Alior Bank S.A.

Annual Report • Feb 28, 2024

JednostkowesprawozdaniefinansoweAliorBank20231231 Sprawozdanie finansowe Alior Banku Spółki Akcyjnej za rok zakończony 31 grudnia 2023 roku S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 2 Wybrane dane finansowe dotyczące sprawozdania finansowego PLN 01.01.2023 –31.12.2023 01.01.2022 –31.12.2022 Dane przekształcone %(A-B) /B A B C Wynik z tytułu odsetek 4 661 778 3 489 889 33,6% Wynik z tytułu prowizji i opłat 709 570 660 379 7,4% Wynik handlowy i pozostały -12 130 -24 095 -49,7% Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych -616 178 -1 024 906 -39,9% Koszty działania Banku -1 859 725 -1 882 226 -1,2% Zysk brutto 2 619 562 956 318 173,9% Zysk netto 1 987 444 621 852 219,6% Przepływy pieniężne netto -43 851 -1 158 171 -96,2% Należności od klientów 60 822 737 57 509 965 5,8% Zobowiązania wobec klientów 75 216 392 70 763 793 6,3% Kapitały własne 9 198 840 6 161 399 49,3% Aktywa razem 89 846 836 82 685 264 8,7% Wybrane wskaźniki Zysk na jedną akcję zwykłą 15,22 4,76 219,6% Współczynnik wypłacalności 19,41% 17,71% 9,6% Tier 1 18,67% 16,42% 13,7% EUR 01.01.2023 –31.12.2023 01.01.2022 –31.12.2022 Dane przekształcone %(A-B) /B A B C Wynik z tytułu odsetek 1 029 454 744 383 38,3% Wynik z tytułu prowizji i opłat 156 693 140 857 11,2% Wynik handlowy i pozostały -2 679 -5 139 -47,9% Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości i rezerw i koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych -136 070 -218 609 -37,8% Koszty działania Banku -410 680 -401 473 2,3% Zysk brutto 578 474 203 980 183,6% Zysk netto 438 884 132 639 230,9% Przepływy pieniężne netto -9 684 -247 034 -96,1% Należności od klientów 13 988 670 12 262 514 14,1% Zobowiązania wobec klientów 17 299 078 15 088 551 14,7% Kapitały własne 2 115 649 1 313 759 61,0% Aktywa razem 20 663 946 17 630 496 17,2% Wybrane wskaźniki Zysk na jedną akcję zwykłą 3,36 1,02 229,4% Współczynnik wypłacalności 19,41% 17,71% 9,6% Tier 1 18,67% 16,42% 13,7% Dane przekształcone – nota 4.2 Wybrane pozycje sprawozdania finansowego przeliczono na EUR według następujących kursów 31.12.2023 31.12.2022 kurs średni NBP na dzień 31 grudnia danego roku 4,3480 4,6899 średnia kursów NBP na ostatni dzień każdego miesiąca roku 4,5284 4,6883 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 3 Spis treści Rachunek zysków i strat .................................................................................................................................................................................................... 4 Sprawozdanie z całkowitych dochodów ........................................................................................................................................................................ 4 Sprawozdanie z sytuacji finansowej ................................................................................................................................................................................ 5 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym ................................................................................................................................................................. 6 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych...................................................................................................................................................................... 7 Noty do jednostkowego sprawozdania finansowego .................................................................................................................................................. 8 1 Informacje o Banku .................................................................................................................................................................................... 8 2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego ....................................................................................................................... 10 3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości ..................................................................................................................................... 11 4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości ...................................................................................................................................... 15 5 Segmenty działalności ............................................................................................................................................................................ 16 Noty do rachunku zysków i strat .................................................................................................................................................................................. 19 6 Wynik z tytułu odsetek .......................................................................................................................................................................... 19 7 Wynik z tytułu prowizji i opłat ............................................................................................................................................................. 22 8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 25 9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat ......................................................................................................................................................................... 25 10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych ............................................................................................... 26 11 Koszty działania Banku .......................................................................................................................................................................... 27 12 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane ................................................................................................................................. 28 13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych ............................................................................................................. 28 14 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych ........................................................................................ 29 15 Podatek bankowy .................................................................................................................................................................................... 30 16 Podatek dochodowy ............................................................................................................................................................................... 31 17 Zysk na akcję ............................................................................................................................................................................................ 34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej .............................................................................................................................. 34 18 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty ...................................................................................................................................................... 34 19 Należności od banków ........................................................................................................................................................................... 35 20 Inwestycyjne aktywa finansowe .......................................................................................................................................................... 36 21 Rachunkowość zabezpieczeń................................................................................................................................................................ 43 22 Należności od klientów .......................................................................................................................................................................... 52 23 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne .......................................................................................................................... 68 24 Pozostałe aktywa .................................................................................................................................................................................... 75 25 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań .............................................................................................................................. 76 26 Zobowiązania wobec banków .............................................................................................................................................................. 76 27 Zobowiązania wobec klientów ............................................................................................................................................................. 77 28 Zobowiązania finansowe ....................................................................................................................................................................... 78 29 Rezerwy ..................................................................................................................................................................................................... 79 30 Pozostałe zobowiązania ......................................................................................................................................................................... 82 31 Zobowiązania podporządkowane ........................................................................................................................................................ 84 32 Kapitały ..................................................................................................................................................................................................... 84 Pozostałe informacje dodatkowe .................................................................................................................................................................................. 87 33 Pozycje pozabilansowe .......................................................................................................................................................................... 87 34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych .......................................................................................... 90 35 Wartość godziwa ..................................................................................................................................................................................... 91 36 Transakcje z jednostkami powiązanymi .............................................................................................................................................. 98 37 Świadczenia dla kluczowego personelu Banku ............................................................................................................................... 101 38 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych ................................................................................................................. 104 39 Sprawy sporne ....................................................................................................................................................................................... 105 40 Zobowiązania warunkowe ................................................................................................................................................................... 107 Noty objaśniające dotyczące ryzyka ........................................................................................................................................................................... 109 41 Ryzyko kredytowe ................................................................................................................................................................................ 111 42 Ryzyko stopy procentowej .................................................................................................................................................................. 125 43 Ryzyko walutowe .................................................................................................................................................................................. 132 44 Ryzyko płynności................................................................................................................................................................................... 134 45 Ryzyko operacyjne ................................................................................................................................................................................ 141 46 Zarządzanie kapitałem.......................................................................................................................................................................... 143 Inne……………… ................................................................................................................................................................................................................. 146 47 Zdarzenia istotne dla działalności Banku .......................................................................................................................................... 146 48 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej .............................................................................................................................................. 146 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 4 Rachunek zysków i strat Numer noty 01.01.2023 – 31.12.2023 01.01.2022 – 31.12.2022 Dane przekształcone Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej 7 123 671 5 225 522 Przychody o podobnym charakterze 154 009 92 800 Koszty z tytułu odsetek -2 615 902 -1 828 433 Wynik z tytułu odsetek 6 4 661 778 3 489 889 Przychody z tytułu prowizji i opłat 1 666 469 1 494 167 Koszty z tytułu prowizji i opłat -956 899 -833 788 Wynik z tytułu prowizji i opłat 7 709 570 660 379 Przychody z tytułu dywidend 11 248 11 888 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 8 61 373 22 955 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym: 9 12 251 1 989 wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite 10 346 1 218 wycenianych według zamortyzowanego kosztu 1 905 771 Pozostałe przychody operacyjne 94 690 79 001 Pozostałe koszty operacyjne -191 692 -139 928 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 10 -97 002 -60 927 Koszty działania Banku 11 -1 859 725 -1 882 226 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane 12 -559 905 -902 922 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych 13 -2 290 -38 816 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 14 -53 983 -83 168 Podatek bankowy 15 -263 753 -262 723 Zysk brutto 2 619 562 956 318 Podatek dochodowy 16 -632 118 -334 466 Zysk netto 1 987 444 621 852 Średnia ważona liczba akcji zwykłych 130 553 991 130 553 991 Podstawowy/rozwodniony zysk netto przypadająca na jedną akcję zwykłą (w zł) 17 15,22 4,76 Dane przekształcone – nota 4.2 Sprawozdanie z całkowitych dochodów Numer noty 01.01.2023 – 31.12.2023 01.01.2022 – 31.12.2022 Zysk netto 1 987 444 621 852 Pozostałe całkowite dochody netto, które będą odniesione na wynik po spełnieniu odpowiednich warunków 1 049 997 -432 591 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą 1 969 326 Skutki wyceny aktywów finansowych (netto) 187 288 -141 515 Zysk/strata z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 20 233 222 -176 756 Podatek odroczony 16 -45 934 35 241 Skutki wyceny instrumentów zabezpieczających (netto) 860 740 -291 402 Zysk/strata z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających 21 1 062 642 -359 755 Podatek odroczony 16 -201 902 68 353 Razem dochody całkowite netto 3 037 441 189 261 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 5 Sprawozdanie z sytuacji finansowej AKTYWA Numer noty 31.12.2023 31.12.2022 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 2 521 555 2 565 406 Należności od banków 19 4 615 420 2 373 663 Inwestycyjne aktywa finansowe: 20 18 803 661 16 998 356 wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 15 469 101 9 893 476 wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 408 882 423 038 wyceniane według zamortyzowanego kosztu 2 925 678 6 681 842 Pochodne instrumenty zabezpieczające 21 336 122 178 139 Należności od klientów 22 60 822 737 57 509 965 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 25 46 894 40 992 Rzeczowe aktywa trwałe 23 722 346 732 404 Wartości niematerialne 23 389 028 362 198 Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych 222 252 221 238 Aktywa przeznaczone do sprzedaży 0 1 611 Aktywa z tytułu podatku dochodowego 16 765 912 1 222 958 aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 765 912 1 222 958 Pozostałe aktywa 24 600 909 478 334 AKTYWA RAZEM 89 846 836 82 685 264 ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY Numer noty 31.12.2023 31.12.2022 Zobowiązania wobec banków 26 144 991 182 934 Zobowiązania wobec klientów 27 75 216 392 70 763 793 Zobowiązania finansowe 28 276 463 255 994 Pochodne instrumenty zabezpieczające 21 682 631 1 678 933 Zmiana wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczeniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej 21 -229 0 Rezerwy 29 307 838 267 774 Pozostałe zobowiązania 30 2 577 203 1 980 207 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 16 282 708 230 355 bieżące zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego 282 708 230 355 Zobowiązania podporządkowane 31 1 159 999 1 163 875 Zobowiązania, razem 80 647 996 76 523 865 Kapitał akcyjny 1 305 540 1 305 540 Kapitał zapasowy 6 020 705 5 401 470 Kapitał z aktualizacji wyceny -291 548 -1 339 576 Pozostałe kapitały rezerwowe 174 447 174 447 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą 2 252 283 Niepodzielony wynik z lat ubiegłych 0 -2 617 Zysk bieżącego roku 1 987 444 621 852 Kapitał własny 32 9 198 840 6 161 399 ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY RAZEM 89 846 836 82 685 264 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 6 Sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym 01.01.2023 - 31.12.2023 Kapitał akcyjny Kapitał zapasowy Pozostałe kapitały rezerwowe Kapitał z aktualizacji wyceny Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą Zyski zatrzymane Kapitały razem 1 stycznia 2023 1 305 540 5 401 470 174 447 -1 339 576 283 619 235 6 161 399 Przeniesienie wyniku roku ubiegłego 0 619 235 0 0 0 -619 235 0 Dochody całkowite 0 0 0 1 048 028 1 969 1 987 444 3 037 441 zysk netto 0 0 0 0 0 1 987 444 1 987 444 pozostałe dochody całkowite: 0 0 0 1 048 028 1 969 0 1 049 997 w tym aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 0 0 0 187 288 0 0 187 288 w tym instrumenty zabezpieczające 0 0 0 860 740 0 0 860 740 w tym różnice kursowe 0 0 0 0 1 969 0 1 969 31 grudnia 2023 1 305 540 6 020 705 174 447 -291 548 2 252 1 987 444 9 198 840 01.01.2022 - 31.12.2022 Kapitał akcyjny Kapitał zapasowy Pozostałe kapitały rezerwowe Kapitał z aktualizacji wyceny Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą Zyski zatrzymane Kapitały razem 1 stycznia 2022 1 305 540 5 399 229 174 447 -906 659 -43 -376 5 972 138 Przeniesienie wyniku roku ubiegłego 0 2 241 0 0 0 -2 241 0 Dochody całkowite 0 0 0 -432 917 326 621 852 189 261 zysk netto 0 0 0 0 0 621 852 621 852 pozostałe dochody całkowite: 0 0 0 -432 917 326 0 -432 591 w tym aktywa wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 0 0 0 -141 515 0 0 -141 515 w tym instrumenty zabezpieczające 0 0 0 -291 402 0 0 -291 402 w tym różnice kursowe 0 0 0 0 326 0 326 31 grudnia 2022 1 305 540 5 401 470 174 447 -1 339 576 283 619 235 6 161 399 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Numer noty 01.01.2023- 31.12.2023 01.01.2022- 31.12.2022 Działalność operacyjna Zysk brutto za okres 2 619 562 956 318 Korekty 236 472 257 259 Niezrealizowane zyski/straty z tytułu różnic kursowych 1 969 326 Amortyzacja środków trwałych oraz wartości niematerialnych 23 243 461 230 005 Zmiana odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości środków trwałych i wartości niematerialnych 2 290 38 816 Dywidendy otrzymane -11 248 -11 888 Zysk brutto po korektach a przed zmianą stanów bilansowych 2 856 034 1 213 577 Zmiana stanu kredytów i innych należności 34.2 -5 554 529 40 598 Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody -5 368 408 -789 694 Zmiana stanu aktywów wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 14 156 -45 845 Zmiana stanu aktywów stanowiących zabezpieczenie zobowiązań -5 902 89 929 Zmiana stanu aktywów przeznaczonych do sprzedaży 1 611 -1 611 Zmiana stanu pozostałych aktywów -122 575 81 697 Zmiana stanu depozytów 3 060 350 -1 767 962 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu własnej emisji 505 359 235 691 Zmiana stanu zobowiązań wycenianych w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 20 469 67 906 Zmiana stanu instrumentów pochodnych zabezpieczających -91 872 97 853 Zmiana stanu innych zobowiązań 34.2 720 210 457 179 Zmiana stanu rezerw 40 064 -23 322 Krótkoterminowe umowy leasingu 70 213 Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej przed podatkiem -3 924 963 -343 791 Podatek zapłacony -369 166 -141 606 Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej -4 294 129 -485 397 Działalność inwestycyjna Wydatki z tytułu działalności inwestycyjnej: -189 403 -2 889 136 Nabycie rzeczowych aktywów trwałych -85 674 -102 134 Nabycie wartości niematerialnych -67 913 -42 712 Nabycie udziałów w jednostkach zależnych, po potrąceniu nabytych środków pieniężnych 0 -5 000 Nabycie aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu -35 816 -2 739 290 Wpływy z działalności inwestycyjnej: 3 792 303 2 579 431 Zbycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 19 030 17 668 Wykup aktywów wycenianych według zamortyzowanego kosztu 3 773 273 2 561 763 Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej 3 602 900 -309 705 Działalność finansowa Wydatki z tytułu działalności finansowej: -204 480 -363 069 Spłata zobowiązań podporządkowanych - kapitał 0 -195 459 Spłata zobowiązań podporządkowanych - odsetki -114 309 -75 932 Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część kapitałowa -80 044 -86 429 Płatności zobowiązań z tytułu leasingu część odsetkowa -10 127 -5 249 Wpływy z działalności finansowej 851 858 0 Wpływ z emisji obligacji 851 858 0 Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej 647 378 -363 069 Przepływy pieniężne netto, razem -43 851 -1 158 171 Różnice kursowe z przeliczenia środków pieniężnych -116 871 48 337 Bilansowa zmiana stanu gotówki i ekwiwalentu gotówki -43 851 -1 158 171 Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans otwarcia 2 565 406 3 723 577 Gotówka i ekwiwalenty gotówki, Bilans zamknięcia 18 2 521 555 2 565 406 Dodatkowe ujawnienia na temat przepływów operacyjnych Odsetki otrzymane 6 959 058 4 396 325 Odsetki zapłacone -2 668 714 -1 329 931 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 8 Noty do jednostkowego sprawozdania finansowego 1 Informacje o Banku 1.1 Informacje ogólne, czas trwania i zakres działalności Alior Banku SA Alior Bank Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie przy ulicy Łopuszańskiej 38D został wpisany do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Polska, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000305178. Bankowi został nadany numer identyfikacji podatkowej NIP: 107-001-07-31 oraz numer statystyczny REGON: 141387142. Od 14 grudnia 2012 r. Bank jest notowany na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (nr ISIN: PLALIOR00045). Alior Bank SA jest uniwersalnym bankiem depozytowo-kredytowym, obsługującym osoby fizyczne, prawne i inne podmioty będące osobami krajowymi i zagranicznymi. Podstawowa działalność Banku obejmuje prowadzenie rachunków bankowych, udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych, emitowanie bankowych papierów wartościowych oraz prowadzenie skupu i sprzedaży wartości dewizowych. Bank prowadzi także działalność maklerską, doradztwo i pośrednictwo finansowe oraz świadczy inne usługi finansowe. Zgodnie z postanowieniami Statutu Alior Bank prowadzi działalność na terytoriach Rzeczypospolitej Polskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Bank świadczy usługi przede wszystkim klientom z Polski. Udział klientów zagranicznych w całkowitej liczbie klientów Banku jest znikomy. W ramach bankowości detalicznej w roku 2016 rozpoczął działalność zagraniczny oddział Alior Banku w Rumunii. 1.2 Informacje dotyczące składu Zarządu Banku i Rady Nadzorczej Banku W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego dnia 31 grudnia 2022 r. nastąpiły zmiany w składzie Zarządu Banku. W dniu 3 kwietnia 2023 r., Rada Nadzorcza Banku powołała ze skutkiem od dnia 4 kwietnia 2023 r. Pana Pawła Broniewskiego w skład Zarządu Banku trzyletniej V kadencji wspólnej, która rozpoczęła się z dniem 30 czerwca 2020 r., na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku. W dniu 28 kwietnia 2023 roku Komisja Nadzoru Finansowego jednogłośnie wyraziła zgodę na powierzenie Panu Tomaszowi Miklasowi funkcji Członka Zarządu Alior Banku S.A. nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku. W dniu 13 grudnia 2023 r. Rada Nadzorcza Banku powołała w skład Zarządu Banku trzyletniej VI kadencji wspólnej, rozpoczynającej się z dniem 1 stycznia 2024 r., następujące osoby: • Grzegorza Olszewskiego na stanowisko Prezesa Zarządu Banku, • Pawła Broniewskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku, • Radomira Gibałę na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku, • Szymona Kamińskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku, • Rafała Litwińczuka na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku, • Tomasza Miklasa na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku nadzorującego zarządzanie ryzykiem istotnym w działalności Banku, • Jacka Polańczyka na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Banku, • Pawła Tymczyszyna na stanowisko Wiceprezesa Zarządu Bank S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 9 Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2023 r. oraz na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego Imię i nazwisko Funkcja Grzegorz Olszewski Prezes Zarządu Paweł Broniewski Wiceprezes Zarządu Radomir Gibała Wiceprezes Zarządu Szymon Kamiński Wiceprezes Zarządu Rafał Litwińczuk Wiceprezes Zarządu Tomasz Miklas Wiceprezes Zarządu Jacek Polańczyk Wiceprezes Zarządu Paweł Tymczyszyn Wiceprezes Zarządu Skład Zarządu Banku na dzień 31 grudnia 2022 r. Imię i nazwisko Funkcja Grzegorz Olszewski Prezes Zarządu Radomir Gibała Wiceprezes Zarządu Szymon Kamiński Wiceprezes Zarządu Rafał Litwińczuk Wiceprezes Zarządu Tomasz Miklas Wiceprezes Zarządu Jacek Polańczyk Wiceprezes Zarządu Paweł Tymczyszyn Wiceprezes Zarządu W stosunku do poprzedniego okresu sprawozdawczego zakończonego w dniu 31 grudnia 2022 r. nastąpiły zmiany w składzie Rady Nadzorczej. W dniu 3 sierpnia 2023 r. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Banku zgodnie z uchwałą nr 3/2023 odwołało ze składu Rady Nadzorczej Banku Pana Artura Kucharskiego oraz zgodnie z uchwałą nr 4/2023 powołało w skład Rady Nadzorczej Banku Pana Jacka Kija. W dniu 30 listopada 2023 r., Pan Paweł Śliwa złożył rezygnację z pełnienia mandatu w Radzie Nadzorczej Banku ze skutkiem na koniec dnia 30 listopada 2023 r. Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2023 r. oraz na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego przedstawiał się następująco: Imię i nazwisko Funkcja Filip Majdowski Przewodniczący Rady Nadzorczej Ernest Bejda Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej Małgorzata Erlich – Smurzyńska Członek Rady Nadzorczej Jacek Kij Członek Rady Nadzorczej Paweł Wojciech Knop Członek Rady Nadzorczej Marek Pietrzak Członek Rady Nadzorczej Dominik Witek Członek Rady Nadzorczej Skład Rady Nadzorczej Banku na dzień 31 grudnia 2022 r. przedstawiał się następująco: Imię i nazwisko Funkcja Filip Majdowski Przewodniczący Rady Nadzorczej S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 10 Imię i nazwisko Funkcja Ernest Bejda Zastępca Przewodniczącego Rady Nadzorczej Małgorzata Erlich – Smurzyńska Członek Rady Nadzorczej Paweł Wojciech Knop Członek Rady Nadzorczej Artur Kucharski Członek Rady Nadzorczej Marek Pietrzak Członek Rady Nadzorczej Paweł Śliwa Członek Rady Nadzorczej Dominik Witek Członek Rady Nadzorczej 2 Podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego 2.1 Zakres podmiotowy i dane porównawcze Niniejsze sprawozdanie finansowe obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2023 r. i zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2022 r. Sprawozdanie zostało sporządzone w polskich złotych (zł), a wszystkie zamieszczone w nim wartości zostały zaprezentowane w tysiącach złotych, chyba, że wskazano inaczej. 2.2 Oświadczenie o zgodności Niniejsze sprawozdanie finansowe Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało sporządzone zgodnie ze stosowanymi w sposób ciągły Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) przyjętymi przez Unię Europejską według stanu na 31 grudnia 2023 r. a w zakresie nieuregulowanym powyższymi standardami zgodnie z wymogami ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości i wydanymi na jej podstawie przepisami wykonawczymi, jak również wymogami odnoszącymi się do emitentów papierów wartościowych dopuszczonych lub będących przedmiotem ubiegania się o dopuszczenie do obrotu na rynku oficjalnych notowań giełdowych. 2.3 Kontynuacja działalności Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania przez Zarząd Banku, nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuacji działalności Banku w dającej się przewidzieć przyszłości. Przyjmując to założenie, Zarząd uwzględnił w swojej ocenie wpływ czynników obarczonych niepewnością, a w szczególności trwający od dnia 24 lutego 2022 r. konflikt zbrojny w Ukrainie, na sytuację makroekonomiczną i własną działalność. W oparciu o przeprowadzone analizy Bank nie identyfikuje negatywnego wpływu zaistniałych okoliczności na ocenę zasadności sporządzenia sprawozdania finansowego przy założeniu braku zagrożenia kontynuacji działalności Banku w dającej się przewidzieć przyszłości. W latach 2023 i 2022 roku w Banku nie wystąpiła działalność zaniechana. 2.4 Prezentacja sprawozdań finansowych W sprawozdaniu z sytuacji finansowej Bank prezentuje aktywa i zobowiązania według kryterium płynności. Zasady kompensowania aktywów i zobowiązań finansowych opisano w nocie 38.1. Bank nie kompensuje przychodów i kosztów, chyba, że jest to wymogiem lub zostało dopuszczone przez standardy lub interpretacje. 2.5 Zatwierdzenie sprawozdania finansowego Niniejsze sprawozdanie finansowe Alior Banku Spółki Akcyjnej zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd Banku w dniu 27 lutego 2024 r. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 11 3 Opis najistotniejszych zasad rachunkowości Najważniejsze zasady rachunkowości oraz szacunki i oceny zastosowane przy sporządzaniu niniejszego sprawozdania finansowego przedstawione zostały w poszczególnych notach oraz poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych latach w sposób ciągły. Poniżej zaprezentowano wykaz zasad rachunkowości oraz ważniejszych szacunków i ocen dla poszczególnych pozycji rachunku zysków i strat oraz sprawozdania z sytuacji finansowej. Rachunek zysków i strat Numer noty Polityka rachunkowości Przychody i koszty z tytułu odsetek 6 T Przychody i koszty z tytułu prowizji i opłat 7 T Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 8 T Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 9 T Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 10 T Koszty działania Banku 11 T Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane 12 T Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych 13 T Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 14 T Podatek dochodowy 16 T Sprawozdanie z sytuacji finansowej Numer noty Polityka rachunkowości Ważniejsze szacunki i oceny Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 T Należności od banków 19 T Inwestycyjne aktywa finansowe 20 T T Rachunkowość zabezpieczeń 21 T T Należności od klientów 22 T T Rzeczowe aktywa trwałe 23 T T Wartości niematerialne 23 T T Pozostałe aktywa 24 T Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 25 T Aktywa z tytułu podatku dochodowego 16 T Zobowiązania wobec banków 26 T Zobowiązania wobec klientów 27 T Zobowiązania finansowe 28 T Zmiana wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanych w zabezpieczeniu portfela przed ryzykiem stopy procentowej 21 T Rezerwy 29 T T Pozostałe zobowiązania 30 T Zobowiązania podporządkowane 31 T Kapitał własny i akcjonariat Banku 32 T Litera T oznacza, że w notach do Sprawozdania Finansowego zamieszczone zostały istotne informacje dotyczące wybranej polityki rachunkowości i istotnych szacunków 3.1 Transakcje w walutach obcych Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone w polskich złotych, który jest walutą funkcjonalną Banku (za wyjątkiem oddziału w Rumunii). S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 12 Transakcje i salda w walutach obcych Transakcje wyrażone w walutach (z wyjątkiem transakcji i sald oddziału zagranicznego, opisanego w następnym punkcie) obcych są początkowo ujmowane w walucie funkcjonalnej według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego obowiązującego w dniu zawarcia transakcji. W ostatnim dniu każdego okresu sprawozdawczego Bank przelicza: • aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach obcych przy zastosowaniu średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień, • pozycje niepieniężne wyceniane według kosztu historycznego w walucie obcej według kursu wymiany z dnia początkowego ujęcia transakcji, • pozycje niepieniężne wyceniane według wartości godziwej w walucie obcej według kursu wymiany z dnia ustalenia wartości godziwej. Różnice kursowe z rozliczenia transakcji oraz wyceny bilansowej aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych rozpoznawane są w rachunku zysków i strat. Różnice kursowe z tytułu takich pozycji, jak instrumenty kapitałowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, ujmuje się w kapitale z aktualizacji wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Transakcje i salda oddziału w Rumunii Wynik i salda jednostek zagranicznych (w tym oddziałów), które posiadają walutę funkcjonalną inną niż złoty, wycenia się do złotego zgodnie z poniższym schematem: • aktywa i zobowiązania na dzień bilansowy wycenia się według średniego kursu NBP obowiązującego na ten dzień, • przychody i koszty wycenia się według średniej arytmetycznej średnich kursów ogłoszonych przez NBP obowiązujących na koniec każdego dnia, • różnice kursowe z wyceny jednostek zagranicznych ujmuje się jako odrębny składnik kapitału własnego, zostaną one rozliczone do wyniku finansowego w momencie zbycia jednostki zagranicznej. RON 2023 2022 Kurs obowiązujący w ostatnim dniu okresu 0,8742 0,9475 Kurs stanowiący średnią arytmetyczną kursów obowiązujących ostatniego dnia miesiąca danego okresu 0,9145 0,9501 3.2 Połączenie jednostek gospodarczych Nabycia jednostek gospodarczych Bank rozlicza według metody nabycia zgodnie z zasadami opisanymi w MSSF 3. Zgodnie z przyjętą przez Bank polityką rachunkowości, w odniesieniu do MSR 8 pkt.10, przy rozliczeniu połączenia pod wspólną kontrolą, Bank opiera się o zapisy Ustawy o rachunkowości, art. 44a ust.2, wskazujące na możliwość zastosowania w takich przypadkach metody łączenia udziałów. W sprawozdaniu jednostkowym Bank prezentuje jednostki zależne według kosztu historycznego. 3.3 Ujmowanie aktywów i zobowiązań finansowych w księgach Bank ujmuje składnik aktywów lub zobowiązanie finansowe w sprawozdaniu z sytuacji finansowej wtedy, gdy staje się stroną umowy tego instrumentu. Standaryzowane transakcje zakupu i sprzedaży aktywów finansowych (papiery wartościowe) ujmuje się na dzień rozliczenia. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 13 W momencie początkowego ujęcia, wszystkie instrumenty finansowe wycenia się w wartości godziwej. Bank dokonuje klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych w momencie ich początkowego ujęcia, w zależności od celu, charakterystyki i zamiaru w stosunku do nabywanego instrumentu finansowego. Aktywa finansowe, Bank przyporządkowuje kategoriom: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu. Zobowiązania finansowe wyceniane są wyceniane wg zamortyzowanego kosztu i wg wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Szczegółowe zasady klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1. 3.4 Wyłączanie składników aktywów i zobowiązań finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej Aktywa finansowe Bank wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej wtedy, gdy: • wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych, • Bank przenosi składnik aktywów finansowych na inny podmiot, • Bank dokonuje spisania aktywów finansowych do ewidencji pozabilansowej, bez rezygnacji z dochodzenia spłaty w przyszłości. Przenosząc składnik aktywów finansowych, Bank ocenia, w jakim stopniu zachowuje ryzyko i korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych. W tym przypadku: • jeżeli przenosi zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów finansowych ze sprawozdania z sytuacji finansowej, • jeżeli zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to w dalszym ciągu ujmuje składnik aktywów finansowych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, • jeżeli nie przenosi ani nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszystkich korzyści związanych z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala czy zachowuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów finansowych. W przypadku zachowania kontroli składnik aktywów finansowych jest nadal ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, a w przypadku braku kontroli jest wyłączany ze sprawozdania z sytuacji finansowej do wysokości wynikającej z utrzymania zaangażowania. Decyzja o dokonaniu spisania aktywów finansowych do czasu ich spłaty, odpisania z tytułu nieściągalności, przedawnienia lub umorzenia może zostać podjęta, jeżeli: • wierzytelność zaklasyfikowana jest do kategorii straconej (według definicji podatkowej), • nie ma uzasadnionych perspektyw na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub w części, • Bank nie identyfikuje źródeł spłaty wierzytelności, z których mógłby się efektywnie zaspokoić. Decyzja o zaprzestaniu ujmowania aktywa finansowego i odpisaniu wierzytelności jako nieściągalnej może być podjęta w sytuacji, gdy wierzytelność jest w całości wymagalna i jej nieściągalność została udokumentowana zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpisanie z udokumentowaniem nieściągalności), tj.: • postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez Bank jako odpowiadającym stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 14 • postanowieniem sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, • postanowieniem sądu o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzeniu postępowania upadłościowego, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego, • protokołem sporządzonym przez jednostkę merytoryczną, która wykazuje, iż przewidywane koszty procesowe oraz egzekucyjne byłyby równe lub wyższe od kwoty uzyskanej wierzytelności. Zobowiązania finansowe Bank wyłącza ze sprawozdania z sytuacji finansowej zobowiązanie finansowe (lub jego część), jeśli obowiązek określony w umowie został wypełniony lub umorzony albo wygasł. Modyfikacja Modyfikacja aktywa finansowego wycenianego w koszcie zamortyzowanym lub wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz zobowiązania finansowego to zmiana warunków umownych wpływająca na zmianę kwoty i terminu płatności, a w przypadku aktywów – również zmianę dłużnika. Zmiana przepływów pieniężnych bez zmiany warunków umownych nie stanowi modyfikacji (zmiana jest dokonana na podstawie pierwotnie obowiązującej umowy). Dla każdego przypadku modyfikacji przeprowadza się ocenę istotności. Modyfikacja uznana za istotną skutkuje wyłączeniem aktywa lub zobowiązania finansowego ze sprawozdania z sytuacji finansowej oraz rozpoznaniem nowego aktywa finansowego z uwzględnieniem zmodyfikowanych przepływów pieniężnych. Dla nowego aktywa lub zobowiązania finansowego należy: • wyznaczyć nową efektywną stopę procentową lub efektywną stopę procentową skorygowaną o ryzyko kredytowe (CAEIR) w przypadku, gdy nowe aktywo finansowe rozpoznane w efekcie modyfikacji jest dotknięte utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe oraz • zaliczyć do wyniku finansowego nierozliczone metodą efektywnej stopy procentowej koszty i przychody dotyczące pierwotnych warunków umownych. Modyfikacja aktywa finansowego uznana za nieistotną nie skutkuje wyłączeniem ze sprawozdania z sytuacji finansowej i dokonuje się wyliczenia zysku lub straty z modyfikacji. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych przy zastosowaniu pierwotnej stopy procentowej. Dla oceny istotności modyfikacji Bank przyjął kryteria jakościowe, takie jak: • zmiana waluty finansowania, • zmiana dłużnika, • wprowadzenie do umowy postanowień skutkujących brakiem zdania testu charakterystyk przepływów pieniężnych (test SPPI), w tym (i) mnożnika w formule oprocentowania, (ii) uzależnienia stopy procentowej od ceny towarów, papierów wartościowych lub podobnych (iii) ograniczenia odpowiedzialności umownej dłużnika do wybranych aktywów, • zmiana formy prawnej, w tym konsolidacja dwóch lub więcej kredytów w jeden, • zmiana rodzaju instrumentu finansowego, oraz ilościowe obejmujące test 10% dla produktów o charakterze nieodnawialnym oraz progi procentowe zmiany marży, zwiększenia kwoty finansowania i wyrażone w dniach zmiany okresu rezydualnego finansowania dla produktów o charakterze odnawialnym. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 15 4 Zmiany stosowanych zasad rachunkowości 4.1 Zmiany w standardach rachunkowości Nowe standardy i interpretacje oraz zmiany do opublikowanych standardów i interpretacji, które weszły w życie od 1 stycznia 2023 roku Zmiana Wpływ na sprawozdanie Banku MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe oraz zmiany do MSSF 17 -pierwsze zastosowanie oraz MSSF 9 – informacje porównawcze Zastępuje standard MSSF 4 „Umowy Ubezpieczeniowe”, który umożliwiał kontynuowanie ujmowania umów ubezpieczeniowych według zasad rachunkowości obowiązujących w krajowych standardach i co w rezultacie oznaczało stosowanie wielu różnych rozwiązań. MSSF 17 wprowadza wymóg spójnego ujmowania wszystkich umów ubezpieczeniowych. Zobowiązania wynikające z umów będą ujmowane w wartościach bieżących zamiast kosztu historycznego. MSSF 17 i zmiany do MSSF 17 nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Zmiany do MSR 8 Zasady rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i błędy: Definicja wartości szacunkowych Zmiany wyjaśniają rozróżnienie pomiędzy zmianami wartości szacunkowych i zmianami zasad (polityki) rachunkowości a korektami błędów. Precyzują one również, w jaki sposób jednostki stosują techniki wyceny i wykorzystują dane wejściowe do ustalania wartości szacunkowych. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Ujawnianie zasad rachunkowości Zawierają wytyczne dotyczące stosowania pojęcia istotności do ujawnień dotyczących zasad (polityki) rachunkowości. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy: Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikających z pojedynczej transakcji Zmiany wprowadzają obowiązek ujmowania podatku odroczonego od transakcji, które w momencie początkowego ujęcia powodują powstanie jednakowych różnic przejściowych podlegających opodatkowaniu i odliczeniu. Zmiany te będą miały głównie zastosowanie do transakcji takich jak leasing dla leasingobiorcy. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy: Międzynarodowa reforma podatkowa – Modelowe zasady filaru drugiego Zmiany dają tymczasowe zwolnienie z rozliczania podatku odroczonego wynikającego z międzynarodowej reformy podatkowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju („OECD”). W grudniu 2021 r. OECD opublikowała modelowe zasady filaru drugiego, aby zapewnić, że duże międzynarodowe firmy będą podlegać minimalnej stawce podatkowej w wysokości 15%. Zmiana nie będzie miała istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Opublikowane standardy i interpretacje, które nie obowiązywały na 31.12.2023 r. i nie zostały wcześniej zastosowane przez Bank Zmiana Wpływ na sprawozdanie Banku Zmiana do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań Zmiany mają wpływ na wymogi zawarte w MSR 1 dotyczące prezentacji zobowiązań. W szczególności wyjaśniają one jedno z kryteriów klasyfikacji zobowiązania jako długoterminowe. Implementacja zmiany nie będzie miałą wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Zmiana do MSSF 16 Leasing Zmiana określa wymogi, które sprzedawca-leasingobiorca ma obowiązek stosować przy wycenie zobowiązania z tytułu leasingu wynikającego z transakcji sprzedaży i leasingu zwrotnego, aby nie rozpoznawał zysku lub straty związanej z prawem do użytkowania, które zachowuje. Implementacja zmiany nie będzie miała wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. Zmiany do MSR 7 Sprawozdanie z przepływów pieniężnych oraz MSSF 7 Finansowe Instrumenty: Ujawnienia: Finansowanie łańcucha dostaw Zmiany mają na celu zwiększenie przejrzystości uzgodnień dotyczących finansowania dostawców i ich wpływu na zobowiązania spółki, przepływy pieniężne i ekspozycję na ryzyko płynności. Zmiany nakładają na jednostkę obowiązek ujawniania informacji na temat wpływu umów finansowania zobowiązań wobec dostawców na jej zobowiązania i przepływy pieniężne, w tym: • warunków tych umów, • informacji ilościowych na temat zobowiązań związanych z tymi umowami na początek i koniec okresu sprawozdawczego, • rodzaju oraz wpływu niepieniężnych zmian w wartościach bilansowych zobowiązań finansowych wynikających z tych umów. Zmiany wejdą w życie dla rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2024 roku lub później i nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 16 Zmiana Wpływ na sprawozdanie Banku Zmiany do MSR 21 Skutki zmian kursów wymiany walut: Brak Wymienności Zmiany te określają sposób, w jaki jednostka powinna ocenić, czy dana waluta jest wymienialna na inną walutę oraz w jaki sposób powinna ustalić natychmiastowy kurs wymiany w przypadku braku możliwości jej wymiany. Zmiany te nie będą miały istotnego wpływu na sprawozdanie finansowe Banku. 4.2 Przekształcenie danych porównawczych i objaśnienie różnic w stosunku do publikowanych wcześniej sprawozdań finansowych W porównaniu do sprawozdania finansowego sporządzonego na dzień 31.12.2022 roku, Bank skorygował sposób prezentacji kosztów rezerw na sprawy sporne. Po zmianie koszty rezerw na sprawy sporne są prezentowane w pozycji „Pozostałe koszty operacyjne”. Wcześniej Bank prezentował te koszty w pozycji „Koszty działania Banku”. Powyższa zmiana nie miała wpływu na wynik netto. Pozycje rachunku zysków i strat Dane opublikowane 01.01.2022-31.12.2022 zmiana Dane przekształcone 01.01.2022-31.12.2022 Koszty działania Banku -1 899 978 17 752 -1 882 226 Pozostałe koszty operacyjne -122 176 -17 752 -139 928 5 Segmenty działalności Alior Bank SA prowadzi działalność biznesową w ramach segmentów oferujących określone produkty i usługi adresowane do określonych grup klientów. Sposób podziału segmentów biznesowych zapewnia spójność z modelem zarządzania sprzedażą i oferowania klientom kompleksowej oferty produktowej obejmującej zarówno tradycyjne produkty bankowe, jak również bardziej złożone produkty o charakterze inwestycyjnym. Działalność bankowa obejmuje trzy podstawowe segmenty: • segment detaliczny, • segment biznesowy, • działalność skarbową. Podstawowe produkty dla segmentu detalicznego to: • produkty kredytowe: pożyczki gotówkowe, karty kredytowe, linie kredytowe w rachunku bieżącym, kredyty na nieruchomości, • produkty depozytowe: lokaty terminowe, konta oszczędnościowe, • produkty maklerskie oraz fundusze inwestycyjne, • konta osobiste, • usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe, wykonywanie przelewów, • transakcje wymiany walut. Podstawowe produkty dla segmentu biznesowego to: • produkty kredytowe: limity debetowe w rachunkach bieżących, kredyty obrotowe, kredyty inwestycyjne, karty kredytowe, • produkty depozytowe: lokaty terminowe, • rachunki bieżące i pomocnicze, • usługi transakcyjne: wpłaty i wypłaty gotówkowe, wykonywanie przelewów, • produkty skarbowe: transakcje wymiany walut (również wymiany walut na termin), instrumenty pochodne, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 17 • faktoring. Podstawowym elementem analizy jest dochodowość segmentów detalicznego i biznesowego. Dochodowość obejmuje: • wynik odsetkowy z uwzględnieniem wewnętrznych stawek transferowych funduszy pomiędzy jednostkami banku a Departamentem Skarbu Banku, • przychody prowizyjne, • przychody z transakcji skarbowych oraz wymiany walutowej realizowanych przez klientów, • pozostałe przychody i koszty operacyjne. Dochody segmentu detalicznego obejmują również dochody ze sprzedaży produktów maklerskich (m.in. przychody z prowadzenia rachunków brokerskich, pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi oraz przychody z tytułu dystrybucji jednostek funduszy inwestycyjnych). Dochody segmentu biznesowego obejmują również dochody z portfela kredytów samochodowych. Pozycja działalność skarbowa obejmuje efekty zarządzania pozycją globalną – płynnościową i walutową, wynikającą z działalności jednostek Banku. Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2023 r. Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Segmenty działalności razem Pozycje niealokowane Razem Wynik odsetkowy zewnętrzny 2 709 410 1 624 072 328 296 4 661 778 0 4 661 778 przychody zewnętrzne 3 733 616 1 984 395 1 405 660 7 123 671 0 7 123 671 przychody o podobnym charakterze 0 0 154 009 154 009 0 154 009 koszty zewnętrzne -1 024 206 -360 323 -1 231 373 -2 615 902 0 -2 615 902 Wynik odsetkowy wewnętrzny 241 470 -457 600 216 130 0 0 0 przychody wewnętrzne 2 642 511 1 040 332 3 898 973 7 581 816 0 7 581 816 koszty wewnętrzne -2 401 041 -1 497 932 -3 682 843 -7 581 816 0 -7 581 816 Wynik z tytułu odsetek 2 950 880 1 166 472 544 426 4 661 778 0 4 661 778 Przychody z tytułu prowizji i opłat 476 679 1 186 735 3 055 1 666 469 0 1 666 469 Koszty z tytułu prowizji i opłat -190 109 -758 763 -8 027 -956 899 0 -956 899 Wynik z tytułu prowizji i opłat 286 570 427 972 -4 972 709 570 0 709 570 Przychody z tytułu dywidend 0 0 11 248 11 248 0 11 248 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 372 26 545 34 456 61 373 0 61 373 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym: 0 0 12 251 12 251 0 12 251 wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite 0 0 10 346 10 346 0 10 346 wycenianych według zamortyzowanego kosztu 0 0 1 905 1 905 0 1 905 Pozostałe przychody operacyjne 84 781 9 909 0 94 690 0 94 690 Pozostałe koszty operacyjne -168 179 -23 513 0 -191 692 0 -191 692 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych -83 398 -13 604 0 -97 002 0 -97 002 Wynik razem przed uwzględnieniem odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 3 154 424 1 607 385 597 409 5 359 218 0 5 359 218 Wynik z odpisów na straty oczekiwane -325 394 -234 511 0 -559 905 0 -559 905 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 18 Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Segmenty działalności razem Pozycje niealokowane Razem Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych -1 717 -573 0 -2 290 0 -2 290 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych -53 983 0 0 -53 983 0 -53 983 Wynik po uwzględnieniu odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 2 773 330 1 372 301 597 409 4 743 040 0 4 743 040 Koszty działania Banku -1 592 364 -531 114 0 -2 123 478 0 -2 123 478 Zysk brutto 1 180 966 841 187 597 409 2 619 562 0 2 619 562 Podatek dochodowy 0 0 0 0 -632 118 -632 118 Zysk netto 1 180 966 841 187 597 409 2 619 562 -632 118 1 987 444 Aktywa 59 094 837 29 986 087 0 89 080 924 765 912 89 846 836 Zobowiązania 55 797 554 24 567 734 0 80 365 288 282 708 80 647 996 Wyniki i wolumeny w podziale na segmenty za rok zakończony 31 grudnia 2022 r. Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Segmenty działalności razem Pozycje niealokowane Razem Wynik odsetkowy zewnętrzny 2 130 218 1 432 867 -73 196 3 489 889 0 3 489 889 przychody zewnętrzne 2 748 603 1 643 538 833 381 5 225 522 0 5 225 522 przychody o podobnym charakterze 0 0 92 800 92 800 0 92 800 koszty zewnętrzne -618 385 -210 671 -999 377 -1 828 433 0 -1 828 433 Wynik odsetkowy wewnętrzny 399 603 -273 821 -125 782 0 0 0 przychody wewnętrzne 2 391 115 929 285 3 194 618 6 515 018 0 6 515 018 koszty wewnętrzne -1 991 512 -1 203 106 -3 320 400 -6 515 018 0 -6 515 018 Wynik z tytułu odsetek 2 529 821 1 159 046 -198 978 3 489 889 0 3 489 889 Przychody z tytułu prowizji i opłat 460 159 1 074 137 -40 129 1 494 167 0 1 494 167 Koszty z tytułu prowizji i opłat -184 864 -640 873 -8 051 -833 788 0 -833 788 Wynik z tytułu prowizji i opłat 275 295 433 264 -48 180 660 379 0 660 379 Przychody z tytułu dywidend 0 0 11 888 11 888 0 11 888 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 907 34 123 -12 075 22 955 0 22 955 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, w tym: 0 0 1 989 1 989 0 1 989 wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite 0 0 1 218 1 218 0 1 218 wycenianych według zamortyzowanego kosztu 0 0 771 771 0 771 Pozostałe przychody operacyjne 70 341 8 660 0 79 001 0 79 001 Pozostałe koszty operacyjne -110 057 -29 871 0 -139 928 0 -139 928 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych -39 716 -21 211 0 -60 927 0 -60 927 Wynik razem przed uwzględnieniem odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 2 766 307 1 605 222 -245 356 4 126 173 0 4 126 173 Wynik z odpisów na straty oczekiwane -588 907 -314 015 0 -902 922 0 -902 922 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 19 Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Segmenty działalności razem Pozycje niealokowane Razem Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych -30 901 0 0 -30 901 -7 915 -38 816 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych -83 168 0 0 -83 168 0 -83 168 Wynik po uwzględnieniu odpisów na straty oczekiwane, wyniku z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych i kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 2 063 331 1 291 207 -245 356 3 109 182 -7 915 3 101 267 Koszty działania Banku -1 588 232 -556 717 0 -2 144 949 0 -2 144 949 Zysk brutto 475 099 734 490 -245 356 964 233 -7 915 956 318 Podatek dochodowy 0 0 0 0 -334 466 -334 466 Zysk netto 475 099 734 490 -245 356 964 233 -342 381 621 852 Aktywa 52 692 993 28 769 313 0 81 462 306 1 222 958 82 685 264 Zobowiązania 55 123 051 21 170 459 0 76 293 510 230 355 76 523 865 Dane przekształcone – nota 4.2 Przychody i koszty realizowane są głównie na terenie Polski. Oddział w Rumunii w 2023 roku poniósł stratę netto w wysokości 36 973 tys. zł, a w 2022 roku 45 657 tys. zł. Noty do rachunku zysków i strat 6 Wynik z tytułu odsetek 6.1 Zasady rachunkowości Przychody i koszty odsetkowe obejmują odsetki od instrumentów finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu oraz instrumentów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody. W wyniku odsetkowym ujmowane są także opłaty i prowizje bezpośrednio związane z powstaniem instrumentu finansowego (zarówno przychody, w tym część opłaty otrzymywanej od ubezpieczyciela za dystrybucję ubezpieczeń, jak i koszty, w tym zewnętrzne i wewnętrzne koszty inkrementalne) stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej. Metoda efektywnej stopy procentowej jest metodą obliczania zamortyzowanej wartości początkowej aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji przychodów lub kosztów z tytułu odsetek do właściwego okresu. Efektywna stopa procentowa to stopa procentowa, za pomocą której szacowane przyszłe płatności lub wpływy pieniężne w ciągu całego oczekiwanego okresu życia składnika aktywów finansowych lub zobowiązania finansowego dyskontowane są dokładnie do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych lub do zamortyzowanego kosztu zobowiązania finansowego. Obliczając efektywną stopę procentową, Bank szacuje oczekiwane przepływy pieniężne uwzględniając wszystkie warunki umowne danego instrumentu finansowego, nie biorąc jednak pod uwagę oczekiwanych strat kredytowych. Kalkulacja ta uwzględnia wszystkie zapłacone lub otrzymane między stronami umowy prowizje i opłaty, które są integralną częścią efektywnej stopy procentowej oraz koszty transakcji i wszystkie inne premie lub dyskonta. Bank oblicza przychód odsetkowy przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej do wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych, z wyjątkiem składników aktywów finansowych dotkniętych utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe. W momencie przeklasyfikowania do Koszyka 3 aktywa finansowego lub grupy podobnych aktywów finansowych, przychody z tytułu odsetek naliczane są od wartości netto aktywa finansowego i wykazywane są według efektywnej stopy procentowej, według której zdyskontowane zostały przyszłe przepływy pieniężne dla celów wyceny utraty wartości. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 20 Przychody i koszty odsetkowe instrumentów pochodnych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, są wykazywane w pozycji przychodów o podobnym charakterze i pozostałych kosztach odsetkowych. 6.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Przychody z tytułu odsetek obliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej 7 123 671 5 225 522 lokaty terminowe 13 057 3 949 kredyty, w tym: 5 625 418 4 276 463 wynik z tytułu modyfikacji nieistotnych -19 658 -511 308 aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 174 316 133 312 aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 859 721 456 629 skupione wierzytelności 73 346 102 498 operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu 100 392 32 714 rachunki bieżące 194 110 125 636 lokaty jednodniowe 15 460 6 441 inne 67 851 87 880 Przychody o podobnym charakterze 154 009 92 800 instrumenty pochodne 154 009 92 800 Koszty z tytułu odsetek -2 615 902 -1 828 433 depozyty terminowe -991 540 -555 685 emisja własna -166 595 -94 164 operacje papierami wartościowymi z przyrzeczeniem odkupu -104 553 -76 593 zabezpieczenia pieniężne -4 681 -4 990 leasing -10 127 -5 249 inne -2 259 -2 498 depozyty bieżące -406 852 -280 834 instrumenty pochodne -929 295 -808 420 Wynik z tytułu odsetek 4 661 778 3 489 889 W latach 2023 i 2022 wartość przychodów odsetkowych od kredytów z rozpoznaną utratą wartości wyniosła odpowiednio 385 438 tys. zł i 283 124 tys. zł. 6.3 Istotne szacunki i osądy Ujęcie przychodów z bancassurance Bank alokuje uzyskiwane wynagrodzenia z dystrybucji produktów ubezpieczeniowych oferowanych w powiązaniu ze sprzedażą produktów kredytowych - zgodnie z treścią ekonomiczną transakcji – jako wynagrodzenie stanowiące: • integralną część wynagrodzenia z tytułu oferowanego instrumentu finansowego, • wynagrodzenie za usługę pośrednictwa, • wynagrodzenie za świadczenie dodatkowych czynności wykonywanych w trakcie trwania umowy ubezpieczenia (rozliczane przez Bank w okresie, w którym świadczone są usługi). Ekonomiczny tytuł otrzymywanego wynagrodzenia determinuje sposób ujęcia w księgach Banku. Model „względnej wartości godziwej” stosowany jest dla ustalenia podziału kwoty wynagrodzenia z ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi oraz ubezpieczeń sprzedawanych bez powiązania z instrumentem finansowym (w zakresie rezerwy na zwroty oraz czynności administracyjnych). S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 21 Przyjęty przez Bank model „względnej wartości godziwej" polega na szacowaniu wartości godziwych poszczególnych elementów łącznej usługi sprzedaży kredytu wraz z ubezpieczeniem w celu ustalenia proporcji wartości godziwej obu usług. Zgodnie z tak ustaloną proporcją wartości godziwych następuje alokacja przychodu z wynagrodzenia z tytułu łącznej transakcji kredytu i ubezpieczenia do poszczególnych jej elementów. Dodatkowo, w celu ustalenia prawidłowej wysokości przychodu do rozliczania w czasie na przychody odsetkowe model uwzględnia tworzenie i aktualizację rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu pośrednictwa ubezpieczeniowego, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta. Adekwatna rezerwa ze względu na niepewność związaną z możliwością rezygnacji przez Klienta z ochrony ubezpieczeniowej w każdym momencie trwania umowy jest weryfikowana okresowo w podziale na poszczególne grupy produktów kredytowych. Wynagrodzenie Banku z tytułu dystrybucji ubezpieczenia jest pomniejszane o niepewny przychód związany z szacowanymi zwrotami z tytułu rezygnacji Klientów z ubezpieczenia. Wynagrodzenie z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych oferowanych Klientom Banku w powiązaniu z produktami kredytowymi zgodnie z aktualizowanym okresowo modelem „względnej wartości godziwej kredytu” jest rozpoznawane po odroczeniu części wynagrodzenia na pokrycie przewidywanych zwrotów wynagrodzenia w związku z rezygnacją lub odstąpieniami przez Klientów od ubezpieczenia. Dodatkowo, Bank udostępnia Klientom skorzystanie z ochrony ubezpieczeniowej w formie innych ubezpieczeń niż powiązane ze sprzedażą produktów kredytowych, w tym ubezpieczeń od następstw nieszczęśliwych wypadków, zdrowotnych, komunikacyjnych, mieszkaniowych, turystycznych oraz z produktów inwestycyjnych (ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe). Przychody z dystrybucji tych produktów ujmowane są odpowiednio: • produkty ubezpieczeniowe oparte na rozliczeniach miesięcznych zarówno z ubezpieczycielem, jak i z Klientami są rozpoznawane w rachunku zysków i strat w okresach miesięcznych, • ze sprzedaży ubezpieczeń nie powiązanych ze sprzedażą produktów bankowych w tym: Unit Linked oraz Ubezpieczeń z Funduszem Kapitałowym ujmowane są jednorazowo w rachunku zysków i strat w momencie wykonania czynności w części dotyczącej wykonanej usługi pośrednictwa w sprzedaży, a w części dotyczącej wynagrodzenia za późniejszą obsługę są rozliczane w czasie metodą liniową. Analogicznie jak w przypadku produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytem, model dla ubezpieczeń niepowiązanych uwzględnia również tworzenie i aktualizacje rezerwy na zwroty wynagrodzenia z tytułu ubezpieczenia, w przypadku rezygnacji z ubezpieczenia przez Klienta. Zwrot prowizji i opłat związanych z przedpłatą kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku Dla wszystkich przedterminowych spłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonywanych po dniu wyroku TSUE, Bank realizuje zwroty na bieżąco, a ich efekt pomniejsza wynik odsetkowy. Dodatkowe wyjaśnienia w nocie 29. Wakacje kredytowe W dniu 14 lipca 2022 roku, została podpisana przez Prezydenta RP ustawa z dnia 7 lipca 2022 roku o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom. Zgodnie z art. 73 niniejszej ustawy, Bank był zobowiązany na wniosek kredytobiorcy zawiesić spłatę kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej, z wyłączeniem kredytów indeksowanych lub denominowanych do waluty innej niż waluta polska. Zawieszenie spłaty kredytu przysługuje tylko w stosunku do jednej umowy zawartej w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W okresie zawieszenia spłaty kredytu, kredytobiorca nie jest zobowiązany do dokonywania płatności wynikających z umowy kredytowej, z wyjątkiem opłat z tytułu ubezpieczeń powiązanych z tą umową. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 22 W związku z powyższym Alior Bank na dzień podpisania ustawy, w oparciu o MSSF 9 5.4.3, dokonał przeliczenia wartości bilansowej brutto ekspozycji kredytowych na podstawie wartości bieżącej oczekiwanych przepływów pieniężnych zmodyfikowanych w oparciu o warunki ustawy (tj. uwzględniających możliwość zawieszenia spłaty rat kredytowych w wyznaczonych ramach czasowych przy jednoczesnym wydłużeniu okresu kredytowania), zdyskontowanych pierwotną efektywną stopą procentową. Strata z tytułu modyfikacji została ujęta w wyniku finansowym jako pomniejszenie przychodów odsetkowych. Na dzień 31 grudnia 2022 roku, Bank rozpoznał stratę na modyfikacji w wysokości 502 mln zł. Zakładany wskaźnik partycypacji portfela korzystającego z wakacji kredytowych wynosił 69%. W dniu 31.12.2023 roku ustała możliwość składania wniosków o wakacje kredytowe. Ze względu na to, że na dzień 31.12.2023 r. ostateczna partycypacja w wakacjach kredytowych wyniosła 71%, finalny koszt wakacji kredytowych rozpoznanych przez Bank wyniósł 500 mln zł. 6.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów Bancassurance W latach 2023 i 2022 w Banku stosowano metodę rozliczania w czasie kwoty wynagrodzenia z ubezpieczeń oferowanych w powiązaniu z kredytami gotówkowymi i hipotecznymi opartą na modelu „względnej wartości godziwej” odzwierciedlającym treść ekonomiczną transakcji. Szczegóły w nocie 6.3. Szacunkowa analiza wrażliwości zmiany przychodu rozpoznanego przez Bank w 2023 r. w odniesieniu do przychodów z bancassurance przedstawia się następująco: Rodzaj scenariusza 2023 2022 wzrost rezerwy na rezygnacje o 5 p.p. -9,62 mln spadek wyniku odsetkowego -10,57 mln spadek wyniku odsetkowego spadek rezerwy na rezygnacje o 5 p.p. +9,62 mln spadek wyniku odsetkowego +10,57 mln wzrost wyniku odsetkowego 7 Wynik z tytułu prowizji i opłat 7.1 Zasady rachunkowości Przychody z tytułu prowizji i opłat powstają w wyniku świadczenia usług finansowych oferowanych przez Bank i obejmują m.in. opłaty za udzielenie kredytów nie posiadających zdefiniowanych harmonogramów spłat, za zobowiązanie się do udzielenia kredytu, opłaty za wydanie kart, usługi zarządzania środkami pieniężnymi, usługi maklerskie, usługi związane z produktami ubezpieczeniowymi oraz usługi zarządzania aktywami. Przychody z tytułu prowizji obejmują również marże na transakcjach wymiany walut tj. marże na transakcjach kupna/ sprzedaży walut z dostawą na datę waluty spot. Przychody realizowane w ramach świadczenia działalności powierniczej są również elementem przychodów prowizyjnych. Korespondujące z nimi aktywa klientów nie są składnikiem aktywów Banku i w związku z tym nie są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Opłaty i prowizje (zarówno przychody, jak i koszty) bezpośrednio związane z powstaniem aktywów finansowych posiadających określone harmonogramy spłat są ujmowane w rachunku zysków i strat jako element efektywnej stopy procentowej i stanowią część przychodów odsetkowych. Bank do prowizji korygujących efektywną stopę procentową zalicza między innymi: • prowizje za przyznanie kredytu • prowizje za zmianę warunków umowy kredytowej • prowizje za zmianę formy finansowania • prowizje z tytułu restrukturyzacji kredytu • prowizje za pośrednictwo w udzielaniu kredytów i pożyczek S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 23 Opłaty i prowizje (zarówno przychody, jak i koszty) związane z powstaniem aktywów o nieustalonych harmonogramach przyszłych przepływów pieniężnych, rozliczane są liniowo w okresie trwania kontraktu i prezentowane są jako przychody lub koszty z tytułu opłat i prowizji. Do przychodów rozliczanych w czasie metodą liniową zaliczane są w szczególności prowizje otrzymywane od kredytów w rachunkach bieżących, kredytów odnawialnych, zobowiązań udzielonych (gwarancje, linie kredytowe) takie jak: • prowizje za przyznanie limitu/przedłużenie • prowizje za podwyższenie limitu • prowizja za rozpatrzenie wniosku kredytowego w przypadku decyzji pozytywnej Opłaty za zobowiązanie się do udzielenia pożyczek, które najprawdopodobniej będą zaciągnięte, są odraczane i z chwilą powstania aktywów finansowych są rozliczane jako element efektywnej stopy procentowej lub liniowo. Pozostałe opłaty i prowizje związane z usługami finansowymi niezwiązane z powstaniem aktywów, ujmuje się w taki sposób, aby odzwierciedlić przekazanie przyrzeczonych dóbr i usług na rzecz klienta w kwocie odzwierciedlającej wynagrodzenie, do którego Bank będzie uprawniony w zamian za te dobra i usługi, zgodnie z 5-stopniowym modelem ujmowania przychodów. Na podstawie przeprowadzonych analiz, Bank rozpoznaje przychody z tytułu prowizji i opłat: • w momencie wykonania usługi jeżeli zobowiązanie do wykonania świadczenia jest spełnione w określonym momencie poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi, tj. w momencie gdy klient uzyskuje nad nim kontrolę i są to: opłaty transakcyjne pochodzące z transakcji papierami wartościowymi, usług płatniczych, marże na transakcjach wymiany walut tj. marże na transakcjach kupna/ sprzedaży walut z dostawą na datę waluty spot, usługi maklerskie, usługi doradztwa inwestycyjnego, planowania finansowego, usługi bankowości inwestycyjnej • w miarę upływu czasu, w celu odzwierciedlenia stopnia realizacji tego zobowiązania jeśli świadczenie usług jest realizowane w określonym okresie czasu, do tych opłat i prowizji, Bank zalicza min: prowizje za prowadzenie rachunków, obsługę ubezpieczeń , które są otrzymywane/ płacone cyklicznie, w okresach miesięcznych lub kwartalnych, prowizje/opłaty za wykonane usługi zarządzania środkami pieniężnymi oraz opłaty i prowizje związane z udzielonymi kredytami nie stanowiące elementu ESP tj. prowizje i opłaty typu administracyjnego za obsługę pożyczki, prowizje za zaangażowanie naliczane od niewykorzystanych przez Klientów środków Zasady rachunkowości dotyczące ujęcia przychodów prowizyjnych z tytułu sprzedaży produktów ubezpieczeniowych powiązanych z kredytami i pożyczkami opisane zostały w nocie „Wynik z tytułu odsetek”. 7.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Przychody z tytułu prowizji i opłat 1 666 469 1 494 167 obsługa kart płatniczych, kredytowych 776 318 658 248 marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut 352 339 304 251 obsługa rachunków bankowych 100 390 109 246 prowizje maklerskie 55 415 55 647 wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń 46 004 29 409 kredyty i pożyczki 157 846 157 653 przelewy 58 257 56 438 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 24 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 operacje kasowe 35 180 35 466 gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy 12 665 13 149 skupione wierzytelności 5 022 4 088 działalność powiernicza 8 128 8 029 spłata zajęcia egzekucyjnego 7 900 6 985 pozostałe prowizje 51 005 55 558 Koszty z tytułu prowizji i opłat -956 899 -833 788 koszty transakcji kartowych i bankomatowych, w tym koszty wydanych kart -757 773 -628 590 prowizje wypłacane agentom -44 021 -51 919 ubezpieczenia produktów bankowych -13 532 -13 691 koszty nagród dla klienta -24 327 -18 231 prowizje za udostępnianie bankomatów -27 584 -26 167 prowizje wypłacane podmiotom z tytułu umów na wykonywanie określonych czynności -24 543 -25 793 prowizje maklerskie -4 710 -6 028 działalność powiernicza -4 248 -2 903 przelewy i przekazy -24 520 -23 164 pozostałe prowizje -31 641 -37 302 Wynik z tytułu prowizji i opłat 709 570 660 379 01.01.2023 - 31.12.2023 Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Razem Przychody z tytułu prowizji i opłat 476 679 1 186 735 3 055 1 666 469 obsługa kart płatniczych, kredytowych 111 633 664 685 0 776 318 marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut 156 271 198 283 -2 215 352 339 obsługa rachunków bankowych 47 167 53 212 11 100 390 prowizje maklerskie 55 415 0 0 55 415 wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń 46 004 0 0 46 004 kredyty i pożyczki 23 041 134 805 0 157 846 przelewy 18 446 39 730 81 58 257 operacje kasowe 16 222 18 958 0 35 180 gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy 0 12 665 0 12 665 skupione wierzytelności 0 5 022 0 5 022 działalność powiernicza 0 8 128 0 8 128 spłata zajęcia egzekucyjnego 0 7 900 0 7 900 pozostałe prowizje 2 480 43 347 5 178 51 005 01.01.2022–31.12.2022 Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Razem Przychody z tytułu prowizji i opłat 460 159 1 074 137 -40 129 1 494 167 obsługa kart płatniczych, kredytowych 104 903 553 345 0 658 248 marża transakcyjna na transakcjach wymiany walut 161 596 187 746 -45 091 304 251 obsługa rachunków bankowych 44 236 64 986 24 109 246 prowizje maklerskie 55 647 0 0 55 647 wynagrodzenia z tyt. pośrednictwa sprzedaży ubezpieczeń 29 409 0 0 29 409 kredyty i pożyczki 24 787 132 866 0 157 653 przelewy 17 256 39 129 53 56 438 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 25 01.01.2022–31.12.2022 Klienci detaliczni Klienci biznesowi Działalność skarbowa Razem operacje kasowe 16 084 19 382 0 35 466 gwarancje, akredytywy, inkaso, promesy 0 13 149 0 13 149 skupione wierzytelności 0 4 088 0 4 088 działalność powiernicza 0 8 029 0 8 029 spłata zajęcia egzekucyjnego 0 6 985 0 6 985 pozostałe prowizje 6 241 44 432 4 885 55 558 8 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 8.1 Zasady rachunkowości Wynik na instrumentach finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz wynik z pozycji wymiany zawiera zyski i straty powstałe ze zbycia oraz zmian wartości godziwej aktywów i zobowiązań wycenianych oraz desygnowanych do wyceny w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat przy początkowym ujęciu. Wynik ten zawiera również dodatnie i ujemne różnice kursowe, zarówno zrealizowane, jak i niezrealizowane, wynikające z wyceny aktywów i zobowiązań walutowych oraz z wyceny do wartości godziwej walutowych instrumentów pochodnych. Ponadto w nocie tej prezentowany jest wynik z tytułu rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej oraz kwota nieefektywności zabezpieczenia przepływów pieniężnych. 8.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Wynik na pozycji wymiany i transakcjach pochodnych walutowych w tym: 43 004 -13 451 wynik z pozycji wymiany -27 237 -413 482 transakcje pochodne walutowe 70 241 400 031 Transakcje stopy procentowej -1 880 34 533 Część nieefektywna rachunkowości zabezpieczeń 6 408 -1 807 Zmiana wyceny do wartości godziwej z tytułu zabezpieczanego ryzyka 1 292 -573 Wynik na pozostałych instrumentach zawiera wynik z obrotu dłużnymi papierami wartościowymi zaklasyfikowanymi jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat wraz z odsetkami 12 549 4 253 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 61 373 22 955 9 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 9.1 Zasady rachunkowości Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat zawiera zyski i straty powstałe w wyniku zbycia dłużnych papierów wartościowych wycenianych do wartości godziwej przez inne dochody całkowite, wycenianych w koszcie zamortyzowanym oraz zyski i straty powstałe w wyniku odkupu emisji własnych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 26 9.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Wynik na zbyciu dłużnych papierów wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody 10 346 1 218 Wynik na instrumentach finansowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu 1 905 771 Wynik z tytułu zaprzestania ujmowania instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 12 251 1 989 10 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 10.1 Zasady rachunkowości Do pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych zalicza się przychody i koszty niezwiązane bezpośrednio z podstawową działalnością. Pozostałe przychody operacyjne obejmują głównie przychody z zarządzania majątkiem osób trzecich, otrzymanych odszkodowań, kar i grzywien, wynagrodzeń z tytułu umów z różnymi kontrahentami, zwrotu kosztów dochodzenia roszczeń. Natomiast na pozostałe koszty operacyjne składają się głównie koszty utworzonych rezerw na sprawy sporne, rezerw na zwroty prowizji dla klientów z tytułu dokonanych przedterminowych spłat kredytów konsumenckich (rezerwa TSUE), a także koszty zdarzeń z obszaru ryzyka operacyjnego, dochodzenia roszczeń i działalności zarządzania majątkiem osób trzecich. 10.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Pozostałe przychody operacyjne z tytułu: 94 690 79 001 przychody ze sprzedaży usług 7 678 19 730 odzyskane koszty windykacji 23 660 22 496 otrzymane odszkodowania, odzyski, kary i grzywny 3 178 1 068 z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich 12 862 11 345 opłaty licencyjne od Partnerów 3 073 3 626 korekta z tytułu rozliczenia VAT 586 1 786 rozwiązanie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości innych aktywów 2 313 5 474 inne 41 340 13 476 Pozostałe koszty operacyjne z tytułu: -191 692 -139 928 zwrot kosztów kredytów (rezerwa TSUE) -174 -21 590 koszty związane z dochodzeniem należności i roszczeń spornych -48 310 -46 806 koszty rezerw na sprawy sporne -84 074 -17 752 zapłacone odszkodowania kary i grzywny -4 204 -11 898 z tytułu zarządzania majątkiem osób trzecich -1 644 -1 300 koszty z tytułu reklamacji -3 720 -2 249 odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości innych aktywów -10 903 -13 168 inne -38 663 -25 165 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych -97 002 -60 927 Dane przekształcone – nota 4.2 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 27 11 Koszty działania Banku 11.1 Zasady rachunkowości Rodzaj kosztu Opis Świadczenia pracownicze Świadczenia pracownicze obejmują obok kosztów wynagrodzeń i ubezpieczeń społecznych (w tym z tytułu składek na świadczenia emerytalno – rentowe, które szczegółowo opisano w nocie „Rezerwy”), także koszty programu zmiennych składników wynagrodzeń osób zajmujących stanowiska kierownicze, którego część ujmowana jest jako zobowiązanie z tytułu płatności na bazie akcji rozliczonych w środkach pieniężnych zgodnie z MSSF 2. Bank tworzy również w ciężar kosztów wynagrodzeń rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odszkodowań i odpraw pieniężnych wypłacanych pracownikom, z którymi zostaje rozwiązany stosunek pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, a także rozliczenia okresowe z tytułu kosztów przypadających na bieżący okres, które poniesione zostaną w przyszłym okresie, w tym premii oraz z tytułu niewykorzystanych urlopów wypoczynkowych, po uwzględnieniu wszystkich pozostających do wykorzystania zaległych dni urlopów. Koszty rzeczowe Ujmuje się tu następujące pozycje: koszty utrzymania i wynajmu majątku trwałego (od roku 2019 w stosunku do umów, które nie zostały przez Bank zaklasyfikowane zgodnie z MSSF 16 jako umowy leasingu), koszty obsługi informatycznej i telekomunikacyjnej, koszty działalności administracyjnej, koszty promocji i reklamy, ochrony mienia oraz koszty szkoleń. Opłaty leasingowe w okresie leasingu krótkoterminowego ujmowane są metodą liniową, jako koszty w rachunku zysków i strat. Koszty BFG W pozycji tej ujmowane są obowiązkowe wpłaty na rzecz BFG, w tym: na fundusz przymusowej restrukturyzacji oraz na fundusz gwarancyjny banków. Składki na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (FWK) działa na podstawie Ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. Od powstania FWK prowadzony jest przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK). Budżet FWK tworzą wpłaty kredytodawców (banków). 14 lipca 2022 roku Prezydent RP podpisał ustawę o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom, która wprowadziła między innymi obowiązek wniesienia przez sektor bankowy dodatkowej wpłaty w wysokości 1,4 mld zł do końca 2022 roku do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców (FWK). Amortyzacja Odpisy amortyzacyjne od wartości rzeczowych aktywów trwałych, aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz wartości niematerialnych naliczane są metodą liniową, zgodnie z ustalonymi stawkami amortyzacji, przez przewidywany okres ich użyteczności ekonomicznej a w przypadku prawa do użytkowania przez krótszy z okresów ekomonicznej użyteczności lub okresu leasingu. Przez wartość podlegającą amortyzacji rozumie się cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów, po pomniejszeniu o wartość końcową (rezydualną) tego składnika. Co roku aktualizuje się okres użyteczności, stawki amortyzacji oraz wartość końcową rzeczowych aktywów trwałych podlegających amortyzacji. Podatki i opłaty Ujmuje się tu następujące pozycje m.in.: podatek od nieruchomości, opłaty komunalne i administracyjne, podatek VAT niepodlegający odliczeniu. 11.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Koszty pracownicze -1 027 110 -869 132 wynagrodzenia -845 586 -719 309 narzuty na wynagrodzenia -161 334 -137 514 koszty premii dla osób mających wpływ na profil ryzyka Banku rozliczany w akcjach fantomowych -6 489 -2 405 pozostałe -13 701 -9 904 Koszty ogólnego zarządu -547 883 -755 444 koszty czynszu i utrzymania budynków -107 161 -64 546 koszty BFG -58 872 -97 614 koszty systemu ochrony - fundusz pomocowy 0 -214 094 koszty składki na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców 0 -61 868 koszty informatyczne -162 787 -140 622 koszty marketingowe -78 551 -60 802 koszty usług doradczych -24 758 -16 797 koszty usług zewnętrznych -26 871 -23 647 koszty szkoleń -17 177 -14 221 koszty usług telekomunikacyjnych -22 089 -25 306 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 28 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 koszty leasingu środków trwałych i wartości niematerialnych -70 -213 pozostałe -49 547 -35 714 Amortyzacja -243 461 -230 005 rzeczowe aktywa trwałe -83 969 -71 069 wartości niematerialne -75 568 -68 984 prawo użytkowania aktywa -83 924 -89 952 Podatki i opłaty -41 271 -27 645 Koszty działania banku -1 859 725 -1 882 226 Dane przekształcone – nota 4.2 12 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane 12.1 Zasady rachunkowości Na wynik z odpisów na straty oczekiwane składają się utworzenia oraz rozwiązania: odpisów na straty oczekiwane, odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości należności od klientów, dłużnych papierów wartościowych, a także utworzenia oraz rozwiązania rezerw na zobowiązania pozabilansowe oraz odzyski. Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie szacowania odpisów na straty oczekiwane oraz z tytułu utraty wartości opisano w nocie 22. 12.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Odpisy na straty oczekiwane Koszyk 3 -798 829 -1 038 297 klient detaliczny -465 991 -552 717 klient biznesowy -332 838 -485 580 Odpisy na straty oczekiwane Koszyk 1 i 2 (ECL) 127 604 -25 759 Koszyk 2 85 783 -38 812 klient detaliczny 68 499 -83 927 klient biznesowy 17 284 45 115 Koszyk 1 41 821 13 053 klient detaliczny 33 082 11 085 klient biznesowy 8 739 1 968 POCI -176 410 -18 690 Odzyski 239 248 153 263 Papiery wartościowe 7 035 6 346 Rezerwa na zobowiązania pozabilansowe 41 447 20 215 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane -559 905 -902 922 13 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych 13.1 Zasady rachunkowości Zgodnie z MSR 36 Bank zobowiązany jest, jeżeli występują przesłanki wskazujące na możliwość utraty wartości, do dokonywania odpisów aktualizujących wartości aktywów, które mają na celu doprowadzenie wartości danego aktywa, która wynika z zapisów w księgach rachunkowych, do poziomu wartości odzyskiwanej. Wartość odzyskiwalna jest jedną z dwóch następujących wartości w zależności od tego, która z nich jest wyższa: wartość godziwa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne, pomniejszona o koszty zbycia lub wartość użytkowa ustalana dla poszczególnych składników aktywów. Zgodnie z definicją MSR 36.6 wartość użytkowa jest bieżącą, szacunkową wartością przyszłych S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 29 przepływów pieniężnych, których uzyskania oczekuje się z tytułu dalszego użytkowania składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne. Wystąpienie przesłanek wskazujących na możliwość utraty wartości składnika majątku nakłada na Bank obowiązek przeprowadzenia testu na utratę wartości. Bank dokonuje testu na utratę wartości aktywów niefinansowych, przy czym w przypadku wartości firmy test przeprowadzany jest przynajmniej raz w roku. W ramach testowania utraty wartości, Bank dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej - danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne (CGU), do którego przypisany jest dany składnik aktywów, np. wartość firmy. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów lub CGU przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej. 13.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Rzeczowe aktywa trwałe -1 444 -6 274 Wartości niematerialne -846 -32 542 Wynik z tytułu utraty wartości aktywów niefinansowych -2 290 -38 816 14 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 14.1 Zasady rachunkowości Bank identyfikuje ryzyko prawne, że planowane na bazie harmonogramów przepływy pieniężne z portfela kredytów hipotecznych indeksowanych w walutach obcych mogą być nie w pełni odzyskiwalne. W związku z powyższym Bank dokonał szacunku kosztów ryzyka prawnego i zastosował do jego ujęcia zapisy MSSF 9B.5.4.6 - ujął ten szacunek jako korektę wartości bilansowej brutto portfela kredytów hipotecznych indeksowanych walutami obcymi lub utworzył rezerwy zgodnie z wymogami MSR 37. Zgodnie z MSSF 9B.5.4.6, gdy jednostka zmienia oszacowanie płatności lub wpływów (z wyłączeniem nieistotnych modyfikacji i zmian oszacowań oczekiwanych strat kredytowych), koryguje wartość bilansową brutto składnika aktywów lub grupy instrumentów finansowych tak, aby wartość ta odzwierciedlała rzeczywiste i zmienione oszacowane przepływy pieniężne wynikające z umowy. W związku z powyższym oszacowana korekta wartości bilansowej brutto na wyżej wymienione ryzyko prawne związane z umowami kredytów hipotecznych w walutowych obcych wyniosła łącznie 114 075 tys. zł na dzień 31 grudnia 2023 roku (99 317 tys. zł na dzień 31 grudnia 2022 roku). Powyższa kwota obejmuje zarówno korektę w stosunku do istniejących już spraw sądowych, których Bank jest stroną, jak również korektę portfelową oszacowaną w stosunku do umów kredytów hipotecznych w walutach obcych, które są obciążone ryzykiem prawnym związanym z charakterem tych umów. W przypadku, gdy kwota szacunku kosztów ryzyka prawnego przekracza wartość bilansową brutto ekspozycji kredytowej bądź kwota szacunku dotyczy spłaconych walutowych kredytów hipotecznych lub gdy kwota szacunku dotyczy przewidywanych kosztów sądowych (koszty zastępstwa procesowego i odsetek) ujmowana jest w pozycji Rezerwy. Dodatkowe informacje dotyczące ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych opisane zostały w nocie 29 Rezerwy. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 30 14.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Kredyty i pożyczki udzielone klientom - korekta pomniejszająca wartość bilansową brutto kredytów -23 291 -78 937 Rezerwy -30 692 -4 231 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych -53 983 -83 168 14.3 Istotne analizy i szacunki Koszty ryzyka prawnego stanowiące korektę wartości bilansowej brutto i rezerwy zostały oszacowane z uwzględnieniem szeregu założeń, w tym również Bank, założył wzrost rynkowej skali pozwów m.in. w związku ze stanowiskiem Rzecznika Generalnego TSUE opublikowanym w dniu 16.02.2023 r. oraz orzeczeniem TSUE z dnia 15.06.2023 r. Koszty te, zostały oszacowane na podstawie: • obserwowanego do tej pory i prognozowanego przez Bank w przyszłych okresach tempa napływu spraw spornych dotyczących ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych i wynikającego z tej prognozy szacunku odsetka portfela walutowych kredytów hipotecznych, który będzie przedmiotem sporu sądowego, • statystyki wartości przedmiotu sporu w dotychczasowych pozwach, • raportowanego przez Związek Banków Polskich szacowanego odsetka przegranych przez banki spraw spornych, w tym odsetka spraw zakończonych unieważnieniem umowy i odsetka spraw zakończonych przewalutowaniem umów na złote. Dotychczasowa liczba spraw spornych wynosi 97 sztuk, tj. 1,1% z wszystkich udzielonych kredytów walutowych (w tym spłaconych na dzień bilansowy), w tym 86 sztuk dotyczy spraw spornych, które na datę 31.12.2023 nadal są w toku. Koszty ryzyka prawnego zostały oszacowane przy założeniu, że sprawami spornymi będzie objęte 36,5% portfela kredytów denominowanych w walucie CHF oraz 2,0% portfela kredytów denominowanych w pozostałych walutach oraz w oparciu o założenia co do możliwych scenariuszy rozstrzygnięć sądowych. Aktualny poziom rezerw pokrywa 80,3% wartości brutto portfela kredytów denominowanych w walucie CHF oraz 3,8% wartości brutto pozostałego portfela kredytów denominowanych. 14.4 Analiza wrażliwości Bank przeprowadził analizę wrażliwości istotnych założeń stanowiących podstawę do wyliczenia korekty wartości bilansowej brutto, gdzie zmiana poziomu wskazanych poniżej parametrów miałaby następujący wpływ na kwotę kosztów ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych: 31.12.2023 31.12.2022 spadek kursu PLN względem wszystkich walut obcych o 10% -24 993 -9 674 wzrostu skali sporów o 10% w stosunku do szacunków przyjętych przez Bank -15 690 -10 467 15 Podatek bankowy Z dniem 1 lutego 2016 weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2016 roku o podatku od niektórych instytucji finansowych, która objęła m.in. banki oraz zakłady ubezpieczeń. Podstawę opodatkowania stanowi S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 31 wynikająca z zestawienia obrotów i sald na koniec każdego miesiąca, nadwyżka sumy aktywów ponad kwotę 4 mld zł. Banki są uprawnione do pomniejszenia podstawy opodatkowania m.in. o wartość funduszy własnych, a także wartość skarbowych papierów wartościowych oraz o wartość aktywów nabytych od NBP, stanowiących zabezpieczenie kredytu refinansowego udzielonego przez NBP. Podatek jest płacony miesięcznie (stawka podatku miesięczna wynosi 0,0366%) do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczy i rozpoznawany w rachunku zysków i strat w okresie, którego dotyczy. 16 Podatek dochodowy 16.1 Zasady rachunkowości Podatek dochodowy obejmuje podatek bieżący i podatek odroczony. Podatek dochodowy ujmuje się w rachunku zysków i strat z wyjątkiem sytuacji, gdy podatek dotyczy: • transakcji ujmowanych w innych dochodach całkowitych lub bezpośrednio w kapitale własnym, • połączenia jednostek. Podatek bieżący Zobowiązania (należności) z tytułu bieżącego podatku za okres bieżący i okresy poprzednie wycenia się w wysokości kwot wymaganych według przewidywań zapłaty na rzecz władz podatkowych (lub podlegających zwrotowi od władz podatkowych) z zastosowaniem stawek podatkowych (i przepisów podatkowych), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego. Podatek odroczony Podatek odroczony obliczany jest zgodnie z metodą zobowiązania bilansowego opartą na identyfikacji różnic czasowych między wartością podatkową, a wartością bilansową aktywów i zobowiązań. Bank tworzy rezerwę z tytułu odroczonego podatku dochodowego w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych, z wyjątkiem przypadków: • gdy rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia danego składnika aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie jest połączeniem jednostek i w momencie przeprowadzania transakcji nie wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową), • jednostka dominująca, inwestor lub wspólnik wspólnego przedsięwzięcia są w stanie kontrolować terminy odwracania się różnic przejściowych, i jest prawdopodobne, że różnice przejściowe nie odwrócą się w przewidywalnej przyszłości. W odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych ujmuje się składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego do wysokości prawdopodobnego dochodu do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych, z wyjątkiem sytuacji: • gdy składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynika z początkowego ujęcia składnika aktywów lub zobowiązań pochodzących z transakcji, która nie dotyczy połączenia jednostek gospodarczych i w momencie przeprowadzania nie wpływa na wynik finansowy brutto ani na dochód do opodatkowania (stratę podatkową), • gdy ujemne różnice przejściowe wynikają z inwestycji w jednostkach zależnych, oddziałach, jednostkach stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach poza zakresem, w którym jest prawdopodobne, że odwrócą się w przewidywalnej przyszłości i zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, od którego będzie można odpisać różnice przejściowe. Wartość bilansową składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego weryfikuje się na koniec każdego okresu sprawozdawczego. Bank obniża jego wartość bilansową w zakresie, w jakim nie jest S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 32 prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego jego zrealizowania. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wycenia się z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą stosowane, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe), które obowiązywały prawnie lub faktycznie w końcu okresu sprawozdawczego. Podatek bieżący oraz podatek odroczony ujmowany jest bezpośrednio w innych dochodach całkowitych, jeżeli dotyczy on pozycji, które w tym samym lub innym okresie zostały ujęte w innych dochodach całkowitych. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego są kompensowane rezerwami z tytułu odroczonego podatku dochodowego wtedy i tylko wtedy, gdy Bank posiada możliwy do wyegzekwowania tytuł prawny do przeprowadzenia kompensat należności i zobowiązań z tytułu bieżącego podatku, a odroczony podatek dochodowy ma związek z tym samym podatnikiem i tym samym organem podatkowym. 16.2 Dane finansowe 16.2.1 Obciążenie podatkowe w ramach rachunku zysków i strat 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Podatek bieżący 422 908 338 093 Podatek odroczony 209 210 -3 627 Podatek dochodowy ujęty w rachunku zysków i strat 632 118 334 466 16.2.2 Kalkulacja efektywnej stopy podatkowej 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Zysk brutto 2 619 562 956 318 Podatek dochodowy 19% 497 717 181 700 Koszty niestanowiące kosztów uzyskania przychodu (efekt podatkowy) 138 974 158 440 Rezerwy na należności kredytowe w części niepokrytej podatkiem odroczonym 42 134 43 966 Opłata na rzecz BFG 11 186 18 547 Podatek od niektórych instytucji finansowych 50 113 49 917 Koszty ryzyka prawnego kredytów hipotecznych w walutach obcych 10 257 15 802 Fundusz Wsparcia Kredytobiorców 0 11 755 Inne 25 284 18 453 Przychody niepodlegające opodatkowaniu (efekt podatkowy) -6 620 -7 245 Inne pozycje wpływające na wysokość obciążenia podatkowego 2 047 1 571 Podatek dochodowy ujęty w rachunku zysków i strat 632 118 334 466 Efektywna stawka podatkowa 24,13% 34,97% 16.2.3 Aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2022 Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany odnoszone na kapitał Pozostałe zmiany 31.12.2023 Prowizje pobrane z góry 179 557 -42 288 0 0 137 269 Odsetki naliczone od depozytów 51 704 -1 898 0 0 49 806 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 33 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2022 Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany odnoszone na kapitał Pozostałe zmiany 31.12.2023 Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych 33 605 -14 687 0 0 18 918 Ujemna wycena papierów wartościowych 54 703 -6 070 -40 917 0 7 716 Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych 63 220 -10 534 0 0 52 686 Ujemna wycena instrumentów pochodnych 339 874 -4 542 -176 880 0 158 452 Premia od opcji 2 585 782 0 0 3 367 Rezerwy na wydatki przyszłych okresów 85 958 11 676 0 0 97 634 Odpisy aktualizujące wartość należności kredytowych 687 252 -53 698 0 0 633 554 Pozostałe rezerwy 71 494 -53 207 0 0 18 287 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 569 952 -174 466 -217 797 0 1 177 689 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2022 Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany odnoszone na kapitał Pozostałe zmiany 31.12.2023 Odsetki naliczone od kredytów, lokat i operacji z Bankiem Centralnym -109 684 -25 407 0 0 -135 091 Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych -35 488 -1 757 0 0 -37 245 Dodatnia wycena papierów wartościowych -14 908 -1 138 -5 017 0 -21 063 Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych -58 678 -8 478 0 0 -67 156 Dodatnia wycena instrumentów pochodnych -79 441 5 397 -25 022 0 -99 066 Różnica między amortyzacją bilansową, a amortyzacją podatkową -40 568 -1 022 0 0 -41 590 Przychody naliczone nieotrzymane -8 227 -2 339 0 0 -10 566 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego -346 994 -34 744 -30 039 0 -411 777 Podatek odroczony - stan bilansowy 1 222 958 -209 210 -247 836 0 765 912 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2021 Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany odnoszone na kapitał Pozostałe zmiany 31.12.2022 Prowizje pobrane z góry 244 545 -64 988 0 0 179 557 Odsetki naliczone od depozytów 8 247 43 457 0 0 51 704 Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych 31 529 2 076 0 0 33 605 Ujemna wycena papierów wartościowych 21 561 -1 132 34 274 0 54 703 Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych 15 320 47 900 0 0 63 220 Ujemna wycena instrumentów pochodnych 242 435 18 745 78 694 0 339 874 Premia od opcji 2 112 473 0 0 2 585 Rezerwy na wydatki przyszłych okresów 81 384 4 574 0 0 85 958 Odpisy aktualizujące wartość należności kredytowych 683 533 3 719 0 0 687 252 Pozostałe rezerwy 25 785 45 709 0 0 71 494 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 1 356 451 100 533 112 968 0 1 569 952 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31.12.2021 Zmiany odnoszone na wynik finansowy Zmiany odnoszone na kapitał Pozostałe zmiany 31.12.2022 Odsetki naliczone od kredytów, lokat i operacji z Bankiem Centralnym -83 248 -26 436 0 0 -109 684 Odsetki / dyskonto naliczone od papierów wartościowych -14 950 -20 538 0 0 -35 488 Dodatnia wycena papierów wartościowych -18 428 2 553 967 0 -14 908 Odsetki naliczone od instrumentów pochodnych -24 045 -34 633 0 0 -58 678 Dodatnia wycena instrumentów pochodnych -50 316 -18 784 -10 341 0 -79 441 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 34 Różnica między amortyzacją bilansową, a amortyzacją podatkową -43 721 3 176 0 -23 -40 568 Przychody naliczone nieotrzymane -5 983 -2 244 0 0 -8 227 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego -240 691 -96 906 -9 374 -23 -346 994 Podatek odroczony - stan bilansowy 1 115 760 3 627 103 594 -23 1 222 958 17 Zysk na akcję 17.1 Zasady rachunkowości Zgodnie z MSR 33 podstawowy zysk na akcję wyliczany jest jako iloraz zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku. Rozwodniony zysk na akcję wyliczany jest w oparciu o stosunek zysku przypadającego na akcjonariuszy Banku do średniej ważonej liczby akcji zwykłych skorygowanych w taki sposób, jak gdyby nastąpiła zamiana instrumentów finansowych dających prawa do akcji zwykłych. Bank na dzień 31 grudnia 2023 roku oraz na dzień 31 grudnia 2022 roku nie posiadał instrumentów rozwadniających. 17.2 Dane finansowe 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Zysk netto 1 987 444 621 852 Średnia ważona liczba akcji zwykłych 130 553 991 130 553 991 Zysk podstawowy/rozwodniony netto przypadająca na jedną akcję zwykłą (zł) 15,22 4,76 Informacje dodatkowe do sprawozdania z sytuacji finansowej 18 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18.1 Zasady rachunkowości Na środki pieniężne i ich ekwiwalenty składają się gotówka, środki pieniężne na rachunkach nostro, inne środki pieniężne o terminie wymagalności do 3 miesięcy licząc od daty nabycia, wyceniane są w zamortyzowanym koszcie. Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1. 18.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Rachunek bieżący w banku centralnym 667 654 865 742 Lokata jednodniowa w banku centralnym 0 128 468 Gotówka 453 845 849 575 Rachunki bieżące w innych bankach 1 119 400 688 406 Rachunki terminowe w innych bankach 280 656 33 215 Razem 2 521 555 2 565 406 Bank utrzymuje na rachunku bieżącym w Narodowym Banku Polskim rezerwę obowiązkową. Bank może wykorzystywać w ciągu dnia środki na rachunkach rezerwy obowiązkowej do bieżących rozliczeń pieniężnych na podstawie dyspozycji złożonej do Narodowego Banku Polskiego, musi jednak zapewnić utrzymanie średniego miesięcznego salda na tym rachunku w odpowiedniej wysokości wynikającej z deklaracji rezerwy obowiązkowej. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 35 Wysokość stopy rezerwy obowiązkowej ustala Rada Polityki Pieniężnej. Stopa rezerwy obowiązkowej wynosi: • 3,5 proc. dla środków złotowych i środków w walutach obcych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz dla środków uzyskanych z tytułu emisji papierów wartościowych o terminie wymagalności krótszym niż dwa lata, • 0,0 proc. dla środków uzyskanych z tytułu transakcji repo i sell-buy-back oraz środków pozyskanych na co najmniej 2 lata. Podmioty naliczające rezerwę obowiązkową pomniejszają kwotę naliczonej rezerwy o równowartość 500 tys. EUR. Na dzień 31 grudnia 2023 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 5,75%, a na koniec 2022 roku oprocentowanie rezerwy obowiązkowej wynosiło 6,75%. 19 Należności od banków 19.1 Zasady rachunkowości Należności od banków są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej pomniejszone o odpisy na straty oczekiwane, z wyjątkiem środków pieniężnych w drodze, które wycenia się w wartości nominalnej. Jeżeli dla należności nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, należność wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty. Zakupione papiery wartościowe z przyrzeczeniem odsprzedaży ujmuje się jako należności od banków, jeśli kontrahentem jest bank. Transakcje z przyrzeczeniem odsprzedaży są wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Różnica między ceną zakupu i odkupu (sprzedaży) jest traktowana odpowiednio jako przychód lub koszt odsetkowy. Szczegółowe zasady rachunkowości instrumentów finansowych opisano w nocie 20.1. 19.2 Dane finansowe Według struktury rodzajowej 31.12.2023 31.12.2022 Reverse Repo 3 681 081 184 097 Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA) 847 887 2 057 094 Pozostałe 86 452 132 472 Razem 4 615 420 2 373 663 Według terminów zapadalności (na datę bilansową) 31.12.2023 31.12.2022 ≤ 1M 4 615 296 2 373 464 > 1M ≤ 3M 124 199 Razem 4 615 420 2 373 663 Według struktury walutowej 31.12.2023 31.12.2022 PLN 3 515 376 1 618 733 EUR 1 048 609 649 370 GBP 100 1 690 USD 51 090 103 696 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 36 Według struktury walutowej 31.12.2023 31.12.2022 Pozostałe waluty 245 174 Razem 4 615 420 2 373 663 Kaucje udzielone dotyczą zabezpieczeń przekazanych innym bankom w ramach rozliczeń związanych z umową CSA (Credit Support Annex). 