansal varlık (ya da finansal varlığın veya benzer finansal varlıklardan oluşan grubun bir kısmı);
-
varlıktan nakit akımı elde etme hakkına ilişkin sürenin bitmiş olması durumunda;
-
Grup’un varlıktan nakit akımı elde etme hakkı olmakla birlikte, üçüncü kişilere direkt devretme zorunluluğu olan bir anlaşma kapsamında çok fazla zaman geçirmeden tamamını ödeme yükümlülüğü olması durumunda;
-
Grup’un finansal varlıktan nakit akımlarını elde etme hakkını devretmesi ve (a) varlık ile ilgili tüm risk veya ödüllerin devredilmiş veya (b) tüm hak ya da ödüllerin transfer edilmemiş olmasına rağmen, varlık üzerindeki tüm kontrolleri transfer etmiş olması durumunda kayıtlardan çıkarılır.
Grup’un varlıktan nakit akımı elde etmesi hakkını devretmesi bununla birlikte tüm risk ya da menfaatlerin transfer edilmemesi veya üzerindeki kontrolü devretmemesi durumunda, varlık, Grup’un varlık ile devam eden ilişkisine bağlı olarak konsolide finansal tablolarda taşınır.
Finansal yükümlülükler, bu yükümlülüklerden doğan borçların ortadan kalkması, iptal edilmesi ve süresinin dolması durumlarında kayıtlardan çıkartılır.
Yurt dışındaki işletmelerde bulunan net yatırımların finansal riskten korunması
Grup, yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklarında bulunan net yatırımlara ilişkin finansal riskten korunma aracından kaynaklanan kazanç veya kaybın etkin olduğu tespit edilen kısmı doğrudan özkaynaklarda, etkin olmayan kısmı ise kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir. Yurt dışındaki bağlı ortaklığın elden çıkarılması durumunda finansal riskten korunma aracına ilişkin özkaynaklarda muhasebeleştirilmiş bulunan tutar kar veya zarar olarak muhasebeleştirilir (Not 34).
Nakit ve nakit benzerleri
Nakit ve nakit benzeri değerler, kasada tutulan nakit, bankalarda tutulan mevduatlar, vadeleri 3 ay veya daha kısa olan diğer likit yatırımları içerir (Not 5). Konsolide nakit akış raporlamasında kullanılan nakit ve nakit benzerleri, tahakkuk eden faiz geliri hariç 3 aydan kısa vadeli nakit ve nakit benzerlerini içermektedir. Grup, nakit ve nakit benzerleri belirli sebeple değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda beklenen kredi zararı modelini kullanarak değer düşüklüğü hesaplaması yapmaktadır. Beklenen kredi zararı hesaplamasında geçmiş kredi zararı deneyimleri ile birlikte Grup’un geleceğe yönelik tahminleri de dikkate alınmaktadır.
24
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Maddi duran varlıklar ve ilgili amortismanlar
Maddi duran varlıklar, elde etme maliyetinden birikmiş amortismanın düşülmesi ile gösterilmektedir. Arazi ve arsalar için sınırsız ömürleri olması sebebi ile amortisman ayrılmamaktadır. Amortisman, maddi varlıkların faydalı ömürleri esas alınarak doğrusal amortisman veya üretim birimi yöntemi kullanılarak ayrılmaktadır. Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
Yeraltı ve yerüstü düzenleri 10 - 50 yıl Binalar 30 - 50 yıl Makine, tesis, cihazlar ve kalıplar 2 - 25 yıl Taşıt araçları ve demirbaşlar 4 - 10 yıl Özel maliyetler 3 - 10 yıl
Maddi varlıklarda değer düşüklüğü olduğuna işaret eden koşulların mevcut olması halinde, olası bir değer düşüklüğünün tespiti amacıyla inceleme yapılır ve bu inceleme sonunda maddi varlığın kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle kayıtlı değeri geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili maddi varlığın mevcut kullanımından gelecek net nakit akışları ile net satış fiyatından yüksek olanı olarak kabul edilir.
Maddi varlıkların elden çıkartılması dolayısıyla oluşan kar ve zararlar, yatırım faaliyetlerinden gelirler/ giderler kalemleri altında muhasebeleştirilir.
Maddi duran varlıkların herhangi bir parçasını değiştirmekten doğan giderler bakım onarım maliyetleri ile birlikte varlığın gelecekteki ekonomik faydasını arttırıcı nitelikte ise aktifleştirilebilirler (Not 13). Tüm diğer giderler oluştukça kar veya zarar tablosunda gider kalemleri içinde muhasebeleştirilir.
Diğer maddi olmayan duran varlıklar
Diğer maddi olmayan duran varlıklar marka, ticari marka lisansları, patentler, geliştirme maliyetleri, bilgisayar yazılımlarını ve müşteri ilişkilerini içermektedir (Not 14).
a) Markalar
Ayrı olarak elde edilen markalar maliyet değerleriyle, işletme birleşmelerinin bir parçası olarak elde edilen markalar şirket birleşmesi tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile konsolide finansal tablolara yansıtılır.
Markaların Grup’a net nakit girişi sağlaması beklenilen süre için öngörülebilir bir sınır olmaması nedeniyle, Grup, markaları sınırsız faydalı ömre sahip olarak değerlendirmiştir. Markalar, her yıl ya da değer düşüklüğünün varlığını işaret eden şartların olduğu durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Değer düşüklüğünün olması durumunda markaların kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerine getirilir.
b) Geliştirme maliyetleri
Yeni ürünlerin geliştirilmesi veya geliştirilen ürünlerin testi ve dizaynı ile ilgili proje maliyetleri, projenin ticari ve teknolojik bakımdan başarılı bir şekilde uygulanabilir olması ve maliyetlerin güvenilir olarak tespit edilebilmesi halinde maddi olmayan duran varlık olarak değerlendirilirler. Diğer geliştirme giderleri ve araştırma giderleri gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir. Önceki dönemde gider kaydedilen geliştirme gideri sonraki dönemde aktifleştirilemez. Aktifleştirilen geliştirme giderleri, ürünün ticari üretiminin başlaması ile 2-10 yıl içerisinde doğrusal amortisman yöntemi uygulanarak itfa edilmektedir.
25
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
c) Bilgisayar yazılımları ve haklar
Bilgisayar yazılımları ve haklar, elde etme maliyeti üzerinden kaydedilir, tahmini sınırlı faydalı ömürleri üzerinden doğrusal yöntem ile itfaya tabi tutulur ve elde etme maliyetinden birikmiş itfa payının düşülmesi ile bulunan değer üzerinden taşınırlar. Tahmin edilen faydalı ömürleri 4 ile 15 yıl arasındadır.
d) Marka lisansları, patentler ve marka kullanım hakkı
Ayrı olarak elde edilen ticari marka lisansları ve patentler maliyet değerleriyle gösterilmektedir. İşletme birleşmelerinin bir parçası olarak elde edilen ticari marka lisansları ve patentler, iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile finansal tablolara yansıtılır. Ticari marka lisansları ve patentlerin sınırlı faydalı ömürleri vardır ve maliyetten birikmiş itfa payları düşüldükten sonraki değerleri ile takip edilirler. Ticari marka lisansları ve patentlerin itfa payları, tahmini faydalı ömürleri boyunca (5 ile 10 yıl) maliyet değerleri üzerinden doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak hesaplanır.
e) Müşteri ilişkileri
İşletme birleşmelerinin bir parçası olarak elde edilen müşteri ilişkileri iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile finansal tablolara yansıtılır. Müşteri ilişkilerinin sınırlı faydalı ömürleri vardır ve maliyetten birikmiş itfa payları düşüldükten sonraki değerleri ile takip edilirler. Müşteri ilişkilerinin itfa payları, tahmini faydalı ömürleri boyunca (8, 22 ve 50 yıl olarak) doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak hesaplanır.
İşletme birleşmeleri ve şerefiye
İşletme birleşmeleri, iktisap eden işletmenin, bir veya daha fazla işletmenin kontrolünü eline geçirdiği vaka veya işlemdir.
Grup tarafından gerçekleştirilen işletme birleşmeleri, TFRS 3 “İşletme Birleşmeleri” standardı kapsamında satın alma yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir. Bu yöntemde, iktisap maliyeti, alım tarihinde verilen varlıkların gerçeğe uygun değeri, çıkarılan sermaye araçları, değişimin yapıldığı tarihte varsayılan veya katlanılan yükümlülükler ve buna ilave iktisapla ilişkilendirilebilecek maliyetleri içerir. İşletme birleşmesi sözleşmesi, gelecekte ortaya çıkacak olaylara bağlı olarak maliyetin düzeltilebileceğini öngören hükümler içerirse; bu düzeltmenin muhtemel olması ve değerinin tespit edilebilmesi durumunda, birleşme tarihinde birleşme maliyetine bu düzeltme dahil edilmiştir.
Bir işletmenin satın alınması ile ilgili katlanılan satın alma maliyeti ile iktisap edilen işletmenin tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve koşullu yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir.
İşletme birleşmesi sırasında oluşan şerefiye itfaya tabi tutulmaz, bunun yerine yılda bir kez (31 Aralık tarihi itibarıyla) veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü testine tabi tutulur (Not 15). Şerefiye üzerinden hesaplanan değer düşüklüğü zararları takip eden dönemlerde söz konusu değer düşüklüğünün ortadan kalkması durumunda dahi kar veya zarar tablosu ile ilişkilendirilmez. Şerefiye, değer düşüklüğü testi sırasında nakit üreten birimler ile ilişkilendirilir.
İktisap edilen tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve koşullu yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerindeki iktisap edenin payının işletme birleşmesi maliyetini aşması durumunda ise fark konsolide kar veya zarar tablosuyla ilişkilendirilmiştir.
26
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Borçlanma maliyetleri
Amaçlanan kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman gerektiren özellikli varlıkların edinimi, inşaası ve üretimi ile ilgili olan genel ve özellikli borçlanma maliyetleri, ilgili varlıkların amaçlanan kullanıma veya satışa hazır olmasına kadar geçen süre boyunca bu varlıkların maliyetlerine eklenir (Not 14). Diğer borçlanma maliyetleri oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna yansıtılır (Not 29 ve Not 30).
Dönem vergi gideri ve ertelenmiş vergi
Vergi gideri, cari dönem vergi giderini ve ertelenmiş vergi giderini kapsar. Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
Dönem vergi gideri, bilanço tarihi itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan vergi kanunları dikkate alınarak hesaplanır.
Ertelenmiş vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca bilanço tarihi itibarıyla geçerli bulunan vergi oranları kullanılır (Not 31).
Başlıca geçici farklar, maddi duran varlık ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıkların kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki farktan, halihazırda çeşitli gider karşılıklarından ve kullanılmayan vergi indirim ve istisnalarından doğmaktadır.
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü, vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.
Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olmak şartıyla ve cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri karşılıklı olarak birbirinden mahsup edilir.
Ertelenmiş vergi, aynı veya farklı bir dönemde doğrudan öz sermaye ile ilişkilendirilen işlemlerle ilgili ise doğrudan öz sermaye hesap grubuyla ilişkilendirilir.
Şirket, bağlı ortaklıklarındaki paylarından kaynaklanan bütün indirilebilir geçici farklar için yalnız ve yalnız aşağıdaki durumlarla sınırlı olarak ve her iki durumun da muhtemel olması halinde ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirir:
-
Geçici farklar öngörülebilir bir gelecekteki süre içinde tersine dönecektir ve
-
Geçici farkların kullanılmasına yeter tutarlarda vergilendirilebilir gelir olacaktır.
Şirket, bağlı ortaklıklarındaki payları ile ilgili tüm vergilendirilebilir geçici farklar için, aşağıdaki her iki koşulun da mevcut olduğu durumlar hariç, ertelenmiş vergi borcu muhasebeleştirir:
-
Ana ortaklık olarak işletme geçici farkların tersine dönme zamanlarını kontrol edebilmektedir ve
-
Büyük bir ihtimalle geçici fark öngörülebilen bir gelecekteki süre içinde tersine dönmeyecektir.
İndirimli kurumlar vergisi ödemesine imkan sağlayan devlet teşvikleri TMS 12 Gelir Vergileri standardı kapsamında değerlendirilerek; hak kazanılan vergi avantajı tutarı üzerinden, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu avantajdan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla, ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilmektedir.
27
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Kıdem tazminatı karşılığı
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup’un, Türk İş Kanunu ve bağlı ortaklıkların faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanunlar uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Türkiye’de geçerli olan çalışma hayatını düzenleyen yasalar ve Türk İş Kanunu uyarınca, Grup, en az bir yıllık hizmetini tamamlayan, kendi isteği ile işten ayrılması veya uygunsuz davranışlar sonucu iş akdinin feshedilmesi dışında kalan sebepler yüzünden işten çıkarılan, vefat eden veya emekliye ayrılan her personeline toplu olarak kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Tanımlanmış sosyal yardım yükümlülüğünün bugünkü değeri ile ilgili ayrılan karşılık öngörülen yükümlülük yöntemi kullanılarak hesaplanır. Tüm aktüeryal kazanç ve kayıplar oluştukları dönem içinde diğer kapsamlı gelir/gider olarak özkaynaklara yansıtılır (Not 19).
Dövizli işlemler
Dönem içinde gerçekleşen dövizli işlemler, işlem tarihlerinde geçerli olan döviz kurları üzerinden çevrilmiştir. Dövize dayalı parasal varlık ve yükümlülükler, bilanço tarihinde geçerli olan döviz kurları üzerinden çevrilmiştir. Dövize dayalı parasal varlık ve yükümlülüklerin çevrimlerinden doğan kur farkı gelir ve giderleri, yurt dışındaki işletmede bulunan net yatırım riskinden korunma aracı olarak tanımlanan yükümlülüklere ilişkin kur farklarının etkin kısmı hariç, konsolide kar veya zarar tablosunda finansman gelirler/giderleri ve esas faaliyetlerden diğer gelirler/giderler altında muhasebeleştirilir.
Hasılatın kaydedilmesi
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı konsolide finansal tablolarına kaydeder. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) varlık devredilmiş olur.
Grup aşağıda yer alan temel prensipler doğrultusunda hasılatı finansal tablolarına kaydetmektedir:
-
(a) Müşteriler ile sözleşmeleri belirlenmesi
-
(b) Sözleşmedeki performans yükümlülüklerini belirlenmesi
-
(c) Sözleşmedeki işlem fiyatını saptanması
-
(d) İşlem fiyatını sözleşmedeki performans yükümlülüklerine bölüştürülmesi
-
(e) Her performans yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi
Grup aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:
-
(a) Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uyarınca) onaylamış ve kendi edimlerini ifa etmeyi taahhüt etmektedir,
-
(b) Grup her bir tarafın devredeceği mal veya hizmetlerle ilgili hakları tanımlayabilmektedir,
-
(c) Grup devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili ödeme koşulları tanımlayabilmektedir,
-
(d) Sözleşme özü itibarıyla ticari niteliktedir,
-
(e) Grup’un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir. Bir bedelin tahsil edilebilirliğinin muhtemel olup olmadığını değerlendirirken işletme, sadece müşterinin bu bedeli vadesinde ödeyebilmesini ve buna ilişkin niyetini dikkate alır.
28
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Hasılatın kaydedilmesi (devamı)
Ürün satışlarından kaynaklanan hasılat
Grup, beyaz eşya, tüketici elektroniği, klima ve küçük ev aletleri ürünleri üreterek ve satarak hasılat elde etmektedir. Hasılat, ürünlerin kontrolü müşteriye devredildiğinde kaydedilir. Ayrıca, ürünler ile birlikte Grup’un müşterilerine verdiği, satılan ürüne ve satış yapılan ülkeye göre süreleri 1-5 yıl arası değişen yasal garanti taahhütleri vardır. Bu yasal garanti taahhütleri kanunlar tarafından zorunlu kılınan, üründen bağımsız olarak bir fiyatı olmayan ve bağımsız olarak satılamayan taahhütler olup ürün satışından ayrı bir ürün veya hizmet olarak değerlendirilmemektedir.
Uzatılmış garanti satışlarından kaynaklanan hasılat
Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü satışı yapmaktadır. Verilen ek garanti taahhütlerinin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak belirlenmekte ve sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, uzatılmış garanti satışları nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir.
Her bir edim yükümlülüğü için Grup, sözleşme başlangıcında edim yükümlülüğünü zamanla yerine getirip getirmediğini ya da edim yükümlülüğünün zamanın belli bir anında yerine getirip getirmediğini belirler. Grup, uzatılmış garanti satışlarında hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla söz konusu satışlarına ilişkin edim yükümlülüklerini zamanla yerine getirir ve bu edim yükümlülüğünün tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek zamanla hasılatı konsolide finansal tablolara alır (Not 25). Grup, ürün satışlarından kaynaklanan hasılatı kontrolün müşteriye devrini takiben konsolide finansal tablolarına kaydeder.
Grup, başka bir taraf mal veya hizmetin müşteriye sağlanmasına müdahil olduğunda, taahhüdünün niteliğinin belirlenen mal veya hizmetleri bizzat sağlamaya (asil) veya diğer tarafça sağlanan bu mal veya hizmetlere aracılık etmeye (vekil) yönelik bir edim yükümlülüğü olduğunu belirler. Grup, belirlenmiş mal veya hizmetleri, o mal veya hizmetleri müşteriye devretmeden önce kontrol ediyorsa asildir. Söz konusu durumda edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde (veya getirdikçe), devredilen belirlenmiş mal veya hizmetler karşılığında hak etmeyi beklediği bedelin brüt tutarı kadar hasılatı finansal tablolarına kaydeder. Grup, edim yükümlülüğü belirlenmiş mal veya hizmetlerin başka bir tarafça temin edilmesine aracılık etmekse ise vekil durumundadır ve söz konusu edim yükümlülüğü için hasılatı finansal tablolara yansıtmaz.
Grup, müşterilerinden tamamlanan ediminin müşteri açısından değerine doğrudan karşılık gelen bir bedelin tahsiline hak kazanması durumunda (ürünlerin tesliminde), faturalama hakkına sahip olduğu tutar kadar hasılatı finansal tablolara almaktadır. Grup, sözleşmenin başlangıcında, müşteriye taahhüt ettiği mal veya hizmetin devir tarihi ile müşterinin bu mal veya hizmetin bedelini ödediği tarih arasında geçen sürenin bir yıl veya daha az olacağını öngörmesi sebebiyle taahhüt edilen bedelde önemli bir finansman bileşeninin etkisi olmayacağı için düzeltme yapmamaktadır.
İşlem bedeli; indirimler ve müşterilere verilen performans primleri gibi nedenler ile değişkenlik göstermektedir. İşlem bedeli, ürünün satışının belirli bir hedefe ulaşması durumunda belirli bir performans priminin taahhüt edildiği durumlarda en muhtemel tutar yöntemi ile belirlenmektedir.
