Skip to main content

AI assistant

Sign in to chat with this filing

The assistant answers questions, extracts KPIs, and summarises risk factors directly from the filing text.

Arcadis NV Interim / Quarterly Report 2011

Nov 3, 2011

3811_iss_2011-11-03_862e66f5-f44a-480c-b373-601c7341601b.pdf

Interim / Quarterly Report

Open in viewer

Opens in your device viewer

PERSBERICHT

ARCADIS NV Gustav Mahlerplein 97-103 Postbus 7895 1008 AB Amsterdam Tel 020 2011 011 www.arcadis.com

Amsterdam, 3 november 2011

ARCADIS RESULTATEN SOLIDE, IN LIJN MET RECENTE TRADING UPDATE

  • Autonome omzetgroei blijft in derde kwartaal met 3% op goed niveau
  • Amerikaanse milieumarkt, Zuid-Amerika en Azië belangrijkste groeimarkten
  • Omzet daalt 3% door valuta-effecten en desinvesteringen
  • Netto operationele winst 5% lager door valuta-effecten en projectverliezen in Polen
  • Herstel van onderliggende EBITA marge op niveau doelstelling van 10%
  • Netto operationele winst heel 2011 naar verwachting ongeveer op het niveau van 2010

ARCADIS (EURONEXT: ARCAD), de onderneming die internationaal adviezen, ontwerpen, ingenieurs- en managementdiensten levert, heeft over het derde kwartaal 2011 resultaten bekend gemaakt die in lijn liggen met de op 17 oktober jl. gepubliceerde trading update in verband met de overname van EC Harris. Door valuta-effecten en desinvesteringen daalde de omzet met 3% naar € 485 miljoen. De autonome groei bedroeg 3% en kwam vooral uit de Amerikaanse milieumarkt, Zuid-Amerika en Azië. Minder overheidsbestedingen zorgden in Nederland, België en vooral in Polen voor een daling van activiteiten. Ondanks druk op marges vooral in de publieke sector, herstelde de onderliggende marge naar het niveau van de doelstelling van 10%. De netto operationele winst daalde 5% naar € 18,2 miljoen. Dit kwam door valuta-effecten en verliezen in Polen door het stoppen van wegenprojecten.

In de eerste negen maanden was de omzet € 1.441 miljoen, iets lager dan vorig jaar. De autonome groei bedroeg 3%. De netto operationele winst steeg 1% naar € 55,2 miljoen.

Medio oktober werd de overname aangekondigd van EC Harris, een internationaal consultancy bedrijf, met hoofdkantoor in Londen, dat hoogwaardige advies- en managementdiensten levert voor gebouwen, bedrijfsfaciliteiten en infrastructurele voorzieningen. EC Harris heeft een jaaromzet van circa € 290 miljoen en 2.600 werknemers. De overname wordt mede gefinancierd door uitgifte aan de verkopende partners van 3 miljoen ARCADIS aandelen. Afronding van de overname wordt begin november verwacht.

Bestuursvoorzitter Harrie Noy zei: "Dankzij onze geografische spreiding blijft de autonome groei op een goed niveau. Vooral in opkomende markten, zoals Brazilië, Chili en China groeien we sterk, terwijl we ook erg succesvol zijn in de Amerikaanse milieumarkt. De overheidsbezuinigingen in Europa en de VS spelen ons weliswaar parten, maar we profiteren van aantrekkende bestedingen van bedrijven, ook in Europa. Met EC Harris krijgen we wereldwijd een leidende positie in projectmanagement en gerelateerde diensten hoog in de waardeketen, een veel steviger voet aan de grond in Azië en het Midden-Oosten en een sterke positie in de UK, essentieel voor dienstverlening aan multinationale klanten. Kortom, dit is strategisch een belangrijke stap voor ARCADIS die ons nog beter positioneert voor groei."

