AI assistant
ARÇELİK A.Ş. — Annual Report 2009
Feb 17, 2010
5890_rns_2010-02-17_4da72f1c-3723-40dc-977c-eac62b4edec0.pdf
Annual Report
Open in viewerOpens in your device viewer
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
1 OCAK - 31 ARALIK 2009 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETİM RAPORU
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
1 OCAK - 31 ARALIK 2009 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR
| İÇİNDEKİLER SAYFA |
İÇİNDEKİLER SAYFA |
İÇİNDEKİLER SAYFA |
|---|---|---|
| KONSOLİDE BİLANÇOLAR................................................................................................... | 1-2 | |
| KONSOLİDE GELİR TABLOLARI........................................................................................ | 3 | |
| KONSOLİDE KAPSAMLI GELİR TABLOLARI ................................................................. | 4 | |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAK DEĞİŞİM TABLOLARI .......................................................... | 5 | |
| KONSOLİDE NAKİT AKIM TABLOLARI ........................................................................... | 6 | |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR..................................................... | 7-62 | |
| NOT 1 | GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU................................................................... | 7-8 |
| NOT 2 | KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR..................................... | 9-24 |
| NOT 3 | İŞLETME BİRLEŞMELERİ...................................................................................................................... | 24-25 |
| NOT 4 | İŞORTAKLIKLARI.................................................................................................................................. | 26 |
| NOT 5 | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA ...................................................................................................... | 26-27 |
| NOT 6 | NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ........................................................................................................... | 27 |
| NOT 7 | FİNANSAL YATIRIMLAR ...................................................................................................................... | 28 |
| NOT 8 | FİNANSAL BORÇLAR ............................................................................................................................ | 29-30 |
| NOT 9 | DİĞER FİNANSAL YÜKÜMLÜLÜKLER .............................................................................................. | 30 |
| NOT 10 | TİCARİALACAKLAR VE BORÇLAR ................................................................................................... | 31 |
| NOT 11 | DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR .................................................................................................... | 32 |
| NOT 12 | STOKLAR ................................................................................................................................................. | 32 |
| NOT 13 | ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR ............................................................. | 33 |
| NOT 14 | YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER ............................................................................................ | 34 |
| NOT 15 | MADDİDURAN VARLIKLAR ............................................................................................................... | 35 |
| NOT 16 | MADDİOLMAYAN DURAN VARLIKLAR.......................................................................................... . | 36 |
| NOT 17 | ŞEREFİYE ................................................................................................................................................. | 37 |
| NOT 18 | DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI..................................................................................................... | 37 |
| NOT 19 | TAAHHÜTLER, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER.......................................................... | 37-38 |
| NOT 20 | BORÇ KARŞILIKLARI............................................................................................................................ | 39 |
| NOT 21 | KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI........................................................................................................... | 39-40 |
| NOT 22 | DİĞER VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER..................................................................................... | 40-41 |
| NOT 23 | ÖZKAYNAKLAR ..................................................................................................................................... | 41-43 |
| NOT 24 | SATIŞLAR VE SATIŞLARIN MALİYETİ.............................................................................................. | 44 |
| NOT 25 | ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞVE DAĞITIM GİDERLERİ, | |
| GENEL YÖNETİM GİDERLERİ.............................................................................................................. | 44 | |
| NOT 26 | NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER...................................................................................................... | 45 |
| NOT 27 | DİĞER FAALİYETLERDEN GELİR VE GİDERLER ............................................................................ | 45 |
| NOT 28 | FINANSAL GELİRLER............................................................................................................................ | 45 |
| NOT 29 | FINANSAL GİDERLER............................................................................................................................ | 46 |
| NOT 30 | VERGİVARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ........................................................................................... | 46-48 |
| NOT 31 | HİSSE BAŞINA KAZANÇ ....................................................................................................................... | 48 |
| NOT 32 | İLİŞKİLİTARAF AÇIKLAMALARI....................................................................................................... | 49-50 |
| NOT 33 | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİVE DÜZEYİ...................... | 51-60 |
| NOT 34 | FİNANSAL ARAÇLAR ............................................................................................................................ | 61 |
| NOT 35 | NAKİT AKIM TABLOSUNA İLİŞKİN EK BİLGİLER .......................................................................... | 62 |
| NOT 36 | BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİOLAYLAR .................................................................................. | 62 |
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 VE 31 ARALIK 2008 TARİHLERİİTİBARİYLE KONSOLİDE BİLANÇOLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | 2009 | 2008 | |
|---|---|---|---|
| VARLIKLAR | |||
| Dönen varlıklar | |||
| Nakit ve nakit benzerleri | 6 | 904.734 | 415.586 |
| Finansal yatırımlar | 9 | 4.444 | 26.039 |
| Ticari alacaklar | 10 | 2.233.011 | 2.575.499 |
| Stoklar | 12 | 906.786 | 1.303.931 |
| Diğer dönen varlıklar | 22 | 108.980 | 103.172 |
| Toplam dönen varlıklar | 4.157.955 | 4.424.227 | |
| Duran varlıklar | |||
| Ticari alacaklar | 10 | 4.254 | 9.060 |
| Finansal yatırımlar | 7 | 395.814 | 543.443 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 13 | 129.169 | 123.602 |
| Yatırım amaçlıgayrimenkuller | 14 | 6.344 | 8.788 |
| Maddi duran varlıklar | 15 | 1.244.109 | 1.272.333 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 16 | 439.993 | 402.215 |
| Şerefiye | 17 | 7.511 | 10.255 |
| Ertelenen vergi varlıkları | 30 | 41.509 | 65.878 |
| Toplam duran varlıklar | 2.268.703 | 2.435.574 | |
| Toplam varlıklar | 6.426.658 | 6.859.801 |
1 Ocak - 31 Aralık 2009 hesap dönemine ait konsolide finansal tablolar, 17 Şubat 2010 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında onaylanmışve Yönetim Kurulu adına Finansman ve Mali İşler Genel Müdür YardımcısıFatih Kemal Ebiçlioğlu ve Mali İşler Direktörü Ali Tayyar tarafından imzalanmıştır. Söz konusu konsolide finansal tablolar Genel Kurul’da onaylanmasısonucu kesinleşecektir.
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasınıoluştururlar.
1
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 VE 31 ARALIK 2008 TARİHLERİİTİBARİYLE KONSOLİDE BİLANÇOLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | 2009 | 2008 | |
|---|---|---|---|
| KAYNAKLAR | |||
| Kısa vadeli yükümlülükler | |||
| Finansal borçlar | 8 | 1.923.727 | 1.914.505 |
| Diğer finansal yükümlülükler | 9 | 698 | 5.533 |
| Ticari borçlar | 10 | 762.402 | 635.899 |
| Diğer borçlar | 11 | 104.533 | 83.835 |
| Dönem karıvergi yükümlülüğü | 30 | 14.356 | 4.063 |
| Borç karşılıkları | 20 | 204.659 | 198.294 |
| Diğer kısa vadeliyükümlülükler | 22 | 169.288 | 149.499 |
| Toplam kısa vadeliyükümlülükler | 3.179.663 | 2.991.628 | |
| Uzun vadeli yükümlülükler | |||
| Finansal borçlar | 8 | 188.314 | 1.576.603 |
| Ticari borçlar | 10 | 67.380 | 72.955 |
| Kıdem tazminatıkarşılığı | 21 | 85.335 | 60.217 |
| Ertelenen vergi yükümlülüğü | 30 | 95.201 | 91.471 |
| Borç karşılıkları | 20 | 60.761 | 53.197 |
| Diğer uzun vadeliyükümlülükler | 22 | 6.501 | 12.401 |
| Toplam uzun vadeliyükümlülükler | 503.492 | 1.866.844 | |
| Toplamyükümlülükler | 3.683.155 | 4.858.472 | |
| ÖZKAYNAKLAR | |||
| Ödenmişsermaye | 23 | 675.728 | 399.960 |
| Sermaye düzeltme farkları | 23 | 468.811 | 468.811 |
| Hisse senedi ihraç primleri | 889 | 96 | |
| Değer artışfonları | 23 | 283.558 | 287.902 |
| Yabancıpara çevirim farkları | 35.137 | 40.800 | |
| Kardan ayrılan kısıtlanmışyedekler | 23 | 161.824 | 157.784 |
| Birleşmeye ilişkin ilave özsermaye katkısı | 23 | 14.507 | - |
| Geçmişyıllar karları | 574.257 | 542.917 | |
| Net dönem karı | 485.410 | 39.794 | |
| Ana ortaklığa ait özkaynaklar | 2.700.121 | 1.938.064 | |
| Azınlıkpayları | 43.382 | 63.265 | |
| Toplam özkaynaklar | 2.743.503 | 2.001.329 | |
| Toplam kaynaklar | 6.426.658 | 6.859.801 |
Taahhütler, koşullu varlık ve yükümlülükler 19
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasınıoluştururlar.
2
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 VE 31 ARALIK 2008 TARİHLERİİTİBARİYLE KONSOLİDE GELİR TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | 2009 | 2008 | |
|---|---|---|---|
| Satışgelirleri | 24 | 6.591.895 | 6.852.289 |
| Satışların maliyeti | 24 | (4.417.892) | (4.905.292) |
| Brüt kar | 2.174.003 | 1.946.997 | |
| Pazarlama, satışve dağıtım giderleri | 25 | (1.105.725) | (1.157.275) |
| Genel yönetim giderleri | 25 | (325.605) | (295.616) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri | 25 | (48.480) | (54.517) |
| Diğer faaliyet gelirleri | 27 | 184.966 | 44.934 |
| Diğer faaliyetgiderleri | 27 | (130.313) | (44.972) |
| Faaliyet karı | 748.846 | 439.551 | |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların | |||
| kar/zararlarından paylar | 13 | 5.567 | 12.473 |
| Finansal gelirler | 28 | 402.124 | 741.036 |
| Finansalgiderler | 29 | (580.094) | (1.163.939) |
| Vergi öncesi kar | 576.443 | 29.121 | |
| Vergi gelir/gideri | |||
| - Dönem vergi gideri | 30 | (45.910) | (29.693) |
| - Ertelenmişvergi(gideri)/geliri | 30 | (27.507) | 7.128 |
| Dönem karı | 503.026 | 6.556 | |
| Dönem karının dağılımı | |||
| Azınlık payları | 17.616 | (33.238) | |
| Ana ortaklıkpayları | 485.410 | 39.794 | |
| Hisse başına kazanç (Kr) | 31 | 0,8493 | 0,0935 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasınıoluştururlar.
3
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 VE 31 ARALIK 2008 TARİHLERİİTİBARİYLE KONSOLİDE KAPSAMLI GELİR TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Dönem karı | 503.026 | 6.556 |
| Diğer kapsamlıgelir / (gider): | ||
| Duran varlıklar değer artış/azalışları(net) | 394 | 53.709 |
| Finansal varlık değer artış/azalışları(net) | 118.111 | (199.243) |
| Yabancıparaçevrim farkları | (5.359) | 63.429 |
| Sınıflandırma düzeltmeleri: | ||
| Finansal varlık değer artışfonu(net) | (121.626) | - |
| Diğer kapsamlıgider (vergi sonrası) | (8.480) | (82.105) |
| Toplam kapsamlıgelir /(gider) | 494.546 | (75.549) |
| Toplam kapsamlıgelir/ (giderin) dağılımı: | ||
| Azınlık payları | 17.598 | (20.834) |
| Ana ortaklıkpayları | 476.948 | (54.715) |
4
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 VE 31 ARALIK 2008 TARİHLERİİTİBARİYLE KONSOLİDE ÖZKAYNAK DEĞİŞİM TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Hisse | Yabancı | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Sermaye | senedi | Değer | para | Net | |||||||
| Ödenmiş | düzeltme | ihraç | artış | Yasal | çevirim | Birleşme | Geçmiş | dönem | Azınlık | Toplam | |
| sermaye | farkları | primleri | **fonları ** | yedekler | farkları | fonu | yıllar karları | karı | payları | özkaynaklar | |
| 1 Ocak 2008 itibariyle bakiyeler (*) | 399.960 | 468.811 | 96 | 440.749 | 142.973 | (16.585) | - | 523.684 | 157.765 | 28.277 | 2.145.730 |
| Sermaye artışı | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 33.185 | 33.185 |
| Transferler | - | - | - | - | 71 | - | - | 157.694 | (157.765) | - | - |
| Dağıtılan temettüler | - | - | - | - | 14.740 | - | - | (114.730) | - | (2.047) | (102.037) |
| Azınlık ile gerçekleştirilen işlemlerin etkisi | - | - | - | - | - | - | - | (24.684) | - | 24.684 | - |
| Toplam kapsamlıgelir | - | - | - | (152.847) | - | 57.385 | - | 953 | 39.794 | (20.834) | (75.549) |
| 31 Aralık 2008 itibariyle bakiyeler | 399.960 | 468.811 | 96 | 287.902 | 157.784 | 40.800 | - | 542.917 | 39.794 | 63.265 | 2.001.329 |
| Transferler | 9.999 | - | - | - | - | - | - | 29.795 | (39.794) | - | - |
| Sermaye artışı | 249.975 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 249.975 |
| Bağlıortaklık ile birleşme nedeniyle | |||||||||||
| ana ortaklık dışıpaylardan özsermayeye devir | 15.794 | - | - | - | 4.040 | - | 14.507 | - | - | (34.341) | - |
| Hisse senedi ihrac primleri | - | - | 793 | - | - | - | - | - | - | - | 793 |
| Dağıtılan temettüler | - | - | - | - | - | - | - | - | - | (3.140) | (3.140) |
| Toplam kapsamlıgelir | - | - | - | (4.344) | - | (5.663) | - | 1.545 | 485.410 | 17.598 | 494.546 |
| 31 Aralık 2009 itibariyle bakiyeler | 675.728 | 468.811 | 889 | 283.558 | 161.824 | 35.137 | 14.507 | 574.257 | 485.410 | 43.382 | 2.743.503 |
(*) SPK’nın Seri: XI, No: 29 sayılıtebliği ve bu tebliğe açıklama getiren duyurularıçerçevesinde yeniden düzenlenmiştir.
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasınıoluştururlar.
5
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 VE 31 ARALIK 2008 TARİHLERİİTİBARİYLE KONSOLİDE NAKİT AKIM TABLOLARI
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
| Notlar | 2009 | 2008 | |
|---|---|---|---|
| İşletme faaliyetleri: | |||
| Vergi öncesi kar | 576.443 | 29.121 | |
| İşletme faaliyetlerinden sağlanan net nakit’in vergi | |||
| öncesi kar ile mutabakatına yönelik düzeltmeler | |||
| Karşılıklardaki artışve azalışlar | 35 | 142.703 | 37.886 |
| Amortisman ve itfa payları | 26 | 181.553 | 166.090 |
| Faiz geliri | 28 | (36.100) | (16.928) |
| Faiz gideri | 29 | 282.688 | 467.112 |
| İştiraklerden gelirler (net) | 13 | (5.567) | (12.473) |
| Duran varlık satışzararı(net) | 27 | 2.770 | 3.421 |
| Finansal varlık satışkarı | 27 | (128.032) | - |
| 1.016.458 | 674.229 | ||
| İşletme varlık ve yükümlüklerindeki net değişim | 35 | 842.987 | (159.824) |
| Ödenen kurumlar vergisi | 30 | (62.510) | (65.397) |
| İşletme faaliyetlerine ilişkin nakit akışı | 1.796.935 | 449.008 | |
| Yatırım faaliyetleri: | |||
| Duran varlık satışlarından elde edilen nakit girişleri | 2.536 | 4.958 | |
| Duran varlık satın alımları | (203.641) | (252.732) | |
| İşletme iktisabından kaynaklanan nakit çıkışı | 3 | - | (55.246) |
| Finansal varlık satışından elde edilen nakit girişi | 266.799 | - | |
| Finansal varlık sermaye artırımı | - | (38.296) | |
| Yabancıparaçevirim farkları(net) | 4.546 | 17.965 | |
| Yatırım faaliyetlerine ilişkin nakit akışı | 70.240 | (323.351) | |
| Finansman faaliyetleri: | |||
| Ödenen temettüler | 32 | (3.140) | (102.037) |
| Ödenen faizler | (320.873) | (464.382) | |
| Alınan faizler | 36.100 | 16.928 | |
| Sermaye artırımları | 249.975 | 33.185 | |
| Banka kredilerindeki (azalış)/artış(net) | (1.340.882) | 404.743 | |
| Alınan hisse senedi ihracprimleri | 793 | - | |
| Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışı | (1.378.027) | (111.563) | |
| Faaliyetlerde kullanılan net nakit | 489.148 | 14.094 | |
| 1 Ocak itibariyle nakit ve nakit benzeri değerler | 415.586 | 401.492 | |
| 31 Aralık itibariyle nakit ve nakit benzeri değerler | 904.734 | 415.586 |
Takip eden notlar konsolide finansal tabloların ayrılmaz parçasınıoluştururlar.
6
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU
Arçelik Anonim Şirketi (“Arçelik” veya “Şirket”) ve bağlıortaklıkları(“Grup”), dayanıklıtüketim ve tüketici elektroniği alanlarında üretim, pazarlama, satışve satışsonrasımüşteri hizmetleri, ihracat ve ithalat ile ilgili tüm ticari ve endüstriyel faaliyetleri yürütmektedir. Grup, Türkiye, Romanya, Rusya ve Çin’de toplam onbir fabrikada üretim faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Şirket, sermayesinin büyük bir kısmına sahip olan Koç Grubu Şirketleri’nin bir üyesidir.
Şirket merkezi, aşağıdaki adreste bulunmaktadır: Karaağaç Caddesi No: 2-6 Sütlüce 34445 Beyoğlu İstanbul / Türkiye
Şirket, Sermaye PiyasasıKurulu’na (“SPK”) kayıtlıdır ve hisseleri 1986 yılından beri İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nda (“İMKB”) işlem görmektedir. 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle, Şirket’in halka açıklık oranı%23,26 oranında olup, Şirket’in hissedarlarıve hisse oranlarıaşağıdaki gibidir (Not 23):
| % | |
|---|---|
| Koç Holding A.Ş. | 40,51 |
| Teknosan Büro Makine ve LevazımıTicaret ve Sanayi A.Ş. | 12,05 |
| Koç Ailesi | 8,67 |
| Burla Ticaret ve Yatırım A.Ş. | 7,48 |
| Koç Holding Emekli ve Yardım SandığıVakfı | 5,14 |
| Diğer | 26,15 |
| 100,00 |
Grup’un bünyesinde istihdam edilen ortalama personel sayısı16.775’dir (31 Aralık 2008: 18.605).
7
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 1 - GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (Devamı)
| BağlıOrtaklıklar Ülke Archin Limited (“Archin”) () Hong Kong, Çin ArcticPro SRL (“ArcticPro”) () Romanya Ardutch B.V. (“Ardutch”) Hollanda Bekodutch B.V. (“Bekodutch”) Hollanda Beko Cesko (“Beko Cesko”) () Çek Cumhuriyeti Beko Deutschland GmbH (“Beko Deutschland”) Almanya Beko Electronics España S.L. (“Beko Espana”) İspanya Beko Elektronik Llc (“Beko Elektronik Russia”) () Rusya Beko France S.A. (Beko France”) Fransa Beko Italy SRL (“Beko Italy”) İtalya Beko Llc. (“Beko Russia”) Rusya Beko Magyarorszag K.F.T. (“Beko Magyarorszag”) () Macaristan Beko Plc. (“Beko UK”) İngiltere Beko Slovakia S.R.O. (“Beko Slovakia”) Slovakya Beko S.A. (“Beko Polska”) Polonya Beko S.A. Czech Republic (“Beko Czech”) Çek Cumhuriyeti Beko S.A. Hungary (“Beko Hungary”) () Macaristan Beko Shanghai Trading Company Ltd. (“Beko Shanghai”) Çin Blomberg Vertriebsgesellschaft GmbH (“Blomberg Vertrieb”) () Almanya Blomberg Werke GmbH (“Blomberg Werke”) () Almanya Changzhou Beko Electrical Appliances Co. Ltd. (“Beko China”) Çin Elektra Bregenz AG (“Elektra Bregenz”) Avusturya Fusion Digital Techology Ltd. (“Fusion Digital”) () İngiltere Grundig Multimedia B.V. (“Grundig Multimedia”) Hollanda Grundig AG (“Grundig Switzerland”) () İsviçre Grundig Benelux B.V. (“Grundig Benelux”) () Hollanda Grundig Ceska Republika S.r.o (“Grundig Czech Republic”) () Çek Cumhuriyeti Grundig Danmark A/S (“Grundig Denmark”) () Danimarka Grundig España S.A. (“Grundig Espana”) İspanya Grundig Intermedia Ges.m.b.H (“Grundig Austria”) Avusturya Grundig Intermedia GmbH (“Grundig Intermedia”) Almanya Grundig Italiana S.p.A. (“Grundig Italy”) İtalya Grundig Magyarország Kft. (“Grundig Hungary”) () Macaristan Grundig Norge AS (“Grundig Norway”) Norveç Grundig OY (“Grundig Finland ”) () Finlandiya Grundig Polska Sp. z o.o. (“Grundig Polska”) Polonya Grundig Portuguesa, Lda (“Grundig Portugal”) () Portekiz Grundig Slovakia s.r.o (“Grunding Slovakia”) () Slovakya Grundig Svenska AB. (“Grundig Sweden”) İsveç Raupach Wollert GmbH (“Raupach”) Almanya SC Arctic SA (“Arctic”) Romanya () Bilanço tarihi itibariyle faaliyetleri bulunmamaktadır. Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar (İştirakler) Ülke Arçelik-LG Klima Sanayi ve Ticaret A.Ş. (“Arçelik-LG”) Türkiye Koç Tüketici FinansmanıA.Ş. (“Koç Tüketici Finans”) Türkiye Ram DışTicaret A.Ş. (“Ram DışTicaret”) Türkiye TanıPazarlama İ.H.A.Ş. (“TanıPazarlama”) Türkiye |
Ana faaliyeti Faaliyet Konusu Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Servis Dayanıklıtüketim Yatırım Holding Yatırım Holding Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Üretim/Satış Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Üretim/Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Üretim Dayanıklıtüketim/Elektronik Üretim/Satış Dayanıklıtüketim Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Teknoloji Elektronik Yatırım Holding Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Satış Elektronik Yatırım Holding Üretim/Satış Dayanıklıtüketim/Elektronik Ana faaliyeti Faaliyet Konusu Üretim/Satış Dayanıklıtüketim Finans Tüketici finansmanı Satış Dışticaret Danışmanlık Pazarlama ve iletişim |
|---|---|
8
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR
2.1 Sunuma İlişkin Temel Esaslar
Uygulanan Finansal Raporlama Standartları
Grup’un konsolide finansal tabloları,SPK tarafından yayımlanan finansal raporlama standartlarına (“SPK Finansal Raporlama Standartları”) uygun olarak hazırlanmaktadır. SPK, Seri: XI, No: 29 sayılı “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” ile işletmeler tarafından düzenlenecek finansal raporlar ile bunların hazırlanmasıve ilgililere sunulmasına ilişkin ilke, usul ve esaslarıbelirlemektedir. Bu Tebliğ, 1 Ocak 2008 tarihinden sonra başlayan hesap dönemlerine ait ilk finansal tablolardan geçerli olmak üzere yürürlüğe girmişolup, SPK’nın Seri: XI, No: 25 "Sermaye Piyasasında Muhasebe StandartlarıHakkında Tebliğ"i yürürlükten kaldırılmıştır. Bu tebliğe istinaden, işletmelerin finansal tablolarınıAvrupa Birliği tarafından kabul edilen haliyle UluslararasıFinansal Raporlama Standartları(“UMS/UFRS”)’na göre hazırlamalarıgerekmektedir. Ancak Avrupa Birliği tarafından kabul edilen UMS/UFRS’nin UluslararasıMuhasebe StandartlarıKurulu (“UMSK”) tarafından yayımlananlardan farklarıTürkiye Muhasebe StandartlarıKurulu (“TMSK”) tarafından ilan edilinceye kadar UMS/UFRS’ler uygulanacaktır. Bu kapsamda, benimsenen standartlara aykırı olmayan, TMSK tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartları (“TMS/TFRS”) esas alınacaktır.