29
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Hasılatın kaydedilmesi (devamı)
Grup, yıllık satış performans sonuçları doğrultusunda bayilerine kota ve teşvik prim ödemeleri yapmaktadır. Bu ödemeler için bilanço tarihi itibarıyla hesaplanan tutarlar bilançoda diğer kısa vadeli yükümlülükler hesabına, konsolide kar veya zarar tablosunda satış indirimleri olarak hasılat hesabına kaydedilmektedir.
Grup’un müşterileri ile yapılan sözleşmelerinden doğan kontrat varlıkları ve söz konusu kontratlara ilişkin aktifleştirilecek kontrat maliyetleri bulunmamaktadır.
Yatırım, araştırma ve geliştirme teşvikleri
Devlet teşvikleri ile birlikte yatırım, araştırma ve geliştirme teşvikleri; Grup’un teşvik talepleri ile ilgili olarak yetkililer tarafından onaylandığı zaman tahakkuk esasına göre gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir. Grup’un giderlerle ilişkili olarak hak kazanılmış devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemin kar veya zarar tablosuna ve yatırım harcamalarına ilişkin devlet teşvikleri, bilançoda ertelenmiş gelir olarak gösterilir ve varlığın tahmini faydalı ömrü boyunca doğrusal olarak konsolide gelir tablosuyla ilişkilendirilir.
Temettü
Temettü alacakları beyan edildiği dönemde gelir olarak kaydedilir. Temettü borçları kar dağıtımının bir unsuru olarak beyan edildiği dönemde yükümlülük olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır (Not 24).
Ödenmiş sermaye
Adi hisse senetleri özkaynaklarda sınıflandırılırlar. Yeni hisse senedi ve opsiyon ihracıyla ilişkili maliyetler, vergi etkisi indirilmiş olarak tahsil edilen tutardan düşülerek özkaynaklarda gösterilirler.
Hisse senedi ihraç primleri
Hisse senedi ihraç primi Şirket’in elinde bulunan bağlı ortaklık ya da özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların hisselerinin nominal bedelinden daha yüksek bir fiyat üzerinden satılması neticesinde oluşan farkı ya da Şirket’in iktisap ettiği şirketler ile ilgili çıkarmış olduğu hisselerin nominal değer ile gerçeğe uygun değerleri arasındaki farkı temsil eder.
Karşılıklar
Karşılıklar, Grup’un bilanço tarihi itibarıyla mevcut bulunan ve geçmişten kaynaklanan yasal veya yapısal bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğü yerine getirmek için ekonomik fayda sağlayan kaynakların çıkışının gerçekleşme olasılığının olması ve yükümlülük tutarı konusunda güvenilir bir tahminin yapılabildiği durumlarda muhasebeleştirilmektedir. Gelecek dönemlerde oluşması beklenen faaliyet zararları için karşılık ayrılmaz.
30
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Garanti gider karşılıkları
Garanti giderleri, satışı gerçekleştirilen mallar için garanti kapsamında yapılan tamir-bakım masrafları, yetkili servislerin garanti kapsamında müşteriden bedel almaksızın yaptıkları işçilik ve malzeme giderlerini içerir. Cari döneme hasılat olarak kaydedilen ürünlere ilişkin müteakip yıllarda söz konusu olabilecek geri dönüş ve tamir seviyelerinin geçmiş verilerden kaynaklanan tahminleri sonucu, garanti giderleri cari dönemde muhasebeleştirilir (Not 18).
Montaj gider karşılıkları
Montaj giderleri karşılıkları, pazarlama faaliyetleri kapsamında nihai müşterilere sağlanacak montaj masraflarına ilişkin karşılıklardan oluşmaktadır. Bu karşılıklar geçmiş yıllardaki deneyimler ve geleceğe ilişkin beklentilere dayanan tahminler sonucu hesaplanır (Not 18).
Koşullu varlık ve yükümlülükler
Geçmiş olaylardan kaynaklanan ve mevcudiyeti işletmenin tam olarak kontrolünde bulunmayan gelecekteki bir veya daha fazla kesin olmayan olayın gerçekleşip gerçekleşmemesi ile teyit edilebilmesi mümkün yükümlülükler ve varlıklar finansal tablolara alınmamakta ve koşullu yükümlülükler ve varlıklar olarak değerlendirilmektedir (Not 17).
Koşullu yükümlülükler, ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalinin uzak olduğu durumlar hariç, finansal tablo dipnotlarında açıklanır. Kaynak aktarımını gerektiren durumun muhtemel olması halinde ise koşullu yükümlülükler mali tablolara yansıtılır. Şarta bağlı varlıklar ise finansal tablolara yansıtılmayıp ekonomik getiri yaratma ihtimali yüksek olduğu takdirde notlarda açıklanır.
Pay başına kazanç
Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklık payına düşen konsolide net karın ilgili dönem içinde mevcut hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
Türkiye’deki şirketler mevcut hissedarlara birikmiş karlardan ve özkaynak enflasyon düzeltmesi farkları hesabından hisseleri oranında hisse dağıtarak (“bedelsiz hisseler”) sermayelerini arttırabilir. Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, çıkarılan bedelsiz hisselerin geriye dönük olarak dikkate alınması suretiyle elde edilir.
31
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)
Finansal bilgilerin bölümlere göre raporlaması
Faaliyet bölümleri raporlaması işletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciine yapılan raporlamayla yeknesaklığı sağlayacak biçimde düzenlenmiştir. İşletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii bölüme tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümün performansının değerlendirilmesinden sorumludur. Yönetim kurulu, işletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii olarak belirlenmiştir (Not 4).
Nakit akış raporlaması
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.
2.4 Önemli Muhasebe Değerlendirme, Tahmin ve Varsayımları
Finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, koşullu varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Grup geleceğe yönelik tahmin ve varsayımlarda bulunmaktadır. Muhasebe tahminleri doğası gereği gerçekleşen sonuçlarla birebir aynı tutarlarda neticelenmeyebilir. Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek bazı tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Sınırsız faydalı ömre sahip olan maddi olmayan duran varlıklar ve şerefiye değer düşüklüğü tespit çalışması:
Not 2.3’de belirtilen sınırsız faydalı ömre sahip olan maddi olmayan duran varlıklar ve şerefiye ile ilgili muhasebe politikaları gereğince, söz konusu tutarlar Grup tarafından her yıl ya da değer düşüklüğünün varlığını işaret eden şartların olduğu durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü için gözden geçirilmektedir. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değeri, kullanım değeri hesaplamaları temel alınarak belirlenmiştir. Bu hesaplamalar için belirli tahminler yapılmıştır (Not 14 ve 15). Söz konusu çalışmalar neticesinde değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
Kıdem tazminatı karşılığı
Grup, kıdem tazminatı karşılığının hesaplamasında çalışan devir hızı, iskonto oranları ve maaş artışları gibi aktüeryal varsayımlar kullanmaktadır. Hesaplamaya ilişkin detaylar çalışanlara sağlanan faydalar dipnotunda belirtilmiştir (Not 19).
Faydalı ömür
Grup, maddi ve maddi olmayan duran varlıkları için aktifleştirilen varlığın niteliğini TMS 16 ve TMS 38 standartları kapsamında değerlendirmekte ve buna istinaden ilgili varlıklar kullanıma hazır hale geldiğinde aktifleştirilmektedir.
Maddi duran varlıklar ile şerefiye haricindeki maddi olmayan duran varlıklar tahmini faydalı ömürleri boyunca itfaya tabi tutulmuştur. Şirket, bir varlığın faydalı ömrünü o varlığın tahmini faydasını göz önünde bulundurarak belirlemektedir. Yönetim tarafından belirlenen faydalı ömürler Not 2.3’de açıklanmıştır.
Garanti gider karşılıkları
Grup, cari döneme hasılat olarak kaydedilen ürünlere ilişkin müteakip yıllarda söz konusu olabilecek geri dönüşlerini karşılayacak garanti karşılıklarını muhasebeleştirir ve bu karşılıkları hesaplarken, geçmiş verilerden kaynaklanan tahminleri kullanır (Not 18).
32
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 3 - İŞLETME BİRLEŞMELERİ
Grup, 3 Nisan 2019 tarihinde, Singer Bangladesh Ltd. şirketinin hisselerinin %56,99’una sahip olan Hollanda’da kurulu Retail Holdings Bhold B.V. şirketinin hisselerinin tamamını satın almıştır. Singer Bangladeş’in hisselerinin kalan kısmı ise halka açıktır.
Singer Bangladeş, Bangladeş beyaz eşya pazarının en önemli şirketlerinden olup, hisseleri Bangladeş borsasında işlem görmektedir. Şirket, Singer markası ile 2 üretim tesisinde buzdolabı, TV, klima ve mobilya üretimi yapmaktadır. Bu birleşmenin, Grup’un gelişmekte olan pazarlarda büyüme hedefine önemli katkıda bulunması beklenmektedir.
Grup, söz konusu satın alım için toplam iktisap tutarı ile iktisap edilen net varlıklar arasındaki farkı, TFRS 3 “İşletme Birleşmeleri Standardı” hükümleri çerçevesinde muhasebeleştirmiştir.
Satın alma bedeli, iktisap edilen varlık ve yükümlülüklerin iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri aşağıdaki tabloda özetlenmiştir:
| aşağıdaki tabloda özetlenmiştir: | |
|---|---|
| Satın alma bedeli- nakit | 415.713 |
| Nakit ve nakit benzerleri | 9.392 |
| Ticari alacaklar(*) | 163.492 |
| Stoklar | 300.534 |
| Diğer dönen varlıklar | 24.774 |
| Maddi duran varlıklar (Not 13) | 162.541 |
| Maddi olmayan duran varlıklar (Not 14) | 66.671 |
| Diğer duran varlıklar | 17.578 |
| Finansal borçlar | (260.808) |
| Ticari borçlar ve diğer borçlar | (71.491) |
| Kira yükümlülükleri (Not 7) | (59.551) |
| Diğer yükümlülükler | (48.887) |
| Ertelenmiş vergi yükümlülükleri (Not 31) | (15.486) |
| Toplam tanımlanabilir net varlıkların gerçeğe uygun değeri (%100) | 288.759 |
| Satın alınan %56,99’luk paya karşılık gelen: | 164.564 |
| Şerefiye | 251.149 |
| Toplam satın alma bedeli | 415.713 |
(*)Ticari alacakların brüt tutarı 166.730 TL’dir ve gerçeğe uygun değerine getirmek için 3.238 TL tutarında karşılık satın alma sırasında muhasebeleştirilmiştir.
33
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 3 - İŞLETME BİRLEŞMELERİ (Devamı)
Şirket, bu satın alma aşamasında maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile marka kullanım hakkının değerlemesinde bağımsız profesyonel değerleme firmalarından destek almıştır. 30 Eylül 2019 tarihi itibarıyla satın alma muhasebesi tamamlanmış ve söz konusu şirketin TFRS 3’e göre belirlenmiş varlıkları, yükümlülükleri ve şarta bağlı yükümlülükleri satın alınma günündeki rayiç değerlerinden kayıtlara yansıtılmıştır. Satın alım kontrol alımını da içerdiğinden şerefiye doğmuştur.
Söz konusu satın alma maliyeti ile iktisap edilen işletmenin tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir.Şerefiye, satın alınan şirketin dağıtım kanalının değerini, bu birleşme ile yaratılacak sinerjiyi, ileride piyasanın büyümesi sonucu elde edilecek faydalar ile hasılat artışını ve iş gücünün değerini içermektedir. Bu tutar vergi amaçlı indirilebilir olmayacaktır.
Şirket, bu satın alma sırasında kontrol gücü olmayan payları satın alınan işletmenin net tanımlanabilir varlıklarının gerçeğe uygun değerindeki oransal payı üzerinden muhasebeleştirmiştir.
Singer Bangladeş’in satın alımı sırasında değerlenen varlık ve yükümlülüklerle ilgili, iş planında belirlenen nakit akım tabloları ve gelir tablolarında öngörülen değerlerle birlikte finansal piyasa verilerinden de yararlanılarak belirlenen ve bu değerlerin indirgenmesinde kullanılan vergi etkisi sonrası ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti (“AOSM”) %14,5 olarak belirlenmiştir. Bu orana marka kullanım hakkı değerlemesi için %1 risk faktörü eklenerek AOSM %15,5 olarak belirlenmiştir. Marka kullanım hakkının değerlemesinde; isim hakkından kurtulma (relief-from-royalty) yöntemi kullanılmıştır.
Konsolide kar veya zarar tablosunda, satınalma tarihinden sonra elde edilen satış gelirlerinde Singer Bangladeş’in payı 873.096 TL, net dönem karına katkısı ise 58.664 TL olarak gerçekleşmiştir.
Eğer Singer Bangladeş, 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren konsolidasyona dahil edilmiş olsaydı, Arçelik Grubu'nun kar veya zarar tablosunda satış geliri ve net dönem karına etkisi sırasıyla 1.055.454 TL ve 66.518 TL tutarında olacaktı.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla, Arçelik konsolide kar veya zarar tablosunda genel yönetim giderlerine dahil edilen satın alma ile ilişkilendirilen maliyetlerin toplamı 2.667 TL'dir.
Satın alımdan kaynaklanan nakit çıkışının detayı aşağıdaki gibidir:
| Satın alımdan kaynaklanan nakit çıkışının detayı aşağıdaki gibidir: | |
|---|---|
| Toplam satın alma bedeli - nakit | 415.713 |
| Nakit ve nakit benzerleri - iktisapedilen | (9.392) |
| Satın almadan kaynaklanan nakitçıkışı (net) | 406.321 |
34
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 4 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA
Grup yönetimi, Arçelik’in raporlanabilir bölümlerini, beyaz eşya ve tüketici elektroniği olarak organize etmiştir. Beyaz eşya grubu, çamaşır makinesi, çamaşır kurutma makinesi, bulaşık makinesi, buzdolabı, fırın, pişirici cihazlar ürünlerini ve bu ürünlerle ilgili hizmetleri içermektedir. Tüketici elektroniği ise, başta yassı ekranlı televizyon olmak üzere televizyon, bilgisayar, yazarkasa ve diğer çeşitli elektronik aletleri ve bu ürünlerle ilgili hizmetleri kapsamaktadır. Diğer bölümü ise beyaz eşya ve tüketici elektroniği dışındaki klima, ev aletleri ve benzeri diğer satışları içermektedir.
Arçelik’in raporlanabilir bölümleri farklı ürün ve hizmetler sunan stratejik iş birimleridir. Her biri farklı teknoloji ve pazarlama stratejileri gerektirdiği için ayrı olarak yönetilmektedir.
Her bir bölüm ile ilgili bilgiler aşağıda yer almaktadır. Bölümlerin performansında brüt karlılık dikkate alınmaktadır.
a) 1 Ocak - 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yıl için, raporlanabilir bölümler itibarıyla endüstriyel bölümlere göre gruplanmış bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Beyaz | Tüketici | |||
|---|---|---|---|---|
| **Eşya ** | **Elektroniği ** | Diğer | Toplam | |
| Net satışlar (*) | 24.475.896 | 3.250.606 |
4.215.271 | 31.941.773 |
| Brüt kar | 8.274.176 | 762.199 |
1.222.732 | 10.259.107 |
| Amortisman ve itfa payları | 822.335 | 148.153 |
98.687 | 1.069.175 |
| Yatırım harcamaları | 1.164.656 | 179.577 |
49.612 | 1.393.845 |
(*) Grup, 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yıl için, yerine getirilmesi zamanın belli bir anında gerçekleşen edim yükümlülüklerine ilişkin 31.912.505 TL tutarında net satış muhasebeleştirmiştir (2018: 26.882.046 TL).
b) 1 Ocak - 31 Aralık 2018 tarihinde sona eren hesap dönem için, raporlanabilir bölümler itibarıyla endüstriyel bölümlere göre gruplanmış bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Beyaz | Tüketici | |||
|---|---|---|---|---|
| **Eşya ** | **Elektroniği ** | Diğer | Toplam | |
| Net satışlar | 20.657.411 | 2.806.453 |
3.440.520 | 26.904.384 |
| Brüt kar | 6.782.022 | 626.435 |
1.137.305 | 8.545.762 |
| Amortisman ve itfa payları | 542.092 | 107.735 |
53.425 | 703.252 |
| Yatırım harcamaları | 1.571.424 | 187.669 |
51.050 | 1.810.143 |
35
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 5 - NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Kasa | 976 | 763 |
| Banka | ||
| - vadesiz mevduat | 460.770 | 569.097 |
| - vadeli mevduat | 6.355.587 | 4.652.265 |
| Çek ve senetler | 39.632 | 62.200 |
| Diğer | 65.973 | 52.953 |
| Nakit akış tablosundaki nakit ve nakit benzerleri | 6.922.938 | 5.337.278 |
| Faizgeliritahakkuku | 14.122 | 4.246 |
| 6.937.060 | 5.341.524 | |
| Nakit ve nakit benzerlerinin vade dağılımı aşağıdaki gibidir: | ||
| 30 güne kadar | 5.880.689 | 5.135.129 |
| 30-90 gün arası | 1.056.371 | 206.395 |
| 6.937.060 | 5.341.524 |
NOT 6 - FİNANSAL YATIRIMLAR
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire kaydedilen varlıklar
| 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 3.009 1.856 3.009 1.856 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 |
|
|---|---|
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire kaydedilen varlıklar |
|
| **Toplam ** | |
| Tat Gıda Sanayi A.Ş. Diğer |
|
| (%) TL (%) TL 0,34 2.930 0,34 1.777 79 79 |
|
| 3.009 1.856 |
Grup’un borsada işlem gören gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire kaydedilen varlıklarından Tat Gıda Sanayi A.Ş., bilanço tarihinde BIST bekleyen en iyi alış fiyatı ile değerlenerek gerçeğe uygun değer tespiti yapılmıştır.
31 Aralık 2019 tarihinde sona hesap döneminde gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire kaydedilen varlıklarından Tat Gıda Sanayi A.Ş.’nin toplam 1.095 TL (31 Aralık 2018: 661 TL değer azalışı (net)) tutarındaki gerçeğe uygun değer artışı (net), 58 TL (31 Aralık 2018: 35 TL) ertelenmiş vergi etkisi de dikkate alınarak, konsolide özkaynaklar içinde “Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklardan kazançlar / kayıplar” hesabı altında muhasebeleştirilmiştir.
31 Aralık tarihinde sona eren yıllar için gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire kaydedilen varlıkların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 1.856 | 2.552 |
| Gerçeğe uygun değer değişimi | 1.153 | (696) |
| 31 Aralık itibarıyla | 3.009 | 1.856 |
36
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR
a) Kısa vadeli borçlanmalar
| a) Kısa vadeli borçlanmalar | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| Kısa vadeli krediler | 3.729.284 | 3.896.688 |
| Kısa vadeli kira yükümlülükleri | 177.283 | - |
| Faktoring işlemlerinden borçlar(*) | 125.967 | 124.696 |
| Diğer | - | 702 |
| Toplam kısa vadeli borçlanmalar | 4.032.534 | 4.022.086 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı ve faiz tahakkukları | 2.032.105 | 1.438.524 |
| Uzun vadeli tahvil ihraçlarının faiz tahakkukları(**) | 87.116 | 56.116 |
| Toplam uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 2.119.221 | 1.494.640 |
(*) Faktoring işlemlerinden borçların 68.934 TL’si Avro (31 Aralık 2018: 75.179 TL), 57.033 TL’si İngiliz Sterlini (31 Aralık 2018: 49.517 TL) cinsinden olup faiz oranları Avro için %0,6 (31 Aralık 2018: %0,6) ve İngiliz Sterlini için %1,39 (31 Aralık 2018: %1,5)’dir.
