AI Terminal

MODULE: AI_ANALYST
Interactive Q&A, Risk Assessment, Summarization
MODULE: DATA_EXTRACT
Excel Export, XBRL Parsing, Table Digitization
MODULE: PEER_COMP
Sector Benchmarking, Sentiment Analysis
SYSTEM ACCESS LOCKED
Authenticate / Register Log In

AKFEN YENİLENEBİLİR ENERJİ A.Ş.

Quarterly Report Nov 11, 2024

9030_rns_2024-11-11_4d7fe985-d1b5-488d-9698-74af226397dd.pdf

Quarterly Report

Open in Viewer

Opens in native device viewer

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla ve aynı tarihte sona eren döneme ait konsolide finansal tablolar

Akfen Yenilenebilir Enerji A.Ş.ve Bağlı Ortaklıkları

İçindekiler

Sayfa
Konsolide finansal durum tablosu 1 - 2
Konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu 3
Konsolide özkaynaklar değişim tablosu 4
Konsolide nakit akış tablosu 5
Konsolide finansal tablo dipnotları 6 - 76

30 Eylül 2024 Tarihi İtibarıyla Konsolide Finansal Durum Tablosu (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

Cari
Dönem
Geçmiş
Dönem
VARLIKLAR Dipnot
referansları
Sınırlı
Denetimden
Geçmemiş
Bağımsız
Denetimden
Geçmiş
30 Eylül
2024
31 Aralık
2023
Dönen Varlıklar 4.021.152 2.315.888
Nakit ve nakit benzerleri 4 2.709.927 1.550.402
Ticari alacaklar 352.705 635.375
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 6 352.705 635.375
Diğer alacaklar 953 282
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 6 953 282
Peşin ödenmiş giderler 13 938.840 117.207
Cari dönem vergisi ile ilgili varlıklar 25 10.737 1.286
Stoklar 1.131 1.536
Diğer dönen varlıklar 15 6.859 9.800
Duran Varlıklar 43.233.777 44.664.504
Ticari alacaklar - 3.634
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 6 - 3.634
Diğer alacaklar 22.172 24.094
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 6 22.172 24.094
Finansal yatırımlar 864 864
Peşin ödenmiş giderler 13 372.610 316.787
Türev finansal araçlar 16 75.752 148.167
Maddi duran varlıklar 8 38.536.371 39.885.079
Maddi olmayan duran varlıklar 3.454.053 3.524.363
Şerefiye 9 212.494 212.494
Diğer maddi olmayan duran varlıklar 9 3.241.559 3.311.869
Kullanım hakkı varlıkları 10 659.301 671.889
Ertelenmiş vergi varlığı 25 - 16.040
Diğer duran varlıklar 15 112.654 73.587
Toplam Varlıklar 47.254.929 46.980.392
Cari Geçmiş
Dönem Dönem
KAYNAKLAR Dipnot
referansları
Sınırlı
Denetimden
Geçmemiş
Bağımsız
Denetimden
Geçmiş
30 Eylül
2024
31 Aralık
2023
Kısa vadeli yükümlülükler 3.404.211 4.269.259
Kısa vadeli borçlanmalar 2.645.543 3.262.843
-Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları 5 2.616.645 3.236.800
-Kiralama işlemlerinden borçlar 5 28.898 26.043
Ticari borçlar 512.607 557.104
-İlişkili taraflara ticari borçlar 7-27 34 26.693
-İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 7 512.573 530.411
Diğer borçlar 79.210 68.506
-İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 7 79.210 68.506
Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar 7.634 6.072
Cari dönem vergisi ile ilgili yükümlülükler 25 - 2.762
Kısa vadeli karşılıklar 11.821 10.988
- Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar 11 11.821 10.988
Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler 14 147.396 360.984
Uzun vadeli yükümlülükler 13.435.379 14.951.512
Uzun vadeli borçlanmalar 7.652.704 10.106.840
-Uzun vadeli borçlanmalar 5 7.401.376 9.766.748
-Kiralama işlemlerinden borçlar 5 251.328 340.092
Diğer borçlar 1.852.061 -
-İlişkili taraflara diğer borçlar 7 1.851.997 -
-İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 7 64 -
Uzun vadeli karşılıklar 59.426 59.752
- Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar 11 51.946 51.576
- Diğer uzun vadeli karşılıklar 11 7.480 8.176
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü 25 3.871.188 4.784.920
Özkaynaklar 30.415.339 27.759.621
Ana ortaklığa ait özkaynaklar 30.325.228 27.677.578
Ödenmiş sermaye 17 1.016.032 1.016.032
Sermaye düzeltme farkları 17 9.869.336 9.869.336
Paylara ilişkin primler 17 3.919.033 3.919.033
Pay sahiplerinin ilave sermaye katkıları 17 134.484 134.484
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak 352.758 347.088
birikmiş diğer kapsamlı gelirler
- Maddi duran varlık yeniden değerleme artışları 17 340.125 340.125
- Tanımlanmış fayda planları ve yeniden ölçüm kayıpları 17 12.633 6.963
Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak
birikmiş diğer kapsamlı giderler
(7.983.634) (9.935.508)
(7.983.634) (9.935.508)
- Riskten korunma kayıpları
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler
17
17
103.305 103.305
Geçmiş yıllar karları 22.223.808 16.043.058
Net dönem karı 690.106 6.180.750
Kontrol gücü olmayan paylar 90.111 82.043
Toplam kaynaklar 47.254.929 46.980.392

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Kar Veya Zarar ve Diğer Kapsamlı Gelir Tablosu

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

Sınırlı
Denetimden
Geçmemiş
Sınırlı
Denetimden
Geçmemiş
Sınırlı
Denetimden
Geçmemiş
Sınırlı
Denetimden
Geçmemiş
Dipnot
referansları
1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
Faaliyetler kar veya zarar kısmı
Hasılat 18 3.808.612 1.083.532 4.579.631 1.591.630
Satışların maliyeti (-) 19 (3.014.322) (1.013.206) (3.039.250) (1.130.920)
Brüt kar 794.290 70.326 1.540.381 460.710
Genel yönetim giderleri (-) 20 (179.142) (51.893) (146.384) (38.591)
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 22 76.612 68.704 30.651 17.803
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) 22 (3.976) (399) (23.543) (7.285)
Esas faaliyet karı 687.784 86.738 1.401.105 432.637
Yatırım faaliyetlerinden gelirler
Yatırım faaliyetlerinden giderler (-)
23
23
-
(71.732)
-
-
78.258
-
-
-
Finansman geliri/gideri öncesi
faaliyet karı 616.052 86.738 1.479.363 432.637
Finansman gelirleri 24 704.198 144.226 1.503.488 1.072.612
Finansman giderleri (-) 24 (2.006.621) (436.092) (2.345.022) (1.015.430)
Net parasal pozisyon kazançları 494.615 158.133 1.705.051 824.795
Vergi öncesi (zarar)/kar (191.756) (46.995) 2.342.880 1.314.614
Sürdürülen faaliyetler vergi
geliri/(gideri)
889.930 (97.940) (1.264.793) (1.280.877)
- Dönem vergi gideri 25 (7.762) (688) (12.747) (6.502)
- Ertelenmiş vergi geliri/gideri) 25 897.692 (97.252) (1.252.046) (1.274.375)
Net dönem karı/(zararı) 698.174 (144.935) 1.078.087 33.737
Dönem karının/(zararının) dağılımı
Ana ortaklık payları
Kontrol gücü olmayan paylar
690.106
8.068
(148.914)
3.979
1.065.802
12.285
21.432
12.305
Pay başına kazanç/(kayıp)
Adi pay başına kazanç/(kayıp) 26 0,68 (0,15) 1,05 0,02
Sulandırılmış pay başına
kazanç/(kayıp)
26 0,68 (0,15) 1,05 0,02
Diğer kapsamlı gelir/(gider) kısmı 1.957.544 226.927 (833.624) 1.611.582
Kar veya zararda yeniden
sınıflandırılmayacaklar
- Tanımlanmış fayda planları ve
yeniden ölçüm
5.670 6.011 (6.316) (15.595)
kazançları/(kayıpları), vergi sonrası
Kar veya zararda yeniden
sınıflandırılacaklar
- Nakit akış riskinden korunma
kazançları/(kayıpları), vergi sonrası 1.951.874 220.916 (827.308) 1.627.177
Toplam kapsamlı gelir 2.655.718 81.992 244.463 1.645.319
Toplam kapsamlı gelirin dağılımı
Ana ortaklık payları
Kontrol gücü olmayan paylar
2.647.650
8.068
78.013
3.979
232.178
12.285
1.633.014
12.305

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Özkaynak Değişim Tablosu

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

Kar veya zararda yeniden
sınıflandırılmayacak birikmiş diğer
kapsamlı gelirler veya giderler
Kar veya
zararda yeniden
sınıflandırılacak
birikmiş diğer
kapsamlı
gelirler veya
giderler
Birikmiş Kar ve (Zararlar)
Ödenmiş
sermaye
Sermaye
düzeltme
farkları
Paylara
ilişkin
primler
Kardan ayrılan
kısıtlanmış
yedekler
Pay
sahiplerinin
ilave sermaye
katkıları
Tanımlanmış fayda
planları yeniden ölçüm
(kayıpları)/kazançları
Maddi duran
varlık yeniden
değerleme
artışları
Riskten korunma
kayıpları
Geçmiş yıllar
karları
Net dönem
karı
Toplam Kontrol
gücü
olmayan
paylar
Toplam
özkaynaklar
1 Ocak 2023 tarihi itibarıyla
bakiyeler
1.016.032 9.869.336 3.919.033 103.305 134.484 (12.169) - (10.419.922) 18.184.770 (2.141.712) 20.653.157 80.631 20.733.788
Transferler - - - -
-
- -
-
(2.141.712) 2.141.712 - - -
Diğer kapsamlı (gider)/gelir - - - -
-
(6.316) - (827.308) - 1.065.802 232.178 12.285 244.463
30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla
bakiyeler
1.016.032 9.869.336 3.919.033 103.305 134.484 (18.485) - (11.247.230) 16.043.058 1.065.802 20.885.335 92.916 20.978.251
1 Ocak 2024 tarihi itibarıyla
bakiyeler
1.016.032 9.869.336 3.919.033 103.305 134.484 6.963 340.125 (9.935.508) 16.043.058 6.180.750 27.677.578 82.043 27.759.621
Transferler - - - -
-
- -
-
6.180.750 (6.180.750) -
-
-
Diğer kapsamlı gelir - - - -
-
5.670 - 1.951.874 - 690.106 2.647.650 8.068 2.655.718
30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla
bakiyeler
1.016.032 9.869.336 3.919.033 103.305 134.484 12.633 340.125 (7.983.634) 22.223.808 690.106 30.325.228 90.111 30.415.339