Belangrijkste cijfers

Bedragen in € miljoenen, tenzij anders
vermeld
Derde kwartaal Eerste negen maanden
2011 2010 2011 2010
Omzet 485 503 -3% 1.441 1.463 -2%
Bruto toegevoegde waarde 340 346 -2% 1.042 1.025 2%
EBITA 31,8 35,1 -10% 107,5 96,3 12%
EBITA recurring 1) 31,8 35,1 -10% 100,1 96,3 4%
Netto winst 17,5 18,0 -3% 58,9 51,3 15%
Idem per aandeel (in €) 0,26 0,27 -4% 0,89 0,78 15%
Netto operationele winst 2) 18,2 19,1 -5% 55,2 54,7 1%
Idem per aandeel (in €) 2) 0,27 0,29 -6% 0,84 0,83 1%
Gem. aantal uitstaande aandelen (mln) 66,2 65,8 66,0 66,2

1) Exclusief winst op verkoop 50% belang in AAFM

2) Vóór amortisatie en niet-operationele items (winst verkoop AAFM, eenmalige financieringslasten en kosten Lovinklaan)

Derde kwartaal

De omzet daalde 3%. Het valuta-effect was 5% negatief, vooral door een zwakkere dollar versus de euro. De verkoop van AAFM1) enerzijds en de overname van het Amerikaanse Rise (vierde kwartaal 2010) en enkele kleinere bedrijven anderzijds had per saldo een negatief effect op de omzet van 1%. Autonoom groeide de omzet 3%.

De bruto toegevoegde waarde (omzet eigen medewerkers) daalde 2%. Het valuta-effect was 5% negatief, de bijdrage van acquisities en desinvesteringen per saldo 1% positief 1). De autonome groei van 3% kwam uit Zuid-Amerika en Azië, terwijl in de Verenigde Staten de milieumarkt en in wat mindere mate de projectmanagementactiviteiten bijdroegen aan de groei, ten dele teniet gedaan door teruggang in de watermarkt. In Europa ontwikkelden Frankrijk en Duitsland zich positief en zorgden aantrekkende private bestedingen voor herstel in het Verenigd Koninkrijk. Minder vraag van overheden leidde tot daling van activiteiten in Nederland en België. In Polen liep de omzet sterk terug door het stilleggen van projecten.

De EBITA daalde met 10% tot € 31,8 miljoen. Hiervan was 6% het gevolg van negatieve valuta-effecten. De bijdrage van acquisities was per saldo nihil. Braziliaanse energieprojecten leverden een verlies op van € 0,3 miljoen, tegenover een verkoopwinst vorig jaar van € 1,3 miljoen. De bijdrage van carbon credits uit Brazilië was € 0,3 miljoen (2010: nihil). De reorganisatiekosten bedroegen € 2,0 miljoen (2010: € 1,5 miljoen). Exclusief deze effecten was de onderliggende EBITA licht hoger dan vorig jaar. Herstel van winstgevendheid in het Verenigd Koninkrijk en hogere winsten in Noord- en Zuid-Amerika werden vrijwel volledig teniet gedaan door lagere resultaten in delen van Europa, mede door verliezen in Polen.

1) Het 50% belang in AAFM (facility management) werd begin juni 2011 verkocht, maar reeds per eind december 2010 gedeconsolideerd. Doordat AAFM veel werk uitbesteedt aan derden, was het effect van verkoop op de bruto toegevoegde waarde veel geringer dan op de omzet.

De marge (EBITA als percentage van bruto toegevoegde waarde) kwam uit op 9,4% (2010: 10,1%). Geschoond voor carbon credits, effect energieprojecten en reorganisatielasten, was de onderliggende marge 10,0% ten opzichte van 10,3% vorig jaar.

De financieringslasten stegen naar € 6,1 miljoen (2010: € 5,0 miljoen) door de uitbreiding van het belang in Brazilië en hogere rentes op geherfinancierde leningen. De belastingdruk was 30,7% (2010: 32,6%). De netto operationele winst daalde met 5%. Dit is minder dan de daling van de EBITA doordat ARCADIS vanaf het derde kwartaal 2011 het resterende belang in de advies- en ingenieursactiviteiten van ARCADIS Logos in Brazilië heeft overgenomen.