() İhraç edilen uzun vadeli tahviller:**
2019 yılı:
Şirket, 15 Şubat 2019 tarihinde toplam 500 milyon TL tutarında, İstanbul Borsası’na kote, üç ayda bir faiz ödemeli tahvil ihraç etmiştir. Tahvilin vadesi 12 Şubat 2021 olup, kupon faiz oranı 3MTRLIBOR+0,75’tir.
Şirket, 24 Temmuz 2019 tarihinde toplam 500 milyon TL tutarında, İstanbul Borsası’na kote, üç ayda bir faiz ödemeli tahvil ihraç etmiştir. Tahvilin vadesi 16 Temmuz 2021 olup, kupon faiz oranı 3MTRLIBOR+0,50’dir.
2014 yılı:
Şirket, 16 Eylül 2014 tarihinde toplam 350 milyon Avro tutarında, İrlanda Borsası'na kote, %4 yeniden satış getirisi üzerinden fiyatlanmış, yılda bir faiz ödemeli tahvil ihraç etmiştir. Tahvilin vadesi 16 Eylül 2021 olup, kupon faiz oranı %3,875’tir.
2013 yılı:
Şirket, 3 Nisan 2013 tarihinde toplam 500 milyon ABD Doları tutarında, İrlanda Borsası'na kote, %5,125 yeniden satış getirisi üzerinden fiyatlanmış, altı ayda bir faiz ödemeli tahvil ihraç etmiştir. Tahvilin vadesi 3 Nisan 2023 olup, kupon faiz oranı %5’tir.
37
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR (Devamı)
a) Kısa vadeli borçlanmalar (Devamı)
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla kısa vadeli kredilerin detayı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | faiz oranı (%) | tutar | Tutar |
| TL | 19,0 | 1.426.336.863 | 1.426.337 |
| Avro | 0,5 | 160.804.071 | 1.069.442 |
| Pakistan Rupisi | 13,7 | 15.838.747.809 | 603.934 |
| Rumen Leyi | 3,6 | 200.000.000 | 276.640 |
| Güney Afrika Randı | 8,0 | 355.070.139 | 149.989 |
| Bangladeş Takası | 9,2 | 1.962.728.494 | 137.345 |
| Avustralya Doları | 3,3 | 13.991.317 | 57.970 |
| ABD Doları | 2,4 | 1.284.012 | 7.627 |
| 3.729.284 |
31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla kısa vadeli kredilerin detayı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık | Orijinal |
TL |
|
|---|---|---|---|
| Para birimi | faiz oranı (%) | tutar |
Tutar |
| TL | 21,2 | 2.306.188.778 |
2.306.189 |
| Avro | 0,5 | 159.429.560 |
961.041 |
| Pakistan Rupisi | 9,3 | 14.229.053.772 | 532.025 |
| Güney Afrika Randı | 8,2 | 250.000.000 |
91.670 |
| Rumen Leyi | 4,9 | 4.478.922 |
5.763 |
| 3.896.688 | |||
| b) Uzun vadeli borçlanmalar | |||
| 31 Aralık 2019 31 |
Aralık 2018 | ||
| Uzun vadeli krediler | 1.954.840 | 1.698.024 | |
| Uzun vadeli tahvil ihraçları | 6.290.404 | 4.730.835 | |
| Uzun vadeli kira yükümlülükleri | 558.137 | - | |
| Diğer | - | 2.693 | |
| **8.803.381 ** | 6.431.552 |
b) Uzun vadeli borçlanmalar
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla uzun vadeli kredilerin detayı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | faiz oranı (%) | tutar | Tutar |
| TL | 18,4 | 3.281.760.333 | 3.281.760 |
| Avro | 1,9 | 68.043.822 | 452.533 |
| Güney Afrika Randı | 9,7 | 500.000.000 | 211.210 |
| Pakistan Rupisi | 13,6 | 1.018.684.932 | 38.842 |
| BangladeşTakası | 9,3 | 37.150.985 | 2.600 |
| 3.986.945 | |||
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı ve faiz tahakkukları | (2.032.105) | ||
| 1.954.840 |
38
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR (Devamı)
b) Uzun vadeli borçlanmalar (Devamı)
31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla uzun vadeli kredilerin detayı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | faiz oranı (%) | tutar | Tutar |
| TL | 20,0 | 2.333.785.861 | 2.333.786 |
| Avro | 2,1 | 90.271.178 | 544.155 |
| Güney Afrika Randı | 9,9 | 500.000.000 | 183.340 |
| Pakistan Rupisi | 10,1 | 2.013.060.000 | 75.267 |
| 3.136.548 | |||
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı ve faiz tahakkukları | (1.438.524) | ||
| 1.698.024 |
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla iskonto edilmiş değer üzerinden uzun vadeli tahvil ihraçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | faiz oranı(%) | tutar | Tutar |
| ABD Doları | 5,1 | 505.360.564 | 3.001.943 |
| Avro | 4,0 | 353.532.537 | 2.351.204 |
| TL | 19,1 | 1.024.373.412 | 1.024.373 |
| 6.377.520 | |||
| Uzun vadeli tahvil ihraçlarının faiz tahakkukları | (87.116) | ||
| 6.290.404 |
31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla iskonto edilmiş değer üzerinden uzun vadeli tahvil ihraçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | faiz oranı(%) | tutar | Tutar |
| ABD Doları | 5,1 | 505.002.896 | 2.656.770 |
| Avro | 4,0 | 353.381.156 | 2.130.181 |
| 4.786.951 | |||
| Uzun vadeli tahvil ihraçlarının faiz tahakkukları | (56.116) | ||
| 4.730.835 |
Uzun vadeli banka kredilerinin ve tahvillerin anaparalarının vadesine göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 | Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2020 | - | 1.288.120 | ||||
| 2021 | 4.347.043 | 2.141.331 | ||||
| 2022 | 184.121 | 63.062 | ||||
| 2023 | ve | 2027 | arası | 3.721.487 | 2.945.761 | |
| 8.252.651 | 6.438.274 |
39
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - KISA VE UZUN VADELİ BORÇLANMALAR (Devamı)
Kredi ve ihraç edilen tahvillerin yeniden fiyatlandırmaya kalan sürelerine ilişkin faize duyarlılık dağılımı aşağıdaki gibidir:
| Kredi ve ihraç edilen tahvillerin yeniden aşağıdaki gibidir: |
fiyatlandırmaya kalan sürelerine ilişkin faize | duyarlılık dağılımı |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| 3 aya kadar | 3.865.250 | 3.214.446 |
| 3-12 ay arası | 2.621.375 | 2.145.905 |
| 1-5 yıl | 6.872.105 | 5.770.250 |
| 5 yıl üzeri | 380.545 | 409.904 |
| 13.739.275 | 11.540.505 |
31 Aralık 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibarıyla finansal borç hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| Borçlanma | Borçlanma | |||
|---|---|---|---|---|
| Kira | ve tahviller | ve tahviller | ||
| 2019 | yükümlülükleri | 1yıla kadar | 1yıldan uzun | Toplam |
| 1 Ocak itibarıyla finansal borç | - | (5.516.726) | (6.431.552) | (11.948.278) |
| TFRS 16 geçiş etkisi (Not 2) | (743.980) | - | - | (743.980) |
| Nakit akış etkisi | 281.525 | (107.909) | (1.346.012) | (1.172.396) |
| Faiz tahakkukları değişimi | (60.530) | (72.785) | - | (133.315) |
| Faktoring borçlarından değişimler | - | (1.271) | - | (1.271) |
| Kira yükümlülüklerindeki değişimler | (77.669) | - | - | (77.669) |
| İktisaplar | (66.007) | (257.298) | (3.510) | (326.815) |
| Yabancıpara düzeltmeleri | (68.759) | (18.483) | (464.170) | (551.412) |
| 31 Aralık itibarıyla finansal borç | (735.420) | (5.974.472) | (8.245.244) | (14.955.136) |
40
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 – TÜREV ARAÇLAR
Grup’un kur riskini yönetmek adına yaptığı türev işlemlerin değerlemesi, değerleme tarihinde henüz vadesi gelmemiş olan işlemler için piyasa rayiçleri baz alınarak yapılmakta ve gerçeğe uygun değerleri finansal durum tablosunda varlık veya yükümlülük olarak gösterilmektedir.
| 31 Aralık 2019 | **31 ** | Aralık 2018 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kontrat | Gerçeğe uygun |
değer | Kontrat | Gerçeğe uygun değer | ||
| tutarı | varlık /(yükümlülük) |
tutarı | varlık /(yükümlülük) | |||
| Kısa vadeli türev araçlar | ||||||
| Alım satım amaçlı muhasebeleştirilen: | ||||||
| Vadeli yabancı para | ||||||
| işlemleri | 3.297.171 | 166 |
(8.212) | 6.184.770 | 11.761 | (20.200) |
| Yabancı para swap | ||||||
| işlemleri | 4.293.589 | 1.842 | (5.297) | 5.906.441 | 16.644 | (230.895) |
| Kısa vadeli türev araçlar, | net | 2.008 | (13.509) | 28.405 | (251.095) |
| Uzun vadeli türev araçlar | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Alım satım amaçlı muhasebeleştirilen: | ||||||
| Çapraz kur sabit faiz | ||||||
| swap işlemleri(*) | - | - | - | 3.540.742 | 166.813 | - |
| Nakit akış riskinden korunma amaçlı | ||||||
| muhasebeleştirilen: | ||||||
| Faiz oranı swap | ||||||
| işlemleri(**) | 1.000.000 | - | (69.097) | - | - | - |
| Uzun vadelitürev araçlar, net | - | (69.097) | - | 166.813 | - |
(*) Şirket, 2013 yılında yaptığı ABD Doları cinsinden uzun vadeli tahvil ihracının anapara ve faiz ödemelerinin, yurt dışı satış ve tahsilatlarının gerçekleştiği önemli yabancı para birimleri ile uyumluluğunu sağlamak ve kur riskinden doğal olarak korunmak amacıyla, 2013 yılı Nisan ayında 270 milyon ABD Doları karşılığında %4,65 faiz oranı ile 202,8 milyon Avro ve 90 milyon ABD Doları karşılığında %5 faiz oranı ile 57,5 milyon İngiliz Sterlini tutarında çapraz kur sabit faiz swap işlemi yapmıştır.
Şirket, bahsedilen çapraz kur sabit faiz swap işlemlerini 25 Temmuz 2019 tarihi itibarıyla sonlandırmıştır.
(**) 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla faiz oranı swap işlemleri, 15 Şubat 2019 ve 24 Temmuz 2019 tarihlerinde ihraç edilen TL cinsinden uzun vadeli tahvillerin değişken faizli taksit ödemelerini nakit akış riskinden korunma amacıyla sabit faizli taksit ödemeleri ile takasından oluşan swap işlemleridir (31 Aralık 2018: Yoktur).
41
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 – TÜREV ARAÇLAR (Devamı)
Türev sözleşmeler
31 Aralık 2019 ve 2018 tarihleri itibarıyla Grup’un türev sözleşmelerinden kaynaklanan yabancı para alış ve satış taahhütlerinin TL karşılıkları, para birimleri bazında aşağıdaki gibidir.
| Alış | Satış | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | Taahhütleri | Taahhütleri |
| TL | 2.491.215 | 81.577 |
| ABD Doları | 237.027 | 292.691 |
| Avro | 596.272 | 895.171 |
| Avustralya Doları | 46.402 | 124.299 |
| Çek Korunasi | - | 80.222 |
| Çin Yuanı | 144.711 | 388.907 |
| Danimarka Kronu | - | 62.227 |
| Güney Afrika Randı | - | 84.501 |
| İngiliz Sterlini | - | 814.977 |
| İsveç Kronu | 75.772 | - |
| İsviçre Frangı | 26.052 | - |
| Kanada Doları | - | 13.613 |
| Malezya Ringiti | - | 33.984 |
| Norveç Kronu | 63.092 | 1.347 |
| Pakistan Rupisi | - | 47.892 |
| Polonya Zlotisi | - | 177.629 |
| Rumen Leyi | 52.877 | 510.583 |
| Rus Rublesi | 54.135 | 38.972 |
| Tayland Bahtı | 17.432 | 6.385 |
| Yeni Zelanda Doları | - | 50.095 |
| Vietnam Dongu | - | 80.701 |
| 3.804.987 | 3.785.773 | |
| Alış | Satış | |
| 31 Aralık 2018 | Taahhütleri | Taahhütleri |
| TL | 2.737.411 | 1.236.152 |
| ABD Doları | 2.799.081 | 576.621 |
| Avro | 1.854.102 | 3.594.909 |
| Avustralya Doları | 33.927 | 185.130 |
| Çek Korunasi | - | 79.655 |
| Çin Yuanı | 59.464 | 426.737 |
| Danimarka Kronu | - | 64.483 |
| Güney Afrika Randı | - | 134.930 |
| İngiliz Sterlini | 30.008 | 682.535 |
| İsveç Kronu | 42.101 | - |
| İsviçre Frangı | 68.461 | - |
| Kanada Doları | - | 3.861 |
| Malezya Ringiti | - | 15.291 |
| Norveç Kronu | 64.293 | 12.000 |
| Pakistan Rupisi | - | 604 |
| Polonya Zlotisi | - | 171.215 |
| Rumen Leyi | 55.094 | 543.013 |
| Rus Rublesi | 39.158 | 45.957 |
| Sırbistan Dinarı | - | 24.341 |
| Tayland Bahtı | 18.986 | - |
| Yeni Zelanda Doları | - | 32.433 |
| 7.802.086 | 7.829.867 |
42
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 9 - TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Kısa vadeli ticari alacaklar: | ||
| Ticari alacaklar | 7.448.813 | 6.011.821 |
| Alınan vadeli senetler | 1.956.289 | 1.625.067 |
| Alınan vadeli çekler | 395.263 | 393.722 |
| Kısa vadeli ticari alacaklar (brüt) | 9.800.365 | 8.030.610 |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı | (232.307) | (207.121) |
| Ertelenen finansman geliri | (69.887) | (79.237) |
| Kısa vadeli ticari alacaklar(net) | 9.498.171 | 7.744.252 |
Grup, 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla gayri kabili rücu faktoring kapsamında faktoring şirketlerinden tahsil etmiş olduğu 1.258.312 TL’yi (31 Aralık 2018: 1.182.846 TL) ticari alacaklardan düşmüştür.
Pakistan finans piyasası teamüllerine uygun olarak, Dawlance bağlı ortaklığının yerel bankalardan yapmış olduğu borçlanmalar için 99.281 TL tutarında ticari alacak teminatı bulunmaktadır (31 Aralık 2018: 78.018 TL).
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllar için şüpheli ticari alacaklar karşılığının hareketleri aşağıdaki gibidir:
| gibidir: | ||
|---|---|---|
| 2019 | 2018 | |
| 1 Ocak itibarıylaTMS 39’a göre hesaplanan | 207.121 | 167.090 |
| TFRS 9 politika değişikliği sebebiyle etki | - | 3.941 |
| 1 Ocak itibarıyla yeniden raporlanan | 207.121 | 171.031 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar (Not 27) | 44.596 | 35.512 |
| Konusu kalmayan karşılıklar (Not 27) | (4.419) | (4.844) |
| İktisaplar | 3.238 | - |
| Kayıtlardan düşülenler(*) | (28.136) | (12.550) |
| Yabancı para çevrim farkı | 9.907 | 17.972 |
| 31 Aralık itibarıyla | **232.307 ** | 207.121 |
(*) Tahsil kabiliyeti kalmamış ve ilave nakit sağlanması beklenmeyen şüpheli ticari alacaklar, karşılıkları ile beraber kayıtlardan düşülmektedir.
| ile beraber kayıtlardan düşülmektedir. | ||
|---|---|---|
| **Uzun vadeliticarialacaklar ** | 31.12.2019 | 31.12.2018 |
| Ticari alacaklar | 60.450 | 41.450 |
| Ertelenen finansman geliri | (8.907) | (5.760) |
| 51.543 | 35.690 | |
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| Kısa vadeli ticari borçlar: | ||
| Ticari borçlar | 4.621.038 | 4.032.950 |
| Borç tahakkukları | 370.918 | 314.565 |
| Ertelenen finansman gideri | (33.784) | (54.668) |
| 4.958.172 | 4.292.847 |
43
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 10 - DİĞER BORÇLAR
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Ödenecek vergi, harç ve diğer kesintiler | 225.030 | 175.158 |
| Pay sahiplerine temettü borçları | 21.543 | 20.219 |
| Alınan depozito ve teminatlar | 4.225 | 3.400 |
| Diğer | 149.772 | 42.292 |
| 400.570 | 241.069 |
NOT 11 - STOKLAR
| NOT 11 - STOKLAR | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| İlk madde ve malzeme | 2.071.746 | 2.042.764 |
| Yarı mamul | 138.955 | 149.579 |
| Mamul | 2.832.759 | 2.141.994 |
| Ticari mal | 678.617 | 858.126 |
| Stoklar (brüt) | 5.722.077 | 5.192.463 |
| Değer düşüklüğü karşılığı | (91.826) | (104.787) |
| Stoklar(net) | 5.630.251 | 5.087.676 |
Pakistan finans piyasası teamüllerine uygun olarak, Dawlance bağlı ortaklığının yerel bankalardan yapmış olduğu borçlanmalar için 113.327 TL tutarında stok teminatı bulunmaktadır (31 Aralık 2018: 176.263 TL).