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

Cari Geçmiş
Dönem Dönem
Dipnot Sınırlı Sınırlı
referansları Denetimden
Geçmemiş
Denetimden
Geçmemiş
1 Ocak 1 Ocak
30 Eylül 30 Eylül
2024 2023
A. İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI 2.547.761 4.189.098
Dönem karı 698.174 1.078.087
Dönem net karı mutabakatı ile ilgili düzeltmeler 1.421.100 3.501.307
Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler 8-9-10 1.612.898 1.572.582
Vergi geliri ile ilgili düzeltmeler 25 (889.930) 1.264.793
Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler
-Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar ile ilgili düzeltmeler 11.1 1.203 5.907
-Dava karşılıkları ile ilgili düzeltmeler 11.2 1.462 6.948
-Alacaklarda değer düşüklüğü ile ilgili düzeltmeler 22.2 2.182 10.887
Türev finansal araçların gerçeğe uygun değer kazançları/(kayıpları) ile ilgili
düzeltmeler
24 33.305 (638.303)
Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan kayıplar ile ilgili 23 71.732 -
düzeltmeler
Faiz gelirleri ile ilgili düzeltmeler 24 (142.560) (168.191)
Faiz giderleri ile ilgili düzeltmeler 24 557.015 1.799.555
Gerçekleşmemiş yabancı para çevrim farkları ile ilgili düzeltmeler
Parasal kazanç ile ilgili düzeltmeler
620.132
(446.339)
321.126
(673.997)
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler 876.595 (644.557)
Ticari alacaklardaki azalış ile ilgili düzeltmeler 336.494 256.900
Faaliyetlerle ilgili diğer alacaklardaki azalış/(artış) ile ilgili düzeltmeler 1.251 (1.013)
Faaliyetlerle ilgili diğer varlıklardaki (artış)/azalış ile ilgili düzeltmeler (922.628) 83.954
Ticari borçlardaki azalış ile ilgili düzeltmeler (187.149) (928.877)
Faaliyetler ile ilgili diğer borçlardaki artış ile ilgili düzeltmeler 1.852.845 27.854
İşletme sermayesinde gerçekleşen diğer artış ile ilgili düzeltmeler (204.218) (83.375)
Faaliyetlerden elde edilen nakit akışları 2.995.869 3.934.837
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar kapsamında yapılan ödemeler 11.1 (4.896) (4.054)
Vergi ödemeleri (10.092) (6.331)
Diğer nakit çıkışları(*) (433.120) 264.646
B. YATIRIM FAALİYETLERİNDE KULLANILAN NAKİT AKIŞLARI (253.000) (101.553)
Maddi duran varlık alımından kaynaklanan nakit çıkışları 8 (250.026) (101.543)
Maddi olmayan duran varlık alımından kaynaklanan nakit çıkışları 9 (3.063) (10)
Maddi duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri 89 -
C. FİNANSMAN FAALİYETLERİNDE KULLANILAN NAKİT AKIŞLARI (1.511.181) (2.098.257)
Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları 5 (1.094.279) (1.438.392)
Ödenen faiz 5 (391.225) (631.376)
Alınan faiz 18.454 7.816
Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine iİlişkin nakit çıkışları 5 (44.131) (36.305)
Yabancı para çevrim farklarının etkisinden önce nakit ve nakit 783.580 1.989.288
benzerlerindeki net artış
Yabancı para çevrim farklarının nakit ve nakit benzerleri üzerindeki etkisi 352.055 427.288
Nakit ve nakit benzerlerindeki net (artış (A+B+C) 1.135.635 2.416.576
Dönem başı nakit ve nakit benzerleri(*) 4 137.048 323.893
Nakit ve nakit benzerlerine ilişkin enflasyon etkisi (36.174) (128.113)
Dönem sonu nakit ve nakit benzeri değerler(*) 4 1.236.509 2.612.356

(*) Dönem başı ve dönem sonu nakit ve nakit benzerleri proje, rezerv ve temlik hesaplarını içermemekte olup, proje, rezerv ve temlik hesaplarındaki değişimler faaliyetlerden elde edilen nakit akışları altında diğer nakit çıkışları kaleminde sunulmuştur.

1. Grup'un organizasyonu ve faaliyet konusu

AkfenHes Yatırımları ve Enerji Üretim Anonim Şirketi ("AkfenHes"), Türkiye'nin değişik bölgelerinde hidroelektrik santralleri inşa etmek ve işletmek üzere 12 Ocak 2007 tarihinde kurulmuştur. AkfenHes, 2007 yılında 14 hidroelektrik enerjisi üretim şirketini satın almıştır.

Akfen Holding'in ("Akfen") yenilenebilir enerji portföyünde devam etmekte olan yeniden yapılanma kapsamında Akfenres Rüzgar Enerjisi Yatırımları A.Ş. ("Akfen RES") AkfenHes ile birleşmiş ve AkfenHes'in ticari unvanı, 19 Ocak 2016 tarihinde "Akfen Yenilenebilir Enerji A.Ş." ("Akfen Yenilenebilir" veya "Şirket") olarak değiştirilmiştir. Bu yeniden yapılanma kapsamında Akfen'in bağlı ortaklığı Akfen Elektrik Enerjisi Toptan Satış A.Ş.'nin ("Akfen Toptan") paylarının tamamının pay devri yoluyla Akfen Yenilenebilir'e devredilmesi de 25 Ocak 2016 tarihinde tamamlanmıştır.

Akfen Yenilenebilir ve finansal tabloları konsolidasyona tabi tutulan bağlı ortaklıkları birlikte "Grup" olarak anılacaktır. Şirket'in nihai ana ortağı Akfen Holding'tir.

Hisselerinin %100'üne Akfen Yönetim Kurulu üyesi Selim Akın'ın sahip olduğu Karine Enerji Üretim ve Sanayi A.Ş ("Karine GES") Akfen tarafından 24.000.000 ABD Doları bedelle satın alınmış ve Karine GES, 9 Mart 2016 tarihinde Akfen Yenilenebilir ile birleşmiştir.

14 Aralık 2015 tarihinde Akfen Holding ile Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ("EBRD") arasında bir ortaklık sözleşmesi imzalanmıştır. Bu sözleşme hükümlerine göre, Akfen RES'in, Akfen Toptan'ın ve Akfen Holding'e devrinden sonra Karine GES'in ve AkfenHes'in tek bir çatı altında birleştirilmesi, böylece bir yenilenebilir enerji şirketi oluşturulması; EBRD'nin 100 milyon ABD Doları bedel karşılığında şirketin %20 hissesine sahip olması planlanmıştır. EBRD ile imzalanan sözleşme 22 Eylül 2016 tarihinde revize edilmiş, buna mukabil EBRD ve Uluslararası Finans Kurumu ("IFC"), her biri 100 milyon ABD Doları ödemek kaydıyla Şirket'in toplamda %16,667 hissesine sahip olmuşlardır.

15.12.2022 tarihinde, Şirket'in sermayesinde (i) EBRD'ye ait olan ve Şirket'in çıkarılmış sermayesinin %17,10'una tekabül eden paylar ile (ii) IFC'ye ait olan ve Şirket'in çıkarılmış sermayesinin %15,99'una tekabül eden payların Akfen Holding'e devredilmesine ilişkin olarak bir Pay Devir Sözleşmesi akdedilmiştir. Pay Devir Sözleşmesi uyarınca pay devirlerinin gerçekleşmesinin bir ön şartı olarak düzenlenen Rekabet Kurulu onayı, 06.01.2023 tarihinde alınmış; akabinde anılan pay devirleri 18.01.2023 tarihinde gerçekleştirilmiş ve Akfen Holding, Şirket'in paylarının tamamının sahibi olmuştur.

Akfen Holding'in Akfen Yenilenebilir sermayesinde sahip olduğu 340.370.703 TL nominal değerli (B) grubu payın halka arzına Sermaye Piyasası Kurulu 02.03.2023 tarihinde onay vermiştir. Halka arz edilecek olan 340.370.703 TL nominal değerli B grubu paylar 08.03.2023 ile 10.03.2023 tarihleri arasında satışa sunulmuştur ve Şirketin toplam 340.370.703 TL nominal değerli payları (sermayeye oranı %33,5) halka arz edilmiştir.

Akfen Yenilenebilir, yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretmek amacıyla kurulmuştur. Grup, Türkiye'nin farklı noktalarında kurulu hidroelektrik santralleri ("HES"), rüzgar enerji santralleri ("RES") ve güneş enerji santralleri ("GES") ile elektrik üretmeye devam etmektedir.

Grup'un faaliyet bölümleri aşağıda belirtilmektedir:

1. Grup'un organizasyonu ve faaliyet konusu (devamı)

Grup'un HES Şirketleri

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla; Grup'un bağlı ortaklıklardan, Bt Bordo Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Bt Bordo"), Elen Enerji Üretimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Elen"), HHK Enerji Elektrik Üretim A.Ş. ("HHK") ve Yeni Doruk Enerji Elektrik Üretim A.Ş. ("Yeni Doruk") (birlikte "HES Şirketleri") Grup'un HES Şirketlerini oluşturmaktadır.

30 Eylül 2024 itibarıyla HES Şirketleri'nde toplam 228,7 MW (31 Aralık 2023: 228,7 MW) kurulu gücüne sahip olan 12 santralin tamamında üretim devam etmekte olup HES Şirketleri'nin santral detayları aşağıdaki gibidir:

Santralin Adı Lisans Şehir Kurulu
Güç
(MWm)
Kurulu
Güç
(MWe)
İşletmeye
Alınma
Tarihi
YEKDEM
Bitiş Tarihi
Sırma HES Lisanslı Aydın 6,66 6,00 23.05.2009 31.12.2019
Çamlıca-III HES Lisanslı Kayseri 28,48 27,62 1.04.2011 31.12.2021
Saraçbendi HES Lisanslı Sivas 26,28 25,49 6.05.2011 31.12.2021
Otluca HES Lisanslı Mersin 48,77 47,70 7.04.2011 31.12.2021
Demirciler HES Lisanslı Denizli 8,7 8,44 3.08.2012 31.12.2022
Yağmur HES Lisanslı Trabzon 9,19 8,95 27.11.2012 31.12.2023
Kavakçalı HES Lisanslı Muğla 11,45 11,14 29.03.2013 31.12.2023
Gelinkaya HES Lisanslı Erzurum 7,08 6,86 14.06.2013 31.12.2023
Doğançay HES Lisanslı Sakarya 31,61 30,24 29.08.2014 31.12.2024
Doruk HES Lisanslı Giresun 28,89 28,28 19.09.2014 31.12.2024
Sekiyaka II HES Lisanslı Muğla 3,53 3,39 17.01.2014 31.12.2025
Çalıkobası HES Lisanslı Giresun 18,11 17,38 2.06.2017 31.12.2027
Toplam HES Şirketleri 228,7 221,5

Grup'un RES Şirketleri

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklardan İmbat Enerji A.Ş. (İmbat), Kanat Enerji A.Ş., Pruva Enerji A.Ş., Derbent Enerji Üretim Paz.İth.ve İhr.A.Ş., Isıder Enerji Üretim Paz.İth. ve İhr.A.Ş., Korda Enerji Üretim Paz.İth. ve İhr.A.Ş. ve Kovancı Enerji Üretim Paz.İth. ve İhr.A.Ş. (birlikte "RES Şirketleri") RES Şirketlerini oluşturmaktadır.