Eerste negen maanden

De omzet was 2% lager dan vorig jaar. Het valuta-effect was 4% negatief en de bijdrage van acquisities en desinvesteringen per saldo 1% negatief. Exclusief de bijdrage uit de verkoop van energieprojecten in Brazilië (in het tweede kwartaal), groeide de omzet autonoom 3%.

De bruto toegevoegde waarde nam 2% toe. Het valuta-effect was 3% negatief, het effect van acquisities en desinvesteringen per saldo 1% positief. Exclusief de bijdrage uit de verkoop van energieprojecten was de autonome groei 3%.

De EBITA bedroeg € 107,5 miljoen. Exclusief de winst uit de verkoop van AAFM steeg de recurring EBITA 4% naar € 100,1 miljoen. Het valuta-effect was 4% negatief, de bijdrage van acquisities en desinvesteringen per saldo nihil (exclusief AAFM). In de recurring EBITA zaten de volgende bijzondere elementen:

  • − Een bijdrage van per saldo € 9,2 miljoen (vóór belastingen) uit Braziliaanse energieprojecten, terwijl in 2010 nog een verlies werd geleden van € 3,2 miljoen.
  • − Een bijdrage van carbon credits van € 2,5 miljoen (2010: € 0,1 miljoen).
  • − Reorganisatie en integratiekosten van € 10,6 miljoen (2010: € 4,8 miljoen).

Rekening houdend met deze effecten was de autonome daling van de EBITA 1%. De marge (recurring EBITA als percentage van bruto toegevoegde waarde) kwam uit op 9,6% (2010: 9,4%). Gecorrigeerd voor de hiervoor genoemde bijzondere posten, was de onderliggende marge 9,6% ten opzichte van 10,1% vorig jaar.

De financieringslasten waren € 18,4 miljoen en exclusief de eenmalige effecten van de in juni 2011 afgeronde herfinanciering € 14,5 miljoen (2010: € 13,7 miljoen). De belastingdruk van 27,0% (2010: 33,5%) is gebaseerd op de te verwachten belastingdruk voor het hele jaar. Dit is aanzienlijk lager dan vorig jaar, mede door de belastingvrije opbrengst uit de verkoop van AAFM. De netto operationele winst steeg 1%.

Ontwikkelingen per marktsegment

De hierna genoemde cijfers hebben betrekking op de omzet en gelden voor de eerste negen maanden van 2011 in vergelijking met dezelfde periode in 2010, tenzij anders vermeld.

Infrastructuur (28% van omzet) Groeicijfers exclusief verkoop energieprojecten Brazilië. De omzet nam 5% toe. Het valuta-effect was nihil, de bijdrage van acquisities min 1%. Autonoom steeg de omzet 5%, de bruto toegevoegde waarde 8%. De groei was het sterkst

in Brazilië en Chili, vooral in mijnbouw en energieprojecten. Door bezuinigingen van de overheid namen de activiteiten in Nederland, België en Tsjechië af. Grote projecten lopen in het algemeen door, behalve in Polen waar wegprojecten zijn stilgelegd, resulterend in een scherpe omzetdaling. In de Verenigde Staten, Duitsland en Engeland zorgde de vraag naar projectmanagement voor meer omzet, terwijl ook in Frankrijk groei optrad.

Water (17% van omzet)

De omzet daalde 14% bij een negatief valuta-effect van 4%. Autonoom daalde de omzet 10%, de bruto toegevoegde waarde 6%. Dit kwam mede door afronding van het contract in New Orleans waar ARCADIS vanaf 2007 werkte aan kustbescherming. Hoewel in de Verenigde Staten eerder dit jaar grote projecten werden verworven, heeft budgetkrapte bij lokale overheden een negatief effect op de markt. Ook in Europa staat de markt onder druk door overheidsbezuinigingen. In Nederland trekken de activiteiten wat aan. Bij diverse multinationale bedrijven werden watercontracten verworven.