Stok değer düşüklüğü karşılığının stok kalemi bazında dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 17.720 | 69.929 |
| Mamul | 62.064 | 27.904 |
| Ticari mal | 12.042 | 6.954 |
| 91.826 | 104.787 |
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllar için stok değer düşüklüğü karşılığının hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 104.787 | 84.976 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar (Not 27) | 44.205 | 30.144 |
| Envanterin satışından dolayı gerçekleşen tutar | (72.114) | (16.605) |
| İktisaplar | 8.092 | - |
| Yabancı para çevrim farkı | 6.856 | 6.272 |
| 31 Aralık itibarıyla | 91.826 | 104.787 |
44
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 12 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |||
|---|---|---|---|---|
| (%) | TL | (%) | TL |
|
| Koç Finansman | 47,0 | 178.525 | 47,0 | 149.131 |
| Arçelik – LG | 45,0 | 148.984 | 45,0 | 124.716 |
| VoltBek | 49,0 | 188.819 | 49,0 | 64.015 |
| Ram Dış Ticaret | 33,5 | 8.756 | 33,5 | 5.643 |
| Tanı Pazarlama | 32,0 | 1.415 | 32,0 | 3.100 |
| 526.499 | 346.605 |
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllar için özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 346.605 | 282.261 |
| Kar/zararlarından paylar | 21.041 | 12.226 |
| Diğer kapsamlı gelirlerinden/giderlerinden paylar | (14.322) | (2.997) |
| Stoklar üzerindeki brüt kar eliminasyonu | (5.407) | 4.174 |
| Alınan temettüler | - | (26.171) |
| İştirak sermaye payı katılımı | 167.686 | 57.237 |
| Yabancı para çevrim farkı | 10.896 | 19.875 |
| 31 Aralık itibarıyla | 526.499 | 346.605 |
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların kar/zararlarından paylar:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Koç Finansman | 41.097 | 37.490 |
| Arçelik – LG | 31.678 | 5.115 |
| Ram Dış Ticaret | 3.157 | 1.989 |
| Tanı Pazarlama | (1.115) | (2.774) |
| VoltBek | (53.776) | (29.594) |
| 21.041 | 12.226 |
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların finansal tablo özet bilgileri:
| Koç | Ram Dış | |||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | Finansman | Ticaret | Diğer | Toplam |
| Varlıklar | 2.659.999 | 842.487 | 1.251.579 | 4.754.065 |
| Yükümlülükler | 2.280.159 | 816.350 | 530.736 | 3.627.245 |
| Satış gelirleri | 584.288 | 3.233.407 | 1.119.266 | 4.936.961 |
| Koç | Ram Dış | |||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2018 | Finansman | Ticaret | Diğer | Toplam |
| Varlıklar | 3.949.084 | 1.458.559 | 665.328 | 6.072.971 |
| Yükümlülükler | 3.631.783 | 1.441.714 | 247.852 | 5.321.349 |
| Satış gelirleri | 759.990 | 2.231.580 | 1.050.211 | 4.041.781 |
45
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 13 - MADDİ DURAN VARLIKLAR
| Yabancı | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| para | |||||||
| 1 Ocak | çevrim | 31 Aralık | |||||
| 2019 | İktisaplar | İlaveler | Çıkışlar | Transferler(*) | farkları | 2019 | |
| Maliyet | |||||||
| Arazi ve arsalar | 175.051 | 38.414 | 4.068 | (252) | - | 18.549 | 235.830 |
| Yeraltı ve yerüstü | |||||||
| düzenleri | 46.423 | - | 3.727 | (189) | 3.121 | 668 | 53.750 |
| Binalar | 1.889.884 | 79.969 | 176.290 | (10.101) | 45.783 | 183.855 | 2.365.680 |
| Makine, tesis, cihaz ve | |||||||
| kalıplar | 5.723.707 | 28.590 | 253.518 | (178.368) | 492.985 | 277.445 | 6.597.877 |
| Taşıtlar ve demirbaşlar | 1.013.190 | 3.226 | 133.136 | (20.036) | 15.131 | 41.941 | 1.186.588 |
| Özel maliyetler | 97.150 | 12.342 | 13.252 | (995) | 1.928 | 6.027 | 129.704 |
| Yapılmakta olan yatırımlar | 877.102 | - | 529.676 | (189) | (559.869) | 26.482 | 873.202 |
| **9.822.507 ** | 162.541 | **1.113.667 ** | (210.130) | (921) | **554.967 ** | **11.442.631 ** | |
| Birikmiş amortisman: | |||||||
| Yeraltı ve yerüstü | |||||||
| düzenleri | (32.064) | - | (5.320) | 128 | - | (52) | (37.308) |
| Binalar | (364.849) | - | (222.349) | 2.442 | - | (30.179) | (614.935) |
| Makine, tesis, cihaz ve | |||||||
| kalıplar | (3.543.096) | - | (448.103) | 142.970 | 52 | (128.566) | (3.976.743) |
| Taşıtlar ve demirbaşlar | (546.575) | - | (142.609) | 9.180 | (52) | (22.382) | (702.438) |
| Özel maliyetler | (57.667) | - | (9.553) | 835 | - | (3.420) | (69.805) |
| (4.544.251) | - | (827.934) | 155.555 | - | (184.599) | (5.401.229) | |
| Net kayıtlı değer | 5.278.256 () ** | 6.041.402 |
- (*) Maddi duran varlıklardan, diğer maddi olmayan duran varlıklara 921 TL transfer edilmiştir (Not 14).
(**) 01 Ocak 2019 tarihi itibarıyla kullanım hakkı varlıklarının TFRS 16 kapsamında ilk kez kayıtlara alınmasının net etkisi 743.980 TL olup detay Not 2.2’de sunulmuştur.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla, maddi duran varlıklar altında sınıflandırılan kullanım hakkı varlıklarının net defter değeri 737.711 TL’dir. Kullanım hakkı varlıklarının TFRS 16 kapsamında ilk kez kayıtlara alınmasına ilişkin detay Not 2.2’de sunulmuştur.
31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yıla ait kullanım hakkı varlıklarına ilaveler 136.489 TL, amortisman giderleri 249.932 TL’dir.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde ipotek bulunmamaktadır (31 Aralık 2018: Yoktur).
46
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 13 - MADDİ DURAN VARLIKLAR (Devamı)
| Yabancı para | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak | çevrim | 31 Aralık | ||||
| 2018 | İlaveler | Çıkışlar | *Transferler () ** | farkları | 2018 | |
| Maliyet | ||||||
| Arazi ve arsalar | 145.375 | 88 | - | - | 29.588 | 175.051 |
| Yeraltı ve yerüstü | ||||||
| düzenleri | 44.304 | 2.736 | (1.220) | 44 | 559 | 46.423 |
| Binalar | 959.896 | 46.579 | (307) | 155.995 | 117.732 | 1.279.895 |
| Makine, tesis, cihaz ve | ||||||
| kalıplar | 4.714.562 | 234.827 | (107.319) | 449.852 | 382.238 | 5.674.160 |
| Taşıtlar ve demirbaşlar | 718.666 | 86.077 | (9.413) | 83.410 | 50.006 | 928.746 |
| Özel maliyetler | 64.974 | 4.368 | (603) | 20.401 | 8.010 | 97.150 |
| Yapılmakta olan yatırımlar | 502.469 | 1.096.618 | (102) | (751.797) | 29.914 | 877.102 |
| 7.150.246 | 1.471.293 | (118.964) | (42.095) | 618.047 | 9.078.527 | |
| Birikmiş amortisman: | ||||||
| Yeraltı ve yerüstü | ||||||
| düzenleri | (28.259) | (4.868) | 1.094 | - | (31) | (32.064) |
| Binalar | (300.393) | (35.592) | 104 | - | (28.968) | (364.849) |
| Makine, tesis, cihaz ve | ||||||
| kalıplar | (3.074.472) | (370.735) | 78.344 | - | (176.233) | (3.543.096) |
| Taşıtlar ve demirbaşlar | (433.753) | (90.798) | 8.169 | - | (30.193) | (546.575) |
| Özel maliyetler | (48.598) | (6.195) | 565 | - | (3.439) | (57.667) |
| (3.885.475) | (508.188) | 88.276 | - | (238.864) | (4.544.251) | |
| Net kayıtlı değer | 3.264.771 | 4.534.276 |
47
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 14 - DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR
| Yabancı | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| para | |||||||
| 1 Ocak | Transferler | çevrim | 31 Aralık | ||||
| 2019 | İktisaplar | İlaveler | Çıkışlar | *() ** | farkları | 2019 | |
| Maliyet: | |||||||
| Marka | 1.276.325 | - | - | - | - | 121.668 | 1.397.993 |
| Geliştirme maliyetleri | 1.389.444 | - | 343.908 | - | - | - | 1.733.352 |
| Bilgisayar yazılımları | |||||||
| ve haklar | 360.617 | 789 | 69.294 | (2.365) | 921 | 7.774 | 437.030 |
| Marka lisansları, patentler, | |||||||
| marka kullanım hakları | 49.026 | 65.882 | 773 | (517) | - | 7.060 | 122.224 |
| Müşteri ilişkileri | 539.121 | - | - | - | - | 10.671 | 549.792 |
| 3.614.533 | 66.671 | 413.975 | (2.882) | 921 | 147.173 | 4.240.391 | |
| Birikmiş itfa payı: | |||||||
| Geliştirme maliyetleri | (703.908) | - | (165.091) | - | - | - | (868.999) |
| Bilgisayar yazılımları | |||||||
| ve haklar | (210.047) | - | (44.182) | 2.279 | - | (4.352) | (256.302) |
| Marka lisansları, patentler, | |||||||
| marka kullanım hakları | (44.548) | - | (6.162) | 517 | - | (4.559) | (54.752) |
| Müşteri ilişkileri | (55.181) | - | (25.808) | - | - | (1.414) | (82.403) |
| (1.013.684) | - | (241.243) | 2.796 | - | (10.325) | (1.262.456) | |
| Net kayıtlı değer | 2.600.849 | 2.977.935 |
(*) Maddi duran varlıklardan transferlerden oluşmaktadır.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla aktifleştirilen borçlanma maliyeti yoktur (31 Aralık 2018: Yoktur).
| Yabancı | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| para | ||||||
| 1 Ocak | çevrim | 31 Aralık | ||||
| 2018 | **İlaveler ** | **Çıkışlar ** | Transferler (*) | farkları | 2018 | |
| Maliyet: | ||||||
| Marka | 1.052.282 | - | - | - | 224.043 | 1.276.325 |
| Geliştirme maliyetleri | 1.119.297 | 270.147 | - | - | - | 1.389.444 |
| Bilgisayar yazılımları | ||||||
| ve haklar | 249.726 | 64.406 | (6.240) | 42.095 | 10.630 | 360.617 |
| Marka lisansları ve patentler | 33.988 | 4.297 | (650) | - | 11.391 | 49.026 |
| Müşteri ilişkileri | 489.088 | - | - | - | 50.033 | 539.121 |
| 2.944.381 | 338.850 | (6.890) | 42.095 | 296.097 | 3.614.533 | |
| Birikmiş itfa payı: | ||||||
| Geliştirme maliyetleri | (574.775) | (129.133) | - | - | - | (703.908) |
| Bilgisayar yazılımları ve haklar | (168.418) | (38.777) | 5.862 | - | (8.714) | (210.047) |
| Marka lisansları ve patentler | (33.748) | (116) | 598 | - | (11.282) | (44.548) |
| Müşteri ilişkileri | (27.102) | (27.038) | - | - | (1.041) | (55.181) |
| (804.043) | (195.064) | 6.460 | - | (21.037) | (1.013.684) | |
| Net kayıtlı değer | 2.140.338 | 2.600.849 |
48
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 14 - DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (Devamı)
Grup'un markalarının isim detayında kayıtlı değerleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Grundig(*) | 572.364 | 518.782 |
| Defy(*) | 440.249 | 382.156 |
| Dawlance(*) | 271.702 | 266.429 |
| Beko | 81.040 | 81.040 |
| Diğer markalar(*) | 32.638 | 27.918 |
| 1.397.993 | 1.276.325 |
(*) Markaların orijinal para birimi tutarları eşit olup, yıllar arasındaki değişiklik sadece yabancı para çevrim farkından kaynaklanmaktadır.
Marka değer düşüklüğü testi
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla markalar, gelir yöntemi kullanılarak değer düşüklüğü testine tabi tutulmuştur. Markaların değeri tespit edilirken, yönetim kurulu tarafından onaylanan, beş yıllık dönemleri kapsayan finansal planları temel alan satış tahminleri esas alınmıştır. Beş yıllık dönemlerden sonraki satış tahminleri %3 ile 5,3% aralığındaki beklenen büyüme oranı kullanılarak hesaplanmıştır. Tahmini royalti gelirleri, satış tahminlerine %2 ile %3 arasında değişen royalti oranları uygulanarak tespit edilmiştir. Söz konusu yöntemle hesaplanan royalti gelirleri vergi sonrası %8,15 ile %16,50 aralığında oranlar kullanılarak iskonto edilmiştir.
Markaların hesaplanan toplam gerçeğe uygun değeri, taşınan değer toplamının 8,7 katı mertebesindedir. Makul değer hesabında kullanılan vergi sonrası iskonto oranının %1 daha yüksek alınması durumunda da, makul değer taşınan değerin 7,3 kat üzerindedir. Yapılan hassasiyet analizlerinde herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
NOT 15 – ŞEREFİYE
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 507.966 | 438.112 |
| İktisaplar | 251.149 | - |
| Elden çıkarılan iştiraklere ilişkin şerefiye | (6.051) | - |
| Yabancı para çevirim farkları | 55.722 | 69.854 |
| 31 Aralık itibarıyla | 808.786 | 507.966 |
Şerefiyenin detayı aşağıdaki gibidir:
| Şerefiyenin detayı aşağıdaki gibidir: | |||
|---|---|---|---|
| 31 | Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| Defy | 343.316 | 298.014 | |
| Singer | 256.563 | - | |
| Dawlance | 198.340 | 194.491 | |
| Diğer | 10.567 | 15.461 | |
| 808.786 | 507.966 |
49
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 15 – ŞEREFİYE (Devamı)
Şerefiye değer düşüklüğü testi
Grup, her yıl şerefiye tutarını değer düşüklüğü testine tabi tutar. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir tutarları, kullanımdaki değer hesaplamalarına göre belirlenmiştir.
Kullanım değeri, birimin sürekli kullanımından elde edilmesi beklenen nakit akımlarının iskonto edilmesi suretiyle hesaplanmıştır. 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla kullanım değeri hesaplanırken aşağıdaki varsayımlar kullanılmıştır:
Şerefiye değer düşüklüğü testi, 1 Ocak 2020 ve 31 Aralık 2024 tarihleri aralığındaki yönetim kurulu tarafından onaylanmış 5 yıllık projeksiyonlar üzerinden yapılmıştır.
Gelecek dönemlerde oluşacak nakit akımlarını (sonsuz) tahmin edebilmek için sabit büyüme oranı olarak, ülke ekonomisinin tahmini ortalama büyüme oranını geçmeyen %3 - %5,3 kullanılmıştır.
Birimin geri kazanılabilir değerini hesaplayabilmek için vergi sonrası iskonto oranı olarak ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranı %8,15 ile %16,50 aralığında kullanılmıştır.
Vergi sonrası oran, vergi sebebiyle oluşacak nakit çıkışları, gelecekteki diğer vergisel nakit akımları ve varlıkların maliyeti ile vergi matrahları arasındaki farklar göz önünde bulundurularak düzeltilmiştir.
Nakit üreten birim olarak Defy Grubu faaliyetleri üzerindeki şerefiyenin değer düşüklüğü testinde kullanılan varsayımlardaki değişikliklere duyarlılığı
Nakit üreten birimin geri kazanılabilir değeri, şerefiye dahil edilmiş ilgili nakit üreten birimin defter değerinin %53 üzerindedir. Gelecekteki nakit akımlarının net bugünkü değeri hesaplanırken, faiz vergi amortisman öncesi kar (“FVAÖK”)’deki büyüme beklentisi, uzun vadedeki büyüme oranı ve reeskont oranları tahminleri dikkate alınmıştır.
FVAÖK büyüme beklentisi
Orijinal varsayımda, FVAÖK tutarına ait beş yıllık bileşik ortalama büyüme oranı %17,3’tir. Bahse konu FVAÖK tutarına ait beş yıllık bileşik ortalama büyüme oranı %16,3 gerçekleşeceği varsayıldığında, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin %35 üzerinde hesaplanmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
Uzun vadeli büyüme oranı
Orijinal varsayımda, %5,3 olarak alınan uzun vadeli büyüme oranının %4,3 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin %42 üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
İndirgeme oranı
Orijinal varsayımda, %13,80 olarak alınan indirgeme oranının %14,80 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin %33 üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
Nakit üreten birim olarak Dawlance Grubu faaliyetleri üzerindeki şerefiyenin değer düşüklüğü testi
Nakit üreten birimin geri kazanılabilir değeri, şerefiye dahil edilmiş ilgili nakit üreten birimin defter değerinin %38 üzerindedir. Gelecekteki nakit akımlarının net bugünkü değeri hesaplanırken, faiz vergi amortisman öncesi kar (“FVAÖK”)’deki büyüme beklentisi, uzun vadedeki büyüme oranı ve reeskont oranları tahminleri dikkate alınmıştır.
50
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 15 – ŞEREFİYE (Devamı)
Nakit üreten birim olarak Dawlance Grubu faaliyetleri üzerindeki şerefiyenin değer düşüklüğü testi (devamı)
FVAÖK büyüme beklentisi
Orijinal varsayımda, FVAÖK tutarına ait beş yıllık bileşik ortalama büyüme oranı %27,2’dır. Bahse konu FVAÖK tutarına ait beş yıllık bileşik ortalama büyüme oranı %26,2 gerçekleşeceği varsayıldığında, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin %18 üzerinde hesaplanmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
Uzun vadeli büyüme oranı
Orijinal varsayımda, %5 olarak alınan uzun vadeli büyüme oranının %4 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin %22 üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
İndirgeme oranı
Orijinal varsayımda, %16,50 olarak alınan indirgeme oranının %17,50 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin %16 üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.
Nakit üreten birim olarak Singer Grubu faaliyetleri üzerindeki şerefiyenin değer düşüklüğü testi
Singer’in satın alım tarihi ile 31 Aralık 2019 tarihindeki beklentilerde önemli bir değişiklik olmaması dolayısıyla değer düşüklüğü öngörülmemektedir.
NOT 16 - DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI
Şirket’in yatırım harcamaları ile ilgili Resmi Daireler tarafından verilmesi uygun görülmüş yatırım teşvik belgeleri bulunmaktadır. Bu teşvikler sebebiyle Grup’un sahip olduğu haklar aşağıdaki gibidir:
-
a) İthal edilen makine ve ekipmanlara uygulanan gümrük vergisinden %100 muafiyet,
-
b) Yurt içinden ve yurt dışından tedarik edilecek yatırım malları için KDV muafiyeti,
-
c) Araştırma ve geliştirme kanunu kapsamında yer alan teşvikler (%100 Kurumlar Vergisi istisnası, Sosyal Güvenlik Kurumu teşvikleri v.b.),
-
d) Dahilde işleme izin belgeleri,
-
e) Araştırma ve geliştirme harcamaları karşılığı, Tübitak-Teydeb’den alınan nakit destek,
-
f) Araştırma ve geliştirme kanunu kapsamında yer alan Ar-Ge Merkezlerinde vergi, resim ve harç istisnası,
-
g) İndirimli kurumlar vergisi,
-
h) Sigorta primi işveren hissesi desteği,
-
ı) T.C. Ticaret Bakanlığı tarafından verilen marka destek teşviği (Turquality).