RES Şirketlerin'den İmbat Enerji A.Ş. ve Zorlu Enerji Elektrik Üretim A.Ş. arasında 23 Aralık 2019'da imzalanan sözleşmeye istinaden Zorlu Rüzgar Enerjisi Elektrik Üretimi A.Ş'nin ("Zorlu Rüzgar") sermayesinin %100'ünü temsil eden payların tamamı 5 Şubat 2020 tarihinde ilgili kurum ve kuruluşlardan izin ve onay alınarak İmbat tarafından satın alınmıştır. Zorlu Rüzgar toplam kurulu gücü 80,3 MW olan Sarıtepe RES (57 MW) ve Demirciler RES (23,3 MW) rüzgar santrallerinin sahibidir.21 Nisan 2020'de Zorlu Rüzgar, İmbat ile birleştirilmiştir. 30 Eylül 2024 itibarıyla toplam 348,9 MW (31 Aralık 2023: 348,9 MW), kurulu güce sahip olan 6 santralde üretim devam etmektedir. RES Şirketlerinin santral detayları aşağıdaki gibidir:

Santralin Adı Lisans Şehir Kurulu
Güç
(MWm)
Kurulu
Güç
(MWe)
İşletmeye
Alınma
Tarihi
YEKDEM
Bitiş Tarihi
Sarıtepe RES Lisanslı Osmaniye 57 50 17.06.2016 31.12.2026
Demirciler RES Lisanslı Osmaniye 23,3 23,3 22.07.2016 31.12.2026
Kocalar RES Lisanslı Çanakkale 30,6 26 15.03.2019 31.12.2029
Üçpınar RES Lisanslı Çanakkale 112,2 99 11.05.2019 31.12.2029
Hasanoba RES Lisanslı Çanakkale 51 51 2.08.2019 31.12.2029
Denizli RES Lisanslı Denizli 74,8 66 13.09.2019 31.12.2029
Toplam RES Şirketleri 348,9 315,3

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

1. Grup'un organizasyonu ve faaliyet konusu (devamı)

Grup'un GES Şirketleri

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla, Grup'un bağlı ortaklıklardan Ayna Enerji A.Ş., Bahçe Enerji A.Ş., Bahçeli Enerji A.Ş., Batikent Enerji A.Ş., Beysukent Enerji A.Ş., Çekirdek Enerji A.Ş., Cihangir Enerji A.Ş., Dalga Enerji A.Ş., Devir Enerji A.Ş., Düzey Enerji A.Ş., Farez Elektrik Üretim San.ve Tic. A.Ş., Gökada Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş., Günova Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş., Hazine Enerji A.Ş., İota Güneş Enerji Elektrik Üretim ve TİC. A.Ş., Jupiter Enerji A.Ş., Kizilay Enerji A.Ş., Komsun Enerji Tarım Hayvan. İnş. San. ve Tic. A.Ş., Me-Se Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş., Mt Doğal Enerji Üretim A.Ş., Murel Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş, Neptün Enerji A.Ş., Omicron Güneş Enerjisi Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş., Plüton Enerji A.Ş., Psi Güneş Enerjisi Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş., Radon Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş., Solentegre Enerji Yatırımları Tic. A.Ş., Uranüs Enerji A.Ş., Yaysun Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş., Yeşildere Elektrik Üretim A.Ş, Yeşilvadi Elektrik Üretim A.Ş, Zengen Enerji A.Ş., Zincir Enerji A.Ş. (birlikte "GES Şirketleri") Grup'un GES Şirketlerini oluşturmaktadır. GES Şirketleri'nde, 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla, üretimde olan 26 MW lisanssız ve 95,4 MW lisanslı projeden oluşan toplam 121,4 MW (31 Aralık 2023: 26 MW lisanssız ve 95,4 MW lisanslı) kurulu güce sahip olan sanrallerde üretim devam etmektedir. Bu kapsamda 33 adet proje şirketi bulunmakta olup, Akfen Yenilenebilir bu şirketlerden iki tanesi hariç (Me-Se Elektrik Üretim A.Ş. ("Me-Se") %80, Solentegre Enerji Yatırımları Tic. A.Ş. (Solentegre) %90) kalanının %100'üne sahiptir. GES Şirketleri santral detayları aşağıdaki gibidir:

Santralin Adı Lisans Şehir Kurulu
Güç
(MWm)
Kurulu
Güç
(MWe)
İşletmeye
Alınma
Tarihi
YEKDEM
Bitiş Tarihi
Solentegre GES (Lisanslı) Lisanslı Elazığ 9,06 8 14.10.2016 31.12.2026
Omicron Engil 208 GES Lisanslı Van 12,1 9,95 20.09.2018 31.12.2028
Omicron Erciş GES Lisanslı Van 12,09 9,95 21.09.2018 31.12.2028
Me-Se GES Lisanslı Konya 12,1 9,9 27.09.2018 31.12.2028
Mt Doğal GES Lisanslı Konya 12,08 9,98 27.09.2018 31.12.2028
Yaysun GES (Lisanslı) Lisanslı Konya 12,08 9,98 27.09.2018 31.12.2028
Psi Engil 207 GES Lisanslı Van 12,97 9,95 25.07.2019 31.12.2029
İota GES Lisanslı Malatya 12,97 9,95 13.08.2020 31.12.2030
Yaysun GES (Lisanssız) Lisanssız Konya 0,62 0,5 17.02.2014 16.02.2024
Denizli GES Lisanssız Denizli 7,42 6,69 25.05.2015 24.05.2025
Solentegre GES (Lisanssız) Lisanssız Elazığ 0,56 0,5 15.02.2017 14.02.2027
Karine GES Lisanssız Elazığ 0,56 0,5 26.08.2017 25.08.2027
Amasya GES Lisanssız Amasya 11,22 10,44 12.08.2017 11.08.2027
Tokat GES Lisanssız Tokat 5,58 4,95 19.10.2017 18.10.2027
Toplam GES Şirketleri 121,4 101,2

Grup'un satışları kapsamında faydalandığı teşvikler

Akfen Yenilenebilir'in portföyünde bulunan HES Şirketleri projelerinden, Doğançay, Doruk, Sekiyaka ve Çalıkobası HESler ile portföydeki RES ve GES Şirketleri projeleri (lisanssız Yaysun GES hariç), tamamı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun kapsamında yer almaktadır. Bu kapsama giren projeler, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Belgesi almaları ve yatırımlarını 30 Haziran 2021 tarihine kadar tamamlamaları halinde, faaliyete geçiş tarihlerinden itibaren devletin 10 yıl süresince asgari 7,3 ABD Doları cent/kWs üretimden alım garantisinden yararlanma hakkına sahiptir. Cumhurbaşkanı'nın 31248 sayılı Resmi Gazete'de 18 Eylül 2020 tarihinde yayımlanan ve aynı gün yürürlüğe giren 17 Eylül 2020 tarihli ve 2949 sayılı kararı ("Karar") ile 1 Ocak 2021 tarihinden 30 Haziran 2021 tarihine kadar işletmeye girecek Yenilenebilir Enerji Kaynakları ("YEK") destekleme mekanizmasına ("YEKDEM") tabi YEK belgeli üretim lisansı sahiplerinin, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına ilişkin Kanunun ("Kanun") 6. maddesi ile 6/B maddesinde düzenlenen teşviklerden 31 Aralık 2030 tarihine kadar yararlanabileceği düzenlenmiştir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

1. Grup'un organizasyonu ve faaliyet konusu (devamı)

Karar yürürlüğe girmeden önceki durumda, YEK destekleme mekanizması teşvikleri yalnızca 31 Aralık 2020 tarihinden önce işletmeye girecek YEK belgeli üretim lisansı sahipleri için uygulanacaktı. İlgili düzenleme kapsamında, yatırımların 30 Haziran 2021 tarihine kadar tamamlanmaları halinde RES Şirketleri de asgari 7,3 ABD Doları cent/kWs, GES Şirketleri ise asgari 13,3 ABD Doları cent/kWs alım garantisinden faydalanabilmektedir.

Yine aynı kanun kapsamında, üretim tesisinde yurtiçinde imal edilen ekipman kullanılması durumunda çeşitli yerli katkı ilaveleri de söz konusudur.Bu kapsamda, 19 Ekim 2017 tarihinde, Solentegre içerisinde yer alan Solentegre GES projesi için "Yenilenebilir Enerji Kaynaklarından Elektrik Enerjisi Üreten Tesislerde Kullanılan Yerli Aksamın Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik" çerçevesinde yapılan başvuru olumlu değerlendirilmiş ve 1 Ocak 2018 itibarıyla 0,44 ABD Doları cent/kWs yerli katkı ilavesi almaya hak kazanmıştır. Bununla beraber Akfen Yenilenebilir portföyünde bulunan diğer lisanslı GES projeleri olan Me-Se, MT Doğal, Omicron Engil 208, Omicron Erciş ve Yaysun 1 Ocak 2019 itibarıyla, Engil 207 1 Ocak 2020 itibarıyla, İota M.Fırıncı ise 1 Ocak 2021 itibarıyla 0,44 ABD Doları cent/kWs ve lisanslı RES projeleri olan Üçpınar, Kocalar, Hasanoba ve Denizli ise 1 Ocak 2020 itibarıyla 0,60 ABD Doları cent/kWs yerli katkı ilavesi almaya hak kazanmıştır. Yerli katkı ilavesinden faydalanma süresi ilgili santralin YEKDEM süresinin 5. yılının sonunda bitmektedir.

Akfen Toptan

Akfen Toptan, 16 Mart 2011 tarihinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'ndan ("EPDK") 20 yıllığına tedarik lisansı almıştır.

Şirket'in tescil adresi: Galip Erdem Cad. No: 3 Çankaya -Ankara'dır. 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla Grup'un 234 çalışanı bulunmaktadır (31 Aralık 2023: 230).

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar

Faaliyet konusunu etkileyen kanunlar / yönetmelikler

Grup, yapmış olduğu elektrik üretimi ve satışı faaliyetlerine bağlı olarak, 30 Mart 2013 tarihinde 28603 sayılı Resmi Gazete ile yürürlüğe girmiş olan 14 Mart 2013 tarihli ve 6446 numaralı Elektrik Piyasası Kanunu'nun yanında Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun ("EPDK") yayımlamış olduğu yönetmelik ve tebliğlere tabidir.

i. Sunuma ilişkin temel esaslar:

İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu"nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete"de yayınlanan Seri II, 14.1 nolu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak hazırlanmıştır. SPK mevzuatına göre raporlama yapan şirketler Tebliğin 5. Maddesine göre Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartları / Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları ("TMS/TFRS") uygularlar. Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 15 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

i. Sunuma ilişkin temel esaslar (devamı):

Konsolide finansal tablolar, Grup'un geçerli para birimi olan Türk Lirası ("TL") cinsinden sunulmuştur. Konsolide finansal tablolar, yeniden değerleme modeli ile ölçülen ve maddi duran varlıklar olarak sınıflanan santraller ve türev finansal araçlar haricinde, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmıştır.

Bu konsolide finansal tablolar, Türkiye Muhasebe Standardı ("TMS") 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" 'ya göre, parasal varlık ve yükümlülükler ile gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülen varlık ve yükümlülükler hariç, raporlama tarihindeki enflasyonun Türk Lirası üzerindeki etkilerine göre düzeltilmiş tarihi maliyet esasına göre hazırlanmıştır.

Yüksek enflasyonlu ekonomide raporlama

KGK 23 Kasım 2023 tarihinde yapmış olduğu "TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama ile BOBİ FRS Bölüm 25 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama'nın uygulanması hakkında duyuru" ile TFRS uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren raporlama dönemlerine ait finansal tablolarının "Türkiye Muhasebe Standardı 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardında yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulması gerektiğini açıklamıştır. SPK'nın 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.

Sonuç olarak geçerli para birimi TL olan işletmelerin finansal tabloları, 30 Eylül 2024 tarihi itibariyle Türk Lirası'nın genel satın alma gücündeki değişimlere göre TMS 29'a göre düzeltilir. Düzeltme, Türkiye genelinden türetilen TÜİK tarafından yayınlanan tüketici fiyat endeksi düzeltme katsayıları ile hesaplanır.