Milieu (38% van omzet)

De omzet steeg 5%. Het valuta-effect was 6% negatief. Autonoom groeide de omzet 11%, de bruto toegevoegde waarde 9%. De toenemende vraag vanuit de private sector en de uitbreiding van marktaandeel zorgen in de Verenigde Staten voor sterke groei. In Brazilië en Chili leveren investeringen in mijnbouw en energie veel milieuwerk op. In Europa staat de overheidsmarkt onder druk waardoor minder milieueffectrapportages op de markt komen. Daar staat tegenover dat de vraag van bedrijven aantrekt, resulterend in sterk herstel van activiteiten in Engeland en voortgaande groei in Duitsland en Frankrijk.

Gebouwen(17% van omzet)

De omzet daalde 12%, de bruto toegevoegde waarde 1%. Het verschil ontstond vooral door deconsolidatie van AAFM met veel werk derden. Het valuta-effect was min 3%. Autonoom daalde de omzet 3%, de bruto toegevoegde waarde 2%. RTKL groeide in Azië en het Midden-Oosten, vooral door succes in de commerciële vastgoedmarkt in China, maar had wel last van stagnatie in de Amerikaanse markt. In Nederland, Engeland en de Verenigde Staten liepen de activiteiten terug door terughoudendheid bij overheden, terwijl in België, Duitsland en Frankrijk private investeringen zorgden voor groei.

Vooruitzichten

De infrastructuurmarkt in Europa en Amerika wordt negatief beïnvloed door bezuinigingen van de overheid. Dit wordt gecompenseerd door de aanhoudend sterke groei in Brazilië en Chili, in Brazilië nog aangejaagd door de Olympische Spelen (2016). Europese overheden spannen zich in om grote projecten te ontzien, mede door private financiering. Onze werkvoorraad is gezond, met grote projecten waarvan financiering vast ligt. De situatie in lokale markten zal voorlopig niet verbeteren waardoor prijzen onder druk blijven.

Ook in de watermarkt leiden krappe overheidsbudgetten tot druk op de omzet. In de Verenigde Staten ligt onze focus op uitbreiding, vernieuwing en efficiencyverbetering van bestaande voorzieningen in grote steden. In Nederland is het rijksbeleid een belangrijke pijler onder de markt. Omdat het bij water veelal om nutsvoorzieningen gaat, blijft de basis voor investeringen solide. De markten in Zuid-Amerika en het Midden-Oosten zijn kansrijk. Dat geldt ook voor uitbreiding van activiteiten bij de industrie.

De milieumarkt ontwikkelt zich positief. In Amerika profiteren we van de trend dat bedrijven niet-kernactiviteiten outsourcen waardoor we marktaandeel kunnen vergroten. De eerder verworven grote contracten leggen de basis voor voortgaande groei, terwijl de pijplijn van GRiP® projecten goed is gevuld. Mijnbouw en energieprojecten geven in Brazilië en Chili veel vraag naar milieudiensten met kansen om klanten ook elders in Zuid-Amerika te helpen. In Europa trekt de vraag van bedrijven aan, wat de daling bij de overheid compenseert.

EC Harris versterkt onze positie in de gebouwenmarkt aanzienlijk, met veel kansen voor synergie en groei in het Midden-Oosten en Azië. De commerciële vastgoedmarkt in Europa en de Verenigde Staten is stabiel met een aantrekkende vraag naar herontwikkeling van gebouwen. RTKL compenseert stagnatie in de Amerikaanse markt door volop in te zetten op verdere internationale expansie. De overheidsmarkt staat onder druk, maar bedrijven investeren weer en hebben toenemende interesse voor internationale raamcontracten.