-
j) Birleşmiş Milletler Endüstriyel Kalkınma Örgütü’nden (UNIDO), Güney Afrika Cumhuriyeti ve Romanya Ticaret ve Sanayi Bakanlıklarından bazı yatırım mallarının satın alımı ile ilgili teşvikler alınmıştır. 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla teşvikler ile ilgili tüm şartlar karşılanmıştır.
Şirket’in 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yılda esas faaliyetlerden diğer gelirler altında muhasebeleştirdiği teşvik ve hibeler aşağıdaki şekildedir:
-
i) AR-GE projelerine istinaden alınmış veya alınacağı kesinleşmiş 5.470 TL tutarında (2018: 10.642 TL) araştırma, geliştirme destek primleri,
-
ii) T.C. Ticaret Bakanlığı’ndan alınan 13.105 TL tutarında (2018: 26.210 TL) marka destek teşviği (Turquality).
51
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 17 - TAAHHÜTLER, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla, dahilde işleme izin belgeleri kapsamında, Grup’un gerçekleştireceği 916.265.215 ABD Doları ihracat taahhüdü bulunmaktadır (31 Aralık 2018: 255.196.533 ABD Doları). İlgili vergi avantajının kullanılmadığı durumlarda, belge ihracat taahhüdünün müeyyide uygulanmaksızın kapatılması imkan dahilindedir.
| 31 | Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|---|
| Alınan teminatlar | 4.078.530 | 3.616.758 |
Grup’un 31 Aralık 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibarıyla teminat/rehin/ipotek/kefalet ("TRİK") pozisyonu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| Grup Tarafından Verilen TRİK’ler | 2019 | 2018 |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş olduğu TRİK’lerin toplam tutarı | 190.353 | 257.751 |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine | ||
| vermiş olduğu TRİK’lerin toplam tutarı | 1.602.128 | 1.056.351 |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla diğer 3. kişilerin | ||
| borcunu temin amacıyla vermiş olduğu TRİK’lerin toplam tutarı | - | - |
| D. Diğer verilen TRİK’lerin toplam tutarı | - | - |
| i) Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİK’lerin toplam tutarı | - | - |
| ii) B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri | ||
| lehine vermiş olduğu TRİK’lerin toplam tutarı | - | - |
| iii) C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine | ||
| vermiş olduğu TRİK’lerin toplam tutarı | - | - |
| **Toplam ** | **1.792.481 ** | **1.314.102 ** |
31 Aralık 2019 ve 2018 tarihleri itibarıyla verilen TRİK'lerin döviz cinsinden TL karşılıkları aşağıdaki gibidir:
| gibidir: | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
| Grup Tarafından Verilen TRİK’ler | 2019 | 2018 |
| Türk Lirası cinsinden | 81.836 | 68.845 |
| Avro cinsinden | 491.791 | 453.373 |
| ABD Doları cinsinden | 110.082 | 183.935 |
| Diğerpara birimlericinsinden | 1.108.772 | 607.949 |
| 1.792.481 | 1.314.102 |
52
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 18 - DİĞER KISA VE UZUN VADELİ KARŞILIKLAR
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Diğer kısa vadeli karşılıklar | ||
| Garanti gider karşılıkları | 413.306 | 333.359 |
| Montaj gider karşılıkları | 116.356 | 108.248 |
| Nakliye gider karşılıkları | 55.148 | 41.996 |
| Dava karşılıkları | 21.724 | 15.648 |
| İade karşılıkları | 14.678 | 14.946 |
| Diğer | 92.310 | 68.142 |
| 713.522 | 582.339 | |
| Diğer uzun vadeli karşılıklar | ||
| Garanti gider karşılıkları | 139.207 | 155.747 |
| Diğer | 74 | 121 |
| 139.281 | 155.868 |
31 Aralık tarihinde sona eren yıllar için, garanti ve montaj gider karşılıklarının hareket tabloları aşağıdaki gibidir:
| Garanti gider karşılıkları | 2019 | 2018 |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 489.106 | 447.345 |
| İlaveler | 914.897 | 723.400 |
| Çıkışlar | (887.484) | (752.618) |
| İktisaplar | 4.768 | - |
| Yabancı para çevrim farkları | 31.226 | 70.979 |
| 31 Aralık itibarıyla | 552.513 | 489.106 |
| Montaj gider karşılıkları | 2019 | 2018 |
| 1 Ocak itibarıyla | 108.248 | 98.210 |
| İlaveler | 350.063 | 307.055 |
| Çıkışlar | (341.955) | (297.017) |
| 31 Aralık itibarıyla | 116.356 | 108.248 |
53
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 19 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN UZUN VADELİ KARŞILIKLAR
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı | 304.252 | 254.904 |
| İzin karşılığı | 40.234 | 34.656 |
| 344.486 | 289.560 |
Şirket, Türk İş Kanunu’na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58 erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.
Ödenecek tazminat, her hizmet yılı için bir aylık maaş tutarı kadardır ve bu miktar 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla, tam 6.379,86 TL (31 Aralık 2018: tam 5.434,42 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatı karşılığı herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır.
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup’un, Türk İş Kanunu uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Tanımlanmış sosyal yardım yükümlülüğünün bugünkü değeri ile ilgili ayrılan karşılık öngörülen yükümlülük yöntemi kullanılarak hesaplanır. Tüm aktüeryal karlar ve zararlar diğer kapsamlı gelirler olarak özkaynaklarda muhasebeleştirilir.
TFRS, belirli fayda planları dahilinde muhtemel tazminat yükümlülüğünün tahmin edilebilmesi için aktüeryal değerleme öngörülerinin geliştirilmesini gerektirir. Konsolide finansal tablolarda, Grup öngörülen yükümlülük yöntemini uygulayarak ve geçmiş yıllardaki deneyimlerine dayanarak, hizmet süresini sonlandırdığı tarih itibarıyla kıdem tazminatı almaya hak kazananları temel alarak bir yükümlülük hesaplamaktadır. Bu karşılık, gelecekte çalışanların emekliliklerinden doğacak muhtemel yükümlüklerin bugünkü değerinin tahmin edilmesiyle bulunmaktadır.
Buna göre toplam karşılığın hesaplanmasına yönelik aşağıdaki finansal ve demografik aktüeryal varsayımlar yapılmıştır:
| varsayımlar yapılmıştır: | ||
|---|---|---|
| 2019 | 2018 | |
| Net iskonto oranı (%) | 4,67 | 5,65 |
| Emekli olma olasılığına ilişkin devir hızı (%) | 96,56 | 96,36 |
Temel varsayım, her yıllık hizmet için belirlenen tavan karşılığının enflasyon ile orantılı olarak artmasıdır. Böylece uygulanan iskonto oranı, enflasyonun beklenen etkilerinden arındırılmış gerçek oranı gösterir. Şirket’in kıdem tazminatı karşılığı, kıdem tazminatı tavanı her altı ayda bir düzenlendiği için, 1 Ocak 2020 tarihinden itibaren geçerli olan tam 6.730,15 TL tavan tutarı (1 Ocak 2019: tam 6.017,60 TL) üzerinden hesaplanmaktadır.
54
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 19 – ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN UZUN VADELİ KARŞILIKLAR (Devamı)
Yıl içerisindeki kıdem tazminatı karşılığının hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 254.904 | 211.995 |
| Faiz gideri | 12.219 | 6.742 |
| Aktüeryal zararlar | 59.288 | 79.884 |
| Hizmet maliyeti | 20.139 | 16.965 |
| Yıl içerisindeki ödemeler | (43.479) | (62.452) |
| Yabancıpara çevrim farkları | 1.181 | 1.770 |
| 31 Aralık itibarıyla | 304.252 | **254.904 ** |
Şirket’in yurt dışı bağlı ortaklıklarındaki kıdem tazminatı niteliğinde tanımlanan faydalar bulunmakta olup, kıdem tazminatı karşılığının coğrafi dağılımı aşağıdaki gibidir:
| Türkiye | 296.364 | 249.190 |
|---|---|---|
| Türkiye dışı | 7.888 | 5.714 |
| 304.252 | 254.904 |
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı karşılığı hesaplamasında kullanılan önemli varsayımların duyarlılık analizi aşağıdaki gibidir:
| Duyarlılık seviyesi Oran |
Net iskonto oranı Emekli olma olasılığına ilişkindevir hızı |
|---|---|
| %0,5 azalış %0,5 artış %0,5 azalış %0,5 artış 4,2% 5,2% 96,1% 97,1% |
|
| Kıdem tazminatı yükümlülüğü değişimi | 14.196 (13.091) (10.019) 11.021 |
NOT 20 - PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Gelecek aylara ait giderler | 161.977 | 156.411 |
| Verilenstoksipariş avansları | 47.858 | 25.108 |
| 209.835 | 181.519 | |
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| Gelecekyıllara ait giderler | 125.390 | 100.501 |
| 125.390 | **100.501 ** | |
| NOT 21 - CARİ DÖNEM VERGİSİYLE İLGİLİ VARLIKLAR | ||
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| Peşin ödenen vergi ve fonlar | 141.244 | 118.220 |
| 141.244 | 118.220 |
NOT 21 - CARİ DÖNEM VERGİSİYLE İLGİLİ VARLIKLAR
55
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 22 - ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR KAPSAMINDA BORÇLAR
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Personele borçlar | 290.599 | 201.246 |
| Sosyal güvenlik katkıları | 139.266 | 103.214 |
| İkramiye ve prim tahakkuku | 38.390 | 39.711 |
| 468.255 | 344.171 |
NOT 23 - DİĞER VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Diğer dönen varlıklar: | ||
| Devreden ve tecil edilen | ||
| Katma Değer Vergisi - Özel Tüketim Vergisi | 221.139 | 460.277 |
| Mahsup ve iade edilecek vergi ve fonlar | 344.573 | 127.534 |
| Gelir tahakkukları | 98.323 | 27.739 |
| Diğer | 82.368 | 66.353 |
| 746.403 | 681.903 | |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler: | ||
| Kota ve teşvik primleri tahakkuku | 876.990 | 620.521 |
| Alınan avanslar | 262.383 | 90.532 |
| Ertelenmiş gelir | 207.951 | 35.144 |
| Diğer | 15.456 | 10.143 |
| 1.362.780 | 756.340 | |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler: | ||
| Ertelenmiş gelir | 210.182 | 178.871 |
| Diğer | 56.281 | 56.826 |
| 266.463 | **235.697 ** |
NOT 24 - ÖZKAYNAKLAR
Sermaye
Şirket, SPK’da kayıtlı olan şirketlere tanınan kayıtlı sermaye sistemini uygulamakta olup, 1 Kr nominal değere sahip kayıtlı hisselerini temsil eden kayıtlı sermayesi için bir tavan belirlemiştir. Şirket’in kayıtlı sermayesi ile çıkarılmış sermayesi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Kayıtlı sermaye tavanı | 1.500.000 | 1.500.000 |
| Onaylanmış ve ödenmiş sermaye | 675.728 | 675.728 |
Türkiye’deki şirketler, hissedarlarına bedelsiz hisse dağıtarak kayıtlı sermaye tavanını aşabilirler.
56
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 24 – ÖZKAYNAKLAR (Devamı)
Şirket’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
| Şirket’in ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir: | |
|---|---|
| 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 |
|
| Pay (%) Tutar Pay (%) **Tutar ** |
|
| Hissedarlar: Koç Holding A.Ş. Temel Ticaret ve Yatırım A.Ş. Koç Ailesi Üyeleri |
40,51 273.742 40,51 273.742 2,75 18.577 2,75 18.577 8,67 58.590 8,67 58.590 |
| Koç Ailesi Üyeleri ve Koç Ailesi Üyeleri tarafından sahip olunan şirketler toplamı |
51,93 350.909 51,93 350.909 |
| Teknosan Büro Makine ve Levazımı Ticaret ve Sanayi A.Ş. Burla Ticaret ve Yatırım A.Ş. Koç Holding Emekli ve Yardım Sandığı Vakfı Vehbi Koç Vakfı Diğer |
12,05 81.428 12,05 81.428 5,56 37.572 5,56 37.572 5,14 34.722 5,14 34.722 0,17 1.137 0,17 1.137 25,15 169.960 25,15 169.960 |
| Ödenmiş sermaye toplamı | 100,00 675.728 100,00 675.728 |
| Sermaye düzeltme farkları(*) | 468.811 468.811 |
| Toplam sermaye | 1.144.539 1.144.539 |
(*) Sermaye düzeltme farkları, sermayeye yapılan nakit ve nakit benzeri ilavelerin KGK tarafından yayımlanmış TMS/TFRS’lere göre düzeltilmiş toplam tutarları ile düzeltme öncesindeki tutarları arasındaki farkı ifade eder. Sermaye düzeltmesi farklarının sermayeye eklenmek dışında bir kullanımı yoktur.
Şirketin tüm hisse sahipleri aynı eşit haklara sahip olup herhangi bir hisse sahibine bir imtiyaz tanınmamıştır.
Birleşme denkleştirme hesabı
30 Haziran 2009 tarihinde gerçekleşen Grundig Elektronik A.Ş. birleşmesinden kaynaklanmaktadır.
57
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 24 – ÖZKAYNAKLAR (Devamı)
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler
Türk Ticaret Kanunu’na göre kanuni yedek akçe, şirketin ödenmiş sermayesinin %20’sine ulaşılıncaya kadar, yıllık karın %5’i olarak ayrılır. Diğer kanuni yedek akçe, pay sahiplerine yüzde beş oranında kâr payı ödendikten sonra, kârdan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın %10’u oranında ayrılır. Türk Ticaret Kanunu’na göre, kanuni yedek akçe sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir.
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedeklerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 | Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|---|
| Kanuni yedek akçe | 409.115 | 409.115 |
Geçmiş Yıllar Karları
Net dönem karı dışındaki birikmiş karlar bu kalemde gösterilir. Özleri itibarıyla birikmiş kar niteliğinde olan dolayısıyla kısıtlanmamış olan olağanüstü yedekler de birikmiş kar sayılır ve bu kalemde gösterilir.
Kar Payı Dağıtımı
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK’nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II19.1 no’lu Kar Payı Tebliği’ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar payları eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecektir ve ara dönem finansal tablolarda yer alan kâr üzerinden nakden kar payı avansı dağıtılabilecektir.
TTK’ya göre ayrılması gereken yedek akçeler ile esas sözleşmede veya kar dağıtım politikasında pay sahipleri için belirlenen kar payı ayrılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına, ertesi yıla kar aktarılmasına ve intifa senedi sahiplerine, yönetim kurulu üyelerine, ortaklık çalışanlarına ve pay sahibi dışındaki kişilere kardan pay dağıtılmasına karar verilemeyeceği gibi, pay sahipleri için belirlenen kar payı nakden ödenmedikçe bu kişilere kardan pay dağıtılamaz.
Şirket’in 19 Mart 2019 tarihli Olağan Genel Kurul toplantısı ile, Sermaye Piyasası mevzuatı ile Şirket Esas Sözleşmesinin 18. maddesine ve 27 Mart 2014 tarihli Genel Kurul'da onaylanan Kar Dağıtım politikasına uygun olmak üzere, 2019 yılında, 2018 yılı hesap dönemine ait kardan kar payı dağıtımı yapılmamasına karar verilmiştir.
Şirket'in yasal kayıtlarında bulunan dönem karı ve kar dağıtımına konu edilebilecek diğer kaynakların toplam tutarı 31 Aralık 2019 itibarıyla 1.752.267 TL'dir (31 Aralık 2018: 1.417.696 TL).
58
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 25 - SATIŞLAR
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllar için, satışın yapıldığı müşterinin konumu esas alınarak coğrafi gruplanmış satış gelirleri aşağıdaki gibidir:
| 2019 | Türkiye | Avrupa | **Afrika ** | Asya Pasifik | **Diğer ** | **Toplam ** |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Net Satışlar | 10.326.217 | 15.066.835 | 2.112.454 | 3.146.165 | 1.290.102 | 31.941.773 |
| 2018 | Türkiye | Avrupa | Afrika |
Asya Pasifik | Diğer |
Toplam |
| Net Satışlar | 8.425.038 | 13.271.626 | 1.925.939 | 2.299.255 |
982.526 | 26.904.384 |
Grup, 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yıl için, yerine getirilmesi zamanın belli bir anında gerçekleşen edim yükümlülüklerine ilişkin 31.912.505 TL tutarında net satış muhasebeleştirmiştir.
Grup’un devam eden sözleşmelerinde kalan edim yükümlülüklerinden gelecekte muhasebeleştirmeye hak kazanacağı tutar 240.910 TL’dir. Şirket bu hasılatın 210.075 TL’lik kısmını altı yıl içerisinde finansal tablolarına hasılat olarak kaydetmeyi öngörmektedir.
Dönem içinde gerçekleşen edim yükümlülüklerindeki önemli değişimler aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| TFRS 15 politika değişikliği sebebiyle etki | - | 179.295 |
| 1 Ocak itibarıyla | 208.329 | 179.295 |
| Dönem içinde hasılat olarak muhasebeleştirilen | ||
| tutarlar hariç nakit artışı | (29.268) | (22.338) |
| İlerleme ölçümlerindeki değişikliklerden | ||
| kaynaklanan artışlar | 61.849 | 51.372 |
| 31 Aralık itibarıyla | 240.910 | 208.329 |
59
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 26 - NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER
Niteliklerine göre giderler satışların maliyeti, pazarlama giderleri, genel yönetim giderleri ve araştırma geliştirme giderlerini içermektedir.
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Hammadde, malzeme ve ticari mallar | 19.508.766 | 16.860.787 |
| Mamul, yarı mamul ve ticari mallardaki değişim | (500.633) | (745.233) |
| Personel giderleri | 3.572.033 | 2.924.665 |
| Nakliye, dağıtım ve depolama giderleri | 1.901.478 | 1.714.956 |
| Garanti ve montaj giderleri | 1.264.960 | 1.030.455 |
| Reklam, tanıtım ve promosyon giderleri | 1.072.420 | 849.010 |
| Amortisman ve itfa payları | 1.054.936 | 690.414 |
| Enerji giderleri | 223.641 | 165.176 |
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | 145.945 | 116.480 |
| Sigorta giderleri | 108.714 | 90.372 |
| Dava takip, danışmanlık ve denetim giderleri | 108.902 | 71.306 |
| Diğer | 1.197.174 | 1.098.932 |
| 29.658.336 | 24.867.320 |
Amortisman ve itfa payları ile personel giderlerinin fonksiyonel kırılımı aşağıdaki gibidir:
| Amortisman ve itfa payları | 2019 | 2018 |
|---|---|---|
| Satışların maliyeti | 459.016 | 379.124 |
| Pazarlama giderleri | 310.041 | 122.590 |
| Genel yönetim giderleri | 128.841 | 54.464 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 157.038 | 134.236 |
| 1.054.936 | 690.414 |
2019 yılı içerisinde aktifleştirilen amortisman giderleri toplamı 14.241 TL’dir (2018: 12.838 TL).
| Personel giderleri | 2019 | 2018 |
|---|---|---|
| Satışların maliyeti | 1.632.065 | 1.402.131 |
| Pazarlama giderleri | 1.089.876 | 861.582 |
| Genel yönetim giderleri | 783.427 | 617.080 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 66.665 | 43.872 |
| 3.572.033 | 2.924.665 |
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla amortisman hariç, gerçekleşen araştırma ve geliştirme harcamalarının toplamı 429.380 TL tutarındadır (2018: 327.865 TL).