20 Inwestycyjne aktywa finansowe 20.1 Zasady rachunkowości Zgodnie z MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są jako: • aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu, • aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, • aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Aktywa finansowe o charakterze kapitałowym, z zastrzeżeniem inwestycji w jednostki zależne, wyceniane są w wartości godziwej przez wynik finansowy, o ile Bank, w dacie pierwszego ujęcia, nie podejmie decyzji o wycenie przez inne całkowite dochody. Klasyfikacja aktywów finansowych o charakterze dłużnym zależy od modelu biznesowego, w ramach, którego dany instrument finansowy jest zarządzany oraz od charakterystyki umownych przepływów pieniężnych. Model biznesowy to sposób zarządzania portfelem aktywów finansowych. Alior Bank przy ocenie modelu biznesowego kieruje się następującymi kryteriami: (i) przyjętej strategii inwestycyjnej, (ii) częstotliwości sprzedaży wierzytelności z portfela homogenicznych aktywów, (iii) profilu i pomiaru ryzyka, (iv) zasad wynagradzania zarządzających aktywami. Modele biznesowe zidentyfikowane w Alior Banku: • w segmentach klienta biznesowego (KB) i klienta indywidualnego (KI), w tym Kasa Mieszkaniowa: model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, sprzedaże ekspozycji dopuszczone są ze względu na ryzyko kredytowe, • w zakresie portfeli Departamentu Skarbu/Departamentu Zarządzania Ryzykiem Finansowym: (i) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy, (ii) model utrzymywania aktywów finansowych celem uzyskania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz sprzedaż aktywów, a także (iii) inny model biznesowy, • w zakresie portfela Biura Maklerskiego: inny model biznesowy. Przypisanie produktu do modelu biznesowego w Alior Banku wykonywane jest na poziomie analizy produktu. W przypadku realizacji przepływów pieniężnych w wyniku sprzedaży dla oceny modelu biznesowego istotny jest również motyw, dla którego sprzedaż jest podejmowana. Rozróżnia się sprzedaż aktywów finansowych o pogorszonej jakości kredytowej ze względu na zarządzanie ryzykiem kredytowym, sprzedaż aktywów na potrzeby zarządzania ryzykiem płynności finansowej i ryzykiem finansowym oraz sprzedaż podejmowaną w celu wypracowania zysków finansowych. Sprzedaż aktywów o pogorszonej jakości kredytowej nie wyklucza klasyfikacji do modelu uzyskania przepływów zgodnie z warunkami umownymi. Ocena charakterystyki umownych przepływów pieniężnych składnika aktywów finansowych ma na celu weryfikację czy warunki umowy powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 37 które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty (tzw. kryterium SPPI – ang. solely payments of principal and interest). Jako kwotę główną na potrzeby testu SPPI przyjmuje się wartość godziwą składnika aktywów finansowych w momencie początkowego ujęcia. Jako odsetki od kwoty głównej przyjmuje się zapłatę za wartość pieniądza w czasie, wynagrodzenie za ponoszone ryzyko kredytowe i inne podstawowe ryzyka i koszty związane z udzielaniem kredytów, a także marżę zysku. Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne mają cechy jedynie spłaty kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej są klasyfikowane do kategorii wyceny: • wg zamortyzowanego kosztu, jeżeli utrzymywane są w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi, • w wartości godziwej przez inne całkowite dochody, jeżeli utrzymywane są w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi lub poprzez sprzedaż. Aktywa finansowe, których przepływy pieniężne są zmodyfikowane w ten sposób, że mają cechy inne niż jedynie spłata kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej, są klasyfikowane do kategorii wyceny wg wartości godziwej przez wynik finansowy niezależnie od modelu biznesowego. Do tej kategorii klasyfikowane są również aktywa finansowe zarządzane zgodnie z modelem biznesowym, w ramach którego dokonuje się sprzedaży aktywów celem wypracowania zysków finansowych, oceny wyników na podstawie zmian wartości godziwej i wyników ze sprzedaży. Do tej kategorii zalicza się również zawsze instrumenty pochodne niebędące instrumentami zabezpieczającymi. 20.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Inwestycyjne aktywa finansowe 18 803 661 16 998 356 wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 15 469 101 9 893 476 wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 408 882 423 038 wyceniane według zamortyzowanego kosztu 2 925 678 6 681 842 20.2.1 Inwestycyjne aktywa finansowe według struktury rodzajowej Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty dłużne 15 352 460 9 802 840 Emitowane przez Skarb Państwa 13 818 749 7 864 154 obligacje skarbowe 9 569 859 7 806 138 bony skarbowe 4 248 890 58 016 Emitowane przez instytucje monetarne 1 533 711 1 889 093 euroobligacje 18 139 18 728 bony pieniężne 950 000 1 349 494 obligacje 565 572 520 871 Emitowane przez przedsiębiorstwa 0 49 593 obligacje 0 49 593 Instrumenty kapitałowe 116 641 90 636 Razem 15 469 101 9 893 476 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 38 Wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty dłużne 53 402 12 597 Emitowane przez Skarb Państwa 53 398 4 590 obligacje skarbowe 53 398 4 590 Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe 4 4 obligacje 4 4 Emitowane przez przedsiębiorstwa 0 8 003 obligacje 0 8 003 Instrumenty kapitałowe 28 264 44 624 Instrumenty pochodne 327 216 365 817 Transakcje stopy procentowej 180 618 242 925 SWAP 177 758 240 228 Opcje Cap Floor 1 804 2 697 FRA 1 056 0 Transakcje walutowe 139 434 117 460 FX swap 96 237 3 837 FX forward 21 953 50 762 CIRS 13 946 56 550 Opcje FX 7 298 6 311 Pozostałe opcje 3 179 529 Pozostałe instrumenty 3 985 4 903 Razem 408 882 423 038 Wyceniane według zamortyzowanego kosztu 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty dłużne 2 925 678 6 681 842 Emitowane przez Skarb Państwa 2 395 852 6 158 857 obligacje skarbowe 2 395 852 5 180 926 bony skarbowe 0 977 931 Emitowane przez pozostałe instytucje finansowe 529 826 522 985 obligacje 529 826 522 985 Razem 2 925 678 6 681 842 20.2.2 Inwestycyjne aktywa finansowe według terminów zapadalności Wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 31.12.2023 31.12.2022 bez określonego terminu 116 641 90 636 ≤ 1M 1 982 333 1 367 507 > 1M ≤ 3M 1 188 178 66 278 > 3M ≤ 6M 2 018 707 81 877 > 6M ≤ 1Y 210 948 55 465 >1Y ≤ 2Y 397 694 1 431 347 >2Y ≤ 5Y 8 103 676 4 374 835 >5Y ≤ 10Y 1 450 924 2 425 531 Razem 15 469 101 9 893 476 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 39 Wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 31.12.2023 31.12.2022 bez określonego terminu 28 264 44 624 ≤ 1M 112 453 13 148 > 1M ≤ 3M 17 454 58 556 > 3M ≤ 6M 7 555 25 397 > 6M ≤ 1Y 13 355 28 787 >1Y ≤ 2Y 47 247 51 293 >2Y ≤ 5Y 105 478 160 445 >5Y ≤ 10Y 77 076 40 788 Razem 408 882 423 038 Wyceniane według zamortyzowanego kosztu 31.12.2023 31.12.2022 bez określonego terminu 0 55 ≤ 1M 676 043 1 669 378 > 1M ≤ 3M 428 878 487 097 > 3M ≤ 6M 537 273 249 431 > 6M ≤ 1Y 131 346 1 044 014 >1Y ≤ 2Y 359 661 2 105 086 >2Y ≤ 5Y 792 477 1 077 256 >5Y ≤ 10Y 0 49 525 Razem 2 925 678 6 681 842 20.2.3 Wartość nominalna instrumentów pochodnych Transakcje pochodne zawierane są w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym. Bank zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Bank codziennie dokonuje wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Bank zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji. Wycena instrumentów pochodnych prezentowana jest w aktywach finansowych wycenianych według wartości godziwej przez wynik finansowy (wycena dodatnia) oraz zobowiązaniach finansowych (wycena ujemna) sprawozdania z sytuacji finansowej Banku. 31.12.2023 Instrumenty pochodne (wartość nominalna) Wycena do wartośćci godziwej AKTYWA Wycena do wartośćci godziwej PASYWA Transakcje stopy procentowej 7 943 525 180 618 142 243 SWAP 6 008 583 177 758 138 861 Opcje Cap Floor 434 942 1 804 1 804 FRA 1 500 000 1 056 1 578 Transakcje walutowe 6 235 073 139 434 71 441 FX swap 3 667 806 96 237 44 658 FX forward 1 164 381 21 953 13 846 CIRS 209 886 13 946 2 936 Opcje FX 1 193 000 7 298 10 001 Pozostałe opcje 1 869 421 3 179 3 179 Pozostałe instrumenty 197 142 3 985 3 786 Instrumenty pochodne - razem 16 245 161 327 216 220 649 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 40 31.12.2022 Instrumenty pochodne (wartość nominalna) Wycena do wartośćci godziwej AKTYWA Wycena do wartośćci godziwej PASYWA Transakcje stopy procentowej 10 778 473 242 925 190 306 SWAP 10 413 762 240 228 187 609 Opcje Cap Floor 364 711 2 697 2 697 Transakcje walutowe 6 200 051 117 460 62 128 FX swap 3 779 936 3 837 44 282 FX forward 976 029 50 762 5 383 CIRS 487 734 56 550 6 705 Opcje FX 956 352 6 311 5 758 Pozostałe opcje 1 413 676 529 529 Pozostałe instrumenty 233 202 4 903 3 031 Instrumenty pochodne -razem 18 625 402 365 817 255 994 20.3 Istotne szacunki i osądy Wartość godziwa, odpisy aktualizujące Odpis aktualizujący na oczekiwane straty kredytowe instrumentów dłużnych 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa / Wartość bilansowa brutto Kwota odpisu Wartość bilansowa / Wartość bilansowa brutto Kwota odpisu Wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 15 352 460 5 632 9 802 840 20 329 Wycenianych według zamortyzowanego kosztu 2 926 599 921 6 683 841 1 999 Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianychwg wartości godziwej przez inne całkowite dochody jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej. Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Wartość bilansowa brutto Stan na początek okresu 01.01.2023 6 683 709 0 77 55 6 683 841 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 35 811 0 0 5 35 816 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -3 773 273 0 0 0 -3 773 273 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -19 785 0 0 0 -19 785 Stan na koniec okresu 31.12.2023 2 926 462 0 77 60 2 926 599 Oczekiwane straty kredytowe 0 Stan na początek okresu 01.01.2023 1 922 0 77 0 1 999 Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych 19 0 0 0 19 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -360 0 0 0 -360 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -737 0 0 0 -737 Stan na koniec okresu 31.12.2023 844 0 77 0 921 Wartość bilansowa netto 31.12.2023 2 925 618 0 0 60 2 925 678 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 41 Instrumenty dłużne wyceniane według zamortyzowanego kosztu Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Wartość bilansowa brutto Stan na początek okresu 01.01.2022 6 454 371 0 77 54 6 454 502 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 2 739 289 0 0 1 2 739 290 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -2 561 763 0 0 0 -2 561 763 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe 51 812 0 0 0 51 812 Stan na koniec okresu 31.12.2022 6 683 709 0 77 55 6 683 841 Oczekiwane straty kredytowe 0 Stan na początek okresu 01.01.2022 3 112 0 77 0 3 189 Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych 667 0 0 0 667 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -855 0 0 0 -855 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -1 002 0 0 0 -1 002 Stan na koniec okresu 31.12.2022 1 922 0 77 0 1 999 Wartość bilansowa netto 31.12.2022 6 681 787 0 0 55 6 681 842 -Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Wartość bilansowa Stan na początek okresu 01.01.2023 9 753 246 0 0 49 594 9 802 840 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 100 846 560 0 0 0 100 846 560 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -95 382 097 0 0 -39 757 -95 421 854 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe 134 751 0 0 -9 837 124 914 Stan na koniec okresu 31.12.2023 15 352 460 0 0 0 15 352 460 Oczekiwane straty kredytowe Stan na początek okresu 01.01.2023 4 374 0 0 15 955 20 329 Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych 3 268 0 0 0 3 268 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -1 325 0 0 -8 623 -9 948 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -685 0 0 -7 332 -8 017 Stan na koniec okresu 31.12.2023 5 632 0 0 0 5 632 Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianychwg wartości godziwej przez inne całkowite dochody jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 42 Instrumenty dłużne wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Wartość bilansowa Stan na początek okresu 01.01.2022 9 124 736 0 0 34 980 9 159 716 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 76 294 503 0 0 0 76 294 503 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -75 557 974 0 0 -11 576 -75 569 550 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -108 019 0 0 26 190 -81 829 Stan na koniec okresu 31.12.2022 9 753 246 0 0 49 594 9 802 840 Oczekiwane straty kredytowe * Stan na początek okresu 01.01.2022 3 961 0 0 21 556 25 517 Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych 1 687 0 0 0 1 687 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -788 0 0 0 -788 Aktywa spisane z bilansu 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 1 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 0 0 0 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 0 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -486 0 0 -5 601 -6 087 Stan na koniec okresu 31.12.2022 4 374 0 0 15 955 20 329 Odpis dotyczący instrumentów dłużnych wycenianychwg wartości godziwej przez inne całkowite dochody jest ujęty w pozycji „Kapitał z aktualizacji wyceny” i nie pomniejsza wartości bilansowej. Korekty BCVA Alior Bank SA w wycenie instrumentów pochodnych stosuje korektę z tytułu ryzyka kredytowego kontrahenta. Kwota korekty odzwierciedla ryzyko niewypłacalności każdej ze stron transakcji (ang. Bilateral Credit Value Adjustment). Kwota korekty wyliczana jest w oparciu o szacunki następujących parametrów: obustronne prawdopodobieństwo niewypłacalności stron transakcji (PD, z ang. Probability of Default), wskaźnik LGD (z ang. Loss Given Default), oczekiwaną pozytywną i negatywną ekspozycję z transakcji (z ang. EE oraz NEE). Wskaźniki PD szacowane są w oparciu o wewnętrzne ratingi Banku z wykorzystaniem kwotowań rynkowych ryzyka kredytowego. Natomiast ekspozycja kontrahenta wyliczana jest z uwzględnieniem bieżącej wyceny oraz jej projekcji kalkulowanej w oparciu o oczekiwane zmiany warunków rynkowych. Na sumaryczną kwotę korekty BCVA składała się kwota z korekty z tytułu CVA (odzwierciedlająca wyłączenie ryzyko niewypłacalności kontrahenta) oraz kwota korekty DVA (odzwierciedlająca ryzyko niewypłacalności Banku). Korekty BCVA 31.12.2023 31.12.2022 CVA DVA CVA DVA Kwota korekt jednostkowych -1 027 1 229 - 1 041 5 689 Razem 202 4 648 20.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7 Bank szacuje wartość zmiany wycen instrumentów dłużnych zakwalifikowanych do aktywów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez całkowite dochody oraz wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka nieobjętych S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 43 rachunkowością zabezpieczeń przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W tym celu Bank konstruuje krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Bank analizuje, jaki wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości zgodnie z założonymi scenariuszami. Szacunkowa zmiana wyceny 31.12.2023 31.12.2022 scenariusz scenariusz scenariusz scenariusz +50pb -50pb +50pb -50pb IRS -1 122 1 122 128 -128 CIRS 706 -706 1 595 -1 595 OIS -148 148 1 021 -1 021 Pozostałe instrumenty -387 387 41 -41 Suma instrumentów pochodnych -951 951 2 785 -2 785 Instrumenty dłużne -44 723 44 723 -14 044 14 044 21 Rachunkowość zabezpieczeń 21.1 Zasady rachunkowości Rachunkowość zabezpieczeń służy do symetrycznego ujmowania w rachunku zysków i strat kompensujących się zmian wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej. Bank wyznacza dla celów rachunkowości zabezpieczeń instrumenty zabezpieczające tak, aby zmiana ich wartości godziwej lub przepływów pieniężnych pokrywała w całości lub części zmianę wartości godziwej lub przyszłych przepływów pieniężnych pozycji zabezpieczanej. Na podstawie przepisu MSSF 9 7.2.21 Bank postanowił o kontynuowaniu stosowania zasad rachunkowości zabezpieczeń zgodnych z MSR 39. Zgodnie z MSR 39. 88 rachunkowość zabezpieczeń może być stosowana, jeśli spełnione są wszystkie poniższe warunki: • w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporządzona została sformalizowana dokumentacja powiązania zabezpieczającego, określająca cel i strategię zabezpieczania, rodzaj i identyfikację instrumentu zabezpieczanego jak i zabezpieczającego, charakter zabezpieczanego ryzyka oraz sposób oceny efektywności zabezpieczenia, • oczekuje się wysokiej efektywności zabezpieczenia, tj. wysokiej skuteczności w kompensowaniu zmian wartości godziwej lub przepływów pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania zabezpieczającego, • jest możliwa wiarygodna ocena skuteczności zabezpieczenia, tj. wiarygodna wycena wartości godziwej lub przepływów pieniężnych z tytułu pozycji zarówno zabezpieczanej jak i zabezpieczającej, • w przypadku przepływów pieniężnych istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia transakcji zabezpieczanej, która jest narażona na ryzyko zmiany przepływów środków pieniężnych, wpływających na rachunek zysków i strat, • zabezpieczenie jest na bieżąco oceniane i stwierdza się jego wysoką efektywność we wszystkich okresach sprawozdawczych, na które zabezpieczenie zostało ustanowione. 21.2 Rodzaje strategii zabezpieczeń 21.2.1 Zabezpieczenie przepływów pieniężnych Zabezpieczenie przepływów pieniężnych oznacza zabezpieczenie przed zmianami przyszłych przepływów pieniężnych, które przypisać można konkretnemu rodzajowi ryzyka, związanemu z ujętym składnikiem aktywów lub pasywów, lub z wysoce prawdopodobną planowaną transakcją, mającymi wpływ na rachunek zysków i strat. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 44 Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w księgach w następujący sposób: a) część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, stanowiącą efektywne zabezpieczenie, ujmuje się w pozostałych całkowitych dochodach w kwocie niższej spośród następujących kwot (w wartościach bezwzględnych): • skumulowanych od momentu ustanowienia zabezpieczenia zysków lub strat na instrumencie zabezpieczającym, • skumulowanej od momentu ustanowienia zabezpieczenia zmiany wartości godziwej (wartości bieżącej) oczekiwanych przyszłych przepływów pieniężnych, wynikających z zabezpieczanej pozycji, b) nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w rachunku zysków i strat. Część efektywna zabezpieczenia przenoszona jest na wynik finansowy w tym okresie lub okresach, kiedy zabezpieczana planowana transakcja wywiera wpływ na rachunek zysków i strat. Bank zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń w przypadku wystąpienia co najmniej jednego z poniższych zdarzeń: • nastąpi zbycie, wygaśnięcie, wypowiedzenie lub wykonanie instrumentu zabezpieczającego, • nie zostaną spełnione, opisane wyżej, wymogi rachunkowości zabezpieczeń, • Bank unieważnia powiązanie zabezpieczające, • przyszłe przepływy pieniężne nie są już dłużej uznawane za prawdopodobne. W przypadku wystąpienia powyższego zdarzenia, wynik na instrumencie zabezpieczającym, gdy zabezpieczenie było skuteczne, jest nadal ujęty w kapitale z aktualizacji wyceny do momentu zajścia prognozowanej transakcji i ujęcia jej wówczas w rachunku zysków i strat. Strategia zabezpieczająca ma na celu zabezpieczenie ryzyka stóp procentowych, wynikającego ze zmienności przepływów pieniężnych z tytułu aktywów o zmiennym oprocentowaniu, przy wykorzystaniu transakcji złotowych IRS. W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią przepływy pieniężne z tytułu portfela kredytów i pożyczek złotowych o zmiennej stopie procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS, w ramach, których Bank otrzymuje stałe odsetki oparte na stopie stałej, a płaci odsetki oparte na stopie zmiennej. Pozycje zabezpieczane wyceniane są wg zamortyzowanego kosztu, zaś pozycje zabezpieczające wg wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a w miarę naliczania odsetek na pozycji zabezpieczanej odpowiednia część tej wyceny przenoszona jest z innych całkowitych dochodów do rachunku zysków i strat. W ustanowionych powiązaniach zabezpieczających pozycje zabezpieczane stanowią również przepływy pieniężne z tytułu wyemitowanych przez bank obligacji opartych na zmiennej stopie procentowej, zaś pozycje zabezpieczające transakcje IRS w ramach, których Bank otrzymuje odsetki oparte na stopie zmiennej, a płaci odsetki oparte na stopie stałej. Bank tworząc powiązania zabezpieczające identyfikuje grupy kredytów, pożyczek lub obligacji o takich samych parametrach jak transakcje zabezpieczające, tj. waluta, data zapadalności, indeks referencyjny dla płatności odsetkowych oraz daty jego przeszacowania. W ramach wstępnej oceny efektywności zabezpieczenia w drodze oceny jakościowej Bank oczekuje wysokiego dopasowania zmian wycen oczekiwanych przepływów odsetkowych zabezpieczanej warstwy kredytów, pożyczek lub obligacji oraz odpowiadającej im nogi zmiennej zabezpieczającej transakcji IRS z uwagi na dopasowanie kluczowych parametrów tych transakcji. Bank oczekuje niewielkiej nieefektywności zabezpieczeń, co wynikać może z niedopasowania częstotliwości płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów lub obligacji oraz transakcji zabezpieczającej IRS. Ponadto na niewielką nieefektywność utrzymywanych powiązań S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 45 zabezpieczających mogą wpływać niedopasowane daty przeszacowania indeksów referencyjnych zabezpieczanego portfela oraz nogi zmiennej transakcji IRS. Bank analizuje efektywność utrzymywanych zabezpieczeń w trybie miesięcznym na podstawie relacji zakumulowanej zmiany wartości bieżącej oczekiwanych płatności odsetkowych z zabezpieczanego portfela kredytów oraz płatności odsetkowych transakcji zabezpieczających, wykorzystując do pomiaru efektywności koncepcję derywatu hipotetycznego. 21.2.2 Zabezpieczenie wartości godziwej Bank zabezpiecza ryzyko zmiany wartości godziwej nabytych dłużnych papierów wartościowych o stałym oprocentowaniu wycenianych do wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz wycenianych według zamortyzowanego kosztu, z tytułu zmian krzywej swapowej stóp procentowych. W ramach powyższej strategii, Bank tworzy powiązania zabezpieczające, w których instrumentem zabezpieczanym są stałokuponowe dłużne papiery wartościowe denominowane w danej walucie, a instrumentem zabezpieczającym są swapy stopy procentowej (IRS) w tej samej walucie. W ramach powyższej strategii Bank zabezpiecza ryzyko wynikające ze zmian krzywej swapowej stóp procentowych (ryzyko zmienności rynkowych swapowych stóp procentowych) z wyłączeniem innych efektów wpływających na zmianę wyceny (w tym asset swap spread). Efektywność powiązań zabezpieczających testowana jest z częstotliwością miesięczną w ramach testów prospektywnych oraz testów retrospektywnych. Testy efektywności bazują na wycenie transakcji zabezpieczającej pomniejszonej o wartość narosłych odsetek w danym okresie odsetkowym. Bank oczekuje, że powiązanie zabezpieczające będzie wysoce efektywne, jeżeli spełnione są wszystkie poniższe kryteria: • na podstawie porównania podstawowych parametrów transakcji zabezpieczanych i zabezpieczających można spodziewać się, że efektywność zabezpieczenia będzie wysoka, • stosunek zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej i instrumentu zabezpieczającego zawiera się w przedziale [80%, 125%] lub udział kwoty nieefektywności w wartości nominalnej transakcji zabezpieczającej znajduje się w przedziale [-1%, 1%], • w każdym okresie sprawozdawczym symulacja wskaźnika efektywności zabezpieczenia w zakładanych scenariuszach ewolucji rynkowych stóp procentowych należy do przedziału od [80%, 125%]. Bank identyfikuje potencjalne źródła nieefektywności: • wpływ ryzyka kredytowego kontrahenta oraz własnego ryzyka kredytowego na wartość godziwą transakcji zabezpieczającej – minimalizowany poprzez wymaganie od kontrahenta wpłacenia depozytu zabezpieczającego oraz poprzez rozliczanie transakcji na instrumentach pochodnych z udziałem centralnych izb rozliczeniowych (CCP), • różne terminy zapadalności transakcji zabezpieczającej oraz dłużnego papieru wartościowego, • różnice w terminach przeszacowania oraz płatności kuponów odsetkowych transakcji zabezpieczającej IRS oraz dłużnego papieru wartościowego. Ponadto Bank zabezpiecza zmiany wartości godziwej depozytów (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych bez określonego wprost terminu przeszacowania) z tytułu ryzyk wynikających ze zmian krzywej stóp procentowych (ryzyko zmienności rynkowych stóp procentowych) z wyłączeniem innych efektów wpływających na zmianę wyceny (w tym asset swap spread). W ramach powyższej strategii, Bank tworzy powiązania zabezpieczające, w których instrumentem zabezpieczanym jest określona kwotowo warstwa depozytów ze zdefiniowanym w dokumencie ustanowienia powiązania zabezpieczającego horyzontem zabezpieczenia a instrumentem zabezpieczającym są jest transakcja typu IRS/OIS float-to-fixed. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 46 Do zdefiniowania warstwy depozytów wykorzystuje się profil replikacji terminu przeszacowania stopy procentowej, wyznaczony zgodnie z metodologią stosowaną do urealnień pomiaru ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej. Wartość godziwa depozytów modelowanych podlega zmianom w związku ze zmianami rynkowej krzywej terminowych stóp procentowych. W celu weryfikacji zasadności zawiązanych powiązań przeprowadzane są testy efektywności retrospektywne oraz prospektywne. Efektywność powiązań zabezpieczających testowana jest z częstotliwością miesięczną w ramach testów prospektywnych (ex-ante) oraz testów retrospektywnych (ex- post). Testy efektywności bazują na wycenie transakcji zabezpieczającej pomniejszonej o wartość narosłych odsetek w danym okresie odsetkowym. Bank dokonuje testowania efektywności retrospektywnej (ex-post) w ramach dwustopniowej procedury. W pierwszym kroku do testowania efektywności Bank wykorzystuje metodę bezpośredniej kompensaty. W przypadku, gdy na podstawie procedury przeprowadzonej w pierwszym kroku nie może zostać stwierdzona wysoka skuteczność w kompensowaniu się zmian wyceny instrumentu zabezpieczającego oraz pozycji zabezpieczanej, przeprowadzana jest dodatkowa procedura wykorzystująca regresję liniową. W skład testu ex-ante wchodzi weryfikacja regresji liniowej oraz badana jest istotność maksymalnych zmian wyceny dla tej regresji. Powiązanie zdaje test ex-ante, jeśli zdany jest test regresji ex-ante lub jeśli pomiar maksymalnych zmian wycen uwzględniony w regresji nie jest istotny. Test regresji ex-ante oraz test regresji ex-post są zdane jeśli zachodzą wszystkie poniże warunki dla każdego z testów: • wartość współczynnika kierunkowego równania regresji liniowej mieści się w przedziale [-1,25; - 0,8], • wartość współczynnika determinacji 𝑅 2 równiania regresji liniowej wynosi >= 0,8, • wartość testu F badającego istotność zmiennych objaśniających wynosi > 0,05. 21.3 Ocena wpływu reformy IBOR na rachunkowość zabezpieczeń Na dzień 31.12.2023 roku Bank utrzymywał relacje zabezpieczające przepływy pieniężne, w których pozycję zabezpieczaną stanowią przepływy odsetkowe od kredytów oraz obligacji podporządkowanych Banku, których wysokość uzależniona jest od wskaźników WIBOR oraz EURIBOR. Pozycję zabezpieczającą w powyższych relacjach stanowią transakcje wymiany stóp procentowych IRS, dla których nogi zmienne oparte są o WIBOR, EUR-ESTR oraz EURIBOR. Nominał transakcji zabezpieczających przepływy pieniężne uzależnionych od wskaźnika WIBOR na dzień 31.12.2023 roku wynosił 17,9 mld zł oraz 513 mln zł dla transakcji zabezpieczających przepływy od wskaźnika EURIBOR. Nominał transakcji zabezpieczających przepływy pieniężne uzależnionych od indeksu WIBOR na dzień 31.12.2022 roku wynosił 21,1 mld zł oraz 553 mln zł dla transakcji zabezpieczających przepływy od indeksu EURIBOR. Bank utrzymuje relacje zabezpieczające zmianę wartości godziwej posiadanych obligacji stałokuponowych, dla których transakcjami zabezpieczającymi są transakcje wymiany stóp procentowych opartych o wskaźnik EURIBOR oraz EUR-ESTR. Nominał powyższych transakcji według stanu na koniec roku 2023 wynosił odpowiednio 145 mln zł oraz 261 mln zł. Na dzień 31.12.2022 roku Bank utrzymywał relacje zabezpieczające zmianę wartości godziwej posiadanych obligacji stałokuponowych, dla których transakcjami zabezpieczającymi są transakcje wymiany stóp procentowych opartych o indeksy WIBOR i EURIBOR. Nominał powyższych transakcji wynosił odpowiednio 250 mln zł oraz 157 mln zł. Bank zawiązał relację zabezpieczającą zmianę wartości godziwej posiadanych depozytów modelowych w ramach progarmu Fair Value Hedge dla depozytów modelowych. Transakcjami zabezpieczającymi są transakcje wymiany stóp procentowych opartych o indeks WIBOR. Nominał powyższych transakcji według stanu na koniec roku 2023 wyniósł 25 mln zł. Na dzień 31.12.2022 roku, Bank nie posiadał relacji zabezpieczających zmiany wartości godziwej posiadanych depozytów modelowych. Utrzymywane przez S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 47 Bank relacje zabezpieczające zmienność wartości godziwej są w ocenie Banku odporne na potencjalny wpływ reformy IBOR, ze względu na objęcie reformą zarówno pozycji zabezpieczanej jak i zabezpieczającej. Dla relacji związanych ze wskaźnikiem WIBOR Bank identyfikuje niepewność związaną z reformą IBOR, niemniej jednak jako niskie ocenia ryzyko niespełnienia testów efektywności w związku ze zmianą warunków kontraktowych pozycji zabezpieczanej i transakcji zabezpieczających. W przypadku relacji opartych o wskaźnik EURIBOR Bank nie identyfikuje niepewności związanej z reformą IBOR. 21.4 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Instrumenty zabezpieczające przepływy pieniężne 322 491 671 573 142 274 1 678 933 Instrumenty zabezpieczające wartość godziwą 13 631 11 058 35 865 0 Razem 336 122 682 631 178 139 1 678 933 W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych Stopy procentowej CFH Kredyty/Obligacje 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty zabezpieczające Wartość nominalna 18 455 064 21 635 408 Wartość bilansowa – aktywa 322 491 142 274 Wartość bilansowa – zobowiązania 671 573 1 678 933 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające Pochodne instrumenty zabezpieczające Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego stanowiące podstawę wyznaczenia kwoty nieefektywności zabezpieczenia -394 451 -1 539 017 Zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego ujęte w pozostałych całkowitych dochodach 250 268 -1 062 443 Kwota przeniesiona w okresie z pozostałych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat 812 374 702 688 Podatek odroczony -201 902 68 353 Kwota nieefektywności zabezpieczenia rozpoznana w rachunku zysków i strat 6 408 -1 807 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano kwotę nieefektywności zabezpieczenia, wskazanej powyżej Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Pozycje zabezpieczane Kwota zmiany wartości godziwej derywatu hipotetycznego reprezentującego pozycję zabezpieczaną, która to zmiana jest podstawą do oszacowania nieefektywności zabezpieczenia w danym okresie 397 197 1 541 257 Saldo pozycji kapitału z tytułu CFH dla relacji, dla których rachunkowość zabezpieczeń będzie kontynuowana po zakończeniu danego okresu sprawozdawczego 860 740 -291 402 Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 31.12.2023 31.12.2022 Transakcje stopy procentowej - SWAP 18 455 064 21 635 408 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 48 Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 31.12.2023 31.12.2022 Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 18 455 064 21 635 408 Profil rozkładu w czasie kwot nominalnych oraz odpowiadających im średnich stawek procentowych instrumentów zabezpieczających 31.12.2023 wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji poniżej 1 roku od 1 roku do 3 lat od 3 do 5 lat nominał (zł) średnia % nominał (zł) średnia % nominał (zł) średnia % Swapy na stopę procentową (IRS PLN) 4 865 000 2,62 9 922 000 2,39 3 155 000 5,90 Swapy na stopę procentową (IRS EUR) 339 144 -0,37 173 920 -0,28 0 0,00 31.12.2022 wartość nominalna instrumentów o terminie pozostającym do realizacji poniżej 1 roku od 1 roku do 3 lat od 3 do 5 lat nominał (zł) średnia % nominał (zł) średnia % nominał (zł) średnia % Swapy na stopę procentową (IRS PLN) 5 965 000 1,50 7 757 000 2,52 7 360 000 2,72 Swapy na stopę procentową (IRS EUR) 0 0,00 365 812 -0,37 187 596 -0,28 Aktywa finansowe - Instrumenty zabezpieczające 31.12.2023 31.12.2022 Poziom 2 322 491 142 274 Transakcje stopy procentowej - SWAP 322 491 142 274 Razem 322 491 142 274 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 ≤ 1W 265 0 > 1M ≤ 3M 11 371 94 > 3M ≤ 6M 9 004 8 398 > 6M ≤ 1Y 11 004 2 602 > 1Y ≤ 2Y 67 818 36 998 > 2Y ≤ 5Y 223 029 94 182 Razem 322 491 142 274 Zobowiązania finansowe-Instrumenty zabezpieczające 31.12.2023 31.12.2022 Poziom 2 671 573 1 678 933 Transakcje stopy procentowej - SWAP 671 573 1 678 933 Razem 671 573 1 678 933 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 > 1W ≤ 1M 0 373 > 1M ≤ 3M 1 106 0 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 49 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 > 3M ≤ 6M 15 817 20 682 > 6M ≤ 1Y 80 781 224 299 > 1Y ≤ 2Y 148 148 307 097 > 2Y ≤ 5Y 425 721 1 126 482 Razem 671 573 1 678 933 Inne dochody całkowite z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych 01.01.2023- 31.12.2023 01.01.2022- 31.12.2022 Inne dochody całkowite na początek okresu brutto -1 476 584 -1 116 829 Zyski/straty odniesione na inne dochody całkowite w okresie 250 268 -1 062 443 Kwota przeniesiona w okresie z innych dochodów całkowitych do rachunku zysków i strat, w tym: 812 374 702 688 - wynik z tytułu odsetek -812 374 -702 688 Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu brutto -413 942 -1 476 584 Efekt podatkowy 78 649 280 551 Skumulowane inne dochody całkowite na koniec okresu netto -335 293 -1 196 033 Nieefektywna część zabezpieczenia przepływów pieniężnych rozpoznana w rachunku zysków i strat w pozycji wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 6 408 -1 807 Wpływ w okresie na inne dochody całkowite brutto 1 062 642 -359 755 Podatek odroczony z tytułu zabezpieczenia przepływów pieniężnych -201 902 68 353 Wpływ w okresie na inne dochody całkowite netto 860 740 -291 402 W tabelach poniżej zostały zaprezentowane wartości godziwe i wartości nominalne instrumentów zabezpieczających i zabezpieczanych w rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej. 31.12.2023 POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody zamortyzowanego kosztu Instrumenty zabezpieczające Wartość nominalna 406 103 0 Wartość bilansowa – aktywa 13 631 0 Wartość bilansowa – zobowiązania 10 768 0 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające Pochodne instrumenty zabezpieczające Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego -17 137 0 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano zmianę wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Pozycje zabezpieczane Wartość bilansowa – aktywa 404 688 0 Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w bilansie – aktywa 0 0 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Kwota zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej 18 479 0 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której zaprezentowano zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 50 31.12.2022 POWIĄZANIE FVH IRS OBLIGACJE - zabezpieczenie papierów wartościowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody zamortyzowanego kosztu Instrumenty zabezpieczające Wartość nominalna 156 643 250 000 Wartość bilansowa – aktywa 19 502 16 363 Wartość bilansowa – zobowiązania 0 0 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające Pochodne instrumenty zabezpieczające Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego 16 490 -2 158 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano zmianę wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Pozycje zabezpieczane Wartość bilansowa – aktywa 144 056 189 458 Skumulowana niezamortyzowana kwota korekty do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej uwzględniona w wartości bilansowej pozycji zabezpieczanej ujętej w bilansie – aktywa 0 -6 444 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody Inwestycyjne aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Kwoty zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej -15 915 1 010 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której zaprezentowano zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 31.12.2023 31.12.2022 Transakcje stopy procentowej - SWAP 406 103 406 643 Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 406 103 406 643 Aktywa finansowe - Instrumenty zabezpieczające 31.12.2023 31.12.2022 Poziom 2 13 631 35 865 Transakcje stopy procentowej - SWAP 13 631 35 865 Razem 13 631 35 865 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 > 1Y ≤ 2Y 3 465 16 363 > 2Y ≤ 5Y 10 166 19 502 Razem 13 631 35 865 Zobowiązania finansowe-Instrumenty zabezpieczające 31.12.2023 31.12.2022 Poziom 2 10 768 0 Transakcje stopy procentowej - SWAP 10 768 0 Razem 10 768 0 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 > 5Y ≤ 10Y 10 768 0 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 51 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 Razem 10 768 0 31.12.2023 POWIĄZANIE FVH IRS DEPOZYTY Instrumenty zabezpieczające Wartość nominalna 25 000 Wartość bilansowa – aktywa 0 Wartość bilansowa – zobowiązania 290 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano instrument zabezpieczający Pochodne instrumenty zabezpieczające Kwota zmiany wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego -279 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której rozpoznano zmianę wartości godziwej instrumentu zabezpieczającego Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Pozycje zabezpieczane Wartość bilansowa – pasywa 25 000 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano pozycję zabezpieczaną Zobowiązania wobec klientów Kwota zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej - pasywa -229 Nazwa linii w bilansie, w której zaprezentowano zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej Zmiany wyceny do wartości godziwej z tytułu zabezpieczanego ryzyka Kwota zmiany wartości godziwej pozycji zabezpieczanej 229 Nazwa linii rachunku zysków i strat, w której zaprezentowano zmiany wyceny do wartości godziwej pozycji zabezpieczanej Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 31.12.2023 31.12.2022 Transakcje stopy procentowej - SWAP 25 000 0 Instrumenty zabezpieczające (wartość nominalna) 25 000 0 Zobowiązania finansowe-Instrumenty zabezpieczające 31.12.2023 31.12.2022 Poziom 2 290 0 Transakcje stopy procentowej - SWAP 290 0 Razem 290 0 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 > 2Y ≤ 5Y 290 0 Razem 290 0 21.5 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów Na potrzeby ujawnień zgodnie z MSSF 7, Bank szacuje wartość zmiany wycen instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka przy założeniu równoległego przesunięcia krzywych dochodowości o 50pb. W tym celu Bank konstruuje krzywe dochodowości w oparciu o dane rynkowe. Bank analizuje, jaki wpływ na wycenę transakcji będzie miała zmiana krzywych dochodowości dla portfela instrumentów pochodnych o liniowym profilu ryzyka objętych rachunkowością zabezpieczeń. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 52 Szacunkowa zmiana wyceny 31.12.2023 31.12.2022 scenariusz scenariusz scenariusz scenariusz +50pb -50pb +50pb -50pb Transakcje stopy procentowej – SWAP -133 925 133 925 -172 528 172 528 22 Należności od klientów 22.1 Zasady rachunkowości Na dzień 31.12.2023 r. oraz na 31.12.2022 r. Bank posiadał w tej kategorii należności z tytułu kredytów i pożyczek, skupione wierzytelności oraz inne należności od klientów. Ponadto Bank prezentuje w tej pozycji również transakcje zakupu z przyrzeczeniem sprzedaży na papierach wartościowych kierując się treścią ekonomiczną transakcji. Ocenie podlega czy zawarcie transakcji kupna/sprzedaży papierów wartościowych wiąże się z przeniesieniem ryzyka i korzyści z danego papieru wartościowego. W przypadku transakcji dotychczas zawieranych przez Bank zachowane zostaje zasadniczo całe ryzyko i korzyści po stronie zbywającego papiery wartościowe, ponieważ ryzyko zmiany wartości bieżącej składnika aktywów netto nie zmienia się istotnie w wyniku jego przeniesienia. Oznacza to, że zarówno transakcje kupna papierów wartościowych z jednoczesnym przyrzeczeniem odsprzedaży (revers repo, buy-sell-back), jak i transakcje sprzedaży papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu (repo, sell-buy-back) są prezentowane w bilansie Banku jako odpowiednio: zdeponowane u nabywcy papieru wartościowego lokaty lub przyjęte od nabywcy papieru wartościowego depozyty. Papiery wartościowe będące przedmiotem transakcji sprzedaży z przyrzeczeniem odkupu nie są wyłączane ze sprawozdania z sytuacji finansowej i podlegają wycenie według zasad określonych dla poszczególnych portfeli papierów wartościowych. Różnica pomiędzy ceną sprzedaży a ceną odkupu jest traktowana odpowiednio jako koszty albo przychody odsetkowe. Bank wycenia należności od klientów wg zamortyzowanego kosztu, ponieważ utrzymywane są w modelu biznesowym, którego celem jest realizacja przepływów pieniężnych zgodnie z warunkami umownymi, a kontraktowe przepływy pieniężne zawierają spłatę wyłącznie kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej. Szczegółowe zasady rachunkowości w zakresie klasyfikacji opisano w nocie 20.1. Klasyfikacja i oszacowanie strat oczekiwanych dokonywane przez Bank, uwzględniają wymogi: • MSSF 9 „Instrumenty finansowe” • Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącej zasad klasyfikacji ekspozycji kredytowych, szacowania i ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zarządzania ryzykiem kredytowym wydanej w kwietniu 2021 r., • Rozporządzenia UE nr 575/2013, art. 178 oraz wytycznych EBA/GL/2016/07 dotyczących stosowania definicji niewykonania zobowiązania oraz Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3/10/2019 w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego oraz Rozporządzenia UE nr 2021/451, załącznik V. Klasyfikacja należności od klientów Zgodnie z metodą wyceny wg zamortyzowanego kosztu, Bank dokonuje oszacowania odpisów i rezerw na straty oczekiwane. Zasady oszacowania odpisów obejmują podział należności od klientów na 3 kategorie (koszyki) jakości implikujące sposób i horyzont szacowania odpisów: • Koszyk 1, należności bez przesłanek utraty wartości oraz bez istotnego pogorszenia jakości od momentu początkowego ujęcia, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 53 • Koszyk 2, należności bez przesłanek utraty wartości, ale charakteryzujące się istotnym pogorszeniem jakości kredytowej od momentu początkowego ujęcia, • Koszyk 3, należności z przesłankami utraty wartości. Horyzont szacowania strat oczekiwanych Należności klasyfikowane do Koszyka 1 podlegają oszacowaniu strat oczekiwanych w horyzoncie 12 miesięcy. Należności klasyfikowane do Koszyka 2 i 3 podlegają oszacowaniu strat w horyzoncie life-time (dożywotniego szacowanego horyzontu życia należności). Horyzont life-time stosuje się również zawsze w przypadku ekspozycji, które na datę nabycia lub utworzenia dotknięte były utratą wartości ze względu na ryzyko kredytowe (tzw. purchased or originated credit impaired, POCI) bez względu na ich jakość kredytową na datę wyceny. Dodatkowo Bank wyodrębnia grupę ekspozycji niskiego ryzyka (ang. low credit risk), które są wyłączone z oceny występowania istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego i podlegają wycenie w horyzoncie 12 miesięcy (lub zapadalności, o ile krótszy). Do grupy tej Bank kwalifikuje: ekspozycje wobec skarbu państwa (Ministerstwo Finansów, Narodowy Bank Polski, Bank BGK, etc.). Definicja odpisu Odpis stanowi różnicę pomiędzy wartością ekspozycji brutto a spodziewanymi odzyskami po uwzględnieniu statusu/prawdopodobieństwa default w zadanym horyzoncie. W przypadku należności POCI, odpis stanowi dodatnią lub ujemną różnicę pomiędzy skumulowanym poziomem strat szacowanym na datę wyceny, a skumulowanym poziomem strat w dniu nabycia/wytworzenia należności. W przypadku stwierdzenia nieściągalności, Bank spisuje należności w całości lub części w ciężar odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości. Kwoty należności spisanych odzyskane w późniejszych okresach pomniejszają wartość odpisów utworzonych z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat. Szczegółowe zasady wyłączania składników aktywów finansowych zostały opisane w nocie 3.4. 22.2 Zasady klasyfikacji (wyznaczania jakości kredytowej /koszyków) Na każdy dzień bilansowy Bank dokonuje oceny jakości kredytowej posiadanych należności i dokonuje ich klasyfikacji do odpowiednich kategorii (koszyków) ryzyka. Koszyk 3, z przesłankami utraty wartości Bank definiuje przesłanki utraty wartości w oparciu o regulacje i wytyczne nadzorcze: • Rozporządzenie UE nr 575/2013, art. 178 oraz wytyczne EBA/GL/2016/07 dotyczące stosowania definicji niewykonania zobowiązania oraz Rozporządzenie Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 3.10.2019 w sprawie poziomu istotności przeterminowanego zobowiązania kredytowego oraz Rozporządzenia UE nr 2021/451, • Rekomendację R Komisji Nadzoru Finansowego dotyczącej zasad klasyfikacji ekspozycji kredytowych, szacowania i ujmowania oczekiwanych strat kredytowych oraz zarządzania ryzykiem kredytowym wydanej w kwietniu 2021 roku. oraz własne doświadczenia związane z zarządzaniem ryzykiem kredytowym. Bank stosuje definicję default zgodną z definicją ekspozycji credit-impaired (Koszyk 3) oraz z definicją ekspozycji nieobsługiwanych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 54 Bank, zgodnie z art. 178 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 575/2013: • w przypadku ekspozycji detalicznych stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie poszczególnych instrumentów kredytowych (z uwzględnieniem zarażania w przypadku istotnych dla całej relacji zaległości), • w przypadku ekspozycji komercyjnych stosuje definicję niewykonania zobowiązania na poziomie dłużnika. Kluczowe przesłanki utraty wartości to: • znaczące opóźnienie w spłacie, rozumiane jako opóźnienie w spłacie przez okres dłuższy niż 90 dni, przy jednoczesnym spełnieniu kryterium istotności kwoty zaległej (tj. 400 zł dla klientów indywidualnych i 2 tys. zł dla klientów komercyjnych oraz 1% kwoty zaległej do łącznego zaangażowania), • znaczące pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej (w tym znaczące pogorszenie wewnętrznej oceny scoringowej/ratingowej) wpływające na zagrożenie wywiązania się klienta z pierwotnych warunków umownych dotyczących obsługi zobowiązań wobec Banku, • restrukturyzacja rozumiana jako przyznane udogodnienie w warunkach finansowania na skutek istotnych trudności finansowych kredytobiorcy, jeżeli między innymi wpływa na obniżenie NPV aktywa o ponad 1%, wprowadza ratę balonową lub istotnie odracza obsługę rat kapitałowych, • złożenie przez klienta biznesowego wniosku o postępowanie restrukturyzacyjne, upadłościowe, likwidacyjne, • skuteczne wypowiedzenie umowy, • upadłość konsumencka klienta indywidualnego, • zgon klienta indywidualnego (z uwzględnieniem wpływu na zagrożenie obsługi długu w przypadku wspólnych zobowiązań wielu dłużników), • brak informacji o miejscu pobytu klienta indywidualnego o ile wpływa negatywnie na terminowość obsługi zaangażowania, • utrata pracy klienta indywidualnego (rozpoznawana na podstawie oceny braku możliwości spłaty zadłużenia przez klienta na skutek utraty pracy), • wszczęcie postępowania sądowego lub egzekucyjnego, • kwestionowanie ekspozycji przez dłużnika, • wyłudzenie, • zaprzestanie działalności, • odpisanie / sprzedaż ze stratą, • realizacja gwarancji, • default klienta indywidualnego na skutek rozpoznania defaultu na jego jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG). Powyższy katalog stanowi zbiór otwarty. W przypadku wystąpienia zdarzenia mogącego stanowić przesłankę utraty wartości, nieobjętego ww. katalogiem ocenia się jego istotność dla ryzyka niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Banku w oparciu o pierwotne warunki umowne i jeśli jest to zasadne, dokonuje się oznaczenia przesłanek utraty wartości. Bank dokonuje oceny wszystkich ekspozycji kredytowych klienta pod kątem identyfikacji obiektywnych przesłanek utraty wartości w trybie dziennym w zakresie przesłanek o charakterze ilościowym i procesowym oraz według najbardziej aktualnych danych w dniu dokonywania oceny w zakresie przesłanek o charakterze oceny sytuacji finansowej klienta. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 55 Proces identyfikacji default realizowany jest w dedykowanym, scentralizowanym systemie, gdzie ocena wszystkich dłużników Banku i Grupy Kapitałowej dokonywana jest według jednolitych kryteriów. W roku 2023, mimo występowania istotnych negatywnych zjawisk zewnętrznych (okres post-pandemiczny, wojna w Ukrainie, otoczenie wysokich stóp procentowych i innych wyzwań makroekonomicznych), Bank nie identyfikował zasadności wprowadzenia zmian w zakresie zasad rozpoznawania przesłanek utraty wartości. Jedyne zmiany wynikały z dostosowania do wymogów nadzorczych i dotyczyły uniezależnienia rozpoznawania przesłanek dotyczących wypowiedzenia i zgonu od występowania przeterminowania, przy czym zmiana ta miała marginalny wpływ na skalę i strukturę portfela z przesłankami utraty wartości. Koszyk 2, bez przesłanek utraty wartości, z istotnym pogorszeniem od początkowego ujęcia Dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości, na każdy dzień sprawozdawczy Bank dokonuje oceny czy ryzyko kredytowe związane z danym instrumentem finansowym istotnie wzrosło od dnia jego początkowego ujęcia. W celu dokonania takiej oceny Bank porównuje szacowane ryzyko niewykonania zobowiązania w horyzoncie life-time dla danego instrumentu finansowego ustalone na dzień sprawozdawczy z ryzykiem niewykonania zobowiązania dla tego instrumentu finansowego w analogicznym okresie ustalone w dniu początkowego ujęcia. Począwszy od 31 grudnia 2021, Bank wprowadził z zakresie zasad identyfikacji ekspozycji z istotnym pogorszeniem ryzyka kredytowego, wymogi Rekomendacji R Komisji Nadzoru Finansowego. Zasady identyfikacji istotnego wzrostu ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia oparte są na: • przesłankach o charakterze jakościowym i • przesłankach o charakterze ilościowym. Do przesłanek o charakterze jakościowym Bank zalicza: • występowanie przeterminowania przekraczającego 30 dni, • klasyfikację klienta na listę podwyższonego ryzyka („watch lista”), • forbearance, o ile nie oznacza przesłanek utraty wartości, • identyfikację istotnego ryzyka (branży, sektora lub grupy klientów), • brak początkowej lub bieżącej oceny scoringowej, • osiągnięcie bieżącej oceny scoringowej lub ratingowej powyżej ustalonych poziomów masterskali, • występowanie przeterminowania przekraczającego 90 dni, które ze względu na nieistotność nie stanowi przesłanki default, • zjawiska/zdarzenia procesowe, którym nie towarzyszy powstanie zaległości/przeterminowania przez co nie skutkują klasyfikacją default (w tym np. utrata pracy, brak informacji o miejscu pobytu dłużnika), • default na innym rachunku klienta detalicznego. Do przesłanek o charakterze ilościowym Bank zalicza: • wzrost powyżej zdefiniowanych progów istotności, skumulowanego prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania w okresie do zapadalności ustalonego na datę wyceny w stosunku do analogicznego ustalenia w dacie udzielenia zaangażowania, gdzie skumulowane prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania określane jest z wykorzystaniem modeli life-time PD. W zakresie wyznaczenia istotności pogorszenia ryzyka kredytowego Bank stosuje próg względny. Względne progi istotności pogorszenia ryzyka kredytowego definiowane są na moment udzielenia zaangażowania i przyjmują stały poziom, który dywersyfikowany jest według pierwotnej jakości kredytowej opisanej masterskalą ratingową odrębnie dla segmentu klientów detalicznych i klientów biznesowych. Progi istotności pogorszenia mają tendencję spadkową wraz z wzrostem początkowego poziomu ryzyka. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 56 W procesie definiowania względnych progów istotności Bank wykorzystuje szeroką paletę analiz, do których zasadniczo należą; minimalizacja błędów klasyfikacji, rozkład ocen ryzyka kredytowego, stopa niewykonania zobowiązania, koncentracja ocen ryzyka kredytowego, migracja ocen ryzyka kredytowego, jakość modeli wykorzystywanych do oceny ryzyka kredytowego, zwrot z aktywów, zależność stopy niewykonania zobowiązania od czynników makroekonomicznych, referencja do nadzorczego backstop, benchmark w zakresie progów istotności pogorszenia ryzyka kredytowego stosowanych przez inne banki. Ekspozycje klasyfikowane do Koszyka 2 zostają przeklasyfikowane do Koszyka 1, jeśli ustąpią wszystkie zdarzenia klasyfikujące je do Koszyka 2. W zakresie poszczególnych typów przesłanek stosowane są adekwatne dla danego zjawiska okresy obserwacji, w tym np. dla przesłanek „klasyfikacja klienta na listę podwyższonego ryzyka” okresy potwierdzające ustabilizowane ustąpienie przyczyn zdarzenia. W szczególności, po ustąpieniu przesłanki utraty wartości „restrukturyzacja”, ekspozycja jeszcze przez co najmniej 24 miesiące klasyfikowana jest jako forbearance, co skutkuje w tym okresie klasyfikacją do Koszyka 2. Identyfikacja przesłanek istotnego pogorszenia ryzyka kredytowego dokonywana jest na poziomie pojedynczej ekspozycji. Koszyk 1, bez przesłanek utraty wartości, bez istotnego pogorszenia od początkowego ujęcia Ekspozycje kredytowe klientów, dla których nie identyfikuje się przesłanek utraty wartości oraz dla których Bank nie stwierdził istotnego pogorszenia jakości kredytowej od początkowego ujęcia klasyfikowane są do Koszyka 1. Klasyfikacja forbearance Ekspozycje, wobec których stosowane są udogodnienia przyznawane klientom ze względu na pogorszoną sytuację finansową, klasyfikowane są jako ekspozycje restrukturyzowane (forbearance). Dla celów klasyfikacji do forbearance, za pogorszoną sytuację finansową klienta Bank uznaje zdarzenie, kiedy na moment przyznawania udogodnienia występują poniższe: • w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub • na restrukturyzowanym rachunku klienta ocena jakości wskazała wystąpienie pogorszenia ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia lub • klient był na liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia. Dla celów klasyfikacji ekspozycji forbearance za nieobsługiwaną (skutkującej identyfikacją przesłanki utraty wartości) Bank uznaje zdarzenie, kiedy na moment przyznawania udogodnienia występują co najmniej poniższe: • ekspozycja jest uznawana za nieobsługiwaną (tj. występują inne przesłanki utraty wartości) lub • na skutek zastosowania udogodnienia dochodzi do zmniejszenia zobowiązań finansowych poprzez umorzenie istotnej części ekspozycji lub udzielone udogodnienie powoduje spadek NPV restrukturyzowanej ekspozycji o ponad 1% lub • zastosowany plan spłaty nie jest oparty na wiarygodnych założeniach makroekonomicznych oraz ocenie kredytobiorcy w zakresie zdolności i gotowości do spłaty lub • zmieniona umowa zawiera istotne odroczenia w zakresie rozpoczęcia spłaty (dla kapitału powyżej 2 lat) lub • zmieniona umowa przewiduje dużą płatność ryczałtową (balonową) na koniec zmienionego harmonogramu spłat. Ekspozycje forbearance klasyfikowane są do Koszyka 2, ekspozycje forbearance nieobsługiwane stanowiące przesłankę default klasyfikowane są do Koszyka 3. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 57 Zasady klasyfikacji ekspozycji objętych kluczowymi ustawowymi instrumentami wsparcia klientów Do kluczowych ustawowych narzędzi wsparcia klientów dostępnych między innymi ze względu na sytuacje makroekonomiczną, Bank zalicza: • Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, • moratoria dostępne dla klientów, którzy utracili źródło dochodów, • moratoria płatnicze dla złotowych portfeli hipotecznych. Ekspozycje objęte Funduszem Wsparcia Kredytobiorców oraz ekspozycje objęte moratoriami dla klientów, którzy utracili źródło dochodu, są przez Bank klasyfikowane do forbearance i w konsekwencji do Koszyka 2 (o ile nie spełniają przesłanek utraty wartości / default, które skutkowałyby klasyfikacją do Koszyka 3). Ekspozycje hipoteczne objęte moratoriami płatniczymi podlegają ogólnym zasadom klasyfikacji, gdzie fakt skorzystania z moratoriów nie spełnia warunków udogodnienia oferowanego ze względu na pogorszoną sytuację finansową jako, że nie stanowi ona kryterium dla skorzystania z instrumentu. W okresach zawieszania wymagalności, Bank wstrzymuje naliczanie zaległości/przeterminowania powracając do kontynuacji naliczania w dacie zakończenia okresu zawieszenia. 22.3 Istotne szacunki i osądy - odpisy na straty oczekiwane z tytułu utraty wartości Zgodnie z MSSF 9, dla wszystkich instrumentów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie lub w wartości godziwej przez inne całkowite dochody oraz gwarancji finansowych i zobowiązań do udzielenia finansowania, Bank dokonuje oszacowania odpisów na oczekiwane straty kredytowe. Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji bez przesłanek utraty wartości (Koszyk 1 i Koszyk 2) Ekspozycje, dla których nie zidentyfikowano przesłanek utraty wartości, ocenia się z zachowaniem zasady homogeniczności względem profilu ryzyka i tworzy odpis służący pokryciu strat oczekiwanych (expected credit loss, ECL). Oszacowanie strat oczekiwanych dla ekspozycji desygnowanych do Koszyka 1 oraz Koszyka 2 dokonywane jest w oparciu o: • szacowaną wartość ekspozycji w momencie niewykonania zobowiązania (model EAD), • szacowany rozkład ryzyka niewykonania zobowiązania w ciągu życia ekspozycji (model life-time PD oparty o modele scoringowe i ratingowe), • szacowany poziom straty w przypadku niewywiązania się klienta z zobowiązań (model LGD). Model EAD obrazuje spodziewany rozkład zaangażowania danej ekspozycji kredytowej w okresie do zapadalności. Dla produktów z harmonogramami spłat, model oparty jest na przepływach kontraktowych modyfikowanych o efekt przedpłat/niedopłat. Dla produktów bez harmonogramów spłat, model oparty jest na średnim spodziewanym wykorzystaniu przyznanego limitu kredytowego w okresie do zapadalności, a dla produktów bez zdefiniowanej zapadalności dodatkowo na średnim spodziewanym wykorzystaniu limitu w behawioralnym okresie życia. Model life-time PD obrazuje spodziewany, w horyzoncie life-time, rozkład prawdopodobieństwa default każdej ekspozycji. Model korzysta z następujących źródeł informacji: • ocena ratingowa wyznaczona w adekwatnym dla klienta systemie ratingowym stanowiącą najlepsze oszacowanie jego bieżącego standingu, • informacje o grupie segmentowej/produktowej, • czynniki ryzyka informujące o momencie ekspozycji w cyklu życia. Owe trzy źródła informacji wykorzystywane są do wyznaczenia homogenicznych pul, dla których następuje estymacja rozkładu prawdopodobieństwa default. Model jest stosowany zarówno do wyznaczenia inicjalnego poziomu ryzyka kredytowego, w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów, jak i oszacowania bieżącego poziomu ryzyka. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 58 Model LGD obrazuje spodziewany poziom straty z ekspozycji, w przypadku której nastąpi niewywiązanie się klienta z zobowiązań. Bank w ramach konstrukcji modeli LGD dąży do jak najpełniejszego pokrycia portfela ekspozycji niepracujących zaawansowanymi modelami statystycznymi umożliwiającymi prognozę odzysku dla poszczególnych ekspozycji. Finalna wartość LGD uwzględnia w sposób zindywidualizowany wycenę zabezpieczeń każdej z transakcji. Bank stosuje zasadę tzw. minimalnego poziomu straty (LGD floor), nie dopuszczając do występowania zerowych odpisów. Oszacowanie poszczególnych parametrów dokonywane jest na poziomie homogenicznych grup ekspozycji wykazujących wspólne cechy w zakresie opisywanego zjawiska. Dla Koszyka 1, horyzont oszacowania obejmuje okres najbliższych 12 miesięcy (lub zapadalności o ile krótszy). Dla Koszyka 2 (w tym POCI) obejmuje okres do spodziewanej zapadalności. Zasady szacowania odpisów dla ekspozycji ze zidentyfikowanymi przesłankami utraty wartości (Koszyk 3) Ekspozycje, dla których stwierdzono przesłanki utraty wartości, dzielone są na wyceniane indywidualnie lub wyceniane grupowo (kolektywnie). Do celów wyceny kolektywnej identyfikowane są grupy o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego, które pod względem utraty wartości ocenia się zbiorczo. Wycena grupowa oparta na modelach LGD, uwzględnia między innymi zachowania behawioralne w zakresie obsługi długu oraz czas pozostawania danej ekspozycji w default oraz uwzględnia specyfikę danej grupy pod kątem oczekiwanych odzysków oraz indywidualną wartość zabezpieczeń każdej z ekspozycji. W zależności od stosowanego przez Bank modelu LGD parametry odpisu są wyznaczane: • indywidualnie jako poziom odzysku dla każdego rachunku, bazujący na jego indywidualnych cechach wynikających z historycznych spłat na rachunku, procesu windykacyjnego, historii klienta w Banku, historii klienta w BIK oraz struktury przesłanek lub • pulowo w oparciu o informację dotyczące segmentu produktowego / czasu przebywania ekspozycji w stanie utraty wartości. Metodyka i założenia modeli LGD przyjętych do oszacowania przyszłych przepływów pieniężnych są regularnie analizowane, kalibrowane i walidowane w celu zmniejszenia rozbieżności pomiędzy stratami oczekiwanymi a rzeczywistymi. Ocena indywidualna obowiązuje dla ekspozycji klientów biznesowych zagrożonych utratą wartości przekraczających próg łącznego zaangażowania na poziomie 3 mln zł. Ocenę indywidualną dopuszcza się także dla innych ekspozycji zagrożonych utratą wartości, w przypadku których, Bank nie jest w stanie wyodrębnić grupy aktywów o podobnych charakterystykach ryzyka kredytowego lub nie posiada wystarczającej próby do oszacowania parametrów grupowych. Wycena indywidualna opiera się na analizie scenariuszowej. Każdy scenariusz posiada przypisane prawdopodobieństwo realizacji oraz oczekiwane odzyski odzwierciedlające prowadzone wobec klienta strategie restrukturyzacyjno-windykacyjne. Ekspozycje obejmowane indywidualną lub grupową metodą oszacowania, dla których Bank nie identyfikuje jednostkowej straty, są grupowane w homogeniczne populacje, dla których Bank ustala minimalny poziom straty (tzw. LGD floor). 22.4 Przyszłe czynniki makroekonomiczne w ocenie jakości kredytowej i szacowaniu strat Czynniki makroekonomiczne Zgodnie z MSSF 9, zarówno ocena istotnego pogorszenia jakości kredytowej jak i szacowanie odpisów, poza odzwierciedleniem bieżącej jakości portfela kredytowego uwzględnia oczekiwane czynniki makroekonomiczne (FLI, forward-looking-information), które będą występować w przyszłości. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 59 Bank zapewnia uwzględnienie przyszłych czynników makroekonomicznych we wszystkich istotnych komponentach oszacowania oczekiwanych strat kredytowych. Wypracowane dla poszczególnych parametrów ryzyka korekty FLI zapewniają dostosowanie oszacowania parametrów ryzyka do przyszłych czynników makroekonomicznych i są uwzględniane na poziomie poszczególnych ekspozycji. W ramach poszczególnych modeli parametrów straty oczekiwanej Bank opracował rozwiązania ekonometryczne i analizy wrażliwości umożliwiające ocenę wpływu scenariuszy makroekonomicznych na zachowanie portfela kredytowego. W szczególności Bank stosuje modele ekonometryczne opisujące zmiany parametrów DR (default rate) oraz LGD (loss given default) w zależności od scenariuszy makroekonomicznych. Scenariusze te przygotowywane są w Banku przez Dział Analiz Makroekonomicznych. Zawierają one zestaw najważniejszych zmiennych makroekonomicznych i finansowych. Każdorazowo scenariusze przygotowywane są w trzech wariantach: bazowym, optymistycznym i pesymistycznym, w taki sposób aby prawdopodobieństwo zaistnienia każdego ze scenariuszy wynosiło odpowiednio 50%, 25%, 25%. W każdym z nich Bank wylicza wartości DR oraz LGD, które następnie są uśredniane według wag przypisanych scenariuszom. Na dzień 31 grudnia 2023 roku, za kluczowe obszary ryzyka makroekonomicznego Bank uznaje: Bezpośredni wpływ i skutki wojny w Ukrainie dla portfela kredytowego powiązanego z osobami będącymi obywatelami krajów zaangażowanych w wojnę/podmiotów gospodarczych prowadzących działalność powiązaną z regionem Bank intensywnie monitoruje i analizuje wpływ sytuacji geopolitycznej związanej z wojną w Ukrainie na jakość portfela kredytowego. W zakresie segmentu klientów indywidualnych, udział w portfelu klientów z obywatelstwem ukraińskim, rosyjskim, białoruskim oscyluje wokół 1,4%. Są to klienci mieszkający i osiągający dochody w Polsce. Bank kontynuuje intensywny monitoring portfela, ale nie identyfikuje w tym zakresie istotnego zagrożenia. W zakresie segmentu klientów biznesowych, Bank identyfikuje portfel narażony na skutki eskalacji działań wojennych w Ukrainie w oparciu o adresy (siedziby, korespondencyjne, rezydencji), informacje z monitoringu indywidualnego oraz istotny udział wpływów/przelewów pochodzących z/do krajów zaangażowanych w konflikt zbrojny. W populacji tej, Bank identyfikuje około 60 klientów z ekspozycją ok. 64 mln zł. Wyniki monitoringu wskazują, że pogorszenie jakości i wzrost ryzyka obsługi długu jest nieznaczny. Skutki pandemii Mimo, że w okresie pandemii Bank nie doświadczał istotnego pogorszenia jakości portfela kredytowego, uznaje się, że skutki pandemii - w powiązaniu z innymi wyzwaniami globalnymi i makroekonomicznymi – mogą mieć nadal negatywny wpływ na wybrane obszary działalności gospodarczej (między innymi ze względu na zaburzone łańcuchy dostaw). Złożone otoczenie makroekonomiczne (między innymi będące skutkiem powyższych czynników) i jego wpływ na portfel kredytowy Z uwagi na istotne – bezprecedensowe - zmiany w środowisku makroekonomicznym (zmiany poziomu stóp procentowych, inflacji, kursów walut, cen nośników energii) komponent FLI w wycenie portfela ma istotne znaczenie odzwierciedlając oczekiwania Banku w zakresie scenariuszowego rozwoju czynników makroekonomicznych. W szczególności w zakresie metodyki zastosowanej dla parametru PD Bank stosuje: • dla segmentu klienta indywidualnego, modele ekonometryczne uzależniające ewolucję poziomu DR od czynników makroekonomicznych w poszczególnych scenariuszach, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 60 • dla segmentu klienta biznesowego nieprowadzącego pełnej księgowości model ekonometryczny prognozujący poziom DR w zależności od czynników makro, • dla segmentu klienta biznesowego prowadzącego pełną księgowość modele branżowe umożliwiające symulację oceny ratingowej klienta zasilone aktualnymi informacjami dotyczącymi zmiany otoczenia makroekonomicznego z uwzględnieniem aktualnych poziomów przychodów ze sprzedaży oraz poziomu marży. W obszarze parametru LGD stosowane jest rozwiązanie uzależniające poziom uzdrowień od dynamiki zmian czynników makroekonomicznych takich jak Produkt Krajowy Brutto oraz inflacja (zakres i wrażliwość na dany czynnik były dostosowywane w zależności od segmentu modelu). W zakresie zabezpieczeń uwzględnianych w wycenie utraty wartości ekspozycji kredytowych, Bank uwzględnia ryzyko wpływu na wartość zabezpieczeń negatywnych przyszłych czynników makroekonomicznych i stosuje dodatkowy haircut ponad bieżące wyceny rynkowe i szacowane stopy odzysku obrazujące odzyskiwalność ekonomiczną zabezpieczeń. Kluczową zmienną wykorzystywaną do oceny przyszłych wartości parametrów PD oraz LGD, wprowadzoną przez Bank do wykorzystywanych modeli, jest inflacja, rozumiana jako średnia w okresie roczna dynamika cen konsumenckich (wskaźnik CPI). Stosowane modele w obszarze parametru PD zakładają niekorzystny wpływ inflacji na dochód rozporządzalny gospodarstw domowych, tak że wzrost inflacji zwiększa ryzyko nieobsłużenia zobowiązań kredytowych. Stosowane modele zakładają stabilizację wartości Default Rate po upływie od 4 do 6 kwartałów od stabilizacji wskaźnika CPI. Ponadto inflacja CPI może wpływać na inne zmienne makroekonomiczne, np. stopy procentowe. Wzajemne zależności pomiędzy zmiennymi makroekonomicznymi uwzględniane są na etapie tworzenia scenariuszy. W zakresie parametru LGD Bank uwzględnia bezpośrednio wpływ CPI w jednym segmencie produktowym. W ramach tego rozwiązania założono, iż wzrosty inflacji skutkują podobnie jak w przypadku parametru PD spadkiem dochodów rozporządzalnych gospodarstw domowych i co za tym idzie obniżają szanse klientów do powrotu do regularnej obsługi. Dla pozostałych segmentów w modelach wykorzystywane są czynniki związane z tempem wzrostu gospodarczego bądź stopą bezrobocia, które wykazują związek z poziomem inflacji zarówno na gruncie teorii ekonomii, jak i analiz empirycznych. Na dzień 31 grudnia 2023 roku, skutki otoczenia wysokich stóp procentowych oraz wojny w Ukrainie nie miały znaczącego wpływu na pogorszenie jakości portfeli kredytowych. Bank uwzględnia w komponencie FLI spodziewaną trajektorię rozwoju powyższych zjawisk i docelowego wpływu na jakość portfela. Jednocześnie Bank ocenia jako istotne ryzyko niepewności i zmienności w zakresie obydwu zjawisk. Scenariusze makroekonomiczne Bank w celu uwzględnienia zmian w otoczeniu biznesowym wykorzystuje scenariusze makroekonomiczne obrazujące możliwe trajektorie rozwoju sytuacji gospodarczej. Scenariusze wykorzystywane przez Bank, opracowywane są wewnętrznie przez Dział Analiz Makroekonomicznych i spójne z tymi uwzględnianymi w procesie planowania finansowania. Na dzień 31 grudnia 2023 roku, Bank przyjmuje 3 scenariusze przyszłej sytuacji makroekonomicznej: • bazowy, z prawdopodobieństwem realizacji 50%, • negatywny, z prawdopodobieństwem realizacji 25%, • optymistyczny, z prawdopodobieństwem realizacji 25%. Prawdopodobieństwa scenariuszy zostały tak dobrane przez Dział Analiz Makroekonomicznych, aby ich wagi korespondowały z prawdopodobieństwem osiągnięcia stanu gospodarki wyrażanego przez ogół czynników makroekonomicznych ujętych w scenariuszach. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 61 Na dzień 31 grudnia 2023, Bank przyjmował następujące scenariusze makroekonomiczne: 2024 2025 Scenariusz bazowy Tempo wzrostu PKB (średniorocznie) 3,3% 4,1% Konsumpcja prywatna (średniorocznie) 4,5% 2,9% Stopa bazowa NBP (koniec okresu) 5,00% 4,25% Stopa bezrobocia (średniorocznie) 5,3% 5,4% Inflacja CPI (średniorocznie) 4,8% 5,4% Kurs EUR/PLN (średniorocznie) 4,36 4,38 Wzrost wynagrodzeń w gospodarce narodowej (średniorocznie) 10,0% 7,9% Scenariusz negatywny Tempo wzrostu PKB (średniorocznie) 0,8% 2,0% Konsumpcja prywatna (średniorocznie) 0,5% 1,7% Stopa bazowa NBP (koniec okresu) 7,00% 5,50% Stopa bezrobocia (średniorocznie) 5,8% 6,1% Inflacja CPI (średniorocznie) 7,7% 8,3% Kurs EUR/PLN (średniorocznie) 4,70 4,59 Wzrost wynagrodzeń w gospodarce narodowej (średniorocznie) 7,7% 5,9% Scenariusz optymistyczny Tempo wzrostu PKB (średniorocznie) 5,1% 5,0% Konsumpcja prywatna (średniorocznie) 6,1% 4,5% Stopa bazowa NBP (koniec okresu) 3,00% 3,00% Stopa bezrobocia (średniorocznie) 4,9% 4,6% Inflacja CPI (średniorocznie) 2,7% 3,1% Kurs EURPLN (średniorocznie) 4,14 4,10 Wzrost wynagrodzeń w gospodarce narodowej (średniorocznie) 11,5% 9,3% Na dzień 31 grudnia 2022, Bank przyjmował następujące scenariusze makroekonomiczne: 2023 2024 Scenariusz bazowy Tempo wzrostu PKB 0,6% 2,4% Stopa bazowa NBP 6,75% 5,75% Stopa bezrobocia 5,8% 6,1% Scenariusz negatywny Tempo wzrostu PKB -1,2% 0,7% Stopa bazowa NBP 8,0% 6,5% Stopa bezrobocia 6,2% 7,0% Scenariusz optymistyczny Tempo wzrostu PKB 2,5% 3,8% Stopa bazowa NBP 5,0% 3,5% Stopa bezrobocia 5,4% 5,1% S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 62 22.5 Jakość i struktura portfela kredytowego Kluczowe wskaźniki jakości portfela kredytowego na dzień 31 grudnia 2023 roku Na dzień 31 grudnia 2023 roku, mimo negatywnego otoczenia makroekonomicznego wynikającego zasadniczo z wojny w Ukrainie i skutków post-pandemicznych, Bank nie obserwuje negatywnego wpływu na jakość portfela kredytowego. Udział kredytów przeterminowanych o 30 dni w portfelu regularnym (non- default) na dzień 31 grudnia 2023 r. wyniósł 0,47 % wobec poziomu 0,63 % obserwowanego na dzień 31 grudnia 2022r. W ocenie Banku, sytuacja ta w znacznej mierze spowodowana jest: • nieznaczną, negatywną transmisją wzrastających stóp procentowanych na zdolność obsługi długu, • znikomym wpływem na jakość portfela kredytowego konfliktu zbrojnego w Ukrainie, • skalą wsparcia jaką klienci otrzymują w zakresie moratoriów płatniczych i funduszu wsparcia kredytobiorców. Bank dostosowuje swoje polityki i procesy kredytowe do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i zagrożeń z niej płynących (zarówno w zakresie dostosowania polityki i procesów kredytowych do otoczenia pandemii, otoczenia wysokich stóp procentowych, jak i skutków geopolitycznych i gospodarczych wojny w Ukrainie). Zmiany mają na celu wsparcie klientów (w tym, w zakresie prowadzonej przez klientów biznesowych działalności gospodarczej) z jednoczesnym zorientowaniem na minimalizację strat kredytowych Banku. Dzięki wszystkim powyższym okolicznościom i działaniom, jakość portfela kredytowego pozostaje dotychczas odporna na skutki bieżącego otoczenia makroekonomicznego i geopolitycznego. Poziom odpisów na ekspozycje zaklasyfikowane do Koszyka 1 i Koszyka 2 na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosi ok. 1,05 mld zł i stanowi spadek o ok. 11% wobec poziomu utrzymywanego na dzień 31 grudnia 2022 roku. Poniżej przedstawiono kluczowe parametry kredytowe portfela regularnego (tj.non-default): Data Udział portfela z przeterminowaniem 30+ Prawdopodobieństwo default (PD) Poziom straty w przypadku default LGD Udział Koszyk 2 w portfelu regularnym Pokrycie odpisami portfela regularnego 31.12.2022 0,6% 3,87% 31,3% 12,2% 1,9% 31.12.2023 0,5% 2,89% 29,8% 11,9% 1,8% wg definicji EBA Na dzień 31 grudnia 2023 i 31 grudnia 2022 roku struktura portfela z przesłankami utraty wartości wraz ze strukturą wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń kształtowały się następująco (w mln zł): Data portfel indywidualny portfel kolektywny wartość ekspozycji % pokrycia zabezpieczeniami % pokrycia odpisami wartość ekspozycji % pokrycia zabezpieczeniami % pokrycia odpisami 31.12.2022 2 432 49% 50% 3 212 25% 59% 31.12.2023 1 797 45% 59% 3 240 27% 57% wyrażone w ekonomicznej wartości odzyskiwalnej W 2023 roku, Bank zrealizował znaczącą redukcję portfela z przesłankami utraty wartości dzięki istotnym procesom sprzedaży portfela NPL (co było możliwe ze względu na znaczący popyt i korzystne warunki cenowe na rynku w tym zakresie w roku 2023) oraz procesom spisań. Skala osądu eksperckiego Bank w wyznaczeniu oczekiwanych strat kredytowych dąży do jak najpełniejszego wykorzystania rozwiązań statystycznych, obiektywizujących wpływ obecnych i przyszłych warunków na wartości parametrów ryzyka S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 63 kredytowego. Osąd ekspercki wykorzystywany jest jako narzędzie wspomagające zarządzanie modelami w sytuacjach podwyższonej zmienności rynkowej. Niezależnie od skali stosowania osądu eksperckiego, zarządzany jest on w sposób wystandaryzowany zgodnie z przyjętą w Banku Polityką Zarządzania Ryzykiem Modeli oraz poddany niezależnej walidacji. Decyzje podejmowane w oparciu o osąd ekspercki zatwierdzane są na dedykowanych szczeblach decyzyjnych w postaci Komitetu Ryzyka Modeli i Zarządu Banku. Zmiany parametrów W roku 2023, Bank dokonywał zmian parametrów, które obejmowały kalibrację do bieżącego profilu zachowań behawioralnych klientów w zakresie trendów płatności oraz w zakresie trendów odzyskiwalności oraz dostosowanie do aktualizowanych założeń dotyczących przyszłego otoczenia makroekonomicznego i kalibrację do przyjmowanych scenariuszy. W efekcie zmian parametrów, uwzględniając zasadniczo efekt założeń dotyczących przyszłych scenariuszy makroekonomicznych, Bank rozwiązał rezerwy dla portfela regularnego na poziomie 39 mln zł dla klientów biznesowych oraz 83 mln zł dla osób fizycznych, a także zawiązał odpisy dla portfela default w kwocie 2 mln zł. 22.6 Dane finansowe (wartość brutto, odpisy aktualizujące) Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2023 31.12.2022 Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Segment detaliczny 39 718 395 -1 722 645 37 995 750 37 229 755 -1 999 906 35 229 849 Kredyty konsumpcyjne 16 293 830 -1 504 909 14 788 921 16 916 888 -1 801 353 15 115 535 Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe 18 385 184 -182 042 18 203 142 15 984 608 -161 575 15 823 033 Kredyty consumer finance 5 039 381 -35 694 5 003 687 4 328 259 -36 978 4 291 281 Segment biznesowy 25 107 505 -2 280 518 22 826 987 24 611 709 -2 331 593 22 280 116 Kredyty operacyjne 17 350 294 -1 190 472 16 159 822 16 072 658 -1 178 292 14 894 366 Kredyty inwestycyjne 5 152 329 -681 233 4 471 096 5 650 837 -765 205 4 885 632 Pozostałe gospodarcze 2 604 882 -408 813 2 196 069 2 888 214 -388 096 2 500 118 Razem 64 825 900 -4 003 163 60 822 737 61 841 464 -4 331 499 57 509 965 Kredyty i pożyczki udzielone klientom 31.12.2023 31.12.2022 Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Segment detaliczny 39 718 395 -1 722 645 37 995 750 37 229 755 -1 999 906 35 229 849 Koszyk 1 35 222 693 -315 786 34 906 907 32 691 404 -349 690 32 341 714 Koszyk 2 2 755 743 -368 491 2 387 252 2 591 086 -437 966 2 153 120 Koszyk 3 1 707 963 -1 037 412 670 551 1 933 672 -1 211 105 722 567 POCI 31 996 -956 31 040 13 593 -1 145 12 448 Segment biznesowy 25 107 505 -2 280 518 22 826 987 24 611 709 -2 331 593 22 280 116 Koszyk 1 17 150 310 -59 902 17 090 408 16 113 840 -69 577 16 044 263 Koszyk 2 4 345 174 -310 340 4 034 834 4 571 725 -329 937 4 241 788 Koszyk 3 3 329 098 -1 896 085 1 433 013 3 709 956 -1 892 190 1 817 766 POCI 282 923 -14 191 268 732 216 188 -39 889 176 299 Razem 64 825 900 -4 003 163 60 822 737 61 841 464 -4 331 499 57 509 965 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 64 Kredyty i pożyczki udzielone klientom według metod kalkulacji odpisów 31.12.2023 31.12.2022 Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Koszyk 3 5 037 061 -2 933 497 2 103 564 5 643 628 -3 103 295 2 540 333 metoda indywidualna 1 797 438 -1 065 495 731 943 2 431 933 -1 219 066 1 212 867 metoda kolektywna 3 239 623 -1 868 002 1 371 621 3 211 695 -1 884 229 1 327 466 Koszyk 2 7 100 917 -678 831 6 422 086 7 162 811 -767 903 6 394 908 Koszyk 1 52 373 003 -375 688 51 997 315 48 805 244 -419 267 48 385 977 POCI 314 919 -15 147 299 772 229 781 -41 034 188 747 Razem 64 825 900 -4 003 163 60 822 737 61 841 464 -4 331 499 57 509 965 Kredyty i pożyczki udzielone klientom – ekspozycja Banku na ryzyko kredytowe 31.12.2023 31.12.2022 Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Wartość brutto Odpis z tytułu strat oczekiwanych Wartość netto Koszyk 3 5 037 061 -2 933 497 2 103 564 5 643 628 -3 103 295 2 540 333 nieprzeterminowane 1 139 961 -434 105 705 856 1 674 526 -606 843 1 067 683 przeterminowane 3 897 100 -2 499 392 1 397 708 3 969 102 -2 496 452 1 472 650 Koszyk 1 i koszyk 2 59 473 920 -1 054 519 58 419 401 55 968 055 -1 187 170 54 780 885 nieprzeterminowane 57 352 469 -772 851 56 579 618 53 539 331 -829 479 52 709 852 przeterminowane 2 121 451 -281 668 1 839 783 2 428 724 -357 691 2 071 033 POCI 314 919 -15 147 299 772 229 781 -41 034 188 747 Razem 64 825 900 -4 003 163 60 822 737 61 841 464 -4 331 499 57 509 965 W 2023 roku Bank sprzedał wierzytelności na łączną kwotę brutto 628 989 tys. zł, podczas gdy odpis z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił 426 006 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty ryzyka w 2023 roku wyniósł (-) 395 tys. zł (strata). W 2022 roku Bank sprzedał wierzytelności na łączną kwotę brutto 783 519 tys. zł, podczas gdy odpis z tytułu utraty wartości dla tego portfela wynosił 576 250 tys. zł. Wpływ sprzedaży wierzytelności na koszty ryzyka w 2022 roku wyniósł (+) 37 944 tys. zł (zysk). W 2023 roku Bank dokonał spisania aktywów w wysokości 769 003 tys. zł. Spisania dotyczyły zarówno portfela kredytów klientów indywidualnych, jak i biznesowych. Spisane w roku 2023 aktywa w wysokości 635 006 tys. zł. mogą być w dalszym ciągu przedmiotem działań służących ich odzyskaniu. W 2022 roku Bank dokonał spisania aktywów w wysokości 1 715 006 tys. zł. Spisania dotyczyły zarówno portfela kredytów klientów indywidualnych, jak i biznesowych. Spisane aktywa w kwocie 1 572 205 tys. zł. mogą być w dalszym ciągu przedmiotem działań służących ich odzyskaniu. Kredyty i pożyczki udzielone klientom Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Wartość bilansowa brutto Stan na początek okresu 01.01.2023 48 805 244 7 162 811 5 643 628 229 781 61 841 464 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 20 268 505 0 0 127 134 20 395 639 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -7 986 463 -1 189 693 -917 701 -2 764 -10 096 621 Reklasyfikacja do koszyka 1 802 510 -776 389 -26 121 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -3 321 850 3 511 707 -189 857 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 -806 277 -807 912 1 614 189 0 0 Zmiany z tytulu wyceny -5 052 918 -728 321 -268 112 -25 878 -6 075 229 Aktywa spisane z bilansu 0 0 -764 763 -4 240 -769 003 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -335 748 -71 286 -54 202 -9 114 -470 350 Stan na koniec okresu 31.12.2023 52 373 003 7 100 917 5 037 061 314 919 64 825 900 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 65 Kredyty i pożyczki udzielone klientom Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Oczekiwane straty kredytowe Stan na początek okresu 01.01.2023 419 267 767 903 3 103 295 41 034 4 331 499 Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych 381 552 0 0 157 849 539 401 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -104 873 -125 823 -649 012 1 676 -878 032 Reklasyfikacja do koszyka 1 94 580 -85 811 -8 769 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -147 633 207 657 -60 024 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 -102 642 -188 969 291 611 0 0 Zmiana oszacowania odpisu na straty oczekiwane -162 805 107 163 1 225 023 16 885 1 186 266 Razem odpisy na oczekiwane straty kredytowe w rachunku wyników i strat -41 821 -85 783 798 829 176 410 847 635 Aktywa spisane z bilansu 0 0 -764 763 -4 240 -769 003 Wycena do wartości godziwej na moment początkowego ujęcia 0 0 0 -183 339 -183 339 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -1 758 -3 289 -203 864 -14 718 -223 629 Stan na 31.12.2023 375 688 678 831 2 933 497 15 147 4 003 163 Wartość bilansowa netto 31.12.2023 51 997 315 6 422 086 2 103 564 299 772 60 822 737 Kredyty i pożyczki udzielone klientom Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 POCI RAZEM Wartość bilansowa brutto Stan na początek okresu 01.01.2022 49 138 877 7 025 823 7 043 435 270 001 63 478 136 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 16 361 373 0 0 48 355 16 409 728 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -9 241 757 -968 845 -867 878 -50 669 -11 129 149 Reklasyfikacja do koszyka 1 720 359 -698 152 -22 207 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -3 118 230 3 212 694 -94 464 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 -947 387 -717 689 1 665 076 0 0 Zmiany z tytulu wyceny -3 740 731 -482 465 -290 605 0 -4 513 801 Aktywa spisane z bilansu 0 0 -1 688 931 -26 075 -1 715 006 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -367 260 -208 555 -100 798 -11 831 -688 444 Stan na koniec okresu 31.12.2022 48 805 244 7 162 811 5 643 628 229 781 61 841 464 Oczekiwane straty kredytowe Stan na początek okresu 01.01.2022 431 794 728 669 4 008 645 74 581 5 243 689 Utworzenie odpisów dla instrumentów nowo nabytych, powstałych, udzielonych 365 428 0 0 28 428 393 856 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -126 253 -98 449 -396 255 -14 992 -635 949 Reklasyfikacja do koszyka 1 144 517 -94 960 -49 557 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -59 454 143 694 -84 240 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 -25 132 -195 509 220 641 0 0 Zmiana oszacowania odpisu na straty oczekiwane -312 159 284 036 1 347 708 5 254 1 324 839 Razem odpisy na oczekiwane straty kredytowe w rachunku wyników i strat -13 053 38 812 1 038 297 18 690 1 082 746 Aktywa spisane z bilansu 0 0 -1 688 931 -26 075 -1 715 006 Wycena do wartości godziwej na moment początkowego ujęcia 0 0 0 -35 804 -35 804 Inne zmiany, w tym różnice kursowe 526 422 -254 716 9 642 -244 126 Stan na 31.12.2022 419 267 767 903 3 103 295 41 034 4 331 499 Wartość bilansowa netto 31.12.2022 48 385 977 6 394 908 2 540 333 188 747 57 509 965 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 66 Według terminów zapadalności (na datę bilansową) 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 37 995 750 35 229 849 ≤ 1M 423 001 95 303 > 1M ≤ 3M 1 202 108 1 062 674 > 3M ≤ 6M 1 693 535 1 451 430 > 6M ≤ 1Y 2 841 182 2 274 410 >1Y ≤ 2Y 4 047 526 3 751 838 >2Y ≤ 5Y 7 519 224 7 089 166 >5Y ≤ 10Y 7 058 710 6 842 491 >10Y ≤ 20Y 7 640 005 7 121 368 >20Y 5 570 459 5 541 169 Segment biznesowy 22 826 987 22 280 116 ≤ 1M 4 103 511 3 381 474 > 1M ≤ 3M 691 400 1 429 156 > 3M ≤ 6M 1 162 602 1 164 661 > 6M ≤ 1Y 1 899 377 2 168 499 >1Y ≤ 2Y 2 518 019 3 222 808 >2Y ≤ 5Y 4 979 769 4 682 835 >5Y ≤ 10Y 7 159 006 5 820 503 >10Y ≤ 20Y 312 979 410 180 >20Y 324 0 Razem 60 822 737 57 509 965 Według struktury walutowej 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 37 995 750 35 229 849 PLN 34 775 525 31 803 759 EUR 2 649 810 2 618 853 GBP 319 696 380 344 USD 84 861 103 127 CHF 53 230 80 013 Pozostałe 112 628 243 753 Segment biznesowy 22 826 987 22 280 116 PLN 18 203 165 17 874 222 EUR 4 353 943 4 135 748 GBP 10 985 49 USD 253 963 261 417 CHF 4 931 8 680 Pozostałe 0 0 Razem 60 822 737 57 509 965 22.7 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów Odpisy aktualizujące w reżimie MSSF 9, ze względu na długi horyzont oszacowania (dożywotni) oraz stosowanie scenariuszy, charakteryzują się zasadniczo znaczącą wrażliwością. W poniższych tabelach wskazano główne obszary wrażliwości z ich wpływem na poziom odpisów. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 67 • Wrażliwość wyników na założenia makroekonomiczne Oszacowanie strat oczekiwanych w reżimie MSSF 9 ze względu na długi horyzont prognozy (dożywotni) oraz uzależnienie wyliczeń od scenariuszy makroekonomicznych charakteryzuje się znaczącą wrażliwością na poczynione założenia. W sytuacji uprawdopodobnienia jednego z rozważanych scenariuszy szacunki podlegają aktualizacji. W szczególności kluczowe znaczenie dla zmienności szacunku będzie miała trajektoria zmian Produktu Krajowego Brutto, wpływ stóp procentowych na obsługę długu przez klientów oraz perspektywy rynku pracy. Bank dokonuje oszacowania strat kredytowych opartego na 3 scenariuszach przyszłego otoczenia makroekonomicznego, gdzie scenariusz bazowy przyjmuje 50% prawdopodobieństwa, a scenariusze optymistyczny i pesymistyczny po 25% prawdopodobieństwa. Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla portfela ekspozycji kredytowych, w przypadku założenia realizacji scenariuszy skrajnych (w mln zł): Zmiana prawdopodobieństwa scenariuszy Różnica w udziale Koszyka 2 w portfelu regularnym Wpływ na straty oczekiwane ze względu na: PD LGD dla portfela regularnego LGD dla portfela default Zmiana strat oczekiwanych w przypadku realizacji scenariusza pesymistycznego ze 100% prawdopodobieństwem 0,34 p.p. 146,2 21,5 8,1 Zmiana strat oczekiwanych w przypadku realizacji scenariusza optymistycznego ze 100% prawdopodobieństwem -0,19 p.p. - 63,1 - 13,9 - 5,0 • Wrażliwość wyników na założenia/szacunki Oszacowanie strat oczekiwanych obrazujących przyszłe zachowanie portfeli kredytowych (zarówno w zakresie zachowania klientów, jak i potencjału procesów odzyskiwalności) obarczone jest niepewnością wynikającą z ograniczeń dotyczących modelowania przyszłości. Poniżej zaprezentowano wrażliwość oszacowań strat oczekiwanych dla poszczególnych komponentów/parametrów w oparciu o hipotetyczną 10% zmianę/odchylenia założeń. Wpływ zwiększenia/zmniejszenia poziomu ECL w przypadku hipotetycznej zmiany parametrów ryzyka PD lub LGD w zakresie portfela regularnego, z uwzględnieniem wpływu na poszczególne koszyki (w mln zł): 31.12.2023 31.12.2022 Zmiana Zmiana -/+10% -/+10% Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/- 10% - Koszyk 1 +/-38 +/-44 Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany prawdopodobieństwa default o +/- 10% lub LGD o +/- 10% - Koszyk 2 +/-63 + /-75 Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek klasyfikowanych do Koszyka 3 i ocenianych przez Bank metodą indywidualną przedstawia poniższa tabela (w mln zł): S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 68 31.12.2023 31.12.2022 Zmiana Zmiana -/+10% -/+10% Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Bank metodą indywidualną +95/-87 +134 /-121 Wpływ zwiększenia/zmniejszenia przepływów pieniężnych (w tym przepływów z realizacji zabezpieczeń) na utratę wartości dla portfela kredytów i pożyczek klasyfikowanych do Koszyka 3 i ocenianych przez Bank metodą portfelową przedstawia poniższa tabela (w mln zł): 31.12.2023 31.12.2022 Zmiana Zmiana -/+10% -/+10% Szacunkowa zmiana utraty wartości kredytów i pożyczek na skutek portfelowej zmiany wartości bieżącej szacowanych przepływów pieniężnych dla kredytów i pożyczek ocenianych przez Bank metodą portfelową +165/-153 +162 /-147 23 Rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne 23.1 Zasady rachunkowości Rzeczowe aktywa trwałe i nieruchomości inwestycyjne Rzeczowe aktywa trwałe obejmują aktywa o przewidywanym okresie użytkowania dłuższym niż jeden rok, kompletne i użytkowane w celu świadczenia usług. Wyceniane są początkowo według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Po początkowym ujęciu pozycji rzeczowych aktywów trwałych wykazywane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o umorzenie oraz skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Nakłady ponoszone po początkowym ujęciu nabytego składnika majątku rzeczowego są ujmowane jako aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne tego składnika. W pozostałych przypadkach te nakłady ujmowane są w rachunku zysków i strat jako koszty w momencie ich poniesienia. Nieruchomości inwestycyjne obejmują nieruchomości, które Bank traktuje jako źródło korzyści ekonomicznych z tytułu przychodów z wynajmu lub przyrostu ich wartości godziwej (lub obu tych tytułów jednocześnie). Nieruchomości inwestycyjne wycenia się początkowo wg ceny nabycia lub kosztu wytworzenia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjnych Bank stosuje metodę wyceny według metody ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonej o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Bank dokonuje oceny aktywów rzeczowych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. Jeśli wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej. Do rzeczowych aktywów trwałych, Bank zalicza również aktywa, w stosunku do których, posiada prawo do użytkowania, zgodnie z MSSF 16. Wartości niematerialne Wartości niematerialne o zdefiniowanym okresie ekonomicznej użyteczności, w tym wytworzone we własnym zakresie, po początkowym ujęciu, wykazywane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia, pomniejszonym o umorzenie oraz odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości składnika aktywów. Bank dokonuje oceny aktywów pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki Bank dokonuje formalnego oszacowania wartości odzyskiwalnej. Jeśli S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 69 wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej. Wartość firmy stanowi nadwyżkę kosztu nabycia nad wartością godziwą nabytych aktywów netto możliwych do zidentyfikowania w transakcji połączenia jednostek. Po początkowym ujęciu, wartość firmy jest wykazywana według ceny nabycia pomniejszonej o wszelkie skumulowane odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. W przypadku zbycia jednostki zależnej, wartość firmy rozpoznaną na nabyciu wlicza się w wynik finansowy stanowiący rozliczenie sprzedaży. W odniesieniu do wartości firmy utrata wartości ustalana jest poprzez oszacowanie odzyskiwalnej wartości ośrodka wypracowującego środki pieniężne, którego dotyczy dana wartość firmy. W przypadku, gdy odzyskiwalna wartość ośrodka wypracowującego środki pieniężne jest niższa niż wartość bilansowa, tworzony jest odpis z tytułu utraty wartości. Stwierdzona w wyniku przeprowadzonych testów utrata wartości nie podlega odwróceniu w okresach późniejszych. Wartość firmy jest analizowana pod kątem utraty wartości na każdy dzień bilansowy kończący rok obrotowy lub częściej - jeśli zidentyfikowano przesłanki utraty wartości. Pozostałe składniki wartości niematerialnych to możliwe do zidentyfikowania składniki aktywów, bez postaci fizycznej. Początkowo są wyceniane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Bank kapitalizuje: • wydatki poniesione w związku z nabyciem licencji na oprogramowanie i wytworzeniem licencji lub modułu do nabytej licencji, • koszty wytworzenia składnika aktywów we własnym zakresie obejmujące wszystkie nakłady, w tym koszty z tytułu świadczeń pracowniczych, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia i przygotowania składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem. Koszt składnika wartości niematerialnych nabytego w oddzielnej transakcji obejmuje: • cenę zakupu łącznie z kwotą ceł importowych i niepodlegających odliczeniu podatków od zakupu, pomniejszoną o upusty handlowe i rabaty, • nakłady bezpośrednie związane z przygotowaniem składnika aktywów do użytkowania zgodnie z jego planowanym przeznaczeniem. Nakłady poniesione po początkowym ujęciu składnika wartości niematerialnych są ujmowane jako aktywa tylko wtedy, gdy zwiększają przyszłe korzyści ekonomiczne danego składnika. Koszt wytworzenia licencji lub dodatkowego modułu do nabytej licencji przez jednostkę we własnym zakresie obejmuje wszystkie nakłady, które mogą być bezpośrednio przyporządkowane czynnościom tworzenia, produkcji i przystosowania składnika aktywów do użytkowania w sposób zamierzony przez kierownictwo. W pozostałych przypadkach są odnoszone do rachunku zysków i strat. Odpisy amortyzacyjne Amortyzacja naliczana jest od wszystkich aktywów trwałych o określonym okresie użytkowania metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego aktywa. Co najmniej raz w roku weryfikowana jest przyjęta metoda amortyzacji oraz okresy użytkowania. Rozpoczęcie amortyzacji rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych oraz nieruchomości inwestycyjnych następuje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek przyjęto do używania, a jej zakończenie nie później niż z chwilą: • zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych lub umorzeniowych z wartością początkową danego składnika aktywów, lub • przeznaczenia go do likwidacji lub • sprzedaży lub S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 70 • stwierdzenia jego niedoboru lub • ustalenia w wyniku weryfikacji, że przewidywana wartość końcowa składnika aktywów przewyższa jego wartość bilansową (netto) z uwzględnieniem przewidywanej przy likwidacji wartości końcowej składnika aktywów (wartości „rezydualnej”), tj. kwoty netto, którą Bank spodziewa się uzyskać na zakończenie okresu użytkowania, po odliczeniu oczekiwanych kosztów zbycia. Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych Wyszczególnienie Okres użytkowania w latach Rzeczowe aktywa trwałe Lokale 5-40 Parkingi, elewacje 1-10 Aktywo z tytułu prawa do korzystania z gruntu 5-71 Ulepszenia w obcych budynkach lub budowlach (okres ekonomicznej użyteczności ale nie dłużej niż okres leasingu) 5–10 Maszyny i urządzenia 1–5 Wyposażenie 2–10 Środki transportu 2,5–5 Wartości niematerialne Licencje 2–12,5 Oprogramowanie systemów informatycznych 2–10 Koszty prac rozwojowych 2–12,5 Prawo autorskie i inne wartości niematerialne 2–10 Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości Utrata wartości następuje wtedy, gdy wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wyznaczony w ten sposób odpis aktualizujący jest ujmowany w rachunku zysków i strat. Wartość odzyskiwalna odpowiada wyższej spośród dwóch wartości: godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży i użytkowej składnika aktywów. Wartość użytkowa jest wyznaczana przez dyskonto szacowanych przyszłych przepływów pieniężnych dla danego składnika aktywów, przy użyciu stopy dyskonta sprzed opodatkowania. Dla aktywów, które nie generują niezależnych przepływów gotówki, Bank ustala wartość odzyskiwalną na poziomie ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego należy dany składnik aktywów. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości może zostać odwrócony przez wynik finansowy do poziomu, przy którym wartość księgowa aktywów nie przekracza wartości księgowej danego składnika aktywów, przy założeniu, że nie dokonano odpisu aktualizującego. Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w odniesieniu do wartości firmy nie podlega odwracaniu. W przypadku innych aktywów ten odpis podlega odwracaniu pod warunkiem, że nastąpiła zmiana w szacunkach służących do określenia wartości możliwej do odzyskania. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 71 23.2 Dane finansowe Rzeczowe aktywa trwałe 31.12.2023 Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny) Środki transportu Środki trwałe w budowie NIeruchomości Inwestycje w obce obiekty Pozostałe Razem Wartość w cenie nabycia na 01.01.2023 510 814 12 352 45 269 702 684 262 080 98 640 1 631 839 Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2023 0 12 308 0 534 422 0 0 546 730 Zmiany z tytułu: -11 049 -1 117 -4 741 -7 017 -22 271 -4 243 -50 438 Zakupów 0 0 85 674 0 0 0 85 674 Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania 0 -1 071 0 -6 109 0 0 -7 180 Sprzedaży i likwidacji -76 609 0 -35 -4 719 -33 350 -11 099 -125 812 Przeksięgowań 65 560 0 -87 261 3 811 11 080 6 810 0 Inne zmiany 0 -46 -3 119 0 -1 46 -3 120 Wartość w cenie nabycia na 31.12.2023 499 765 11 235 40 528 695 667 239 809 94 397 1 581 401 Skumulowana amortyzacja na 01.01.2023 354 769 6 359 0 349 736 110 863 56 873 878 600 Skumulowana amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2023 0 6 315 0 315 862 0 0 322 177 Zmiany z tytułu: -26 545 2 056 0 -1 968 -6 506 -5 310 -38 273 Amortyzacji 48 913 0 0 4 922 24 657 5 477 83 969 Amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania 0 3 710 0 80 214 0 0 83 924 Sprzedaży i likwidacji -75 458 -1 654 0 -87 105 -31 108 -10 850 -206 175 Inne zmiany 0 0 0 1 -55 63 9 Skumulowana amortyzacja na 31.12.2023 328 224 8 415 0 347 768 104 357 51 563 840 327 Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2023 6 306 47 58 1 360 9 959 3 105 20 835 Zmiany z tytułu: -643 0 0 58 -1 496 -26 -2 107 Dowiązań/Rozwiązań 379 0 35 80 746 204 1 444 Inne zmiany -1 022 0 -35 -22 -2 242 -230 -3 551 Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2023 5 663 47 58 1 418 8 463 3 079 18 728 Wartość netto na 01.01.2023 149 739 5 946 45 211 351 588 141 258 38 662 732 404 Wartość netto na 31.12.2023 165 878 2 773 40 470 346 481 126 989 39 755 722 346 Wartość netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania 0 2 773 0 216 845 0 0 219 618 31.12.2022 Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny) Środki transportu Środki trwałe w budowie NIeruchomości Inwestycje w obce obiekty Pozostałe Razem Wartość w cenie nabycia na 01.01.2022 541 120 12 272 26 122 658 520 313 782 106 595 1 658 411 Wartość brutto aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2022 0 12 228 0 490 284 0 0 502 512 Zmiany z tytułu: -30 306 80 19 147 44 164 -51 702 -7 955 -26 572 Zakupów 57 0 102 076 0 0 1 102 134 Zwiększenia/zmniejszenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania 0 912 0 57 556 0 0 58 468 Sprzedaży i likwidacji -81 455 -882 0 -13 528 -76 300 -11 106 -183 271 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 72 31.12.2022 Urządzenia techniczne (w tym sprzęt informatyczny) Środki transportu Środki trwałe w budowie NIeruchomości Inwestycje w obce obiekty Pozostałe Razem Przeksięgowań 51 599 0 -84 426 2 034 27 300 3 493 0 Inne zmiany -507 50 1 497 -1 898 -2 702 -343 -3 903 Wartość w cenie nabycia na 31.12.2022 510 814 12 352 45 269 702 684 262 080 98 640 1 631 839 Skumulowana amortyzacja na 01.01.2022 396 718 3 329 0 271 813 161 057 61 786 894 703 Skumulowana amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania na 01.01.2022 0 3 285 0 242 621 0 0 245 906 Zmiany z tytułu: -41 949 3 030 0 77 923 -50 194 -4 913 -16 103 Amortyzacji 38 436 0 0 5 086 21 906 5 641 71 069 Amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania 0 3 640 0 86 312 0 0 89 952 Sprzedaży i likwidacji -80 264 -610 0 -13 085 -71 550 -10 493 -176 002 Inne zmiany -121 0 0 -390 -550 -61 -1 122 Skumulowana amortyzacja na 31.12.2022 354 769 6 359 0 349 736 110 863 56 873 878 600 Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2022 4 134 0 56 -55 12 796 3 201 20 132 Zmiany z tytułu: 2 172 47 2 1 415 -2 837 -96 703 Dowiązań/Rozwiązań 2 422 47 2 1 429 1 914 460 6 274 Inne zmiany -250 0 0 -14 -4 751 -556 -5 571 Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2022 6 306 47 58 1 360 9 959 3 105 20 835 Wartość netto na 01.01.2022 140 268 8 943 26 066 386 762 139 929 41 608 743 576 Wartość netto na 31.12.2022 149 739 5 946 45 211 351 588 141 258 38 662 732 404 Wartość netto aktywów z tytułu prawa do użytkowania 0 5 946 0 217 102 0 0 223 048 Bank jako leasingobiorca Prawa do użytkowania lokale użytkowanie wieczyste parkingi elewacje środki transportu razem Wartość w cenie nabycia na 01.01.2023 484 645 27 108 21 473 1 196 12 308 546 730 Zmiany z tytułu: -3 537 -1 031 -2 057 516 -1 117 -7 226 Zwiększenia 79 021 577 1 861 516 1 122 83 097 Zmniejszenia -82 558 -1 608 -3 918 0 -2 239 -90 323 Wartość księgowa brutto na 31.12.2023 481 108 26 077 19 416 1 712 11 191 539 504 Skumulowana amortyzacja na 01.01.2023 297 503 4 166 13 268 925 6 315 322 177 Amortyzacja 75 378 1 309 3 248 279 3 710 83 924 Inna zmian -82 169 -34 -3 921 -1 654 -87 778 Amortyzacja na 31.12.2023 290 712 5 441 12 595 1 204 8 371 318 323 Odpisy z tytułu utraty wartości 01.01.2023 1 458 0 0 0 47 1 505 Zmiany odpisów 58 0 0 0 0 58 Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2023 1 516 0 0 0 47 1 563 Wartość netto na 31.12.2023 188 880 20 636 6 821 508 2 773 219 618 Prawa do użytkowania lokale użytkowanie wieczyste parkingi elewacje środki transportu razem Wartość w cenie nabycia na 01.01.2022 445 643 22 493 20 923 1 225 12 228 502 512 Zmiany z tytułu: 39 002 4 615 550 -29 80 44 218 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 73 Prawa do użytkowania lokale użytkowanie wieczyste parkingi elewacje środki transportu razem Zwiększenia 52 217 4 615 726 -2 912 58 468 Zmniejszenia -13 215 0 -176 -27 -832 -14 250 Wartość księgowa brutto na 31.12.2022 484 645 27 108 21 473 1 196 12 308 546 730 Skumulowana amortyzacja na 01.01.2022 229 384 2 920 9 623 694 3 285 245 906 Amortyzacja 80 978 1 246 3 830 258 3 640 89 952 Inne zmiany -12 859 0 -185 -27 -610 -13 681 Amortyzacja na 31.12.2022 297 503 4 166 13 268 925 6 315 322 177 Odpisy z tytułu utraty wartości 31.12.2022 43 0 0 0 0 43 Zmiany odpisów 1 415 0 0 0 47 1 462 Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2022 1 458 0 0 0 47 1 505 Wartość netto na 31.12.2022 185 684 22 942 8 205 271 5 946 223 048 Pozycja "zwiększenia" obejmuje nowe umowy i modyfikacje. Pozycja "zmniejszenia" obejmuje modyfikacje, spisania Saldo zobowiązań z tytułu umów leasingowych oraz analizę zapadalności ujawniono w nocie 30.2 "Pozostałe zobowiązania - dane finansowe". Koszty odsetkowe zobowiązań z tytułu umów leasingowych ujawniono w nocie 6.2 "Wynik z tytułu odsetek - dane finansowe". Koszty z tytułu krótkoterminowych umów leasingu oraz umów z przedmiotem niskiej wartości Bank ujmuje w rachunku zysków i strat w pozycji "Koszty działania Banku". W roku 2023 i 2022 Bank poniósł z tytułu umów krótkoterminowych oraz tytułu umów niskowartościowych koszty w wysokości odpowiednio 70 tys. zł i 213 tys. zł. Bank nie zidentyfikował zmiennych płatności leasingowych, które nie stanowiłyby elementu wyceny zobowiązań z tytułu leasingu. Informacja na temat przepływów pieniężnych związanych z umowami leasingu ujęto wprost w "Sprawozdaniu z przepływów pieniężnych". Wartości niematerialne 31.12.2023 Wartość firmy Nakłady Oprogramowanie, licencje i koszty prac rozwojowych Znak towarowy Pozostałe Razem Wartość w cenie nabycia na 01.01.2023 116 288 85 500 596 797 3 681 45 704 847 970 Zmiany wartości niematerialnych z tytułu 0 43 313 58 460 0 0 101 773 Zakupów 0 67 633 280 0 0 67 913 Przeksięgowań 0 -59 354 59 354 0 0 0 Skapitalizowanych kosztów wytworzenia 0 31 479 0 0 0 31 479 Likwidacje 0 -407 -1 063 0 0 -1 470 Inne zmiany 0 3 962 -111 0 0 3 851 Wartość w cenie nabycia na 31.12.2023 116 288 128 813 655 257 3 681 45 704 949 743 Skumulowana amortyzacja na 01.01.2023 0 0 275 188 12 45 627 320 827 Amortyzacja 0 0 75 516 2 50 75 568 Inne zmiany 0 0 -734 0 0 -734 Skumulowana amortyzacja na 31.12.2023 0 0 349 970 14 45 677 395 661 Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2023 116 288 10 419 34 871 3 367 0 164 945 Zmiany odpisów 0 553 293 0 0 846 Inne zmiany 0 -408 -329 0 0 -737 Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2023 116 288 10 564 34 835 3 367 0 165 054 Wartość netto na 01.01.2023 0 75 081 286 738 302 77 362 198 Wartość netto na 31.12.2023 0 118 249 270 452 300 27 389 028 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 74 31.12.2022 Wartość firmy Nakłady Oprogramowanie, licencje i koszty prac rozwojowych Znak towarowy Pozostałe Razem Wartość w cenie nabycia na 01.01.2022 116 288 52 813 592 744 3 681 45 503 811 029 Zmiany wartości niematerialnych z tytułu 0 32 687 4 053 0 201 36 941 Zakupów 0 42 407 305 0 0 42 712 Przeksięgowań 0 -46 155 46 155 0 0 0 Skapitalizowanych kosztów wytworzenia 0 31 232 0 0 0 31 232 Likwidacje 0 -735 -44 209 0 0 -44 944 Inne zmiany 0 5 938 1 802 0 201 7 941 Wartość w cenie nabycia na 31.12.2022 116 288 85 500 596 797 3 681 45 704 847 970 Skumulowana amortyzacja na 01.01.2022 0 0 242 709 9 45 554 288 272 Amortyzacja 0 0 68 908 3 73 68 984 Inne zmiany 0 0 -36 429 0 0 -36 429 Skumulowana amortyzacja na 31.12.2022 0 0 275 188 12 45 627 320 827 Odpisy z tytułu utraty wartości na 01.01.2022 116 288 10 096 9 610 3 367 -201 139 160 Zmiany odpisów 0 1 267 31 275 0 0 32 542 Inne zmiany 0 -944 -6 014 0 201 -6 757 Odpisy z tytułu utraty wartości na 31.12.2022 116 288 10 419 34 871 3 367 0 164 945 Wartość netto na 01.01.2022 0 42 717 340 425 305 150 383 597 Wartość netto na 31.12.2022 0 75 081 286 738 302 77 362 198 23.3 Istotne szacunki i osądy Ustalenia wartości szacunkowych dokonuje się w drodze osądu, na podstawie wiarygodnych informacji, przy zastosowaniu właściwych w danych warunkach metod szacunku. Przedmiotem szacunku są okresy użytkowania podlegających amortyzacji: środków trwałych i wartości niematerialnych oraz ich wartość odzyskiwalna. Zgodnie z MSR 36 Bank dokonuje oceny aktywów trwałych pod względem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Bank dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego aktywa. W sytuacji, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwanej. 