Bestuursvoorzitter Harrie Noy concludeert: "Onze orderportefeuille blijft goed gevuld ondanks een lichte daling in het derde kwartaal. Investeringen van overheden in Europa en Amerika staan onder druk, maar private bestedingen nemen toe, terwijl Brazilië, Chili, Azië en delen van het Midden-Oosten veel perspectief bieden. De overname van EC Harris en hun 'Built Asset Consultancy' benadering versterkt onze concurrentiepositie in alle marktsegmenten waarin wij actief zijn. Hoewel de onrust op financiële markten leidt tot meer onzekerheid over de ontwikkeling van de economie, verwachten wij dat de markttrends in het vierde kwartaal niet significant zullen wijzigen. Door de zwakke marktomstandigheden in Polen en de enigszins hogere financieringslasten en belastingdruk dan eerder voorzien, verwachten we dat de netto operationele winst voor geheel 2011 ongeveer op het niveau zal liggen van 2010. Dit is exclusief de € 7,4 miljoen boekwinst op de verkoop van AAFM, exclusief de consolidatie van en kosten gerelateerd aan de overname van EC Harris, en onder voorbehoud van onvoorziene omstandigheden."

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Joost Slooten, ARCADIS NV, tel: 020 2011083, of buiten kantooruren mobiel: 06 2706 1880, e-mail: [email protected]

Over ARCADIS:

ARCADIS is een internationale onderneming die advies, ontwerp-, ingenieurs- en managementdiensten levert op de gebieden infrastructuur, water, milieu en gebouwen. We verbeteren mobiliteit, duurzaamheid en de kwaliteit van leven, door balans aan te brengen in de gebouwde en natuurlijke leefomgeving. ARCADIS ontwikkelt, ontwerpt, implementeert, onderhoudt en exploiteert projecten voor bedrijven en overheden. Met 16.000 medewerkers en EUR 2 miljard omzet, heeft de onderneming een uitgebreid internationaal netwerk dat steunt op sterke lokale marktposities. ARCADIS ondersteunt UN-HABITAT met kennis en expertise om de leefomstandigheden in snel groeiende steden over de hele wereld te verbeteren. Bezoek ons op www.arcadis.com

      • Tabellen volgen - - -

ARCADIS NV VERKORTE GECONSOLIDEERDE WINST- EN VERLIESREKENING

Bedragen in € miljoenen, tenzij anders vermeld Derde kwartaal Negen maanden
2011 2010 2011 2010
Omzet 484,8 502,6 1.441,0 1.462,6
Materialen en diensten van derden (145,0) (156,5) (399,2) (438,0)
Bruto toegevoegde waarde 339,8 346,1 1.041,8 1.024,6
Bedrijfskosten (301,1) (304,1) (921,7) (908,2)
Afschrijvingen (7,0) (7,1) (20,2) (20,5)
Overige baten 0,1 0,2 7,6 0,3
EBITA 31,8 35,1 107,5 96,2
Amortisatie identificeerbare immateriële activa (1,0) (1,6) (3,1) (4,8)
Bedrijfsresultaat 30,8 33,5 104,4 91,4
Financiële baten en lasten (6,1) (5,0) (18,4) (13,7)
Resultaat geassocieerde deelnemingen (0,2) 0,2 0,7 1,0
Resultaat voor belastingen 24,5 28,7 86,7 78,7
Belastingen (7,6) (9,3) (23,2) (26,0)
Winst over de verslagperiode 16,9 19,4 63,5 52,7
Toe te rekenen aan:
Netto winst (Aandeelhouders van de Onderneming) 17,5 18,0 58,9 51,3
Minderheidsbelang (0,6) 1,4 4,6 1,4
Netto winst 17,5 18,0 58,9 51,3
Amortisatie identificeerbare immateriële activa na belastingen 0,6 1,0 1,9 3,1
Lovinklaan aandelenplan medewerkers 0,1 0,1 0,3 0,3
Effecten van derivaten - 1,5 -
Verkoopresultaat AAFM activiteiten (7,4)
Netto operationele winst 18,2 19,1 55,2 54,7
Netto winst per aandeel (in euro's) 0,26 0,27 0,89 0,78
Netto operationele winst per aandeel (in euro's) 0,27 0,29 0,84 0,83
Gewogen gemiddeld aantal aandelen (in duizenden) 66.153 65.758 65.957 66.162