Konsolide finansal tabloların yeniden düzenlenmesinde kullanılan endeksler ve düzeltme katsayıları aşağıdaki gibidir:

Tarih Endeks Düzeltme kat sayısı
30 Eylül 2024 2.526,16 1,00000
31 Aralık 2023 1.859,38 1,35860
30 Eylül 2023 1.691,04 1,49385

KGK'nın "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi" uyarınca, işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren finansal tabloları için karşılaştırmalı finansal tablonun açılış tutarları olan 1 Ocak 2021 tarihli finansal tablolar, açılış finansal durum tablosu olarak kabul edilmektedir.

TFRS, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu olan bir işletmenin finansal tablolarının, ister tarihi maliyet ister cari maliyet yaklaşımına göre hazırlanmış olsun, TMS 29 gerekliliklerine göre yeniden düzenlenmesini ve para biriminin yer aldığı ekonomide her zaman yüksek enflasyon olduğu varsayımıyla geriye dönük olarak uygulanmasını gerektirir. TMS 29'daki temel ilke, yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimiyle raporlama yapan bir işletmenin finansal tablolarının, raporlama tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden raporlanması gerekliliğidir. Önceki dönem için karşılaştırmalı tutarlar, aynı cari ölçüm birimine göre yeniden düzenlenir.

    1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
  • i. Sunuma ilişkin temel esaslar (devamı):

Yüksek enflasyonlu ekonomide raporlama (devamı)

Yukarıda belirtilen düzeltmeler için uygulanmış olan ana prosedürler aşağıdaki gibidir:

  • Raporlama tarihindeki cari tutarları ile taşınan parasal varlık ve yükümlülükler, hali hazırda raporlama tarihindeki cari para birimi cinsinden ifade edildiğinden, yeniden düzenlenmemiştir.
  • Bilanço tarihindeki cari tutarları ile taşınmayan parasal olmayan varlık ve yükümlülükler ile özkaynak kalemleri, işlem tarihinden veya varsa raporlama tarihine kadar olan en son yeniden değerleme tarihinden itibaren ilgili düzeltme katsayıları uygulanarak düzeltilmiştir.
  • Maddi duran varlıklar, işlem tarihinden veya varsa en son yeniden değerleme tarihinden raporlama tarihine kadar endeksteki değişiklik uygulanarak düzeltilmiştir. Amortisman, yeniden düzenlenen tutarlara dayanmaktadır.
  • Yukarıda açıklanan amortisman giderleri ve ertelenmiş vergi giderleri dışındaki tüm gelir tablosu kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği ayların raporlama tarihine göre aylık düzeltme katsayıları uygulanarak düzeltilmiştir.
  • Enflasyonun Şirket'in net parasal pozisyonu üzerindeki etkileri, kar veya zarar tablosunda "parasal kazanç/(kayıp)" olarak gösterilmektedir.
  • Nakit akış tablosundaki tüm kalemler, raporlama tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden ifade edilmiştir. Bu amaçla, nakit akış tablosundaki tüm kalemler, işlem tarihinden itibaren ilgili düzeltme katsayıları uygulanarak düzeltilmiştir.
  • Karşılaştırmalı dönemlere ait tüm tutarlar, ilgili karşılaştırmalı dönemden 30 Eylül 2024'e endeks değişikliği uygulanarak yeniden düzenlenmiştir.

Grup'un geçerli para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olduğunu tespit ettiği ve önceki dönemde yüksek enflasyon olmadığı raporlama döneminde, Grup, sanki ekonomi her zaman yüksek enflasyonluymuş gibi TMS 29'un gerekliliklerini uygular. Bu nedenle, tarihi maliyet üzerinden ölçülen parasal olmayan kalemlerle ilgili olarak, Grup'un konsolide finansal tablolarında sunulan en erken dönemin başındaki açılış finansal durum tablosu, varlıkların elde edildiği tarihten ve yükümlülüklerin kabul edildiği veya üstlenildiği tarihten itibaren enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. Açılış finansal durum tablosunda cari tutarları üzerinden gösterilen parasal olmayan kalemler için bu düzeltme, cari değerlerinin belirlendiği tarihten raporlama dönemi sonuna kadar olan enflasyonun etkisini yansıtmalıdır.

Grup, 1 Ocak 2022 tarihli açılış finansal durum tablosunda TMS 29'u uygulamış ve ilgili tutarları, varlıkların elde edildiği, yükümlülükler ve özkaynaklar için de geçmiş yıl karları/zararları hariç üstlenildiği tarihten raporlama dönemi sonuna kadar enflasyonun etkisini yansıtacak şekilde yeniden düzenlemiştir.

iii. Ölçüm esasları

Konsolide Finansal tabloların onaylanması

Konsolide finansal tablolar Şirket Yönetimi Kurulu tarafından 11 Kasım 2024 tarihinde onaylanmıştır. Bu konsolide finansal tabloları Şirket Genel Kurulu'nun değiştirme, ilgili düzenleyici kurumların ise değiştirilmesini talep etme hakkı bulunmaktadır.

Geçerli ve sunum para birimi

Şirket'in ve Bağlı Ortaklıklarının geçerli para birimleri Türk Lirası (TL) olup, ilişikteki konsolide finansal tablolar ve dipnotlar Türk Lirası (TL) olarak sunulan bütün finansal bilgiler aksi belirtilmedikçe en yakın bin TL'ye yuvarlanmıştır. Grup'un konsolide finansal tablolarının hazırlaması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Konsolide finansal durum tablosunda yer alan yabancı para cinsinden parasal varlık ve yükümlülükler finansal durum tablosu tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL'ye çevrilmektedir. Gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilen parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden gerçeğe uygun değer hesaplaması yapılanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği finansal durum tablosu tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle TL'ye çevrilmektedir. Yabancı para cinsinden olan kalemlerin düzeltmelerinde ya da çevrimlerinden kaynaklanan gelir veya gider kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilmiştir.

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

i. Sunuma ilişkin temel esaslar (devamı):

Konsolidasyon esasları

Grup yatırım yaptığı işletmeyi ancak ve ancak aşağıdaki göstergelerin tümü birden mevcut olduğunda kontrol eder;

  • Yatırım yaptığı işletme üzerinde güce sahiptir
  • Yatırım yaptığı işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kalmakta veya bu getirilerde hak sahibi olmaktadır
  • Elde edeceği getirilerin miktarını etkileyebilmek için yatırım yaptığı işletme üzerindeki gücünü kullanma imkânına sahiptir

Koşullar, kontrolün üç unsurundan birinde veya daha fazlasında değişiklik olduğunu gösteriyorsa, Grup yatırım yapılan işletmeyi kontrol edip etmediğini yeniden değerlendirir. Bir bağlı ortaklığın konsolidasyonu, Grup bağlı ortaklık üzerinde kontrol sahibi olduğu zaman başlar ve Grup bağlı ortaklık kontrolünü kaybettiğinde sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklığın varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri konsolide finansal tablolara Grup'un kontrolünü aldığı tarihten Grup' un bağlı ortaklığın kontrolünü kaybettiği tarihe kadar dahil edilir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

i. Sunuma ilişkin temel esaslar (devamı):

Konsolidasyon esasları (devamı)

İşletme birleşmeleri

Grup işletme birleşmelerini, satın alınan faaliyetler ve varlıklar bütünü bir işletme tanımını karşıladığında ve kontrolün Grup'a transfer olduğu zaman satın alma yöntemi kullanarak muhasebeleştirir. Grup, belirli bir faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olup olmadığını belirlerken, faaliyetler ve varlıklar bütününün girdiler ve bu girdilere uygulanan süreçler olmak üzere iki temel unsura sahip olup olmadığını değerlendirir. Ancak, bir faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olarak değerlendirilebilmesi için, asgari olarak, bir girdi ve birlikte çıktı yaratma kabiliyetine önemli derecede katkıda bulunan asli bir süreç içermesi gerekir.

Satın almada transfer edilen bedel genel olarak satın alınan tanımlanabilir net varlıklarda olduğu gibi gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilir. Ortaya çıkan şerefiye yıllık olarak değer düşüklüğü için test edilir. Pazarlıklı satın almadan ortaya çıkan kazanç veya kayıp hemen kar veya zararda muhasebeleştirilir. İşletme birleşmesiyle bağlantılı olarak Grup'un katlandığı, borçlanma senetleri veya hisse senedine dayalı menkul kıymetler ihraçlarıyla ilişkili giderler dışındaki işlem maliyetleri tahakkuk ettiğinde giderleştirilir. Satın alma bedeli; var olan ilişkilerin kapatılmasıyla ilgili tutarları içermez. Bu tutarlar genelde kar veya zararda muhasebeleştirilir. Herhangi bir ödenecek koşullu bedel birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilir. Eğer finansal araç tanımını karşılayan koşullu bedel özkaynak kalemi olarak sınıflanırsa yeniden ölçümü yapılmaz ve özkaynaklarda muhasebeleştirilir. Aksi takdirde, koşullu bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinde sonradan meydana gelen değişimler kar veya zararda muhasebeleştirilir.

Konsolidasyonda elimine edilen işlemler

Grup içi bakiyeler ve işlemler ve grup içi işlemlerden kaynaklanan gerçekleşmemiş gelir ve giderler elimine edilir. Özkaynaklar ile yapılan işlemlerden kaynaklanan gerçekleşmemiş kazançlar, Grup'un yatırım yapılan işletmedeki payları oranında elimine edilmiştir. Herhangi bir değer düşüklüğü olmaması halinde gerçekleşmemiş zararlar, gerçekleşmemiş kazançlarla aynı şekilde elimine edilir.

Kontrol gücü olmayan paylar

Kontrol gücü olmayan paylar, satın alan işletmenin net varlıklarının satın alma tarihindeki oransal paylarında ölçülür. Grup'un kontrol gücünü kaybetmeden bağlı ortaklık paylarındaki değişimler, özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir.

Kontrol kaybı

Grup, bir bağlı ortaklığı üzerindeki kontrolünü kaybettiğinde, bağlı ortaklığın varlıklarını ve yükümlülüklerini, ilgili kontrol gücü olmayan paylar ve diğer bileşenleri özkaynaklarından çıkarır. Oluşan kazanç veya kayıp, kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir. Kontrolün kaybolduğu durumlarda, kalan paylar kontrolün kaybedildiği gün itibarıyla gerçeğe uygun değerleriyle ölçülür.

Bağlı ortaklıklar

Bağlı ortaklıklar, Grup'un kontrolünde olan şirketlerdir. Kontrol; Grup'un, faaliyetlerinden fayda sağlamak amacıyla bir şirketin finansal ve işletmeyle ilgili politikalarını yönetme yetkisine sahip olmasıdır. Grup yatırım yapılan bir işletmeyi değişken getirilerine maruz kaldığı ya da bu değişken getiriler üzerınde hak sahibi olduğu ve bu getirileri yatırım yapılan işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkanına sahip olduğu durumda yatırım yapılan işletmeyi kontrol etmektedir. Kontrol değerlendirilirken ifa edilebilir potansiyel oy hakları dikkate alınmaktadır. Bağlı ortaklıkların finansal tabloları, kontrolün başladığı günden bittiği güne kadar olan süreyi kapsayacak şekilde konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

i. Sunuma ilişkin temel esaslar (devamı):

Grup'un HES, GES, RES Şirketleri ve Akfen Toptan, Akfen Yenilenebilir bünyesinde konsolidasyona tabi tutulmuştur. 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla 46 adet (31 Aralık 2023: 45) bağlı ortaklık bulunmaktadır.