SPK, 17 Mart 2005 tarihinde almışolduğu bir kararla, Türkiye’de faaliyette bulunan ve SPK Finansal Raporlama Standartları’na uygun finansal tablo hazırlayan şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasının gerekli olmadığınıilan etmiştir. Dolayısıyla finansal tablolarda, 1 Ocak 2005 tarihinden başlamak kaydıyla, UMSK tarafından yayımlanmış UMS 29 “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” standardı uygulanmamıştır.
Konsolide finansal tabloların hazırlanıştarihi itibariyle, Avrupa Birliği tarafından kabul edilen UMS/UFRS’nin UMSK tarafından yayımlananlardan farklarıTMSK tarafından henüz ilan edilmediğinden, konsolide finansal tablolar, SPK’nın Seri: XI, No: 29 sayılıtebliği ve bu tebliğe açıklama getiren duyurularıçerçevesinde, UMS/UFRS’nin esas alındığıSPK Finansal Raporlama Standartları’na uygun olarak hazırlanmıştır. Konsolide finansal tablolar ve notlar, SPK tarafından 14 Nisan 2008 ve 9 Ocak 2009 tarihli duyurularıile uygulanmasıtavsiye edilen formatlara uygun olarak ve zorunlu kılınan bilgiler dahil edilerek sunulmuştur. Arçelik muhasebe kayıtlarının tutulmasında ve finansal tablolarının hazırlanmasında, SPK tarafından çıkarılan prensiplere ve şartlara, Türk Ticaret Kanunu (“TTK”), vergi mevzuatıve Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı(“Maliye Bakanlığı”) tarafından çıkarılan Tekdüzen Hesap Planı şartlarına uymaktadır. Yabancıülkelerde faaliyet gösteren BağlıOrtaklıklar kanuni finansal tablolarını faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanun ve yönetmeliklere uygun olarak hazırlamaktadır. Konsolide finansal tablolar, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmışkanuni kayıtlara SPK Finansal Raporlama Standartları uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir. Konsolide finansal tablolar, gerçeğe uygun değeri ile gösterilen finansal varlıklar dışında tarihi maliyet esasıbaz alınarak hazırlanmıştır.
Finansal tabloların UFRS’ye uygun hazırlanması,yönetim tarafından Grup muhasebe politikaları belirlenirken bazıönemli kararların alınmasınıgerektirir. Konsolide finansal tablolar hazırlanırken alınan önemli varsayımlar ve tahminlere Not 2.4’te yer verilmiştir.
9
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
UluslararasıFinansal Raporlama Standartları’ndaki (UFRS) değişiklikler
a) 2009 yılında yürürlüğe giren ve Grup’un konsolide finansal tablolarıüzerinde etkisi olan değişiklik ve yorumlar
-
UMS 1 (Değişiklik), “Mali Tabloların Sunumu” Doğrudan Özkaynağa Kaydedilen Net Gelir Tablosu Gerekliliğine İlişkin KapsamlıDeğişiklikler
-
UMS 23 (Revize), “Borçlanma Maliyetleri”
-
UMS 32, “Finansal Araçlar: Sunum” Geri Satın Alma Opsiyonlu Finansal Araçlar ve Nakde Çevrilmelerinde Doğacak Yükümlülüklerin AçıklanmasıHakkında Değişiklik
-
- UFRS 2, “Hisse BazlıÖdemeler”
-
UFRS 8, “Faaliyet Bölümleri”
-
UFRS 7, “Finansal Araçlar – Açıklamalar”
-
UFRYK 15, “Gayrimenkul İnşaat Anlaşmaları”
-
UFRYK 16, “Yurtdışındaki İşletme ile İlgili Net Yatırımın Finansal Riskten Korunması”
-
b) 2009 yılında henüz geçerli olmayan ve Grup tarafından geçerlilik tarihinden önce uygulanmamışmevcut standartlarla ilgili değişiklikler ve yorumlar
1 Temmuz 2009 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan mali dönemler için geçerli olanlar:
-
UMS 27 (Değişiklik), “Konsolide ve Konsolide Olmayan Finansal Tablolar”
-
UMS 31 (Değişiklik), “İşOrtaklıklarındaki Paylar” Satın Alma Yönteminin Uygulanması Hakkında KapsamlıDeğişiklik
-
UMS 38 (Değişiklik), “Maddi Olmayan Duran Varlıklar”
-
UFRS 3 (Değişiklik), “İşletme Birleşmeleri”
-
UFRYK 17, “Parasal Olmayan Varlıkların Hissedarlara Dağıtımı”
1 Ocak 2010 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan mali dönemler için geçerli olanlar:
-
UMS 1 (Değişiklik), “Finansal Tabloların Sunumu”
-
- UMS 24 (Değişiklik) “İlişkili Taraf Açıklamaları”
-
UFRS 2 (Değişiklik), “Hisse BazlıÖdemeler”
-
UFRS 5 (Değişiklik), “SatışAmaçlıElde Tutulan Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler”
Grup yukarıda yer alan değişikliklerin operasyonlarına olan etkilerini değerlendirip 1 Ocak 2010 tarihinden itibaren uygulayacaktır. Yukarıdaki Standart ve Yorumların uygulanmasının gelecek dönemlerde Grup’un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etki yaratmayacağıbeklenmektedir .
Fonksiyonel ve Raporlama Para Birimi
Grup bünyesinde yer alan şirketlerin finansal tablolarındaki her bir kalem, şirketlerin operasyonlarını sürdürdükleri temel ekonomik ortamda geçerli olan para birimi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir (‘fonksiyonel para birimi’). Konsolide finansal tablolar, Arçelik’in fonksiyonel, Grubun raporlama para birimi olan TL para birimi kullanılarak sunulmuştur.
10
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
YabancıÜlkelerde Faaliyet Gösteren BağlıOrtaklıkların Finansal Tabloları
Yabancıülkelerde faaliyet gösteren BağlıOrtaklıklar’ın finansal tabloları, faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanun ve yönetmeliklere uygun olarak hazırlanmışolup, SPK Finansal Raporlama Standartları uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir. İlgili yabancıortaklıkların varlık ve yükümlülükleri bilanço tarihindeki döviz kuru, gelir ve giderler ortalama döviz kuru kullanılarak Türk Lirası’na çevrilmiştir. Kapanışve ortalama kur kullanımısonucu ortaya çıkan kur farklarıözkaynaklar içerisindeki yabancıpara çevirim farklarıkalemi altında muhasebeleştirilmektedir.
Konsolidasyon Esasları
-
(a) Konsolide finansal tablolar ana ortaklık Arçelik ile BağlıOrtaklıklar ve İştirakler’inin aşağıdaki (b)’den (e)’ye kadar maddelerde belirtilen esaslara göre hazırlanan hesaplarınıkapsamaktadır. Konsolidasyona dahil edilen şirketlerin finansal tablolarının hazırlanmasısırasında, tarihsel maliyet esasına göre tutulan kayıtlarına SPK Finansal Raporlama Standartlarına uygunluk ve Grup tarafından uygulanan muhasebe politikalarına ve sunum biçimlerine uyumluluk açısından gerekli düzeltmeler ve sınıflandırmalar yapılmıştır.
-
(b) BağlıOrtaklıklar, Arçelik’in ya (a) doğrudan ve/veya dolaylıolarak kendisine ait olan hisseler neticesinde şirketlerdeki hisselerle ilgili oy kullanma hakkının %50’den fazlasınıkullanma yetkisi kanalıyla; veya (b) oy kullanma hakkının %50’den fazlasınıkullanma yetkisine sahip olmamakla birlikte mali ve işletme politikalarıüzerinde fiili hakimiyet etkisini kullanmak suretiyle mali ve işletme politikalarınıŞirket’in menfaatleri doğrultusunda kontrol etme yetkisi ve gücüne sahip olduğu şirketleri ifade eder.
-
(c) BağlıOrtaklıklar, faaliyetleri üzerindeki kontrolün Grup’a transfer olduğu tarihten itibaren konsolidasyon kapsamına alınmışve kontrolün ortadan kalktığıtarihte de konsolidasyon kapsamından çıkartılmıştır. Gerekli görüldüğünde, BağlıOrtaklıklar için uygulanan muhasebe politikalarıGrup tarafından uygulanan muhasebe politikalarıile tutarlılığın sağlanmasıamacıyla değiştirilmiştir.
BağlıOrtaklıklar’ın, bilançolarıve gelir tablolarıtam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilmişve Arçelik’in sahip olduğu BağlıOrtaklıklar’ın kayıtlıdeğerleri ile özkaynaklarıkarşılıklıolarak netleştirilmiştir. Şirket ile BağlıOrtaklıklar arasındaki grup içi işlemler ve bakiyeler konsolidasyon sırasında mahsup edilmiştir. Şirket’in sahip olduğu hisselerin kayıtlıdeğerleri ve bunlardan kaynaklanan temettüler, ilgili özkaynaklarıve gelir tablosu hesaplarından netleştirilmiştir.
11
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle konsolidasyon kapsamında yer alan BağlıOrtaklıklar’daki Arçelik’in doğrudan ve dolaylıoy haklarıile etkin ortaklık oranlarıaşağıda gösterilmiştir (%):
| 31 Aralık 2009 Etkin Ortaklık Oy hakkı Oranı Archin Limited (1) 100,00 100,00 Arctic 96,68 96,68 Arctic Pro (1) 100,00 100,00 Ardutch 100,00 100,00 Bekodutch 100,00 100,00 Beko Cesko 100,00 100,00 Beko China 100,00 100,00 Beko Czech 100,00 100,00 Beko Deutschland 100,00 100,00 Beko Elektronik Russia 100,00 100,00 Beko Espana 99,97 99,97 Beko France 99,96 99,96 Beko Hungary 100,00 100,00 Beko Italy 100,00 100,00 Beko Magyarorszag 100,00 100,00 Beko Polska 100,00 100,00 Beko Russia 100,00 100,00 Beko Slovakia 100,00 100,00 Beko Shangai (1) 100,00 100,00 Beko UK 50,00 50,00 Blomberg Vertrieb 100,00 100,00 Blomberg Werke 100,00 100,00 Elektra Bregenz 100,00 100,00 Fusion Digital 100,00 100,00 Grundig Elektronik (2) - - Grundig Multimedia (2) 100,00 100,00 Grundig Austria (2) 100,00 100,00 Grundig Benelux (2) 100,00 100,00 Grundig Czech Republic (2) 100,00 100,00 Grundig Denmark (2) 100,00 100,00 Grundig Espana (2) 100,00 100,00 Grundig Finland (2) 100,00 100,00 Grundig S.A.S. (Grundig France) (3) - - Grundig Intermedia (2) 100,00 100,00 Grundig Italy (2) 100,00 100,00 Grundig Hungary (2) 100,00 100,00 Grundig Norway (2) 100,00 100,00 Grundig Portugal (2) 100,00 100,00 Grundig Polska (2) 100,00 100,00 Grundig Slovakia (2) 100,00 100,00 Grundig Sweden (2) 100,00 100,00 Grundig Switzerland (2) 100,00 100,00 Raupach 100,00 100,00 |
31 Aralık 2008 Etkin Ortaklık Oy hakkı Oranı 100,00 - 96,68 96,68 100,00 - 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 99,97 99,97 99,96 99,96 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 - 50,00 50,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 100,00 83,03 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 83,03 100,00 100,00 |
|---|---|
(1) 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle konsolidasyon kapsamına dahil edilmiştir.
(2) Grundig Elektronik, Not 3’te açıklandığıüzere Arçelik ile birleşerek 30 Haziran 2009 tarihi itibariyle infisah olmuştur. Bahsekonu birleşme sebebiyle, ilgili ortaklıklardaki oy haklarıve etkin ortaklık oranları yukarıdaki şekilde değişmiştir.
- (3) 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle Beko France ile birleşmiştir.
12
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Grup’un doğrudan ve dolaylıtoplam oy hakkı%50’nin üzerinde olmakla birlikte konsolide finansal tablolar açısından önemlilik teşkil etmeyen bağlıortaklıklar maliyet bedelleri üzerinden varsa değer kaybıile ilgili karşılık düşüldükten sonra konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır. Konsolidasyon kapsamıdışında tutulan ortaklıklar Not 7’de ayrıca sunulmuştur.
-
(d) İşortaklıklarıArçelik’in bir veya daha fazla girişimci ortak ile müşterek kontrole tabi bir ekonomik faaliyeti gerçekleştirmesini sağlayan sözleşmeye bağlıgirişimlerdir (Not 4). İş Ortaklıkları, faaliyetleri üzerindeki müşterek kontrolün başladığıtarihten itibaren oransal konsolidasyon yöntemiyle konsolidasyon kapsamına alınırlar ve müşterek kontrolün sona erdiği tarih itibariyle konsolidasyon kapsamından çıkartılırlar. Oransal konsolidasyon yönteminde, İş Ortaklıkları’na ait finansal tablolarda yer alan varlık, yükümlülük, özkaynak, gelir ve giderler Grup’un sahip olduğu toplam oy haklarıile konsolidasyon işlemine tabi tutulmaktadır.
-
(e) İştiraklerdeki yatırımlar özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilmiştir. Bunlar, Grup’un genel olarak oy hakkının %20 ile %50’sine sahip olduğu veya Grup’un, şirket faaliyetleri üzerinde kontrol yetkisine sahip bulunmamakla birlikte önemli etkiye sahip olduğu kuruluşlardır.
Grup ile İştirak arasındaki işlemlerden doğan gerçekleşmemişkarlar ve zararlar Grup’un İştirakteki payıölçüsünde düzeltilmiştir. Grup, İştirak ile ilgili olarak söz konusu doğrultuda bir yükümlülük altına girmemişveya bir taahhütte bulunmamışolduğu sürece İştirakteki yatırımın kayıtlıdeğerinin sıfırolmasıveya Grup’un önemli etkisinin sona ermesi durumunda özkaynak yöntemine devam edilmemiştir. Önemli etkinin sona erdiği tarihteki yatırımın kayıtlıdeğeri, o tarihten sonra gerçeğe uygun değeri güvenilir olarak ölçülebildiğinde gerçeğe uygun değerinden aksi takdirde maliyet bedeli üzerinden gösterilir.
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle İştirakler’deki Arçelik’in doğrudan ve dolaylıoy haklarıaşağıda gösterilmiştir (%):
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Arçelik - LG | 45,00 | 45,00 |
| Koç Tüketici Finans | 47,00 | 47,00 |
| Ram DışTicaret | 33,50 | 33,50 |
| TanıPazarlama | 32,00 | 32,00 |
- (f) Grup’un toplam oy haklarının %20’ye eşit veya %20’nin üzerinde olmakla birlikte Grup’un önemli bir etkiye sahip olmadığıveya konsolide finansal tablolar açısından önemlilik teşkil etmeyen; teşkilatlanmışpiyasalarda işlem görmeyen ve gerçeğe uygun değerleri güvenilir bir şekilde belirlenemeyen satılmaya hazırfinansal varlıklar, maliyet bedelleri üzerinden, varsa, değer kaybıile ilgili karşılık düşüldükten sonra konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
Grup’un, toplam oy haklarının %20’nin altında olduğu veya Grup’un önemli bir etkiye sahip olmadığıve aktif piyasalarda kote pazar fiyatlarıolan ve rayiç değerleri güvenilir bir şekilde hesaplanabilen satılmaya hazırfinansal varlıklar, rayiç (gerçeğe uygun) değerleriyle konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
- (g) BağlıOrtaklıklar’ın net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında ana ortaklık dışıpaya sahip hissedarların payları,konsolide bilanço ve gelir tablosunda “ana ortaklık dışıpaylar” olarak gösterilmektedir.
13
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
İşletmenin Sürekliliği
Grup konsolide finansal tablolarınıişletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.
Netleştirme/Mahsup
Finansal varlık ve yükümlülükler, gerekli kanuni hak olması, söz konusu varlık ve yükümlülükleri net olarak değerlendirmeye niyet olmasıveya varlıkların elde edilmesi ile yükümlülüklerin yerine getirilmesinin eşzamanlıolduğu durumlarda net olarak gösterilirler.
KarşılaştırmalıBilgiler ve Önceki Dönem Tarihli Finansal Tablolarının Düzeltilmesi
Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup’un konsolide finansal tablolarıönceki dönemle karşılaştırmalıolarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanmasıaçısından karşılaştırmalıbilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanmasıaçısından karşılaştırmalıbilgilere aşağıdaki sınıflandırmalar yapılmıştır:
-
Grup, yurtdışına yapılan CIF (mal bedeli, sigorta, navlun) koşullu ihracat işlemlerinde, sigorta ve navlun bedellerinin, müşteri adına tahsil edilerek tedarikçilere ödenmesi ve Gruba net ekonomik fayda sağlamamasıdurumunda, söz konusu bedelleri satışlardan indirimler altında muhasebeleştirmektedir. CIF koşullu ihracat işlemlerinin konsolidasyon kapsamındaki Grup Şirketleri arasında gerçekleşmesi durumunda ise, Grup şirketleri arasında stokların yer değiştirmesi sırasında oluşan bu tür masrafların, konsolide mali tablolarda net satışlar ile ilişkilendirilmemesi amacıyla önceki dönemlerde satışlardan indirimler hesabıaltında muhasebeleştirilmekte olan söz konusu navlun ve sigorta bedelleri, işlemin ekonomik özünü daha iyi yansıtmasıiçin cari yılda satışve pazarlama giderleri altında muhasebeleştirilmiştir. Bu değişiklik sonucu, Grup’un 31 Aralık 2008 tarihinde sona eren yıla ait konsolide net satış gelirleri ve satışve pazarlama giderlerinde 76.751TL tutarında artışgerçekleşmiştir.
-
Grup’un, Ram DışTicaret kanalıyla BağlıOrtaklıklar’ına gerçekleştirmişolduğu satışve alımlara ilişkin alacak ve borç bakiyeleri, sözkonusu işlemlerin grup içi işlemler olarak değerlendirilmeleri sebebiyle konsolide finansal tablolarda karşılıklıolarak netleştirilmiştir. Sözkonusu değişiklik sonucu, Grup’un 31 Aralık2008 tarihi itibariyle ticari alacak ve borçları 69.428 TL tutarında azalmıştır.
2.2 Muhasebe Politikalarıve Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar
Muhasebe politikalarıve muhasebe tahminlerinde değişiklik ve hatalar olmasıdurumunda, yapılan önemli değişiklikler ve tespit edilen önemli muhasebe hatalarıgeriye dönük olarak uygulanırve önceki dönem finansal tablolarıyeniden düzenlenir. Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığıcari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığıdönemde, hem de ileriye yönelik olarak uygulanır.
2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti
Konsolide finansal tabloların hazırlanmasında izlenen önemli muhasebe politikalarıaşağıda özetlenmiştir:
14
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
İlişkili taraflar
Konsolide finansal tabloların amacıdoğrultusunda, ortaklar, önemli yönetim personeli ve Yönetim Kurulu üyeleri, aileleri ve onlar tarafından kontrol edilen veya onlara bağlışirketler, iştirak ve ortaklıklar ile Koç Holding grup şirketleri, ilişkili taraflar olarak kabul ve ifade edilmişlerdir (Not 32).
Grup’un, Ram DışTicaret kanalıyla BağlıOrtaklıklar’ına gerçekleştirmişolduğu satışlarıve bu satışlara ilişkin alışlarıgrup içi işlemler olarak değerlendirilmesi sebebiyle, söz konusu işlemler, konsolide finansal tablolarda karşılıklıolarak netleştirilmiştir.
Ticari alacaklar
Grup tarafından bir alıcıya ürün veya hizmet sağlanmasısonucunda oluşan ticari alacaklar ertelenen finansman gelirinden netleştirilmişolarak gösterilirler. Belirlenmişfaiz oranıolmayan kısa vadeli alacaklar, faiz tahakkuk etkisinin çok büyük olmamasıdurumunda, orijinal fatura değerleri üzerinden gösterilmiştir (Not 10).
Grup tahsil imkanınınkalmadığına dair objektif bir delil olduğu takdirde ilgili ticari alacak için şüpheli alacak karşılığıayırmaktadır. Söz konusu bu karşılığın tutarı, alacağın kayıtlıdeğeri ile tahsili mümkün tutar arasındaki farktır. Tahsili mümkün tutar, teminatlardan ve güvencelerden tahsil edilebilecek meblağlar dahil olmak üzere tüm nakit akışlarının, oluşan ticari alacağın orijinal etkin faiz oranıesas alınarak iskonto edilen değeridir.
Şüpheli alacak tutarına karşılık ayrılmasınıtakiben, şüpheli alacak tutarının tamamının veya bir kısmının tahsil edilmesi durumunda, tahsil edilen tutar ayrılan şüpheli alacak karşılığından düşülerek gelir tablosuna gelir olarak kaydedilir (Not 27).