23.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów Wpływ zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych podlegających amortyzacji, z grupy urządzenia techniczne oraz inwestycji w obcych środkach trwałych, wpływających na zmiany wyniku finansowego przedstawia poniższa tabela: Wpływ na koszty amortyzacji zmiany długości okresu użytkowania dla składników majątkowych 31.12.2023 31.12.2022 scenariusz +5 lat scenariusz -5 lat scenariusz +5 lat scenariusz -5 lat Urządzenia techniczne 23 100 -180 305 19 825 -159 557 Inwestycje w obce obiekty 12 696 -38 143 13 046 -39 280 Razem 35 796 -218 448 32 871 -198 837 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 75 24 Pozostałe aktywa 24.1 Zasady rachunkowości Aktywa finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty, obejmującej również ewentualne odsetki od tych aktywów, z uwzględnieniem odpisów z tytułu utraty wartości. Obejmują one należności handlowe, w tym przede wszystkim wynagrodzenia od towarzystw ubezpieczeniowych z tytułu obsługi ubezpieczeń i inne należności. Bank zastosował uproszczone podejście w zakresie szacowania odpisu na oczekiwane straty kredytowe i ujmuje odpis w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia należności. Poziom odpisu podlega okresowej weryfikacji. Należności handlowe objęte są 100% odpisami aktualizującymi po osiągnięciu progu przeterminowania w wysokości 90 dni. Aktywa niefinansowe stanowią koszty rozliczane w czasie i dotyczą poszczególnych rodzajów wydatków, o wartości początkowej przekraczającej 2 tys. zł, których rozliczenie w ciężar rachunku zysków i strat nastąpi stosownie do upływu czasu w przyszłych okresach sprawozdawczych. Składnikami kosztów rozliczanych w czasie są przede wszystkim: koszty utrzymania i wsparcia systemów IT oraz opłacone z góry koszty ubezpieczeń majątku Banku i czynsze (o ile nie są objęte zakresem MSSF 16). 24.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Dłużnicy różni 603 188 488 701 pozostałe rozrachunki 458 247 354 686 należności związane ze sprzedażą usług (w tym ubezpieczenia) 6 381 3 326 kaucje gwarancyjne 17 364 17 200 rozliczenia z tytułu środków w bankomatach 121 196 113 489 Koszty rozliczane w czasie 61 882 46 384 utrzymanie i wsparcie systemów, serwis sprzętu i urządzeń 38 966 27 979 pozostałe koszty rozliczane w czasie 22 916 18 405 Rozliczenia z tytułu VAT 1 494 1 896 Pozostałe aktywa (brutto) 666 564 536 981 Odpis -65 655 -58 647 Razem 600 909 478 334 w tym aktywa finansowe (brutto) 603 188 488 701 Zmiana stanu odpisów 31.12.2023 31.12.2022 Bilans otwarcia 58 647 52 650 utworzenie rezerw 10 903 13 168 rozwiązanie rezerw -2 313 -5 474 aktywa spisane z bilansu -1 027 -1 981 inne zmiany -555 284 Bilans zamknięcia 65 655 58 647 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 76 25 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 25.1 Zasady rachunkowości Bank prezentuje odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań, w przypadku których, otrzymujący ma prawo sprzedać lub wymienić na inne zabezpieczenie przedmiot zabezpieczenia. 25.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa finansowe zabezpieczające kredyt w EBI 46 894 40 992 Razem 46 894 40 992 Bank zawarł z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EIB) z siedzibą w Luxemburgu, umowę kredytową na wsparcie finansowania działalności klientów biznesowych. W związku z powyższym ustanowił zastaw na papierach wartościowych w celu zabezpieczenia spłaty tego zobowiązania. Poza aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań prezentowanymi odrębnie w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, Bank posiada jeszcze następujące zabezpieczenia zobowiązań niespełniające kryterium oddzielnej prezentacji zgodnie z MSSF 9: 31.12.2023 31.12.2022 Obligacje skarbowe zablokowane pod BFG 413 428 446 881 Kaucje będące zabezpieczeniem transakcji pochodnych (ISDA) 847 886 2 057 094 Kaucja na zabezpieczenie transakcji zawieranych w Alior Traderze 16 14 Razem 1 261 330 2 503 989 26 Zobowiązania wobec banków 26.1 Zasady rachunkowości Zobowiązania wobec banków są wyceniane według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty. 26.2 Dane finansowe Według struktury rodzajowej 31.12.2023 31.12.2022 Depozyty bieżące 4 664 28 022 Kredyt otrzymany 14 582 27 970 Pozostałe zobowiązania 125 745 126 942 Razem 144 991 182 934 Według terminów zapadalności (na datę bilansową) 31.12.2023 31.12.2022 ≤ 1M 130 409 154 965 > 1Y ≤ 5Y 14 582 27 969 Razem 144 991 182 934 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 77 Według struktury walutowej 31.12.2023 31.12.2022 PLN 24 909 42 887 EUR 100 253 77 549 USD 19 829 62 498 Razem 144 991 182 934 27 Zobowiązania wobec klientów 27.1 Zasady rachunkowości Zobowiązania wobec klientów wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. Jeżeli dla zobowiązania finansowego nie można ustalić harmonogramu przyszłych przepływów pieniężnych, a więc także ustalić efektywnej stopy procentowej, zobowiązanie to wycenia się według kwoty wymaganej zapłaty. Na dzień 31 grudnia 2023 r. i 31 grudnia 2022 r. kategoria ta obejmowała zobowiązania z tytułu depozytów oraz wyemitowanych przez Bank papierów wartościowych. 27.2 Dane finansowe Według struktury rodzajowej i segmentu klientów 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 51 929 220 51 071 189 Depozyty bieżące 36 284 917 35 084 419 Depozyty terminowe 14 128 620 14 971 308 Emisja własna bankowych papierów wartościowych 1 252 656 747 601 Pozostałe zobowiązania 263 027 267 861 Segment biznesowy 23 287 172 19 692 604 Depozyty bieżące 14 248 110 13 964 161 Depozyty terminowe 7 997 937 5 555 988 Emisja własna bankowych papierów wartościowych 4 665 4 361 Emisja własna obligacji 851 858 0 Pozostałe zobowiązania 184 602 168 094 Razem 75 216 392 70 763 793 Według terminów zapadalności (na datę bilansową) 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 51 929 220 51 071 189 ≤ 1M 38 887 302 37 884 256 > 1M ≤ 3M 5 493 603 4 453 856 > 3M ≤ 1Y 7 233 970 7 441 166 > 1Y ≤ 5Y 313 190 1 289 478 >5Y 1 155 2 433 Segment biznesowy 23 287 172 19 692 604 ≤ 1M 20 708 128 17 864 055 > 1M ≤ 3M 1 282 821 1 224 104 > 3M ≤ 1Y 396 071 461 927 > 1Y ≤ 5Y 900 152 142 518 Razem 75 216 392 70 763 793 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 78 Według struktury walutowej 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 51 929 220 51 071 189 PLN 41 781 292 40 975 436 EUR 5 229 073 5 020 772 GBP 637 804 688 196 USD 3 151 783 3 279 670 CHF 440 795 480 804 Pozostałe 688 473 626 311 Segment biznesowy 23 287 172 19 692 604 PLN 18 074 182 15 290 481 EUR 3 748 652 3 113 739 GBP 81 014 85 320 USD 1 223 793 1 026 805 CHF 50 608 82 357 Pozostałe 108 923 93 902 Razem 75 216 392 70 763 793 W 2023 r. Bank wyemitował 1 464 568 tys. zł papierów wartościowych, wykup przed terminem zapadalności wyniósł 17 934 tys. zł. W 2022 r. Bank wyemitował 418 353 tys. zł papierów wartościowych, a wykup przed terminem zapadalności wyniósł 8 706 tys. zł. 28 Zobowiązania finansowe 28.1 Zasady rachunkowości Do kategorii zobowiązań finansowych na dzień 31 grudnia 2023 r. i 31 grudnia 2022 r. Bank zaklasyfikował instrumenty pochodne oraz zobowiązania finansowe z tytułu krótkiej sprzedaży. Instrumenty te wyceniane są do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Transakcje pochodne zawierane są w celach handlowych oraz w celu zarządzania ryzykiem rynkowym. Bank zawiera następujące rodzaje transakcji pochodnych: FX-Forward, FX-Swap, IRS, CIRS, FRA, Futures na towary, Forward na towary, terminowe transakcje papierami wartościowymi. Bank codziennie dokonuje wyceny instrumentów pochodnych, stosując model zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Bank zawiera również transakcje opcyjne, które wyceniane są na podstawie modeli wyceny opcji. 28.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Krótka sprzedaż obligacji skarbowych 55 814 0 Transakcje stopy procentowej 142 243 190 306 SWAP 138 861 187 609 Opcje Cap Floor 1 804 2 697 FRA 1 578 0 Transakcje walutowe 71 441 62 128 FX swap 44 658 44 282 FX forward 13 846 5 383 CIRS 2 936 6 705 Opcje FX 10 001 5 758 Pozostałe opcje 3 179 529 Pozostałe instrumenty 3 786 3 031 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 79 31.12.2023 31.12.2022 Razem 276 463 255 994 Według terminów zapadalności 31.12.2023 31.12.2022 ≤ 1W 3 883 28 284 > 1W ≤ 1M 34 106 6 013 > 1M ≤ 3M 23 692 22 929 > 3M ≤ 6M 6 595 12 872 > 6M ≤ 1Y 16 124 23 357 > 1Y ≤ 2Y 25 397 36 379 > 2Y ≤ 5Y 115 104 95 655 > 5Y ≤ 10Y 51 562 30 505 Razem 276 463 255 994 29 Rezerwy 29.1 Zasady rachunkowości Rezerwy są to zobowiązania o niepewnym terminie zapłaty bądź niepewnej kwocie. Bank tworzy rezerwy wtedy, gdy na jednostce ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Jeśli warunki te nie są spełnione, nie tworzy się rezerwy. Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe Rezerwę na odprawy emerytalne i rentowe tworzy się indywidualnie dla każdego pracownika, na podstawie wyceny aktuarialnej sporządzanej przez niezależną firmę doradztwa aktuarialnego. Podstawą do wyznaczania wartości rezerw jest przewidywana kwota odprawy emerytalnej lub rentowej, jaką Bank zobowiązuje się wypłacić na podstawie regulaminu wynagradzania pracowników. Zgodnie z wymogami MSR 19, stopa dyskonta finansowego do obliczania wartości rezerw została ustalona na podstawie rynkowych stóp zwrotu z obligacji skarbowych, których waluta i termin wykupu są zbieżne z walutą i szacunkowym terminem realizacji zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych. Rezerwa na sprawy sporne Jest to rezerwa na sprawy sporne z pracownikami, kontrahentami, klientami oraz instytucjami zewnętrznymi tworzona ze względu na duże prawdopodobieństwo przegrania sprawy sądowej przez Bank. Szczegóły zostały opisane w nocie 39. Rezerwy na sprawy sporne tworzone są w wysokości oczekiwanych wypływów korzyści ekonomicznych. Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze finansowym i gwarancyjnym Rezerwę na pozabilansowe ekspozycje kredytowe tworzy się zgodnie z MSSF 9. Szczegółowe zasady oceny ryzyka zostały opisane w nocie 22. Rezerwy pozabilansowe tworzone w oparciu o model EAD (opisujący szacowane wykorzystanie eskpozycji w dacie default) i obejmują ryzyko ekspozycji stanowiącej nadwyżkę EAD nad zaangażowanie bilansowe. W procesie wyceny rezerw Bank stosuje parametry ryzyka i zasady oszacowania tożsame z wyceną należności od klientów. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 80 Rezerwa restrukturyzacyjna Rezerwa restrukturyzacyjna przeznaczona jest na wypłaty odpraw ustawowych w związku z rozwiązaniem stosunku pracy w ramach zwolnienia grupowego oraz na tzw. dodatkowe odszkodowanie wynikające z porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi oraz rezerwę przeznaczoną na koszty związane z restrukturyzacją sieci oddziałów i opuszczeniem zlokalizowanych w zbyt bliskiej odległości placówek franczyzowych (rezerwa obejmuje koszty odszkodowań oraz wydatki związane z fizycznym opuszczeniem placówki i przywróceniem jej do stanu pierwotnego). Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku W dniu 11 września 2019 r. opublikowano wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-383/18 (tzw. sprawa Lexitor). Rozstrzygając sprawę, TSUE orzekł, że artykuł 16 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylającej dyrektywę Rady 87/102/EWG należy interpretować w ten sposób, że prawo konsumenta do obniżki całkowitego kosztu kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu obejmuje wszystkie koszty, które zostały nałożone na konsumenta. Na podstawie posiadanych interpretacji prawnych, Zarząd Banku postanowił zastosować liniową formułę rozliczania się z kredytobiorcami z kosztów kredytu, której proporcjonalność odnosi do okresu pomiędzy rzeczywistą datą spłaty kredytu, a datą spłaty określoną w umowie i nakazuje równy podział kosztu jednorazowego na poszczególne terminy płatności. W przypadku przedpłat kredytów konsumenckich i hipotecznych dokonanych przed dniem wyroku TSUE, Bank dokonuje oszacowania kwoty oczekiwanych wypłat zgodnie z MSR 37 i tworzy na ten cel rezerwę, która obciąża pozostałe koszty operacyjne. Kwota rezerwy została oszacowana na podstawie obserwowanego historycznie trendu kwoty zwrotów kosztów kredytu wynikających z napływających do Banku reklamacji dyspozycji klientów oraz uwzględnia scenariusz zmiany podejścia Banku do komunikacji z klientami na skutek ewolucji praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Rezerwa uwzględnia spodziewany przez Bank przyszły napływ dyspozycji klientów dotyczący zwrotu kosztów kredytów przedpłaconych przed dniem wyroku TSUE. Rezerwa na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi W dniu 3 października 2019 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej „TSUE”) wydał orzeczenie w sprawie kredytu indeksowanego do CHF udzielonego przez inny bank, w którym dokonał wykładni przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich na kanwie umowy kredytu indeksowanego do CHF. Wyrok wydano w związku z pytaniami prejudycjalnymi, które do TSUE w ubiegłym roku skierował Sąd Okręgowy w Warszawie. TSUE rozstrzygając cztery pytania polskiego Sądu, doszedł do dwóch rozwiązań: • po pierwsze: sąd może unieważnić umowę kredytu, jeśli dojdzie do przekonania, że po wyeliminowaniu z jej treści klauzul abuzywnych niemożliwe jest jej utrzymanie w mocy, • po drugie: sąd krajowy może utrzymać umowę w mocy, o ile po usunięciu z jej treści niedozwolonych postanowień waloryzacyjnych, możliwe będzie dalsze wykonywanie umowy (kredyt PLN+ LIBOR). Orzeczenie TSUE stanowi ogólne wytyczne dla polskich sądów. Ostateczne rozstrzygnięcia podejmowane przez polskie sądy są dokonywane na podstawie przepisów UE interpretowanych zgodnie z wyrokiem TSUE, mając na uwadze przepisy prawa krajowego i analizę indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Na dzień 31 grudnia 2023 roku przeciwko Bankowi toczyło się 86 postępowań sądowych dotyczących kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej o łącznej wartości przedmiotu sporu 92,1 mln zł. Na dzień 31 grudnia 2022 roku przeciwko Bankowi toczyło się 65 postępowań o łącznej wartości przedmiotu sporu 81,7 mln zł. Główna przyczyna sporu wskazywana przez powodów dotyczy S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 81 kwestionowania zapisów umowy kredytu w zakresie stosowania przez Bank kursów przeliczeniowych i skutkuje roszczeniami dotyczącymi orzeczenia częściowej lub całkowitej nieważności umów kredytowych. Do dnia bilansowego tj. 31.12.2023 roku w sprawach spornych dotyczących kredytów hipotecznych udzielonych w ubiegłych latach w walucie obcej zapadło 11 prawomocne wyroki. 29.2 Dane finansowe Rezerwy na sprawy sporne Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze pozabilansowym Rezerwy na restrukturyzację Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu (rezerwa TSUE) Rezerwy ogółem Stan 1 stycznia 2023 r. 51 344 5 365 117 791 1 718 91 556 267 774 Utworzenie rezerw 121 905 14 698 140 690 0 174 277 467 Rozwiązanie rezerw -7 139 -696 -182 137 -149 0 -190 121 Wykorzystanie rezerw -12 446 -11 146 0 -670 -22 085 -46 347 Inne zmiany -35 0 -895 -5 0 -935 Stan 31 grudnia 2023 r. 153 629 8 221 75 449 894 69 645 307 838 rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi wynoszą 35,7 mln zł Rezerwy na sprawy sporne Rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe Rezerwy na udzielone zobowiązania o charakterze pozabilansowym Rezerwy na restrukturyzację Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu (rezerwa TSUE) Rezerwy ogółem Stan 1 stycznia 2022 r. 41 410 6 366 137 839 2 050 103 431 291 096 Utworzenie rezerw 41 320 9 898 131 576 1 140 21 590 205 524 Rozwiązanie rezerw -19 337 -458 -151 791 0 0 -171 586 Wykorzystanie rezerw -12 046 -10 441 0 -1 472 -33 465 -57 424 Inne zmiany -3 0 167 0 0 164 Stan 31 grudnia 2022 r. 51 344 5 365 117 791 1 718 91 556 267 774 rezerwy na ryzyko prawne związane z portfelem kredytów indeksowanych walutami obcymi wynoszą 5,5 mln zł Podział rezerwy restrukturyzacyjnej na 31.12.2023 r. zaprezentowano poniżej: 31.12.2022 rozwiązanie wykorzystanie inne zmiany 31.12.2023 Odprawy dla pracowników 154 -149 0 -5 0 Reorganizacja sieci placówek 1 564 0 -670 0 894 Razem 1 718 -149 -670 -5 894 29.3 Istotne szacunki i osądy Rezerwa aktuarialna Wycena rezerw na świadczenia pracownicze dokonywana jest z zastosowaniem technik i założeń aktuarialnych. W kalkulacji rezerwy uwzględniono wszystkie odprawy emerytalne i rentowe, które mogą być w przyszłości wypłacone. Rezerwę utworzono na podstawie listy osób zawierającej wszystkie niezbędne dane o pracownikach, ze szczególnym uwzględnieniem stażu pracy, wieku oraz płci. Naliczone rezerwy są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia. Rezerwa aktualizowana jest w okresach rocznych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 82 Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku Oszacowanie rezerwy z tytułu zwrotu kosztów kredytu wymagało przyjęcia przez Bank szeregu eksperckich założeń odnośnie co do przyszłego napływu reklamacji, które wiążą się z istotną niepewnością wynikającą z ryzyka zmiany zachowań klientów w porównaniu z historycznym trendem, jak również możliwej ewolucji praktyki rynkowej lub stanowiska regulatora. Kwota rezerwy została oszacowana przy założeniu kontynuacji dotychczasowego trendu spadku kwot zwrotów. Kwota rezerwy będzie podlegała aktualizacji w kolejnych okresach w zależności od kształtowania się trendu kwot zwrotów. 29.4 Analiza wrażliwości istotnych szacunków i osądów Rezerwa aktuarialna Bank dokonał aktualizacji szacunków na dzień 31 grudnia 2023 roku wykorzystując kalkulacje przeprowadzone przez zewnętrznego niezależnego aktuariusza. Istotnym elementem wpływającym na wysokość rezerwy jest przyjęta stopa dyskonta finansowego, która została przyjęta w 2023 przez Bank na poziomie 5,0 % a w roku 2022 odpowiednio 6,8 %. Wpływ zwiększenia/zmniejszenia stopy dyskonta finansowego oraz podstawowych założeń aktuarialnych o 1 p.p. na zmniejszenie/zwiększenie wartości rezerwy na odprawy emerytalne i rentowe na dzień 31 grudnia 2023 roku oraz na dzień 31 grudnia 2022 roku przedstawiają poniższe tabele: Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2023 Stopa dyskonta finansowego Planowane wzrosty podstaw scenariusz +1p.p. Scenariusz -1p.p. scenariusz +1p.p. scenariusz -1p.p. Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe -7 527 +9 023 -9 031 +7 508 Szacunkowa zmiana rezerwy na 31.12.2022 Stopa dyskonta finansowego Planowane wzrosty podstaw scenariusz +1p.p. scenariusz -1p.p. scenariusz +1p.p. scenariusz -1p.p. Rezerwa na odprawy emerytalne oraz rentowe -4 953 +5 836 -5 850 +4 935 Rezerwa z tytułu zwrotu kosztów kredytu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) z dnia 11 września 2019 roku Istotne założenia przyjęte do oszacowania przez Bank rezerwy z tytułu zwrotów kosztów kredytu na dzień 31 grudnia 2023 r. i 31 grudnia 2022 r. obejmują: • zmianę tempa spadku kwot zwrotów. Poniższa tabela zawiera informację, o ile zmieniłoby się saldo rezerwy na przyszłe zwroty, gdyby bank przyjął w szacunkach, że obserwowany historycznie spadkowy trend zwrotów, na którym opierają się szacunki banku, pogłębi się lub osłabi o 10%. Zmiana tempa spadku kwot zwrotów 2023 2022 +10% -10% +10% -10% Wpływ zmiany tempa spadku na wysokość rezerwy -2,1mln +2,2 mln -4,2 mln +3,5 mln 30 Pozostałe zobowiązania 30.1 Zasady rachunkowości Zobowiązania finansowe ujęte w tej pozycji wycenia się w kwocie wymaganej zapłaty obejmującej ewentualne odsetki od tych zobowiązań, Zobowiązania niefinansowe, stanowią rozliczenia S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 83 międzyokresowe, przychody pobrane z góry oraz rezerwy na przyszłe płatności. Rezerwy na przyszłe płatności wycenia się w uzasadnionej wiarygodnie oszacowanej wartości niezbędnej do wypełnienia obecnego obowiązku na koniec okresu sprawozdawczego. Koszty zaciągniętych zobowiązań wyceniane są w wysokości prawdopodobnych zobowiązań przypadających na bieżący okres sprawozdawczy, wynikających w szczególności: • ze świadczeń wykonanych na rzecz Banku przez kontrahentów Banku, jeśli kwotę zobowiązania można oszacować w sposób wiarygodny, • z obowiązku wykonania, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń, których kwotę można oszacować, mimo że data powstania zobowiązania nie jest jeszcze znana. Przychody pobrane z góry obejmują głównie prowizje rozliczane liniowo oraz inne dochody pobrane z góry, których rozliczenie do rachunku zysków i strat nastąpi w przyszłych okresach sprawozdawczych. 30.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Pozostałe zobowiązania finansowe 1 552 904 990 598 Rozrachunki międzybankowe 1 086 303 737 556 Zobowiązania z tytułu rozliczenia kart płatniczych 137 558 7 234 Pozostałe rozrachunki, w tym: 292 793 185 169 rozrachunki z ubezpieczycielami 27 465 14 120 Zobowiązanie z tytułu zwrotu kosztów kredytu 36 250 60 639 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 1 024 299 989 609 Zobowiązania z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych rozrachunków publiczno-prawnych 57 957 45 341 Rozliczenie z emisji bankowych certyfikatów depozytowych 13 510 51 787 Zobowiązania z tytułu składki na Bankowy Fundusz Gwarancyjny 192 066 192 066 Koszty rozliczane w czasie 227 862 191 408 Przychody pobrane z góry 55 967 56 751 Rezerwa na odstąpienia 58 389 62 790 Rezerwa na premie 117 090 91 371 Rezerwa na niewykorzystane urlopy 24 627 21 573 Zobowiązania z tytułu programu na akcjach fantomowych 11 313 4 824 Rezerwa na programy retencyjne 37 37 Pozostałe rezerwy pracownicze 9 658 1 203 Zobowiązania z tytułu leasingu 241 430 245 621 Pozostałe zobowiązania 14 393 24 837 Razem 2 577 203 1 980 207 Zapadalność zobowiązań z tytułu leasingu, przepływy niezdyskontowane 31.12.2023 lokale użytkowanie wieczyste parkingi elewacje środki transportu razem Poniżej 1 roku 3 572 1 104 94 33 2 482 7 285 Od 1 roku do 2 lat 48 647 1 104 2 317 24 491 52 583 Od 2 roku do 3 lat 26 687 1 104 2 687 0 152 30 630 Od 3 roku do 4 lat 32 527 1 104 305 20 0 33 956 Od 4 roku do 5 lat 85 516 1 104 2 251 517 0 89 388 Powyżej 5 lat 19 873 29 591 259 0 0 49 723 Razem 216 822 35 111 7 913 594 3 125 263 565 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 84 31.12.2022 lokale Użytkowanie wieczyste parkingi elewacje środki transportu razem Poniżej 1 roku 14 055 1 073 509 65 3 466 19 168 Od 1 roku do 2 lat 11 613 1 073 312 249 2 474 15 721 Od 2 roku do 3 lat 65 883 1 073 3 570 0 84 70 610 Od 3 roku do 4 lat 43 349 1 073 3 906 0 0 48 328 Od 4 roku do 5 lat 32 985 1 073 352 28 0 34 438 Powyżej 5 lat 47 313 31 560 634 0 0 79 507 Razem 215 198 36 925 9 283 342 6 024 267 772 31 Zobowiązania podporządkowane 31.1 Zasady rachunkowości Zobowiązania podporządkowane wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej. 31.2 Dane finansowe Stan zobowiązań Zobowiązania zaliczane do funduszy własnych Wartość nominalna w walucie Waluta Okres Oprocentowanie 31.12.2023 31.12.2022 Obligacje serii F 321 700 PLN 26.09.2014-26.09.2024 WIBOR6M +3,14 329 215 330 643 Obligacje serii P1B 70 000 PLN 29.04.2016-16.05.2024 WIBOR6M +3,00 70 754 70 953 Obligacje serii K i K1 600 000 PLN 20.10.2017-20.10.2025 WIBOR6M +2,70 609 924 612 156 Obligacje serii P2A 150 000 PLN 14.12.2017-29.12.2025 WIBOR6M +2,70 150 106 150 123 Razem 1 159 999 1 163 875 Obligacje podporządkowane zostały za zgodą Komisji Nadzoru Finansowego zaliczone do funduszy własnych uzupełniających Banku. 32 Kapitały 32.1 Zasady rachunkowości Na kapitał własny składa się kapitał akcyjny, kapitał zapasowy, kapitał z aktualizacji wyceny, pozostałe kapitały oraz wynik roku bieżącego i lat ubiegłych. Kapitał akcyjny Kapitał zakładowy wykazany jest w wartości nominalnej zgodnie ze statutem oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 85 Kapitał zapasowy Kapitał zapasowy tworzony jest z odpisów z zysku, na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia. Na kapitał zapasowy odnoszone są także nadwyżki osiągnięte przy emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej, pomniejszone o koszty przeprowadzenia emisji. Kapitał zapasowy przeznaczony jest na pokrycie strat bilansowych, jakie mogą wyniknąć w związku z działalnością Banku. Kapitał z aktualizacji wyceny Kapitał z aktualizacji wyceny tworzony jest w wyniku wyceny: • instrumentów finansowych zakwalifikowanych jako wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody, • efektywnej części zabezpieczenia dla programu rachunkowości zabezpieczeń przepływów pieniężnych, • odroczonego podatku dochodowego utworzonego w związku z tymi pozycjami. Kapitał z aktualizacji wyceny nie podlega dystrybucji. Pozostałe kapitały Pozostały kapitał tworzony jest z odpisów z zysku. Jest przeznaczony na cele określone w statucie Banku lub w przepisach prawa. Wynik roku bieżącego i lat ubiegłych Wynik finansowy netto to wynik brutto z rachunku zysków i strat roku bieżącego skorygowany o obciążenie z tytułu podatku dochodowego. W dniu 10 maja 2023 roku, Zwyczajne Walne Zgromadzenie Banku postanowiło o sposobie podziału zysku netto Banku za rok 2022, w łącznej kwocie 621 852 413,37 zł, w następujący sposób: • przekazanie na pokrycie niepodzielonego wyniku z lat ubiegłych (strata), części zysku w kwocie 2 616 575,19 zł, • przeznaczenie pozostałej części zysku w kwocie 619 235 838,18 zł na kapitał zapasowy, w tym niepodlegający podziałowi zysk osiągnięty na działalności Kasy Mieszkaniowej w kwocie 10 501 106,89 zł Dywidendy Dywidendy za dany rok obrotowy, które zostały zatwierdzone przez Walne Zgromadzenie, ale nie zostały wypłacone do dnia bilansowego, ujawnia się w pozycji zobowiązania z tytułu dywidendy w ramach pozostałych zobowiązań. 32.2 Dane finansowe Kapitał własny 31.12.2023 31.12.2022 Kapitał akcyjny 1 305 540 1 305 540 Kapitał zapasowy 6 020 705 5 401 470 Kapitał z aktualizacji wyceny -291 548 -1 339 576 Kapitał z tytułu wyceny aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 43 745 -143 543 Kapitał z tytułu wyceny instrumentów zabezpieczających -335 293 -1 196 033 Pozostałe kapitały rezerwowe 174 447 174 447 Różnice kursowe z przeliczenia jednostek działających za granicą 2 252 283 Niepodzielony wynik z lat ubiegłych 0 -2 617 Zysk roku bieżącego 1 987 444 621 852 Razem 9 198 840 6 161 399 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 86 Kapitał z aktualizacji wyceny 31.12.2023 31.12.2022 Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 43 745 -143 543 obligacje skarbowe -15 692 -201 434 pozostałe instrumenty dłużne -12 433 -33 837 instrumenty kapitałowe 82 117 56 041 podatek odroczony -10 247 35 687 Wycena instrumentów zabezpieczających -335 293 -1 196 033 IRS -413 942 -1 476 584 podatek odroczony 78 649 280 551 Razem -291 548 -1 339 576 32.3 Akcjonariusze Alior Banku Spółki Akcyjnej Na dzień 31 grudnia 2023 r. oraz na dzień publikacji niniejszego sprawozdania akcjonariuszami posiadającymi 5 i więcej procent ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu były następujące podmioty: Akcjonariusz Liczba akcji Wartość nominalna akcji (zł) Udział akcji w kapitale zakładowym Liczba głosów Udział głosów w ogólnej liczbie głosów 31.12.2023 Grupa PZU SA 41 658 850 416 588 500 31,91% 41 658 850 31,91% Nationale-Nederlanden OFE 12 270 004 122 700 040 9,40% 12 270 004 9,40% Allianz OFE 11 526 440 115 264 400 8,83% 11 526 440 8,83% Generali OFE 7 154 708 71 547 080 5,48% 7 154 708 5,48% Pozostali akcjonariusze 57 943 989 579 439 890 44,38% 57 943 989 44,38% Razem 130 553 991 1 305 539 910 100,00% 130 553 991 100,00% Grupa PZU to podmioty, które zawarły pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania akcji Banku oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na walnych zgromadzeniach Banku tj.: Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Na Życie SA, PZU Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty UNIVERSUM, PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 1 oraz PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 2. O zawarciu ww. porozumienia Bank informował w raporcie bieżącym nr 21/2017. ** Na podstawie opublikowanych raportów na koniec 2023 r. o składzie portfeli OFE oraz DFE zarządzanych przez PTE. Na dzień 31 grudnia 2022 r. akcjonariuszami posiadającymi 5 i więcej procent ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu były następujące podmioty: Akcjonariusz Liczba akcji Wartość nominalna akcji (zł) Udział akcji w kapitale zakładowym Liczba głosów Udział głosów w ogólnej liczbie głosów 31.12.2022 Grupa PZU SA 41 658 850 416 588 500 31,91% 41 658 850 31,91% Nationale-Nederlanden OFE 12 358 517 123 585 170 9,47% 12 358 517 9,47% Allianz OFE 11 526 440 115 264 400 8,83% 11 526 440 8,83% Pozostali akcjonariusze 65 010 184 650 101 840 49,79% 65 010 184 49,79% Razem 130 553 991 1 305 539 910 100,00% 130 553 991 100,00% * Grupa PZU to podmioty, które zawarły pisemne porozumienie dotyczące nabywania lub zbywania akcji Banku oraz zgodnego wykonywania prawa głosu na walnych zgromadzeniach Banku tj.: Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA, Powszechny Zakład Ubezpieczeń Na Życie SA, PZU Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty UNIVERSUM, PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 1 oraz PZU Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych BIS 2. O zawarciu ww. porozumienia Bank informował w raporcie bieżącym nr 21/2017. ** Na podstawie opublikowanych raportów za 2022 r. o składzie portfela Nationale-Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny oraz Nationale-Nederlanden Dobrowolny Fundusz Emerytalny. *** Na podstawie opublikowanych raportów za 2022 r. o składzie portfela Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz Drugiego Allianz Polska Otwartego Funduszu Emerytalnego oraz otrzymanego zawiadomienia. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 87 32.4 Struktura kapitału akcyjnego Seria Rodzaj akcji Liczba akcji Liczba akcji Wartość nominalna akcji Wartość serii według wartości nominalnej (w złotych) 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Seria A Zwykłe 50 000 000 50 000 000 10 500 000 000 500 000 000 Seria B Zwykłe 1 250 000 1 250 000 10 12 500 000 12 500 000 Seria C Zwykłe 12 332 965 12 332 965 10 123 329 650 123 329 650 Seria D Zwykłe 863 827 863 827 10 8 638 270 8 638 270 Seria E Zwykłe 524 404 524 404 10 5 244 040 5 244 040 Seria F Zwykłe 318 701 318 701 10 3 187 010 3 187 010 Seria G Zwykłe 6 358 296 6 358 296 10 63 582 960 63 582 960 Seria H Zwykłe 2 355 498 2 355 498 10 23 554 980 23 554 980 Seria I Zwykłe 56 550 249 56 550 249 10 565 502 490 565 502 490 Seria J Zwykłe 51 51 10 510 510 Razem 130 553 991 130 553 991 1 305 539 910 1 305 539 910 Pozostałe informacje dodatkowe 33 Pozycje pozabilansowe 33.1 Zasady rachunkowości W pozycji tej Bank prezentuje zobowiązania dotyczące finansowania oraz o charakterze gwarancyjnym. W pozycji zobowiązań o charakterze finansowym Bank posiada zobowiązania do udzielenia kredytów. Na zobowiązania te składają się zatwierdzone kredyty, limity na kartach kredytowych, limity zadłużenia w rachunku bieżącym oraz akredytywy. W pozycji o charakterze gwarancyjnym prezentowane są gwarancje, które stanowią zabezpieczenie wywiązania się klientów Banku ze swoich zobowiązań wobec podmiotów trzecich. Z tytułu udzielonych zobowiązań Bank pobiera prowizje, które są rozliczane zgodnie z charakterystyką danego instrumentu. Wartości gwarancji pokazane w tabeli odzwierciedlają maksymalną możliwą do poniesienia stratę, jaka zostałaby ujawniona w dniu bilansowym, gdyby wszyscy klienci nie wywiązali się ze swoich zobowiązań. 33.2 Dane finansowe Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone klientom 31.12.2023 31.12.2022 Pozabilansowe zobowiązania udzielone 12 906 604 10 781 209 Dotyczące finansowania 12 083 171 10 014 286 Gwarancyjne 823 433 766 923 Gwarancje dobrego wykonania 307 737 341 408 Gwarancje finansowe 515 696 425 515 Według terminów zapadalności - dotyczące finansowania 31.12.2023 31.12.2022 ≤ 1W 5 403 428 4 871 637 > 1W ≤ 1M 14 524 1 120 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 88 Według terminów zapadalności - dotyczące finansowania 31.12.2023 31.12.2022 > 1M ≤ 3M 222 785 445 397 > 3M ≤ 6M 362 756 189 130 > 6M ≤ 1Y 808 754 731 504 > 1Y ≤ 2Y 2 545 248 2 150 550 > 2Y ≤ 5Y 1 722 429 1 258 191 > 5Y ≤ 10Y 571 219 216 399 > 10Y ≤ 20Y 146 581 104 150 > 20Y 285 447 46 208 Razem 12 083 171 10 014 286 Według terminów zapadalności - gwarancyjne 31.12.2023 31.12.2022 ≤ 1W 1 626 708 > 1W ≤ 1M 9 666 59 536 > 1M ≤ 3M 61 160 91 476 > 3M ≤ 6M 81 178 46 341 > 6M ≤ 1Y 141 265 245 470 > 1Y ≤ 2Y 175 567 92 041 > 2Y ≤ 5Y 221 805 119 562 > 5Y ≤ 10Y 130 712 107 742 > 10Y ≤ 20Y 454 4 047 Razem 823 433 766 923 31.12.2023 Wartość nominalna Rezerwa Koszyk1 Koszyk2 Koszyk3 Koszyk1 Koszyk2 Koszyk3 Dotyczące finansowania 10 662 201 1 268 205 152 765 14 817 25 700 1 825 Gwarancyjne 621 161 148 711 53 561 192 324 32 591 Razem 11 283 362 1 416 916 206 326 15 009 26 024 34 416 31.12.2022 Wartość nominalna Rezerwa Koszyk1 Koszyk2 Koszyk3 Koszyk1 Koszyk2 Koszyk3 Dotyczące finansowania 8 815 856 971 618 226 812 13 592 9 187 771 Gwarancyjne 488 759 156 785 121 379 213 515 93 513 Razem 9 304 615 1 128 403 348 191 13 805 9 702 94 284 Poniżej zostały zaprezentowane uzgodnienia pomiędzy bilansem otwarcia a saldem zamknięcia pozabilansowych zobowiązań warunkowych udzielonych klientom oraz uzgodnienia dotyczące wartości utworzonych z tego tytułu rezerw. Zmiana zobowiązań pozabilansowych (wartość nominalna) Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu 01.01.2023 9 304 615 1 128 403 348 191 10 781 209 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 5 550 927 335 062 23 016 5 909 005 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -2 793 672 -388 332 -204 123 -3 386 127 Reklasyfikacja do koszyka 1 258 486 -258 267 -219 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -515 913 516 615 -702 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 -23 234 -5 223 28 457 0 Zmiana zaangażowania -468 141 92 354 14 110 -361 677 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 89 Zmiana zobowiązań pozabilansowych (wartość nominalna) Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Inne zmiany, w tym różnice kursowe -29 706 -3 696 -2 404 -35 806 Stan na 31.12.2023 11 283 362 1 416 916 206 326 12 906 604 Zmiana zobowiązań pozabilansowych (wartość nominalna) Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu 01.01.2022 8 956 538 1 012 334 396 764 10 365 636 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 4 191 545 371 605 108 587 4 671 737 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -2 625 514 -269 081 -148 953 -3 043 548 Reklasyfikacja do koszyka 1 156 808 -156 065 -743 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -200 068 200 605 -537 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 -2 774 -3 054 5 828 0 Zmiana zaangażowania -1 186 367 -28 616 -13 283 -1 228 266 Inne zmiany, w tym różnice kursowe 14 447 675 528 15 650 Stan na 31.12.2022 9 304 615 1 128 403 348 191 10 781 209 Zmiana rezerwy na zobowiązania pozabilansowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu 01.01.2023 13 805 9 702 94 284 117 791 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 7 394 3 228 324 10 946 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -3 762 -1 682 -64 782 -70 226 Reklasyfikacja do koszyka 1 911 -911 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -18 603 18 603 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 0 0 0 Zmiana oszacowania rezerwy na zobowiązania pozabilansowe 17 101 -2 900 4 737 18 938 Inne zmiany, w tym różnice kursowe -1 837 -16 -147 -2 000 Stan na 31.12.2023 15 009 26 024 34 416 75 449 Zmiana rezerwy na zobowiązania pozabilansowe Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3 Razem Stan na początek okresu 01.01.2022 17 554 7 271 113 014 137 839 Ujęcie instrumentów w momencie nabycia, powstania, udzielenia 7 874 2 382 70 10 326 Zmiany z tytułu sprzedaży lub wygaśnięcia instrumentu -5 621 -1 822 -11 626 -19 069 Reklasyfikacja do koszyka 1 141 -141 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 2 -1 042 1 042 0 0 Reklasyfikacja do koszyka 3 0 -336 336 0 Zmiana oszacowania rezerwy na zobowiązania pozabilansowe -5 164 1 303 -7 608 -11 469 Inne zmiany, w tym różnice kursowe 63 3 98 164 Stan na 31.12.2022 13 805 9 702 94 284 117 791 Poniżej zaprezentowano rozkład nieprzeterminowanych pozabilansowych zobowiązań warunkowych udzielonych klientom wg zagregowanej skali PD. 31.12.2023 31.12.2022 Koszyk 1 Koszyk 2 Razem Koszyk 1 Koszyk 2 Razem < 0.28% 2 467 949 149 043 2 616 992 826 414 133 806 960 220 0.28% - 0.44% 930 709 21 434 952 143 821 708 25 738 847 446 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 90 31.12.2023 31.12.2022 Koszyk 1 Koszyk 2 Razem Koszyk 1 Koszyk 2 Razem 0.44% - 0.85% 2 403 938 67 267 2 471 205 911 476 20 347 931 823 0.85% - 1.33% 1 684 320 172 377 1 856 697 1 135 196 91 885 1 227 081 1.33% - 2.06% 1 723 606 382 956 2 106 562 2 480 436 168 698 2 649 134 2.06% - 3.94% 1 261 083 242 422 1 503 505 2 138 487 263 169 2 401 656 3.94% - 9.1% 711 761 202 243 914 004 766 350 246 960 1 013 310 > 9.1% 67 128 179 174 246 302 190 138 177 800 367 938 Brak scoringu 32 868 0 32 868 34 410 0 34 410 Razem zobowiązania pozabilansowe udzielone 11 283 362 1 416 916 12 700 278 9 304 615 1 128 403 10 433 018 34 Informacje dodatkowe do sprawozdania z przepływów pieniężnych 34.1 Zasady rachunkowości Bank sporządza sprawozdanie dotyczące przepływów pieniężnych z działalności operacyjnej metodą pośrednią, w której wynik brutto z danego okresu sprawozdawczego koryguje się o skutki transakcji mających charakter bezgotówkowy, o czynne i bierne rozliczenia międzyokresowe dotyczące przyszłych lub przeszłych wpływów lub płatności środków pieniężnych dotyczących działalności operacyjnej. 34.2 Dane finansowe Działalność operacyjna Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej Banku obejmują przede wszystkim, działalność kredytową, depozytową, transakcje wymiany walut oraz zakup i sprzedaż papierów wartościowych. Zmiana stanu kredytów i innych należności 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Zmiana stanu należności od klientów – sprawozdanie z sytuacji finansowej -3 312 772 724 482 Zmiana stanu należności od banków - sprawozdanie z sytuacji finansowej -2 241 757 -683 884 Razem -5 554 529 40 598 Zmiana stanu innych zobowiązań 01.01.2023 - 31.12.2023 01.01.2022 - 31.12.2022 Zmiana stanu innych zobowiązań - sprawozdanie z sytuacji finansowej 596 996 398 487 Zmiana stanu pozostałych zobowiązań wycenianych wg zamortyzowanego kosztu - sprawozdanie z sytuacji finansowej -2 911 43 380 Rezerwa na wydatki związane z nabyciem środków trwałych -2 534 19 808 Rezerwa na wydatki związane z nabyciem wartości niematerialnych -35 331 -37 415 Inne zmiany 163 990 32 919 Razem 720 210 457 179 Działalność inwestycyjna Działalność inwestycyjna polega na nabywaniu i zbywaniu udziałów lub akcji w jednostkach stowarzyszonych, wartości niematerialnych i rzeczowych aktywów trwałych oraz instrumentów kapitałowych wycenianych według wartości godziwej przez inne całkowite dochody, a także dłużnych papierów wartościowych wycenianych według zamortyzowanego kosztu (z wyłączeniem krótkoterminowych bonów pieniężnych). S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 91 Działalność finansowa Do przepływów działalności finansowej Bank zalicza wpływy i wydatki związane zarówno z pozyskaniem, jak i spłatą własnych i obcych źródeł finansowania, w tym wpływy i wydatki powodujące zwiększenie lub zmniejszenie kapitału (funduszu) własnego, a także wpływy z emisji długo- i krótkoterminowych dłużnych instrumentów finansowych oraz spłatę zobowiązań z tytułu leasingu finansowego. 31.12.2022 Przepływy środków pieniężnych Zmiany niepieniężne 31.12.2023 Wpływ Wypływ Odsetki naliczone Różnice kursowe Zobowiązania podporządkowane 1 163 875 0 -114 309 110 433 0 1 159 999 35 Wartość godziwa 35.1 Zasady rachunkowości oraz szacunki i osądy Wartość godziwa to cena, którą by otrzymano za sprzedaż składnika aktywów lub zapłacono za przeniesienie zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku na dzień wyceny w aktualnych warunkach rynkowych (tj. cena wyjścia) bez względu na to, czy cena ta jest bezpośrednio obserwowalna lub oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny. W zależności od kategorii klasyfikacji aktywów i zobowiązań finansowych do danego poziomu hierarchii, stosuje się przy tym różnorodne metody ustalania ich wartości godziwej. Poziom 1: Na podstawie cen kwotowanych na głównym (lub najkorzystniejszym) rynku Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest bezpośrednio w oparciu o ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań. Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty finansowe i kapitałowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, dla których istnieje aktywny rynek i dla których wartość godziwa ustalana jest w oparciu o wartość rynkową, będącą ceną kupna: • dłużne skarbowe papiery wartościowe, które są notowane na aktywnych, płynnych rynkach finansowych, • dłużne i kapitałowe papiery wartościowe będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym, w tym w portfelu Biura Maklerskiego, • instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynku regulowanym. Poziom 2: Na podstawie technik wyceny opartych na założeniach wykorzystujących informacje pochodzące z głównego (lub najkorzystniejszego) rynku Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadkach których wszystkie znaczące dane wejściowe są obserwowalne na rynku w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośrednio (bazujące na cenach). Do tej kategorii Bank klasyfikuje instrumenty finansowe dla których brak jest aktywnego rynku: Metoda (techniki) wyceny Istotne obserwowalne dane wejściowe POCHODNE INSTRUMENTY FINANSOWE – CIRS, IRS, FRA, TRANSAKCJE FX, FORWARD, FX SWAP Model zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych w oparciu o krzywe rentowności. Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o stawki rynkowe, dane rynkowe rynku pieniężnego, rynku transakcji FRA, IRS, OIS basis swap. Do wyceny instrumentów walutowych wykorzystuje się kursy fixingowe NBP oraz rynkowe stawki punktów swapowych. OPCJE WALUTOWE, OPCJE NA STOPĘ PROCENTOWĄ Wycena opcji walutowych i opcji na stopę procentową odbywa się według określonych modeli wyceny charakterystycznych dla danego typu opcji. Dla instrumentów opcyjnych dodatkowo pobierane są rynkowe kwotowania zmienności par walutowych i stóp procentowych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 92 Metoda (techniki) wyceny Istotne obserwowalne dane wejściowe BONY PIENIĘŻNE NBP Metoda krzywej rentowności Krzywe rentowności zbudowane w oparciu o dane rynku pieniężnego. COMMODITY FORWARD/SWAP Wycena instrumentów towarowych odbywa się w oparciu o przyszłe przepływy obliczone na podstawie krzywych terminowych charakterystycznych dla danego towaru. Krzywe terminowe zbudowane w oparciu o kwotowania kontraktów commodity futures. Poziom 3: Dla których przynajmniej jeden z czynników wpływających na cenę nie jest obserwowany na rynku Aktywa i zobowiązania finansowe, których wartość godziwa wyceniana jest za pomocą modeli wyceny, w przypadku których dane wejściowe nie są oparte na możliwych do zaobserwowania danych rynkowych (dane wejściowe nieobserwowalne). Do instrumentów z tego poziomu należą opcje wbudowane w certyfikaty depozytowe wyemitowane przez Bank oraz opcje zawarte na rynku międzybankowym w celu zabezpieczenia pozycji z tytułu opcji wbudowanych. Wartość godziwa wyznaczona jest na podstawie cen rynkowych tych opcji lub modelu wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego, kwotowania z rynku wtórnego opcji), jaki i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między instrumentami bazowymi w opcjach opartych na koszyku walorów). Parametry modelu są wyznaczone na podstawie analizy statystycznej. Na koniec okresu sprawozdawczego pozycja w wyżej wymienionych instrumentach była domknięta na zasadzie back-to-back co oznacza, że zmiana wycen opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane jest równoważona przez zmiany wycen opcji zawieranych na rynku międzybankowym. Metoda (techniki) wyceny Istotne obserwowalne dane wejściowe Czynnik nieobserwowalny Przedział czynników nieobserwowalnych Wpływ na wycenę OPCJE EGZOTYCZNE Ceny egzotycznych opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są z rynku lub wyceniane z modelu wewnętrznego z uwzględnieniem zarówno parametrów obserwowalnych (np. cena instrumentu bazowego, kwotowania z rynku wtórego opcji), jak i nieobserwowalnych (np. zmienności, korelacje między instrumentami bazowymi) Ceny egzotycznych opcji wbudowanych w produkty strukturyzowane pozyskiwane są z rynku Zmienności cen instrumentów bazowych, korelacje cen instrumentów bazowych Opcje domknięte back- to-back, zmiany czynników nieobserwowalnych bez wpływu na łączną wycenę portfela brak AKCJE VISA INC SERII C Obecną wartość rynkową notowanych akcji zwykłych Visa Inc. z uwzględnieniem współczynnika konwersji i dyskonta biorącego pod uwagę zmian cen akcji Visa Inc Wartość rynkowa notowanych akcji zwykłych Visa Inc Dyskonto z uwagi na niepłynny charakter papierów wartościowych, współczynnik konwersji na akcje zwykłe Dyskonto +/-19% ; współczynnik konwersji <-0.009;0> +/-24% Udziały w PSP sp. z o.o. Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki. Stopa wolna od ryzyka Premia za ryzyko, prognoza wyników finansowych Premia za ryzyko +/- 25p.b. ; Prognozy finansowe +/- 10% +/-14% Udziały w RUCH SA Oszacowanie wartości godziwej w oparciu o obecną wartość prognozowanych wyników spółki. Stopa wolna od ryzyka Premia za ryzyko, prognoza wyników finansowych Premia za ryzyko +/- 25p.b. ; Prognozy finansowe +/- 10% brak S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 93 Wycena do wartości godziwej wykonywana jest bezpośrednio przez Departament Zarządzania Ryzykiem Finansowym. Jest to jednostka niezależna od jednostek zawierających poszczególne transakcje. Metodyka wyceny do wartości godziwej, w tym zmiany jej parametryzacji, podlegają akceptacji przez Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami (CALCO). W ramach Departamentu Zarządzania Ryzykiem Finansowym wykonywana jest ocena adekwatności oraz istotności czynników ryzyka w zakresie przypisania modeli wycen do odpowiedniego poziomu hierarchii wyceny do wartości godziwej zgodnie z ustalonymi zasadami klasyfikacji. Natomiast ocena adekwatności metod wyceny podlega cyklicznym przeglądom w ramach zarządzania ryzykiem modeli, a dane wsadowe podlegają procesowi DQM (Data Quality Management). Przeniesienia instrumentów pomiędzy poziomami wyceny następują wg stanu na koniec okresu sprawozdawczego. Przesłankami przeniesienia są warunki opisane w międzynarodowych standardach sprawozdawczości finansowej, tj. m.in. dostępność kwotowań instrumentu z aktywnego rynku, dostępność kwotowań czynników wyceny bądź występowanie wpływu czynników nieobserwowalnych na wartość godziwą. 35.2 Dane finansowe Poniżej zaprezentowano wartości bilansowe aktywów i zobowiązań finansowych w rozbiciu na poszczególne kategorie (poziomy) wyceny. W porównaniu do poprzedniego okresu sprawozdawczego nie uległy zmianie zasady klasyfikacji i wyceny dla poszczególnych poziomów hierarchii wartości godziwej. 