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihli ilişikteki konsolide finansal tablolar, aşağıdaki bağlı ortaklıkların konsolide edilmesi suretiyle hazırlanmıştır. Bağlı ortaklıkların başlıca faaliyet konuları aşağıda belirtilmiştir:

30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
Faaliyet itibarıyla itibarıyla
Şirket Adı Alanı Ana Faaliyet Sahiplik Oranları Sahiplik Oranları
(%) (%)
Bt Bordo Elektrik Üretim Dağ. Paz. San. ve Tic. A.Ş. HES Enerji Üretim 100 100
Elen Enerji Üretimi San. Tic. A.Ş. HES Enerji Üretim 100 100
H.H.K Enerji Elektrik Üretim A.Ş. HES Enerji Üretim 100 100
Yeni Doruk Enerji Elektrik Üretim A.Ş. HES Enerji Üretim 100 100
Ayna Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Bahçe Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Bahçeli Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Batikent Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Beysukent Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Çekirdek Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Cihangir Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Dalga Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Devir Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Düzey Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Farez Elektrik Üretim San.ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Gökada Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Günova Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Hazine Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
İota Güneş Enerrji Elektrik Üretim ve TİC. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Jupiter Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Kizilay Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Komsun Enerji Tarim Hayvan. İnş. San. ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Me-Se Enerji Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 80 80
Mt Doğal Enerji Üretim A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Murel Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş GES Enerji Üretim 100 100
Neptün Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Omicron Güneş Enerjisi Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Plüton Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Psi Güneş Enerjisi Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Radon Elektrik Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Solentegre Enerji Yatirimlari Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 90 90
Uranüs Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Yaysun Elektrik Üretim Sanayi ve Tic. A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Yeşildere Elektrik Üretim A.Ş GES Enerji Üretim 100 100
Yeşilvadi Elektrik Üretim A.Ş GES Enerji Üretim 100 100
Zengen Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Zincir Enerji A.Ş. GES Enerji Üretim 100 100
Sunway Energy S.R.L. GES Enerji Üretim 85 -
İmbat Enerji A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Kanat Enerji A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Pruva Enerji A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Isıder Enerji Ürt. Paz. İth. ve İhr. A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Korda Enerji Ürt. Paz. İth. ve İhr. A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Derbent Enerji Ürt. Paz. İth. ve İhr. A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Kovancı Enerji Ürt. Paz. İth. ve İhr. A.Ş. RES Enerji Üretim 100 100
Akfen Elektrik Toptan Satış A.Ş. Toptan Enerji Tedarik 100 100

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

ii. Muhasebe politikalarındaki değişiklikler ve hatalar

İlişikteki finansal tablolar, Grup'un finansal durumu, performansı ve nakit akışındaki eğilimleri belirleyebilmek amacıyla, önceki dönemle karşılaştırmalı hazırlanmaktadır.

Yeni bir TFRS'nin ilk kez uygulanmasından kaynaklanan muhasebe politikası değişiklikleri, söz konusu TFRS'nin şayet varsa, geçiş hükümlerine uygun olarak geriye veya ileriye dönük olarak uygulanmaktadır. Herhangi bir geçiş hükmünün yer almadığı değişiklikler, muhasebe politikasında isteğe bağlı yapılan önemli değişiklikler veya tespit edilen muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlemektedir.

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır.

Grup'un cari yıl içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır.

iii. Yeni ve güncellenmiş standartlar ve yorumlarm

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla geçerli olan yeni standart, değişiklik ve yorumlar:

Yürürlüğe girerek uygulanmaya başlanmış değişiklikler

1 Ocak 2024 tarihinde ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için yürürlüğe girmiş olan değişiklikler ise şu şekildedir:

  • TMS 1'deki değişiklikler Yükümlülüklerin kısa ve uzun vade olarak sınıflandırılması
  • TFRS 16 Satış ve geri kiralama işlemleri
  • TMS 7 Nakit Akış Tablosu ve TFRS 7 Finansal Araçlarda yapılan değişiklikler Tedarikçi finansmanı düzenlemeleri
  • TSR 1 Sürdürülebilirlikle İlgili Finansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler ve TSRS 2 İklimle İlgili Açıklamalar

Yeni uygulamaya konulmuş bu standart değişikliklerinin Şirket'in finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla yayımlanmış ancak henüz yürürlüğe girmemiş olan standartlar ve değişiklikler

  • Takas Edilebilirliğin ortadan kalkması - UMS 21'deki Değişiklikler Döviz Kurlarındaki Değişikliklerin Etkileri

UMSK/USSK tarafından yayımlanmış fakat KGK tarafından henüz yayımlanmamış yeni ve güncellenmiş standartlar ve yorumlar

  • UFRS 18 –Finansal Tablolarda Sunum ve Açıklamalar
  • Finansal Araçların Sınıflandırma ve Ölçümüne İlişkin Değişiklikler UFRS 9 Finansal Araçlar ve UFRS 7 Finansal Araçlar : Açıklamalar standartlarındaki değişiklikler
  • UFRS 19 Kamuya Hesap Verme Sorumluluğu Olmayan Bağlı Ortaklıklar: Açıklamalar

Yukarıdaki standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Grup'un finansal tablolarına önemli bir etkisinin olmaması beklenmektedir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti:

İlişkili taraflar

Finansal tablolarını hazırlayan işletmeyle (bu dipnotta 'raporlayan işletme') ilişkili olan kişi veya işletmedir.

(a) Bir kişi veya bu kişinin yakın ailesinin bir üyesi, aşağıdaki durumlarda raporlayan işletmeyle ilişkili sayılır:

Söz konusu kişinin,

(i) raporlayan işletme üzerinde kontrol veya müşterek kontrol gücüne sahip olması durumunda,

(ii) raporlayan işletme üzerinde önemli etkiye sahip olması durumunda,

(iii) raporlayan işletmenin veya raporlayan işletmenin bir ana ortaklığının kilit yönetici personelinin bir üyesi olması durumunda.

(b) Aşağıdaki koşullardan herhangi birinin mevcut olması halinde işletme raporlayan işletme ile ilişkili sayılır:

(i) İşletme ve raporlayan işletmenin aynı grubun üyesi olması halinde (yani her bir ana ortaklık, bağlı ortaklık ve diğer bağlı ortaklık diğerleri ile ilişkilidir).

(ii) İşletmenin, diğer işletmenin (veya diğer işletmenin de üyesi olduğu bir grubun üyesinin) iştiraki ya da iş ortaklığı olması halinde.

(iii) Her iki işletmenin de aynı bir üçüncü tarafın iş ortaklığı olması halinde.

(iv) İşletmelerden birinin üçüncü bir işletmenin iş ortaklığı olması ve diğer işletmenin söz konusu üçüncü işletmenin iştiraki olması halinde.

(v) İşletmenin, raporlayan işletmenin ya da raporlayan işletmeyle ilişkili olan bir işletmenin çalışanlarına ilişkin olarak işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda plânlarının olması halinde. Raporlayan işletmenin kendisinin böyle bir plânının olması halinde, sponsor olan işverenler de raporlayan işletme ile ilişkilidir.

(vi) İşletmenin (a) maddesinde tanımlanan bir kişi tarafından kontrol veya müştereken kontrol edilmesi halinde.

(vii) (a) maddesinin (i) bendinde tanımlanan bir kişinin işletme üzerinde önemli etkisinin bulunması veya söz konusu işletmenin (ya da bu işletmenin ana ortaklığının) kilit yönetici personelinin bir üyesi olması halinde. İlişkili tarafla yapılan işlem raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin, bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.

Grup üst düzey yönetim kadrosunu, yönetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdür yardımcıları olarak belirlemiştir.

Maddi duran varlıklar

Gerçeğe uygun değer ölçümü

Grup, santrallerin 31 Aralık 2020 tarihinden itibaren TMS 16'da yer alan uygulama yöntemlerinden yeniden değerleme modelini muhasebe politikası olarak seçmiştir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Maddi duran varlıklar (devamı)

Muhasebeleştirme ve ölçüm

Grup, santraller için 31 Aralık 2023 tarihinde SPK tarafından yetkilendirilmiş bağımsız bir değerleme şirketinden değerleme raporu temin etmiş ve çalışmalarında tespit edilen gerçeğe uygun değerlerini baz almıştır. Santrallerin değerlemelerinde ve değer düşüklüğü hesaplamalarında yer alan indirgenmiş nakit akımlarını hesaplamak için kullanılan iskonto oranı, vergi sonrası Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti (AOSM) olan %10,6'dır.

Maddi duran varlıklarda, söz konusu yeniden değerleme sonucu meydana gelen artışlar, finansal durum tablosunda özkaynaklar grubunda yer alan yeniden değerleme fonu hesabına ertelenmiş vergi etkisi netlendikten sonra, alacak kaydedilmektedir. Yeniden değerlenen varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden hesaplanan amortisman (kar veya zarar tablosuna yansıtılan amortisman) ile bu varlıkların elde etme maliyetleri üzerinden hesaplanan amortisman arasındaki fark her yıl ertelenmiş vergi etkisi netlendikten sonra yeniden değerleme fonundan geçmiş yıllara karlarına/zararlarına transfer edilir. Aynı uygulama maddi duran varlık çıkışlarında da geçerlidir.

Yeniden değerleme azalışı, maddi duran varlık yeniden değerleme artışları kaleminde muhasebeleştirilen aynı varlık üzerindeki mevcut artışı mahsup etmesi haricinde, kâr veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir. Maddi bir duran varlığa yapılan normal bakım ve onarım harcamaları, gider olarak muhasebeleştirilmektedir. Bununla birlikte, ilgili varlıkların ekonomik ömründe fayda veya önemli ölçüde iyileştirilmesi ile sonuçlanırlarsa, aktifleştirilirler. Maddi duran varlığın kapasitesini genişleterek kendisinden gelecekte elde edilecek faydayı arttıran nitelikteki yatırım harcamaları, maddi duran varlığın maliyetine eklenmekte ve ilgili maddi duran varlığın kalan tahmini faydalı ömrü üzerinden amortismana tabi tutulmaktadır.

Diğer maddi duran varlıklar, birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklüğü kayıpları düşüldükten sonra maliyet değerleri ile muhasebeleştirilmektedir. Bir maddi duran varlık kalemi ve başlangıçta muhasebeleştirilen önemli bir kısmı, elden çıkarıldıktan sonra (yani alıcının kontrol eline geçtiği tarihte) ya da kullanımından veya elden çıkarılmasından sonra gelecekteki ekonomik yararların beklenmediği durumlarda kayıtlardan çıkarılır. Varlığın finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan net kazançlar (net elden çıkarılan hasılat ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak hesaplanır), varlığın kayıtlardan çıkarılması durumunda kâr veya zarar tablosuna dahil edilir.

Santraller, Grup'un faaliyetlerinde kullanılan benzer niteliklere sahip varlık gruplarından oluşmakta olup arsa, bina, makine, cihaz, mobilya ve demirbaş içerir.

Amortisman

Amortisman, maddi duran varlık kalemlerinin maliyetlerinden tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesinden sonra, bu kalemlerin tahmini faydalı ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile hesaplanmaktadır. Santraller içinse amortisman, gerçeğe uygun değerinden tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesinden sonra, bu kalemlerin tahmini yararlı ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile hesaplanmaktadır.