Ertelenen finansman gelir/gideri
Ertelenen finansman gelir/gideri vadeli satışlar ve alımların üzerinde bulunan finansal gelirler ve giderleri temsil eder. Bu gelirler ve giderler, kredili satışve alımlarınsüresi boyunca, etkin faiz oranı ile hesaplanır ve finansal gelirler ve giderler kalemleri altında gösterilir (Not 28, 29).
Stoklar
Stoklar, net gerçekleşebilir değer ya da maliyet bedelinden düşük olanıile değerlenir. Maliyet, ağırlıklı ortalama maliyet metodu ile hesaplanmaktadır. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, direkt işçilik ve genel üretim giderleridir. Kredi maliyetleri stok maliyetlerine dahil edilmemektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından, tamamlanma maliyeti ve satışıgerçekleştirmek için gerekli satış maliyetlerinin indirilmesiyle elde edilen tutardır (Not 12).
Finansal yatırımlar
Sınıflandırma
Grup, finansal varlıklarınışu şekilde sınıflandırmıştır: krediler ve alacaklar, satılmaya hazırfinansal varlıklar, vadesine kadar elde tutulacak finansal varlıklar. Sınıflandırma, finansal varlıkların alınma amaçlarına göre yapılmıştır. Yönetim, finansal varlıklarının sınıflandırmasınısatın alındıklarıtarihte yapar.
15
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
(a) Krediler ve alacaklar
Krediler ve alacaklar, sabit veya belirli ödemeleri olan, aktif bir piyasada işlem görmeyen ve türev araç olmayan finansal varlıklardır. Vadeleri bilanço tarihinden itibaren 12 aydan kısa ise dönen varlıklar, 12 aydan uzun ise duran varlıklar olarak sınıflandırılırlar. Krediler ve alacaklar bilançoda ‘ticari ve diğer alacaklar’ olarak sınıflandırılırlar.
(b) Satılmaya hazır finansal varlıklar
Satılmaya hazır finansal varlıklar, bu kategoride sınıflandırılan ve diğer kategorilerin içinde sınıflandırılmayan türev araç olmayan varlıklardır. Yönetim, ilgili varlıklarıbilanço tarihinden itibaren 12 ay içinde elden çıkarmaya niyetli değilse söz konusu varlıklar duran varlıklar olarak sınıflandırılırlar.
(c) Türev finansal araçlar
Grup’un türev finansal araçlarınıvadeli döviz alım-satım sözleşmeleri ile yabancıpara ve faiz oranı swap işlemleri oluşturmaktadır. Söz konusu türev finansal araçlar ekonomik olarak Grup için risklere karşıetkin bir koruma sağlamakla birlikte, risk muhasebesi yönünden UMS 39 “Finansal araçların muhasebeleştirilmesi” standardına ait gerekli koşullarıtaşımamasınedeniyle konsolide finansal tablolarda alım-satım amaçlıtürev finansal araçlar olarak muhasebeleştirilmektedir.
Muhasebeleştirme ve Ölçümleme
Düzenli olarak alıp-satılan finansal varlıklar, alım-satımın yapıldığıtarihte kayıtlara alınır. Alım-satım yapılan tarih, yönetimin varlığıalım satım yapmayıvadettiği tarihtir. Gerçeğe uygun değer değişimleri gelir tablosu ile ilişkilendirilen finansal varlıklar hariç diğer yatırımlar deftere ilk olarak gerçeğe uygun değerine işlem maliyeti eklenmek suretiyle kaydedilir. Gerçeğe uygun değeriyle ölçülen ve gelir tablosuyla ilişkilendiren finansal varlıklar, gerçeğe uygun değeriyle değerlenir ve işlem maliyetleri, gelir tablosunda giderleştirilir. Finansal varlıklardan doğan nakit akım alım haklarısona erdiğinde veya transfer edildiğinde ve Grup tüm risk ve getirilerini transfer ettiğinde, finansal varlıklar defterlerden çıkartılır. Satılmaya hazırfinansal varlıklar ve gerçeğe uygun değeriyle ölçülen ve gelir tablosuyla ilişkilendiren finansal varlıklar müteakip dönemlerde gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilmektedirler. Krediler ve alacaklar etkin faiz oranıkullanılarak iskonto edilmiş değerleriyle muhasebeleştirilmektedir.
Satılmaya hazırolarak sınıflandırılmışyabancıpara cinsinden parasal finansal varlıkların gerçeğe uygun değerlerindeki değişikliklerde, finansal varlığın iskonto edilmişdeğerindeki değişiklikler ile finansal varlığınkayıtlıdeğerindeki diğer değişikliklerden oluşan kur farklarıanaliz edilirler. Parasal finansal varlıklardan oluşan kur farklarıgelir tablosuna, parasal olmayan finansal varlıklardan oluşan kur farklarıözkaynaklara yansıtılır. Satılmaya hazırfinansal varlıklar olarak kaydedilen parasal ve parasal olmayan finansal varlıkların gerçeğe uygun değerindeki değişimler özkaynaklara yansıtılır.
Satılmaya hazır finansal varlıklar olarak sınıflandırılan finansal varlıklar, satıldığında veya değer düşüklüğü oluştuğunda özkaynaklarda gösterilen birikmişgerçeğe uygun değer düzeltmeleri gelir tablosuna finansal varlıklardan doğan kar ve zararlar olarak aktarılır.
Satılmaya hazır finansal varlıklar üzerinde etkin faiz oranıkullanılarak hesaplanan faiz, gelir tablosunda diğer gelirler içinde gösterilir. Grup temettü ödemelerini almaya hak kazandığında, satılmaya hazırfinansal varlıklardan elde edilen temettü geliri, gelir tablosunda diğer gelirler içinde gösterilir.
16
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Borsada işlem gören yatırım amaçlıfinansal varlıkların gerçeğe uygun değerleri piyasa alışfiyatlarına göre belirlenmektedir. Finansal varlıklar için aktif bir piyasanın (borsada işlem görmeyen menkul kıymetler) bulunmamasıdurumlarında, Grup ilgili finansal varlığın gerçeğe uygun değerini değerleme yöntemleri kullanarak hesaplamaktadır. Bu yöntemler piyasa verilerinden yararlanılarak muvazaasız benzer işlemlerin kullanılmasını, benzer enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinin referans alınmasınıindirgenmişnakit akımlarıanalizini ve opsiyon fiyatlandırma modelleri yöntemlerini içerir.
Alım satım amaçlıtürev finansal araçlar, konsolide finansal tablolara ilk olarak maliyet değerleri ile yansıtılırve kayda alınmalarınıizleyen dönemlerde gerçeğe uygun değerleri üzerinden değerlenir. Bu enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinde meydana gelen değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar gelir veya gider olarak konsolide gelir tablosu ile ilişkilendirilir.
Vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri piyasa fiyatlarıveya iskonto edilmişnakit akımlarıile değerlenmektedir. Gerçeğe uygun değeri pozitif olan türev ürünleri konsolide bilançolarda varlıklarda, negatif olanlar ise yükümlülüklerde muhasebeleştirilmektedir (Not 9).
Grup bilanço tarihinde, finansal varlıklarının değer düşüklüğü ile ilgili nesnel kanıtolup olmadığını değerlendirir. Satılmaya hazır olarak sınıflandırılan hisse senetlerinin gerçeğe uygun değerinin maliyetinin altına önemli ölçüde ve uzun süreli olarak düşmesi değer düşüklüğü göstergesi olarak değerlendirilir. Satılmaya hazırfinansal varlıkların değer düşüklüğü ile ilgili nesnel kanıtlarınvarlığı durumunda ilgili finansal varlığın elde etme maliyeti ile gerçeğe uygun değeri arasındaki farktan oluşan toplam zarardan daha önce gelir tablosuna yansıtılan değer düşüklüğü tutarıçıkarıldıktan sonra kalan zarar özkaynaklardan çıkarılarak gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Sermaye araçlarıile ilgili gelir tablosuna kaydedilen değer düşüklüğü giderleri, takip eden dönemlerde söz konusu değer düşüklüğünün ortadan kalkmasıdurumunda dahi gelir tablosu ile ilişkilendirilmez. Ticari alacaklar ile ilgili değer düşüklüğü tespiti ticari alacaklar ile ilgili muhasebe politikalarında açıklanmıştır.
Nakit ve nakit benzerleri
Nakit ve nakit benzeri değerler, kasada tutulan nakit, bankalarda tutulan mevduatlar, vadeleri 3 ay veya daha kısa olan diğer likit yatırımlarıiçerir (Not 6). Yatırım amaçlıgayrimenkuller
Mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılmak veya idari maksatlarla veya işlerin normal seyri esnasında satılmak yerine, kira elde etmek veya değer kazanmasıamacıyla veya her ikisi için elde tutulan binalar “yatırım amaçlıgayrimenkuller” olarak sınıflandırılır. Yatırım amaçlıgayrimenkuller elde etme maliyetinden birikmiş amortismanın düşülmesi suretiyle gösterilmektedir. Yatırım amaçlı gayrimenkuller doğrusal amortisman metoduyla faydalıömürleri üzerinden amortismana tabi tutulmuştur (Not 14).
Yatırım amaçlıgayrimenkuller olasıbir değer düşüklüğünün tespiti amacıyla incelenir ve bu inceleme sonunda yatırım amaçlıgayrimenkullerin kayıtlıdeğeri, geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili yatırım amaçlı gayrimenkulün mevcut kullanımından gelecek net nakit akımlarıile satışmaliyeti düşülmüşgerçeğe uygun değerinden yüksek olanıolarak kabul edilir.
17
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Maddi duran varlıklar ve ilgili amortismanlar
Maddi duran varlıklar, elde etme maliyetinden birikmişamortismanın düşülmesi ile gösterilmektedir. Arazi ve arsalar için sınırsız ömürleri olmasısebebi ile amortisman ayrılmamaktadır. Amortisman, maddi varlıkların faydalıömürleri esas alınarak doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak ayrılmaktadır. Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen faydalıömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:
| ayrılmaktadır. Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, alınarak, aşağıda belirtilmiştir: |
tahmin edilen faydalıömürleri esas |
|---|---|
| Yeraltıve yerüstü düzenleri | 10 - 50 yıl |
| Binalar | 30 - 50 yıl |
| Makine, tesis ve cihazlar | 11 - 25 yıl |
| Kalıplar | 4 - 7 yıl |
| Taşıt araçları, döşeme ve demirbaşlar | 4 - 10 yıl |
| Özel maliyetler | 3 - 10 yıl |
Maddi varlıklarda değer düşüklüğü olduğuna işaret eden koşulların mevcut olmasıhalinde, olasıbir değer düşüklüğünün tespiti amacıyla inceleme yapılırve bu inceleme sonunda maddi varlığın kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle kayıtlıdeğeri geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili maddi varlığın mevcut kullanımından gelecek net nakit akımlarıile net satışfiyatından yüksek olanıolarak kabul edilir.
Maddi varlıkların elden çıkartılmasıdolayısıyla oluşan kar ve zararlar diğer faaliyet gelirleri ve giderleri hesaplarına dahil edilirler.
Maddi duran varlıkların herhangi bir parçasınıdeğiştirmekten doğan giderler bakım onarım maliyetleri ile birlikte varlığın gelecekteki ekonomik faydasınıarttırıcınitelikte ise aktifleştirilebilirler. Tüm diğer giderler oluştukça gelir tablosunda gider kalemleri içinde muhasebeleştirilir. (Not 15).
Satışamaçlıelde tutulan duran varlıklar
Satışamaçlıelde tutulan duran varlıklar kayıtlıdeğerlerinin, kullanılmak suretiyle değil, satışişlemi sonucu geri kazanıldığıdurumlarda satışamaçlıelde tutulan duran varlıklar olarak sınıflandırılırve amortisman ayrılmasıdurdurulur. Satışamaçlıelde tutulan duran varlıklar kayıtlıdeğerleri ile gerçeğe uygun değerlerinden satışgiderlerinin çıkarılmasısonucu oluşan değerden, düşük olanıile değerlenir.
Maddi olmayan duran varlıklar
Maddi olmayan duran varlıklar marka, ticari marka lisansları,patentler, geliştirme maliyetleri ve bilgisayar yazılımlarınıiçermektedir (Not 16).
a) Markalar
İşletme içi yaratılan markalar, işin bir bütün olarak geliştirilmesine ilişkin maliyetlerden ayırt edilememeleri nedeniyle maddi olmayan duran varlık olarak muhasebeleştirilmez. Ayrıolarak elde edilen markalar maliyet değerleriyle, işletme birleşmelerinin bir parçasıolarak elde edilen markalar iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile finansal tablolara yansıtılır.
Markaların Grup’a net nakit girişi sağlamasıbeklenilen süre için öngörülebilir bir sınırolmaması nedeniyle, Grup, markalarısınırsız faydalıömre sahip olarak değerlendirmiştir.
Markalar sınırsızfaydalıömre sahip olmalarınedeniyle itfa edilmez. Markalar, her yılya da değer düşüklüğünün varlığınıişaret eden şartların olduğu durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Değer düşüklüğünün olmasıdurumunda markaların kayıtlıdeğeri, geri kazanılabilir değerine getirilir.
18
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
b) Ticari marka lisanslarıve patentler
Ayrıolarak elde edilen ticari marka lisanslarıve patentler maliyet değerleriyle gösterilmektedir. İşletme birleşmelerinin bir parçasıolarak elde edilen ticari marka lisanslarıve patentler, iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri ile finansal tablolara yansıtılır. Ticari marka lisanslarıve patentlerin sınırlıfaydalıömürleri vardır ve maliyetten birikmişitfa paylarıdüşüldükten sonraki değerleri ile takip edilirler. Ticari marka lisanslarıve patentlerin itfa payları, tahmini faydalıömürleri boyunca (5 yıl) maliyet değerleri üzerinden doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak hesaplanır.
c) Geliştirme maliyetleri
Yeni ürünlerin geliştirilmesi veya geliştirilen ürünlerin testi ve dizaynıile ilgili proje maliyetleri, projenin ticari ve teknolojik bakımdan başarılıbir şekilde uygulanabilir olmasıve maliyetlerin güvenilir olarak tespit edilebilmesi halinde maddi olmayan duran varlık olarak değerlendirilirler. Diğer geliştirme giderleri ve araştırma giderleri gerçekleştiğinde gider olarak kaydedilmektedir. Önceki dönemde gider kaydedilen geliştirme gideri sonraki dönemde aktifleştirilemez. Aktifleştirilen geliştirme giderleri, ürünün ticari üretiminin başlamasıile 2- 10 yıliçerisinde doğrusal amortisman yöntemi uygulanarak itfa edilmektedir.
d) Bilgisayar yazılımları
Bilgisayar yazılımları,elde etme maliyeti üzerinden kaydedilir. Bilgisayar yazılımlarıtahmini sınırlı faydalıömürleri üzerinden doğrusal amortisman yöntemi ile amortismana tabi tutulur ve elde etme maliyetinden birikmişitfa payının düşülmesi ile bulunan değer üzerinden taşınırlar. Bilgisayar yazılımlarının tahmin edilen faydalıömürleri 4 ile 15 yıl arasındadır.
İşletme birleşmeleri ve şerefiye
İşletme birleşmeleri, iki ayrıtüzel kişiliğin veya işletmenin raporlama yapan tek bir işletme şeklinde birleşmesi olarak değerlendirilmektedir. İşletme birleşmeleri, UFRS 3 kapsamında, satın alma yöntemine göre muhasebeleştirilir.
İktisap maliyeti, alım tarihinde verilen varlıkların gerçeğe uygun değeri, çıkarılan sermaye araçları, değişimin yapıldığıtarihte varsayılan veya katlanılan yükümlülükler ve buna ilave iktisapla ilişkilendirilebilecek maliyetleri içerir. İşletme birleşmesi sözleşmesi gelecekte ortaya çıkacak olaylara bağlıolarak maliyetin düzeltilebileceğini öngören hükümler içerirse; bu düzeltmenin muhtemel olması ve değerinin tespit edilebilmesi durumunda, edinen işletme birleşme tarihinde birleşme maliyetine bu düzeltme dahil edilir.
Bir işletmenin satın alınmasıile ilgili katlanılan satın alma maliyeti ile iktisap edilen işletmenin tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve koşullu yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilir.
İşletme birleşmesi sırasında oluşan şerefiye amortismana tabi tutulmaz, bunun yerine yılda bir kez (31 Aralık tarihi itibariyle) veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü testine tabi tutulur (Not 3, 17). Şerefiye üzerinden hesaplanan değer düşüklüğü zararlarıtakip eden dönemlerde söz konusu değer düşüklüğünün ortadan kalkması durumunda dahi gelir tablosu ile ilişkilendirilemez. Şerefiye, değer düşüklüğü testi sırasında nakit üreten birimler ile ilişkilendirilir.
19
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
İktisap edilen tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve koşullu yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerindeki iktisap edenin payının işletme birleşmesi maliyetini aşmasıdurumunda ise fark konsolide gelir tablosuyla ilişkilendirilir.
Ortak kontrol altında gerçekleşen işletme birleşmelerinin muhasebeleştirilmesinde ise işletme birleşmesine konu olan varlık ve yükümlükler kayıtlıdeğerleri ile konsolide finansal tablolara alınır. Gelir tablolarıise işletme birleşmesinin gerçekleştiği mali yılın başlangıcından itibaren konsolide edilir. Önceki dönem finansal tablolarıda karşılaştırılabilirlik amacıyla aynışekilde yeniden düzenlenir. Bu işlemler sonucunda herhangi bir şerefiye veya negatif şerefiye hesaplanmaz. İştirak tutarıile satın alınan şirketin sermayesindeki payınispetindeki tutarın netleştirmesi sonucu oluşan fark doğrudan özkaynaklar içerisinde “ortak kontrol altındaki işletme birleşmeleri etkisi” olarak “Geçmiş yıllar karları” kalemi altında muhasebeleştirilir.
- Ana ortaklık dışıile yapılan kısmi hisse alış satışişlemleri
Grup, ana ortaklık dışıile gerçekleştirdiği hali hazırda kontrol etmekte olduğu ortaklıklara ait hisselerin alış ve satış işlemlerini Grup’un özkaynak sahipleri arasındaki işlemler olarak değerlendirmektedir. Buna bağlıolarak, ana ortaklıkdışından ilave hisse alışişlemlerinde, elde etme maliyeti ile ortaklığın satın alınan payınispetindeki net varlıklarının kayıtlıdeğeri arasındaki fark özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilir. Ana ortaklıkdışına hisse satışişlemlerinde ise, satışbedeli ile ortaklığın satılan payınispetindeki net varlıklarının kayıtlıdeğeri arasındaki fark sonucu oluşan kayıp veya kazançlar da özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilir.
Finansal kiralamalar
(1) Grup - kiracıolarak
Finansal Kiralama
Finansal kiralama yoluyla elde edilen maddi duran varlık, varlığın kiralama döneminin başındaki vergi avantaj veya teşvikleri düşüldükten sonraki gerçeğe uygun değerinden veya asgari kira ödemelerinin o tarihte indirgenmişdeğerinden düşük olanıüzerinden aktifleştirilir. Anapara kira ödemeleri yükümlülük olarak gösterilir ve ödendikçe azaltılır. Faiz ödemeleri ise, finansal kiralama dönemi boyunca konsolide gelir tablosunda giderleştirilir. Finansal kiralama sözleşmesi ile elde edilen maddi duran varlıklar, varlığın faydalıömrü boyunca amortismana tabi tutulur.
Operasyonel Kiralama
Mülkiyete ait risk ve getirilerin önemli bir kısmının kiralayana ait olduğu kiralama işlemi, işletme kiralamasıolarak sınıflandırılır. İşletme kiralarıolarak yapılan ödemeler, kira dönemi boyunca doğrusal yöntem ile gelir tablosuna gider olarak kaydedilir.
(2) Grup - kiralayan olarak
Operasyonel Kiralama
Operasyonel kiralamada, kiralanan varlıklar, konsolide bilançoda maddi duran varlıklar altında sınıflandırılırve elde edilen kira gelirleri kiralama dönemi süresince, eşit tutarlarda konsolide gelir tablosuna yansıtılır. Kira geliri kira dönemi boyunca doğrusal yöntem ile konsolide gelir tablosuna yansıtılmaktadır.
20
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Finansal borçlar ve borçlanma maliyetleri
Finansal borçlar, alındıklarıtarihlerde, alınan finansal borç tutarından işlem giderleri çıkartıldıktan sonraki değerleriyle kaydedilir. Finansal borçlar, takip eden tarihlerde, etkin faiz oranıile hesaplanmış iskonto edilmişdeğerleri ile konsolide finansal tablolarda takip edilirler. Alınan finansal borç tutarı (işlem giderleri hariç) ile geri ödeme değeri arasındaki fark, konsolide gelir tablosunda finansal borç süresince tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilir (Not 8). Grubun bilanço tarihinden itibaren 12 ay için yükümlülüğü geri ödemeyi erteleme gibi koşulsuz hakkıbulunmuyorsa finansal borçlar, kısa vadeli yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi
Vergi gideri, cari dönem vergi giderini ve ertelenmişvergi giderini kapsar. Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmamasıkoşuluyla, gelir tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
Dönem vergi gideri, bilanço tarihi itibariyle Grubun bağlıortaklıklarının ve özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan vergi kanunlarıdikkate alınarak hesaplanır.
Ertelenen vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlıdeğerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenen vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatıuyarınca bilanço tarihi itibariyle geçerli bulunan vergi oranlarıkullanılır (Not 30).
Başlıca geçici farklar, maddi duran varlık ve satılmaya hazırfinansal varlıkların kayıtlıdeğerleri ile vergi değerleri arasındaki farktan, halihazırda vergiden indirilemeyen/vergiye tabi gider karşılıklarından ve kullanılmayan vergi indirim ve istisnalarından doğmaktadır.
Ertelenen vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olmasışartıyla hesaplanmaktadır.
Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olmak şartıyla ve cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenen vergi varlıklarıve yükümlülükleri karşılıklıolarak birbirinden mahsup edilir.
Ticari borçlar
Ticari borçlar, gerçeğe uygun değerleriyle deftere alınır ve müteakip dönemlerde etkin faiz oranı kullanılarak iskonto edilmişdeğerleri ile muhasebeleştirilir.