60
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 27 - ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİR VE GİDERLER
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler: | ||
| Ticari işlemlere ilişkin kur farkı gelirleri | 709.273 | 1.078.169 |
| Tazminat ve teşvik gelirleri | 72.940 | 77.722 |
| Ticari işlemlere ilişkin vade farkı gelirleri | 69.602 | 58.142 |
| Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılığı (Not 9) | 4.419 | 4.844 |
| Diğer | 62.501 | 105.938 |
| 918.735 | 1.324.815 | |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler: | ||
| Ticari işlemlere ilişkin kur farkı giderleri | (301.854) | (471.119) |
| Ticari işlemlere ilişkin vade farkı giderleri | (9.721) | (65.560) |
| Peşinat iskontosu | (106.845) | (62.687) |
| Şüpheli alacak karşılığı gideri (Not 9) | (44.596) | (35.512) |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı gideri (Not 10) | (44.205) | (30.144) |
| Diğer | (41.193) | (59.535) |
| (548.414) | (724.557) |
NOT 28 – YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİR VE GİDERLER
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler: | ||
| Sabit kıymet satış karı | 6.816 | 13.184 |
| Finansal yatırımlardan temettü gelirleri | - | 94 |
| 6.816 | 13.278 | |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler: | ||
| Sabit kıymet satış zararı | (4.236) | (6.795) |
| Finansal varlık satış zararları | (4.320) | - |
| (8.556) | (6.795) |
NOT 29 - FİNANSMAN GELİRLERİ
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Kur farkı gelirleri (*) | 1.694.007 | 1.739.314 |
| Türev araçlardan karlar | 1.255.352 | 1.163.350 |
| Faiz gelirleri | 157.339 | 61.644 |
| Diğer | 7.625 | 911 |
| 3.114.323 | 2.965.219 |
(*) Kur farkı gelirleri, nakit ve nakit benzerleri, finansal borçlanmalar ve diğer finansal yükümlülükler ile ilişkilidir.
61
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 30- FİNANSMAN GİDERLERİ
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Kur farkı giderleri(*) | (1.839.049) | (2.760.465) |
| Faiz giderleri | (1.567.957) | (1.009.229) |
| Türev araçlardan zararlar | (1.240.583) | (884.598) |
| Diğer | (25.613) | (17.552) |
| (4.673.202) | (4.671.844) |
(*) Kur farkı giderleri, nakit ve nakit benzerleri, finansal borçlanmalar ve diğer finansal yükümlülükler ile ilişkilidir.
NOT 31 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Kurumlar ve gelir vergisi | 172.980 | 164.206 |
| Peşinödenenvergiler | (164.240) | (121.228) |
| Vergi borçları (net) | 8.740 | 42.978 |
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 1.012.290 | 878.247 |
| Ertelenmiş vergiyükümlülüğü | (575.898) | (511.386) |
| Ertelenmiş vergi varlığı, net | 436.392 | 366.861 |
Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Türkiye’de, kurumlar vergisi oranı %22’dir (2018: %22). Kurumlar vergisi oranı kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır.
5 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7061 sayılı “Bazı Vergi Kanunları İle Diğer Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” kapsamında 2018, 2019 ve 2020 yılları için kurumlar vergisi oranı %20’den %22’ye çıkarılmıştır. Söz konusu kanun kapsamında ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri, geçici farkların 2018, 2019 ve 2020 yıllarında vergi etkisi oluşturacak kısmı için %22 vergi oranı ile, geçici farkların 2021 ve sonraki dönemlerde vergi etkisi oluşturacak kısmı için ise %20 oranı ile hesaplanmıştır.
62
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 31 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (Devamı)
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllara ait kar veya zarar tablolarına yansıtılmış vergi tutarları aşağıda özetlenmiştir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Vergi (gideri)/geliri | ||
| - Cari dönem kurumlar vergisi | (244.526) | (248.748) |
| -Ertelenmiş vergi | 83.372 | 155.183 |
| Toplam vergi (gideri)/geliri, net | (161.154) | (93.565) |
| Vergi öncesi dönem karı | 1.114.180 | 949.406 |
| Eksi: İş Ortaklıkları’nın kar/zararındaki paylar | (21.041) | (12.226) |
| Vergi öncesi kar (İş Ortaklıkları’nın kar/zararındakipaylar hariç) 1.093.139 | 937.180 | |
| %22 yerel vergi oranı kullanılarak | ||
| hesaplanan dönem vergi gideri | (240.491) | (206.180) |
| İstisnalar | 72.501 | 77.256 |
| Mali zararlar ve diğer vergi avantajları (net etki) | 25.943 | 58.588 |
| Diğer ülkelerdeki farklı vergi oranlarının etkisi | 13.329 | 5.963 |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | (30.818) | (26.984) |
| Diğer | (1.618) | (2.208) |
| Kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilen dönem | ||
| vergi geliri | (161.154) | (93.565) |
Grup, ertelenmiş vergi varlıklarını ve yükümlülüklerini, finansal durum tablosu kalemlerinin KGK tarafından yayımlanan TMS/TFRS’ler uyarınca düzenlenmiş ve yasal finansal tabloları arasındaki farklı değerlendirilmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır. Söz konusu geçici farklar genellikle gelir ve giderlerin, TMS/TFRS’ler ve Vergi Kanunları’na göre değişik raporlama dönemlerinde muhasebeleşmesinden kaynaklanmaktadır.
63
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 31 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (Devamı)
Grup’un ilgili birikmiş geçici farklar ve ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin yürürlükteki vergi oranları kullanılarak hazırlanan dökümü aşağıdaki gibidir:
| Ertelenmiş vergi varlıkları/ Toplam geçici farklar (yükümlülükleri) |
|
|---|---|
| 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 31 Aralık 2019 31 Aralık 2018 |
|
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar İndirimli kurumlar vergisi uygulaması(*) Şüpheli alacaklar karşılığı Türev araçlar Stoklar Kıdem tazminatı karşılığı Garanti, montaj ve nakliye gider karşılığı Kullanılabilecek vergi indirimi Diğer |
3.841.065 3.274.756 (914.141) (800.105) - - 649.149 639.641 (66.862) (36.233) 18.278 9.736 (84.840) (59.079) 18.672 12.929 (326.795) (320.826) 95.687 93.921 (294.991) (248.744) 59.150 49.881 (742.723) (607.584) 169.878 132.421 (866.128) (566.644) 231.692 157.065 (426.140) (265.103) 108.027 71.372 |
| Ertelenmiş vergi varlığı, net | 436.392 366.861 |
(*) Şirket’in teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde ettiği kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu kapsamda 31 Aralık 2019 tarihi itibari ile Şirket’in öngörülebilir gelecekte faydalanacağı 649.149 TL (31 Aralık 2018: 639.641 TL) tutarında vergi avantajı ertelenmiş vergi aktifi olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllar için ertelenmiş vergi varlıklarının/ (yükümlülüklerinin) hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla – raporlanan | 366.861 | 208.098 |
| Muhasebe politikası değişikliği sebebiyle toplamı | - | 30.760 |
| 1 Ocak itibarıyla – yeniden düzenlenmiş | 366.861 | 238.858 |
| Kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilen | ||
| ertelenmiş vergi geliri | 83.372 | 155.183 |
| Özkaynaklara yansıtılan ertelenmiş vergi geliri | 27.013 | 15.979 |
| İktisaplar (Not 3) | (15.486) | - |
| Yabancıparaçevrim farkları | (25.368) | (43.159) |
| 31 Aralık itibarıyla | 436.392 | 366.861 |
64
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 31 - VERGİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ (Devamı)
Grup’un ertelenmiş vergi varlığı hesaplanmamış mahsup edilebilir mali zararlarının toplam tutarı ve ilgili vade dağılımı aşağıdaki gibidir:
| 31.12.2019 | ||
|---|---|---|
| 2020 | 18.799 | |
| 2021 | 59.897 | |
| 2022 | 62.448 | |
| 2023 | ve sonrası | 751.050 |
| 892.194 |
Bağlı ortaklıkların dağıtılmamış birikmiş karları, yatırımların ve işletme sermayesinin finansmanında kullanılmakta olup, üzerinden temettü dağıtımları, genel kurulunun onayına tabidir. Söz konusu birikmiş karların, bilanço tarihi itibarıyla tamamen dağıtılması söz konusu değildir, dolayısıyla herhangi bir ertelenmiş vergi yükümlülüğü oluşmamaktadır.
NOT 32- PAY BAŞINA KAZANÇ
Konsolide kar zarar tablolarında belirtilen pay başına kazanç, net karın ilgili dönem içinde mevcut hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
Şirketler mevcut hissedarlara birikmiş karlardan hisseleri oranında hisse dağıtarak (“Bedelsiz Hisseler”) sermayelerini arttırabilir. Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, hisselerin bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle elde edilir.
Pay başına kazanç ve pay başına dağıtılan brüt temettü aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2019 | 2018 | |
| Ana ortaklık payına düşen net | ||
| dönem karı | 924.833 | 851.756 |
| Çıkarılmış adi hisselerin ağırlıklı | ||
| ortalama adedi(her biri 1 kuruş) | 67.572.820.500 | 67.572.820.500 |
| Pay başına kazanç (kuruş)(*) | 1,369 | 1,261 |
| Sulandırılmış pay başına | ||
| kazanç (kuruş)(*) | 1,369 | 1,261 |
(*) Şirketin tüm hisse sahipleri aynı eşit haklara sahip olması ve imtiyazlı hisse bulunmaması nedeniyle adi ve sulandırılmış pay başına kazanç ve pay başına dağıtılan temettü tutarları farklılık göstermemektedir.
65
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI
(i) İlişkili tarafların bakiyeleri
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| (a) Ticari Alacaklar | ||
| Koçtaş Yapı Marketleri Ticaret A.Ş.(1) | 15.625 | 8.487 |
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş.(1) | 1.612 | 3.340 |
| Diğer | 437 | 232 |
| 17.674 | 12.059 | |
| (b) Borçlar | ||
| Kısa vadeli ticari borçlar | ||
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş.(1) | 265.601 | 236.701 |
| Ram Dış Ticaret A.Ş.(2) | 120.949 | 95.226 |
| Arçelik-LG(4) | 98.455 | 41.068 |
| Koç Holding A.Ş.(3) | 31.437 | 24.813 |
| Bilkom Bilişim Hizmetleri A.Ş.(1) | 28.989 | 7.832 |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş.(1) | 23.137 | 16.132 |
| Diğer | 37.399 | 19.825 |
| 605.967 | 441.597 |
([1] ) Koç Holding grup şirketleri ([2] ) İştirakler ([3] ) Ana ortak ([4] ) İş ortaklıkları
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| İlişkili taraflara kısa vadeli diğer borçlar | ||
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş.(*) | 31.212 | 27.253 |
| Diğer | 443 | 541 |
| 31.655 | **27.794 ** | |
| İlişkili taraflara uzun vadeli diğer borçlar | ||
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş.(*) | - | 27.641 |
| Diğer | - | 539 |
| - | 28.180 |
(*) Şirket’in, Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. (eski ünvanı Beko Ticaret A.Ş.’dir) ile Beko markasının kullanım hakkı ve Beko markalı ürünlerin pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetlerini 2001 yılından itibaren 20 yıl boyunca yürütme hakkına ilişkin sözleşmesi bulunmaktadır. Sözleşme süresinin bitiminde Beko markası üzerindeki tüm hakların, Şirket’e ait olmasından hareketle Beko markası maddi olmayan duran varlık olarak finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir. İlişkili taraflara diğer borçlara ilişkin söz konusu Beko markası net defter değeri 31 Aralık 2019 itibarıyla 81.040 TL tutarındadır (31 Aralık 2018: 81.040 TL).
66
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
33 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (Devamı)
(i) İlişkili tarafların bakiyeleri (devamı)
| İlişkili taraflara diğer borçların gelecekteki brüt ödemelerinin vadelerine göre analizi | İlişkili taraflara diğer borçların gelecekteki brüt ödemelerinin vadelerine göre analizi | aşağıdaki gibidir: | aşağıdaki gibidir: |
|---|---|---|---|
| 31 | Aralık 2019 | 31 | Aralık 2018 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar (brüt) | |||
| 1 yıla kadar | 31.926 | 28.426 | |
| 1-5 yılarası | - | 28.424 | |
| 31.926 | 56.850 | ||
| Gelecekte tahakkuk edecek vade farkı | (271) | (876) | |
| İlişkili taraflaradiğer borçlarbugünkü değeri(net) | 31.655 | 55.974 |
İlişkili taraflara diğer borçların gelecekteki ödemelerinin bugünkü değerinin vadelerine göre analizi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| 1 yıla kadar | 31.655 | 27.794 |
| 1-5 yılarası | - | 28.180 |
| 31.655 | 55.974 | |
| c) Mevduatlar: | ||
| YapıveKredi Bankası A.Ş. veBağlıOrtaklıkları(1) | 947.607 | 2.433.594 |
(c) Mevduatlar:
(1) Koç Holding grup şirketleri
(d) Türev araçlar
| (d) Türev araçlar | |
|---|---|
| Kontrat 31 Aralık 2019 tutarı |
Gerçeğe uygun değer |
varlıklar/(yükümlülükler) |
|
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ve Bağlı Ortaklıkları 647.594 |
132 (1.491) |
| Kontrat 31 Aralık 2018 tutarı |
**Gerçeğe uygun değer ** |
varlıklar/(yükümlülükler) |
|
| YapıveKredi Bankası A.Ş. veBağlıOrtaklıkları 1.583.952 |
5.080 (2.001) |
67
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI (Devamı)
(ii) İlişkili taraflarla yapılan işlemler
| (a) Mal ve hizmet satışları: | 2019 | 2018 |
|---|---|---|
| Koçtaş Yapı Marketleri Ticaret A.Ş. | 44.534 | 30.165 |
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. | 24.145 | 14.747 |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. | 980 | 3.938 |
| Diğer | 9.774 | 6.949 |
| 79.433 | 55.799 | |
| (b) Mal ve hizmet alımları: | 2019 | 2018 |
| Zer Merkezi Hizmetler ve Ticaret A.Ş. | 1.474.587 | 1.291.196 |
| Arçelik-LG | 463.123 | 798.644 |
| Ram Dış Ticaret | 370.945 | 367.168 |
| Bilkom Bilişim Hizmetleri A.Ş. | 187.376 | 124.792 |
| Koç Sistem Bilgi ve İletişim Hizmetleri A.Ş. | 102.893 | 86.143 |
| Ram Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş.(*)(1) | 52.654 | 18.451 |
| Diğer | 280.287 | 328.198 |
| **2.931.865 ** | **3.014.592 ** |
Grup, Zer Merkezi Hizmetler A.Ş.’den direkt ve endirekt malzeme ile hizmet satın alımı yapmaktadır. Ödeme vade tarihleri ortalama altmış gündür.
Grup, Arçelik-LG tarafından üretilmekte olan klima cihazlarını satın almaktadır. Alımlardaki koşullar, satışlardaki koşullar ile uyumlu olarak belirlenmektedir.
(*) Sigorta acentesi olarak faaliyet gösteren Ram Sigorta Aracılık Hizmetleri A.Ş. aracılığı ile ilişkili taraf olmayan sigorta şirketleri arasında imzalanan poliçeler kapsamında 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren dönemde ödenen ve tahakkuk eden prim tutarını içermektedir.
(1) Koç Holding grup şirketleri
(c) Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar
Şirket’in 31 Aralık 2019 tarihinde sona eren yılda Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcıları ve Genel Müdüre doğrudan bağlı Direktörlere sağladığı faydalar toplamı 75.402 TL’dir (1 Ocak - 31 Aralık 2018: 65.242 TL). Bu tutarın tamamı, kısa vadeli faydalardan oluşmaktadır. 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla üst düzey yöneticilere ayrılmalarından dolayı yapılan ödeme yoktur (1 Ocak - 31 Aralık 2018:Yoktur).
(d) Diğer işlemler
| d) Diğer işlemler |
||
|---|---|---|
| 2019 | 2018 | |
| Faiz gelirleri: | ||
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ve Bağlı Ortaklıkları | 46.125 | 27.211 |
| Faiz giderleri: | ||
| Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ve Bağlı Ortaklıkları | 2.778 | 5.840 |
68
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ
Grup faaliyetlerinden dolayı maruz kaldığı, borç ve sermaye piyasası fiyatlarındaki, döviz kurları ile faiz oranlarındaki değişimlerin etkileri dahil çeşitli finansal riskleri yönetmeye odaklanmıştır. Grup risk yönetim programı ile piyasalardaki dalgalanmaların getireceği potansiyel olumsuz etkilerin en aza indirgenmesini amaçlamıştır.
Finansal riskten korunma amaçlı faaliyetler ve türev araçlar
Likidite riski
Finansal yükümlülüklerin yerine getirilememesi riski, finansal durum tablosu ve nakit akışının uyumlu bir şekilde yönetilmesi ile bertaraf edilmektedir. Bu kapsamda, alacak ve borç gün vadelerinin uyumlu olmasına özen gösterilmekte, etkin stok yönetimi ile kısa vadeli likidite yönetimi yapılmakta ve konsolide finansal durum tablosunda herhangi bir risk unsurunu bertaraf etmek üzere hesaplanmış bir nakit seviyesinin korunması sağlanmaktadır.