Arsalar sınırsız ömre sahip olduğundan amortismana tabii değildir. Maddi duran varlıkların tahmin edilen faydalı ömürleri aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

    1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
  • iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Maddi duran varlıklar (devamı)

Maddi duran varlık çeşidi Faydalı ömür
Binalar 50 yıl
Santraller Lisans süresi sonu
Makine ve cihazlar 2-50 yıl
Taşıtlar 5 yıl
Döşeme ve demirbaşlar 3-49 yıl
Özel maliyetler 10 yıl

Maddi olmayan duran varlıklar

Muhasebeleştirme ve ölçüm

Grup tarafından satın alınmış ve belirli yararlı ömre sahip diğer maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki net değeri ile gösterilirler.

Sonradan yapılan harcamalar

Sonradan yapılan harcamalar, ancak ilgili spesifik varlığın gelecekteki ekonomik faydalarını arttırması halinde aktifleştirilir. Diğer tüm harcamalar, şerefiye harcamaları da dahil olmak üzere, gerçekleştikçe kar veya zararda kaydedilir.

İtfa ve tükenme payı

İtfa payları, maddi olmayan duran varlık kalemlerinin maliyetlerinden tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesinden sonra, bu kalemlerin tahmini yararlı ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile hesaplanmaktadır ve genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir. Şerefiye amortismana tabi değildir.

Cari ve önceki dönemlerin tahmini faydalı ömürleri aşağıdaki gibidir:

Maddi olmayan duran varlıklar Faydalı ömür
Haklar 49 yıl
Diğer maddi olmayan duran varlıklar 3 yıl

Amortisman yöntemleri, faydalı ömürler ve kalıntı değerler her raporlama döneminde gözden geçirilir ve gerektiği durumda düzeltilir.

Şerefiye

Bağlı ortaklık edinimlerinden doğan şerefiye maliyet değerinden birikmiş değer düşüklüklerinin çıkarılmasıyla ölçülür. Değer düşüklüğü testi amacıyla, şerefiye, Grup'un birleşimin sinerjilerinden faydalanması beklenen nakit üreten birimlerin (veya nakit üreten birim gruplarının) her birine tahsis edilir.

Şerefiyenin tahsis edildiği nakit yaratan bir birim, yıllık olarak veya birimin değer düşüklüğüne uğradığına dair bir gösterge olduğunda daha sık olarak değer düşüklüğü açısından test edilir. Nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarının defter değerinden az olması durumunda, değer düşüklüğü zararı önce birime tahsis edilen şerefiyenin defter değerini azaltmak için, ardından defter bazında orantılı olarak birimdeki her bir varlığın tutarı, birimin diğer varlıklarına dağıtılır. Değer düşüklüğü zararları kar veya zararda muhasebeleştirilir. Önce, Nakit Yaratan Birim ("NYB")'ye dağıtılmış olan herhangi bir şerefiyenin defter değerini azaltacak ve daha sonra NYB'deki diğer varlıkların defter değerleri oranında azaltılarak dağıtılır. Şerefiyeye ilişkin olarak muhasebeleştirilen değer düşüklüğü zararı iptal edilmez.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Maddi Duran Varlıklar ve Maddi Olmayan Duran Varlıklarda Değer Düşüklüğü

Grup, her raporlama tarihinde varlıklarında değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maddi ve maddi olmayan duran varlıklarının defter değerini inceler. Varlıklarda değer düşüklüğü olması durumunda, değer düşüklüğü tutarının belirlenebilmesi için varlıkların, varsa, geri kazanılabilir tutarı ölçülür. Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının ölçülemediği durumlarda Grup, varlıkla ilişkili nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarını ölçer. Makul ve tutarlı bir tahsis esası belirlenmesi halinde şirket varlıkları nakit yaratan birimlere dağıtılır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, Grup varlıkları makul ve tutarlı bir tahsis esasının belirlenmesi için en küçük nakit yaratan birimlere dağıtılır.

Süresiz ekonomik ömrü olan ve kullanıma hazır olmayan maddi olmayan duran varlıklar, yılda en az bir kez ya da değer düşüklüğü göstergesi olması durumunda değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın veya nakit yaratan birimin, satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanıdır. Kullanım değeri, bir varlık veya nakit yaratan birimden elde edilmesi beklenen gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeridir. Kullanım değerinin hesaplanmasında mevcut dönemdeki piyasa değerlendirmesine göre paranın kullanım değerini ve gelecekteki nakit akışları tahminlerinde dikkate alınmayan varlığa özgü riskleri yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılır. Bir varlığın (ya da nakit yaratan birimin) geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, varlığın (ya da nakit yaratan birimin) defter değeri, geri kazanılabilir tutarına indirilir. İlgili varlığın yeniden değerleme modeliyle ölçülmediği hallerde değer düşüklüğü zararı doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Bu durumda değer düşüklüğü zararı yeniden değerleme değer azalışı olarak dikkate alınır.

Maddi duran varlıklarda değer düşüklüğü olduğuna işaret eden koşulların mevcut olması halinde, olası bir değer düşüklüğünün tespiti amacıyla inceleme yapılır ve bu inceleme sonunda maddi varlığın kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle kayıtlı değeri geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili maddi duran varlığın mevcut kullanımından gelecek net nakit akımları ile net satış fiyatından yüksek olanı olarak kabul edilir.

Değer düşüklüğü zararının sonraki dönemlerde iptali söz konusu olduğunda, varlığın (ya da ilgili nakit yaratan birimin) defter değeri geri kazanılabilir tutar için yeniden güncellenen tahmini tutara denk gelecek şekilde artırılır. Arttırılan defter değeri, ilgili varlık (ya da ilgili nakit yaratan birimi) için önceki dönemlerde varlık için değer düşüklüğü zararının ayrılmamış olması durumunda ulaşacağı defter değeri aşmamalıdır. Varlık yeniden değerlenmiş bir tutar üzerinden gösterilmedikçe, değer düşüklüğü zararına ilişkin iptal işlemi doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Yeniden değerleme modeliyle ölçülen bir varlığın değer düşüklüğü zararının iptali, yeniden değerleme artışı olarak dikkate alınır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Finansal varlıklar

Sınıflandırma

Grup, finansal varlıklarını "itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen" olarak muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır. Grup'un finansal varlıkların yönetiminde kullandığı iş modelinin değiştiği durumlar hariç, finansal varlıklar ilk muhasebeleştirilmelerinden sonra yeniden sınıflanmazlar; iş modeli değişikliği durumunda ise, değişikliğin akabinde takip eden raporlama döneminin ilk gününde finansal varlıklar yeniden sınıflanırlar.

Muhasebeleştirme ve Ölçüm

"İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar", sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev olmayan finansal varlıklardır. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diğer alacaklar" ve "finansal yatırımlar" kalemlerini içermektedirİlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile sonraki muhasebeleştirmelerde ise etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülmektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilmektedir.

Finansal tablo dışı bırakma

Grup, finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıkların yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir.

Değer düşüklüğü

Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "Beklenen Kredi Zararı" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, itfa edilmiş maliyet finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır.

Zarar karşılıkları aşağıdaki bazda ölçülmüştür;

Ömür boyu BKZ'ler: bir finansal aracın beklenen ömrü boyunca muhtemel bütün temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.

Ömür boyu BKZ ölçümü, raporlama tarihinde bir finansal varlık ile ilgili kredi riskinin ilk muhasebeleştirme anından sonra önemli ölçüde artması halinde uygulanır.

Grup, finansal varlığın kredi riskinin raporlama tarihinde düşük bir kredi riskine sahip olması durumunda, finansal varlığın kredi riskinin önemli ölçüde artmadığını tespit edebilir. Bununla birlikte, ömür boyu BKZ ölçümü (basitleştirilmiş yaklaşım), önemli bir finansman unsuru olmaksızın ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için daima geçerlidir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Finansal varlıklar (devamı)

Etkin faiz yöntemi

Etkin faiz yöntemi, finansal varlığın itfa edilmiş maliyet ile değerlenmesi ve ilgili faiz gelirinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması durumunda daha kısa bir zaman dilimi süresince tahsil edilecek tahmini nakit toplamının, ilgili finansal varlığın tam olarak net bugünkü değerine indirgeyen orandır.

Nakit ve nakit benzerleri

Nakit ve nakit benzeri kalemleri, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riski taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.

Finansal yükümlülükler

Finansal yükümlülükler, ilk muhasebeleştirilmesi sırasında gerçeğe uygun değerinden ölçülür. İlgili finansal yükümlülüğün yüklenimi ile doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de söz konusu gerçeğe uygun değere ilave edilir. Grup'un finansal yükümlülükleri borçlanmalar, ticari borçlar ve diğer borçlardan oluşmaktadır.

Borçlanmalar

Krediler, ilk olarak, oluşan işlem maliyetleri düşüldükten sonra gerçeğe uygun değerinden kayda alınır. Borçlanmalar sonradan itfa edilmiş maliyet bedeli üzerinden ölçülür. Gelirler (işlem maliyetleri düşüldüğünde) ile itfa miktarı arasındaki fark, etkin faiz yöntemi kullanılarak borçlanma dönemi boyunca kâr veya zararda muhasebeleştirilir. Kredi olanaklarının kurulması için ödenen ücretler, kredinin bir kısmının veya tamamının kullanımdan kaldırılmasının muhtemel olması durumunda, kredinin işlem maliyeti olarak muhasebeleştirilir. Bu durumda, çekiliş gerçekleşene kadar ücret ertelenir. Kredinin bir kısmının veya tamamının kullanımdan kaldırılacağına dair herhangi bir kanıt yoksa, ücret likidite hizmetleri için bir ön ödeme olarak aktifleştirilir ve ilgili kredinin süresi boyunca itfa edilir.

Borçlanma maliyetleri

Kredilerden kaynaklanan finansman maliyetleri, özellikli varlıkların edinimi veya inşası ile ilişkili ise, özellikli varlıkların maliyet değerine dahil edilirler. Nitelikli varlıklar, amaçlandığı gibi kullanıma veya satışa sunulması uzun zaman gerektiren varlıkları ifade eder. Diğer borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemlerde kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir.

Ticari ve diğer borçlar

Ticari ve diğer borçlar başlangıçta gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir ve daha sonra etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet üzerinden ölçülür.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Finansal yükümlülükler (devamı)

Finansal tablo dışı bırakma

Grup, bir finansal yükümlülük sadece ve sadece, ilgili yükümlülüğe ilişkin borç ortadan kalktığı veya iptal edildiği zaman finansal durum tablosundan çıkarır. Ayrıca, mevcut bir finansal yükümlülüğün koşullarında veya nakit akışlarında önemli bir değişiklik yapılması durumunda da Grup bir finansal yükümlülüğü finansal durum tablosundan çıkarır. Bunun yerine, değiştirilmiş şartlara dayanarak GUD'i üzerinden yeni bir finansal yükümlülük muhasebeleştirilmesini gerektirir.

Finansal yükümlülüğün kayıtlarından çıkartılmasında, defter değeri ile bu yükümlülüğe ilişkin olarak ödenen tutar (devredilen her türlü nakit dışı varlık veya üstlenilen her türlü yükümlülük de dâhil) arasındaki fark, kar veya zarar olarak finansal tablolara alınır.

Finansal varlık ve yükümlülüklerin netleştirilmesi

Grup, finansal varlık ve yükümlülüklerini, sadece ve sadece netleştirme için yasal bir hakkı olduğunda ve işlemi net bazda gerçekleştirmek veya varlığın gerçekleşmesi ile yükümlülüğün yerine getirilmesini eş zamanlı yapma niyetinin bulunması durumunda netleştirmekte ve net tutarı finansal tablolarında göstermektedir.