Kıdem tazminatıkarşılığı
Kıdem tazminatıkarşılığı,Grup’un, Türk İşKanunu ve BağlıOrtaklıkların faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanunlar uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Türkiye’de geçerli olan çalışma hayatınıdüzenleyen yasalar ve Türk İşKanun’u uyarınca, Grup, en az bir yıllık hizmetini tamamlayan, kendi isteği ile işten ayrılmasıveya uygunsuz davranışlar sonucu işakdinin feshedilmesi dışında kalan sebepler yüzünden işten çıkarılan, vefat eden veya emekliye ayrılan her personeline toplu olarak kıdem tazminatıödemekle yükümlüdür. Tanımlanmışsosyal yardım yükümlülüğünün bugünkü değeri ile ilgili ayrılan karşılıköngörülen yükümlülük yöntemi kullanılarak hesaplanır. Tüm aktüeryal karlar ve zararlar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilir (Not 21).
21
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Dövizli işlemler
Dönem içinde gerçekleşen dövizli işlemler, işlem tarihlerinde geçerli olan döviz kurlarıüzerinden çevrilmiştir. Dövize dayalıparasal varlık ve yükümlülükler, bilanço tarihinde geçerli olan döviz kurlarıüzerinden çevrilmiştir. Dövize dayalıparasal varlık ve yükümlülüklerin çevirimlerinden doğan kur kazancıveya zararlarıkonsolide gelir tablosuna yansıtılmıştır.
Gelirlerin kaydedilmesi
Satışlar, ürünün teslimi veya hizmetin verilmesi, ürünle ilgili risk ve faydaların transferlerinin yapılmış olması,gelir tutarınıngüvenilir şekilde belirlenebilmesi ve işlemle ilgili ekonomik faydalarınGrup’a akmasınınmuhtemel olmasıüzerine alınan veya alınabilecek bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinden tahakkuk esasına göre kayıtlara alınır. Net satışlar, ürün satışlarından iade ve indirimlerin düşülmesi suretiyle bulunur. Satışişlemi bir finansman işlemini içeriyorsa, satışbedelinin gerçeğe uygun değeri, izleyen dönemlerde yapılacak tahsilatların etkin faiz oranıile iskonto edilmesiyle hesaplanır. Satış bedelinin nominal değeri ile gerçeğe uygun değer arasındaki fark, finansman geliri olarak ilgili dönemlere yine tahakkuk esasına göre kaydedilir (Not 28, 29).
Grup tarafından elde edilen faiz geliri etkin faiz oranıüzerinden hesaplanarak tahakkuk esasına göre kaydedilir.
Yatırım, araştırma ve geliştirme teşvikleri
Yatırım, araştırma ve geliştirme teşvikleri, Şirket’in teşvik talepleri yetkili makamlar tarafından onaylandığızaman tanınır.
Temettü
Temettü alacaklarıbeyan edildiği dönemde gelir olarak kaydedilir. Temettü borçlarıkar dağıtımının bir unsuru olarak beyan edildiği dönemde yükümlülük olarak konsolide finansal tablolara yansıtılır (Not 23).
Garanti giderleri
Garanti giderleri, şirketlerin üretim ve satışınıgerçekleştirdikleri mallar için yaptıklarıtamir-bakım masrafları,yetkili servislerin garanti kapsamında müşteriden bedel almaksızın yaptıklarıişçilik ve malzeme giderleri, şirketlerce üstlenilen ilk bakım giderleri ile hasılatıcari yıla gelir olarak kaydedilen ürünlere ilişkin müteakip yıllarda söz konusu olabilecek geri dönüşve tamir seviyelerinin geçmiş verilerden kaynaklanan tahminleri sonucu kaydedilir (Not 20).
Ödenmişsermaye
Adi hisse senetleri özkaynaklarda sınıflandırılırlar. Yeni hisse senedi ve opsiyon ihracıyla ilişkili maliyetler, vergi etkisi indirilmişolarak tahsil edilen tutardan düşülerek özkaynaklarda gösterilirler.
Hisse senedi ihraç primleri
Hisse senedi ihraç primi Şirket’in elinde bulunan bağlıortaklık ya da özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların hisselerinin nominal bedelinden daha yüksek bir fiyat üzerinden satılmasıneticesinde oluşan farkıya da Şirket’in iktisap ettiği şirketler ile ilgili çıkarmışolduğu hisselerin nominal değer ile gerçeğe uygun değerleri arasındaki farkıtemsil eder.
22
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Borç karşılıkları
Karşılıklar, Grup’un bilanço tarihi itibariyle mevcut bulunan ve geçmişten kaynaklanan yasal veya yapısal bir yükümlülüğün bulunması,yükümlülüğü yerine getirmek için ekonomik fayda sağlayan kaynakların çıkışının gerçekleşme olasılığının olmasıve yükümlülük tutarıkonusunda güvenilir bir tahminin yapılabildiği durumlarda muhasebeleştirilmektedir. Gelecek dönemlerde oluşmasıbeklenen faaliyet zararlarıiçin karşılık ayrılmaz.
Koşullu varlık ve yükümlülükler
Geçmişolaylardan kaynaklanan ve mevcudiyeti işletmenin tam olarak kontrolünde bulunmayan gelecekteki bir veya daha fazla kesin olmayan olayın gerçekleşip gerçekleşmemesi ile teyit edilebilmesi mümkün yükümlülükler ve varlıklar finansal tablolara alınmamakta ve koşullu yükümlülükler ve varlıklar olarak değerlendirilmektedir (Not 19).
Hisse başına kazanç
Konsolide gelir tablosunda belirtilen hisse başına kazanç, ana ortaklık payına düşen konsolide net karın ilgili dönem içinde mevcut hisselerin ağırlıklıortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
Türkiye’deki şirketler mevcut hissedarlara birikmişkarlardan ve özkaynak enflasyon düzeltmesi farklarıhesabından hisseleri oranında hisse dağıtarak (“bedelsiz hisseler”) sermayelerini arttırabilir. Hisse başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracıçıkarılmışhisseler olarak sayılır. Dolayısıyla hisse başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklıhisse adedi ortalaması,çıkarılan bedelsiz hisselerin geriye dönük olarak dikkate alınmasısuretiyle elde edilir.
Finansal bilgilerin bölümlere göre raporlaması
Faaliyet bölümleri raporlamasıişletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciine yapılan raporlamayla yeknesaklığısağlayacak biçimde düzenlenmiştir. İşletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii bölüme tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümün performansının değerlendirilmesinden sorumludur. Yönetim kurulu, işletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii olarak belirlenmiştir. (Not 5).
Nakit akım raporlaması
Konsolide nakit akım tablolarında yer alan nakit ve nakit benzerleri, 3 aydan kısa vadeli hazır değerleri içermektedir.
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle konsolide nakit akım tablolarında yer alan nakit ve nakit benzerleri değerler aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Nakit ve nakit benzerleri- | 3 | aydan kısa vadeli (Not | 6) | 904.734 | 415.586 |
| 904.734 | 415.586 |
2.4 Önemli muhasebe tahminleri ve varsayımlar
Finansal tabloların hazırlanması,bilanço tarihi itibariyle raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını,koşullu varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasınıve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarınıetkileyebilecek tahmin ve varsayımlarınkullanılmasınıgerektirmektedir. Grup geleceğe yönelik tahmin ve varsayımlarda bulunmaktadır. Muhasebe tahminleri doğasıgereği gerçekleşen sonuçlarla birebir aynıtutarlarda neticelenmeyebilir. Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlıdeğerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
23
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 2 - KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (Devamı)
Sınırsızfaydalıömre sahip olan maddi olmayan duran varlıklar ve şerefiye değer düşüklüğü tespit çalışması:
Not 2.3’de belirtilen sınırsızfaydalıömre sahip olan maddi olmayan duran varlıklar ve şerefiye ile ilgili muhasebe politikalarıgereğince, söz konusu tutarlar Grup tarafından her yıl ya da değer düşüklüğünün varlığınıişaret eden şartların olduğu durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü için gözden geçirilmektedir. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değeri, kullanım değeri hesaplamalarıtemel alınarak belirlenmiştir. Bu hesaplamalar için belirli tahminler yapılmıştır (Not 16 ve 17). Söz konusu çalışmalar neticesinde değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
Satılmaya hazır finansal varlıkların gerçeğe uygun değerleri:
Grup aktif piyasada işlem görmeyen finansal varlıklarının gerçeğe uygun değerlerini piyasa verilerinden yararlanarak muvazaasızbenzer işlemlerin kullanılması,benzer enstrümanların gerçeğe uygun değerlerinin referans alınması ve indirgenmiş nakit akım analizlerini kullanarak hesaplamaktadır (Not 7).
NOT 3 - İŞLETME BİRLEŞMELERİ
2009 yılında gerçekleşen işletme birleşmeleri
30 Haziran 2009 tarihi itibariyle televizyon, bilgisayar, yazar kasa ve çeşitli elektronik aletlerin üretimi, satışı,ihracat ve ithalatıile ilgili tüm ticari ve endüstriyel faaliyetler kapsamında faaliyet gösteren Grup’un bağlıortaklığıGrundig Elektronik A.Ş., Arçelik A.Ş.’ye katılmasısuretiyle, Grup’un ana ortaklığıolan Arçelik A.Ş. ile birleştirilmiştir.
Grundig Elektronik’in 31 Aralık 2008 tarihi itibariyle mevcut varlık ve yükümlülüklerinin bir kül halinde Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 18-20. maddeleri ile Türk Ticaret Kanunu’nun (“TTK”) 451 ve diğer ilgili maddeleri ve Sermaye PiyasasıKurulu Mevzuatıçerçevesinde Arçelik tarafından devir alınmasısuretiyle gerçekleşen birleşme için 27 Mayıs2009 tarihinde Sermaye PiyasasıKurulu’ndan izin alınmıştır. Arçelik ve Grundig Elektronik’in, 29 Haziran 2009 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantılarında yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde alınan birleşme kararıile Grundig Elektronik 30 Haziran 2009 tarihi itibariyle infisah olmuşve aynıtarihte Arçelik ve Grundig Elektronik birleşmesi gerçekleştirilmiştir. Arçelik’in birleşme öncesi 659.934 TL olan çıkarılmış sermayesi, birleşme dolayısıyla 15.794 TL artışla 675.728 TL’ye çıkarılmıştır. Arttırılan bu sermaye, Arçelik’in mevcut ortaklarının yeni pay alma haklarının kısıtlanmasısuretiyle ve Grundig Elektronik’ten devralınan özvarlıklar ile karşılanmıştır ve 30 Haziran 2009 tarihi itibariyle tescil edilmiştir. Her bir Grundig Elektronik payıkarşılığında 0,1947 adet Arçelik payıverilmesi suretiyle yapılan Grundig Elektronik’in Arçelik dışındaki pay sahiplerinin mevcut paylarının değişim işlemleri 10 Temmuz 2009 tarihinde başlamışolup aynıtarihte Grundig Elektronik’in İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’ndaki işlem sırasıkapatılmıştır. Birleşme sonrasıArçelik’in hissedarlarıve hisse oranlarıNot 23’te belirtilmiştir.
30 Haziran 2009 tarihi itibariyle Grundig Elektronik’ten kaynaklanan sırasıyla 81.119 TL tutarındaki ödenmişsermaye, 95 TL tutarındaki hisse senedi ihraç primleri, 4.040 TL tutarındaki kardan kısıtlanmışyedekler, 9.098 TL tutarındaki yeniden değerleme fonu, 55.340 TL tutarındaki özsermaye enflasyon düzeltmesi farkları, 1.757 TL tutarındaki yabancıpara çevirim farkları, 110.709 TL tutarındaki geçmişyıl zararlarıve 6.399 TL tutarındaki net dönem zararından oluşan 34.341 TL tutarındaki ana ortaklık dışıpaydan 15.794 TL’si ve 4.040 TL’si sırasıyla ödenmişsermayeye ve yasal yedeklere transfer edildikten sonra geri kalan 14.507 TL’lik tutar özkaynaklar altında “Birleşmeye ilişkin özsermaye katkısı” kalemi içerisinde gösterilmiştir.
24
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 3 - İŞLETME BİRLEŞMELERİ(Devamı)
2008 yılında gerçekleşen işletme birleşmeleri
Grup, 31 Mart 2008 tarihinde, işortaklıklarından Grundig Multimedia B.V.'nin hisselerinin %50'sini müteşebbis ortağıAlba Europe Ltd.'den satın almıştır. Böylece Grundig Elektronik'in Grundig Multimedia B.V.'de sahip olduğu hisselerin oranı%100'e ulaşmıştır.
Şerefiye hesaplamasıve iktisap edilen net varlıklara ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| İktisap tutarı- nakit (1) | 70.547 |
|---|---|
| İktisapla doğrudan ilişkilendirilen maliyetler İktisaba ilişkinyükümlülükler (2) |
302 13.595 |
| Toplam iktisap tutarı | 84.444 |
| İktisapedilen net varlıklar | (73.891) |
| İktisap tarihindeşerefiye | 10.553 |
(1) Satın alma bedelinin hisse devri sırasında peşin olarak ödenen 35.000.000 Avro tutarındaki kısmıdır.
- (2) Satınalma bedelinin, 2008-2012 yıllarında Grundig markasıile Birleşik Krallık ve İrlanda'da yapılacak satışlardan elde edilecek gelirlerin, 2008 - 2010 yıllarıiçin (2008 yılıiçin 2.000.000 Avro’yu, 2009 ve 2010 yıllarıiçin ise yıllık 3.000.000 Avro’yu geçmemek üzere) %4 'ü ve 2011-2012 yıllarıiçin %2'si olmak üzere beşyıl vadeli olarak ödenecek kısmından kaynaklanmaktadır.
İktisaptan kaynaklanan tanımlanabilir varlık ve yükümlülüklere ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Kayıtlıdeğerler | Kayıtlıdeğerler | Rayiç değerler |
|---|---|---|
| Hazır değerler | 15.603 | 15.603 |
| Ticari alacaklar | 91.869 | 91.869 |
| İlişkili taraflardan alacaklar | 223 | 223 |
| Stoklar | 60.509 | 60.509 |
| Diğer dönen varlıklar | 4.208 | 4.208 |
| Finansal yatırımlar | 36 | 36 |
| Yatırım amaçlıgayrimenkuller | 4.170 | 4.170 |
| Maddi duran varlıklar | 1.047 | 1.047 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 22.600 | 94.301 |
| Diğer duran varlıklar | 432 | 432 |
| Finansal borçlar | (11.304) | (11.304) |
| Ticari borçlar | (9.952) | (9.952) |
| İlişkili taraflara borçlar | (103.794) | (103.794) |
| Ertelenen vergi yükümlülüğü | (3.328) | (21.612) |
| Diğeryükümlülükler | (51.845) | (51.845) |
| İktisap edilen net varlıklar(% 50) | 20.474 | 73.891 |
| Satın almadan kaynaklanan nakit çıkışının detayıaşağıdaki gibidir: | ||
| İktisap tutarı- nakit | 70.547 | |
| İktisapla doğrudan ilişkilendirilen maliyetler | 302 | |
| Hazır değerler - iktisapedilen | (15.603) | |
| İktisaptan kaynaklanan nakitçıkışı(net) | 55.246 |
25
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 4 - İŞORTAKLIKLARI
Grup’un 31 Mart 2008 tarihinde Grundig Multimedia’nın %50 oranında hissesini satın almasısonucu Grundig Multimedia bağlıortaklık haline gelmiştir.
NOT 5 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA
Grup yönetimi, Arçelik’in raporlanabilir bölümlerini, beyaz eşya ve tüketici elektroniğiolarak organize etmiştir. Beyaz eşya grubuna dahil olan ürünler, çamaşır makinesi, kurutucu makinesi, bulaşık makinesi, buzdolabı,fırın, pişirici cihazlar ve bu ürünlerle benzer özellikler gösteren klima gibi ürünler ile bu ürünlerle ilgili hizmetleri içermektedir. Beyaz eşya grubu içerisindeki yukarıda belirtilen ürünlerin her biri ayrıbirer faaliyet bölümü olmasına karşın her bir ürünün benzer ekonomik özelliklere sahip olması, ürün ve hizmetlerin niteliği, üretim süreçlerinin niteliği, ürün ve hizmetleri için müşteri türü, ürünlerini dağıtmak veya hizmetlerini sunmak üzere kullandıklarıyöntemler bakımından benzer olmalarısebebiyle raporlanırken birleştirilmiştir. Tüketici elektroniği ise, başta LCD televizyon olmak üzere televizyon, bilgisayar, yazarkasa ve diğer çeşitli elektronik aletleri ve bu ürünlerle ilgili hizmetleri kapsamaktadır. Diğer satışlar ise beyaz eşya ve tüketici elektroniği dışındaki bütün ev aletleri, mobilya, mutfak ve benzeri diğer satışlarıiçermektedir.
Arçelik’in her bir faaliyet bölümü tarafından uygulanan muhasebe politikalarıArçelik’in konsolide finansal tablolarında kullanılan SPK tarafından yayımlanan finansal raporlama standartlarıyla aynıdır.
Arçelik’in raporlanabilir bölümleri farklıürün ve hizmetler sunan stratejik işbirimleridir. Her biri farklı teknoloji ve pazarlama stratejileri gerektirdiği için ayrıolarak yönetilmektedir.
Her bir bölüm ile ilgili bilgiler aşağıda yer almaktadır. Bölümlerin performansında brüt kar dikkate alınmaktadır.
- a) 31 Aralık2009 itibariyle ve bu tarihte sona eren dönem için, raporlanabilir bölümler itibariyle endüstriyel bölümlere göre gruplanmışbilgiler aşağıdaki gibidir:
| Beyaz | Tüketici | |||
|---|---|---|---|---|
| Eşya | Elektroniği | Diğer | Toplam | |
| Toplam Bölüm Geliri | 4.396.194 | 1.191.600 | 1.004.101 | 6.591.895 |
| Brüt Kar | 1.756.029 | 261.502 | 156.472 | 2.174.003 |
| Amortisman ve itfa payları | 121.637 | 55.946 | 7.811 | 185.394 |
| Yatırım Harcamaları | 167.694 | 34.405 | 5.383 | 207.482 |
| İştiraklerden elde edilengelir/(gider) | - | - | 5.567 | 5.567 |
b) 31 Aralık2008 itibariyle ve bu tarihte sona eren dönem için, raporlanabilir bölümler itibariyle endüstriyel bölümlere göre gruplanmışbilgiler aşağıdaki gibidir:
| Beyaz | Tüketici | |||
|---|---|---|---|---|
| Eşya | Elektroniği | Diğer | Toplam | |
| Toplam Bölüm Geliri | 4.248.517 | 1.420.471 | 1.183.301 | 6.852.289 |
| Brüt Kar | 1.505.923 | 262.508 | 178.566 | 1.946.997 |
| Amortisman ve itfa payları | 120.517 | 40.745 | 7.687 | 168.949 |
| Yatırım Harcamaları | 207.761 | 142.389 | 4.959 | 355.109 |
| İştiraklerden elde edilengelir/(gider) | - | - | 12.473 | 12.473 |
26
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 5 - BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (Devamı)
c) 31 Aralık tarihlerinde sona eren dönemler için, coğrafi olarak gruplanmışsatışgelirleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2009 | Türkiye | Türkiye | Avrupa | Diğer | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| Toplam Bölüm Geliri | 3.169.999 | 2.663.008 | 758.888 | 6.591.895 | |
| İştiraklerden elde edilengelir/(gider) | 5.567 | - | - | 5.567 | |
| 31 Aralık 2008 | Türkiye | Avrupa | Diğer | Toplam | |
| Toplam Bölüm Geliri | 3.420.157 | 2.650.412 | 781.720 | 6.852.289 | |
| İştiraklerden elde edilengelir/(gider) | 12.473 | - | - | 12.473 | |
| NOT 6 - NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | |||||
| 2009 | 2008 | ||||
| Kasa | 268 | 287 | |||
| Banka | |||||
| - vadesiz mevduat | 44.806 | 42.296 | |||
| - vadeli mevduat | 821.238 | 329.067 | |||
| Çek ve senetler | 37.646 | 42.490 | |||
| Diğer | 776 | 1.446 | |||
| 904.734 | 415.586 | ||||
| Nakit ve nakit benzeri varlıkların vade dağılımıaşağıdaki | gibidir: | ||||
| 30 güne kadar | 692.983 | 328.016 | |||
| 30- 90 gün arası | 211.751 | 87.570 | |||
| 904.734 | 415.586 | ||||
| Vadeli mevduatlara ilişkin ortalama etkin yıllık faiz oranları(%): | |||||
| ABD Doları | 0,54 | 7,39 | |||
| Avro | 0,28 | 3,55 | |||
| Rumen Leyi | 7,45 | 11,06 | |||
| İngiliz Sterlini | 0,19 | 1,29 | |||
| Türk Lirası | 9,70 | - |
27
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 7 - FİNANSAL YATIRIMLAR
Uzun vadeli finansal yatırımlar
| Uzun vadeli finansal yatırımlar | ||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Satılmaya hazır finansal varlıklar | 395.814 | 540.182 |
| Konsolidasyon kapsamıdışında tutulan ortaklıklar | - | 3.261 |
| 395.814 | 543.443 |
a) Satılmaya hazır finansal varlıklar
| a) Satılmaya hazır finansal varlıklar |
||
|---|---|---|
| Koç Finansal Hizmetler A.Ş. Entek Elektrik Üretimi A.Ş. Diğer |
31 Aralık 2009 % TL 3,98 394.303 - - 1.511 |
31 Aralık 2008 |
| % TL 7,66 520.832 6,86 16.797 2.553 |
||
| 395.814 | 540.182 | |
| Dönem başı Gerçeğe uygun değer değişimi Sermaye artışı İşletme birleşmesi sebebiyle hisse artışı Finansal varlık alışı Finansal varlık satışı- makul değer fonundan çıkışlar Finansal varlık satışı- kayıtlıdeğer Finansal varlık değer düşüklüğü |
2009 2008 540.182 711.585 124.327 (209.729) - 38.296 - 23 - 7 (128.028) - (138.766) - (1.901) - |
|
| Dönem sonu | 395.814 540.182 |
31 Aralık 2009 tarihi itibariyle satılmaya hazırfinansal varlıklarıngerçeğe uygun değerleri üzerinden değerlenmesi sonucu oluşan toplam 118,111 TL tutarındaki değer artışı(net), 6.216 TL ertelenen vergi etkisi de dikkate alınarak, konsolide özkaynaklar içinde değer artış fonları altında muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2008: 199.242 TL).