Orta ve uzun vadeli likidite yönetiminde ise Grup’un nakit akış tahminleri finansal piyasalar ve sektör dinamikleri baz alınarak yapılmakta, farklı finansal kaynaklar aracılığıyla ortalama borcun belli bir vadenin üzerinde tutulması gözetilmektedir.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla Grup’un finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre analizi aşağıdaki gibidir:
gibidir: |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme | ||||||
| Toplam finansal yükümlülükler | Kayıtlı |
uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1 yıl - | 5 yıl |
| (Türev olmayan): | Değeri | nakit akışı | kısa |
arası 5 yıl arası ve üzeri | ||
| Finansal borçlar | 14.955.136 | 17.716.868 | 3.315.199 | 3.980.978 | 9.808.752 611.939 | |
| Ticari borçlar | 5.564.069 | 5.598.394 | 5.375.460 | 222.934 | - | - |
| Diğer borçlar - ilişkili taraflara | ||||||
| diğer borçlar | 31.655 | 31.926 | 8.165 | 23.761 | - | - |
| Diğer borçlar- ilişkili olmayan | ||||||
| taraflara diğerborçlar | 400.570 | 400.567 | 373.337 | 27.230 | - | - |
| **20.951.430 ** | **23.747.755 ** | **9.072.161 ** | **4.254.903 ** | 9.808.752 611.939 |
| Sözleşme | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kayıtlı | uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1 yıl - | 5 yıl | |
| Türev araçlar | değeri | nakit akışı | kısa |
**arası ** | **5 yılarası ** | ve üzeri |
| Türev nakit girişleri | - | 3.804.986 | 3.723.180 | 81.806 | - | - |
| Türevnakit çıkışları | - | (3.785.776) | (3.702.657) | (83.119) | - | - |
| Türev araçlar (net) | (80.598) | 19.210 | 20.523 | (1.313) | - | - |
69
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla Grup’un finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre analizi aşağıdaki gibidir:
| Sözleşme | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Toplam finansal yükümlülükler | Kayıtlı |
uyarınca | 3 aydan |
3-12 ay |
1 yıl - |
5 yıl | |
| (Türev olmayan): | Değeri | nakit akışı | kısa |
arası |
5 yıl arası | ve üzeri | |
| Finansal borçlar | 11.948.278 | 13.483.739 | 3.312.933 | 2.868.771 | 7.038.747 | 263.288 | |
| Ticari borçlar | 4.734.444 | 4.789.337 | 4.652.447 | 136.890 |
- |
- | |
| Diğer borçlar - ilişkili taraflara | |||||||
| diğer borçlar | 55.974 | 56.850 | 6.974 |
21.452 |
28.424 |
- | |
| Diğer borçlar- ilişkili olmayan | |||||||
| taraflara diğerborçlar | 241.069 | 241.069 | 220.426 | 20.643 | - | - | |
| 16.979.765 | 18.570.995 | 8.192.780 | 3.047.756 | 7.067.171 | 263.288 | ||
| Sözleşme | |||||||
| Kayıtlı uyarınca 3 |
aydan | 3-12 ay | 1 yıl - | 5 yıl | |||
| Türev araçlar | **değeri nakit ** | akışı | kısa | **arası ** | **5 yılarası ** | ve üzeri | |
| Türev nakit girişleri | - 8.205.070 5.282.213 |
697.496 | 2.225.361 | - | |||
| Türevnakit çıkışları | -(8.022.122) (5.229.922) (1.053.294) (1.738.906) | - | |||||
| Türev araçlar (net) | (55.877) 182.948 |
52.291 (355.798) |
486.455 | - |
70
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Faiz oranı riski
Faiz oranlarındaki değişimler, faize duyarlı varlık ve yükümlülükler üzerinde yaptığı etkiyle finansal sonuçlar açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. Bu risk, konsolide finansal durum tablosunda sabit-değişken dengesi kurularak, faize duyarlı kalemlerin miktar ve vadelerini dengeleyerek bilanço içi yöntemlerle veya gerekli durumlarda türev araçlar kullanılarak yönetilmektedir.
Bu kapsamda, alacak ve borçların sadece vadelerinin değil, faiz değişim dönemlerinin de uyumlu olmasına önem verilmektedir. Faiz oranı dalgalanmalarından en az şekilde etkilenmek amacıyla, bir yandan finansal borçların ve alacakların faiz değişim dönemleri uyumlaştırılırken, diğer yandan bu borçların kendi içlerinde “sabit faiz/değişken faiz” ve “kısa vade/uzun vade” dengeleri gözetilmektedir.
31 Aralık 2019 ve 2018 tarihleri itibarıyla finansal durum tablosu kalemlerine ilişkin ortalama etkin yıllık faiz oranları aşağıdaki gibidir:
| Güney | |||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | ABD | **İngiliz ** | Rumen | Rus | Çin | Afrika | Çek | İsveç | Mısır | Norveç | **Namibya ** | **İsviçre Avustralya ** | **Yeni Zelanda ** | Tayland | **Botswana ** | Vietnam | PakistanHong | Kong | **Bangladeş ** | Birleşik Arap | |||
| (%) | TL | Avro | Doları | Sterlini | **Leyi ** | **Rublesi ** | Yuanı | **Randı ** | **Korunası ** | Kronu | Lirası | Kronu | **Doları ** | Frangı | Doları | Doları | Bahtı | Pulası | Dongu | Rupisi | Doları | **Takası ** | Emirlikleri Dirhemi |
| Dönen varlıklar | |||||||||||||||||||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 10,64 | (0,00) | 2,14 | 0,63 | 0,26 | 7,47 | 1,61 | - | 0,75 | (0,75) | 5,26 | 1,19 | 4,75 | (0,75) | 0,00 | 1,35 | 0,70 | 0,55 | 1,00 | 11,25 | 0,13 | - | 1,5 |
| Ticari alacaklar | 4,86 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | |
| Kısa vadeli yükümlülükler | |||||||||||||||||||||||
| Kısa vadeli krediler | 19,04 | 0,45 | 2,39 | - | 3,62 | - | - | 8,03 | - | - | - | - | - | - | 3,25 | - | - | - | - | 13,74 | - | 9,21 | - |
| Ticari borçlar | 9,68 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Uzun vadeli yükümlülükler | |||||||||||||||||||||||
| Uzun vadeli krediler | 18,41 | 1,95 | - | - | - | - | - | 9,74 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 13,64 | - | 9,32 | - |
| Uzun vadeli tahvil ihraçları | 19,07 | 4,00 | 5,10 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Güney | |||||||||||||||||||||||
| ABD | **İngiliz ** | Rumen | Rus | Çin | Afrika | Çek | İsveç | Mısır | Norveç | **Namibya ** | **İsviçre Avustralya ** | **Yeni Zelanda ** | Tayland | **Botswana ** | Vietnam | PakistanHong | Kong | Bangladeş | Birleşik Arap | ||||
| 31 Aralık 2018 (%) | TL | Avro | Doları | Sterlini | **Leyi ** | **Rublesi ** | Yuanı | **Randı ** | **Korunası ** | Kronu | Lirası | Kronu | **Doları ** | Frangı | Doları | Doları | Bahtı | Pulası | Dongu | Rupisi | Doları | **Takası ** | Emirlikleri Dirhemi |
| Dönen varlıklar | |||||||||||||||||||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 23,02 | 1,54 | 3,44 | 0,62 | 0,06 | 7,25 | 2,96 | 5,25 | - | - | 10,39 | 0,46 | 5,00 | (0,75) 0,00 | 0,00 | 0,70 | 1,00 | 1,00 | 4,83 | 0,25 | - | - | |
| Ticari alacaklar | 12,15 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Kısa vadeli yükümlülükler | |||||||||||||||||||||||
| Finansal borçlar | 21,22 | 0,45 | - | - | 4,94 | - | - | 8,23 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 9,31 | - | - | - |
| Ticari borçlar | 12,09 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Uzun vadeli yükümlülükler | |||||||||||||||||||||||
| Finansal borçlar | 20,02 | 2,63 | - | - | - | - | - | 9,66 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| Uzun vadeli tahvil ihraçları | - | 4,00 | 5,10 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
71
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Şirketin faiz oranına duyarlı finansal araçlarını gösteren tablo aşağıdaki gibidir:
| 2019 | 2018 | |
|---|---|---|
| Sabit faizli finansal araçlar | ||
| Vadeli mevduatlar | 5.125.211 | 3.211.006 |
| Kredi ve tahvilller | 11.320.264 | 10.297.821 |
| Diğer | 125.967 | 128.091 |
| Değişken faizli finansal araçlar | ||
| Vadeli mevduatlar | 1.244.498 | 1.445.506 |
| Krediler | 2.773.485 | 1.522.366 |
Değişken faizli finansal araçlar için 31 Aralık 2019 tarihinde mevcut tüm para birimleri cinsinden olan faiz 100 baz puan yüksek/düşük olsaydı ve diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı, değişken faizli kredilerden ve vadeli mevduatlardan oluşan yüksek/düşük faiz geliri/gideri sonucu vergi öncesi dönem karı 15.290 TL daha yüksek/düşük olacaktı (2018: 769 TL daha düşük/yüksek olacaktı).
Fonlama riski
Mevcut ve ilerideki muhtemel borç gereksinimlerinin fonlanabilme riski, yeterli sayıda ve yüksek kalitedeki kredi sağlayıcılarının erişilebilirliğinin sürekli kılınması suretiyle yönetilmektedir.
Kredi riski
Grup, vadeli satışlardan kaynaklanan ticari alacakları ve bankalarda tutulan mevduatları dolayısıyla kredi riskine maruz kalmaktadır.
Ticari alacakların tahsilat riskinin yönetiminde alacakların mümkün olan en yüksek oranda teminat altına alınması prensibi ile hareket edilmektedir. Bu kapsamda kullanılan yöntemler şunlardır:
-
Banka teminatları (teminat mektubu, akreditif vb),
-
Kredi sigortası (Global sigorta poliçeleri, Eximbank ve faktoring sigortaları vb),
-
Gayrimenkul ipoteği,
-
Ciro edilen çek ve senetler.
Teminatlar ile güvence altına alınmayan müşteriler için risk kontrolü müşterinin finansal pozisyonu, geçmiş tecrübeleri ve diğer faktörleri dikkate alarak müşterinin kredi kalitesinin değerlendirilmesi sonucu bireysel limitler belirlenmekte ve söz konusu kredi limitlerinin kullanımı sürekli olarak izlenmektedir.
Bankalar için bağımsız derecelendirme kuruluşlarının vereceği değerlendirme derecelerine dikkat edilmektedir.
Finansal varlıkların yönetiminde de aynı kredi risk yönetimi prensipleri ile hareket edilmektedir. Yatırımlar likiditesi en yüksek enstrümanlara yapılmakta, işlemin yapıldığı kuruluşun kredi notuna dikkat edilmektedir.
72
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibarıyla kredi ve alacak riski detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | Ticari alacaklar Bankalardaki Türev İlişkili taraf Diğer taraf mevduat araçlar |
|---|---|
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski(1) Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (2) A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri - Vadesi geçmiş (Brüt defter değeri) - Değer düşüklüğü (-) - Net değerin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı D. Beklenen kredi zararları (-) |
17.674 9.549.714 6.830.479 2.008 - (7.443.494) - - 17.674 8.869.904 6.830.479 2.008 - (6.888.335) - - - 627.870 - - - (498.736) - - - 56.423 - - - 284.247 - - - (227.824) - - - (56.423) - - - (4.483) - - |
| 31 Aralık 2018 | Ticari alacaklar Bankalardaki Türev İlişkili taraf Diğer taraf mevduat araçlar |
|---|---|
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski(1) Azami riskin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı (2) A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı B. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri - Teminat vs. ile güvence altına alınmış kısmı C. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri - Vadesi geçmiş (Brüt defter değeri) - Değer düşüklüğü (-) - Net değerin teminat, vs. ile güvence altına alınmış kısmı D. Beklenen kredi zararları (-) |
12.059 7.779.942 5.225.608 195.218 - (6.537.570) - - 12.059 7.151.501 5.225.608 195.218 - (6.072.337) - - - 594.427 - - - (426.948) - - - 38.285 - - - 241.135 - - - (202.850) - - - (38.285) - - - (4.271) - - |
(1) Elde bulundurulan teminatlar veya kredi güvenilirliğinde artış sağlayan diğer unsurlar dikkate alınmaksızın, bilanço tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riskini gösteren tutarlardır.
(2) Teminatların önemli miktarı, gayrimenkul ipotekleri ve ticari alacak sigortalarını içermektedir.
73
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
a) Vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış alacakların kredi kalitesine ilişkin detaylar
| **31 ** | Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | ||
|---|---|---|---|---|
| Grup | 1 | 151.125 | 19.717 | |
| Grup | 2 | 8.470.945 | 6.849.922 | |
| Grup | 3 | 265.508 | 293.921 | |
| 8.887.578 | 7.163.560 |
Grup 1 - Yeni müşteriler (3 aydan kısa süredir müşteri olanlar).
Grup 2 - Önceki dönemlerde tahsilat gecikmesi yaşanmamış mevcut müşteriler (3 aydan uzun süredir müşteri olanlar).
Grup 3 - Önceki dönemlerde tahsilat gecikmesi yaşanmış, ancak gecikmeli olsa da tahsilat yapılmış mevcut müşteriler.
b) Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış alacakların yaşlandırma tablosu
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| 0-1 ay arası | 301.664 | 298.221 |
| 1-3 ay arası | 133.773 | 157.045 |
| 3-12 ay arası | 147.167 | 97.192 |
| 1-5 yıl arası | 45.266 | 41.969 |
| 627.870 | 594.427 |
c) Ticari alacakların coğrafi bölge yoğunlaşması
| **31 ** | Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|---|
| Türkiye | 4.389.145 | 3.608.325 | |
| Avrupa | 3.152.228 | 2.383.813 | |
| Diğer | 2.026.015 | 1.799.863 | |
| 9.567.388 | **7.792.001 ** |
Grup ticari alacakların beklenen kredi zararı karşılığının hesaplaması için TFRS 9’da belirtilen kolaylaştırılmış yaklaşımı uygulamıştır. Bu yaklaşım tüm ticari alacaklar için ömür boyu beklenen kredi zararı karşılığı uygulamasına izin vermektedir. Beklenen kredi zararını ölçmek için, öncelikle Grup ticari alacaklarını vadeleri ve kredi riski karakterleri dikkate alarak gruplandırmıştır. Geçmiş kredi zarar deneyimleri ve ileriye yönelik makroekonomik göstergeler kullanılarak gruplandırılan her bir ticari alacak sınıfı için beklenen kredi zararı oranı hesaplanmış ve belirlenen oran ile ticari alacak toplamları çarpılarak beklenen kredi zarar karşılığı hesaplanmıştır.
31 Aralık 2019 tarihi itibariyle yapılan hesaplamaya ilişkin açıklamalar aşağıdaki gibidir:
| Vadesi | Vadesi | Vadesi | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Vadesi | 0-1 ay | 1-3 ay | 3 aydan fazla | ||
| Geçmemiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | Toplam | |
| Kredi Zararı Oranı (%) | 0,02 | 0,04 | 0,34 | 0,53 | |
| Dönem Sonu Bakiye | 8.887.578 | 311.941 | 133.773 | 466.403 | 9.799.695 |
| Beklenen Kredi Zararları | 1.425 |
133 | 452 | 2.473 | 4.483 |
74
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık 2018 tarihi itibariyle yapılan hesaplamaya ilişkin açıklamalar aşağıdaki gibidir:
| Vadesi | Vadesi | Vadesi | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Vadesi | 0-1 ay | 1-3 ay | 3 aydan fazla | ||
| Geçmemiş | geçmiş | geçmiş | geçmiş | **Toplam ** | |
| Kredi Zararı Oranı (%) | 0,04 | 0,08 | 0,38 | 0,51 | |
| Dönem Sonu Bakiye | 7.151.501 | 298.221 | 157.045 | 139.161 | 7.745.928 |
| Beklenen Kredi Zararları | 2.740 |
229 | 591 | 711 | 4.271 |
Döviz kuru riski
Grup’un yaygın bir coğrafyada faaliyet göstermesinin bir sonucu olarak, operasyonlar çok sayıda farklı para birimi ile gerçekleşmektedir. Bu nedenle, döviz kuru riski maruz kalınan en önemli finansal risklerden biridir.
Şirket ile bağlı ortaklıklar arasındaki ticari ilişki, ilgili mevzuatlar çerçevesinde bağlı ortaklıkların fonksiyonel para birimleri bazında merkezi olarak yönetilmekte ve böylece bağlı ortaklıklar tarafındaki kur riski en aza indirilmektedir. Söz konusu pozisyon tutarlarının toplam özkaynağa oranının belli bir aralıkta kalması hedeflenmektedir.
Bu riskin yönetiminde ana prensip, sıfıra yakın yabancı para varlık pozisyonu seviyesi sağlanarak kur dalgalanmalarının etkisini en aza indirmektir.
Diğer risk kalemlerinde olduğu gibi, kur riskinin yönetiminde de mümkün olduğunca bilanço içi yöntemler tercih edilmektedir. Ancak, gerekli olduğu durumlarda türev araçlar da kullanılarak yabancı para varlık pozisyonu hedeflenen seviyelerde korunmaktadır.
Yurt dışındaki işletmelerde bulunan net yatırımların finansal riskten korunması
Grup, Avrupa’da faaliyet gösteren bazı bağlı ortaklıklarındaki net yatırımlarının Türk Lirasına çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru riskinden korunmak amacıyla, Avro cinsinden ihraç edilen tahvillerin bir bölümünü riskten korunma aracı olarak tanımlamıştır. Net yatırımların finansal riskten korunmasına yönelik olarak tanımlanmış kredinin kurdan kaynaklanan değer değişiminin etkin olan kısmı, yurt dışındaki bağlı ortaklıkların net varlıklarının Türk Lirasına çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru farklarından mahsup edilmek üzere özkaynaklar altında yurt dışındaki işletmelerde bulunan net yatırımların finansal riskten korunma fonunda gösterilmektedir. 31 Aralık 2019 itibarıyla banka kredilerinin vergi etkisi öncesi 153.846.154 Avro tutarındaki kısmı, yurt dışındaki bağlı ortaklıklardaki net yatırımın döviz kuru riskinden korunma aracı olarak tanımlanmıştır (31 Aralık 2018: 153.846.154 Avro).