31.12.2023 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Aktywa finansowe 12 510 332 3 555 685 148 088 16 214 105 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 53 398 324 037 31 447 408 882 SWAP 0 177 758 0 177 758 Opcje Cap Floor 0 1 804 0 1 804 FRA 0 1 056 0 1 056 FX swap 0 96 237 0 96 237 FX forward 0 21 953 0 21 953 CIRS 0 13 946 0 13 946 Opcje FX 0 7 298 0 7 298 Pozostałe opcje 0 0 3 179 3 179 Pozostałe instrumenty 0 3 985 0 3 985 Pochodne instrumenty finansowe 0 324 037 3 179 327 216 Obligacje skarbowe 53 398 0 0 53 398 Obligacje pozostałe 0 0 4 4 Instrumenty kapitałowe 0 0 28 264 28 264 Papiery wartościowe 53 398 0 28 268 81 666 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 12 456 934 2 895 526 116 641 15 469 101 Bony pieniężne 0 950 000 0 950 000 Obligacje skarbowe 9 569 859 0 0 9 569 859 Bony skarbowe 2 303 364 1 945 526 0 4 248 890 Obligacje pozostałe 583 711 0 0 583 711 Instrumenty kapitałowe 0 0 116 641 116 641 Pochodne instrumenty zabezpieczające 0 336 122 0 336 122 Transakcje stopy procentowej-SWAP 0 336 122 0 336 122 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 94 31.12.2022 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Aktywa finansowe 8 408 381 1 892 883 193 389 10 494 653 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 4 628 365 250 53 160 423 038 SWAP 0 240 228 0 240 228 Opcje Cap Floor 0 2 697 0 2 697 FX swap 0 3 837 0 3 837 FX forward 0 50 762 0 50 762 CIRS 0 56 550 0 56 550 Opcje FX 0 6 311 0 6 311 Pozostałe opcje 0 0 529 529 Pozostałe instrumenty 38 4 865 0 4 903 Pochodne instrumenty finansowe 38 365 250 529 365 817 Obligacje skarbowe 4 590 0 0 4 590 Obligacje pozostałe 0 0 8 007 8 007 Instrumenty kapitałowe 0 0 44 624 44 624 Papiery wartościowe 4 590 0 52 631 57 221 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 8 403 753 1 349 494 140 229 9 893 476 Bony pieniężne 0 1 349 494 0 1 349 494 Obligacje skarbowe 7 806 138 0 0 7 806 138 Bony skarbowe 58 016 0 0 58 016 Obligacje pozostałe 539 599 0 49 593 589 192 Instrumenty kapitałowe 0 0 90 636 90 636 Pochodne instrumenty zabezpieczające 0 178 139 0 178 139 Transakcje stopy procentowej-SWAP 0 178 139 0 178 139 Alior Bank wyznaczył inwestycje w instrumenty kapitałowe jako wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Inwestycje kapitałowe, w stosunku do których Bank wybrał opcję wyceny w wartości godziwej przez inne dochody całkowite zostały nabyte z celem długoterminowego i strategicznego utrzymywania ich w portfelu inwestycyjnym bez intencji realizacji zysku na sprzedaży w krótkim lub średnim horyzoncie czasowym. Emitent Poziom wartości godziwej Wartość godziwa na 31.12.2023 Wartość godziwa na 31.12.2022 PSP Sp.z o.o. III 115 666 79 425 SWIFT III 960 1 036 Pozostałe udziały III 15 15 RUCH SA III 0 10 160 Razem 116 641 90 636 31.12.2023 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Zobowiązania finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 55 814 217 470 3 179 276 463 Obligacje 55 814 0 0 55 814 SWAP 0 138 861 0 138 861 Opcje Cap Floor 0 1 804 0 1 804 FRA 0 1 578 0 1 578 FX swap 0 44 658 0 44 658 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 95 31.12.2023 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem FX forward 0 13 846 0 13 846 CIRS 0 2 936 0 2 936 Opcje FX 0 10 001 0 10 001 Pozostałe opcje 0 0 3 179 3 179 Pozostałe instrumenty 0 3 786 0 3 786 Pochodne instrumenty zabezpieczające 0 682 631 0 682 631 Transakcje stopy procentowej-SWAP 0 682 631 0 682 631 31.12.2022 Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Zobowiązania finansowe Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 9 255 456 529 255 994 SWAP 0 187 609 0 187 609 Opcje Cap Floor 0 2 697 0 2 697 FX swap 0 44 282 0 44 282 FX forward 0 5 383 0 5 383 CIRS 0 6 705 0 6 705 Opcje FX 0 5 758 0 5 758 Pozostałe opcje 0 0 529 529 Pozostałe instrumenty 9 3 022 0 3 031 Pochodne instrumenty zabezpieczające 0 1 678 933 0 1 678 933 Transakcje stopy procentowej-SWAP 0 1 678 933 0 1 678 933 Uzgodnienie zmian na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej Zmiana stanu aktywów i zobowiązań finansowych Aktywa Zobowiązania 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2023 31.12.2022 Bilans otwarcia 193 389 241 760 529 10 845 Nabycia 1 617 663 1 520 529 Zmiany netto ujęte w innych całkowitych dochodach 26 077 5 482 0 0 Zmiany netto ujęte w rachunku zysków u strat 7 359 1 606 1 130 -1 462 Różnice kursowe -1 574 6 556 0 0 Rozliczenia/wykupy -78 780 -62 678 0 -9 383 Bilans zamknięcia 148 088 193 389 3 179 529 W 2023 r. Bank nie dokonywał żadnej reklasyfikacji instrumentów finansowych pomiędzy poziomami hierarchii wartości godziwej. Wycena według wartości godziwej na potrzeby ujawnień Poniżej zaprezentowano wartość bilansową i godziwą aktywów i zobowiązań, które nie są prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według wartości godziwej. 31.12.2023 Wartość bilansowa Wartość godziwa Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2 521 555 1 121 499 1 400 056 0 2 521 555 Należności od banków 4 615 420 0 4 615 420 0 4 615 420 Należności od klientów 60 822 737 0 0 58 372 077 58 372 077 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 96 31.12.2023 Wartość bilansowa Wartość godziwa Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Segment detaliczny 37 995 750 0 0 35 364 992 35 364 992 Kredyty konsumpcyjne 14 788 921 0 0 13 509 739 13 509 739 Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe 18 203 142 0 0 16 760 914 16 760 914 Kredyty consumer finance 5 003 687 0 0 5 094 339 5 094 339 Segment biznesowy 22 826 987 0 0 23 007 085 23 007 085 Kredyty operacyjne 16 159 822 0 0 16 290 914 16 290 914 Kredyty inwestycyjne 4 471 096 0 0 4 520 102 4 520 102 Pozostałe 2 196 069 0 0 2 196 069 2 196 069 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 46 894 46 894 0 0 46 894 Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 2 925 678 2 923 603 0 61 2 923 664 Pozostałe aktywa finansowe 603 188 0 0 603 188 603 188 Zobowiązania Zobowiązania wobec banków 144 991 0 144 991 0 144 991 Depozyty bieżące 4 664 0 4 664 0 4 664 Kredyt otrzymany 14 582 0 14 582 0 14 582 Pozostałe zobowiązania 125 745 0 125 745 0 125 745 Zobowiązania wobec klientów 75 216 392 0 0 75 352 518 75 352 518 Depozyty bieżące 50 533 027 0 0 50 533 027 50 533 027 Depozyty terminowe 22 126 557 0 0 22 126 557 22 126 557 Emisja własna bankowych papierów wartościowych 1 257 321 0 0 1 393 447 1 393 447 Emisja własna obligacji 851 858 0 0 851 858 851 858 Pozostałe zobowiązania 447 629 0 0 447 629 447 629 Pozostałe zobowiązania finansowe 1 552 904 0 0 1 552 904 1 552 904 Zobowiązania podporządkowane 1 159 999 0 0 1 159 999 1 159 999 * w wycenie zostały uwzględnione przyszłe wakacje kredytowe – szczegóły w nocie 48 31.12.2022 Wartość bilansowa Wartość godziwa Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Aktywa Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2 565 406 1 843 785 721 621 0 2 565 406 Należności od banków 2 373 663 0 2 373 663 0 2 373 663 Należności od klientów 57 509 965 0 0 56 459 702 56 459 702 Segment detaliczny 35 229 849 0 0 33 296 691 33 296 691 Kredyty konsumpcyjne 15 115 535 0 0 14 397 150 14 397 150 Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe 15 823 033 0 0 14 630 196 14 630 196 Kredyty consumer finance 4 291 281 0 0 4 269 345 4 269 345 Segment biznesowy 22 280 116 0 0 23 163 011 23 163 011 Kredyty operacyjne 14 894 366 0 0 15 601 538 15 601 538 Kredyty inwestycyjne 4 885 632 0 0 5 061 388 5 061 388 Pozostałe 2 500 118 0 0 2 500 085 2 500 085 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 40 992 40 820 0 0 40 820 Aktywa finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu 6 681 842 6 608 409 0 55 6 608 464 Pozostałe aktywa finansowe 488 701 0 0 488 701 488 701 Zobowiązania Zobowiązania wobec banków 182 934 0 182 934 0 182 934 Depozyty bieżące 28 022 0 28 022 0 28 022 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 97 31.12.2022 Wartość bilansowa Wartość godziwa Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3 Razem Kredyt otrzymany 27 970 0 27 970 0 27 970 Pozostałe zobowiązania 126 942 0 126 942 0 126 942 Zobowiązania wobec klientów 70 763 793 0 0 70 832 718 70 832 718 Depozyty bieżące 49 048 580 0 0 49 048 580 49 048 580 Depozyty terminowe 20 527 296 0 0 20 527 296 20 527 296 Emisja własna bankowych papierów wartościowych 751 962 0 0 820 887 820 887 Pozostałe zobowiązania 435 955 0 0 435 955 435 955 Pozostałe zobowiązania finansowe 990 598 0 0 990 598 990 598 Zobowiązania podporządkowane 1 163 875 0 0 1 163 875 1 163 875 Dla wielu instrumentów finansowych wartości rynkowe są niedostępne, stąd wartości godziwe są oszacowane przy zastosowaniu szeregu technik wyceny. Do wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych zastosowano model oparty na oszacowaniach wartości bieżącej przyszłych przepływów pieniężnych poprzez zdyskontowanie przepływów pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp dyskontowych. Wszystkie wyliczenia modelowe zawierają pewne uproszczenia i są wrażliwe na przyjmowane założenia. Poniżej przedstawiono podsumowanie głównych metod i założeń wykorzystywanych podczas szacowania wartości godziwej instrumentów finansowych niewycenianych do wartości godziwej. Należności od klientów: W stosowanej przez Bank metodzie wyliczania wartości godziwej należności od klientów (z pominięciem kredytów w rachunku bieżącym) Bank porównuje marże osiągane na nowo udzielonych kredytach (w miesiącu poprzedzającym datę sprawozdawczą) z marżami na całym portfelu kredytowym. Jeśli marże na nowo przyznawanych kredytach są wyższe niż marże na dotychczasowym portfelu, wartość godziwa kredytów jest niższa od ich wartości bilansowej. W sytuacji odwrotnej tj. jeśli marże na nowo przyznawanych kredytach są niższe niż marże na dotychczasowym portfelu, wartość godziwa kredytów jest wyższa od ich wartości bilansowej. Należności od klientów zostały zaklasyfikowane w całości do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej ze względu na fakt zastosowania modelu wyceny z istotnymi nieobserwowanymi danymi wejściowymi, czyli bieżącymi marżami osiąganymi na nowo udzielanych kredytach. Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu: Bank przyjął, że wartość godziwa depozytów klientowskich i bankowych oraz innych zobowiązań finansowych o zapadalności do 1 roku jest w przybliżeniu równa ich wartości bilansowej. Depozyty są przyjmowane w ramach bieżącej działalności banku na bazie dziennej, zatem ich warunki są zbliżone do aktualnych warunków rynkowych identycznych transakcji. Czas do zapadalności tych pozycji jest krótki, stąd nie ma istotnej różnicy między wartością bilansową, a wartością godziwą. Na potrzeby ujawnień Bank wyznacza wartość godziwą zobowiązań finansowych o zapadalności rezydualnej (lub przeszacowaniu stopy zmiennej) powyżej 1 roku. Do tej grupy pasywów należą emisje własne oraz pożyczki podporządkowane. Wyznaczając wartość godziwą tej grupy zobowiązań Bank wyznacza wartość bieżącą oczekiwanych płatności w oparciu o bieżące krzywe procentowe oraz pierwotny spread emisji. Pozostałe aktywa i zobowiązanie finansowe Dla pozostałych instrumentów finansowych Bank przyjmuje, że wartość bilansowa jest w przybliżeniu równa wartości godziwej. Dotyczy to następujących pozycji: kasa i operacje z Bankiem Centralnym, aktywa przeznaczone do sprzedaży, pozostałe aktywa finansowe oraz pozostałe zobowiązania finansowe. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 98 36 Transakcje z jednostkami powiązanymi Jednostką dominującą wobec Banku jest Powszechny Zakład Ubezpieczeń SA. Jednostkami powiązanymi z Bankiem są PZU SA oraz jednostki z nią powiązane oraz jednostki powiązane z członkami Zarządu oraz Rady Nadzorczej Banku. Poprzez PZU SA, Bank jest pośrednio kontrolowany przez Skarb Państwa. Jednostki zależne i stowarzyszone Banku to: Nazwa spółki – jednostki zależne 31.12.2023 31.12.2022 Alior Services sp. z o.o. 100% 100% Alior Leasing sp. z o.o. 100% 100% - AL Finance sp. z o.o. 100% 100% - Alior Leasing Individual sp. z o.o. 90% - Alior Leasing sp.z o.o. 10% - AL Finance sp. z o.o. - Meritum Services ICB SA 100% 100% Alior TFI SA 100% 100% Absource sp. z o.o. - 100% Corsham sp. z o.o. 100% 100% RBL_VC sp. z o. o 100% 100% RBL_VC sp z o.o. ASI spółka komandytowo-akcyjna 100% 100% Alior Leasing Individual sp. z o.o. została utworzona 29 sierpnia 2023 roku, a jej rejestracja w Krajowym Rejestrze Sądowym nastąpiła 23 października 2023 r. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 100.000 zł i dzieli się na 100 udziałów o wartości nominalnej 1.000 zł każdy. Udziały w kapitale zakładowym Spółki zostały objęte przez; Alior Leasing sp. z o.o. i AL Finance sp. z o.o. (Alior Leasing sp. z o.o. 90 udziałów o łącznej wartości nominalnej 90.000 zł i AL Finance sp. z o.o. 10 udziałów o łącznej wartości nominalnej 10.000 zł). W dniu 08.12.2023 roku zostało wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego połączenie Meritum Services ICB S.A. z Absource sp. z o.o. W 2023 roku nastąpiła zmiana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Banku w pozycji Inwestycje w jednostkach zależnych i stowarzyszonych o 1 014 tys. zł. Zmiana w wyniku połączenia Meritum Services ICB SA 1 014 W zamieszczonych poniżej tabelach przedstawiono rodzaj i wartość transakcji z podmiotami powiązanymi oraz zależnymi. Jednostki zależne 31.12.2023 31.12.2022 Należności od klientów 5 094 201 4 020 455 Pozostałe aktywa 250 411 Aktywa razem 5 094 451 4 020 866 Zobowiązania wobec klientów 121 778 87 945 Rezerwy 1 571 968 Pozostałe zobowiązania 2 896 1 267 Zobowiązania razem 126 245 90 180 Jednostka dominująca 31.12.2023 31.12.2022 Pozostałe aktywa 4 431 3 855 Aktywa razem 4 431 3 855 Zobowiązania wobec klientów 2 387 26 Pozostałe zobowiązania 364 0 Zobowiązania razem 2 751 26 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 99 Spółki zależne jednostki dominującej 31.12.2023 31.12.2022 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 425 213 Inwestycyjne aktywa finsnowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 0 71 Należności od klientów 49 520 77 363 Pozostałe aktywa 1 149 26 Aktywa razem 51 094 77 673 Zobowiązania wobec klientów 156 617 249 368 Rezerwy 6 0 Pozostałe zobowiązania 3 551 3 385 Zobowiązania razem 160 174 252 753 Jednostki zależne 31.12.2023 31.12.2022 Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom 458 904 576 833 dotyczące finansowania 458 904 456 430 gwarancyjne 0 120 403 Spółki zależne jednostki dominującej 31.12.2023 31.12.2022 Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom 28 577 7 598 dotyczące finansowania 28 577 7 598 Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem 31.12.2023 31.12.2022 Należności od klientów 5 1 Aktywa razem 5 1 Zobowiązania wobec klientów 2 720 3 575 Zobowiązania razem 2 720 3 575 Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem 31.12.2023 31.12.2022 Pozabilansowe zobowiązania udzielone klientom 1 0 dotyczące finansowania 1 0 Jednostki zależne 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Przychody z tytułu odsetek 335 699 242 527 Koszty z tytułu odsetek -2 049 -1 648 Przychody z tytułu prowizji i opłat 7 336 4 849 Koszty z tytułu prowizji i opłat -445 -442 Przychody z tytułu dywidend 11 064 11 261 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 67 57 Pozostałe przychody operacyjne 4 643 3 557 Pozostałe koszty operacyjne -1 -2 Koszty działania Banku -10 329 -9 709 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane 7 603 -5 828 Razem 353 588 244 622 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 0 Jednostka dominująca 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Przychody z tytułu odsetek 20 489 18 609 Koszty z tytułu odsetek -43 0 Przychody z tytułu prowizji i opłat 15 434 19 589 Koszty z tytułu prowizji i opłat -7 700 -7 247 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 5 0 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 59 104 Koszty działania Banku -5 080 -5 003 Razem 23 164 26 052 Spólki zależne jednostki dominującej 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Przychody z tytułu odsetek 72 208 77 608 Koszty z tytułu odsetek -4 568 -7 087 Przychody z tytułu prowizji i opłat 27 659 24 667 Koszty z tytułu prowizji i opłat -1 417 -4 Wynik na instrumentach wycenianych do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat i wynik z pozycji wymiany 125 101 Wynik z tytułu pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych 20 550 Koszty działania Banku -10 913 -8 115 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane 28 2 Razem 83 142 87 722 Jednostki współzależne przez osoby powiązane z Bankiem 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Koszty z tytułu odsetek -76 -92 Przychody z tytułu prowizji i opłat 129 130 Wynik z tytułu odpisów na straty oczekiwane -2 0 Razem 51 38 Charakter transakcji z podmiotami powiązanymi Wszystkie transakcje z podmiotami powiązanymi odbywają się zgodnie z regulaminami korzystania z produktów bankowych, przy zastosowaniu stawek rynkowych. Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi Poniżej zaprezentowano istotne transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zgodnie z wyjątkiem zawartym w MSR 24.25. Transakcje ze Skarbem Państwa dotyczą głównie operacji na skarbowych papierach wartościowych. Pozostałe transakcje zaprezentowane w poniższej nocie dotyczą operacji z wybranymi podmiotami o największym zaangażowaniu. Skarb Państwa i jednostki powiązane 31.12.2023 31.12.2022 Inwestycyjne aktywa finansowe 12 654 638 14 152 771 wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 10 200 464 8 395 330 wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 53 398 12 593 wyceniane według zamortyzowanego kosztu 2 400 776 5 744 848 Należności od banków 0 197 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 1 Skarb Państwa i jednostki powiązane 31.12.2023 31.12.2022 Należności od klientów 731 145 188 506 Aktywa razem 13 385 783 14 341 474 Zobowiązania finansowe 55 814 0 Zobowiązania wobec banków 9 286 12 971 Zobowiązania wobec klientów 578 378 618 995 Zobowiązania razem 643 478 631 966 Transakcje ze Skarbem Państwa i jednostkami powiązanymi 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Przychody z tytułu odsetek 882 264 552 914 Koszty z tytułu odsetek -49 800 -27 141 Razem 832 464 525 773 Wszystkie transakcje ze Skarbem Państwa i jego podmiotami powiązanymi zawierane są na zasadach rynkowych. 37 Świadczenia dla kluczowego personelu Banku 37.1 Zasady rachunkowości Krótkoterminowe świadczenia pracownicze to świadczenia pracownicze, które podlegają w całości rozliczeniu przed upływem 12 miesięcy od końca rocznego okresu sprawozdawczego, w którym pracownicy wykonywali związaną z nimi pracę. Jako krótkoterminowe świadczenie pracownicze obok wynagrodzenia zasadniczego ujęta została nieodroczona część składnika zmiennego wynagrodzenia w formie gotówkowej. Jako długoterminowe świadczenia pracownicze Bank ujmuje nieodroczoną (zatrzymaną) część wynagrodzenia zmiennego w akcjach fantomowych oraz odroczoną na kolejne okresy część wynagrodzenia zmiennego zarówno w akcjach fantomowych, jak i w formie gotówkowej. Polityka wynagrodzeń w zakresie osób mających wpływ na profil ryzyka W Banku obowiązuje Polityka Wynagrodzeń, obejmująca swoimi postanowieniami wszystkich pracowników. Polityka Wynagrodzeń jest opiniowana przez Komitet ds. Nominacji i Wynagrodzeń oraz uchwalana przez Zarząd i zatwierdzana przez Radę Nadzorczą. W zakresie dotyczącym osób mających wpływ na profil ryzyka (MRT) zidentyfikowanych na podstawie kryteriów zdefiniowanych w Rozporządzeniu Delegowanym Komisji (UE) nr 2021/923 z dnia 25 marca 2021 r., zasady Polityki ustalono m. in. w oparciu o postanowienia Rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej oraz polityki wynagrodzeń w bankach. Główne złożenia Polityki w stosunku do MRT: • wynagrodzenie składające się z wynagrodzenia stałego i wynagrodzenia zmiennego, • nieprzyznawanie MRT nieokreślonych z góry świadczeń emerytalnych, • zobowiązanie MRT do niekorzystania z indywidualnych strategii hedgingowych lub ubezpieczeń dotyczących wynagrodzenia i odpowiedzialności w celu podważania skutków uwzględniania ryzyka w mającym do nich zastosowanie systemie wynagradzania, • maksymalny stosunek wynagrodzenia zmiennego MRT do wynagrodzenia stałego: 100%, • co najmniej 50% wynagrodzenia zmiennego MRT jest zachętą do szczególnej dbałości o długoterminowe dobro Banku i składa się z instrumentów finansowych powiązanych z akcjami S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 2 Banku; pozostała część wynagrodzenia zmiennego wypłacana jest w formie pieniężnej jako pieniężne wynagrodzenie zmienne, • co najmniej 40% wynagrodzenia zmiennego MRT, a w przypadku, gdy wynagrodzenie zmienne MRT opiewa na szczególnie wysoką kwotę, co najmniej 60% wynagrodzenia zmiennego - jest odroczonym wynagrodzeniem, • wynagrodzenie zmienne Zarządu dostosowane do przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. 37.2 Dane finansowe Poniżej zaprezentowano pozycje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w których ujęte są salda transakcji Banku z osobami zarządzającymi i sprawującymi nadzór. Wszystkie transakcje z osobami nadzorującymi i zarządzającymi odbywają się zgodnie z regulaminami korzystania z produktów bankowych, przy zastosowaniu stawek rynkowych. 31.12.2023 Osoby nadzorujące, zarządzające Rada Nadzorcza Zarząd Banku Należności od klientów 385 4 381 Aktywa razem 385 4 381 Zobowiązania wobec klientów 219 0 219 Zobowiązania razem 219 0 219 31.12.2022 Osoby nadzorujące, zarządzające Rada Nadzorcza Zarząd Banku Należności od klientów 416 0 416 Aktywa razem 416 0 416 Zobowiązania wobec klientów 2 322 0 2 322 Zobowiązania razem 2 322 0 2 322 Koszty wynagrodzeń Rady Nadzorczej i Zarządu w okresie sprawozdawczym 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Zarząd Banku Krótkoterminowe świadczenia pracownicze 11 712 8 622 Długoterminowe świadczenia pracownicze 7 543 6 027 Świadczenia po okresie zatrudnienia 361 819 Świadczenia z tytułu zaprzestania pełnienia funkcji 0 0 Zarząd Banku razem 19 616 15 468 Rada Nadzorcza Krótkoterminowe świadczenia pracownicze 1 454 1 261 Rada Nadzorcza razem 1 454 1 261 Kwoty w tabeli powyżej obejmują wynagrodzenia stanowiące koszt danego okresu (należne lub wypłacone). Na koniec okresu sprawozdawczego, tj. 31 grudnia 2023 r. oraz na dzień publikacji raportu, Pan Tomasz Miklas – Członek Zarządu Banku posiada 147 akcji Banku. Członkowie Rady Nadzorczej oraz pozostali Członkowie Zarządu Alior Banku nie posiadali akcji Banku. Umowy członków Zarządu są zgodne z uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 5 grudnia 2017 r. w sprawie uregulowania zasad wynagradzania członków Zarządu Alior Banku (zmienioną uchwałą Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Banku z dnia 28 czerwca 2019 r.) oraz zasadami przyjętymi przez Radę Nadzorczą: S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 3 • umowy o świadczenie usług, odnoszące się do ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzenia osób kierujących niektórymi spółkami, • umowy zawarte na czas pełnienia funkcji w Zarządzie, • okres wypowiedzenia:  1-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres krótszy niż 12 miesięcy ze skutkiem na koniec miesiąca kalendarzowego,  3-miesięczny termin wypowiedzenia w przypadku pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez co najmniej 12 miesięcy, • odprawa w wysokości 3-krotności wynagrodzenia stałego w razie rozwiązania umowy albo wypowiedzenia przez Bank umowy z innych przyczyn niż naruszenie przez członka Zarządu podstawowych obowiązków, pod warunkiem pełnienia przez członka Zarządu funkcji przez okres co najmniej 12 miesięcy przed rozwiązaniem umowy, • zakaz konkurencji, na podstawie którego członek Zarządu zobowiązuje się, iż po rozwiązaniu umowy, pod warunkiem pełnienia funkcji przez członka Zarządu przez okres co najmniej 3 miesięcy, w okresie 6 miesięcy od dnia ustania pełnienia przez niego funkcji albo rozwiązania umowy nie będzie prowadził działalności konkurencyjnej, w związku z tym będzie mu przysługiwało odszkodowanie w łącznej wysokości obliczonej jako 6-krotność miesięcznego wynagrodzenia stałego. 37.3 Systemy Premiowe dla Kadry Zarządzającej Od 2016 roku Zarząd objęty jest systemem premiowym dla Zarządu. Celem Programu jest stworzenie dodatkowych bodźców motywujących jego uczestników do efektywnego wykonania powierzonych obowiązków w szczególności kierowania Bankiem oraz podejmowania wysiłków nakierowanych na dalszy trwały rozwój Banku i jego Grupy Kapitałowej przy jednoczesnym zachowaniu prawidłowego i skutecznego zarządzania ryzykiem w Banku, stabilizacji kadry zarządzającej Banku oraz realizacji długoterminowych interesów akcjonariuszy poprzez doprowadzenie do trwałego wzrostu giełdowej wyceny akcji Banku przy jednoczesnym utrzymaniu wzrostu wartości aktywów netto Banku i jego spółek. Wynagrodzenia zmienne Zarządu są przyznawane i wypłacane zgodnie z opisaną powyżej Polityką wynagrodzeń. Pozostali członkowie kadry zarządzającej, ze szczególnym uwzględnieniem osób mających wpływ na profil ryzyka (MRT) objęci są premią roczną. Z wyjątkiem osób sprawujących funkcje kontrolne, podstawą do określenia łącznej wysokości wynagrodzenia zmiennego jest ocena wyników MRT i danej jednostki organizacyjnej oraz wyników Banku w obszarze odpowiedzialności tej osoby, z uwzględnieniem wyników całego Banku. Zgodnie z Polityką Wynagrodzeń obowiązującą w momencie przyznania, wynagrodzenia zmienne Zarządu i pozostałych MRT były przyznawane częściowo w instrumentach finansowych w postaci akcji fantomowych. Rozliczenie akcji fantomowych następuje w środkach pieniężnych: Liczba akcji fantomowych Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych Liczba akcji fantomowych Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych 01.01.2023–31.12.2023 01.01.2022–31.12.2022 Występujące na początek okresu 47 965 - 9 534 - Przyznane w danym okresie 127 470 - 114 770 - Umorzone w danym okresie 1 719 - - - Wykonane w danym okresie 16 624 0,01 76 339 0,01 Występujące na koniec okresu 157 092 - 47 965 - S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 4 Liczba akcji fantomowych Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych Liczba akcji fantomowych Średnia cena akcji dla wykonanych akcji fantomowych Możliwe do wykonania na koniec okresu 0 - 0 - Akcje fantomowe na 31.12.2023 Akcje fantomowe na 31.12.2022 Średnia wartość godziwa instrumentu występującego na koniec okresu (zł) 76,34 34,27 Cena wykonania instrumentu (dla instrumentów występujących na koniec okresu) (zł) 0,01 0,01 Średnia data zapadalności instrumentu występującego na koniec okresu 07.10.2025 23.05.2024 Wartość godziwa akcji fantomowych jest równa cenie akcji na koniec okresu. Transze odroczone są wypłacane zgodnie z Polityką Wynagrodzeń po potwierdzeniu, że nie zaistniały zdarzenia powodujące ich redukcję lub wstrzymanie. 38 Kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych 38.1 Zasady rachunkowości Bank kompensuje aktywa i zobowiązania finansowe i wykazuje je w sprawozdaniu z sytuacji finansowej netto, jeżeli występuje możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej prawo do skompensowania ujętych kwot oraz zamiar rozliczenia ich w kwocie netto lub jednoczesna realizacja danego składnika aktywów i uregulowanie zobowiązania. Bank zawiera porozumienia dotyczące kompensowania, czyli umowy ISDA (International Swaps and Derivatives Association Master Agreements) oraz GMRA (Global Master Repurchase Agreement), które umożliwiają kompensowanie aktywów i zobowiązań finansowych (końcowe potrącenie i rozliczenie transakcji, tzw. close out netting) w przypadku zaistnienia naruszenia w stosunku do którejś ze stron umowy. Umowy te mają szczególne znaczenie dla ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi, gdyż umożliwiają kompensowanie zarówno wymagalnych (redukcja ryzyka rozliczeniowego), jak i niewymagalnych zobowiązań stron (redukcja ryzyka przedrozliczeniowego). Umowy te nie spełniają jednak wymogów określonych w MSR 32, dotyczących ujmowania efektu kompensowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, gdyż tytuł kompensaty uwarunkowany jest wystąpieniem określonego zdarzenia w przyszłości (przypadki naruszenia). Dodatkowym zabezpieczeniem ekspozycji wynikającej z instrumentów pochodnych są depozyty zabezpieczające składane przez kontrahentów w ramach realizacji umów CSA (Credit Support Annex). 38.2 Dane finansowe 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa finansowe Pochodne instrumenty finansowe\ transakcje z przyrzeczeniem odkupu Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej 5 247 075 1 022 824 Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ewentualnym kompensatom 854 884 78 935 Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom 4 392 191 943 889 Potencjalne kwoty kompensaty 634 624 477 329 - instrumenty finansowe (zawiera otrzymane zabezpieczenia na papierach wartościowych) 557 590 435 570 - otrzymane zabezpieczenia pieniężne 77 034 41 759 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 5 31.12.2023 31.12.2022 Wartość netto 3 757 567 466 560 Zobowiązania finansowe Pochodne instrumenty finansowe\ transakcje z przyrzeczeniem odkupu Wartość bilansowa pozycji ze sprawozdania z sytuacji finansowej 903 280 1 934 927 Wartość bilansowa pozycji niepodlegających ewentualnym kompensatom 43 064 89 140 Wartość bilansowa netto – podlegająca ewentualnym kompensatom 860 216 1 845 787 Potencjalne kwoty kompensaty 816 189 1 837 354 - instrumenty finansowe (zawiera złożone zabezpieczenia na papierach wartościowych) 557 590 435 570 - złożone zabezpieczenia pieniężne 258 599 1 401 784 Wartość netto 44 027 8 433 39 Sprawy sporne Żadne z pojedynczych postępowań toczących się w ciągu 2023 r. przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej, jak również wszystkie postępowania łącznie nie stwarzają zagrożenia dla płynności finansowej Banku. Istotne w ocenie Zarządu Banku, postępowania zostały zaprezentowane poniżej. Sprawy w zakresie dystrybucji certyfikatów uczestnictwa funduszy inwestycyjnych Bank w ramach prowadzonej działalności w ramach wyodrębnionej jednostki organizacyjnej – Biura Maklerskiego Alior Bank SA w latach 2012 – 2016 prowadził działalność w zakresie dystrybucji certyfikatów uczestnictwa funduszy inwestycyjnych: Inwestycje Rolne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych, Inwestycje Selektywne Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych, Lasy Polskie Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych oraz Vivante Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Aktywów Niepublicznych (dalej łącznie jako „Fundusze”). Bank rozdystrybuował ponad 250 tys. certyfikatów inwestycyjnych Funduszy. Komisja Nadzoru Finansowego („KNF”) w dniu 21 listopada 2017 roku wydała decyzję o cofnięciu zezwolenia na wykonywanie działalności przez FinCrea TFI SA, będącej organem zarządzającym Funduszy. KNF uzasadniło wydanie decyzji stwierdzonymi w trakcie postępowania administracyjnego rażącymi naruszeniami przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Decyzja miała rygor natychmiastowej wykonalności. Żadne towarzystwo nie zdecydowało się na przejęcie zarządzania Funduszami, co zgodnie z art. 68 ust. 2 w zw. z art. 246 ust. 1 pkt 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi było przyczyną rozwiązania Funduszy. Rozwiązanie funduszu inwestycyjnego następuje po przeprowadzeniu likwidacji. Fundusze aktualnie są likwidowane przez depozytariusza, Raiffeisen Bank International AG z siedzibą w Wiedniu. Likwidacja funduszu inwestycyjnego polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i umorzeniu jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych uczestnikom funduszu, proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich jednostek uczestnictwa lub certyfikatów inwestycyjnych (art. 249 ust. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzania alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi). Z dniem rozpoczęcia likwidacji fundusz inwestycyjny nie może zbywać jednostek uczestnictwa albo emitować certyfikatów inwestycyjnych, a także odkupywać jednostek uczestnictwa albo wykupywać certyfikatów inwestycyjnych oraz wypłacać dochodów lub przychodów funduszu (art. 246 ust. 3 wspomnianej wyżej ustawy). S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 6 Pozwy o zapłatę Na dzień 31 grudnia 2023 roku, Bank jest pozwanym w 162 sprawach z powództwa nabywców certyfikatów inwestycyjnych Funduszy o zapłatę (naprawienie szkody). Łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach to 53,2 mln zł. W ocenie Banku każda sprawa o zapłatę wymaga indywidualnego podejścia. Ostateczna wartość certyfikatów inwestycyjnych Funduszy zostanie ustalona po zakończeniu likwidacji co będzie miało wpływ na wysokość rezerwy. Bank przeprowadził analizę, dokonał selekcji spraw i wyodrębnił takie, w których występują określone czynniki ryzyka, które Bank uwzględnił w podejściu do utworzonej z tego tytułu rezerwy. Bank w kalkulacji rezerwy uwzględnił również oczekiwany wzrost skali pozwów. Łączna kwota rezerwy na dzień 31.12.2023 roku wynosi 82,3 ml zł. Pozwy o ustalenie odpowiedzialności Bank jest pozwanym w 1 sprawie zbiorowej z powództwa osoby fizycznej – reprezentanta grupy 320 osób fizycznych i prawnych o ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę oraz w 4 sprawach indywidualnych o ustalenie odpowiedzialności Banku za szkodę. Pozew zbiorowy został wniesiony w dniu 5 marca 2018 r. przeciwko Bankowi w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności Banku za szkodę spowodowaną nienależytym wykonywaniem obowiązków informacyjnych przez Bank wobec klientów oraz nienależytym wykonywaniem umów o świadczenie usług przyjmowania i przekazywania zleceń nabycia lub zbycia certyfikatów inwestycyjnych Funduszy. Sąd postanowił rozpoznać sprawę w postępowaniu grupowym. W dniu 8 marca 2023 roku, Sąd Okręgowy w Warszawie wydał postanowienie o ustaleniu składu grupy. Postanowienie to na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania jest nieprawomocne. Wartość przedmiotu sporu powództwa zbiorowego wynosi ok. 103,9 mln zł, jednakże pozew zbiorowy zostały złożony w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności (nie o zapłatę, czyli naprawienie szkody), w związku z tym Bank nie przewiduje wypływu środków pieniężnych z tytułu tego postępowania, innych niż koszty procesowe, których wysokość Bank szacuje na kwotę 600 tys. zł. Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z 6 sierpnia 2019 roku wydaną na postawie art. 167 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 167 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nałożyła na Bank karę pieniężną w wysokości 10 mln zł (kara została zapłacona). Postępowanie dotyczyło prawidłowości działania Alior Banku i Biura Maklerskiego Banku w zakresie dystrybucji certyfikatów inwestycyjnych funduszy zarządzanych poprzednio przez Fincrea TFI SA, a obecnie Raiffeisen Bank International AG (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce. Bank wniósł do KNF o ponowne rozpatrzenie sprawy. Komisja Nadzoru Finansowego po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z 3 grudnia 2019 roku utrzymała w mocy pierwotną decyzję. Bank w dniu 3 stycznia 2020 roku zaskarżył tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W dniu 17 czerwca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wydał wyrok, w którym to uchylił decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia 3 grudnia 2019 r. utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję KNF z dnia 6 sierpnia 2019 r. o nałożeniu na Bank dwóch kar pieniężnych w łącznej kwocie 10 mln zł oraz umorzył postępowanie prowadzone przez KNF w tej sprawie. KNF złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). W dniu 29 listopada 2023 roku Naczelny Sąd Administracyjny wydał wyrok, który ostatecznie uchylił 10 mln zł kary, jaką Komisja Nadzoru Finansowego nałożyła w 2019 r. Bank zgodnie z MSR 37 każdorazowo ocenia czy zdarzenie przeszłe spowodowało powstanie obecnego obowiązku. W przypadkach spraw sądowych dodatkowo Bank posiłkuje się opiniami ekspertów. W sytuacji, gdy na podstawie osądu eksperckiego, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności, Bank oceni, iż występowanie obecnego obowiązku na dzień bilansowy jest bardziej prawdopodobne niż jego brak i Bank jest w stanie wiarygodnie oszacować kwotę zobowiązania z tego tytułu, wówczas tworzy rezerwę. Bank na S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 7 dzień 31 grudnia 2023 roku utworzył rezerwy na sprawy sporne prowadzone przeciwko Bankowi, które w opinii prawnej wiążą się z ryzykiem wypływu środków z tytułu wypełnienia obowiązku w wysokości 153 629 tys. zł a na 31 grudnia 2022 roku w wysokości 51 344 tys. zł. 40 Zobowiązania warunkowe Zgodnie z MSR 37 zobowiązaniem warunkowym jest: • możliwym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, których istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej ilości niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Banku, • obecnym obowiązkiem, który powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby konieczne było wydatkowanie środków pieniężnych lub innych aktywów w celu wypełnienia obowiązku lub kwoty zobowiązania nie można oszacować w sposób wiarygodny. Zobowiązanie warunkowe zatem odzwierciedla skutek wypełnienia możliwych obowiązków, gdyż dopiero przyszłe zdarzenia potwierdzą, czy na jednostce ciąży obecny obowiązek, którego wypełnienie mogłoby prowadzić do wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne. Poniżej Bank zaprezentował opis najistotniejszych postępowań prowadzonych na dzień 31.12.2023 roku przeciwko Bankowi, które stanowią zobowiązania warunkowe. Łączna wartość przedmiotu sporu na dzień 31.12.2023 roku w postępowaniach sądowych prowadzonych przeciwko Bankowi wynosi 621 150 tys. zł, a na dzień 31.12.2022 roku 533 587 tys. zł. Sprawa z powództwa klienta Sprawa z powództwa spółki z o.o. o zapłatę kwoty 109 967 tys. zł z tytułu odszkodowania za szkodę poniesioną w związku z zawieraniem i rozliczaniem transakcji skarbowych. Pozew z 27 kwietnia 2017 roku, wniesiony przeciwko Alior Bank SA oraz Bank BPH SA. W ocenie Banku, powództwo nie ma uzasadnionych podstaw faktycznych i prawnych, dlatego Bank na dzień 31.12.2023 roku nie utworzył rezerwy. Postępowania UOKIK Postępowanie w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone tzw. klauzule modyfikacyjne W dniu 27.09.2019 roku Prezes UOKiK wydał postanowienie o wszczęciu wobec Alior Bank SA postępowania w sprawie o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone (sygnatura RPZ.611.4.2019.PG), którego przedmiotem jest 11 klauzul (tzw. klauzul modyfikacyjnych) zamieszczonych w stosowanych przez Bank wzorcach umownych, na podstawie których Bank dokonywał jednostronnych zmian w umowach zawartych z konsumentami. Prezes UOKiK zakwestionował brzmienie przedmiotowych postanowień m.in. jako nieprecyzyjne i niedające konsumentom możliwości weryfikacji wystąpienia przesłanek dokonywanej zmiany. Bank prowadzi korespondencję z Prezesem UOKiK w przedmiotowej sprawie. Bank przedstawił UOKiK plan usunięcia z umów z Klientami trwających skutków naruszenia. UOKiK pismem z dnia 20.10.2023 roku zdecydował o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania do 31 marca 2024 roku. Na dzień 31.12.2023 roku Bank nie zidentyfikował przesłanek do utworzenia rezerwy, ponieważ w ocenie Banku nie jest prawdopodobny wypływ środków pieniężnych z tego tytułu. Jednocześnie Bank nie jest w stanie dokonać wiarygodnego szacunku wartości zobowiązania warunkowego z tego tytułu w związku z brakiem możliwości oszacowania potencjalnych skutków naruszenia oraz wysokości potencjalnej kary, która może zostać nałożona przez UOKiK. Maksymalna wysokość kary pieniężnej to 10 % obrotu Banku osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 8 Postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów dotyczących nieautoryzowanych transakcji płatniczych Prezes UOKiK prowadzi wobec Banku postępowanie w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (znak: RWR.610.3.2024.KŚ) polegających na: • niedokonywaniu – po zgłoszeniu przez konsumenta transakcji jako nieautoryzowanej – zwrotu kwoty nieautoryzowanej transakcji płatniczej lub przywrócenia obciążonego rachunku płatniczego do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsce nieautoryzowana transakcja płatnicza w trybie i terminie określonym w art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych pomimo braku zaistnienia przesłanek uprawniających Bank do niedokonania ww. czynności, • dokonywaniu na rzecz konsumenta, będącego klientem Banku, warunkowego zwrotu kwoty transakcji płatniczej zgłoszonej przez tego konsumenta jako nieautoryzowanej, jedynie na czas rozpatrzenia przez Bank reklamacji, a następnie, w razie uznania przez Bank w postępowaniu reklamacyjnym, że transakcja była przez konsumenta autoryzowana albo, że konsument ponosi odpowiedzialność za nieautoryzowaną transakcję płatniczą, wycofywaniu warunkowego zwrotu i pobieraniu tej kwoty z rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego albo z rachunku karty kredytowej konsumenta, z wyłączeniem sytuacji, w których doszło do jednoczesnego zwrotu konsumentowi tej kwoty w ramach chargeback lub wycofania roszczenia przez konsumenta, • przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych informacji o poprawnej autoryzacji transakcji, która została stwierdzona wyłącznie po weryfikacji przez dostawcę usługi płatniczej prawidłowego użycia instrumentu płatniczego, poprzez posłużenie się indywidualnymi danymi uwierzytelniającymi w sposób sugerujący, że wykazanie przez Bank, iż nastąpiło prawidłowe uwierzytelnienie wyłącza obowiązek zwrotu przez Bank kwoty nieautoryzowanej transakcji, co może wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie obowiązków Banku wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, a także co do rozkładu ciężaru udowodnienia, że transakcja płatnicza została autoryzowana, • przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych - informacji o prawidłowym uwierzytelnieniu transakcji przez użytkownika i braku odpowiedzialności Banku za jej dokonanie, ponieważ doszło do niej w wyniku naruszenia przez konsumenta warunków umowy z Bankiem, co może wprowadzać konsumentów w błąd odnośnie obowiązków Banku, wynikających z art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, w tym także co do rozkładu ciężaru dowodu w zakresie, w jakim Bank powinien wykazać, że konsument doprowadził do kwestionowanej transakcji w wyniku umyślnego lub będącego skutkiem rażącego niedbalstwa naruszenia co najmniej jednego z obowiązków, o których mowa w art. 42 ustawy o usługach płatniczych, • przekazywaniu konsumentom - w odpowiedziach udzielanych na ich zgłoszenia dotyczące wystąpienia nieautoryzowanych transakcji płatniczych informacji o braku możliwości uznania za nieautoryzowane transakcje płatnicze transakcji kartowych zgłaszanych po terminie 120 dni od daty dokonania transakcji oraz braku możliwości reklamowania większej ilości transakcji niż 15, - co zdaniem Prezesa UOKiK może godzić w zbiorowe interesy konsumentów, a w konsekwencji stanowić praktyki naruszające zbiorowe interesy konsumentów, o których mowa w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentów. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 0 9 Postępowania w sprawie praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów toczą się aktualnie wobec 15 innych banków, których praktyka była weryfikowana w podobnych do prowadzonego wobec Banku postępowaniach wyjaśniających. Zarzuty UOKiK budzą wątpliwości w całym sektorze bankowym w zakresie ich zgodności z prawem europejskim. Przepisy ustawy o usługach płatniczych, na które UOKiK powołuje się w kontekście tych zarzutów, w ocenie Banku nie stanowią pełnego odzwierciedlenia implementowanej w nich dyrektywy. Spowodowało to liczne wystąpienia do Prezesa UOKiK ze strony Związku Banków Polskich. Ministerstwo Finansów wystąpiło z propozycją dostosowania tych przepisów do wskazanej dyrektywy w projekcie nowelizacji ustawy o usługach płatniczych. Na dzień 31.12.2023 roku wartość reklamacji z tytułu nieautoryzowanych transakcji wynosi 43 milionów złotych. Maksymalna wysokość kary pieniężnej to 10 % obrotu Banku osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Na dzień 31 grudnia 2023 roku Bank nie zidentyfikował przesłanek do utworzenia rezerw z tego tytułu. Noty objaśniające dotyczące ryzyka Cele i zasady zarządzania ryzykiem Zarządzanie ryzykiem jest jednym z najważniejszych procesów wewnętrznych w Alior Banku SA. Zarządzanie ryzykiem wspiera realizację strategii Banku i ma na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu rentowności i bezpieczeństwa działalności biznesowej, przy zapewnieniu kontroli poziomu ryzyka i jego utrzymaniu w ramach przyjętego poziomu apetytu na ryzyko w zmieniającym się otoczeniu makroekonomicznym i prawnym. Nadrzędnym celem strategii zarządzania ryzykiem jest zapewnienie wczesnego rozpoznawania i odpowiedniego zarządzania wszystkimi istotnymi rodzajami ryzyka związanymi z prowadzoną działalnością. Celem zarządzania ryzykiem w ramach przyjętego poziomu tolerancji jest: • ochrona wartości kapitału akcjonariuszy, • ochrona depozytów klientów, • wsparcie Banku w prowadzeniu efektywnej działalności. Zarządzanie ryzykiem w Alior Banku opiera się w szczególności na następujących zasadach: • Bank zarządza wszystkimi rodzajami ryzyka zidentyfikowanymi w ramach działalności, • struktura organizacyjna oraz sposób przypisania funkcji do poszczególnych jednostek Banku zapewniają precyzyjny podział obowiązków oraz mitygują ryzyko powstawania konfliktu interesów, • proces i metody zarządzania ryzykiem są adekwatne do skali działalności Banku oraz dostosowane do istotności, skali i złożoności danego ryzyka, • proces zarządzania ryzykiem jest regularnie dostosowywany do nowych czynników i źródeł ryzyka oraz zmieniającego się otoczenia ekonomicznego i regulacyjnego, • metody zarządzania ryzykiem są okresowo weryfikowane i walidowane, • zarządzanie ryzykiem jest zintegrowane z procesami planistycznymi i kontrolingowymi, • poziom ryzyka jest regularnie monitorowany i odnoszony do systemu limitów obowiązujących w Banku, a Zarząd i Rada Nadzorcza Banku otrzymują regularnie informacje na temat profilu i poziomu ryzyka, • Bank przeprowadza cykliczny proces przeglądu ryzyk identyfikowanych w ramach działalności oraz dokonuje regularnej oceny istotności poszczególnych rodzajów ryzyka. Przy określaniu kryteriów uznawania danego rodzaju ryzyka za istotne uwzględniany jest wpływ danego rodzaju ryzyka na działalność Banku, przy czym rozróżniane są trzy typy rodzajów ryzyka: • ryzyka istotne – podlegające aktywnemu zarządzaniu, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 0 • ryzyka potencjalnie istotne – dla których przeprowadza się monitoring istotności, • inne niezdefiniowane lub niewystępujące w Banku rodzaje ryzyka (nieistotne i niemonitorowane). W poniższych notach Bank zaprezentował szczegóły dotyczące zarządzania wybranymi rodzajami ryzyka: Rodzaj ryzyka numer noty Ryzyko kredytowe 41 Ryzyko rynkowe w tym: ryzyko stopy procentowej i ryzyko walutowe 42,43 Ryzyko płynności 44 Ryzyko operacyjne 45 Ryzyko rynkowe to ryzyko negatywnego wpływu na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Banku na skutek zmian czynników rynkowych. W Banku wyróżnia się następujące czynniki ryzyka rynkowego podlegające zarządzaniu: kursy walutowe, indeksy stóp procentowych, ceny akcji/indeksów, ceny towarów, spread kredytowy związany z ratingiem danego emitenta, parametry zmienności opcji. Szczegółowy opis dotyczący zarządzania ryzykiem rynkowym Banku znajduje się w Sprawozdaniu z działalności Zarządu. Proces zarządzania ryzykiem odbywa się w ramach przyjętych przez Bank polityk zarządzania ryzykiem i obejmuje jego identyfikację, pomiar i ocenę, kontrolę, monitorowanie, raportowanie i działania zarządcze. Dotyczy również kontroli transakcji skarbowych przez ustalanie i weryfikację zasad ich zawierania, organizacji i wyceny. W obrębie poszczególnych funkcji istnieje jasny rozdział kompetencji i odpowiedzialności oraz zasad określonych wewnętrznymi regulacjami. Proces zarządzania ryzykiem jest nadzorowany przez Radę Nadzorczą Banku, która regularnie otrzymuje informacje o profilu ryzyka Banku oraz o najważniejszych działaniach podejmowanych w zakresie zarządzania ryzykiem. Radę Nadzorczą Banku wspierają m.in. Komitet ds. Wynagrodzeń i Nominacji Rady Nadzorczej, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Komitet Audytu Rady Nadzorczej. Zarząd Alior Banku SA projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie spójnego, dostosowanego do profilu ryzyka, systemu zarządzania ryzykiem w Banku, w tym określa zasady zarządzania poszczególnymi rodzajami ryzyka, zapewniając ich spójność ze strategią zarządzania ryzykiem, a także określa apetyt na ryzyko. Ponadto Zarząd określa strukturę organizacyjną Banku, dbając o właściwy podział ról kluczowych z punktu widzenia zarządzania ryzykiem. W zarządzaniu ryzykiem Zarząd wspierają następujące komitety działające w Banku: • Komitet Ryzyka Kredytowego oraz Inicjatyw Biznesowych (KRK), • Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami (CALCO), • Komitet Kredytowy Banku (KKB), • Komitet Ryzyka Operacyjnego (KRO), • Komitet Ryzyka Modeli (KRM). Celem działania KRK jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem kredytowym Banku, w tym ryzykiem koncentracji kredytowej. Celem działania Komitetu CALCO jest wspieranie Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem rynkowym, ryzykiem płynności, ryzykiem kontrahenta, ryzykiem biznesowym, ryzykiem kapitałowym i ryzykiem nadmiernej dźwigni. Przedmiotem działania KKB jest podejmowanie decyzji kredytowych dotyczących udzielenia przez Bank zaangażowania bilansowego i pozabilansowego do wysokości przyznanego KKB limitu kompetencji oraz rekomendowanie Zarządowi Banku decyzji kredytowych dla zaangażowań przekraczających przyznany komitetowi limit. KRO został utworzony w celu wspierania Zarządu Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem operacyjnym obejmującym zagadnienia dotyczące niedostosowania lub zawodności procesów, działania ludzi i systemów S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 1 lub wynikającym z zagrożeń zewnętrznych, z uwzględnieniem istotnych podmiotów zależnych. Komitet monitoruje poziom ekspozycji na ryzyko operacyjne i ocenia sytuację w obszarze ryzyka operacyjnego w skali całego Banku. KRM wspiera Zarząd Banku w efektywnym zarządzaniu ryzykiem modeli z uwzględnieniem istotnych podmiotów zależnych, w których ryzyko modeli zostało uznane za istotne w ramach Procesu Oceny Adekwatności Kapitału Wewnętrznego (ICAAP). W Banku ekspozycja na ryzyko jest formalnie ograniczana przez system limitów, okresowo aktualizowanych, wprowadzanych uchwałą Rady Nadzorczej lub Komitetu CALCO, obejmujących wszystkie miary ryzyka, których poziom jest monitorowany i raportowany przez niezależne od biznesu jednostki organizacyjne Banku. W Banku funkcjonują trzy rodzaje limitów, różniące się zakresem oraz sposobem funkcjonowania: limity podstawowe (ustalane na poziomie Rady Nadzorczej), limity uzupełniające oraz limity dodatkowe. Zarządzanie ryzykiem skupia się na potencjalnych zmianach wyniku ekonomicznego; poprzez funkcjonujące w Banku wymagania jakościowe związane z procesem zarządzania ryzykiem (system kontroli wewnętrznej, wdrażanie nowych produktów, analiza ryzyka prawnego, analiza ryzyka operacyjnego) ograniczane są również ryzyka niekwantyfikowalne, związane z prowadzeniem działalności skarbowej. 