Türev araçlar ve riskten korunma muhasebesi

Türev araçlar ilk olarak sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerini yansıtan elde etme maliyeti üzerinden kayda alınmakta ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde gerçeğe uygun değer ile değerlenmektedir. Grup'un türev araçlarını ağırlıklı olarak vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri ile yabancı para ve faiz oranı swap işlemleri oluşturmaktadır. Söz konusu türev araçlar ekonomik olarak Grup için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte, risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alım-satım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmekte ve bunlara ilişkin gerçeğe uygun değer değişiklikleri konsolide kar veya zarar tablosunda yansıtılmaktadır.

Finansal riskten korunma amaçlı araçlar

Yabancı para cinsinden işlemler kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir.

Grup, döviz cinsinden varlık ve yükümlülüklerinin Türk Lirası'na çevriminde kullanılan kur oranlarının değişimi nedeniyle kur riskine maruz kalmaktadır. Kur riski ileride oluşacak ticari işlemler kayda alınan aktif ve pasifler arasındaki fark sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Bu çerçevede Grup, bu riski yabancı para varlık ve yükümlülüklerinin netleştirilmesi yolu ile oluşan doğal bir yöntemle kontrol etmektedir. Yönetim Grup'un döviz pozisyonunu analiz ederek takip etmekte gerekli hallerde önlem alınmasını sağlamaktadır.

Döviz kurlarındaki değişimlerden kaynaklanan kur farkı kar ve zararlarının Grup finansal tabloları üzerindeki etkisinin muhasebenin dönemsellik ilkesi kapsamında yansıtılmasını teminen; Grup TFRS 9 kapsamında Finansal Riskten Korunma Muhasebesi uygulanmaktadır. Grup, döviz bazlı yatırım kredisini gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini ABD Doları cinsinden gelirleri nedeniyle maruz kalınan ABD Doları/TL spot kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmaktadır. Grup, bu kapsamda gerçekleştirdiği etkinlik testi sonucunda söz konusu işlemin tamamının etkin olduğunu belirlemiş ve nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamıştır. 30 Eylül 2024 tarihinde sona eren dönemde yatırım kredilerinin 7.983.634 TL (31 Aralık 2023: 9.935.508 TL) tutarındaki kur farkı gideri, ilgili riskten korunma konusu olan kalemin nakit akışları gerçekleşene kadar özkaynaklar altında "Riskten korunma kayıpları" hesabında muhasebeleştirilmekte, cari dönem karında bir etki yaratmamaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Kur değişiminin etkileri

Grup'un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (geçerli para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket'in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir. Her bir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) gerçekleşen işlemler, işlem tarihindeki kurlar esas alınmak suretiyle kaydedilmektedir. Bilançoda yer alan dövize endeksli parasal varlık ve yükümlülükler bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak Türk Lirası'na çevrilmektedir. Gerçeğe uygun değeri ile izlenmekte olan parasal olmayan kalemlerden yabancı para cinsinden kaydedilmiş olanlar, gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki kurlar esas alınmak suretiyle TL'ye çevrilmektedir. Yabancı para cinsinden tarihi maliyetiyle ölçülen parasal olmayan kalemler, işlemin gerçekleştiği tarihteki kurdan çevrilmiştir ve yeniden çevrilmeye tabi tutulmazlar.

Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:

  • Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzeltme kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
  • Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere (risklere karşı finansal koruma sağlamaya ilişkin muhasebe politikaları aşağıda açıklanmaktadır) karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları.

Pay Başına Kazanç/Kayıp

Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç/(kayıp), net karın/(zararın), yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.

Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, önceden ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.

Mevcut adi hisse senetlerinin veya potansiyel adi hisse senetlerinin sayısının aktifleştirme, bedelsiz ihraç veya hisse bölünmesi sonucu artması veya hisse birleşmesi sonucunda azalması durumunda, sunulan tüm dönemler için adi hisse başına kazanç ve sulandırılmış hisse başına kazancın hesaplanması işlemi, geriye yönelik olarak düzeltilir.

Raporlama tarihinden sonraki olaylar

Raporlama döneminden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, bilanço tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Karşılıklar, Koşullu Varlık ve Borçlar

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akışlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akışlarının bugünkü değerine eşittir.

Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.

Bölümlere göre finansal raporlama

Faaliyet bölümü, Grup'un hasılat elde edebildiği ve harcama yapabildiği işletme faaliyetlerinde bulunan, faaliyet sonuçlarının bölüme tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümün performansının değerlendirilmesi amacıyla Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii tarafından düzenli olarak gözden geçirildiği ve hakkında ayrı finansal bilgilerin mevcut olduğu bir kısmıdır.

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ilişikteki konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.

Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.

Cari vergi

Türkiye'de kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilerek, vergi yasalarında yer alan istisnaların indirilerek bulunacak yasal vergi matrahına uygulanan kurumlar vergisi oranı 1 Ocak 2021 tarihinden sonra % 20 olarak uygulanmaktaydı. Ancak, 22 Nisan 2021 tarihli ve 31462 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7316 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11 inci maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen Geçici 13 üncü madde ile kurumlar vergisi oranı 2021 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %25, 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %23 olarak uygulanacak şekilde düzenlenmiştir. Bu değişiklik 1 Temmuz 2021 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren başlayan dönemlere ait kurum kazançlarının vergilendirilmesinde geçerli olmuştur. 15 Temmuz 2023 tarihli ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un 21. Maddesi uyarınca, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun kurumlar vergisi oranını düzenleyen 32. maddesinde yapılan değişikliklerle; kurumlar vergisinde uygulanan genel oranın %20'den %25'e, banka ve finans kurumları için %25 olan oranın %30'a yükseltilmesi hükme bağlanmıştır. Söz konusu kanunun aynı maddesi (21. Madde) ile, ihracatın teşvik edilmesi amacıyla ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 1 puan indirimli olarak uygulanmakta olan kurumlar vergisi oranının, 5 puan indirimli olarak uygulanması sağlanmıştır. Söz konusu değişiklik, 1 Ekim 2023'ten itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere, kurumların 2023 yılı ve izleyen vergi dönemlerinde elde edilecek kazançlarına uygulanacaktır. 2024 yılında vergi oranı %25 olarak uygulanmıştır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Ertelenmiş vergi

Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklar ve kullanılmamış geçmiş yıl mali zararlarından oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

Vergilendirilebilir kar Grup'taki her bir bağlı ortaklığa ait iş planlarına göre belirlenir.

Kullanılmamış geçmiş yıl mali zararları, vergi avantajları ve indirilebilir geçici farklar için ilerideki dönemde bunların mahsup edilmesine yeterli olacak tutarda vergilendirilebilir kar elde edileceğinin muhtemel olması halinde ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir. Vergilendirilebilir kar Grup'taki her bir bağlı ortaklığa ait iş planlarına göre belirlenir. Ertelenmiş vergi varlıkları her raporlama tarihinde gözden geçirilir ve ileriki dönemde vergiye tabi kar elde etmesinin muhtemel olması halinde bu tutarlarla sınırlı olmak üzere önceden muhasebeleştirilmeyen ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir.

Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, her bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri, bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde azaltılır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yürürlükte olan veya yürürlüğe girmesi kesine yakın olan vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

Dönem cari ve ertelenmiş vergisi

Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.

Vergi riski

Dönem vergi gideri ile ertelenmiş vergi gideri tutarları belirlenirken, Grup belirsiz vergi pozisyonlarını ve ödenmesi gerekecek ek vergi ve faiz yükümlülüğü olup olmadığını dikkate almaktadır. Bu değerlendirme gelecekteki olaylarla ilgili birçok muhakeme içerebilir ve tahmin ve varsayımlara dayanmaktadır. Grup'un mevcut vergi yükümlülüğünün yeterliliği ile muhakemesini değiştirecek yeni bilgiler ortaya çıkması durumunda vergi yükümlülüğündeki bu değişim, bu durumun belirlendiği döneme ait vergi giderini etkileyecektir. Grup'un raporlama tarihi itibarıyla devam eden vergi incelemesi bulunmamaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

    1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)
  • iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Çalışanlara Sağlanan Faydalar

Kıdem tazminatları

Türk İş Kanunu Madde 25 / II uyarınca, Grup, emeklilik nedeniyle veya istifa veya görevi kötüye kullanma dışındaki nedenlerle istihdamı sona eren çalışanlara toplu ödeme yapmakla yükümlüdür. Yükümlülük finanse edilmez ve bu nedenle, tanımlanmış faydalar için herhangi bir fonlama şartı olmadığından herhangi bir plan varlığı yoktur. Ödenecek tutar, her hizmet yılı için bir aylık maaştan oluşur. Bu hak, 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla her hizmet yılı için 41.828 tam TL ile sınırlıdır (31 Aralık 2023: 35.058 tam TL). 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla çalışanların Grup'tan ayrılma olasılığı %4,2'dir. (31 Aralık 2023: %3,2).

Emeklilik sonrası sosyal yardımlar için, sosyal yardımların maliyeti öngörülen tazminat yöntemi kullanılarak belirlenir ve her raporlama dönemi sonunda aktuaryal değerleme yapılır. Konsolide finansal durum tablosunda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, belirlenmiş tazminat yükümlülüğünün bugünkü değerini ifade eder. Belirlenmiş tazminat yükümlülüğü için herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır. Grup aktuaryal kazanç ve kayıplarını konsolide kar veya zarar tablosunun dışında, TMS 19 uyarınca diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirmektedir.

Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
Gelecek yıllarda beklenen faiz % 27,5 30,8
Gelecek yıllarda beklenen enflasyon % 23,2 27,0
Gelecek yıllarda beklenen tazminatsız ayrılma olasılığı % 4,2 3,2

Tüm aktüeryal kayıp ya da kazançların diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilmiştir.

Kullanılmamış izin yükümlülüğü

Çalışanların geçmiş hizmetleri sonucunda hakettikleri izin ücretleri için bir yükümlülük kaydedilmektedir. Grup, çalışanlarının işlerine son verilmesi durumunda hak edilen fakat kullanılmayan izin gün sayısıyla iş sözleşmesinin sonlandırıldığı tarihteki günlük brüt ücreti ve sözleşmeye bağlı diğer menfaatlerin toplamının çarpılmasıyla bulunan bir tutar kadar ödeme yapmakla yükümlüdür. Bu kapsamda Grup çalışanlara sağlanan kısa vadeli bir fayda yükümlülüğü olarak izin karşılığı kayıtlarına almaktadır.

İzin karşılığı, çalışanlara sağlanan bir kısa vadeli fayda yükümlülüğü olup iskonto edilmeksizin ölçülür ve ilgili hizmet yerine getirildikçe kar veya zararda giderleştirilir.

Ücretler ve kesintiler

Ücretler, maaşlar ve sosyal güvenlik katkıları gibi dönem içinde çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlanılan tutarlardır. Bu tutarlar tahakkuk ettikleri dönemde personel giderlerine yansıtılmaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Nakit akış tablosu

Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır.İşletme faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları, Grup'un elektrik üretimi ve satışı faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir.

Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (sabit yatırımlar ve finansal yatırımlar) kullandığı ve elde ettiği nakit akışlarını gösterir. Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir.