Grup’un borsada işlem görmeyen satılmaya hazırfinansal varlıklarından Koç Finansal Hizmetler A.Ş’nin %81.80 oranında hissesine sahip olduğu Yapıve Kredi Bankasıhisselerinin İstanbul Menkul Kıymetler Borsasında işlem görmesi sebebiyle mevcut piyasa değeri kullanılarak gerçeğe uygun değer tespiti yapılmışve sözkonusu değer gelir yöntemi kullanılarak desteklenmiştir. Bahsedilen gelir yönteminde kullanılan iskonto oranı% 13,6 olarak dikkate alınmıştır.
b) Konsolidasyon kapsamıdışında tutulan bağlıortaklıklar
| Beko Shanghai () ArticPro SRL() |
31 Aralık 2009 % TL - - - - |
31 Aralık 2008 |
|---|---|---|
| % TL 100,00 3.259 100,00 2 |
||
| - | 3.261 |
(*) 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle konsolidasyon kapsamına dahil edilmişlerdir.
28
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 - FİNANSAL BORÇLAR
| a) Kısa vadeli finansal borçlar |
||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Kısa vadeli krediler | 332.398 | 1.006.793 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısmı | 1.590.798 | 907.389 |
| Diğer | 531 | 323 |
| 1.923.727 | 1.914.505 | |
| Kısa vadeli krediler | ||
| TL krediler | 9.612 | 798.227 |
| Döviz kredileri | 322.786 | 152.727 |
| Eximbank kredileri | - | 55.839 |
| 332.398 | 1.006.793 | |
| Kısa vadeli kredilere ilişkin ortalama etkin yıllık faiz oranları(%): | ||
| 2009 | 2008 | |
| TL krediler | - | 22,66 |
| Döviz kredileri | 3,16 | 6,76 |
Kısa vadeli finansal borçların kısa vadeli olmalarınedeniyle kayıtlıdeğerlerinin gerçeğe uygun değerlerine yakın olduğu öngörülmektedir. b) Uzun vadeli finansal borçlar
| b) Uzun vadeli finansal borçlar |
||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Uzun vadeli krediler | 187.946 | 1.576.303 |
| Diğer | 368 | 300 |
| 188.314 | 1.576.603 |
31 Aralık 2009 tarihi itibariyle uzun vadeli kredilerin detayıaşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık faiz | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | oranı(%) | tutar | tutar |
| TL | 8,84 | 1.215.843.412 | 1.215.843 |
| Avro | 2,18 | 242.080.815 | 522.968 |
| ABD Doları | 5,97 | 26.521.521 | 39.933 |
| 1.778.744 | |||
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısımları | (1.590.798) | ||
| 187.946 |
31 Aralık2009 tarihi itibariyle uzun vadeli finansal borçların ve uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısımlarınıngerçeğe uygun değeri 1.788.739 TL olarak hesaplanmıştır (31 Aralık 2008: 2.478.861TL).
29
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 8 - FİNANSAL BORÇLAR (Devamı)
31 Aralık 2008 tarihi itibariyle uzun vadeli kredilerin detayıaşağıdaki gibidir:
| Ortalama etkin yıllık faiz | Orijinal | TL | |
|---|---|---|---|
| Para birimi | oranı(%) | tutar | tutar |
| TL | 19,56 | 1.346.093.255 | 1.346.093 |
| Avro | 6,01 | 420.894.563 | 901.051 |
| ABD Doları | 6,98 | 156.415.663 | 236.548 |
| 2.483.692 | |||
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli kısımları | (907.389) | ||
| 1.576.303 |
Uzun vadeli banka kredilerinin geri ödeme planıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| 2010 | - | 1.305.634 |
| 2011 | 151.941 | 198.195 |
| 2012 | 36.005 | 72.474 |
| 187.946 | 1.576.303 |
Kredilerin yeniden fiyatlandırmaya kalan sürelerine ilişkin faize duyarlılık dağılımıaşağıdaki gibidir.
| 2009 | 2008 | ||
|---|---|---|---|
| 6 | aydan kısa | 2.092.105 | 2.735.505 |
| 6 | - 12 ay arası | 19.037 | 108.124 |
| 1 | - 3 yıl arası | - | 573.884 |
| 3 | - 5yıl arası | - | 72.972 |
| 2.111.142 | 3.490.485 |
NOT 9 - DİĞER FİNANSAL YÜKÜMLÜLÜKLER
Türev finansal araçlar
| Vadeli döviz işlemleri Yabancıpara swapişlemleri |
31 | 31 Aralık 2008 Kontrat Rayiç Değerler tutarı Varlık (Yükümlülük) 475.256 26.039 (5.453) 129.293 - (80) |
|---|---|---|
| 4.444 (698) |
26.039 (5.533) |
30
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 10 - TİCARİALACAKLAR VE BORÇLAR
| NOT 10 - TİCARİALACAKLAR VE BORÇLAR | ||
|---|---|---|
| Kısa vadeli ticari alacaklar | 2009 | 2008 |
| Ticari alacaklar | 1.276.876 | 1.438.111 |
| Alınan senetler | 962.125 | 1.179.681 |
| Alınan çekler | 130.490 | 116.086 |
| İlişkili taraflardan alacaklar (Not 32) | 26.217 | 51.575 |
| 2.395.708 | 2.785.453 | |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı | (107.312) | (94.625) |
| Ertelenen finansmangeliri | (55.385) | (115.329) |
| Kısa vadeli ticari alacaklar(net) | 2.233.011 | 2.575.499 |
Şüpheli ticari alacaklar karşılığının dönem içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Dönem başı | 94.625 | 66.520 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar (Not 27) | 19.618 | 10.349 |
| İktisap nedeniyle artış | - | 8.025 |
| Konusu kalmayan karşılıklar (Not 27) | (3.855) | (3.274) |
| Kur ve yabancıpara çevirim farkı | (3.076) | 13.005 |
| Dönem sonu | 107.312 | 94.625 |
Karşılık ayrılan şüpheli ticari alacakların yaşlandırmasıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| 0-3 ay arası | 9.111 | 3.725 |
| 3-6 ay arası | 3.466 | 4.840 |
| 6 aydan daha uzun | 94.735 | 86.060 |
| 107.312 | 94.625 | |
| Uzun vadeli ticari alacaklar | 2009 | 2008 |
| Ticarialacaklar | 4.254 | 9.060 |
| 4.254 | 9.060 | |
| Kısa vadeli ticari borçlar | 2009 | 2008 |
| Ticari borçlar | 655.439 | 568.837 |
| İlişkili taraflara borçlar (Not 32) | 111.429 | 73.727 |
| Ertelenen finansmangideri | (4.466) | (6.665) |
| 762.402 | 635.899 | |
| Uzun vadeli ticari borçlar | 2009 | 2008 |
| İlişkili taraflara borçlar(Not 32) | 67.380 | 72.955 |
| 67.380 | 72.955 |
31
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 11 - DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR
| Diğer borçlar | 2009 | 2008 |
|---|---|---|
| Ödenecek vergi, harç ve diğer kesintiler | 70.549 | 49.264 |
| Personele borçlar | 29.427 | 27.775 |
| Alınan depozito ve teminatlar | 2.420 | 1.461 |
| Diğer | 2.137 | 5.335 |
| 104.533 | 83.835 |
NOT 12 - STOKLAR
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 520.057 | 623.993 |
| Yarımamul | 33.859 | 38.924 |
| Mamul | 327.956 | 454.016 |
| Ticari mal | 123.253 | 235.104 |
| 1.005.125 | 1.352.037 | |
| Değer düşüklüğü karşılığı | (98.339) | (48.106) |
| 906.786 | 1.303.931 |
Stok değer düşüklüğü karşılığının stok kalemi bazında dağılımıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 67.894 | 16.815 |
| Mamul | 14.532 | 21.037 |
| Ticari mal | 15.913 | 10.254 |
| 98.339 | 48.106 |
Stok değer düşüklüğü karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Dönem başı | 48.106 | 45.771 |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar (Not 27) | 73.871 | 10.719 |
| İktisaplardan kaynaklanan girişler | - | 6.336 |
| Satışlardan dolayıgerçekleşen çıkışlar | (19.733) | (11.948) |
| Konusu kalmayan karşılıklar | (4.257) | (6.842) |
| Yabancıpara çevirim farkı | 352 | 4.070 |
| Dönem sonu | 98.339 | 48.106 |
32
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 13 - ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR
| Koç Tüketici FinansmanıA.Ş. Arçelik LG Klima Sanayi ve Ticaret A.Ş. Ram DışTicaret A.Ş. TanıPazarlama ve İletişim Hizmetleri A.Ş. |
31 Aralık 2009 % TL 47,00 59.592 45,00 57.926 33,50 7.583 32,00 4.068 |
31 Aralık 2008 |
|---|---|---|
| % TL 47,00 57.882 45,00 58.089 33,50 5.367 32,00 2.264 |
||
| 129.169 | 123.602 | |
| Dönem başı İştiraklerden gelir ve giderler (net) Dönem sonu |
2009 2008 123.602 111.129 5.567 12.473 |
|
| 129.169 123.602 |
||
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardan Ram DışTicaret A.Ş. TanıPazarlama ve İletişim Hizmetleri A.Ş. Koç Tüketici FinansmanıA.Ş. Arçelik LG Klima Sanayi ve Ticaret A.Ş. |
gelir ve giderler 2009 2008 2.216 785 1.803 329 1.711 7 (163) 11.352 |
|
| 5.567 12.473 |
||
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların özet finansal tabloları 2009 2008 Toplam varlıklar 1.385.635 1.613.465 Toplam yükümlülükler 1.094.769 1.341.046 Satışgelirleri 1.072.310 1.165.754 Dönem karınet 18.002 24.859 |
33
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 14 - YATIRIM AMAÇLI GAYRİMENKULLER
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak tarihleri itibariyle | ||
| Maliyet | 12.123 | 4.808 |
| Birikmişamortisman | (3.335) | (1.345) |
| Net kayıtlıdeğer | 8.788 | 3.463 |
| Dönem başınet kayıtlıdeğer | 8.788 | 3.463 |
| İktisaplar (Not 3) | - | 4.170 |
| Transferler | 398 | - |
| Döviz kurlarındaki değişimin etkileri | 68 | 1.223 |
| Cari yıl amortismanı | (133) | (68) |
| Değer düşüklüğü karşılığı | (2.777) | - |
| Dönem sonu kayıtlıdeğer | 6.344 | 8.788 |
| 31 Aralık tarihleri itibariyle | ||
| Maliyet | 12.711 | 12.123 |
| Birikmişamortisman | (6.367) | (3.335) |
| Net kayıtlıdeğer | 6.344 | 8.788 |
Grup’un yatırım amaçlıgayrimenkullerinin 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle kayıtlıdeğerleri gerçeğe uygun değerlerini yansıtmaktadır. Sözkonusu değer, gelir yöntemi ile desteklenmişmevcut piyasa değeri kullanılarak belirlenmiştir.
34
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 15 - MADDİDURAN VARLIKLAR
| Yabancıpara | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak | çevirim | 31 Aralık | ||||
| 2009 | İlaveler | Çıkışlar | Transfer | farkları | 2009 | |
| Maliyet | ||||||
| Arazi ve arsalar | 15.970 | 518 | (51) | - | (183) | 16.254 |
| Yeraltıve yerüstü düzenleri | 28.022 | 404 | (66) | - | - | 28.360 |
| Binalar | 525.843 | 1.209 | (104) | 369 | (5.651) | 521.666 |
| Makine, tesis ve cihazlar | 2.481.069 | 72.466 | (83.191) | 62.142 | (9.418) | 2.523.068 |
| Taşıt araçları, döşeme | ||||||
| ve demirbaşlar Özel maliyetler |
208.607 34.853 |
10.690 380 |
(13.438) (1.953) |
(102) - |
(318) 142 |
205.439 33.422 |
| Yapılmakta olanyatırımlar | 9.837 | 59.408 | (90) | (64.959) | 152 | 4.348 |
| 3.304.201 | 145.075 | (98.893) | (2.550) | (15.276) | 3.332.557 | |
| BirikmişAmortisman | ||||||
| Yeraltıve yerüstü düzenleri | (14.173) | (1.026) | - | - | - | (15.199) |
| Binalar | (155.156) | (10.263) | - | 52 | 1.717 | (163.650) |
| Makine, tesis ve cihazlar | (1.679.781) | (126.929) | 79.060 | - | 4.080 | (1.723.570) |
| Taşıt araçları, döşeme | ||||||
| ve demirbaşlar Özel maliyetler |
(156.620) (26.138) |
(12.984) (4.907) |
13.015 1.696 |
- - |
3 (94) |
(156.586) (29.443) |
| (2.031.868) | (156.109) | 93.771 | 52 | 5.706 | (2.088.448) | |
| Net KayıtlıDeğer | 1.272.333 | 1.244.109 |
31 Aralık 2009 tarihi itibariyle maddi duran varlıklar üzerinde ipotek bulunmamaktadır.
| Yabancıpara | Yabancıpara | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak 2008 |
(1) İktisaplar |
İlaveler | **Çıkışlar ** | Transfer | çevirim farkları |
31 Aralık 2008 |
|
| Maliyet | |||||||
| Arazi ve arsalar | 16.225 | - | 99 | (450) | (690) | 786 | 15.970 |
| Yeraltıve yerüstü düzenleri | 27.378 | - | 610 | (9) | - | 43 | 28.022 |
| Binalar | 489.767 | 31 | 4.698 | (473) | 17.097 | 14.723 | 525.843 |
| Makine, tesis ve cihazlar | 2.328.562 | 1.115 | 86.208 | (45.718) | 86.760 | 24.142 | 2.481.069 |
| Taşıt araçları, döşeme | |||||||
| ve demirbaşlar Özel maliyetler |
196.136 34.544 |
1.205 - |
14.267 421 |
(8.337) - |
1.454 - |
3.882 (112) |
208.607 34.853 |
| Yapılmakta olanyatırımlar | 25.843 | 96 | 87.521 | (405) | (104.621) | 1.403 | 9.837 |
| 3.118.455 | 2.447 | 193.824 | (55.392) | - | 44.867 | 3.304.201 | |
| BirikmişAmortisman | |||||||
| Yeraltıve yerüstü düzenleri | (13.120) | - | (1.062) | 9 | - | - | (14.173) |
| Binalar | (143.132) | (96) | (10.836) | 1.086 | (21) | (2.157) | (155.156) |
| Makine, tesis ve cihazlar | (1.587.864) | (466) | (121.547) | 38.864 | 527 | (9.295) | (1.679.781) |
| Taşıt araçları, döşeme | |||||||
| ve demirbaşlar Özel maliyetler |
(147.099) (21.190) |
(838) - |
(12.863) (4.996) |
7.107 - |
(506) - |
(2.421) 48 |
(156.620) (26.138) |
| (1.912.405) | **(1.400) ** | (151.304) | 47.066 | - | (13.825) | (2.031.868) | |
| Net KayıtlıDeğer | 1.206.050 | 1.272.333 |
31 Aralık 2008 tarihi itibariyle maddi duran varlıklar üzerinde ipotek bulunmamaktadır.
(1) Net kayıtlıdeğeri 1.047 TL tutarındaki maddi duran varlıklar, Grundig iktisabından kaynaklanmaktadır (Not 3).
35
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 16 - MADDİOLMAYAN DURAN VARLIKLAR
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak tarihleri itibariyle | ||
| Maliyet | 473.977 | 231.150 |
| Birikmişitfapayları | (71.762) | (54.903) |
| Net kayıtlıdeğer | 402.215 | 176.247 |
| Dönem başınet kayıtlıdeğer | 402.215 | 176.247 |
| İktisaplar (Not 3) (*) | - | 94.301 |
| Gerçeğe uygun değer farkları(*) | - | 71.701 |
| Girişler | 62.407 | 61.767 |
| Çıkışlar | (184) | (53) |
| Döviz kurlarındaki değişimin etkileri | 2.607 | 15.829 |
| Transferler | 2.100 | - |
| Cariyıl itfapayları | (29.152) | (17.577) |
| Dönem sonu net kayıtlıdeğer | 439.993 | 402.215 |
| 31 Aralık tarihleri itibariyle | ||
| 2009 | 2008 | |
| Maliyet | 539.682 | 473.977 |
| Birikmişitfapayları | (99.689) | (71.762) |
| Net kayıtlıdeğer | 439.993 | 402.215 |
| Marka ve haklar | 300.613 | 299.456 |
| Geliştirme maliyetleri | 130.939 | 93.745 |
| Diğer | 8.441 | 9.014 |
| Toplam | 439.993 | 402.215 |
- (*) 2004 yılında gerçekleşen Grundig iktisabı(%50) neticesinde, bu iktisaba ilişkin maddi olmayan duran varlıkların %50’si kayıtlara alınmıştır. 2009 yılında gerçekleşen Grundig iktisabı(diğer %50) sebebiyle, UFRS 3 çerçevesinde kayıtlıdeğeri 45.200TL olan tüm maddi olmayan duran varlıklar yeniden değerlenmişve gerçeğe uygun değerleri toplamı188.602TL (Grundig markası:173.446TL, ticari marka lisansları: 13.061TL ve diğer: 2.095TL) olarak tespit edilmiştir. Dolayısıyla, bu tutarın 2008 yılı iktisabına ilişkin kısmı(%50: 94.301TL) iktisaplar olarak, 2004 yılıiktisabına ilişkin kısmı (%50: 94.301TL) ile kayıtlıdeğerleri (%50: 22.600TL) arasındaki olumlu fark ise (71.701TL) gerçeğe uygun değer farkıolarak muhasebeleştirilmiştir.
Marka değer düşüklüğü testi
31 Aralık 2009 tarihi itibariyle markalar gelir yöntemi kullanılarak değer düşüklüğü testine tabi tutulmuştur. Markaların değeri tespit edilirken, yönetim kurulu tarafından onaylanan, üç-beşyıllık dönemleri kapsayan finansal bütçeleri temel alan satıştahminleri esas alınmıştır. Üç-beşyıllık dönemlerden sonraki satıştahminleri %2,50 beklenen büyüme oranıkullanılarak hesaplanmıştır. Tahmini royalti gelirleri, satıştahminlerine %2 ila %3 royalti oranlarıuygulanarak tespit edilmiştir. Söz konusu yöntemle hesaplanan royalti gelirleri %9,00 ila %10,41 oranlarıkullanılarak iskonto edilmiştir.
36
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 17 - ŞEREFİYE
| NOT 17 - ŞEREFİYE | ||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Dönem başınet kayıtlıdeğer - 1 Ocak | 10.255 | 3.377 |
| İktisaplar | - | 10.553 |
| İktisaba ilişkin koşullu yükümlülüklerdeki değişimin etkisi (*) | (2.807) | (4.332) |
| Yabancıparaçevirim farkları | 63 | 657 |
| Dönem sonu net kayıtlıdeğer - 31 Aralık | 7.511 | 10.255 |
(*) İktisap tarihinde koşullu yükümlülüğün tespit edilmesi esnasında kullanılan Grundig markasıile Birleşik Krallık ve İrlanda’da yapılacak satışlardan elde edilecek gelir tahminleri, 2008 ve 2009 yıllarıiçerisinde gerçekleşen satıştutarlarıgöz önüne alınarak revize edilmiştir. Satıştahminlerindeki değişiklikten kaynaklanan koşullu yükümlülükteki azalışUFRS 3 uyarınca şerefiye ile karşılıklıolarak düzeltilmiştir.
Şerefiye değer düşüklüğü testi
31 Aralık 2009 tarihi itibariyle şerefiyenin kayıtlıdeğeri geri kazanılabilir değeri ile karşılaştırılarak değer düşüklüğü testine tabi tutulmuştur. Geri kazanılabilir değer, kullanım değeri hesaplamalarıtemel alınarak belirlenmiştir. Bu hesaplamalar da, yönetim kurulu tarafından onaylanan beşyıllık dönemi kapsayan finansal bütçeyi temel alan vergi öncesi nakit akım tahminleri esas alınmıştır. Beşyıllık dönemden daha sonraki tahmini nakit akımları%2,50 beklenen büyüme oranıkullanılarak hesaplanmıştır. Tahmini nakit akımlarıvergi öncesi %9,00 oranıkullanılarak iskonto edilmiştir.
NOT 18 - DEVLET TEŞVİK VE YARDIMLARI
Grup’un yatırım harcamalarıile ilgili Resmi Daireler tarafından verilmesi uygun görülmüşyatırım teşvik belgeleri bulunmaktadır. Bu teşvikler sebebiyle Grup’un sahip olduğu haklar aşağıdaki gibidir:
-
a) İthal edilen makine ve ekipmanlara uygulanan gümrük vergisinden %100 muafiyet, b) Yurtiçinden ve yurtdışından tedarik edilecek yatırım mallarıiçin KDV muafiyeti,
-
c) Araştırma ve geliştirme kanunu kapsamında yer alan teşvikler (%100 Kurumlar Vergisi istisnası, Sosyal Güvenlik Kurumu teşvikleri v.b.),
-
d) Dahilde işleme izin belgeleri
-
e) Araştırma ve geliştirme harcamalarıkarşılığı, Tübitak-Teydeb’den alınan nakit destek,
-
f) Vergi, resim ve harç istisnası,
-
g) İndirimli kurumlar vergisi teşviği, h) Sigorta primi işveren hissesi desteği.
NOT 19 - TAAHHÜTLER, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER
Taahhütler aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Operasyonel finansal kiralama taahhütleri | 10.192 | 14.832 |
31 Aralık 2009 tarihi itibariyle, ihracat teşvik belgesi kapsamında 898.827.150 USD ihracat taahhüdü bulunmaktadır (31 Aralık 2008: 896.927.036 USD).