Yabancı para pozisyonu
Grup’un döviz cinsinden sahip olduğu varlık ve yükümlülüklerin konsolidasyon düzeltmeleri öncesi tutarları aşağıdaki gibidir:
| utarları aşağıdaki gibidir: | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| Varlıklar | 10.015.946 | 8.419.230 |
| Yükümlülükler | (9.079.570) | (8.169.123) |
| Net finansal durum pozisyonu | 936.376 | 250.107 |
| Türev enstrümanların net pozisyonu | (1.058.778) | (347.860) |
| Yabancıpara varlıkpozisyonu(net) | (122.402) | (97.753) |
75
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
Şirket ve bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerin ekonomilerine göre geçerli fonksiyonel para birimleri dışında kalan para birimleri yabancı para olarak kabul edilmiştir. Orijinal para birimleri bin (‘000) ile ifade edilmiştir.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla Grup tarafından tutulan, yabancı para varlıklar ve borçların orijinal para birimi cinsinden tutarları ve toplam TL karşılığı aşağıdaki gibidir:
| Güney | Diğer Para |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ABD | İngiliz | Rus | Çin | Polonya | Afrika | Birimlerinin | TL | ||
| Avro | Doları | Sterlini | Rublesi | Yuanı | Zlotisi | Randı | TL Karşılığı | Karşılığı | |
| Dönen Varlıklar | |||||||||
| Ticari alacaklar | 428,385 | 192,969 | 107,633 | 408,465 | 464,057 | 115,882 | 206 | 387,131 | 5,831,996 |
| Parasal finansal varlıklar | 127,453 | 542,613 | 22 | - | - | 1 | 73 | 3,408 | 4,074,481 |
| Diğer | 832 | 14,704 | - | - | 19,539 | - | 170 | - | 109,469 |
| Toplam Varlıklar | 556,670 | 750,286 | 107,655 | 408,465 | 483,596 | 115,883 | 449 | 390,539 | 10,015,946 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | - | - | - | ||||||
| Ticari borçlar | 224,845 | 239,301 | 4,993 | - | 108,551 | - | 12 | 8,716 | 3,056,175 |
| Finansal yükümlülükler | 15,958 | 9,216 | - | - | - | - | 72 | - | 160,905 |
| Parasal olan diğer yükümlülükler | 843 | 9,129 | - | - | - | - | 139 | 38,642 | 98,535 |
| - | |||||||||
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | - | ||||||||
| Finansal yükümlülükler | 420,050 | 500,000 | - | - | - | - | 10 | - | 5,763,689 |
| Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | 630 | - | 266 |
| Toplam Yükümlülükler | 661,696 | 757,646 | 4,993 | - | 108,551 | - | 863 | 47,358 | 9,079,570 |
| Net Finansal Durum Pozisyonu | (105,027) | (7,360) | 102,662 | 408,465 | 375,045 | 115,883 | (414) | 343,181 | 936,376 |
| Aktif karakterli döviz cinsinden | |||||||||
| türev ürünler (*) | 240,096 | 39,902 | - | - | 55,870 | - | - | 33,146 | 1,914,188 |
| Pasif karakterli döviz cinsinden | |||||||||
| türev ürünler (*) | (134,600) | (49,273) | (104,800) | (408,000) | (460,000) | (113,646) | - | (364,621) | (2,972,966) |
| Döviz cinsinden | |||||||||
| türev ürünlerin net pozisyonu | 105,496 | (9,371) | (104,800) | (408,000) | (404,130) | (113,646) | - | (331,475) | (1,058,778) |
| Net Yabancı Para Varlık/ | |||||||||
| (Yükümlülük) Pozisyonu | 470 | (16,731) | (2,138) | 465 | (29,085) | 2,237 | (414) | 11,706 | (122,402) |
| Parasal Kalemler Net Yabancı Para | |||||||||
| Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu | (105,859) | (22,064) | 102,662 | 408,465 | 355,506 | 115,883 | (584) | 343,181 | 826,907 |
| Döviz Varlıkların Hedge Edilen | |||||||||
| Kısmının Tutarı | 134,600 | 49,273 | 104,800 | 408,000 | 460,000 | 113,646 | - | 364,621 | 2,972,968 |
| Döviz Yükümlülüklerin Hedge Edilen | |||||||||
| Kısmının Tutarı | 86,250 | 39,902 | - | - | 55,870 | - | - | 33,146 | 891,019 |
(*) Avrupa’da faaliyet gösteren bazı bağlı ortaklıklardaki net yatırımların Türk Lirasına çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru riskinden korunmak amacıyla Avro cinsinden ihraç edilen tahvillerin bir bölümü net yatırım riskinden korunma enstrümanı olarak tanımlanmıştır.
76
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla Grup tarafından tutulan, yabancı para varlıklar ve borçların orijinal para birimi cinsinden tutarları ve toplam TL karşılığı aşağıdaki gibidir:
==> picture [454 x 316] intentionally omitted <==
----- Start of picture text -----
Güney Diğer Para
ABD İngiliz Rus Çin Polonya Afrika Birimlerinin TL
Avro Doları Sterlini Rublesi Yuanı Zlotisi Randı TL Karşılığı Karşılığı
Dönen Varlıklar
Ticari alacaklar 428.626 184.618 105.679 621.748 560.922 124.607 155.964 308.053 5.272.472
Parasal finansal varlıklar 349.882 115.207 23 - 1 - 5 23.665 2.739.003
Diğer 20.919 47.406 27 - 37.878 - - 3.213 407.755
Toplam Varlıklar 799.427 347.231 105.729 621.748 598.801 124.607 155.969 334.931 8.419.230
- - -
Kısa Vadeli Yükümlülükler - - -
Ticari borçlar 214.069 225.131 908 18 54.671 - - 10.577 2.533.080
Finansal yükümlülükler 56.997 6.111 - - - - - - 375.727
Parasal olan diğer yükümlülükler 795 8.464 - - - - - 34.619 83.939
Uzun Vadeli Yükümlülükler
Finansal yükümlülükler 417.765 500.000 - - - - - - 5.148.737
Parasal olan diğer yükümlülükler - 5.254 - - - - - - 27.640
Toplam Yükümlülükler 689.626 744.960 908 18 54.671 - - 45.196 8.169.123
Net Finansal Durum Pozisyonu 109.801 (397.729) 104.821 621.730 544.130 124.607 155.969 289.735 250.107
Aktif karakterli döviz cinsinden
türev ürünler () 450.463 532.054 - - 788 - - 27.770 5.542.842
Pasif karakterli döviz cinsinden
türev ürünler () (596.368) (109.605) (102.594) (610.000) (560.000) (122.000) (150.000) (337.726) (5.890.702)
Döviz cinsinden
türev ürünlerin net pozisyonu (145.905) 422.449 (102.594) (610.000) (559.212) (122.000) (150.000) (309.956) (347.860)
Net Yabancı Para Varlık/
(Yükümlülük) Pozisyonu (36.104) 24.720 2.227 11.730 (15.082) 2.607 5.969 (20.221) (97.753)
Parasal Kalemler Net Yabancı Para
Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu 88.882 (445.135) 104.794 621.730 506.252 124.607 155.969 286.522 (157.648)
Döviz Varlıkların Hedge Edilen
Kısmının Tutarı 596.368 109.605 102.594 610.000 560.000 122.000 150.000 337.726 5.890.702
Döviz Yükümlülüklerin Hedge Edilen
Kısmının Tutarı 296.617 532.054 - - 788 - - 27.770 4.615.457
----- End of picture text -----
(*) Avrupa’da faaliyet gösteren bazı bağlı ortaklıklardaki net yatırımların Türk Lirasına çevrilmesinden kaynaklanan döviz kuru riskinden korunmak amacıyla Avro cinsinden ihraç edilen tahvillerin bir bölümü net yatırım riskinden korunma enstrümanı olarak tanımlanmıştır.
77
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık 2019 ve 31 Aralık 2018 tarihleri itibarıyla ilgili para birimleri TL karşısında %10 oranında değer kazansaydı/kaybetseydi ve diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı, yabancı para net pozisyonundan dolayı oluşacak kur farkı karı/ zararı sonucu vergi öncesi kar/zarar ve diğer kapsamlı gelir (vergi öncesi) etkisi, aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Döviz kuru riskinden korunan kısımlar, bilanço dışı türev enstrümanların etkilerini içermektedir.
| 31.12.2019 | Kar / (Zarar) Diğer Kapsamlı Gelir |
|---|---|
| Yabancı paranın %10 oranında değer kazanması kaybetmesi kazanması kaybetmesi |
|
| ABD Doları net varlık/yükümlülüğü ABD Doları riskinden korunan kısım ABD Doları net etki |
(4.372) 4.372 (7.353) 7.353 (5.567) 5.567 (5.567) 5.567 (9.939) 9.939 (12.920) 12.920 |
| Avro net varlık/yükümlülüğü Avro riskinden korunan kısım Avro net etki |
32.470 (32.470) (44.253) 44.253 (32.156) 32.156 70.161 (70.161) 314 (314) 25.908 (25.908) |
| İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım İngiliz Sterlini net etki |
79.835 (79.835) 92.853 (92.853) (81.498) 81.498 (81.498) 81.498 (1.663) 1.663 11.355 (11.355) |
| Rus Rublesi net varlık/yükümlülüğü Rus Rublesi riskinden korunan kısım Rus Rublesi net etki |
3.902 (3.902) 87.377 (87.377) (3.897) 3.897 (3.897) 3.897 5 (5) 83.480 (83.480) |
| Polonya Zlotisi net varlık/yükümlülüğü Polonya Zlotisi riskinden korunan kısım Polonya Zlotisi net etki |
18.113 (18.113) 34.153 (34.153) (17.763) 17.763 (17.763) 17.763 350 (350) 16.390 (16.390) |
| Güney Afrika Randı net varlık/yükümlülüğü Güney Afrika Randı riskinden korunan kısım Güney Afrika Randı net etki |
(17) 17 121.211 (121.211) - - - - (17) 17 121.211 (121.211) |
| Çin Yuanı net varlık/yükümlülüğü Çin Yuanı riskinden korunan kısım Çin Yuanı net etki |
31.708 (31.708) 41.364 (41.364) (34.167) 34.167 (34.167) 34.167 (2.459) 2.459 7.197 (7.197) |
| Diğer yabancı para birimleri net varlık/yükümlülüğü Diğer yabancı para birimleri riskinden korunan kısım Diğer yabancı para birimleri Net Etki |
34.316 (34.316) 396.614 (396.614) (33.147) 33.147 (33.147) 33.147 1.169 (1.169) 363.467 (363.467) |
| (12.240) 12.240 616.088 (616.088) |
78
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
| 31.12.2018 | Kar / (Zarar) Diğer Kapsamlı Gelir |
|---|---|
| Yabancı paranın %10 oranında değer kazanması kaybetmesi kazanması kaybetmesi |
|
| ABD Doları net varlık/yükümlülüğü ABD Doları riskinden korunan kısım ABD Doları net etki |
(209.241) 209.241 (209.377) 209.377 222.248 (222.248) 222.246 (222.246) 13.007 (13.007) 12.869 (12.869) |
| Avro net varlık/yükümlülüğü Avro riskinden korunan kısım Avro net etki |
158.927 (158.927) 105.281 (105.281) (180.690) 180.690 (87.952) 87.952 (21.763) 21.763 17.329 (17.329) |
| İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım İngilizSterlini net etki |
69.735 (69.735) 86.654 (86.654) (68.253) 68.253 (68.253) 68.253 1.482 (1.482) 18.401 (18.401) |
| Rus Rublesi net varlık/yükümlülüğü Rus Rublesi riskinden korunan kısım Rus Rublesi net etki |
4.684 (4.684) 63.241 (63.241) (4.596) 4.596 (4.596) 4.596 88 (88) 58.645 (58.645) |
| Polonya Zlotisi net varlık/yükümlülüğü Polonya Zlotisi riskinden korunan kısım Polonya Zlotisi net etki |
17.487 (17.487) 30.264 (30.264) (17.121) 17.121 (17.121) 17.121 366 (366) 13.143 (13.143) |
| Güney Afrika Randı net varlık/yükümlülüğü Güney Afrika Randı riskinden korunan kısım Güney Afrika Randı net etki |
5.719 (5.719) 106.333 (106.333) (5.500) 5.500 (5.500) 5.500 219 (219) 100.833 (100.833) |
| Çin Yuanı net varlık/yükümlülüğü Çin Yuanı riskinden korunan kısım Çin Yuanı net etki |
41.464 (41.464) 53.086 (53.086) (42.614) 42.614 (42.614) 42.614 (1.150) 1.150 10.472 (10.472) |
| Diğer yabancı para birimleri net varlık/yükümlülüğü Diğer yabancı para birimleri riskinden korunan kısım Diğer yabancı para birimleri Net Etki |
28.972 (28.972) 344.351 (344.351) (30.996) 30.996 (30.996) 30.996 (2.024) 2.024 313.355 (313.355) |
| (9.775) 9.775 545.047 (545.047) |
79
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (Devamı)
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllarda Türkiye’den ihracat ve Türkiye’ye ithalat tutarları (TL karşılığı) aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: | ||
|---|---|---|
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
| TL | TL | |
| Avro | 6.666.868 | 5.646.399 |
| ABD Doları | 1.774.060 | 1.807.807 |
| İngiliz Sterlini | 2.265.015 | 1.995.487 |
| Diğer | 1.157.970 | 1.089.671 |
| Toplam ihracat tutarı | 11.863.913 | 10.539.364 |
| Avro | 2.034.602 | 1.930.426 |
| ABD Doları | 4.485.139 | 4.227.079 |
| İngiliz Sterlini | 7.118 | 8.848 |
| Diğer | 3.439 | 4.671 |
| Toplam ithalat tutarı | 6.530.298 | 6.171.024 |
Sermaye Risk Yönetimi
Sermayeyi yönetirken Grup’un hedefleri, ortaklarına getiri, diğer paydaşlarına fayda sağlamak ve sermaye maliyetini azaltmak amacıyla en uygun sermaye yapısını sürdürmek için Grup’un faaliyette bulunabilirliğinin devamını korumaktır.
Sermaye yapısını korumak veya yeniden düzenlemek için Grup ortaklara ödenecek temettü tutarını belirlemekte, yeni hisseler çıkarabilmekte ve borçlanmayı azaltmak için varlıklarını satabilmektedir.
31 Aralık 2019 ve 2018 tarihleri itibarıyla net finansal borç / yatırılan sermaye oranı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2019 | 31 Aralık 2018 | |
|---|---|---|
| Toplam kısa ve uzun vadeli borçlanmalar (Not 7) | 14.955.136 | 11.948.278 |
| Nakit venakit benzerleri(Not 5) | (6.937.060) | (5.341.524) |
| Net finansal borç | 8.018.076 | 6.606.754 |
| Özkaynaklar | 9.815.969 | 8.219.162 |
| Yatırılan sermaye | 17.834.045 | 14.825.916 |
| Net finansal borç/ Yatırılan sermaye oranı | %45 | %45 |
80
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLAR
Finansal araçların gerçeğe uygun değeri
Gerçeğe uygun değer, piyasa katılımcıları arasında ölçüm tarihinde olağan bir işlemde, bir varlığın satışından elde edilecek veya bir borcun devrinde ödenecek fiyat olarak tanımlanır.
Finansal araçların tahmini gerçeğe uygun değerleri, Grup tarafından mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme yöntemleri kullanılarak tespit olunmuştur. Ancak, gerçeğe uygun değeri belirlemek için piyasa verilerinin yorumlanmasında tahminler gereklidir. Buna göre, burada sunulan tahminler, Grup’un bir güncel piyasa işleminde elde edebileceği tutarları göstermeyebilir.
Aşağıdaki yöntem ve varsayımlar, finansal araçların gerçeğe uygun değerinin tahmininde kullanılmıştır:
Parasal varlıklar
Nakit ve nakit benzeri değerler dahil maliyet değerinden gösterilen finansal varlıkların kayıtlı değerlerinin, kısa vadeli olmaları nedeniyle gerçeğe uygun değerlerine eşit olduğu öngörülmektedir.
Ticari alacakların kayıtlı değerlerinin, ilgili değer düşüklük karşılıklarıyla beraber gerçeğe uygun değeri yansıttığı öngörülmektedir.
Parasal borçlar
Kısa vadeli banka kredileri ve diğer parasal borçların gerçeğe uygun değerlerinin, kısa vadeli olmaları nedeniyle kayıtlı değerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.
31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla kısa vadeli kısımlar dahil uzun vadeli finansal borçların kayıtlı değeri 10.364.465 TL (31 Aralık 2018: 7.923.499 TL) (Not 7), gerçeğe uygun değeri 10.526.745 TL olarak hesaplanmıştır (31 Aralık 2018: 7.712.416 TL). Gerçeğe uygun değer, finansal borçların kalan vadelerine göre nakit çıkışlarının, değişen ülke risk primi ve piyasa faiz oranı değişimleri göz önünde bulundurularak hesaplanan oranlarla indirgenmesi yoluyla hesaplanmaktadır.
81
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - FİNANSAL ARAÇLAR (Devamı)
Gerçeğe uygun değer ölçümleri hiyerarşi tablosu
Grup, finansal tablolarda gerçeğe uygun değer ile yansıtılan finansal araçların gerçeğe uygun değer ölçümlerini her finansal araç sınıfının girdilerinin kaynağına göre, üç seviyeli hiyerarşi kullanarak, aşağıdaki şekilde sınıflandırmaktadır.
Seviye 1: Belirlenen finansal araçlar için aktif piyasada işlem gören (düzeltilmemiş) piyasa fiyatı kullanılan değerleme teknikleri
Seviye 2: Dolaylı veya dolaysız gözlemlenebilir girdi içeren diğer değerleme teknikleri. Aktif bir piyasada işlem görmeyen finansal varlıkların gerçeğe uygun değerleri kullanılabilecek en üst seviyede piyasa verilerindeki gözlemler kullanılarak ve şirket özelinde en düşük seviyede varsayımlar içerecek şekilde hesaplanmaktadır.
Seviye 3: Gözlemlenebilir piyasa girdilerini içermeyen değerleme teknikleri
Gerçeğe uygun değer ölçümleri hiyerarşi tablosu 31 Aralık 2019 itibarıyla aşağıdaki gibidir:
| Finansal durum tablosunda gerçeğe uygun değerden | |||
|---|---|---|---|
| taşınan finansal varlıklar | Seviye 1 | Seviye 2 |
Seviye 3 |
| Türev varlıklar (Not 8) | - | 2.008 |
- |
| Finansal yatırımlar (Not 6) | 2.930 | - |
- |
| Finansal durum tablosunda gerçeğe uygun değerden | |||
| taşınan finansal yükümlülükler | |||
| Türev yükümlülükler (Not 8) | - | 82.606 |
- |
| Gerçeğe uygun değer ölçümleri hiyerarşi tablosu 31 Aralık 2018 itibarıyla | aşağıdaki gibidir: |
| Finansal durum tablosunda gerçeğe uygun değerden | |||
|---|---|---|---|
| **taşınan finansal varlıklar ** | Seviye 1 | Seviye 2 | Seviye 3 |
| Türev varlıklar (Not 8) | - | 195.218 | - |
| Finansal yatırımlar (Not 6) | 1.777 | - | - |
| Finansal durum tablosunda gerçeğe uygun değerden | |||
| **taşınan finansal yükümlülükler ** | |||
| Türev yükümlülükler (Not 8) | - | 251.095 | - |
82
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2019 TARİHLİ KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası (“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 36 - NAKİT AKIŞ TABLOSUNA İLİŞKİN EK BİLGİLER
Nakit akış tabloları, konsolide finansal tablolar ile birlikte sunulmuştur.
Konsolide nakit akış tablolarında gösterilen “Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler” ile “Değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler”satırlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
|---|---|---|
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2019 | 2018 | |
| Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler: | ||
| Kota-teşvik prim tahakkukları | 256.468 | 188.993 |
| Garanti gider karşılığı | 63.407 | 41.763 |
| Kıdem tazminatı karşılığı | 32.432 | 23.707 |
| Montaj ve nakliye gider karşılığı | 21.263 | 2.728 |
| Dava karşılıkları | 6.077 | 6.052 |
| İzin karşılığı | 5.579 | 4.893 |
| İade karşılıkları | (268) | 4.704 |
| İkramiye ve primtahakkukları | (1.321) | 16.547 |
| **383.637 ** | **289.387 ** | |
| 1 Ocak- | 1 Ocak- | |
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2019 | 2018 | |
| Değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler: | ||
| Şüpheli ticari alacak karşılığı | 44.596 | 35.512 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı | 44.205 | 30.144 |
| 88.801 | 65.656 |
NOT 37 – BİLANÇO SONRASI OLAYLAR
Yoktur.
………………………
83