41 Ryzyko kredytowe 41.1 Opis ryzyka Definicja ryzyka kredytowego Ryzyko kredytowe jest rozumiane jako ryzyko poniesienia straty w wyniku niewywiązania się klienta z zobowiązań wobec Banku lub jako ryzyko spadku wartości ekonomicznej wierzytelności Banku w wyniku pogorszenia się zdolności klienta do obsługi zobowiązań. Cel zarządzania ryzykiem kredytowym Celem zarządzania ryzykiem kredytowym jest ograniczenie strat na portfelu kredytowym oraz minimalizacja ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości, przy zachowaniu oczekiwanego poziomu dochodowości i wartości portfela kredytowego. Zarządzanie ryzykiem kredytowym i utrzymywanie go na bezpiecznym poziomie ma fundamentalne znaczenie dla stabilności działania Banku. W tym celu Bank podejmuje działania zabezpieczające ryzyko kredytowe przed różnymi czynnikami ryzyka wewnętrznego czy zewnętrznego, w tym ryzyka ESG (również związanego z klimatem), które mogą mieć negatywny wpływ na ryzyko kredytowe. Kontroli ryzyka kredytowego służą obowiązujące w Banku regulacje, w szczególności procedury analizy wniosków kredytowych, metodyki kredytowania i modele wyceny ryzyka dostosowane do segmentu klienta, rodzaju produktu i transakcji, zasady monitorowania klientów i portfela kredytowego, zasady ustanawiania i monitorowania prawnych zabezpieczeń kredytów oraz procesy monitoringu i windykacji należności. Bank dąży do centralizacji i optymalizacji procesów w ramach infrastruktury systemowej, przy jednoczesnym wykorzystaniu dostępnych informacji zewnętrznych i wewnętrznych o klientach. System zarządzania ryzykiem kredytowym ma charakter kompleksowy i jest zintegrowany z procesami operacyjnymi Banku. Podstawowe etapy procesu zarządzania ryzykiem kredytowym stanowią: • identyfikacja, • pomiar, • kontrola, • monitoring, • raportowanie. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 2 Bank posiada i wykorzystuje narzędzia szybkiego reagowania na zmiany w otoczeniu gospodarczym, w szczególności dostosowując do bieżącej sytuacji makroekonomicznej i prawnej swoje procesy zarządzania ryzykiem kredytowym, w tym stosowane polityki kredytowe, procesy ograniczania ryzyka braku terminowej spłaty oraz odzyskiwania należności przeterminowanych. W segmencie klienta indywidualnego Bank realizował powyższe podejście także w 2023 roku poprzez m.in: • dostosowanie do nowych wytycznych regulatorów, • zacieśnienie zasad oceny zdolności kredytowej, w tym stabilności źródła spłaty i oceny obciążeń, • rozszerzenie pakietu stosowanych zabezpieczeń o Gwarancję BGK dla kredytów mieszkaniowych, • rewizję stosowanych buforów na zmienność stóp procentowych w ocenie zdolności, równocześnie dbając o utrzymanie konkurencyjnej polityki kredytowej Banku dla segmentów preferowanych. W obszarze kredytów dla przedsiębiorstw, w 2023 roku Bank w głównej mierze realizował założenia Strategii Banku w zakresie digitalizacji i transformacji procesu kredytowego klienta biznesowego, mające na celu automatyzację, optymalizację oraz zwiększenie efektywności procesu kredytowego wspierającego udzielanie zaangażowań kredytowych. Pomiar i ocena ryzyka kredytowego Poziom ryzyka kredytowego jest limitowany zgodnie z ograniczeniami wynikającymi z przepisów zewnętrznych i wewnętrznych zasad ustalanych przez Bank, szczególnie dotyczących ograniczeń zaangażowania kredytowego wobec jednego klienta, grupy podmiotów powiązanych kapitałowo i organizacyjnie oraz branż gospodarki. Bank dokonuje analizy ryzyka zarówno w ujęciu indywidualnym, jak i portfelowym, w związku z czym podejmuje działania, które prowadzą do: • minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego pojedynczego kredytu przy założonym poziomie zwrotu, • redukcji łącznego ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania przez Bank określonego portfela kredytowego. W ramach minimalizacji poziomu ryzyka pojedynczego zaangażowania Bank każdorazowo przy udzielaniu kredytu lub innego produktu kredytowego: • ocenia wiarygodność oraz zdolność kredytową z uwzględnieniem m.in. szczegółowej analizy źródła spłaty ekspozycji, • w zakresie kredytów dla przedsiębiorstw każda transakcja obarczona ryzykiem kredytowym podlega ocenie w kontekście ryzyka środowiskowego, społecznego i związanego z zarządzaniem i na podstawie przyjętych w Banku założeń, wyznaczany jest poziom tych ryzyk (w tym ryzyka klimatycznego), • ocenia zabezpieczenia, w tym weryfikuje ich stan formalno-prawny oraz ekonomiczny, z uwzględnieniem m.in adekwatności LTV (stosunek ekspozycji kredytowej do wartości nieruchomości) /LTVc (stosunek ekspozycji kredytowej do wartości zabezpieczeń). Ocena potencjalnego wpływu ryzyk ESG na klienta ma na celu ujawnienie ewentualnych zagrożeń z nich wynikających w perspektywie zakładanego okresu kredytowania finansowanej przez Bank transakcji. Proces identyfikacji czynników ryzyk ESG rozpoczyna się na etapie weryfikacji wniosku kredytowego następnie stosowane są odpowiednie procedury po stronie ryzyka. W ramach wzmocnienia kontroli ryzyka indywidualnych ekspozycji Bank cyklicznie monitoruje klientów podejmując stosowne działania minimalizujące ryzyko. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 3 W zakresie minimalizacji poziomu ryzyka kredytowego wynikającego z posiadania określonego portfela, Bank: • wyznacza i kontroluje limity koncentracji, • monitoruje sygnały wczesnego ostrzegania w ramach systemu EWS, • regularnie monitoruje portfel kredytowy kontrolując wszystkie istotne parametry ryzyka kredytowego (m.in. PD, LTV, DTI-stosunek wydatków związanych z obsługą zobowiązań kredytowych i zobowiązań finansowych innych niż zobowiązania kredytowe do dochodów klientów indywidualnych wnioskujących o kredyty detaliczne, CoR-koszty ryzyka rozumiane jako stosunek sumy wyniku z rezerw z ostatnich 12 miesięcy do średniej wartości ekspozycji za analogiczny okres 12 miesięcy (13 punktów w czasie), LGD-poziom straty oczekiwany dla ekspozycji w default, NPL- należność ze zidentyfikowaną utratą wartości, Coverage-stosunek wartości odpisu na kredytach z przesłanką utraty wartości do ich ekspozycji), • przeprowadza regularne testy warunków skrajnych. Udzielanie produktów kredytowych przez Bank realizowane jest zgodnie z metodykami kredytowania właściwymi dla segmentu klienta i rodzaju produktu/sposobu finansowania. Ocena zdolności kredytowej klienta poprzedzająca wydanie decyzji o udzieleniu produktu kredytowego przeprowadzana jest z wykorzystaniem systemu wspierającego proces kredytowy, narzędzi systemu: scoringowego lub ratingowego; zewnętrznych informacji (np. baz: Centralna Baza Danych – dokumenty zastrzeżone, Centralna Baza Danych - bankowy rejestr, Biuro Informacji Kredytowej, Biura Informacji Gospodarczych, CB (Biroul de Credit) - Biuro Informacji Kredytowej w Rumunii, CRC (Centrala Riscului de Credit) – Baza danych ryzyka Kredytowego prowadzona przez Narodowy Bank Rumunii) i wewnętrznych baz Banku. Udzielanie produktów kredytowych przebiega zgodnie z obowiązującymi w Banku procedurami operacyjnymi wskazującymi właściwe czynności wykonywane w procesie kredytowym, odpowiedzialne za nie jednostki Banku oraz wykorzystywane narzędzia. Bank ogranicza ryzyka związane z czynnikami ESG, w tym finansowanie przedsięwzięć, które mogą mieć negatywny wpływ na klimat i środowisko naturalne lub są sprzeczne z prawem. Główne obszary wykluczenia obejmują: • finansowanie przedsięwzięć łączących się ze szkodliwymi lub opartymi na wyzysku formami pracy przymusowej, pracą dzieci, bezpośrednią dyskryminacją lub praktykami, które uniemożliwiają pracownikom zgodne z prawem korzystanie z ich praw do zrzeszania się i rokowań zbiorowych, • przedsiębiorstwa działające niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa polskiego lub prawa kraju prowadzenia działalności lub nieposiadających koncesji, zezwoleń lub zgód lub uprawień, które są wymagane do prowadzenia danej działalności, • działalności mających negatywny wpływ na obszary chronione na mocy prawa krajowego lub konwencji międzynarodowych, siedlisk gatunków rzadkich/ zagrożonych, a także wpływających negatywnie na miejsca o znaczeniu kulturowym lub archeologicznym. Mając na uwadze, wyspecyfikowane w procedurach wewnętrznych kryteria weryfikacji i oceny ryzyka środowiskowego oraz przeprowadzone analizy, Bank nie identyfikuje istotnych ryzyk klimatycznych mających wpływ na ryzyko kredytowe. Decyzje kredytowe zapadają zgodnie z obowiązującym w Banku systemem kompetencji kredytowych (szczeble kompetencyjne dopasowane do poziomu ryzyka związanego z klientem oraz transakcją). W celu regularnej oceny podejmowanego ryzyka kredytowego oraz mitygowania ewentualnych strat na ekspozycjach kredytowych w okresie kredytowania Bank monitoruje sytuację klienta poprzez identyfikację sygnałów wczesnego ostrzegania oraz okresowe, indywidualne przeglądy ekspozycji kredytowych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 4 Bank realizuje politykę rozdzielenia funkcji związanych z pozyskaniem klienta i sprzedaży produktów kredytowych od funkcji związanych z oceną ryzyka kredytowego, podejmowaniem decyzji kredytowych oraz monitorowaniem ekspozycji kredytowej. Monitoring i raportowanie ryzyka kredytowego Stałą ochronę jakości portfela kredytowego zapewniają: • bieżące monitorowanie terminowej obsługi kredytów, • okresowe przeglądy, w szczególności sytuacji finansowo-ekonomicznej klientów i wartości przyjętych zabezpieczeń. Monitoring klienta indywidualnego zawiera następujące obszary: • ocenę wypełniania warunków umowy, • ocenę wartości zabezpieczeń, w szczególności w relacji do aktualnej kwoty ekspozycji kredytowej, • ocenę wiarygodności i ocenę sytuacji ekonomiczno- finansowej wybranych grup klientów. Monitoring klienta biznesowego dotyczy przede wszystkim: • rozpoznania symptomów pogorszenia sytuacji klienta (EWS), • oceny sytuacji ekonomiczno - finansowej klienta, w tym: • identyfikacji przesłanek trwałej utraty wartości ekspozycji i niewykonania zobowiązania (default), • identyfikacji przesłanek istotnego wzrostu ryzyka kredytowego (watch lista), • oceny sytuacji formalno-prawnej klienta, • oceny wypełniania warunków umowy kredytu, • oceny wartości zabezpieczeń. Wszystkie ekspozycje kredytowe w segmencie klienta biznesowego obejmowane są dodatkowo monitoringiem portfelowym, tj.: • oceną na podstawie dedykowanego modelu oceny behawioralnej oraz • procesem identyfikacji sygnałów wczesnego ostrzegania. Wszystkie ekspozycje kredytowe klientów indywidualnych i biznesowych podlegają monitoringowi oraz bieżącej klasyfikacji do właściwych ścieżek procesowych. W celu usprawnienia monitoringu i kontroli ryzyka operacyjnego zostały wdrożone rozwiązania w systemach kredytowych Banku. Narzędzia systemowe zostały skonsolidowane w celu efektywnego wykonywania procedur monitoringu. Regularnie wykonywany jest monitoring zaangażowań klasyfikowanych jako normalne i jako zagrożone, które mogłyby powodować intensyfikację działań na etapie postępowania przedegzekucyjnego lub windykacyjnego. Rachunki poddawane są ocenie pod względem przekształcenia zadłużenia w ramach procedury restrukturyzacyjnej, w celu minimalizacji strat Banku z tytułu niespłacanych terminowo zobowiązań kredytowych. Proces monitoringu kończy się wydaniem rekomendacji dotyczącej strategii dalszej współpracy z Klientem. W Alior Banku sporządzane są miesięczne i kwartalne raporty na temat ryzyka kredytowego. Raportowanie ryzyka kredytowego obejmuje cykliczne informowanie o skali narażenia na ryzyko portfela kredytowego. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 5 Narzędzia zarządzania ryzykiem kredytowym Podstawowym narzędziem wspierającym decyzje kredytowe są akceptacyjne modele parametrów ryzyka. Opierają się one o szeroki zakres informacji pozyskiwany w ramach procesu kredytowego bądź przetwarzany przez Bank w oparciu o dane wewnętrzne. Bank w ramach procesu akceptacji ryzyka stosuje modele parametru PD określające prawdopodobieństwo braku spłaty zobowiązania przez dłużnika oraz modele parametru LGD określające procent ekspozycji, który zostanie utracony w sytuacji niewywiązania się dłużnika z zobowiązań. Wykorzystywanie modeli parametrów ryzyka pozwalają na: • ocenę zgodności poziomu ryzyka danego klienta / ekspozycji kredytowej z przyjętym apetytem na ryzyko, • ujednolicenie kryteriów podejmowania decyzji kredytowych z zachowaniem bezstronności i obiektywizmu, • skrócenie czasu podejmowania decyzji kredytowych i zagwarantowanie większej skuteczności ocen wniosków kredytowych (zwiększenie wydajności pracy i zmniejszenie kosztów obsługi), • monitorowanie i prognozowanie jakości portfela kredytowego, • ułatwienie oceny dotychczasowej polityki kredytowej i szybsze wprowadzanie zmian w procesach decyzyjnych służących do oceny ryzyka kredytowego klientów biznesowych oraz indywidualnych. W Banku regularnie przeprowadza się proces monitorowania poprawności funkcjonowania modeli parametrów ryzyka. Jego celem jest stwierdzenie, czy stosowane modele właściwie różnicują ryzyko, a oszacowania parametrów ryzyka właściwie odzwierciedlają odpowiednie aspekty profilu klienta. Bank dąży do systematycznego podnoszenia stopnia zaawansowania stosowanych modeli akceptacyjnych poprzez; rozbudowę infrastruktury technologicznej służącej do procesów budowy i stosowania modeli, uwzględnianie szerszego zakresu informacji oraz wykorzystanie nowych algorytmów. Stosowane obecnie modele parametrów ryzyka zostały zbudowane wewnętrznie w Banku. Objęte są one formalnym procesem zarządzania ryzykiem modeli, którego jednym z elementów jest niezależna walidacja ukierunkowana na potwierdzenie zgodności jakości modelu z poziomem apetytu na ryzyko modeli. Modele stosowane w procesach akceptacyjnych zgodne są z przyjętymi przez Bank kryteriami akceptowalności obejmującymi między innymi poziom dokładności prognoz wyznaczanych w oparciu o nie. Znajomość skali potencjalnych niebezpieczeństw związanych z koncentracją zaangażowań w Banku umożliwia prawidłowe zarządzanie aktywami i zobowiązaniami, a przede wszystkim tworzenie bezpiecznej struktury portfela kredytowego. W celu zapobiegania niekorzystnym zdarzeniom wynikającym z nadmiernej koncentracji Bank ogranicza ryzyko koncentracji, ustanawiając limity i stosując normy koncentracji wynikające z przepisów zewnętrznych oraz norm koncentracji przyjętych wewnętrznie. Bank wprowadził: • zasady identyfikacji obszarów wystąpienia ryzyka koncentracji z tytułu działalności kredytowej, • proces ustalania i aktualizowania wysokości limtów, • proces zarządzania limitami wraz z ustaleniem sposobu postępowania w przypadku przekroczenia dozwolonego poziomu limitu, • proces monitorowania ryzyka koncentracji, w tym sprawozdawczość, • kontrolę procesu zarządzania ryzykiem koncentracji. W procesie ustalenia i aktualizacji limitów koncentracji bierze się pod uwagę: • informacje o poziomie ryzyka kredytowego limitowanych segmentów portfela i ich wpływie na realizację założeń apetytu na ryzyko w zakresie jakości portfela kredytowego i pozycji kapitałowej Banku, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 6 • wrażliwość limitowanych segmentów portfela na zmiany w otoczeniu makroekonomicznym ocenianą w ramach cyklicznie przeprowadzanych testów warunków skrajnych, • wiarygodne informacje ekonomiczne i rynkowe dotyczące każdego z obszarów koncentracji zaangażowań, w szczególności wskaźniki makroekonomiczne, branżowe, informacje dotyczące trendów gospodarczych, z uwzględnieniem projekcji wysokości stóp procentowych, kursów wymiany, analizy ryzyka politycznego, ratingi rządów oraz instytucji finansowych, • wiarygodne informacje na temat sytuacji ekonomicznej podmiotów, branż, gałęzi, sektorów gospodarki, informacji ogólnogospodarczych, w tym o sytuacji gospodarczej i politycznej krajów, oraz inne informacje potrzebne do oceny występującego w Banku ryzyka koncentracji, • interakcje między różnymi rodzajami ryzyka, tj.: ryzykiem kredytowym, rynkowym, płynności i operacyjnym, • wartość ekspozycji, dla których zidentyfikowano ryzyko wynikające z ESG. Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego - zabezpieczenia Zabezpieczenia ustanawia się w stosunku do ponoszonego przez Bank ryzyka kredytowego i w sposób elastyczny wobec możliwości klienta. Jego ustanowienie nie zwalnia Banku z obowiązku badania zdolności kredytowej klienta. Zabezpieczenie kredytu ma na celu zapewnienie Bankowi zwrotu udzielonego kredytu wraz z należnymi odsetkami i kosztami, jeśli kredytobiorca nie ureguluje należności w terminach ustalonych umową kredytu, a działania restrukturyzacyjne nie przyniosą oczekiwanych efektów. Bank akceptuje w szczególności następujące formy prawne zabezpieczeń: • gwarancje, regwarancje i poręczenia, • blokady, • zastawy rejestrowe, • przewłaszczenia, • cesje wierzytelności, • cesje z ubezpieczenia kredytu, • weksle, • hipoteki, • pełnomocnictwa do rachunku bankowego, • kaucje. Przedmioty zabezpieczeń są weryfikowane w procesie kredytowym pod kątem prawnych możliwości skutecznego zabezpieczenia Banku oraz oceniana jest ich wartość rynkowa jak również wartość możliwa do odzyskania w ew. procesie egzekucji. Dominującymi zabezpieczeniami ekspozycji kredytowych w Banku są hipoteki na nieruchomościach komercyjnych i mieszkalnych oraz gwarancje BGK. Oba te zabezpieczenia stanowią łącznie ponad 82% wartości wszystkich zabezpieczeń ekspozycji kredytowych. Na dzień 31 grudnia 2023 roku, Bank posiadał prawny tytuł do zabezpieczeń ekspozycji kredytowych, dla których uznawał wartość odzyskiwalną uwzględnianą w oszacowaniu strat kredytowych, w kwocie 25,2 mld zł. Na dzień 31 grudnia 2022 roku, wartość ta wynosiła 23,2 mld zł. Oszacowana przez Bank kwota wartości odzyskiwalnej zabezpieczeń jest ograniczona do wysokości ekspozycji. Posiadane zabezpieczenia dotyczyły poszczególnych grup aktywów w poniższych wartościach: 31.12.2023 Segment klienta detalicznego Segment klienta biznesowego Razem Koszyk 1 9 645 880 10 740 804 20 386 684 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 7 31.12.2023 Segment klienta detalicznego Segment klienta biznesowego Razem Koszyk 2 551 940 2 455 388 3 007 328 Koszyk 3 wyceniany indywidulanie 0 903 016 903 016 Koszyk 3 wyceniany portfelowo 249 851 655 703 905 554 Razem 10 447 671 14 754 911 25 202 582 31.12.2022 Segment klienta detalicznego Segment klienta biznesowego Razem Koszyk 1 8 107 790 10 072 619 18 180 409 Koszyk 2 406 824 2 596 458 3 003 282 Koszyk 3 wyceniany indywidulanie 0 1 231 854 1 231 854 Koszyk 3 wyceniany portfelowo 218 685 596 330 815 015 Razem 8 733 299 14 497 261 23 230 560 Poniżej zaprezentowano rozkład LTV w poszczególnych segmentach klientów Banku za poszczególne kwartały 2023 i 2022 roku. Segment klienta 1 kwartał 2023 2 kwartał 2023 3 kwartał 2023 4 kwartał 2023 MICRO 31% 31% 31% 30% SMALL 40% 40% 37% 36% MID 49% 48% 48% 49% LARGE 53% 51% 51% 46% KB 49% 48% 48% 46% KI HIP 65% 65% 66% 65% Segment klienta 1 kwartał 2022 2 kwartał 2022 3 kwartał 2022 4 kwartał 2022 MICRO 34% 33% 33% 31% SMALL 44% 44% 44% 42% MID 49% 50% 52% 51% LARGE 53% 51% 53% 53% KB 49% 49% 51% 50% KI HIP 69% 69% 66% 66% 41.2 Dane finansowe Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej 31.12.2023 31.12.2022 Środki pieniężne utrzymywane w innych bankach 2 067 710 1 715 831 Inwestycyjne aktywa finansowe 18 803 661 16 998 356 wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody 15 469 101 9 893 476 wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 408 882 423 038 wyceniane według zamortyzowanego kosztu 2 925 678 6 681 842 Pochodne instrumenty zabezpieczające 336 122 178 139 Należności od banków 4 615 420 2 373 663 Należności od klientów 60 822 737 57 509 965 Segment detaliczny 37 995 750 35 229 849 Kredyty konsumpcyjne 14 788 921 15 115 535 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 8 Pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej 31.12.2023 31.12.2022 Kredyty na nieruchomości mieszkaniowe 18 203 142 15 823 033 Kredyty consumer finance 5 003 687 4 291 281 Segment biznesowy 22 826 987 22 280 116 Kredyty operacyjne 16 159 822 14 894 366 Kredyty inwestycyjne 4 471 096 4 885 632 Pozostałe 2 196 069 2 500 118 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 46 894 40 992 Inne aktywa finansowe 603 188 488 701 Udzielone zobowiązania pozabilansowe dotyczące finansowania 12 083 171 10 014 286 Razem 99 378 903 89 319 933 Aktywa finansowe nieprzeterminowane Wewnętrzne klasy ratingowe Segment klienta detalicznego objęty jest spójnym systemem scoringowym. Segment klienta biznesowego objęty jest spójnym system ratingowym. Dla obydwu systemów wprowadzono jednolite skale ratingowe. Skala modeli PD klientów segmentu detalicznego składa się z 20 klas. Skala modeli PD klientów segmentu biznesowego składa się z 25 klas. Poniżej zaprezentowano rozkład aktywów nieprzeterminowanych wg powyższych modeli na zagregowanej skali PD. Koszyk 1,2 31.12.2023 31.12.2022 Koszyk 1 Koszyk 2 Razem Koszyk 1 Koszyk 2 Razem Segment detaliczny < 0.18% 7 697 487 189 466 7 886 953 9 569 690 145 128 9 714 818 0.18% - 0.28% 6 454 168 205 925 6 660 093 989 828 6 445 996 273 0.28% - 0.44% 2 715 308 63 012 2 778 320 4 344 048 132 806 4 476 854 0.44% - 0.85% 3 744 162 127 842 3 872 004 2 571 017 47 974 2 618 991 0.85% - 1.33% 1 814 918 34 635 1 849 553 2 587 900 59 158 2 647 058 1.33% - 2.06% 3 739 957 135 769 3 875 726 3 721 718 80 244 3 801 962 2.06% - 3.94% 3 488 984 157 961 3 646 945 3 412 999 155 780 3 568 779 3.94% - 9.10% 2 931 898 223 316 3 155 214 2 086 183 119 310 2 205 493 > 9.1% 1 369 532 645 902 2 015 434 1 967 492 730 556 2 698 048 Brak scoringu 42 051 0 42 051 65 485 0 65 485 Razem segment detaliczny 33 998 465 1 783 828 35 782 293 31 316 360 1 477 401 32 793 761 Segment biznesowy < 0.28% 686 928 16 819 703 747 4 036 121 4 157 0.28% - 0.44% 370 893 5 338 376 231 706 327 37 394 743 721 0.44% - 0.85% 6 594 952 125 109 6 720 061 967 906 194 967 1 162 873 0.85% - 1.33% 2 074 816 190 555 2 265 371 1 019 650 109 918 1 129 568 1.33% - 2.06% 1 174 118 386 952 1 561 070 5 862 562 257 415 6 119 977 2.06% - 3.94% 2 274 186 652 079 2 926 265 3 721 814 431 125 4 152 939 3.94% - 9.1% 2 096 819 1 372 294 3 469 113 2 152 644 1 474 791 3 627 435 > 9.1% 675 588 1 035 026 1 710 614 1 086 133 1 456 622 2 542 755 Brak ratingu 1 064 765 88 1 064 853 432 666 0 432 666 Razem segment biznesowy 17 013 065 3 784 260 20 797 325 15 953 738 3 962 353 19 916 091 Razem 51 011 530 5 568 088 56 579 618 47 270 098 5 439 754 52 709 852 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 1 9 Maksymalne narażenie na ryzyko w zakresie instrumentów pochodnych zostało zaprezentowane w nocie 21.4. Zewnętrzne klasy ratingowe Portfel/Rating AAA AA- do AA+ A- do A+ BBB- do BBB+ BB- do BB+ B- do B+ bez ratingu 31.12.2023 Należności od banków 0 275 4 560 101 55 044 0 0 0 4 615 420 Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w tym: 798 932 3 449 958 11 103 570 0 0 0 116 641 15 469 101 Dłużne papiery wartościowe 798 932 3 449 958 11 103 570 0 0 0 0 15 352 460 emitowane przez Bank Centralny 0 0 950 000 0 0 0 0 950 000 emitowane przez Skarb Państwa 798 932 3 449 958 9 569 859 0 0 0 0 13 818 749 emitowane przez banki 0 0 583 711 0 0 0 0 583 711 Instrumenty kapitałowe 0 0 0 0 0 0 116 641 116 641 emitowane przez inne podmioty finansowe 0 0 0 0 0 0 116 629 116 629 emitowane przez podmioty niefinansowe 0 0 0 0 0 0 12 12 Aktywa finansowe wyceniane wg. zamortyzowanego kosztu 0 0 2 925 616 0 0 0 62 2 925 678 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 0 0 46 894 0 0 0 0 46 894 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 0 19 460 53 398 0 0 0 8 808 81 666 Dłużne papiery wartościowe 0 0 53 398 0 0 0 4 53 402 emitowane przez Skarb Państwa 0 0 53 398 0 0 0 0 53 398 emitowane przez inne podmioty finansowe 0 0 0 0 0 0 4 4 Instrumenty kapitałowe 0 19 460 0 0 0 0 8 804 28 264 Instrumenty pochodne 0 0 617 050 7 808 0 0 38 480 663 338 Razem 798 932 3 469 693 19 306 629 62 852 0 0 163 991 23 802 097 Portfel/Rating AAA AA- do AA+ A- do A+ BBB- do BBB+ BB- do BB+ B- do B+ bez ratingu 31.12.2022 Należności od banków 0 47 090 1 951 081 312 309 0 0 63 183 2 373 663 Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez inne całkowite dochody w tym: 58 016 0 9 695 231 0 0 0 140 229 9 893 476 Dłużne papiery wartościowe 58 016 0 9 695 231 0 0 0 49 593 9 802 840 emitowane przez Bank Centralny 0 0 1 349 494 0 0 0 0 1 349 494 emitowane przez Skarb Państwa 58 016 0 7 806 138 0 0 0 0 7 864 154 emitowane przez banki 0 0 539 599 0 0 0 0 539 599 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 0 Portfel/Rating AAA AA- do AA+ A- do A+ BBB- do BBB+ BB- do BB+ B- do B+ bez ratingu 31.12.2022 emitowane przez inne podmioty niefinansowe 0 0 0 0 0 0 49 593 49 593 Instrumenty kapitałowe 0 0 0 0 0 0 90 636 90 636 emitowane przez inne podmioty finansowe 0 0 0 0 0 0 80 464 80 464 emitowane przez podmioty niefinansowe 0 0 0 0 0 0 10 172 10 172 Aktywa finansowe wyceniane wg. zamortyzowanego kosztu 977 931 0 5 703 857 0 0 0 54 6 681 842 Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań 0 0 40 992 0 0 0 0 40 992 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 0 36 162 4 590 0 0 0 16 469 57 221 Dłużne papiery wartościowe 0 0 4 590 0 0 0 8 007 12 597 emitowane przez Skarb Państwa 0 0 4 590 0 0 0 0 4 590 emitowane przez inne podmioty finansowe 0 0 0 0 0 0 4 4 emitowane przez podmioty niefinansowe 0 0 0 0 0 0 8 003 8 003 Instrumenty kapitałowe 0 36 162 0 0 0 0 8 462 44 624 Instrumenty pochodne 0 0 403 548 74 898 0 0 65 510 543 956 Razem 1 035 947 83 252 17 799 299 387 207 0 0 285 445 19 591 150 Aktywa finansowe przeterminowane 31.12.2023 do 1 miesiąca powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy powyżej 3 miesiący do 1 roku powyżej 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat Razem Koszyk 1 i Koszyk 2 1 463 228 344 287 30 555 1 563 150 1 839 783 Segment detaliczny 1 178 656 304 222 28 522 340 124 1 511 864 Segment biznesowy 284 572 40 065 2 033 1 223 26 327 919 Koszyk 3 203 585 242 946 486 010 327 263 137 904 1 397 708 Segment detaliczny 68 987 126 861 226 531 81 889 53 148 557 416 Segment biznesowy 134 598 116 085 259 479 245 374 84 756 840 292 Razem 1 666 813 587 233 516 565 328 826 138 054 3 237 491 31.12.2022 do 1 miesiąca powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy powyżej 3 miesiący do 1 roku powyżej 1 roku do 5 lat powyżej 5 lat Razem Koszyk 1 i Koszyk 2 1 610 978 386 820 69 275 3 620 340 2 071 033 Segment detaliczny 1 308 116 329 339 62 994 450 173 1 701 072 Segment biznesowy 302 862 57 481 6 281 3 170 167 369 961 Koszyk 3 196 655 254 636 472 137 374 151 175 071 1 472 650 Segment detaliczny 63 497 118 331 222 889 146 403 63 913 615 033 Segment biznesowy 133 158 136 305 249 248 227 748 111 158 857 617 Razem 1 807 633 641 456 541 412 377 771 175 411 3 543 683 Przeterminowania powyżej 90 dniu nie skutkują klasyfikacją do koszyka 3 ze względu na niematerialną kwotę przeterminowania. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 1 POCI 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 23 734 5 925 Segment biznesowy 126 095 42 749 Razem 149 829 48 674 Kredyty podlegające praktykom forbearance Bank jako forbearance traktuje uzgodnione z klientem udogodnienia warunków finansowania, wymuszone jego trudną sytuacją finansową (działania restrukturyzacyjne wprowadzające udogodnienia, które w innym przypadku nie byłyby przyznane). Celem działań forbearance jest przywrócenie dłużnikowi lub emitentowi zdolności wywiązania się ze zobowiązań wobec Banku oraz maksymalizacja efektywności zarządzania wierzytelnościami trudnymi, tj. uzyskanie możliwie najwyższych odzysków, przy jednoczesnym ograniczaniu do minimum ponoszonych w związku z tym kosztów. W procesie restrukturyzacji klienta detalicznego Bank wykorzystuje następujące narzędzia (które można ze sobą łączyć): • wydłużenie okresu kredytowania; wydłużenie okresu kredytowania skutkuje zmniejszeniem wysokości miesięcznych rat kapitałowo-odsetkowych i jest możliwe standardowo do 144 miesięcy (dla produktów niezabezpieczonych), niezależnie od pierwotnego okresu kredytowania; przy wydłużeniu okresu kredytowania brane pod uwagę są ograniczenia wynikające z metryki produktu np. wiek kredytobiorcy, • udzielenie karencji w spłacie (pełnej raty lub części raty); w okresie karencji w spłacie rat kapitałowo- odsetkowych kredytobiorca nie jest zobowiązany do jakichkolwiek płatności z tytułu zawartej umowy; okres spłaty kredytu może ulec wydłużeniu, o tyle miesięcy na ile została przyznana karencja (nie jest to tożsame z zastosowaniem narzędzia wydłużenie okresu kredytowania); karencja pełnej raty stosowana jest standardowo do 6 miesięcy, karencja części kapitałowej raty standardowo do 12 miesięcy, • zamiana limitu w rachunku LOR/nieuprawnionego debetu w ROR/KK, na kredyt spłacany w ratach; parametry produktu uruchamianego w wyniku zastosowania danego narzędzia zgodne z Metryką produktu: pożyczka gotówkowa, • porozumienie poprzez zmianę harmonogramu zapadłych ekspozycji (po dacie zapadalności lub wypowiedzeniu). Polega to na przeniesieniu zadłużenia z jednej ekspozycji na rachunek nieodnawialny z możliwymi wariantami harmonogramu: rozliczającym całe zadłużenie. W szczególnie uzasadnionych sytuacjach istnieje możliwość zastosowania innych narzędzi. W procesie restrukturyzacji klienta biznesowego nie wprowadzono ograniczeń dotyczących form stosowanych praktyk typu forbearance. Z uwagi na specyfikę klientów, najczęściej stosowanymi narzędziami są: • porozumienie poprzez zmianę harmonogramu zapadłych ekspozycji (po dacie zapadalności lub wypowiedzeniu). Polega to na przeniesieniu zadłużenia z jednej lub więcej ekspozycji na rachunek nieodnawialny z możliwymi wariantami harmonogramu: rozliczającym całe zadłużenie w czasie lub rozliczającym część zadłużenia w czasie, a część w formie płatności na końcu okresu, • aneks zmniejszający limit w kredytach odnawialnych. Polega na systematycznym zmniejszaniu limitu kredytowego (najczęściej z częstotliwością miesięczną) o określoną w aneksie kwotę, • aneks zmieniający warunki w zakresie terminu spłaty/wysokości raty lub karencji na kapitał. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 2 Za pogorszoną sytuację finansową kredytobiorcy, skutkującą klasyfikacją przyznanego udogodniania do forbearance Bank uznaje zasadniczo sytuację, gdy: • w ciągu trzech miesięcy przed datą udzielenia udogodnienia przeterminowanie na restrukturyzowanym rachunku klienta przekraczało 30 dni lub • w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia dla restrukturyzowanego rachunku rozpoznano istotne pogorszenie ryzyka kredytowego od początkowego ujęcia (klasyfikację do Koszyka 2) lub • jeżeli klient był na liście podwyższonego ryzyka (watch lista) w ciągu trzech miesięcy przed przyznaniem udogodnienia. Praktyki forbearance skutkujące stratą (rozumianą jako obniżenie NPV aktywa poniżej ustalonych progów), a także wprowadzające płatność balonową lub istotne odroczenie płatności kapitałowej, skutkują reklasyfikacją do portfela z przesłankami utratą wartości. Ekspozycja, wobec której w wyniku klasyfikacji jako forbearance zidentyfikowana została przesłanka utraty wartości (default) utrzymuje taką przesłankę przez co najmniej 12 miesięcy. Po tym okresie ekspozycja ta może wyjść ze statusu default, jeżeli nie ma istotnych opóźnień ani żadnych innych przesłanek utraty wartości. Ekspozycja taka pozostaje w statusie forbearance jeszcze przez 24 miesiące. W tym okresie identyfikacja przesłanek utraty wartości jest realizowana wg zaostrzonych kryteriów. Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance 31.12.2023 31.12.2022 Segment detaliczny 943 107 835 800 bez rozpoznanej utraty wartości 791 648 709 200 z rozpoznaną utratą wartości 423 763 441 367 odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości -272 304 -314 767 oceniane metodą portfelową -272 304 -314 767 Segment biznesowy 884 538 1 230 260 bez rozpoznanej utraty wartości 308 031 320 392 z rozpoznaną utratą wartości 1 148 244 1 552 772 odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości -571 737 -642 904 oceniane metodą indywidualną -453 237 -550 825 oceniane metodą portfelową -118 500 -92 079 POCI 196 126 77 212 Razem 2 023 771 2 143 272 Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance 31.12.2023 31.12.2022 z rozpoznaną utratą wartości 803 958 1 137 437 w tym wartość zabezpieczenia 581 260 906 710 bez rozpoznanej utraty wartości 1 023 687 928 623 w tym wartość zabezpieczenia 571 001 458 612 nieprzeterminowane 903 083 808 701 przeterminowane 120 604 119 922 POCI 196 126 77 212 Razem 2 023 771 2 143 272 Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance według regionu geograficznego 31.12.2023 31.12.2022 Dolnośląski 169 566 179 347 Kujawsko-pomorski 59 555 57 702 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 3 Kredyty udzielone klientom podlegające forbearance według regionu geograficznego 31.12.2023 31.12.2022 Lubelski 65 831 68 907 Lubuski 49 205 55 840 Łódzki 128 509 136 266 Małopolski 118 026 197 269 Mazowiecki 655 793 687 191 Opolski 26 413 24 111 Podkarpacki 85 566 28 093 Podlaski 25 760 25 993 Pomorski 172 215 191 913 Śląski 145 745 148 864 Świętokrzyski 18 844 18 733 Warmińsko-mazurski 36 440 35 709 Wielkopolski 216 745 229 690 Zachodniopomorski 49 558 57 644 Razem 2 023 771 2 143 272 Zmiana wartości bilansowej kredytów udzielonych klientom podlegających forbearance 31.12.2023 31.12.2022 Wartość bilansowa netto na początek okresu 2 143 272 1 688 717 Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości 113 631 53 121 Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek wyłączonych w okresie -562 973 -720 194 Wartość bilansowa brutto kredytów i pożyczek nowo ujętych w okresie 628 042 1 276 802 Inne zmiany -298 201 -155 174 Wartość bilansowa netto na koniec okresu 2 023 771 2 143 272 W latach 2023 i 2022 wartość przychodów odsetkowych od kredytów, które podlegały forbearance wynosiła odpowiednio 208 694 tys. zł 186 356 tys. zł. Koncentracja Dziesięciu największych kredytobiorców Waluta 31.12.2023 Waluta 31.12.2022 Firma 1 EUR, PLN 5 087 571 EUR,PLN 4 024 185 Firma 2 PLN 250 000 EUR 328 293 Firma 3 PLN 226 585 PLN 242 500 Firma 4 PLN 224 091 PLN 224 091 Firma 5 PLN 198 980 PLN 188 636 Firma 6 PLN 188 636 PLN 166 657 Firma 7 EUR 170 007 EUR,PLN 150 915 Firma 8 EUR, USD 166 918 EUR,PLN 138 007 Firma 9 EUR 152 180 EUR 136 711 Firma 10 EUR, PLN 129 458 EUR,PLN,USD 125 914 W poniższej tabeli przedstawiono zaangażowania klientów biznesowych Alior Banku w podziale na branże. Sekcja według PKD 2007 Nazwa sekcji 31.12.2023 31.12.2022 Sekcja A Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 392 694 547 974 Sekcja B Górnictwo i wydobywanie 161 211 110 353 Sekcja C Przetwórstwo przemysłowe 6 341 253 6 184 515 Sekcja D Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 1 302 705 936 637 Sekcja E Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 82 653 118 888 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 4 Sekcja według PKD 2007 Nazwa sekcji 31.12.2023 31.12.2022 Sekcja F Budownictwo 4 194 810 4 860 124 Sekcja G Handel hurtowy i detaliczny, naprawa pojazdów samochodowych, w tym motocykli 7 099 134 7 264 781 Sekcja H Transport i gospodarka magazynowa 2 374 643 2 721 677 Sekcja I Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 1 211 379 1 229 432 Sekcja J Informacja i komunikacja 1 174 968 1 131 261 Sekcja K Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 8 236 052 7 038 674 Sekcja L Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 3 515 529 3 681 956 Sekcja M Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 700 326 797 419 Sekcja N Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 1 059 891 1 107 000 Sekcja O Administracja publiczna i obrona narodowa, obowiązkowe zabezpieczenie społeczne 21 793 15 632 Sekcja P Edukacja 91 683 101 052 Sekcja Q Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 512 983 641 052 Sekcja R Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 171 876 202 754 Sekcja S Pozostała działalność usługowa 98 934 120 540 Sekcja T Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby 0 13 Sekcja U Organizacje i zespoły eksterytorialne 29 40 Razem 38 744 546 38 811 774 Powyższe zaangażowania wobec klientów biznesowych zawierają: • kwotę kredytu (zaangażowanie bilansowe oraz pozabilansowe, bez odsetek i opłat oraz uwzględniania odpisów) pomniejszoną o wniesione kaucje pieniężne, • nieautoryzowane debety na rachunkach bieżących, • limity skarbowe pomniejszone o wniesione kaucje, z uwzględnieniem papierów dłużnych na księgach Banku, których emitentem jest podmiot z danej sekcji. Na koniec 2023 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wyniosła 80 567 554 tys. zł, z czego 38 744 546 tys. zł to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast 41 823 008 tys. zł wobec klientów detalicznych. Natomiast na koniec 2022 r. wartość ekspozycji obciążająca wewnętrzne limity koncentracji wyniosła 78 584 116 tys. zł, z czego 38 811 774 tys. zł to ekspozycja wobec klientów biznesowych, natomiast 39 772 342 tys. zł wobec klientów detalicznych. Kraj 31.12.2023 31.12.2022 Polska 78 192 409 76 024 251 Niemcy 669 221 441 427 Wielka Brytania 447 152 660 129 Francja 229 228 140 013 Rumunia 227 942 368 090 Niderlandy 107 756 98 551 Austria 105 924 63 576 Irlandia 104 771 109 627 Liberia 100 342 142 178 Włochy 80 342 80 121 Pozostałe kraje 302 467 456 153 Razem 80 567 554 78 584 116 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 5 Aktywa finansowe podlegające modyfikacji Poniższa tabela prezentuje informacje dotyczące aktywów finansowych, które podlegały modyfikacji niepowodującej wyłączenia z bilansu i dla których odpis na oczekiwane straty kredytowe kalkulowany był jako strata kredytowa w okresie życia ekspozycji. 31.12.2023 31.12.2022 Aktywa finansowe podlegające modyfikacji w danym okresie Wartość bilansowa według zamortyzowanego kosztu przed modyfikacją 1 064 626 17 078 083 Zysk/strata rozpoznana na modyfikacji -19 658 -511 308 Aktywa finansowe, które podlegały modyfikacji od momentu początkowego ujęcia Wartość bilansowa brutto aktywów finansowych, dla których Bank w okresie zmienił sposób kalkulacji odpisu z tytułu utraty wartości – z horyzontu dożywotniego na okres 12 miesięcy 85 788 156 755 42 Ryzyko stopy procentowej 42.1 Opis ryzyka Definicja ryzyka stopy procentowej Ryzyko stopy procentowej (w tym ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej) definiowane jest jako ryzyko negatywnego wpływu zmiany poziomu rynkowych stóp procentowych na bieżący wynik lub wartość bieżącą netto kapitałów Banku. Bank przywiązuje szczególną wagę do specyficznych aspektów ryzyka stopy procentowej związanych z księgą bankową, takich jak: • ryzyko niedopasowania, • ryzyko bazowe, czyli wpływ nierównoległej zmiany różnych indeksów referencyjnych o zbliżonym terminie przeszacowania na wynik Banku, • ryzyko opcji klienta. Ponadto w zakresie ryzyka stopy procentowej Bank zwraca szczególną uwagę na modelowanie przedpłat kredytów o stałym oprocentowaniu i produktów o nieokreślonym terminie zapadalności oraz wysokości oprocentowania ustalanego przez Bank (np. dla depozytów bieżących), a także wpływ na ryzyko pozycji pozaodsetkowych (np. kapitał, majątek trwały). Cel zarządzania ryzykiem stopy procentowej Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczanie ewentualnych strat z tytułu zmian rynkowych stóp procentowych do akceptowalnego poziomu poprzez odpowiednie kształtowanie struktury pozycji bilansowych i pozabilansowych. Do celów zarządzania ryzykiem stopy procentowej Bank wyróżnia działalność handlową, obejmującą papiery wartościowe i instrumenty pochodne, zawarte w celach handlowych oraz działalność bankową, obejmującą pozostałe papiery wartościowe, emisje własne, pożyczki, depozyty, kredyty oraz transakcje pochodne służące zabezpieczeniu ryzyka księgi bankowej. Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej Pomiar i ocena ryzyka stopy procentowej portfela bankowego odbywa się poprzez ograniczenie zmienności wyniku odsetkowego (NII) oraz ograniczanie zmian wartości ekonomicznej kapitałów własnych Banku (EVE). Oprócz miar NII oraz EVE w pomiarze ryzyka stopy procentowej Bank wykorzystuje miarę BPV i Expected Shortfall oraz testy warunków skrajnych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 6 Miara BPV określa szacowaną zmianę wyceny danej transakcji/pozycji w wyniku przesunięcia krzywej dochodowości w danym jej punkcie o 1 punkt bazowy. Wartości BPV mierzy się codziennie w każdym punkcie krzywej, w odniesieniu do każdej waluty. Miara Expected Shortfall, określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach związanych ze zmianami stóp procentowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji. Do wyznaczenia Expected Shortfall stosuje horyzont 10 dniowy oraz poziom ufności równy 97,5%. Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie. Monitoring i raportowanie ryzyka stopy procentowej W Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje: • poziom miar ryzyka stopy procentowej, • stopień wykorzystania kapitału wewnętrznego alokowanego na ryzyko stopy procentowej, • stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko stopy procentowej, • wyniki testów warunków skrajnych. Raporty dotyczące ryzyka stopy procentowej opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym. Narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej Główne narzędzia zarządzania ryzykiem stopy procentowej w Alior Banku to: • wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem stopy procentowej, • miary ryzyka stopy procentowej takie jak NII, EVE, Expected Shortfall, BPV, • limity i wartości progowe na poszczególne miary ryzyka stopy procentowej, • testy warunków skrajnych (w tym analiza scenariuszy obejmująca m.in. wpływ określonych zmian stóp procentowych na przyszły wynik odsetkowy, wartość ekonomiczną kapitału, testy odwrócone oraz dynamiczne prognozy wrażliwości na zmiany stóp procentowych). 42.2 Ocena wpływu reformy IBOR na sytuację Banku Od dnia 1 stycznia 2018 roku na terenie Unii Europejskiej obowiązuje nowy standard w zakresie opracowywania wskaźników referencyjnych, którego podstawą prawną jest Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/1011 w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych (dalej: rozporządzenie BMR, reforma IBOR). Głównym celem przyświecającym organom unijnym podczas prac nad reformą IBOR była potrzeba zwiększenia ochrony konsumentów. Zgodnie z reformą IBOR wszystkie wskaźniki referencyjne, które są bazą do ustalania odsetek od kredytów czy stopy procentowej dla różnych instrumentów finansowych, muszą być wyliczane i stosowane według ściśle określonych zasad, tak by uniknąć podejrzeń o jakiekolwiek nadużycia. Wskaźnik referencyjny wg reformy IBOR w szczególności: • ma opierać się w pierwszej kolejności na danych transakcyjnych, • ma wiernie odzwierciedlać rynek bazowy, którego pomiar jest celem wskaźnika, • ma być możliwy do zweryfikowania przez administratora, • ma być odporny na manipulację, • ma być transparentny dla odbiorców wskaźników referencyjnych. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 7 Bank podjął i zrealizował szereg działań w celu wdrożenia IBOR tj.: • dokonano nowelizacji planu awaryjnego, który w szczególności obejmuje schemat działań na wypadek istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania danego wskaźnika referencyjnego oraz listę stosowanych wskaźników referencyjnych wraz z ich alternatywami, • przyjęto priorytety aneksowania umów w zakresie zastąpienia wygaszanych wskaźników, • przygotowano i wprowadzono wzory aneksów dla umów, których reforma IBOR dotyczy, • przeprowadzono proces aneksowania umów, • przeprowadzono kampanię informacyjno-przypominającą skierowaną do klientów, • przeprowadzono szkolenia pracowników w zakresie IBOR, • zawarto pierwsze transakcje typu OIS oparte o nowe wskaźniki referencyjne (ESTR, SOFR). Bank monitoruje działania po stronie regulatorów i administratorów wskaźników, zarówno na szczeblu krajowym, europejskim oraz ogólnoświatowym, w zakresie wskaźników referencyjnych. Bank jest zaangażowany w prace Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy WIBOR. W związku z reformą IBOR, Bank narażony jest na następujące rodzaje ryzyka: Zdarzenia prawne W szczególności dotyczy to możliwości kwestionowania stosowanych zapisów w umowie klienta z Bankiem oraz brak porozumienia w zakresie zastosowania zapisów fallback dotyczących wskaźników referencyjnych. Klauzule fallback określają plan działania, jaki zamierza uruchomić Bank w sytuacji zaprzestania publikacji bądź istotnej zmiany wskaźnika referencyjnego. Przesłanką do kwestionowania zapisów umownych może być w szczególności różnica pomiędzy wartościami wskaźników referencyjnych. Bank zarządza ryzykami wynikającymi z reformy IBOR aktywnie aneksując umowy z klientami Banku. Różnicę w poziomach wskaźników referencyjnych bank mityguje natomiast stosując odpowiednie korekty dostosowawcze, niwelujące wpływ ekonomiczny zmiany wskaźnika na umowę z klientem. Ryzyko stopy procentowej Dotyczy niedopasowania wskaźników referencyjnych pomiędzy aktywami, pasywami oraz instrumentami pochodnymi. Bank zarządza tymi ryzykami stosując tożsame rozwiązania w poszczególnych produktach, doprowadzając do możliwie największej zbieżności metodologicznej pomiędzy nimi. Dodatkowo ryzyko stopy procentowej może się zmaterializować, szczególnie w zakresie stawki LIBOR EUR, w postaci niepomyślnego aneksowania umów z klientami. Efektem tego jest utrzymanie stawki w umowie klientowskiej z ostatniego dnia obowiązywania LIBOR EUR, z ostatniej daty przeszacowania bądź na poziomie zero. Bank ogranicza to ryzyko aktywnie zachęcając klientów do aneksowania umów oraz w ramach bieżącego zarządzania ekspozycją na ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej. Na dzień 31 grudnia 2023 r. reforma IBOR w odniesieniu do walut, wobec których Bank posiada ekspozycje, została w dużej mierze zrealizowana; w tym znaczeniu, iż oprócz kontynuacji procesów aneksowania, nie przewiduje się już dodatkowych działań. Należy też uwzględnić, iż z przyczyn obiektywnych (każdy klient musiałby się zgodzić na zawarcie aneksu) nie uda się nigdy aneksować każdej umowy objętej tym procesem. Poniższa tabela przedstawia status przejścia na nowe wskaźniki referencyjne wg reformy IBOR. Waluta Wskaźnik referencyjny przed reformą Status wskaźnika na 01.01.2023 Wskaźnik referencyjny stosowany przez Bank po reformie 31.12.2023 31.12.2022 PLN WIBOR Zgodny z BMR WIRON Aneksowanie portfela w trakcie (w zakresie klauzul fallback) Aneksowanie portfela w trakcie (w zakresie klauzul fallback) EUR LIBOR EUR Zlikwidowany EURIBOR Aneksowanie portfela w trakcie – zmiana indeksu z LIBOR EUR na EURIBOR (obecnie pojedyncze przypadki) Aneksowanie portfela w trakcie – zmiana indeksu z LIBOR EUR na EURIBOR (obecnie pojedyncze przypadki) S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 8 Waluta Wskaźnik referencyjny przed reformą Status wskaźnika na 01.01.2023 Wskaźnik referencyjny stosowany przez Bank po reformie 31.12.2023 31.12.2022 EUR EURIBOR Zgodny z BMR EURIBOR Portfel nie był aneksowany Portfel nie był aneksowany USD LIBOR USD W trakcie likwidacji zaplanowanej na koniec 09.2024 od 07.2023 opracowywany jako wskaźnik syntetyczny SOFR Proces aneksowania portfela LIBOR USD rozpoczęty w czerwcu 2023r. Aneksowanie dotyczy zmiany indeksu z LIBOR USD na SOFR. Aneksowanie portfela nierozpoczęte CHF LIBOR CHF Zlikwidowany SARON Aneksowanie portfela zakończone. Zmiana indeksu nastąpiła zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisjii (UE) 2021/1847 z dnia 14 października 2021 r. Aneksowanie portfela zakończone GBP LIBOR GBP W trakcie likwidacji zaplanowanej na koniec 03.2024; opracowywany jako wskaźnik syntetyczny SONIA Aneksowanie portfela w trakcie – zmiana indeksu z LIBOR GBP na SONIA (obecnie pojedyncze przypadki) Aneksowanie portfela w trakcie – zmiana indeksu z LIBOR GBP na SONIA (obecnie pojedyncze przypadki) W dniu 23.11.2022 r. FCA (Financial Conduct Authority - brytyjski organ nadzoru) rozpoczął konsultacje publiczne dotyczące m.in. dalszej przyszłości wskaźnika USD LIBOR. Wskaźnik USD LIBOR dla tenorów 1M, 3M oraz 6M będzie publikowany po 30 czerwca 2023 r. w formie syntetycznej, aż do 30 września 2024 r. Wszystkie nowe umowy zawarte po dniu 31.12.2021 roku zawierają odpowiednie klauzule fallback, mitygujące ryzyko związane z zaprzestaniem publikacji wskaźników referencyjnych. Wskaźniki zgodne z rozporządzeniem BMR to wskaźniki, które zostały zatwierdzone przez odpowiedni podmiot określony na podstawie rozporządzenia BMR (rejestr ESMA – Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych - https://www.esma.europa.eu/policy-rules/benchmarks). Z dniem 31.12.2021 roku publikacja LIBOR EUR, LIBOR CHF oraz LIBOR GBP (dla większości tenorów) została wstrzymana. Wskaźniki syntetyczne LIBOR GBP będą publikowane do końca marca 2024 r., umożliwiając płynne przejście na wskaźniki oparte na wskaźniku SONIA. W zakresie syntetycznego wskaźnika LIBOR USD, wskaźnik będzie publikowany do końca września 2024 r. W zakresie zamiennika dla LIBOR CHF, Bank opiera się na Rozporządzeniu Wykonawczym Komisji Europejskiej z 14 października 2021 r., w myśl którego zamiennikiem dla LIBOR CHF są odpowiednio skonstruowane wskaźniki na podstawie wskaźnika SARON. Wskaźniki WIBOR (https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja) oraz EURIBOR (https://www.emmi- benchmarks.eu/benchmarks/euribor/) są zgodne z rozporządzeniem BMR, Bank będzie aneksował umowy oparte o wskaźnik WIBOR ze względu na konieczność uwzględnienia w umowach klauzul fallback. Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej (KS NGR), powołanej w związku z reformą wskaźników referencyjnych podjął decyzję o wyborze indeksu WIRON jako alternatywnego wskaźnika referencyjnego stopy procentowej, którego danymi wejściowymi są informacje reprezentujące transakcje ON (overnight). Administratorem WIRON w rozumieniu Rozporządzenia BMR jest GPW Benchmark, wpisany do rejestru Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). Kolejnym krokiem KS NGR było przyjęcie tzw. mapy drogowej określającej harmonogram działań mających na celu zastąpienie wskaźnika referencyjnego WIBOR wskaźnikiem WIRON. Od grudnia 2022 na rynku polskim można stosować WIRON w nowych instrumentach finansowych. Komitet Sterujący Narodowej Grupy Roboczej ds. reformy wskaźników referencyjnych (KS NGR) przesunął do końca 2027 roku termin konwersji istniejących umów i instrumentów stosujących WIBOR na nowy wskaźnik WIRON. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 2 9 Ekspozycja Banku w podziale na poszczególne wskaźniki referencyjne IBOR na dzień 31.12.2023 roku Wskaźnik referencyjny Aktywa (wartość bilansowa brutto) Pasywa (wartość bilansowa brutto) Zobowiązania pozabilansowe – udzielone (wartość nominalna) Instrumenty pochodne (wartość nominalna) WIBOR 47 673 934 10 566 283 5 032 16 805 827 LIBOR EUR 15 846 0 0 0 LIBOR USD 79 257 0 0 0 LIBOR CHF 26 554 0 0 0 EURIBOR 5 609 694 2 373 2 561 558 978 LIBOR GBP 268 727 0 0 0 Razem 53 674 012 10 568 656 7 593 17 364 805 na dzień 31.12.2022 roku Wskaźnik referencyjny Aktywa (wartość bilansowa brutto) Pasywa (wartość bilansowa brutto) Zobowiązania pozabilansowe – udzielone (wartość nominalna) Instrumenty pochodne (wartość nominalna) WIBOR 48 097 824 10 506 950 4 323 20 180 206 LIBOR EUR 9 878 0 0 0 LIBOR USD 344 438 517 645 302 246 LIBOR CHF 5 825 0 0 0 EURIBOR 4 970 258 308 1 585 301 819 LIBOR GBP 336 520 0 1 0 Razem 53 764 743 10 507 775 6 554 20 784 271 Ekspozycja transakcji zawartych w ramach rachunkowości zabezpieczeń w podziale na wskaźniki referencyjne na dzień 31.12.2023 roku Wskaźnik referencyjny Instrumenty pochodne (wartość nominalna) WIBOR 16 623 000 EURIBOR 658 287 Razem 17 281 287 na dzień 31.12.2022 roku Wskaźnik referencyjny Instrumenty pochodne (wartość nominalna) WIBOR 19 688 000 EURIBOR 553 408 Razem 20 241 408 42.3 Dane finansowe Miary wrażliwości Oszacowanie BPV w dniu 31 grudnia 2023 r. oraz 31 grudnia 2022 r. przedstawiają tabele: BPV na koniec 2023 r. rozbicie na tenory: S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 0 Waluta Do 6 miesięcy 6 miesięcy - 1 rok 1 -3 lata 3 - 5 lat 5 - 10 lat Łącznie PLN -68,2 -57,7 -97,9 -264,6 -205,1 -693,5 EUR -87,8 -42,4 -10,6 -58,3 -16 -215,1 USD -35,4 12,2 -0,3 -2,4 2,1 -23,8 CHF -2,5 0,2 0,1 0 0 -2,2 GBP -4,4 0,6 0 0 0 -3,8 RON 2,6 2,6 -0,9 -1,6 -0,1 2,6 Inne -1,4 0 0 0 0 -1,4 Razem -197,1 -84,5 -109,6 -326,9 -219,1 -937,2 BPV na koniec 2022 r. rozbicie na tenory: Waluta Do 6 miesięcy 6 miesięcy - 1 rok 1 -3 lata 3 - 5 lat 5 - 10 lat Łącznie PLN -260,9 -10 255,1 -306,3 -62,3 -384,4 EUR -75,8 -31 -68,3 -4,7 -10,3 -190,1 USD -17,5 -35,3 -3,7 -5 -0,3 -61,8 CHF -6,6 0,2 0,1 0 0 -6,3 GBP -12 0,7 0,1 0 0 -11,2 RON 2,9 5,6 7,4 -7,2 -0,2 8,5 Inne -12,2 -0,1 0 0 0 -12,3 Razem -382,1 -69,9 190,7 -323,2 -73,1 -657,6 Statystyka BPV 01.01.2023-31.12.2023 01.01.2022-31.12.2022 Księga Minimalny Średni Maksymalny Minimalny Średni Maksymalny Księga bankowa -1 396 -841 -507 -824 -449 -83 Księga handlowa -60 -19 23 -52 -17 14 CALCO -620 298 2 587 -701 612 1 035 Razem -1 394 -562 1 407 -1 309 145 704 Portfel Calco to są ekwiwalenty urealnienia NII - depozyty modelowe, urealnienia NII, rachunkowość zabezpieczeń, natural hedge. Oddaje to podział apetytu na NII liniowe oraz urealnienie NII. Kształtowanie się miary ES w latach 2023 i 2022 prezentuje poniższa tabela (97,5% ES o horyzoncie 10 dni). 