37
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 19 - TAAHHÜTLER, KOŞULLU VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Devamı)
Türev finansal araçlar
31 Aralık 2009
| 31 Aralık 2009 | |||
|---|---|---|---|
| Döviz alış | Döviz satış | ||
| taahhütleri | taahhütleri | ||
| Avro | 59.329.531 | 34.665.549 | |
| ABD Doları | 39.304.416 | - | |
| TL | 165.900.900 | 50.058.758 | |
| İngiliz Sterlini | 4.778.400 | 162.465.600 | |
| Rus Rublesi | - | 12.229.717 | |
| Polonya Zlotisi | - | 4.979.000 | |
| 31 Aralık 2008 | |||
| Döviz alış | Döviz satış | ||
| taahhütleri | taahhütleri | ||
| Avro | 114.437.460 | 67.955.000 | |
| ABD Doları | 89.500.000 | 3.026.000 | |
| TL | 10.748 | 64.686 | |
| İngiliz Sterlini | - | 67.506.000 | |
| Polonya Zlotisi | - | 16.480.980 | |
| Koşullu varlık ve yükümlülükler aşağıdaki gibidir: | |||
| 2009 | 2008 | ||
| Alınan teminatlar | 1.812.962 | 1.758.941 | |
| Grup’un 31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle teminat/rehin/ipotek pozisyonu | aşağıdaki gibidir: | ||
| Şirket Tarafından Verilen TRİ’ler (Teminat-Rehin-İpotekler) | 2009 | 2008 | |
| A.Kendi tüzel kişiliği adına vermişolduğu TRİ’lerin toplam tutarı | 89.724 | 125.041 | |
| B.Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine | |||
| vermişolduğu TRİ’lerin toplam tutarı | 216 | 1.284 | |
| C.Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla diğer | |||
| 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermişolduğu | |||
| TRİ’lerin toplam tutarı | - | - | |
| D.Diğer verilen TRİ’lerin toplam tutarı | - | - | |
| i) Ana ortak lehine vermişolduğu TRİ’lerin toplam tutarı | - | - | |
| ii) B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup şirketleri | |||
| lehine vermişolduğu TRİ’lerin toplam tutarı | - | - | |
| iii)C maddesi kapsamına Girmeyen 3. kişiler lehine | |||
| vermişolduğu TRİ’lerin toplam tutarı | - | - | |
| 89.940 | 126.325 |
38
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 20 - BORÇ KARŞILIKLARI
| Kısa Vadeli Borç Karşılıkları | 2009 | 2008 |
|---|---|---|
| Garanti gider karşılıkları | 109.543 | 94.218 |
| Montaj gider karşılıkları | 36.226 | 40.728 |
| Maliyet ve gider karşılıkları | 10.239 | 9.442 |
| Nakliye gider karşılıkları | 6.298 | 7.415 |
| Diğer | 42.353 | 46.491 |
| 204.659 | 198.294 | |
| Uzun Vadeli Borç Karşılıkları | 2009 | 2008 |
| Garanti gider karşılıkları | 58.603 | 51.154 |
| Diğer | 2.158 | 2.043 |
| 60.761 | 53.197 |
NOT 21 - KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI
Türk İşKanunu’na göre Şirket ve Türkiye’de kayıtlıBağlıOrtaklıklar’ıile İştirakler’i, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatıardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58 erkekler için 60 yaş), işilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatıödemek mecburiyetindedir.
Ödenecek tazminat, her hizmet yılıiçin bir aylık maaştutarıkadardırve bu miktar 31 Aralık2009 tarihi itibariyle, 2.365,16 TL (31 Aralık 2008: 2.173,19 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatıkarşılığıherhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır.
Kıdem tazminatıkarşılığı,Grup’un, Türk İşKanunu uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olasıyükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Türkiye’de geçerli olan çalışma hayatınıdüzenleyen yasalar ve Türk İşKanunu uyarınca, Grup, en az bir yıllık hizmetini tamamlayan, kendi isteğiyle işten ayrılmasıveya uygunsuz davranışlar sonucu iş akdinin feshedilmesi dışında kalan sebepler yüzünden işten çıkarılan, askerlik hizmeti için çağırılan, vefat eden veya emekliye ayrılan her personeline toplu olarak kıdem tazminatıödemekle yükümlüdür. Tanımlanmışsosyal yardım yükümlülüğünün bugünkü değeri ile ilgili ayrılan karşılık öngörülen yükümlülük yöntemi kullanılarak hesaplanır. Tüm aktüeryal karlar ve zararlar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilir.
UFRS, belirli fayda planlarıdahilinde muhtemel tazminat yükümlülüğünün tahmin edilebilmesi için aktüer değerleme öngörülerinin geliştirilmesini gerektirir. Konsolide mali tablolarda, Grup öngörülen yükümlülük yöntemini uygulayarak ve geçmişyıllardaki deneyimlerine dayanarak, hizmet süresini sonlandırdığıtarih itibariyle kıdem tazminatıalmaya hak kazananlarıtemel alarak bir yükümlülük hesaplamaktadır. Bu karşılık, gelecekte çalışanların emekliliklerinden doğacak muhtemel yükümlüklerin bugünkü değerinin tahmin edilmesiyle bulunmaktadır.
39
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 21 - KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI (Devamı)
Buna göre toplam karşılığın hesaplanmasına yönelik aşağıdaki finansal ve demografik aktüer varsayımlar yapılmıştır:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| İskonto oranı(%) | 5,92 | 6,26 |
| Emeklilik olasılığının tahmini için kullanılan oran (%) | 99 | 97 |
Temel varsayım, her yıllık hizmet için belirlenen tavan karşılığının enflasyon ile orantılıolarak artmasıdır. Böylece uygulanan iskonto oranı,enflasyonun beklenen etkilerinden arındırılmışgerçek oranıgösterir. Şirket’in ve Türkiye’de kayıtlıBağlıOrtaklıklar’ıile İştirakler’inin kıdem tazminatı karşılığı,kıdem tazminatıtavanıher altıayda bir düzenlendiğiiçin, 1 Ocak 2009 tarihinden itibaren geçerli olan 2.427,04 TL tavan tutarı(1 Ocak 2008: 2.087,92 TL) üzerinden hesaplanmaktadır.
Dönem içindeki kıdem tazminatıkarşılığının hareketleri aşağıdaki gibidir.
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Dönem başı | 60.217 | 56.155 |
| Faiz gideri | 3.457 | 3.515 |
| Aktüeryal zararlar/(karlar) | 386 | 688 |
| Dönem içerisindeki artış | 36.848 | 22.323 |
| Dönem içerisindeki ödemeler | (15.538) | (22.731) |
| Yabancıpara çevirim farkları | (35) | 267 |
| Dönem sonu | 85.335 | 60.217 |
NOT 22 - DİĞER VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER
| Diğer dönen varlıklar | 2009 | 2008 |
|---|---|---|
| Mahsup ve iade edilecek vergi ve fonlar | 36.579 | 16.773 |
| Peşin ödenen vergi ve fonlar | 26.842 | 34.660 |
| Devreden ve tecil edilen KDV - ÖTV | 15.823 | 15.236 |
| Gelecek aylara ait giderler | 10.541 | 16.590 |
| Satışamaçlıelde tutulan varlıklar | 3.628 | 2.909 |
| Diğer siparişavansları | 2.765 | 4.973 |
| Gelir tahakkukları | 2.234 | 1.183 |
| Verilen stok siparişavansları | 1.427 | 5.377 |
| Diğer | 9.141 | 5.471 |
| 108.980 | 103.172 |
40
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 22 - DİĞER VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Devamı)
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 2009 | 2008 |
|---|---|---|
| Kota ve teşvik primleri tahakkuku | 62.873 | 59.687 |
| Alınan avanslar | 61.076 | 44.732 |
| Satışve pazarlama gider tahakkukları | 18.121 | 17.832 |
| Lisans bedeli gider tahakkukları | 15.228 | 18.598 |
| Reklam giderleri tahakkukları İktisaba ilişkin yükümlülükler |
6.383 1.817 |
2.587 2.002 |
| İkramiye ve prim tahakkuku | 1.258 | 569 |
| Diğer | 2.532 | 3.492 |
| 169.288 | 149.499 | |
| Diğer uzun vadeli yükümlülükler | 2009 | 2008 |
| İktisaba ilişkin yükümlülükler | 3.557 | 8.106 |
| Diğer | 2.944 | 4.295 |
| 6.501 | 12.401 |
NOT 23 - ÖZKAYNAKLAR
Sermaye
Şirket, SPK’da kayıtlıolan şirketlere tanınan kayıtlısermaye sistemini uygulamakta olup, 1 Kr nominal değere sahip kayıtlıhisselerini temsil eden kayıtlısermayesi için bir tavan belirlemiştir. Şirket’in kayıtlısermayesi ile çıkarılmışsermayesi aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Kayıtlısermaye tavanı | 1.500.000 | 1.500.000 |
| Onaylanmışve ödenmişsermaye | 675.728 | 399.960 |
Türkiye’deki şirketler, hissedarlarına bedelsiz hisse dağıtarak kayıtlısermaye tavanınıaşabilirler. Şirket’in ortaklık yapısıaşağıdaki gibidir:
| Hissedarlar Koç Holding A.Ş. Teknosan Büro Makine ve LevazımıTicaret ve Sanayi A.Ş. Koç Ailesi Burla Ticaret ve Yatırım A.Ş. Koç Holding Emekli ve Yardım SandığıVakfı Diğer |
31 Aralık 2009 Pay % Tutar 40,51 273.742 12,05 81.428 8,67 58.591 7,48 50.572 5,14 34.722 26,15 176.673 |
31 Aralık 2008 |
|---|---|---|
| Pay % Tutar 39,14 156.546 14,68 58.709 9,81 39.252 7,66 30.649 4,50 17.982 24,21 96.822 |
||
| Ödenmişsermaye toplamı Sermaye düzeltme farkları(*) |
100,00 675.728 468.811 |
100,00 399.960 468.811 |
| Toplam sermaye | 1.144.539 | 868.771 |
(*) Sermaye düzeltme farkları,sermayeye yapılan nakit ve nakit benzeri ilavelerin SPK Finansal Raporlama Standartları’na göre düzeltilmiştoplam tutarlarıile düzeltme öncesindeki tutarlarıarasındaki farkıifade eder. Sermaye düzeltmesi farklarının sermayeye eklenmek dışında bir kullanımıyoktur.
41
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 23 - ÖZKAYNAKLAR (Devamı)
Birleşmeye ilişkin ilave özsermaye katkısı
30 Haziran 2009 tarihi itibariyle Grundig Elektronik’ten kaynaklanan 34.341 TL tutarındaki ana ortaklık dışıpaydan 15.794 TL’si ve 4.040 TL’si sırasıyla ödenmişsermayeye ve yasal yedeklere transfer edildikten sonra geri kalan 14.507 TL’lik tutar özkaynaklar altında “Birleşmeye ilişkin özsermaye katkısı” kalemi içerisinde gösterilmiştir.
Değer artışfonları
Gelir tablosu ile ilişkilendirilmeyerek doğrudan özkaynaklara aktarılan değer artışlarıtoplu olarak aşağıda belirtilen fonlarda izlenmektedir.
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Finansal varlık değer artışfonu (net) | 237.989 | 241.506 |
| Duran varlık değer artışfonu(net) (*) | 45.569 | 46.396 |
| Değer artışfonlarıtoplamı(net) | 283.558 | 287.902 |
(*) Grundig iktisabısebebiyle maddi olmayan duran varlıkların (marka gibi) UFRS 3 kapsamında değerlenmesi neticesinde, ilgili varlıkların kayıtlıdeğerleri ile gerçeğe uygun değerleri arasındaki (azınlık paylarıve ertelenen vergi etkileri indirilmiş) farklardan oluşmaktadır.
Değer artışfonlarının dönem içerisindeki hareketleri, özkaynaklar değişim tablolarında sunulmuştur.
Kardan ayrılan kısıtlanmışyedekler
Türk Ticaret Kanunu’na göre birinci tertip yasal yedekler, şirketin ödenmişsermayesinin %20’sine ulaşılıncaya kadar, kanuni net karın %5’i olarak ayrılır. Türk Ticaret Kanunu’na göre, yasal yedekler ödenmişsermayenin %50’sini geçmediğisürece sadece zararlarınetleştirmek için kullanılabilir, bunun dışında herhangi bir şekilde kullanılmasımümkün değildir. Ayrıca, Gayrimenkul ve İştirak Hissesi Satış Kazancıİstisnası’ndan yararlanabilmek için söz konusu kazançların%75’inin pasifte bir fon hesabında (özel yedekler) tutulmasıve 5 yıl süre ile işletmeden çekilmemesi gerekmektedir.
Yukarıda bahsedilen kardan ayrılan kısıtlanmışyedeklerin detayıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Yasal yedekler | 157.660 | 157.660 |
| Bağlıortaklık ile birleşme nedeniyle | ||
| ana ortaklık dışıpaylardan özsermayeye devir | 4.040 | - |
| Özelyedekler | 124 | 124 |
| Toplam | 161.824 | 157.784 |
GeçmişYıllar Karları
1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan uygulama uyarınca enflasyona göre düzeltilen ilk finansal tablo düzenlenmesi sonucunda özkaynak kalemlerinden “Sermaye, Emisyon Primi, Yasal Yedekler, Özel Yedekler ve Olağanüstü Yedek” kalemlerine bilançoda kayıtlıdeğerleri ile yer verilmekte ve bu hesap kalemlerinin düzeltilmişdeğerleri toplu halde özkaynak grubu içinde “özsermaye enflasyon düzeltmesi farkları” hesabında yer almaktaydı. Tüm özkaynak kalemlerine ilişkin “özsermaye enflasyon düzeltmesi farkları” sadece bedelsiz sermaye artırımıveya zarar mahsubunda, olağanüstü yedeklerin kayıtlı değerleri ise, bedelsiz sermaye artırımı; nakit kar dağıtımıya da zarar mahsubunda kullanılabilmekteydi.
42
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 23 - ÖZKAYNAKLAR (Devamı)
1 Ocak 2008 itibariyle yürürlüğe giren Seri: XI, No: 29 sayılıtebliğve ona açıklama getiren SPK duyurularına göre “ÖdenmişSermaye”, “Kardan Ayrılan KısıtlanmışYedekler” ve “Hisse Senedi İhraç Primleri”’nin yasal kayıtlardaki tutarlarıüzerinden gösterilmesi gerekmektedir. Söz konusu tebliğin uygulanmasıesnasında değerlemelerde çıkan farklılıkların:
-
“ÖdenmişSermaye”den kaynaklanmaktaysa ve henüz sermayeye ilave edilmemişse, “Ödenmiş Sermaye” kaleminden sonra gelmek üzere açılacak “Sermaye Düzeltmesi Farkları” kalemiyle;
-
“Kardan Ayrılan KısıtlanmışYedekler” ve “Hisse Senedi İhraç Primleri”’nden kaynaklanmakta ve henüz kar dağıtımıveya sermaye artırımına konu olmamışsa “GeçmişYıllar Kar/Zararıyla” ilişkilendirilmesi gerekmektedir. Diğer özkaynak kalemleri ise SPK Finansal Raporlama Standartlarıçerçevesinde değerlenen tutarlarıile gösterilmektedir.
Kar PayıDağıtımı
Halka açık şirketler, temettü dağıtımlarınıSPK’nın öngördüğü şekilde aşağıdaki gibi yaparlar:
Sermaye PiyasasıKurulu’nun 27 Ocak 2010 tarih ve 02/51 sayılıkararıgereğince 2009 yılı faaliyetlerinden elde edilen karların dağıtım esaslarıile ilgili olarak paylarıborsada işlem gören anonim ortaklıklar için, asgari kar dağıtım oranızorunluluğu uygulanmayacaktır(31 Aralık 2008: %20). Söz konusu Kurul Kararıve SPK’nın paylarıborsada işlem gören anonim ortaklıkların kar dağıtım esaslarınıdüzenlediği Seri:IV, No: 27 Tebliği'nde yer alan esaslara, ortaklıkların esas sözleşmelerinde bulunan hükümlere ve şirketler tarafından kamuya açıklanmışolan kar dağıtım politikalarına göre bu dağıtımınşirketlerin genel kurullarında alacaklarıkarara bağlıolarak nakit ya da temettünün sermayeye eklenmesi suretiyle ihraç edilecek payların bedelsiz olarak ortaklara dağıtılmasına ya da belli oranda nakit, belli oranda bedelsiz pay dağıtılması suretiyle gerçekleştirilebilmesine; belirlenecek birinci temettü tutarının mevcut ödenmiş/çıkarılmış sermayelerinin % 5’inden az olmasıdurumunda, söz konusu tutarın dağıtılmadan ortaklık bünyesinde bırakılabilmesine imkan verilmiştir.
Bunun yanında söz konusu Kurul Kararıile konsolide finansal tablo düzenleme yükümlülüğü bulunan işletmelerce yasal kayıtlarında bulunan kaynaklarından karşılanabildiği sürece, net dağıtılabilir kar tutarını,SPK’nın Seri:XI No:29 sayılıSermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği çerçevesinde hazırlayıp kamuya ilan edecekleri konsolide finansal tablolarında yer alan net dönem karlarınıdikkate alarak hesaplamalarına imkan tanınmıştır.
Bu kapsamda SPK düzenlemelerine göre bulunan net dağıtılabilir kar üzerinden SPK’nın ilgili düzenlemeleri uyarınca hesaplanan kar dağıtım tutarının, tamamının yasal kayıtlarda yer alan dağıtılabilir kardan karşılanabilmesi durumunda, bu tutarın tamamı,karşılanmamasıdurumunda ise yasal kayıtlarda yer alan net dağıtılabilir karın tamamıdağıtılacaktır. SPK düzenlemelerine göre hazırlanan finansal tablolarda veya yasal kayıtlarınherhangi birinde dönem zararıolmasıdurumunda ise kar dağıtımıyapılmayacaktır.
Şirket'in yasal kayıtlarında bulunan geçmişyılzararlarınındüşülmesinden sonra kalan dönem karıve kar dağıtımına konu edilebilecek diğer kaynakların toplam tutarı654.426 TL’dir.
43
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 24 - SATIŞLAR VE SATIŞLARIN MALİYETİ
| 2009 | 2008 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Yurtiçi satışlar | 3.384.501 | 3.717.909 | |||
| Yurtdışısatışlar | 3.802.245 | 3.771.700 | |||
| Brüt satışlar | 7.186.746 | 7.489.609 | |||
| İndirimler | (594.851) | (637.320) | |||
| Net satışlar | 6.591.895 | 6.852.289 | |||
| Satışların maliyeti | (4.417.892) | (4.905.292) | |||
| Brüt kar | 2.174.003 | 1.946.997 | |||
| NOT 25 - ARAŞTIRMA | VE | GELİŞTİRME | GİDERLERİ, | PAZARLAMA, | SATIŞ VE |
| DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ | |||||
| 2009 | 2008 | ||||
| Pazarlama, satışve dağıtım | giderleri: | ||||
| Garanti ve montaj giderleri | 346.652 | 304.290 | |||
| Nakliye, dağıtım ve depolama giderleri | 301.947 | 362.560 | |||
| Reklam, tanıtım ve promosyon giderleri | 189.762 | 200.103 | |||
| Personel giderleri | 128.991 | 134.090 | |||
| Amortisman ve itfa payları | 6.732 | 8.106 | |||
| Lisans giderleri | 6.557 | 14.149 | |||
| Enerji giderleri | 3.435 | 3.120 | |||
| Diğer | 121.649 | 130.857 | |||
| 1.105.725 | 1.157.275 | ||||
| Genel yönetim giderleri: | |||||
| Personel giderleri | 148.063 | 152.706 | |||
| Sigorta giderleri | 25.677 | 21.869 | |||
| Amortisman ve itfa payları | 22.549 | 23.854 | |||
| Dava takip, danışmanlık ve denetim giderleri | 13.812 | 14.647 | |||
| Kira giderleri | 13.785 | 11.755 | |||
| İletişim giderleri | 12.516 | 10.624 | |||
| Vergi, resim ve harçlar | 6.382 | 6.029 | |||
| Enerji giderleri | 5.387 | 4.035 | |||
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | 4.858 | 7.114 | |||
| Bağışve yardımlar | 1.375 | 6.463 | |||
| Diğer | 71.201 | 36.520 | |||
| 325.605 | 295.616 | ||||
| Araştırma ve geliştirme giderleri: | |||||
| Amortisman ve itfa payları | 25.212 | 12.882 | |||
| Personel giderleri | 14.753 | 21.391 | |||
| Enerji giderleri | 558 | 1.615 | |||
| Diğer | 7.957 | 18.629 | |||
| 48.480 | 54.517 |
44
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 26 - NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER
| NOT 26 - NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER | ||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Hammadde, malzeme ve ticari mallar | 3.617.927 | 4.384.523 |
| Mamul, yarımamul ve ticari mallardaki değişim | 242.976 | (95.770) |
| Personel giderleri | 577.351 | 624.508 |
| Garanti ve montaj giderleri | 346.652 | 304.290 |
| Nakliye, dağıtım ve depolama giderleri | 331.584 | 379.035 |
| Reklam, tanıtım ve promosyon giderleri | 190.031 | 200.186 |
| Amortisman ve itfa payları | 181.553 | 166.090 |
| Enerji giderleri | 55.391 | 67.615 |
| Tamir, bakım ve onarım giderleri | 38.872 | 48.481 |
| Lisans giderleri | 9.381 | 16.492 |
| Diğer | 305.984 | 317.250 |
| 5.897.702 | 6.412.700 | |
| NOT 27 - DİĞER FAALİYETLERDEN GELİR VE GİDERLER | ||
| 2009 | 2008 | |
| Diğer faaliyetlerden gelir ve karlar | ||
| İştirak satışgeliri | 128.032 | - |
| Tazminat ve teşvik gelirleri | 17.823 | 12.973 |
| Konusu kalmayan diğer karşılıklar | 10.978 | 8.525 |
| Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılığı(Not 10) | 3.855 | 3.274 |
| Sabit kıymet satışgelirleri | 2.080 | 1.471 |
| Diğer | 22.198 | 18.691 |
| Diğer faaliyetlerdengelir ve karlar | 184.966 | 44.934 |
| Diğer faaliyetlerden gider ve zararlar | ||
| Stok değer düşüklüğü karşılığıgideri (Not 12) | (73.871) | (10.719) |
| Şüpheli alacak karşılığıgideri (Not 10) | (19.618) | (10.349) |
| Sabit kıymet satışzararı | (4.850) | (4.892) |
| Diğer karşılık giderleri | (4.678) | (3.460) |
| Yeniden yapılandırma giderleri | (3.918) | (5.589) |
| Sigorta ödemeleri | (2.726) | (1.279) |
| Diğer | (20.652) | (8.684) |
| Diğer faaliyetlerdengider ve zararlar | (130.313) | (44.972) |
NOT 28 - FİNANSAL GELİRLER
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Kur farkıgeliri | 238.900 | 460.130 |
| Satışlardan kaynaklanan vade farkıgeliri | 101.257 | 226.350 |
| Faiz gelirleri | 36.100 | 16.928 |
| Vadeli döviz işlem gelirleri | 23.260 | 32.316 |
| Diğer | 2.607 | 5.312 |
| Finansmangelirleri | 402.124 | 741.036 |
45
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 29 - FİNANSAL GİDERLER
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Faiz giderleri | (282.688) | (467.112) |
| Kur farkıgiderleri | (245.708) | (542.151) |
| Vadeli döviz işlem giderleri | (22.408) | (10.326) |
| Peşinat iskontosu | (16.562) | (26.045) |
| Alışlardan kaynaklanan finansman giderleri | (7.608) | (116.352) |
| Diğer | (5.120) | (1.953) |
| Finansmangiderleri | (580.094) | (1.163.939) |
NOT 30 - VERGİVARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Kurumlar ve gelir vergisi | 45.961 | 30.059 |
| Eksi:peşin ödenen vergiler | (31.605) | (25.996) |
| Vergi borçları(net) | 14.356 | 4.063 |
| Ertelenen vergi varlıkları | 41.509 | 65.878 |
| Ertelenen vergi yükümlülüğü | (95.201) | (91.471) |
| Ertelenen vergi yükümlülüğü (net) | (53.692) | (25.593) |
Türk vergi mevzuatı,ana ortaklık olan şirketin bağlıortaklıklarıkonsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrıayrı hesaplanmıştır.