ARCADIS NV VERKORTE GECONSOLIDEERDE BALANS

Bedragen in € miljoenen
Activa
30 september 2011 31 december 2010
Immateriële vaste activa 368,0 373,4
Materiële vaste activa 99,1 93,4
Investeringen in geassocieerde deelnemingen 26,7 30,5
Andere investeringen 0,2 0,2
Latente belastingvorderingen 40,6 29,1
Derivaten 0,7 0,1
Overige vaste activa 24,9 24,4
Totaal vaste activa 560,2 551,1
Voorraden 0,5 0,4
Derivaten 1,1 0,4
Handelsvorderingen 617,4 591,9
Belastingvorderingen 4,6 4,1
Overige vlottende activa 67,0 44,4
Vaste activa gehouden voor verkoop - 24,4
Liquide middelen 150,8 207,8
Totaal vlottende activa 841,4 873,4
Totaal activa 1.401,6 1.424,5
Vermogen en passiva
Eigen vermogen 380,6 392,8
Minderheidsbelang 15,6 18,4
Totaal vermogen 396,2 411,2
Voorzieningen 23,6 26,6
Latente belastingverplichtingen 19,2 11,0
Langlopende leningen 384,6 318,2
Derivaten 7,7 7,2
Totaal langlopende passiva 435,1 363,0
Verplichtingen aan opdrachtgevers 152,8 157,2
Belastingverplichtingen 6,3 14,8
Aflossingsverplichtingen van langlopende schulden 18,0 68,1
Kortlopend deel van de voorzieningen 10,3 6,4
Derivaten 4,3 3,9
Handelsschulden 114,1 139,6
Nog te betalen bedragen 13,2 15,9
Rekening courant schulden 8,9 9,5
Kortlopende leningen 45,3 12,7
Overige kortlopende verplichtingen 197,1 199,0
Verplichtingen gehouden voor verkoop - 23,2
650,3
Totaal kortlopende verplichtingen 570,3
Total vermogen en passiva 1.401,6 1.424,5

ARCADIS NV VERKORT GECONSOLIDEERD OVERZICHT VAN WIJZIGINGEN IN HET VERMOGEN

Bedragen in € miljoenen Aandelen
kapitaal
reserve
Agio
reserve
Hedge
verschillen
Reserve
koers
mene
reserve
Alge
mogen
Eigen
ver
heids belang
Minder
Totaal eigen
mogen
ver
Balans per 31 december 2009 1,3 106,8 0,1 (28,4) 271,9 351,7 16,8 368,5
Winst over de verslagperiode 51,3 51,3 1,4 52,7
Koersverschillen 4,1 4,1 1,4 5,5
Effectief deel van de waardewijziging van
cash flow hedges (3,6) (3,6) (3,6)
Direct in vermogen verwerkte resultaten (3,6) 4,1 - 0,5 1,4 1,9
Totaal resultaat (3,6) 4,1 51,3 51,8 2,8 54,6
Transacties met aandeelhouders van de
onderneming:
Uitbetaald dividend (30,0) (30,0) - (30,0)
Aandelengerelateerde beloningen
Belastingen inzake aandelengerelateerde
6,1 6,1 6,1
beloningen 0,1 0,1 0,1
Inkoop aandelen (18,7) (18,7) (18,7)
Uitoefenen opties 3,7 3,7 3,7
Acquisitie van minderheidsbelangen (0,2) (0,2) 0,2 -
Totaal van de transacties met aandeelhouders
van de onderneming
(39,0) (39,0) 0,2 (38,8)
Balans per 30 september 2010 1,3 106,8 (3,5) (24,3) 284,2 364,5 19,8 384,3
Balans per 31 december 2010
Winst over de verslagperiode
Koersverschillen
1,3 106,8 (3,9) (20,9)
(9,2)
309,5
58,9
392,8
58,9
(9,2)
18,4
4,6
(2,4)
411,2
63,5
(11,6)
Effectief deel van de waardewijziging van
cashflow hedges (3,5) (3,5) (3,5)
Direct in vermogen verwerkte resultaten (3,5) (9,2) - (12,7) (2,4) (15,1)
Totaal resultaat (3,5) (9,2) 58,9 46,2 2,2 48,4
Transacties met aandeelhouders van de
onderneming:
Uitbetaald dividend (31,0) (31,0) (2,2) (33,2)
Aandelengerelateerde beloningen 4,8 4,8 4,8
Belastingen inzake aandelengerelateerde
beloningen (1,7) (1,7) (1,7)
Inkoop aandelen (21,6) (21,6) (21,6)
Uitgifte van aandelen - 19,5 19,5 19,5
Uitoefenen opties 2,6 2,6 2,6
Acquisitie van minderheidsbelangen (31,0) (31,0) (2,8) (33,8)
Totaal van de transacties met aandeelhouders
van de onderneming - 19,5 (77,9) (58,4) (5,0) (63,4)
Balans per 30 september 2011 1,3 126,3 (7,4) (30,1) 290,5 380,6 15,6 396,2