01.01.2023-31.12.2023 01.01.2022-31.12.2022 Minimalny Średni Maksymalny Minimalny Średni Maksymalny Księga handlowa 1 150 3 055 6 993 1 989 3 628 8 442 Zmiana wartości ekonomicznej kapitału Zmianę wartości ekonomicznej kapitału przy przesunięciu równoległym krzywych procentowych o +/- 200 p.b. oraz scenariuszach określonych przez EBA na koniec grudnia 2023 r. i 2022 r., przedstawiono poniżej : Scenariusz Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2023 Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2022 równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w górę (EBA) 38 276 -341 780 równoległe przesunięcie krzywych stóp procentowych w dół (EBA) -153 897 122 636 wystromienie krzywej stóp procentowych (EBA) -32 700 -38 150 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 1 Scenariusz Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2023 Zmiana wartości ekonomicznej kapitału 31.12.2022 wypłaszczenie krzywej stóp procentowych (EBA) -4 954 -60 772 wzrost krótkoterminowych stóp procentowych (EBA) 9 915 -175 078 spadek krótkoterminowych stóp procentowych (EBA) -112 046 16 009 równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w górę 47 531 -268 966 równoległe przesunięcie krzywych o 200 pb w dół -157 312 80 322 najbardziej niekorzystny scenariusz -157 312 -341 780 najbardziej niekorzystny scenariusz jako % Tier 1 -1,85% -5,33% Zmienność wyniku odsetkowego Zmienność wyniku odsetkowego w horyzoncie do 1 roku przy zmianie stóp procentowych o 100 p.b. (negatywny scenariusz) na koniec 2023 r. i na koniec 2022 r. przedstawiono poniżej. 31.12.2023 31.12.2022 NII- łączna, urealniona wrażliwość wyniku odsetkowego na zmiany stóp procentowych -218 662 -175 782 Luka przeszacowań Luka przeszacowań prezentuje różnicę między wartością bieżącą pozycji aktywnych oraz pasywnych narażonych na ryzyko stopy procentowej, podlegających przeszacowaniu w danym przedziale czasowym. Lukę przeszacowania w walutach: PLN, EUR i USD na koniec 2023 r. i 2022 r. przedstawiono poniżej. Luka przeszacowania w PLN 2023 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Luka okresowa -15 767 936 10 379 422 -1 576 144 1 897 084 4 930 760 10 248 551 1 111 206 11 222 943 Luka skumulowana -15 767 936 -5 388 514 -6 964 658 -5 067 574 -136 814 10 111 737 11 222 943 2022 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Luka okresowa 6 899 101 -3 625 973 -3 957 400 2 359 014 62 052 2 235 511 -190 038 3 782 267 Luka skumulowana 6 899 101 3 273 128 -684 273 1 674 741 1 736 793 3 972 304 3 782 267 Luka przeszacowania w USD 2023 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Luka okresowa -502 927 45 714 275 843 -52 097 -10 829 3 074 15 -241 206 Luka skumulowana -502 927 -457 213 -181 370 -233 467 -244 296 -241 221 -241 206 2022 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Luka okresowa 337 150 105 913 -89 642 -75 542 -16 238 -236 464 33 25 210 Luka skumulowana 337 150 443 063 353 421 277 879 261 641 25 177 25 210 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 2 Luka przeszacowania w EUR 2023 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Luka okresowa -981 523 634 606 281 457 169 481 54 427 70 396 240 333 469 178 Luka skumulowana -981 523 -346 917 -65 459 104 022 158 449 228 845 469 178 2022 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Luka okresowa 163 710 544 035 127 446 121 395 -144 851 -521 414 282 809 573 130 Luka skumulowana 163 710 707 746 835 191 956 586 811 735 290 321 573 130 43 Ryzyko walutowe 43.1 Opis ryzyka Definicja ryzyka walutowego Ryzyko walutowe definiowane jest jako ryzyko wystąpienia straty spowodowanej zmianą kursów walutowych. Bank dodatkowo wyróżnia wpływ kursu walutowego na swoje wyniki w perspektywie długookresowej, na skutek przewalutowania przyszłych przychodów i kosztów walutowych po potencjalnie bardziej niekorzystnym kursie. Ryzyko związane z przyszłymi wynikami może być zarządzane w ramach walutowego portfela modelowego. Cel zarządzania ryzykiem walutowym Podstawowym celem zarządzania ryzykiem walutowym jest identyfikacja obszarów działalności Banku, które mogą być na nie narażone i podejmowanie przedsięwzięć maksymalnie ograniczających ewentualne straty z tego tytułu. Zarząd Banku określa profil ryzyka walutowego, który musi cechować się zgodnością z obowiązującym planem finansowym Banku. Pomiar i ocena ryzyka walutowego Pomiar i ocena ryzyka walutowego odbywają się poprzez ograniczenie pozycji walutowych zajmowanych przez Bank. W pomiarze ryzyka walutowego Bank wykorzystuje miarę Expected Shortfall i testy warunków skrajnych. Miara Expected Shortfall określa potencjalną wartość straty na utrzymywanych pozycjach związanych ze zmianami kursów walutowych, przy zachowaniu założonego poziomu ufności oraz okresu utrzymania pozycji. Wielkość jest ustalana codziennie dla poszczególnych obszarów odpowiedzialnych za podejmowanie i zarządzanie ryzykiem, indywidualnie oraz łącznie. Monitoring i raportowanie ryzyka walutowego W Alior Banku regularnie monitoruje się i raportuje: • poziom miar ryzyka walutowego, • stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i progów ostrzegawczych na ryzyko walutowe, • wyniki testów warunków skrajnych. Raporty dotyczące ryzyka walutowego opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym oraz kwartalnym. Limity ryzyka walutowego ustalane są w taki sposób, aby ryzyko to pozostawało na ograniczonym poziomie. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 3 Bank może także przeprowadzać transakcje zabezpieczania przyszłych przepływów walutowych o odpowiednio wysokiej pewności realizacji (np. koszt czynszu, dochód odsetkowy netto denominowany w walutach obcych). Ich celem jest ograniczanie zmienności wyniku w bieżącym roku kalendarzowym. Narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym Główne narzędzia zarządzania ryzykiem walutowym w Alior Banku to: • wewnętrzne procedury dotyczące zarządzania ryzykiem walutowym, • wewnętrzne modele i miary ryzyka walutowego, • limity i progi ostrzegawcze na ryzyko walutowe, • ograniczenia dopuszczalnych transakcji walutowych, • testy warunków skrajnych. 43.2 Dane finansowe Miary wrażliwości Na koniec grudnia 2023 r. maksymalna strata na posiadanym przez Bank portfelu walutowym (zarządzanym w ramach księgi handlowej), wyznaczona w oparciu o Expected Shortfall w horyzoncie czasowym 10 dni, mogła wynieść 26 tys. zł, przy zakładanym poziomie ufności 97,5%. 31.12.2023 31.12.2022 Horyzont [dni] 10 10 ES [tys. zł] 26 154,6 Statystyka Expected Shortfall na portfelu walutowym Banku w latach 2023 i 2022 31.12.2023 31.12.2022 Min -24 0,5 Średni 197 405,7 Max 2 974 3 709,4 Na datę 26 154,6 Założenie normalności rozkładu zmian wartości czynników ryzyka w modelu Expected Shortfall może w praktyce prowadzić do niedoszacowania strat w skrajnych scenariuszach (zjawisko „grubych ogonów”). W związku z tym Bank przeprowadza testy warunków skrajnych. W pomiarze narażenia Banku na ryzyko zmian kursów walutowych Bank przeprowadza testy warunków skrajnych. Poniżej przedstawiono wyniki testów warunków skrajnych badających wpływ zmian kursów walutowych w relacji do PLN o +/- 30%. 31.12.2023 31.12.2022 kursy + 30% 58 063 25 949 kursy -30% 9 302 15 538 Pozycja walutowa Wielkość globalnych pozycji walutowych w Alior Banku na dzień 31.12.2023 r. i 31.12.2022 r. prezentuje poniższa tabela: Pozycje bilansowe Pozycje pozabilansowe Pozycje netto Pozycja walutowa Długa Krótka Długa Krótka Długa Krótka 31.12.2023 16 597 790 -15 935 982 4 545 840 -5 227 202 11 196 -30 751 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 4 Pozycje bilansowe Pozycje pozabilansowe Pozycje netto Pozycja walutowa Długa Krótka Długa Krótka Długa Krótka 31.12.2022 13 329 978 -14 943 409 6 231 315 -4 660 404 8 997 -51 517 Wielkość pozycji walutowych jest kluczowym (poza zmiennościami kursów walutowych) czynnikiem determinującym poziom ryzyka walutowego, na jaki narażony jest Bank. Na poziom pozycji walutowych wpływają wszystkie zawarte transakcje walutowe, bilansowe i pozabilansowe. Narażenie Banku na ryzyko walutowe jest niskie (w odniesieniu do funduszy własnych) Expected Shortfall 10-dniowy dla portfela walutowego Banku na dzień 31 grudnia 2023 roku wynosił ok. 0,0003%, oraz odpowiednio na dzień 31 grudnia 2022 roku ok. 0,002%. 44 Ryzyko płynności 44.1 Opis ryzyka Definicja ryzyka płynności Ryzyko płynności oznacza ryzyko niemożności zrealizowania, na dogodnych dla Banku warunkach i po rozsądnej cenie, zobowiązań płatniczych wynikających z pozycji bilansowych i pozabilansowych, które Bank posiada. W ramach ryzyka płynności wyróżnia się ryzyko finansowania, które jest ryzykiem utraty posiadanych źródeł finansowania oraz ryzyko braku możliwości odnowienia wymagalnych środków finansowania lub utraty dostępu do nowych źródeł finansowania. Cel zarządzania ryzykiem płynności Celem zarządzania ryzykiem płynności jest zapewnienie niezbędnej wysokości środków finansowych koniecznych do wywiązywania się z bieżących i przyszłych (również potencjalnych) zobowiązań, z uwzględnieniem specyfiki prowadzonej działalności oraz potrzeb mogących się pojawić w wyniku zmiany warunków rynkowych lub makroekonomicznych. Organizacja procesu zarządzania ryzykiem płynności W Banku funkcjonuje powołany specjalnie do celów zarządzania aktywami i pasywami Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami (CALCO). Strategia dotycząca ryzyka płynności, w tym akceptowalny poziom ryzyka, zakładana struktura bilansu oraz plan finansowania są zatwierdzane przez Zarząd Banku, a następnie akceptowane przez Radę Nadzorczą Banku. Za zawieranie transakcji międzybankowych odpowiada Departament Skarbu, rozliczanie i księgowanie transakcji ma miejsce w Pionie Operacji i Rozliczeń, natomiast monitorowanie i pomiar ryzyka płynności odbywa się w Departamencie Zarządzania Ryzykiem Finansowym. Podział kompetencji w zakresie zarządzania ryzykiem płynności jest jasny oraz zapewnia rozdzielenie do poziomu Członka Zarządu, co gwarantuje pełną niezależność ich działania. Zarządzanie ryzykiem płynności Polityka zarządzania ryzykiem płynności w Banku polega zatem na utrzymaniu własnych pozycji płynnościowych tak, aby w każdym momencie można było wypełnić zobowiązania płatnicze za pomocą dostępnych środków w kasie, wpływów z transakcji o danej dacie zapadalności lub za pomocą sprzedaży zbywalnych aktywów, przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów utrzymania płynności. W Banku funkcjonuje proces oceny adekwatności zasobów płynności (ILAAP), który w sposób kompleksowy ocenia adekwatność zarządzania ryzykiem płynności i jego dostosowanie do charakteru, skali i stopnia złożoności Banku. Proces ten realizuje następujące cele: • zapewnienie zdolności do terminowego regulowania wszelkich zobowiązań w każdej chwili także w sytuacji skrajnej, S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 5 • utrzymanie na odpowiednim poziomie bufora płynności tj. wysokiej jakości aktywów płynnych zapewniającego adekwatną nadwyżkę płynności, • ustalenie skali podejmowanego przez Bank ryzyka płynności, poprzez ustanowienie wewnętrznych limitów płynności, zgodnych z apetytem oraz strategią Banku, uwzględniających wyniki testów warunków skrajnych, • minimalizowanie ryzyka przekroczenia zdefiniowanych w Banku limitów płynności, • monitorowanie sytuacji płynnościowej Banku pod kątem wystąpienia sytuacji awaryjnej w celu uruchomienia Planu Awaryjnego utrzymania płynności oraz Planu Naprawy, • zapewnienie zgodności funkcjonujących w Banku procesów z wymogami regulacyjnymi dotyczącymi zarządzania ryzykiem płynności. W ramach ILAAP Bank: • identyfikuje ryzyka oraz istotne czynniki ryzyka, • dokonuje pomiaru i raportuje ryzyko płynności, • opracowuje procedury i polityki płynności, w tym plan finansowania na kolejne lata działalności Banku, • zarządza Planami Awaryjnymi Płynności i Planem Naprawy w zakresie płynności, • utrzymuje bufor płynności składający się z wysokiej jakości aktywów płynnych, • opracowuje system limitów płynności zgodny z apetytem na ryzyko, monitoruje limity płynności oraz wskaźniki wczesnego ostrzegania identyfikujące negatywne trendy mogące mieć wpływ na wzrost ryzyka płynności, • przeprowadza testy warunków skrajnych ryzyka płynności, na podstawie których ocenia, w jakim stopniu Bank jest przygotowany do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej, • uwzględnia w systemie stawek transferowych funduszy korekty wspierające zarządzanie ryzykiem płynności. Poszczególne elementy ILAAP są zintegrowane ze sobą i stanowią spójną całość. Każdy zidentyfikowany rodzaj ryzyka płynności jest mierzony przy pomocy szeregu analiz i zdefiniowanych wskaźników. Na określone wskaźniki nałożony jest system limitów płynności, który stanowi ograniczenie w podejmowanym przez Bank ryzyku oraz dostarcza sygnałów ostrzegawczych służących rozpoznaniu sytuacji zagrożenia mogącej prowadzić do uruchomienia planów awaryjnych lub Planu Naprawy. Przy określaniu poziomu limitów oraz wymaganego bufora płynności brane są pod uwagę wyniki testów warunków skrajnych. Testy planów awaryjnych i Planu Naprawy porównywane są z wynikami testów warunków skrajnych i służą zapewnieniu, iż Bank jest w stanie zachować płynność zarówno w sytuacji normalnej, jak i w sytuacji skrajnej. Takie związki między poszczególnymi elementami ILAAP pozwalają na efektywne zarządzanie ryzykiem płynności, ograniczenie go oraz zapewnienie dostępu do wystarczających źródeł płynności, nawet w sytuacji skrajnej. Elementy ILAAP są spójne z ogólną strategią Banku oraz z apetytem na ryzyko. Poprzez elementy ILAAP Bank określa tolerancję ryzyka płynności, czyli poziom ryzyka, jaki zamierza ponosić. Tolerancja ryzyka zdefiniowana jest jako system limitów nałożonych na ryzyko płynności, który wynika z apetytu na ryzyko wpisanego w założenia całościowej strategii działalności Banku i jest z nim spójny oraz poprzez wyznaczenie horyzontu przeżycia uwzględniającego m.in. wyniki testów warunków skrajnych płynności. Elementy ILAAP brane są pod uwagę przy konstruowaniu planu finansowego Banku w taki sposób, by założenia dotyczące przyszłej struktury bilansu uwzględniały konieczność zapewnienia bezpiecznej sytuacji płynnościowej Banku. Identyfikacja, pomiar i ocena ryzyka płynności W ramach identyfikacji ryzyka płynności Bank rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny sposób determinują jego zdolność do zachowania adekwatnego poziomu płynności oraz możliwość finansowania zobowiązań, wynikających z działalności operacyjnej. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 6 Pomiar ryzyka płynności w Banku dokonywany jest z uwzględnieniem wszystkich istotnych pozycji zarówno bilansowych, jak i pozabilansowych (w tym w szczególności instrumentów pochodnych). Wśród wykorzystywanych miar zarządzania płynnością, Bank wyróżnia współczynniki i powiązane z nimi limity następujących rodzajów płynności: • płynność śróddzienna - zdolność do wykonywania wszystkich zobowiązań pieniężnych w bieżącym dniu, • płynność bieżąca – zdolność do finansowania aktywów i terminowego wykonania zobowiązań w toku normalnej działalności Banku lub w innych warunkach, które można przewidzieć, bez konieczności poniesienia straty w ciągu kolejnych 7 dni, • płynność krótkoterminowa – zdolność wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie 30 kolejnych dni, • płynność średnioterminowa – zdolność wykonania wszystkich zobowiązań w terminie zapadalności w okresie powyżej 1 i do 12 miesięcy, • płynność długoterminowa – monitorowanie możliwości wykonania wszystkich zobowiązań pieniężnych w terminie płatności przypadającym w okresie dłuższym niż 12 miesięcy. Do pomiaru i analizy ryzyka płynności Bank stosuje szereg wskaźników i analiz, w tym m.in.: • kalkulacja i monitoring wskaźników nadzorczych LCR, NSFR – ocena spełniania przez Bank ilościowych wymogów nadzorczych, • prognozy kształtowania się nadzorczych miar płynności – zapewnienie spełniania przez Bank ilościowych wymogów nadzorczych w przyszłości, • kalkulacja i monitoring wewnętrznych wskaźników płynności, w tym miar płynności śróddziennej, bieżącej, krótkoterminowej, średnio- i długoterminowej, nadwyżki podstawowego i całkowitego bufora płynności, • luka płynności - umożliwia oszacowanie wielkości niedopasowania (różnicę) pomiędzy bilansowymi i pozabilansowymi aktywami i pasywami dla każdego pasma zapadalności/ wymagalności (luka okresowa), jak również dla sumy aktywów i pasywów łącznie we wszystkich pasmach zapadalności/wymagalności (luka skumulowana). Bank wyznacza kontraktową oraz urealnioną lukę płynności. Urealnienie przepływów następuje wskutek zastosowania wag, urealnień do przepływów kontraktowych w celu określenia najbardziej prawdopodobnego (ekonomicznego) terminu zapadalności/wymagalności. Urealnianie wartości i terminów stosowane jest zarówno dla pozycji bilansowych jak i pozabilansowych, m. in. takich jak: aktywa, dla których istnieje możliwość wcześniejszego zbycia, pozycje nie posiadające kontraktowych terminów zapadalności, produkty bankowe, w przypadku których analiza trendów i zachowań klientów wskazuje na różnice pomiędzy kontraktowym terminem zapadalności, a rzeczywistym terminem płatności, zobowiązania pozabilansowe z tytułu przyznanych linii kredytowych i gwarancji, • analiza stabilności środków obcych stabilnych - określenie na podstawie danych historycznych, jaka część tych zobowiązań wykazuje cechy stałości i może z wysokim prawdopodobieństwem w normalnych warunkach rynkowych stanowić stabilne źródło finansowania, • analiza odnawialności/zrywalności depozytów – celem jest zweryfikowanie stabilności behawioralnej zachowań klientów będącej podstawą do wyznaczenia osadu i wag urealnień przepływów pieniężnych w Banku, • analiza koncentracji środków obcych stabilnych - wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzależnienia Banku od źródeł finansowania cechujących się zbyt niskim stopniem dywersyfikacji, co mogłoby mieć negatywny wpływ na stabilność środków obcych, • analiza stabilności należności z tytułu udzielonych zobowiązań pozabilansowych - określenie poziomu wykorzystania linii gwarancyjnych i kredytowych przez klientów, • analiza płynności długoterminowej – ma na celu określenie ryzyka związanego z finansowaniem kredytów długoterminowych (głównie zabezpieczonych hipotecznie lub na finansowanie dużych S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 7 projektów niezwiązanych z nieruchomościami, w tym inwestycji przemysłowych) pasywami o krótszym terminie zapadalności, • analiza koncentracji aktywów płynnych – ma na celu ograniczenie ryzyka pozyskania środków pieniężnych poprzez upłynnienie ww. aktywów w sytuacji konieczności pokrycia oczekiwanych, jak również nieoczekiwanych zobowiązań Banku. Kontrola, monitoring i raportowanie ryzyka płynności Kontrola ryzyka płynności obejmuje ustalanie dostosowanych do skali i złożoności działalności Banku limitów dotyczących ryzyka płynności, w szczególności limitów apetytu na ryzyko płynności. Alior Bank regularnie monitoruje i raportuje poziom miar dotyczących ryzyka płynności oraz stopień wykorzystania wewnętrznych limitów i wartości progowych. Raporty dotyczące ryzyka płynności opracowywane są w trybie dziennym, tygodniowym, miesięcznym, kwartalnym oraz rocznym. Ich częstotliwość, zakres i lista odbiorców (w tym CALCO, Zarząd Banku i Rada Nadzorcza) uregulowana jest w wewnętrznych przepisach Banku. Limity wyznaczają granice działalności Banku, które nie mogą być przekroczone. Wybrane limity Bank poszerza o progi ostrzegawcze, których funkcją jest zabezpieczenie przed przekroczeniem limitów wewnętrznych poprzez określenie poziomu wykorzystania limitów (minimalnej nadwyżki), którego osiągnięcie oznaczało będzie wystąpienie podwyższonego ryzyka płynności oraz realne ryzyko możliwości wystąpienia przekroczenia limitu w określonym przedziale czasowym. Testy warunków skrajnych ryzyka płynności Testy warunków skrajnych są istotnym elementem zarządzania ryzykiem płynności. Zasadniczą część testów warunków skrajnych stanowi analiza scenariuszowa, która polega na zbadaniu wpływu na płynność Banku danego scenariusza uwzględniającego różne czynniki ryzyka oraz różny poziom dotkliwości poszczególnych czynników ryzyka (przy zachowaniu nadrzędnej zasady konserwatywnego podejścia przy konstruowaniu scenariuszy). Dodatkowo Bank przeprowadza oddzielne scenariusze dla płynności śróddziennej. Uzupełnieniem do testów scenariuszowych są analizy wrażliwości, gdzie Bank testuje jedynie wybrane czynniki ryzyka, które w jego ocenie mają największy wpływ na sytuację płynnościową oraz testy odwrócone, gdzie Bank testuje, jaki poziom najważniejszych czynników ryzyka doprowadza Bank do utraty płynności. Bank przeprowadza testy odwrócone analizując dwa aspekty: utrata płynności oznaczająca brak możliwości regulowana zobowiązań oraz spadek płynności powodujący brak spełniania wymogów nadzorczych dotyczących płynności. Wyniki testów warunków skrajnych akceptowane są przez CALCO, Zarząd Banku i Radę Nadzorczą. Scenariusze testów warunków skrajnych, które przyjmowane są przez Zarząd Banku, opracowywane są w trzech podstawowych wariantach, dla których konstruowane są co najmniej dwa scenariusze: • kryzys wewnętrzny – sytuacja, w której za problemy z płynnością odpowiedzialne są czynniki wewnątrzbankowe lub też inne czynniki, jednak dotyczące jedynie Banku (2 scenariusze zakładające utratę reputacji), • kryzys systemowy – sytuacja, w której w całym lub znaczącej części systemu bankowego występują problemy z utrzymaniem płynności w związku z kryzysem gospodarczym lub finansowym (2 scenariusze, 1 związany z rosnącą inflacją oraz 1 będący połączeniem rosnącej inflacji i eskalacji wojny w Ukrainie), • kombinacja kryzysu wewnętrznego jak i kryzysu systemowego – sytuacja będąca kombinacją elementów z dwóch powyższych wariantów (2 scenariusze zakładające jednoczesne problemy Banku oraz całego sektora). Wyniki testów warunków skrajnych wykorzystywane są w szczególności do oceny, w jakim stopniu Bank jest przygotowany do regulowania zobowiązań w sytuacji skrajnej, do oceny adekwatności nadwyżki płynności poprzez zestawienie posiadanego bufora płynności z wymaganym buforem płynności w sytuacji S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 8 skrajnej oraz do weryfikacji dostosowania profilu płynnościowego Banku do przyjętej tolerancji ryzyka płynności poprzez sprawdzenie, czy horyzont przeżycia w każdym scenariuszu jest co najmniej równy założonemu przez Bank. Zestawienie zapotrzebowania na środki płynne dla każdego scenariusza z wartościami możliwymi do pozyskania na podstawie przeprowadzonych testów planów awaryjnych pozwala sprawdzić, czy Bank jest w stanie regulować zobowiązania w dłuższych horyzontach (poza horyzontem przeżycia) przy wykorzystaniu działań awaryjnych. Poza tym wyniki testów warunków skrajnych służą do ustalania limitów wewnętrznych, dostosowywania i ulepszania regulacji wewnętrznych, codziennej praktyki zarządzania ryzykiem płynności poprzez wykorzystywanie wyników testów warunków skrajnych do bieżącej oceny sytuacji płynnościowej Banku, kształtowania planu awaryjnego płynności. Testy planów awaryjnych ryzyka płynności Na wypadek wystąpienia kryzysu płynności rozumianego jako hipotetyczne ryzyko jak i realne zaistnienie sytuacji, w której Bank nie będzie zdolny do terminowego realizowania bieżących lub przewidywanych przyszłych zobowiązań płatniczych Bank opracował plany awaryjne płynności, których celem jest określenie rozwiązań zapewniających przetrwanie sytuacji kryzysu płynności, w tym działań naprawczych. Bank na bieżąco monitoruje sytuację płynnościową pod kątem rozpoznania sytuacji zagrożenia poprzez zdefiniowanie i monitorowanie szerokiego zakresu przesłanek dotyczących sytuacji wewnątrz Banku, jak i otoczenia rynkowego i makroekonomicznego, które służą rozpoznaniu sytuacji podwyższonego ryzyka płynności, wysokiego ryzyka płynności oraz kryzysu ryzyka płynności i umożliwiają podjęcie adekwatnych działań, określonych w planach awaryjnych. Bank dokonuje przeglądu i testów planów awaryjnych co najmniej raz w roku lub gdy wymaga tego zmiana warunków rynkowych. W ramach testów planów awaryjnych Bank określa: realność i możliwość przeprowadzenia działań, proces decyzyjny, kompetencje poszczególnych jednostek, kwotę środków możliwych do uzyskania oraz czas konieczny do wdrożenia działań. 44.2 Dane finansowe Przepływy kontraktowe Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Banku na dzień 31 grudnia 2023 roku (w mln zł): 31.12.2023 1D 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y 5Y+ Razem AKTYWA 2 268 8 906 4 148 6 593 7 184 11 281 30 311 54 330 125 021 Gotówka i Nostro 2 241 0 0 0 0 0 0 0 2 241 Należności od banków 24 3 962 0 0 0 0 0 910 4 896 Należności od klientów 3 2 125 2 501 3 763 6 468 9 793 19 963 48 864 93 480 Papiery wartościowe 0 2 703 1 618 2 813 692 1 370 10 010 1 823 21 029 Pozostałe aktywa 0 116 29 17 24 118 338 2 733 3 375 ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY -55 881 -6 626 -6 886 -4 562 -3 985 -1 551 -1 506 -9 496 -90 493 Zobowiązania wobec banków -130 -56 0 0 0 -15 0 0 -201 Zobowiązania wobec klientów -53 071 -6 501 -6 545 -4 116 -2 938 -170 -8 -1 -73 350 Emisje własne 0 -30 -301 -399 -904 -1 099 -928 0 -3 661 Kapitały własne 0 0 0 0 0 0 0 -9 199 -9 199 Pozostałe zobowiązania -2 680 -39 -40 -47 -143 -267 -570 -296 -4 082 Luka bilansowa -53 613 2 280 -2 738 2 031 3 199 9 730 28 805 44 834 34 528 Skumulowana luka bilansowa -53 613 -51 333 -54 071 -52 040 -48 841 -39 111 -10 306 34 528 Instrumenty pochodne – wpływy 0 5 064 909 191 38 109 1 0 6 312 Instrumenty pochodne – wypływy 0 -4 985 -915 -191 -42 -108 -1 0 -6 242 Instrumenty pochodne – netto 0 79 -6 0 -4 1 0 0 70 Linie gwarancyjne i finansowe -12 907 0 0 0 0 0 0 0 -12 907 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 3 9 31.12.2023 1D 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y 5Y+ Razem Luka pozabilansowa -12 907 79 -6 0 -4 1 0 0 -12 837 Luka ogółem -66 520 2 359 -2 744 2 031 3 195 9 731 28 805 44 834 21 691 Luka skumulowana ogółem -66 520 -64 161 -66 905 -64 874 -61 679 -51 948 -23 143 21 691 Zestawienie terminów zapadalności/wymagalności przepływów kontraktowych aktywów i pasywów Banku na dzień 31 grudnia 2022 roku (w mln zł): 31.12.2022 1D 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y 5Y+ Razem AKTYWA 2 476 4 941 3 695 4 217 8 008 14 644 27 028 58 373 123 382 Gotówka i Nostro 2 404 0 0 0 0 0 0 0 2 404 Należności od banków 69 346 0 0 0 0 0 2 120 2 535 Należności od klientów 3 1 391 3 078 3 563 6 480 10 410 20 118 50 291 95 334 Papiery wartościowe 0 3 187 558 618 1 482 4 146 6 647 2 910 19 548 Pozostałe aktywa 0 17 59 36 46 88 263 3 052 3 561 ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁY -53 350 -4 580 -5 786 -4 246 -4 347 -2 389 -2 201 -6 462 -83 361 Zobowiązania wobec banków -155 0 0 0 0 0 -28 0 -183 Zobowiązania wobec klientów -51 216 -4 544 -5 730 -4 148 -3 892 -805 -36 -3 -70 374 Emisje własne 0 0 -17 -41 -160 -1 146 -861 0 -2 225 Kapitały własne 0 0 0 0 0 0 0 -6 161 -6 161 Pozostałe zobowiązania -1 979 -36 -39 -57 -295 -438 -1 276 -298 -4 418 Luka bilansowa -50 874 361 -2 091 -29 3 661 12 255 24 827 51 911 40 021 Skumulowana luka bilansowa -50 874 -50 513 -52 604 -52 633 -48 972 -36 717 -11 890 40 021 Instrumenty pochodne – wpływy 0 4 716 1 491 307 1 406 140 124 0 8 184 Instrumenty pochodne – wypływy 0 -4 738 -1 470 -295 -1 388 -133 -121 0 -8 145 Instrumenty pochodne – netto 0 -22 21 12 18 7 3 0 39 Linie gwarancyjne i finansowe -10 781 0 0 0 0 0 0 0 -10 781 Luka pozabilansowa -10 781 -22 21 12 18 7 3 0 -10 742 Luka ogółem -61 655 339 -2 070 -17 3 679 12 262 24 830 51 911 29 279 Luka skumulowana ogółem -61 655 -61 316 -63 386 -63 403 -59 724 -47 462 -22 632 29 279 Urealniona luka płynności Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Banku, według terminów urealnionych na dzień 31 grudnia 2023 roku (w mln zł): 31.12.2023 1D 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Urealniona luka okresowa 2 936 13 857 -2 726 -166 -77 1 605 5 097 -20 457 69 Urealniona luka skumulowana 2 936 16 792 14 066 13 900 13 824 15 428 20 526 69 Analiza zapadalności/wymagalności aktywów i zobowiązań dla Banku, według terminów urealnionych na dzień 31 grudnia 2022 roku (w mln zł): 31.12.2022 1D 1M 3M 6M 1Y 2Y 5Y >5Y Razem Urealniona luka okresowa 4 535 7 884 -1 817 98 672 1 567 3 189 -16 089 39 Urealniona luka skumulowana 4 535 12 419 10 602 10 700 11 372 12 939 16 128 39 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 0 Nadzorcze miary płynności i miary wrażliwości Nadzorcze miary płynności 31.12.2023 31.12.2022 LCR 181% 158% NSFR 140% 133% * 16 marca 2023 roku Komisja Nadzoru Finansowego wydała zgodę na zaliczenie skonsolidowanego zysku za 2022 rok do Funduszy Własnych Alior Banku. Zaliczenie wypracowanego zysku netto w 2022 roku na datę 31.12.2022 roku spowodowało zmianę nadzorczej miary płynności NFSR, co zostało zaprezentowane w tabeli powyżej. W okresie od 31 grudnia 2022 roku do 31 grudnia 2023 roku wartości wskaźników miar nadzorczych utrzymywały się powyżej limitów nadzorczych. Poniższa tabela przedstawia części składowe wskaźnika pokrycia wypływów netto (LCR), czyli wartość zabezpieczenia przed utratą płynności oraz wypływ środków pieniężnych netto. Dodatkowo zaprezentowana została nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności rozumiana jako nadwyżka możliwości pokrycia potrzeb płynnościowych przez okres występowania warunków skrajnych trwający 30 dni. 31.12.2023 31.12.2022 Zabezpieczenie przed utratą płynności (mln zł) 23 027 17 461 Wypływy środków pieniężnych netto ogółem (mln zł) 12 688 11 050 Nadwyżka zabezpieczenia przed utratą płynności (mln zł) 10 340 6 411 Wskaźnik pokrycia wypływów netto (LCR) 181% 158% Stabilność bazy depozytowej Na dzień 31 grudnia 2023 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 94,3% dla bazy depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 86,1% dla emisji własnych. Na dzień 31 grudnia 2022 roku poziom osadu depozytów w horyzoncie 30 dni wynosił ok. 94,7% dla bazy depozytowej w Banku (z wyłączeniem rynku międzybankowego) oraz 99,5% dla emisji własnych. Struktura finansowania Głównym źródłem finansowania Banku jest baza depozytowa, która na dzień 31.12.2023 roku wyniosła ok. 71 mld zł, co stanowi ok. 79% pasywów Banku. W bazie depozytowej dominują rachunki bieżące (ok. 70% bazy), z czego większość (ok.72%) stanowią rachunki klientów detalicznych wobec 28% rachunków klientów biznesowych. Pozostałą część bazy depozytowej tj. ok. 30% stanowią depozyty terminowe, w tym 66% depozyty terminowe klientów detalicznych i 34% depozyty klientów biznesowych. Zobowiązania wobec klientów finansowych wynoszą ok. 1,2 mld zł i stanowią ok. 1% pasywów. Emisje własne, w wartości 3,3 mld zł, stanowią ok. 4% pasywów. W kolejnych latach Bank zakłada umiarkowany przyrost sumy bilansowej i utrzymanie depozytów klientowskich jako głównego źródła finansowania (w szczególności od klientów detalicznych). Koncentracja Bank w cyklach miesięcznych przeprowadza analizę koncentracji bazy depozytowej, która ma na celu wskazanie potencjalnego ryzyka nadmiernego uzależnienia Banku od źródeł finansowania cechujących się zbyt niskim stopniem dywersyfikacji. W celu oszacowania poziomu koncentracji Bank wyznacza wskaźnik WWK (Wskaźnik Wysokiej Koncentracji) liczony jako stosunek wartości środków zgromadzonych przez największych depozytariuszy do wartości bazy depozytowej. Na dzień 31 grudnia 2023 r. WWK wyniósł 1,4%, co wskazuje na brak koncentracji. Wskaźnik na dzień 31 grudnia 2022 r. wynosił 0,63%. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 1 Statystykę WWK za 2023 r. i 2022 r. przedstawia poniższa tabela. Minimalny Średni Maksymalny 31.12.2023 0,63% 1,00% 1,56% 31.12.2022 0,62% 0,85% 1,09% W celu ograniczenia ryzyka koncentracji Bank dywersyfikuje strukturę bazy depozytowej w podziale na klientów detalicznych, biznesowych, finansowych, instytucji rządowych i samorządowych, monitorując i raportując miesięcznie udział poszczególnych grup w całości bazy depozytowej. Waluta 31.12.2023 Waluta 31.12.2022 Klient 1 EUR,PLN,USD 652 895 CHF,CZK,EUR,GBP,PLN,USD 319 716 Klient 2 EUR,PLN,USD 449 727 EUR,PLN,USD 312 390 Klient 3 CHF,EUR,GBP,HDK,MXN,PLN,RUB,USD 280 695 EUR,PLN,USD 245 771 Klient 4 EUR,PLN 230 123 EUR,PLN 211 333 Klient 5 EUR,PLN 219 169 EUR,PLN 162 073 Klient 6 CHF,CZK,EUR,GBP,PLN,USD 215 623 EUR,PLN,USD 120 600 Klient 7 EUR,PLN,USD 175 366 EUR,PLN,USD 117 161 Klient 8 CZK,EUR,PLN 159 794 EUR,PLN,USD 112 361 Klient 9 EUR,PLN 145 609 EUR,PLN,USD 101 440 Klient 10 EUR,PLN,USD 145 190 EUR,PLN,USD 98 942 W 2023 r. sytuacja płynnościowa Banku pozostawała na bezpiecznym poziomie. Sytuacja była ściśle monitorowana i utrzymywana na adekwatnym do potrzeb poziomie poprzez dostosowywanie poziomu bazy depozytowej oraz uruchamianie dodatkowych źródeł finansowania w zależności od rozwoju akcji kredytowej i pozostałych potrzeb płynnościowych z uwzględnieniem zmieniających się warunków rynkowych i makroekonomicznych (m.in. w wyniku wzrostu inflacji, zmian stóp procentowych, czy trwającego konfliktu zbrojnego w Ukrainie). 45 Ryzyko operacyjne 45.1 Opis ryzyka Definicja ryzyka operacyjnego Ryzyko operacyjne to ryzyko powstania straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności wewnętrznych procesów, ludzi i systemów lub zdarzeń zewnętrznych. Ryzyko operacyjne uwzględnia ryzyko prawne, a nie obejmuje ryzyka utraty reputacji i ryzyka strategicznego. Cel zarządzania ryzykiem operacyjnym Celem zarządzania ryzykiem operacyjnym Banku jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na poziomie bezpiecznym i adekwatnym w stosunku do działalności, celów, strategii i rozwoju Banku, a także akceptowalnym przez Zarząd i Radę Nadzorczą Banku. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym Bank posiada sformalizowany system zarządzania ryzykiem operacyjnym w ramach którego przeciwdziała występowaniu zdarzeń i incydentów operacyjnych oraz ogranicza straty w przypadku materializacji ryzyka. Zarządzanie ryzykiem operacyjnym obejmuje identyfikację, pomiar i ocenę ryzyka operacyjnego, kontrolę, monitorowanie, raportowanie oraz działania zarządcze. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 2 Identyfikacja ryzyka operacyjnego W ramach identyfikacji ryzyka operacyjnego, Bank rozpoznaje czynniki ryzyka, które w istotny sposób wpływają na jego poziom. Na etapie identyfikacji wykorzystywane są różne sposoby pozyskiwania informacji m.in.: • gromadzenie danych o wewnętrznych zdarzeniach i stratach w Banku w dedykowanym systemie informatycznym, • identyfikacja ryzyka w procesach, produktach, systemach, umowach i zgłoszeniach biznesowych, • analiza zewnętrznych zdarzeń ryzyka operacyjnego, • Testy Warunków Skrajnych. Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego Pomiar i ocena ryzyka operacyjnego przeprowadzana jest przy wykorzystaniu mierników ilościowych i jakościowych i obejmuje m.in.: • obliczanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego – od 01.01.2018 r. Bank oblicza wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego zgodnie z zaawansowaną metodą (AMA) dla Banku z wyłączeniem Oddziału w Rumunii, dla którego zastosowanie ma metoda standardowa (TSA), • szacowanie kapitału wewnętrznego dla Banku na ryzyko operacyjne z wykorzystaniem wyników modelu AMA, dla Oddziału w Rumunii oraz spółki podlegającej konsolidacji Alior Leasing Sp. z o.o. – z zastosowaniem metody standardowej (TSA), • cel i limit na koszty ryzyka operacyjnego oraz określanie poziomu ich wykorzystania, • Analizy Scenariuszowe, • ocenę ryzyka operacyjnego produktów, procesów, systemów, umów i zgłoszeń biznesowych, • wycenę rzeczywistych i potencjalnych strat związanych ze zidentyfikowanymi zdarzeniami, • kluczowe wskaźniki ryzyka (KRI) dla których zdefiniowano progi tolerancji. Kontrola ryzyka operacyjnego Celem kontroli jest utrzymanie ryzyka operacyjnego na akceptowanym przez Bank poziomie. Kontrola ryzyka operacyjnego odbywa się na kilku poziomach: komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem operacyjnym w swoich obszarach, Departamentu Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym, Komitetu Ryzyka Operacyjnego, Zarządu Banku, Komitetu ds. Ryzyka Rady Nadzorczej oraz Rady Nadzorczej. Kontrola ryzyka obejmuje m.in. opracowanie, wdrożenie i wykorzystanie narzędzi w ramach systemu zarządzania ryzykiem operacyjnym, zbieranie informacji dotyczących ryzyka operacyjnego, sprawowanie nadzoru nad zarządzaniem ryzykiem operacyjnym oraz jego poziomem, akceptowanie wyników zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz realizacji przyjętych założeń, analizę cyklicznych raportów z obszaru ryzyka operacyjnego i akceptację najważniejszych założeń i weryfikację ich realizacji. Monitoring i raportowanie ryzyka operacyjnego Monitorowanie ryzyka operacyjnego ma na celu diagnozowanie obszarów wymagających działań zarządczych. Monitorowanie umożliwia obserwację profilu ryzyka operacyjnego oraz zapewnia regularne przekazywanie Zarządowi Banku i Radzie Nadzorczej niezbędnych informacji na temat ryzyka operacyjnego. Jest ono realizowane w sposób ciągły na poziomie poszczególnych komórek organizacyjnych oraz przez Departament Zarządzania Ryzykiem Operacyjnym w ramach bieżącej analizy oraz nadzoru nad procesem zarządzania ryzykiem operacyjnym. Obowiązek monitorowania i ograniczania ryzyka operacyjnego w codziennej pracy dotyczy wszystkich pracowników i jednostek organizacyjnych Banku. Pracownicy na bieżąco kontrolują poziom ryzyka S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 3 operacyjnego w obsługiwanych procesach i aktywnie minimalizują ryzyko, podejmując możliwe działania mające na celu uniknięcie/ograniczenie strat operacyjnych. Odpowiadają za bieżącą rejestrację zdarzeń i finansowych skutków operacyjnych dotyczących ich obszarów działalności oraz raportują wartości Kluczowych Wskaźników Ryzyka (KRI) dla procesów szczególnie narażonych na ryzyko operacyjne. Wyniki monitorowania ryzyka operacyjnego są prezentowane w raportach skierowanych do Komitetu Ryzyka Operacyjnego, Zarządu Banku, Komitetu ds. Ryzyka Rady Nadzorczej i Rady Nadzorczej. Raporty przedstawiają poziom ryzyka operacyjnego i opracowywane są w trybie miesięcznym, kwartalnym oraz rocznym. Raportowanie informacji dotyczących zdarzeń i skutków z tytułu ryzyka operacyjnego wykonywane jest na potrzeby wewnętrzne i zewnętrzne. Informacje dotyczące ryzyka operacyjnego wspierają system zarządzania Bankiem, poprzez ich uwzględnianie przy podejmowaniu decyzji biznesowych. Zakres raportowania zarządczego z ryzyka operacyjnego jest szeroki i przekrojowy, co daje możliwość właściwej oceny realizacji systemu zarządzania i kontroli tego ryzyka oraz umożliwia podejmowanie działań wspomagających ten proces. Działania zarządcze Na podstawie prowadzonej identyfikacji, pomiaru i oceny, Bank podejmuje adekwatne działania zarządcze, których celem jest kształtowanie procesu zarządzania ryzykiem operacyjnym i poziomu tego ryzyka. Działania zarządcze obejmują m.in.: • ustalanie akceptowalnych poziomów ryzyka w postaci limitów ograniczających ryzyko, • podejmowanie decyzji o zastosowaniu narzędzi wspierających zarządzanie ryzykiem, • wydawanie regulacji wewnętrznych dotyczących zarządzania ryzykiem operacyjnym. • akceptację poziomu ryzyka operacyjnego, • ograniczenie ryzyka operacyjnego, w tym transfer, • unikanie ryzyka operacyjnego. W związku ze stosowaniem zaawansowanej metody pomiaru ryzyka operacyjnego (AMA), zgodnie z wymogami Art. 454 CRR, Bank dążąc do ograniczenia ryzyka materializacji skutków rzadkich, ale potencjalnie dotkliwych zdarzeń operacyjnych, wykupił szereg polis ubezpieczeniowych. Ww. polisy obejmowały m.in. ubezpieczenie w zakresie: mienia (w tym sprzętu elektronicznego), odpowiedzialności cywilnej, odpowiedzialności karnoskarbowej oraz odpowiedzialności zawodowej. Warunki poszczególnych polis są dostosowane do skali i zakresu ponoszonego ryzyka. Ww. polisy nie są stosowane jako mechanizm ograniczający wysokość wymogów w zakresie funduszy własnych na ryzyko operacyjne ani też jako czynnik mitygujący wysokość kapitału wewnętrznego na ryzyko operacyjne. 46 Zarządzanie kapitałem Definicja adekwatności kapitałowej Adekwatność kapitałowa to proces mający na celu zapewnienie, iż poziom ryzyka podejmowanego przez Bank w ramach prowadzonej działalności pozostaje pokryty funduszami własnymi oraz kapitałem Tier 1 na poziomie zgodnym z apetytem na ryzyko oraz długoterminowymi celami kapitałowymi. Proces zarządzania adekwatnością kapitałową obejmuje w szczególności: wyznaczanie, monitorowanie i planowanie poziomów adekwatności kapitałowej, w tym mając na uwadze przestrzeganie obowiązujących regulacji organów nadzoru. W ramach apetytu na ryzyko Bank określa oczekiwane poziomy pokrycia przez fundusze własne oraz kapitał Tier 1 potencjalnej straty nieoczekiwanej z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka określonego w S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 4 przepisach Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającym rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (z późn. zm) (Rozporządzenie CRR), a także poszczególnych rodzajów ryzyka zidentyfikowanego w ramach procesu oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (ICAAP). Potencjalna strata nieoczekiwana jest wyznaczana za pomocą kapitału regulacyjnego, którego metodyka wyznaczania została określona w Rozporządzeniu CRR, a także za pomocą kapitału wewnętrznego, wyznaczanego za pomocą metod o których mowa poniżej. W procesie zarządzania kapitałem nadrzędną rolę odgrywają Rada Nadzorcza, Zarząd Banku, Komitet ds. Ryzyka Rady Nadzorczej oraz Komitet Zarządzania Kapitałem, Aktywami i Pasywami. Miary adekwatności kapitałowej W Banku do podstawowych miar wykorzystywanych do zarządzania kapitałem należą: • łączny współczynnik kapitałowy oraz współczynnik kapitału Tier 1, • wartość regulacyjnego wymogu kapitałowego, • kapitał wewnętrzny (ICAAP) oraz współczynnik pokrycia kapitału wewnętrznego przez fundusze własne. Łączny współczynnik kapitałowy Łączny współczynnik kapitałowy oraz współczynnik Tier 1 na dzień 31 grudnia 2023 r. zostały obliczone zgodnie z Rozporządzeniem CRR oraz innymi regulacjami wdrażającymi „opcje narodowe”, m. in. ustawa Prawo Bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. (z późn. zm.) i rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie wyższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach (z późn. zm.). Fundusze własne dla potrzeb adekwatności kapitałowej 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2022 Fundusze własne ogółem dla współczynnika wypłacalności 8 872 745 7 761 415 7 070 070 Kapitał podstawowy Tier I (CET1) 8 538 709 7 193 694 6 502 349 Wpłacony kapitał 1 305 540 1 305 540 1 305 540 Kapitał zapasowy 6 020 705 5 401 470 5 401 470 Pozostałe kapitały 174 447 174 447 174 447 Zysk zweryfikowany przez biegłego rewidenta 1 409 309 621 852 0 Niepodzielony wynik z lat ubiegłych 0 -2 617 -2 617 Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane straty -163 231 -291 830 -291 830 Wartości niematerialne wycenione według wartości bilansowej -326 942 -288 206 -288 206 Kapitał z aktualizacji wyceny - niezrealizowane zyski 209 227 148 570 148 570 Dodatkowe korekty wartości – korekta AVA -17 447 -12 649 -12 649 Pozostałe pozycje korygujące (korekty okresu przejściowego dotyczące MSSF 9 w zakresie COVID-19, przekroczenie NPL) -72 899 137 117 67 624 Kapitał Tier II 334 036 567 721 567 721 Zobowiązania podporządkowane 334 036 567 721 567 721 Wymogi kapitałowe 3 657 906 3 505 199 3 607 156 Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: kredytowego, kredytowego kontrahenta, korekty wyceny kredytowej, rozmycia i dostawy instrumentów do rozliczenia w późniejszym terminie 3 315 417 3 160 661 3 262 618 Wymogi kapitałowe razem dla ryzyka: cen kapitałowych papierów wartościowych, cen instrumentów dłużnych, cen towarów i walutowego 3 831 2 781 2 781 Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka ogólnego stóp procentowych 17 388 9 980 9 980 S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 5 31.12.2023 31.12.2022 31.12.2022 Wymogi kapitałowe razem z tytułu ryzyka operacyjnego 321 270 331 777 331 777 Tier 1 18,67% 16,42% 14,42% Współczynnik wypłacalności 19,41% 17,71% 15,68% Wskaźnik dźwigni finansowej 9,08% 8,39% 7,49% * 16 marca 2023 roku Komisja Nadzoru Finansowego wydała zgodę na zaliczenie skonsolidowanego zysku za 2022 rok do Funduszy Własnych Alior Banku. Zaliczenie wypracowanego zysku netto w 2022 roku na datę 31.12.2022 roku spowodowało wzrost funduszy własnych do poziomu 7,5 mld zł oraz zmianę współczynników, co zostało zaprezentowane w tabeli powyżej. Wskaźniki kapitałowe Banku pozostają na poziomach przekraczających minimalne wymagania regulacyjne i pozwalają na bezpieczne funkcjonowanie Banku. Alior Bank SA, zdecydował o zastosowaniu przepisów przejściowych przewidzianych przez rozporządzenie 2020/873 w odniesieniu do niektórych dostosowań w odpowiedzi na pandemię COVID-19, co oznacza, że na potrzeby oceny adekwatności kapitałowej Banku będzie nieuwzględniony pełen wpływ związany z utworzonymi rezerwami COVID-19. MREL Minimalne wymogi określone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny w zakresie funduszy własnych oraz zobowiązań podlegających umorzeniu lub konwersji („MREL”) obowiązujące Bank od dnia 31.12.2023 r. są następujące: • w relacji do TREA 15,36% (do łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko) • w relacji do TEM 5,91% (do miary ekspozycji całkowitej) Na 31 grudnia 2023 r. Bank wypełniał wymogi MREL określone przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Analiza regulacyjnego wymogu kapitałowego W ramach procesu wyliczenia współczynnika wypłacalności Bank analizuje poziom regulacyjnego wymogu kapitałowego oraz relacji funduszy własnych do kapitału wewnętrznego. Analiza polega na porównaniu rzeczywistych wartości z wartościami budżetowanymi oraz wskazaniu przyczyn ewentualnych różnic (inna niż planowana skala działalności Banku, zwłaszcza wielkość portfela kredytowego czy inny niż planowany profil ryzyka aktywów). Kapitały własne Banku przewyższały łączny wymóg kapitałowy w ciągu całego 2023 roku. Kapitał wewnętrzny W ramach procesu ICAAP Bank dokonuje identyfikacji oraz oceny istotności wszystkich rodzajów ryzyka, na które jest narażony w związku z podejmowaną działalnością. Istotne rodzaje ryzyka w dniu 31 grudnia 2023 r.: • Ryzyko kredytowe – niewypłacalności • Ryzyko kredytowe - koncentracji branżowej • Ryzyko kredytowe - koncentracji wobec klienta • Ryzyko kredytowe - koncentracji w walucie • Ryzyko kredytowe – koncentracji zabezpieczeń • Ryzyko operacyjne • Ryzyko płynności • Ryzyko stopy procentowej w księdze bankowej • Ryzyko rynkowe • Ryzyko rozliczenia/dostawy z późniejszym terminem rozliczenia • Ryzyko modeli • Ryzyko reputacji • Ryzyko biznesowe • Ryzyko kapitałowe S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 6 • Ryzyko dźwigni. Na poszczególne rodzaje ryzyka, zidentyfikowane jako istotne, Bank alokuje kapitał wewnętrzny przy zastosowaniu wewnętrznych modeli szacowania ryzyka. Kapitał wewnętrzny szacowany jest: • dla ryzyka kredytowego w oparciu o metodykę rozkładu strat na portfelu kredytowym, • dla ryzyka rynkowego w oparciu o metodykę Expected Shortfall, • dla ryzyka stopy procentowej w oparciu o miarę wartości ekonomicznej kapitału, • dla ryzyka płynności w oparciu o model luki płynności przy założeniu scenariusza skrajnego, • dla ryzyka operacyjnego w oparciu o model AMA. Wyznaczony całkowity kapitał wewnętrzny jest zabezpieczany wartością kapitału dostępnego przy uwzględnieniu odpowiednich buforów bezpieczeństwa. Pakiet CRD IV/CRR Na 31 grudnia 2023 r. Bank w pełni uwzględniał przepisy Rozporządzenia CRR w zakresie zarządzania kapitałem, w tym rachunku funduszy własnych oraz wyliczania wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka. Inne 47 Zdarzenia istotne dla działalności Banku Przyjęcie Strategii Grupy Kapitałowej Alior Banku SA na lata 2023-2024 W dniu 6 lutego 2023 roku została przyjęta przez Zarząd Banku i zatwierdzona przez Radę Nadzorczą Banku Strategia Grupy Kapitałowej Alior Bank SA na lata 2023-2024 „Bank na co dzień, Bank na przyszłość”. 48 Istotne zdarzenia po dacie bilansowej Nowe wakacje kredytowe Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy zakładający przedłużenie wakacji kredytowych na 2024 rok. Przepisy najprawdopodobniej zaczną obowiązywać od 1 kwietnia. Z zawieszenia spłaty rat skorzystają osoby, których kredyt nie przekracza kwoty 1,2 mln zł. Projekt przewiduje, że zawieszenie spłaty kredytu będzie przysługiwało kredytobiorcy znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej, gdy średnia arytmetyczna wartości wskaźnika RdD (Rata do Dochodu) w rozumieniu ustawy z 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, za okres ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku będzie przekraczać 35 proc. Wskaźnik RdD oznacza stosunek wydatków kredytobiorcy związanych z obsługą miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej kredytu mieszkaniowego do miesięcznego dochodu gospodarstwa domowego kredytobiorcy. Zawieszenie miało pierwotnie przysługiwać w wymiarze jednego miesiąca od 1 marca 2024 r. do 31 marca 2024 r., a w przypadku kolejnych kwartałów - w wymiarze miesiąca w każdym kwartale. W związku z tym jednak, że przepisy wejdą w życie później, to dojdzie do skumulowania dwóch miesięcy. Poza opisanymi w treści sprawozdania oraz wymienionym powyżej zdarzeniem po dacie zakończenia okresu sprawozdawczego, nie wystąpiły żadne inne istotne zdarzenia. S p r a w o z d a n i e f i n a n s o w e A l i o r B a n k u S A z a r o k z a k o ń c z o n y 3 1 g r u d n i a 2 0 2 3 r. ( w t y s i ą c a c h z ł o t y c h ) 1 4 7 Podpisy wszystkich Członków Zarządu Data Podpis 27.02.2024 Grzegorz Olszewski- Prezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Paweł Broniewski - Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Radomir Gibała - Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Szymon Kamiński - Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Rafał Litwińczuk - Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Tomasz Miklas - Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Jacek Polańczyk – Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym 27.02.2024 Paweł Tymczyszyn – Wiceprezes Zarządu Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych Data Podpis 27.02.2024 Urszula Nowik-Krawczyk – Dyrektor Departamentu Rachunkowości, Główny Księgowy Banku Podpisano kwalifikowanym podpisem elektronicznym