Türkiye’de, kurumlar vergisi oranı%20’ dir (31 Aralık2008: %20). Kurumlar vergisi oranıkurumların ticari kazancına vergi yasalarıgereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safi kurum kazancına uygulanır.
31 Aralık2009 ve 2008 tarihlerinde sona eren dönemlere ait gelir tablolarına yansıtılmışvergi tutarları aşağıda özetlenmiştir:
aşağıda özetlenmiştir: |
||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Vergi giderleri | ||
| - Cari dönem kurumlar vergisi | (45.910) | (29.693) |
| - Ertelenen vergi | (27.507) | 7.128 |
| Toplam vergi gideri(net) | (73.417) | (22.565) |
Grup, ertelenen vergi varlıklarınıve yükümlülüklerini, bilanço kalemlerinin SPK Finansal Raporlama Standartlarıuyarınca düzenlenmişve yasal finansal tablolarıarasındaki farklıdeğerlendirilmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır. Söz konusu geçici farklar genellikle gelir ve giderlerin, SPK Finansal Raporlama Standartlarıve Vergi Kanunlarına göre değişik raporlama dönemlerinde muhasebeleşmesinden kaynaklanmaktadır.
46
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 30 - VERGİVARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ(Devamı)
31 Aralık2009 tarihi itibariyle her bir ülkedeki yürürlükteki vergi mevzuatlarıdikkate alınarak vergi hesaplamasında kullanılan vergi oranlarıaşağıdaki gibidir:
| Almanya | %31,5 | İspanya | %30,0 |
|---|---|---|---|
| Avusturya | %25,0 | İtalya | %37,3 |
| Çek Cumhuriyeti | %21,0 | Macaristan | %16,0 |
| Çin | %25,0 | Polonya | %19,0 |
| Fransa | %33,3 | Romanya | %16,0 |
| Hollanda | %25,5 | Rusya | %20,0 |
| İngiltere | %28,0 | Slovakya | %19,0 |
Grup’un ilgili birikmişgeçici farklar ve ertelenen vergi varlık ve yükümlülüklerinin yürürlükteki vergi oranlarıkullanılarak hazırlanan dökümü aşağıdaki gibidir:
| Toplam geçici farklar 2009 2008 Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar 705.615 633.218 Satılmaya hazır finansal varlıklar 250.516 254.217 Türev finansal araçlar 3.755 25.304 Kullanılabilecek vergi indirimi (172.610) (276.633) Garanti, montaj ve nakliye gider karşılığı (145.926) (150.793) Kıdem tazminatıkarşılığı (83.092) (59.044) Şüpheli alacaklar karşılığı (976) (50.433) Ertelenen finansman gelir ve giderleri (net) (15.207) (37.147) Stok değer düşüklüğü karşılığı (68.099) (23.928) Lisans giderleri tahakkuku (15.228) (18.599) Diğer (29.774) (4.502) |
Ertelenen vergi varlığı/(yükümlülüğü) 2009 2008 (147.445) (132.183) (12.526) (12.711) (751) (5.061) 34.969 55.814 28.867 29.811 16.618 11.783 195 10.087 2.281 7.299 13.587 4.786 3.046 3.720 7.467 1.062 |
|---|---|
| Ertelenen vergi yükümlülüğü (net) | (53.692) (25.593) |
| 2009 2008 Dönem başı (25.593) (682) Gelir tablosuna yansıtılan (27.507) 7.128 Özkaynaklara yansıtılan 579 (7.643) İktisaplar - (21.612) Yabancıparaçevirim farkları (1.171) (2.784) |
|
| Dönem sonu (53.692) (25.593) |
Grup yönetimin yapmış olduğu değerlendirme neticesinde, öngörülebilir ve vergi kanunları çerçevesinde vergi indirim hakkının devam edebileceği bir süre içerisinde yararlanılabileceği sonucuna varılan 172.610 TL (31 Aralık2008: 276.633 TL) tutarındaki vergi indirimlerinden 34.969 TL (31 Aralık 2008: 55.814TL) tutarında ertelenen vergi varlığı tahmin edilmiş ve muhasebeleştirilmiştir.
47
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 30 - VERGİVARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ(Devamı)
Grup’un ertelenen vergi varlığıhesaplanmamışmahsup edilebilir mali zararlarının tutarı60.236 TL’dir. Bu tutarlar ile ilgili vade dağılımıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | ||
|---|---|---|
| 2010 | 16.913 | |
| 2011 | 14.558 | |
| 2012 | 13.802 | |
| 2013 | 14.963 | |
| 60.236 | ||
| 2009 | 2008 | |
| Vergi öncesi dönem karı | 576.443 | 29.121 |
| Yerel vergi oranı | %20 | %20 |
| Vergi oranıüzerinden vergi gideri | (115.288) | (5.824) |
| Geçmişyıl zararlarının kullanılmayan kısımları | (2.794) | (32.135) |
| İstisnalar | 62.454 | 17.610 |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler | (11.403) | (5.093) |
| Diğer ülkelerdeki farklıvergi oranlarının etkisi | 1.554 | 3.552 |
| Üzerinden vergi hesaplanmayan farklar | (8.903) | (1.253) |
| Gayrinakdi sermaye artırımı(Koç Tüketici Finansmanı) | - | 790 |
| Diğer | 963 | (212) |
| Dönem sonu | (73.417) | (22.565) |
NOT 31 - HİSSE BAŞINA KAZANÇ
Hisse başına kazanç hisse gruplarıbazında aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Ana ortaklığa ait net dönem karı | 485.410 | 39.794 |
| Çıkarılmışhisselerin | ||
| ağırlıklıortalama adedi | ||
| (her biri 1 Kr) | 57.157.175.000 | 42.575.300.000 |
| Hisse başına kar(Kr) | 0,8493 | 0,0935 |
48
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 32 - İLİŞKİLİTARAF AÇIKLAMALARI
(i) İlişkili tarafların bakiyeleri
| (a) Alacaklar 2009 2008 Grup şirketleri (*) 11.699 25.096 Özkaynakyönteminegöre muhasebeleştirilenyatırımlar 14.518 26.479 |
(a) Alacaklar 2009 2008 Grup şirketleri (*) 11.699 25.096 Özkaynakyönteminegöre muhasebeleştirilenyatırımlar 14.518 26.479 |
|---|---|
| 26.217 51.575 |
|
| (b) Borçlar 2009 2008 Kısa vadeli borçlar Grup şirketleri (*) 59.707 22.520 Özkaynakyönteminegöre muhasebeleştirilenyatırımlar 51.722 51.207 |
|
| 111.429 73.727 |
|
| Uzun vadeli borçlar Grup şirketleri(*) |
67.380 72.955 |
| 67.380 72.955 |
|
| (c) Mevduatlar Grup şirketleri (*) |
54.962 2.963 |
| 54.962 2.963 |
|
| (d) Krediler Grup şirketleri(*) |
65.558 217.746 |
| 65.558 217.746 |
|
| e) Türev finansal araçlar Kontrat 31 Aralık 2009 tutarı Grup şirketleri (*) 296.620 |
Gerçeğe uygun değer varlıklar/(yükümlülükler) 974 (573) |
| 296.620 | 974 (573) |
| Kontrat 31 Aralık 2008 tutarı Grup şirketleri (*) 142.526 |
Gerçeğe uygun değer varlıklar/(yükümlülükler) - (2.615) |
142.526 |
- (2.615) |
49
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 32 - İLİŞKİLİTARAF AÇIKLAMALARI (Devamı)
(ii) İlişkili taraflarla yapılan işlemler
(a) Mal ve hizmet satışları
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Grup şirketleri (*) | 167.708 | 109.867 |
| Öz sermayeyönteminegöre muhasebeleştirilenyatırımlar | 27.263 | 35.181 |
| 194.971 | 145.048 | |
| (b) Mal ve hizmet alımlar |
||
| 2009 | 2008 | |
| Öz sermaye yöntemine göre muhasebeleştirilen yatırımlar | 311.867 | 428.839 |
| Grup şirketleri (*) | 219.884 | 232.834 |
| Ortaklar | 9.454 | 9.558 |
| 541.205 | 671.231 |
(*) Grup şirketleri Koç Grubu şirketlerini içermektedir.
(c) Hisse satışları
2009 yılıiçerisinde gerçekleştirilen satılmaya hazır finansal varlık hisse satışlarının 201.615 TL tutarındaki kısmıKoç Holding ile gerçekleştirilmiştir.
(d) Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar
Şirket'in 31 Aralık 2009 tarihinde sona eren dönemde üst düzey yöneticilerine sağladığıfaydalar toplamı11.298 TL’dir (31 Aralık 2008: 15.036 TL).
(e) Diğer işlemler
| (e) Diğer işlemler |
||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Ödenen temettüler | 3.140 | 102.037 |
| Faiz giderleri | 13.733 | 53.718 |
| Faiz gelirleri | 3.012 | 1.985 |
50
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ
Grup faaliyetlerinden dolayımaruz kaldığı,borç ve sermaye piyasasıfiyatlarındaki, döviz kurlarıile faiz oranlarındaki değişimlerin etkileri dâhil çeşitli finansal riskleri yönetmeye odaklanmıştır. Grup risk yönetim programıile piyasalardaki dalgalanmaların getireceği potansiyel olumsuz etkilerin en aza indirgenmesini amaçlamıştır.
Likidite riski
Grup’un finansal ve ticari yükümlülüklerini yerine getirememe riski, bilançonun beklenen nakit akışına uygun yönetilmesi prensibi ile bertaraf edilmektedir.
Bu kapsamda, finansal borçların vade yapıları, bilançonun aktifinde yer alan varlıkların vade yapılarına uygun olarak düzenlenmekte, herhangi bir vade uyumsuzluğuna izin verilmemektedir. Gerek konsolide, gerekse de solo bazda Grup şirketlerinin bilanço yönetiminde takip ettikleri “acidtest” rasyosu seviyeleri vardır.
Ek olarak, serbest nakit akışıbeklentisine paralel, gerekli miktarda likit varlık ile güvenilir ve yüksek kalitede kredi kaynağıerişilebilir bulundurulmaktadır.
31 Aralık2009 tarihi itibariyle Grup’un finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre analizi aşağıdaki gibidir:
| gibidir: | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Sözleşme | ||||||
| Kayıtlı | uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1 yıl - | 5 yıl | |
| değeri | nakit akışı | kısa | arası | **5yıl arası ** | ve üzeri | |
| Kısa vadeli finansal yükümlülükler | ||||||
| (Türev olmayan): | ||||||
| Finansal borçlar | 1.923.727 | 1.975.708 | 645.263 | 1.330.445 | - | - |
| Ticari borçlar | 762.402 | 767.712 | 703.280 | 64.432 | - | - |
| Diğer borçlar | 33.984 | 33.981 | 28.365 | 5.616 | - | - |
| Borç karşılıkları | 204.659 | 204.659 | 115.594 | 89.065 | - | - |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 169.288 | 169.288 | 160.035 | 9.253 | - | - |
| 3.094.060 | 3.151.348 | 1.652.537 | 1.498.811 | - | - | |
| Uzun vadeli finansal yükümlülükler | ||||||
| (Türev olmayan): | ||||||
| Finansal borçlar | 188.314 | 191.773 | - | - | 191.773 | - |
| Ticari borçlar | 67.380 | 86.578 | - | - | 34.932 | 51.646 |
| Borç karşılıkları | 60.761 | 60.761 | - | - | 60.761 | - |
| Diğer uzun vadeliyükümlülükler | 6.501 | 6.482 | - | - | 6.482 | - |
| 322.956 | 345.594 | - | - | 293.948 | 51.646 | |
| 3.417.016 | 3.496.942 | 1.652.537 | 1.498.811 | 293.948 | 51.646 | |
| Türev finansal araçlar (*) | ||||||
| Sözleşme | ||||||
| Kayıtlı | uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | ||
| değeri | nakit akışı | kısa | arası | arası | ||
| Türev nakit girişleri | 258.045 | 258.416 | 258.416 | - | - | |
| Türev nakitçıkışları | (254.299) | (254.670) | (254.670) | - | - | |
| Vadeli döviz işlemleri, net nakitgirişi | 3.746 | 3.746 | 3.746 | - | - |
51
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
31 Aralık 2008 tarihi itibariyle finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre analizi aşağıdaki gibidir:
| Sözleşme | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kayıtlı | uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1 yıl - | 5 yıl | |
| değeri | nakit akışı | kısa | **arası 5 yıl arası ** | ve üzeri | ||
| Kısa vadeli finansal yükümlülükler (Türev olmayan): | ||||||
| Finansal borçlar | 1.914.505 | 2.129.010 | 1.358.777 | 770.233 | - | - |
| Ticari borçlar | 635.899 | 635.899 | 616.446 | 19.453 | - | - |
| Diğer borçlar | 34.571 | 34.571 | 23.815 | 10.756 | - | - |
| Borç karşılıkları | 198.294 | 198.294 | 48.096 | 150.198 | - | - |
| Diğer kısa vadeliyükümlülükler | 149.499 | 149.499 | 142.125 | 7.374 | - | - |
| 3.932.768 | 3.147.273 | 2.189.259 | 958.014 | - | - | |
| Uzun vadeli finansal yükümlülükler (Türev olmayan): | ||||||
| Finansal borçlar | 1.576.603 | 1.720.359 | - | - | 1.720.359 | - |
| Ticari borçlar | 72.955 | 99.824 | - | - | 39.181 | 60.643 |
| Borç karşılıkları | 53.197 | 53.197 | - | - | 53.197 | - |
| Diğer uzun vadeliyükümlülükler | 12.401 | 12.401 | - | - | 12.401 | - |
| 1.715.156 | 1.885.781 | - | - | 1.825.138 | 60.643 | |
| 4.647.924 | 5.033.054 | 2.189.259 | 958.014 | 1.825.138 | 60.643 | |
| Türev finansal araçlar (*) | ||||||
| Sözleşme | ||||||
| Kayıtlı | uyarınca | 3 aydan | 3-12 ay | 1-5 yıl | ||
| değeri | nakit akışı | kısa | arası | arası | ||
| Türev nakit girişleri | 380.733 | 381.815 | 371.494 | 10.321 | - | |
| Türev nakitçıkışları | (360.227) | (361.269) | (365.327) | 4.058 | - | |
| Vadeli döviz işlemleri, net nakitgirişi | 20.506 | 20.546 | 6.167 | 14.379 | - |
(*) Belirtilen tutarlar kontrata bağlıiskonto edilmemişnakit akımlarıdır. Vadesi 3 aydan kısa olan bakiyeler iskonto tutarının önemsiz düzeyde olmasısebebiyle kayıtlıdeğerlerine eşittirler.
Faiz oranıriski
Grup, faiz kazanan varlık ve faiz ödenen yükümlülükleri nedeniyle, faiz oranlarının değişiminden doğan faiz oranıriskine açıktır. Bu risk, faiz oranına duyarlıvarlık ve yükümlülüklerin miktar ve vadelerini dengeleyerek bilanço içi yöntemlerle veya gerekli olduğu durumlarda türev araçlar kullanılarak yönetilmektedir.
Bu kapsamda, alacak ve borçların sadece vadelerinin değil, faiz yenilenme dönemlerinin de benzer olmasına büyük önem verilmektedir. Finansal borçların piyasadaki faiz oranıdalgalanmalarından en az düzeyde etkilenmesi için, bu borçların “sabit faiz/değişken faiz”, “kısa vade/uzun vade” ve “TL/yabancı para” dengesi, hem kendi içinde hem de aktif yapısı ile uyumlu olarak yapılandırılmaktadır.
52
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihlerinde bilanço kalemlerine ilişkin ortalama etkin yıllık faiz oranları aşağıdaki gibidir:
| ABD | **İngiliz ** | Rumen | Rus | Çin | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2009(%) | TL | Avro | DolarıSterlini | **Leyi ** | Rublesi | Yuanı | |
| Dönen varlıklar | |||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 9,70 | 0,28 | 0,54 | 0,19 | 7,45 | 3,00 | 1,63 |
| Ticari alacaklar | 20,40 | 0,60 | 0,30 | 5,00 | - | - | - |
| Kısa vadeli yükümlülükler | |||||||
| Finansal borçlar | - | 0,42 | - | - | - | 10,98 | - |
| Ticari borçlar | 6,30 | 0,50 | 0,20 | 3,10 | - | - | - |
| Uzun vadeli yükümlülükler | |||||||
| Finansal borçlar | 8,84 | 2,18 | 5,97 | - | - | - | - |
| ABD | **İngiliz ** | Rumen | Rus | Çin | |||
| 31 Aralık 2008 (%) | TL | Avro | DolarıSterlini | **Leyi ** | Rublesi | Yuanı | |
| Dönen varlıklar | |||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | - | 3,60 | 7,40 | 1,30 | 11,10 | 8,60 | 6,00 |
| Ticari alacaklar | 27,00 | 4,30 | 1,80 | 5,00 | - | - | - |
| Kısa vadeli yükümlülükler | |||||||
| Finansal borçlar | 22,70 | 5,80 | 6,50 | - | - | 18,30 | - |
| Ticari borçlar | 13,80 | 3,10 | 2,00 | 3,10 | - | - | - |
| Uzun vadeli yükümlülükler | |||||||
| Finansal borçlar | 19,60 | 6,00 | 7,00 | - | - | - | - |
Şirketin faiz oranına duyarlıfinansal araçlarınıgösteren tablo aşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Sabit faizli finansal araçlar | ||
| Vadeli mevduatlar | 821.238 | 329.067 |
| Finansal borçlar | 104.824 | 1.917.748 |
| Değişken faizli finansal araçlar | ||
| Finansal borçlar | 2.006.317 | 1.573.360 |
31 Aralık 2009 tarihindeki TL, ABD Dolarıve Avro para birimi cinsinden olan değişken faizli kredilerin yenileme tarihlerindeki faizi 100 baz puan daha yüksek/düşük olup diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı, değişken faizli kredilerden oluşan yüksek/düşük faiz gideri sonucu vergi öncesi dönem karı7.257 TL (31 Aralık 2008: 15.734TL) daha düşük/yüksek olacaktı.
53
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
Fonlama riski
Mevcut ve ilerideki muhtemel borç gereksinimlerinin fonlanabilme riski, yeterli sayıda ve yüksek kalitedeki kredi sağlayıcılarının erişilebilirliğinin sürekli kılınmasısuretiyle yönetilmektedir.
Kredi riski
Grup, vadeli satışlardan kaynaklanan ticari alacaklarıve bankalarda tutulan mevduatlarıdolayısıyla kredi riskine maruz kalmaktadır.
Ticari alacakların önemli bir kısmıilişkili şirketlerdendir. İlişkili olmayan şirketlerden olan riskin yönetiminde alacakların mümkün olan en yüksek oranda teminat altına alınmasıprensibi ile hareket edilmektedir. Bu kapsamda kullanılan yöntemler şunlardır:
-
Banka teminatları(teminat mektubu, akreditif vb),
-
Kredi sigortası(Global sigorta poliçeleri, Eximbank ve faktoring sigortalarıvb),
-
Gayrimenkul ipoteği,
-
Çek-senet.
Teminatlar ile güvence altına alınmayan müşteriler için risk kontrolü müşterinin finansal pozisyonu, geçmiştecrübeleri ve diğer faktörleri dikkate alarak müşterinin kredi kalitesinin değerlendirilmesi sonucu bireysel limitler belirlenmekte ve söz konusu kredi limitlerinin kullanımısürekli olarak izlenmektedir.
Bankalar için bağımsız derecelendirme kuruluşlarının vereceği değerlendirme derecelerine dikkat edilmektedir.
Finansal varlıkların yönetiminde de aynıkredi risk yönetimi prensipleri ile hareket edilmektedir. Yatırımlar likiditesi en yüksek enstrümanlara yapılmakta, işlemin yapıldığıkuruluşun kredi notuna dikkat edilmektedir.