ARCADIS NV

VERKORT GECONSOLIDEERD KASSTROOM OVERZICHT

Bedragen in € miljoenen Eerste negen maanden
2011 2010
Kasstroom uit operationele activiteiten
Winst over de verslagperiode 63,5 52,7
Aanpassingen voor:
- Afschrijvingen en amortisatie 23,3 25,3
-
Belastingen
23,2 26,0
-
Netto financieringslasten
18,4 13,7
-
Resultaat geassocieerde deelnemingen
(0,7) (1,0)
127,7 116,7
Aandeelgerelateerde beloningen 4,8 6,1
Verkoop van activiteiten en activa, na aftrek van kosten (7,4) -
Waardewijzigingen van derivaten in het bedrijfsresultaat (1,5) 1,7
Mutaties in voorraden (0,1) 0,1
Mutaties in vorderingen (59,0) (38,9)
Mutaties in voorzieningen 1,1 (0,5)
Mutaties in verplichtingen aan opdrachtgevers (3,8) (14,7)
Mutaties in overige kortlopende verplichtingen (26,3) (24,8)
Ontvangen dividenden 0,6 0,4
Ontvangen interest 2,8 2,4
Betaalde interest (19,4) (13,9)
Betaalde belastingen (22,2) (19,4)
Netto kasstroom uit operationele activiteiten (2,7) 15,2
Kasstroom inzake investeringen
Investeringen in (im)materiële activa (28,4) (25,1)
Opbrengst uit verkoop van (im)materiële activa 0,4 2,0
Investeringen in geconsolideerde deelnemingen (33,8) (12,8)
Opbrengst uit verkoop van geconsolideerde deelnemingen 9,1 -
Investeringen in geassocieerde deelnemingen en overige financiële vaste activa (15,6) (7,6)
Opbrengst uit (verkoop van) geassocieerde deelnemingen en
overige financiële vaste activa 13,1 4,2
Netto kasstroom inzake investeringen (55,2) (39,3)
Kasstroom inzake financieringsactiviteiten
Uitgeoefende opties 2,6 3,7
Uitgifte aandelen - -
Inkoop eigen aandelen (21,6) (18,7)
Afwikkeling van financieringsderivaten (5,0) (8,8)
Nieuwe langlopende leningen 325,4 8,2
Aflossing langlopende leningen (310,4) (8,2)
Mutaties in (kortlopende) leningen 43,7 8,0
Betaalde dividenden (33,2) (30,0)
Netto kasstroom inzake financieringsactiviteiten 1,5 (45,8)
Netto kasstroom (56,4) (69,9)
Koersverschillen 0,1 8,2
Saldo liquide middelen minus rekening courant schulden per 1 januari 198,2 212,5
Saldo liquide middelen minus rekening courant schulden per 30 september 141,9 150,8