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle kredi ve alacak riski detaylarıaşağıdaki gibidir:
| Ticari | Alacaklar | Bankalardaki | |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2009 | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Mevduat |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan | |||
| azami kredi riski (1) | 26.217 | 2.211.048 | 877.100 |
| Azami riskin teminat, vs ile güvence altına | |||
| alınmışkısmı | - | (1.492.859) | - |
| A. Vadesi geçmemişya da değer düşüklüğüne | |||
| uğramamışfinansal varlıkların net defter değeri | 26.217 | 1.952.229 | 877.100 |
| - Teminat vs ile güvence altına alınmışkısmı | - | (1.286.628) | - |
| B. Koşullarıyeniden görüşülmüşbulunan | - | 99.564 | - |
| - Teminat vs ile güvence altına alınmışkısmı | - | (99.564) | - |
| C. Vadesi geçmişancak değer düşüklüğüne | |||
| uğramamışvarlıkların net defter değeri | - | 121.477 | - |
| - Teminat vs ile güvence altına alınmışkısmı | - | (73.139) | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların | |||
| net defter değerleri | - | 37.778 | - |
| - Vadesi geçmiş(Brüt defter değeri) | - | 143.630 | - |
| - Vadesi geçmemiş(Brüt defter değeri) | - | 1.460 | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (107.312) | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence | |||
| altına alınmışkısmı | - | (33.528) | - |
54
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
| Ticari | Alacaklar | Bankalardaki | |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2008 | İlişkili Taraf | Diğer Taraf | Mevduat |
| Raporlama tarihi itibariyle maruz kalınan | |||
| azami kredi riski (1) | 51.575 | 2.532.984 | 371.363 |
| Azami riskin teminat, vs ile güvence altına | |||
| alınmışkısmı | - | (2.013.510) | - |
| A. Vadesi geçmemişya da değer düşüklüğüne | |||
| uğramamışfinansal varlıkların net defter değeri | 51.575 | 2.272.220 | 371.363 |
| - Teminat vs ile güvence altına alınmışkısmı | - | (1.804.526) | - |
| B. Koşullarıyeniden görüşülmüşbulunan | - | 21.523 | - |
| - Teminat vs ile güvence altına alınmışkısmı | - | (21.523) | - |
| C. Vadesi geçmişancak değer düşüklüğüne | |||
| uğramamışvarlıkların net defter değeri | - | 200.180 | - |
| - Teminat vs ile güvence altına alınmışkısmı | - | (157.354) | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların | |||
| net defter değerleri | - | 39.061 | - |
| - Vadesi geçmiş(Brüt defter değeri) | - | 133.686 | - |
| - Değer düşüklüğü (-) | - | (94.625) | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence | |||
| altına alınmışkısmı | - | (30.107) | - |
(1) Elde bulundurulan teminatlar veya kredi kredi güvenilirliğinde artışsağlayan diğer unsurlar dikkate alınmaksızın, bilanço tarihi itibariyle maruz kalınan azami kredi riskini gösteren tutarlardır.
a) Vadesi geçmemişve değer düşüklüğüne uğramamışalacaklar ile koşullarıyeniden görüşülmüşbulunan alacakların kredi kalitesine ilişkin detaylar
| 2009 | 2008 | ||
|---|---|---|---|
| Grup | 1 | 9.284 | 107.163 |
| Grup | 2 | 1.905.978 | 2.062.339 |
| Grup | 3 | 162.748 | 175.816 |
| 2.078.010 | 2.345.318 |
Grup 1 - Yeni müşteriler (3 aydan kısa süredir müşteri olanlar) Grup 2 - Önceki dönemlerde tahsilat gecikmesi yaşanmamışmevcut müşteriler (3 aydan uzun süredir müşteri olanlar)
Grup 3 - Önceki dönemlerde tahsilat gecikmesi yaşanmış,ancak gecikmeli olsa da tahsilat yapılmış mevcut müşteriler
b) Vadesi geçmişancak değer düşüklüğüne uğramamışalacakların yaşlandırma tablosu
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| 0-1 ay arası | 42.267 | 78.676 |
| 1-3 ay arası | 23.133 | 25.622 |
| 3-12 ay arası | 43.949 | 68.108 |
| 1-5yıl arası | 12.128 | 27.774 |
| 121.477 | 200.180 |
55
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR (Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
c) Ticari alacakların coğrafi bölge yoğunlaşması
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Türkiye | 1.371.208 | 1.718.765 |
| Avrupa | 648.289 | 666.898 |
| Diğer | 217.768 | 198.896 |
| 2.237.265 | 2.584.559 |
Döviz kuru riski
Grup, çok sayıda para birimi ile yaptığıoperasyonlarınedeniyle döviz kuru riskine maruz kalmaktadır. Bu riskin yönetiminde ana prensip, kur dalgalanmalarından en az etkilenecek şekilde, diğer bir deyişle sıfıra yakın bir döviz pozisyonu seviyesinin korunmasıdır.
Bu amaçla para birimlerinin çapraz veya Türk Lirası’na karşıpozisyonlarının toplam özkaynak tutarına oranlarıbelli sınırlar içinde tutulmaya çalışılmaktadır.
Döviz kuru riskinin yönetilmesinde gerekli olmasıdurumunda türev işlemler de yapılmaktadır. Bu kapsamda Grup’un asıl olarak tercih ettiği yöntem vadeli döviz işlemleridir.
Grup, başlıca Avro, ABD Doları,İngiliz sterlini, Rumen Leyi ve Rus rublesi cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.
Yabancıpara pozisyonu
Grup’un döviz cinsinden sahip olduğu varlık ve yükümlülüklerin konsolidasyon düzeltmeleri öncesi tutarlarıaşağıdaki gibidir:
| tutarlarıaşağıdaki gibidir: | ||
|---|---|---|
| 2009 | 2008 | |
| Varlıklar | 1.098.051 | 1.518.785 |
| Yükümlülükler | (986.664) | (1.914.393) |
| Net bilanço pozisyonu | 111.387 | (395.608) |
| Bilanço dışıtürev enstrümanların netpozisyonu | (107.666) | 217.057 |
| Yabancıpara varlıkpozisyonu(net) | 3.721 | (178.551) |
56
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
Şirket ve bağlıortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerin ekonomilerine göre geçerli fonksiyonel para birimleri dışında kalan para birimleri yabancıpara olarak kabul edilmiştir. 31 Aralık 2009 tarihi itibariyle Grup tarafından tutulan, yabancıpara varlıklar ve borçların orijinal para birimi cinsinden tutarlarıve toplam TL karşılığı aşağıdaki gibidir:
| aşağıdaki gibidir: | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| ABD | İngiliz | Rus | Polonya | TL | ||
| Avro | Doları | Sterlini | Rublesi | Zlotisi | karşılığı | |
| Dönen Varlıklar | ||||||
| Ticari alacaklar | 262.938 | 102.843 | 94.593 | 326.590 | 29.078 | 980.257 |
| Parasal finansal varlıklar | 10.904 | 3.188 | 3.167 | - | 11.070 | 41.678 |
| Diğer | 15.257 | 28.616 | 29 | - | - | 76.116 |
| Toplam varlıklar | 289.099 | 134.647 | 97.789 | 326.590 | 40.148 | 1.098.051 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | ||||||
| Ticari borçlar | 76.629 | 73.911 | 876 | 2.419 | - | 279.043 |
| Finansal yükümlülükler | 155.081 | 26.522 | - | - | - | 374.956 |
| Parasal olan diğer finansal | ||||||
| yükümlülükler | 7.296 | 35.373 | 1.993 | - | - | 73.784 |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | ||||||
| Ticari borçlar | - | 44.750 | - | - | - | 67.380 |
| Finansal yükümlülükler | 87.000 | - | - | - | - | 187.946 |
| Parasal olmayan diğer finansal | ||||||
| yükümlülükler | - | - | 1.488 | - | - | 3.555 |
| Toplam yükümlülükler | 326.006 | 180.556 | 4.357 | 2.419 | - | 986.664 |
| Net bilanço pozisyonu | (36.907) | (45.909) | 93.432 | 324.171 | 40.148 | 111.387 |
| Aktif karakterli döviz cinsinden | ||||||
| bilanço dışıtürev ürünler | 27.464 | 26.104 | 2.000 | - | - | 103.414 |
| Pasif karakterli döviz cinsinden | ||||||
| bilanço dışıtürev ürünler | (15.000) | - | (68.000) | (100.000) | (21.600) | (211.080) |
| Döviz cinsinden bilanço dışı | ||||||
| türev ürünlerin netpozisyonu | 12.464 | 26.104 | (66.000) | (100.000) | (21.600) | (107.666) |
| Net yabancıpara varlık/ | ||||||
| (yükümlülük) pozisyonu | (24.443) | (19.805) | 27.432 | 224.171 | 18.548 | 3.721 |
| Net yabancıpara pozisyonu, faaliyet | gösterilen ülkeler | para birimleri karşısında aşağıdaki | gibidir: | |||
| Türk Lirasıkarşısında | (8.898) | (11.276) | 23.177 | 226.590 | 9.640 | 35.468 |
| Avro karşısında | - | (1.402) | - | (2.419) | 8.908 | 2.400 |
| Rus Rublesi karşısında | (45) | (6.004) | - | - | - | (9.137) |
| Polonya Zlotisi karşısında | 709 | (272) | - | - | - | 1.122 |
| İngiliz Sterlini karşısında | 2.860 | - | - | - | - | 6.177 |
| Diğerpara birimleri karşısında | (19.069) | (851) | 4.255 | - | - | (32.309) |
| Net yabancıpara pozisyonu | (24.443) | (19.805) | 27.432 | 224.171 | 18.548 | 3.721 |
57
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
Şirket ve bağlıortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerin ekonomilerine göre geçerli fonksiyonel para birimleri dışında kalan para birimleri yabancıpara olarak kabul edilmiştir. 31 Aralık 2008 tarihi itibariyle Grup tarafından tutulan, yabancıpara varlıklar ve borçların orijinal para birimi cinsinden tutarlarıve toplam TL karşılığı aşağıdaki gibidir:
| aşağıdaki gibidir: | ||||
|---|---|---|---|---|
| ABD | İngiliz | TL | ||
| Avro | Doları | Sterlini | karşılığı | |
| Dönen Varlıklar | ||||
| Ticari alacaklar | 277.468 | 256.439 | 76.778 | 1.150.144 |
| Parasal finansal varlıklar | 55.950 | 108.798 | 197 | 284.745 |
| Diğer | 23.039 | 22.798 | 44 | 83.896 |
| Toplam varlıklar | 356.457 | 388.035 | 77.019 | 1.518.785 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | ||||
| Ticari borçlar | 135.365 | 170.566 | 1.091 | 550.128 |
| Finansal yükümlülükler | 224.810 | 98.943 | - | 630.905 |
| Parasal olan diğer finansal yükümlülükler | 3.612 | 44.881 | 217 | 76.082 |
| Parasal olmayan diğer finansal | ||||
| yükümlülükler | 2.829 | 12.899 | 968 | 27.686 |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | ||||
| Ticari borçlar | - | 48.228 | - | 72.935 |
| Finansal yükümlülükler | 196.086 | 84.499 | - | 547.569 |
| Parasal olan diğer finansal | ||||
| yükümlülükler | 257 | 286 | 3.697 | 9.088 |
| Toplamyükümlülükler | 562.959 | 460.302 | 5.973 | 1.914.393 |
| Net bilanço pozisyonu | (206.502) | (72.267) | 71.046 | (395.608) |
| Aktif karakterli döviz cinsinden | ||||
| bilanço dışıtürev ürünler | 114.437 | 89.500 | - | 380.337 |
| Pasif karakterli döviz cinsinden | ||||
| bilanço dışıtürev ürünler | (5.000) | (3.026) | (67.506) | (163.280) |
| Döviz cinsinden bilanço dışı | ||||
| türev ürünlerin netpozisyonu | 109.437 | 86.474 | (67.506) | 217.057 |
| Net yabancıpara varlık/ | ||||
| (yükümlülük) pozisyonu | (97.065) | 14.207 | 3.540 | (178.551) |
| Net yabancıpara pozisyonu, faaliyet gösterilen | ülkeler para | birimleri karşısında | aşağıdaki gibidir: | |
| Türk Lirasıkarşısında | (21.578) | 161.643 | (430) | 197.316 |
| Avro karşısında | - | (30.552) | - | (46.205) |
| Rus Rublesi karşısında | (40.831) | (112.182) | - | (257.064) |
| Diğerpara birimleri karşısında | (34.656) | (4.702) | 3.970 | (72.598) |
| Netyabancıparapozisyonu | (97.065) | 14.207 | 3.540 | (178.551) |
58
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle döviz kuru duyarlılık analizi tablolarıaşağıda gösterilmiştir:
| 31 Aralık 2009 Kar/Zarar Yabancıparanın Yabancıparanın değer kazanması değer kaybetmesi ABD Dolarıkurunun %10 değişmesi halinde ABD Dolarınet varlık/yükümlülüğü (6.913) 6.913 ABD Dolarıriskinden korunan kısım () 3.930 (3.930) ABD DolarıNet Etki (2.983) 2.983* |
31 Aralık 2009 Kar/Zarar Yabancıparanın Yabancıparanın değer kazanması değer kaybetmesi ABD Dolarıkurunun %10 değişmesi halinde ABD Dolarınet varlık/yükümlülüğü (6.913) 6.913 ABD Dolarıriskinden korunan kısım () 3.930 (3.930) ABD DolarıNet Etki (2.983) 2.983* |
Özkaynaklar |
|---|---|---|
| Yabancıparanın Yabancıparanın değer kazanması değer kaybetmesi (6.913) 6.913 3.930 (3.930) (2.983) 2.983 |
||
| Avro kurunun %10 değişmesi halinde Avro net varlık/yükümlülüğü (7.973) 7.973 Avro riskinden korunan kısım () 2.693 (2.693) Avro Net Etki (5.280) 5.280* |
(8.348) 8.348 2.693 (2.693) (5.655) 5.655 |
|
| İngiliz Sterlini kurunun %10 değişmesi halinde İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü 22.323 (22.323) İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım () (15.769) 15.769 İngilizSterliniNet Etki 6.554 (6.554)* |
29.802 (29.802) (15.769) 15.769 14.033 (14.033) |
|
| Rus Rublesi kurunun %10 değişmesi halinde Rus Rublesi net varlık/yükümlülüğü 1.614 (1.614) Rus Rublesi riskinden korunan kısım () (498) 498 Rus Rublesi Net Etki 1.116 (1.116)* |
15.241 (15.241) (498) 498 14.743 (14.743) |
|
| Rumen Leyi kurunun %10 değişmesi halinde Rumen Leyi net varlık/yükümlülüğü - - Rumen Leyi riskinden korunan kısım () - - Rumen Leyi Net Etki - -* |
18.088 (18.088) - - 18.088 (18.088) |
|
| (593) 593 |
38.226 (38.226) |
|
| 31 Aralık 2008 Kar/Zarar Yabancıparanın Yabancıparanın değer kazanması değer kaybetmesi ABD Dolarıkurunun %10 değişmesi halinde ABD Dolarınet varlık/yükümlülüğü (10.929) 10.929 ABD Dolarıriskinden korunan kısım () 13.077 (13.077) ABD DolarıNet Etki 2.148 (2.148)* |
Özkaynaklar | |
| Yabancıparanın Yabancıparanın değer kazanması değer kaybetmesi (10.929) 10.929 13.077 (13.077) 2.148 (2.148) |
||
| Avro kurunun %10 değişmesi halinde Avro net varlık/yükümlülüğü (44.208) 44.208 Avro riskinden korunan kısım () 22.827 (22.827) Avro Net Etki (21.381) 21.381* |
(35.378) 35.378 9.885 (9.885) (25.493) 25.493 |
|
| İngiliz Sterlini kurunun %10 değişmesi halinde İngiliz Sterlini net varlık/yükümlülüğü 15.576 (15.576) İngiliz Sterlini riskinden korunan kısım () (14.696) 14.696 İngiliz Sterlini Net Etki 880 (880)* |
19.036 (19.036) (14.696) 14.696 4.340 (4.340) |
|
| Rus Rublesi kurunun %10 değişmesi halinde Rus Rublesi net varlık/yükümlülüğü - - Rus Rublesi riskinden korunan kısım () - - Rus Rublesi Net Etki - -* |
16.933 (16.933) - - 16.933 (16.933) |
|
| Rumen Leyi kurunun %10 değişmesi halinde Rumen Leyi net varlık/yükümlülüğü - - Rumen Leyi riskinden korunan kısım () - - Rumen Leyi Net Etki - -* |
26.957 (26.957) - - 26.957 (26.957) |
|
| (18.353) 18.353 |
24.885 (24.885) |
(*) Bilanço dışıtürev enstrümanların etkilerini içermektedir.
59
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 33 - FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ(Devamı)
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihlerinde sona eren hesap dönemlerindeki Türkiye’den ihracat ve ithalat tutarlarıaşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
| Avro ABD Doları İngiliz Sterlini Diğer |
31 Aralık 2009 Orijinal tutar TL 721.569.045 1.555.679 279.989.276 438.774 217.329.516 526.635 - 53.125 |
31 Aralık 2008 Orijinal tutar TL 773.277.203 1.470.856 626.538.679 813.231 170.721.524 405.682 - 11.164 |
|---|---|---|
| Toplam ihracat tutarı | 2.574.213 | 2.700.933 |
| Avro ABD Doları İngiliz Sterlini Diğer |
315.271.168 696.959 515.410.141 817.619 482.939 1.209 - 3.338 |
410.802.165 802.961 739.557.662 977.046 536.007 1.332 0 4.536 |
| Toplam ithalat tutarı | 1.519.125 | 1.785.875 |
Sermaye Risk Yönetimi
Sermayeyi yönetirken Grup’un hedefleri, ortaklarına getiri, diğer paydaşlarına fayda sağlamak ve sermaye maliyetini azaltmak amacıyla en uygun sermaye yapısınısürdürmek için Grup’un faaliyette bulunabilirliğinin devamınıkorumaktır.
Sermaye yapısınıkorumak veya yeniden düzenlemek için Grup ortaklara ödenecek temettü tutarını belirlemekte, yeni hisseler çıkarabilmekte ve borçlanmayıazaltmak için varlıklarınısatabilmektedir.
31 Aralık 2009 ve 2008 tarihleri itibariyle net yükümlülük/ yatırılan sermaye oranıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Toplam yükümlülükler | 3.683.155 | 4.858.472 |
| Hazır değerler | (904.734) | (415.586) |
| Net yükümlülük | 2.778.421 | 4.442.886 |
| Özkaynaklar | 2.743.503 | 2.001.329 |
| Yatırılan sermaye | 5.521.924 | 6.444.215 |
| Netyükümlülük/yatırılan sermaye oranı | 50% | 69% |
60
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 34 - FİNANSAL ARAÇLAR (GERÇEĞE UYGUN DEĞER AÇIKLAMALARI VE FİNANSAL RİSKTEN KORUNMA MUHASEBESİ ÇERÇEVESİNDEKİ AÇIKLAMALAR)
Finansal enstrümanların gerçeğe uygun değeri
Gerçeğe uygun değer, bir finansal enstrümanın zorunlu bir satışveya tasfiye işlemi dışında istekli taraflar arasındaki bir cari işlemde, el değiştirebileceğitutar olup, eğer varsa oluşan bir piyasa fiyatıile en iyi şekilde belirlenir.
Finansal enstrümanlarıntahmini gerçeğe uygun değerleri, Grup tarafından mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme metodlarıkullanılarak tespit olunmuştur. Ancak, gerçeğe uygun değeri belirlemek için piyasa verilerinin yorumlanmasında tahminler gereklidir. Buna göre, burada sunulan tahminler, Grup’un bir güncel piyasa işleminde elde edebileceği tutarlarıgöstermeyebilir.
Aşağıdaki yöntem ve varsayımlar, gerçeğe uygun değeri belirlenebilen finansal enstrümanların gerçeğe uygun değerinin tahmininde kullanılmıştır:
Parasal varlıklar
Dönem sonu kurlarıyla çevrilen yabancıpara cinsinden olan bakiyelerin gerçeğe uygun değerlerinin, kayıtlıdeğerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.
Nakit ve nakit benzeri değerler dahil maliyet değerinden gösterilen finansal varlıkların kayıtlı değerlerinin, kısa vadeli olmalarınedeniyle gerçeğe uygun değerlerine eşit olduğu öngörülmektedir.
Ticari alacakların kayıtlıdeğerlerinin, ilgili değer düşüklük karşılıklarıyla beraber gerçeğe uygun değeri yansıttığıöngörülmektedir.
Finansal varlıkların gerçeğe uygun değerinin ilgili varlıkların kayıtlıdeğerlerine yaklaştığıkabul edilir.
Parasal borçlar
Kısa vadeli banka kredileri ve diğer parasal borçların gerçeğe uygun değerlerinin, kısa vadeli olmaları nedeniyle kayıtlıdeğerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.
Değişken faiz oranlarına sahip yabancıpara uzun vadeli kredilerin bilanço tarihinde döviz kuru ile Türk lirasına çevrilmişolup, gerçeğe uygun değerleri kayıtlıdeğere yaklaşmaktadır.
Kıdem tazminatıyükümlülükleri ise indirgenmişdeğerleri ile muhasebeleştirilmektedir.
61
ARÇELİK ANONİM ŞİRKETİ
31 ARALIK 2009 TARİHLİKONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA AİT NOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası(“TL”) olarak ifade edilmiştir.)
NOT 35 - NAKİT AKIM TABLOSUNA İLİŞKİN EK BİLGİLER
Nakit akım tabloları, konsolide finansal tablolar ile birlikte sunulmuştur (bkz. sayfa 5).
Konsolide nakit akım tablolarında gösterilen “Karşılıklarda artışve azalışlar” ile “işletme varlık ve yükümlülüklerindeki değişimler”in detayıaşağıdaki gibidir:
| 2009 | 2008 | |
|---|---|---|
| Karşılıklardaki artışve azalışlar | ||
| Garanti gider karşılığı | 22.774 | (17.590) |
| Montaj ve nakliye gider karşılığı | (5.619) | 2.763 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı | 73.871 | 10.719 |
| Şüpheli ticari alacak karşılığı | 19.618 | 10.349 |
| Kıdem tazminatıkarşılığı | 25.118 | 4.062 |
| Kota-teşvik prim tahakkukları | 3.186 | 10.583 |
| İkramiye ve prim tahakkukları | 689 | (1.062) |
| Satışgiderleri tahakkukları | 289 | 18.062 |
| Değer düşüşkarşılıkları | 2.777 | - |
| 142.703 | 37.886 | |
| İşletme varlık ve yükümlülüklerdeki değişim | ||
| Ticari alacaklar ve ilişkili kuruluşlardan alacaklar | 327.676 | (111.534) |
| Ticari borçlar ve ilişkili kuruluşlara olan borçlar | 120.928 | (56.242) |
| Stoklar | 323.274 | 42.585 |
| Finansal varlıklar | 3.261 | 12 |
| Diğer dönen varlıklar ve yükümlülükler | 70.826 | (30.828) |
| Diğer duran varlıklar veyükümlülükler | (2.978) | (3.817) |
| 842.987 | (159.824) |
NOT 36 - BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİOLAYLAR
Büyük Ölçekli Yatırımlar Teşvik Mevzuatıkapsamında, Grup’a ait 5 adet işletme için toplam 719,7 milyon TL tutarındaki teşvik belgesi Hazine MüsteşarlığıTeşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmıştır. Bu kapsamda gelecek 4 yıl içinde yukarıda belirtilen tutara kadar Grup tarafından yapılacak yatırımlar gümrük vergisi muafiyeti, KDV istisnası,2 yılsigorta primi işveren hissesi desteği, %50 kurumlar vergisi indirimi ( %30 yatırım katkıoranı)desteklerinden yararlanacaktır. Ek olarak, Grup’un Elektronik İşletmesi için 73,6 milyon TL tutarında bölgesel yatırım teşvik belgesi Hazine MüsteşarlığıTeşvik ve Uygulama Genel Müdürlüğü tarafından onaylanmıştır. Söz konusu yatırım için ilgili teşvikler geçerli olacak ancak indirimli kurumlar vergisi uygulanmasında yatırım katkıoranı%20 olarak dikkate alınacaktır.
………………………….
62