Nakit ve nakit benzerleri, nakit para, vadesiz mevduat ve satın alım tarihinden itibaren vadeleri 3 ay veya 3 aydan daha az olan, hemen nakde çevrilebilecek olan ve önemli tutarda değer değişikliği riskini taşımayan yüksek likiditeye sahip diğer kısa vadeli yatırımlardır.

Sermaye ve temettüler

Adi hisseler, özsermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler üzerinden dağıtılan temettüler, temettü kararının alındığı dönemde birikmiş kardan indirilerek kaydedilir.

Gelir ve giderler

Gelir ve gider kalemlerinin belirlenmesinde tahakkuk esası uygulanmaktadır. Buna göre hasılat, gelir ve karlar aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırılacak şekilde muhasebeleştirilmektedir.Faiz gelirleri, etkin faiz oranı üzerinden hesaplanarak tahakkuk ettirilir. Faiz içeren bir menkul kıymetin ediniminden önce ödenmemiş faiz tahakkuku durumunda; sonradan tahsil edilen faiz, edinim öncesi ve edinim sonrası dönemlere ayrılır ve yalnızca edinim sonrasına ait kısım gelir olarak finansal tablolara yansıtılır.

Hasılat

Grup, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile EPDK'nın Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği ve Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği ("DUY") ve diğer ilgili mevzuat hükümlerine göre faaliyetlerini yürütmektedir. Grup'un DUY kapsamında EPİAŞ'a kayıtlı olduğu bağlı ortaklıkları kullanıcı kodu ile aşağıdaki gibidir:

Şirket Kullanıcı Kodu
Me-Se Enerji Elektrik Üre. San. ve Tic. A.Ş. 11714
Mt Doğal Enerji Üretim A.Ş. 11713
Omicron Güneş Enerjisi Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. 11637
PSİ Güneş Ene. Ele. Üre. Tic. A.Ş. 12298
Solentegre Enerji Yat. Tic. A.Ş. 10335
Yaysun Elektrik Üre San ve Tic. A.Ş. 11659
İota Güneş En. Ele. Üre ve Tic. A.Ş. 14239
Elen Enerji Üretimi Sanayi Ticaret A.Ş. 7902
Bt Bordo Elektrik Üretim Dağ.Paz.San.Ve Tic.A.Ş. 5710
Yeni Doruk Enerji Elektrik Üretim A.Ş. 7901
H.H.K. Enerji Elektrik Üretim A.Ş. 10894
Derbent Enerji Üretim Pazarlama İthalat ve İhracat A.Ş. 11918
Isıder Enerji Üretim Pazarlama İthalat ve İhracat A.Ş. 11835
Kovancı Enerji Üretim Pazarlama İthalat ve İhracat A.Ş. 12297
Korda Enerji Üretim Pazarlama İthalat ve İhracat A.Ş. 12317
İmbat Enerji A.Ş. 14240

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Hasılat (devamı)

Elektrik satışları, tahakkuk esasına göre elektrik dağıtımı sırasında gelir olarak muhasebeleştirilmektedir. YEKDEM gelirleri söz konusu olduğunda, elektrik satışı YEKDEM altında belirtilen oranlarda verilen hizmete göre kaydedilir. YEKDEM dışında bir gelir elde edilmesi durumunda, elektrik satışı yine teslim edilen hizmete göre ancak piyasa oranları, fiyatları üzerinden kaydedilir.

Grup, elektrik satışını bir performans yükümlülüğü olarak tanımlamıştır. Faturalandırılan tutarlar, bugüne kadar yerine getirilen performans yükümlülüklerinin müşteriler için değerini makul ölçüde temsil ettiğinden, belirlenen performans yükümlülükleri değerlendirilmiş ve zaman içinde yerine getirildiği ve faturalandırmaya uygun olduğu belirlenmiştir. İşlem fiyatı, gerçek mega-watt çıkış başına fiyat temel alınarak belirlenir. Lisanslı projelerde YEKDEM'e tabi satışlar genellikle takip eden ayın 15-20. gününde faturalandırılır ve YEKDEM satış fiyatı ve piyasa takas fiyatı arasındaki farktan oluşan tahsilatlar faturanın kesildiği ayın 25-30. Gününde, uzlaştırma yayınlanmasını müteakip 7.iş günü, gerçekleşir. Lisanslı olmayan projelerde YEKDEM'e tabi satışlar genellikle takip eden ayın 15-20. gününde faturalandırılır ve tüm satış bedeli bir sonraki ayın 5-8. gününde tahsilat edilmektedir.

Genel muhasebeleşme ilkeleri

TFRS 15 "Müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan hasılat" standardı uyarınca Grup'un edim yükümlülükleri toptan elektrik satışı ve elektrik satışına dair yan hizmetlerden oluşmaktadır. Satılan elektrik, iletim hatları üzerinden müşteriye iletilmekte ve müşteri edimden sağlanan faydayı eş zamanlı olarak tüketmektedir. Elektrik satışı ve elektrik satışına dair yan hizmetlerden elde edilen hasılat teslimatın gerçekleştiği an muhasebeleştirilmektedir.

Grup, elektrik hizmetini müşteriye ileterek performans yükümlülüğünü yerine getirince geliri muhasebeleştirmektedir.

Grup, aşağıda yer alan 5 temel prensip doğrultusunda hasılatı finansal tablolara almaktadır:

  • a) Müşteri sözleşmelerinin belirlenmesi
  • b) Sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerinin belirlenmesi
  • c) Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi
  • d) İşlem fiyatının sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerine dağıtılması
  • e) Her performans yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi

Grup aşağıdaki şartların tamamınun karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:

  • a) Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uygun olarak) onaylamış ve kendi edimlerini yerine getirmeyi taahhüt etmiştir,
  • b) Devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili her bir tarafın haklarını tanımlanabilmektedir,
  • c) Devredilecek mal veya hizmetler için yapılacak ödeme koşullarını tanımlanabilmektedir,
  • d) Sözleşme özü itibarıyla ticari niteliktedir,
  • e) Grup'un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir. Grup, bir bedelin tahsil edilebilirliğinin muhtemel olup olmadığını değerlendirirken, sadece müşterinin bu bedeli vadesinde ödeyebilme kabiliyetini ve buna ilişkin niyetini dikkate alır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Genel muhasebeleşme ilkeleri (devamı)

Sözleşme başlangıcında Grup, müşteriyle yaptığı sözleşmede taahhüt ettiği hizmetleri değerlendirir ve müşteriye devretmek için verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak tanımlar. Grup ayrıca, sözleşme başlangıcında, her bir edim yükümlülüğünü zamanla ya da zamanın belli bir anında yerine getirip getirmediğini belirler. Grup, işlem fiyatını tespit etmek için sözleşme hükümlerini ve ticari teamüllerini dikkate alır. İşlem fiyatı, Grup'un üçüncü şahıslar adına (örneğin bazı satış vergileri) tahsil edilen tutarlar hariç taahhüt ettiği mal veya hizmetleri müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir.

Kiralamalar

Grup - kiracı olarak

Grup, bir sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama niteliği taşıyıp taşımadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme kiralama niteliği taşımaktadır ya da bir kiralama işlemi içermektedir. Grup, söz konusu değerlendirmeler sonrasında, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına bir kullanım hakkı varlığı ve bir kira yükümlülüğü yansıtır.

Kullanım hakkı varlıkları

Grup, kullanım hakkı varlıklarını kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek hesaplanır ve kiralama borçlarının yeniden ölçülmesi durumunda bu rakam da düzeltilir.

Grup, kullanım hakkı varlıklarını Kulanım hakkı varlıklarında ve kira yükümlülüklerini borçlanmalar içerisinde "Kiralama işlemlerinden borçlar " olacak şekilde finansal durum tablosunda sunmaktadır.

Kısa süreli kiralamalar ve düşük değerli kiralamalar

Grup, kiralama süresi 12 ay veya daha az olan kısa süreli makine kiralamaları ve BT ekipmanı dahil olmak üzere düşük değerli varlıkların kiralamaları için kullanım hakkı varlıklarını ve kiralama borçlarını finansal tablolarına yansıtmamayı tercih etmiştir. Grup, bu kiralamalarla ilişkili kira ödemelerini, kiralama süresi boyunca doğrusal olarak gider olarak finansal tablolara yansıtmıştır.

Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdakileri içerir:

a) kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,

b) kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden, alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar,

c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler, ve

d) dayanak varlığın sökülmesi ve taşınmasıyla, yerleştirildiği alanın restore edilmesiyle ya da dayanak varlığın kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak kiracı tarafından katlanılacak tahmini maliyetler (bu maliyetlerin stok üretimi için katlanıldığı durumlar hariç).

Kiralama işleminin, dayanak varlığın mülkiyetini kiralama süresi sonunda kiracıya devretmesi veya kullanım hakkı varlığı maliyetinin, kiracının bir satın alma opsiyonunu kullanacağını göstermesi durumunda, kullanım hakkı varlığı kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutulur. Diğer durumlarda kullanım hakkı varlığı, kiralamanın fiilen başladığı tarihten başlamak üzere, söz konusu varlığın yararlı ömrü veya kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Ek olarak, kullanım hakkı varlığının değeri periyodik olarak varsa değer düşüklüğü zararları da düşülmek suretiyle azaltılır ve kiralama yükümlülüğünün yeniden ölçümü doğrultusunda düzeltilir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Kiralama yükümlülükleri

Grup kira yükümlülüğünü kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçmektedir. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenemediğinden Grup'un alternatif borçlanma faiz oranı kullanılarak iskonto edilmiştir.

Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:

a) Sabit ödemelerden her türlü kiralama teşvik alacaklarının düşülmesiyle elde edilen tutar

b) İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri,

c) Kalıntı değer taahhütleri kapsamında Grup tarafından ödenmesi beklenen tutarlar,

d) Grup'un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı, ve

e) Kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

Grup kiralamanın fiilen başladığı tarihten sonra, kira yükümlülüğünü aşağıdaki şekilde ölçer:

  • a) Defter değerini, kira yükümlülüğündeki faizi yansıtacak şekilde artırır,
  • b) Defter değerini, yapılan kira ödemelerini yansıtacak şekilde azaltır, ve

c) Defter değerini, varsa yeniden değerlendirmeleri ve yeniden yapılandırmaları yansıtacak şekilde yeniden ölçer. Grup, kira yükümlülüğünün yeniden ölçüm tutarını, kullanım hakkı varlığında düzeltme olarak finansal tablolarına yansıtır.

Kiralamayı uzatma veya sonlandırma opsiyonlarına ilişkin önemli varsayımlar ve tahminler:

Kiralama yükümlülüğü, sözleşmelerdeki uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları dikkate alınarak belirlenmektedir. Sözleşmelerde yer alan uzatma ve erken sonlandırma opsiyonlarının büyük kısmı Grup ve kiralayan tarafından müştereken uygulanabilir opsiyonlardan oluşmaktadır. Grup kiralama süresini, söz konusu uzatma ve erken sonlandırma opsiyonları ilgili sözleşmeye göre Grup'un inisiyatifindeyse ve opsiyonların kullanımı makul derecede kesinse kiralama süresine dâhil ederek belirlemektedir. Eğer şartlarda önemli bir değişiklik olursa yapılan değerlendirme Grup tarafından gözden geçirilmektedir.

Finansman gelirleri ve finansman maliyetleri

Grup'un finansman gelirleri ve finansman maliyetleri arasında aşağıdakiler bulunmaktadır:

  • faiz gelirleri,
  • faiz giderleri,
  • türev işlemlerden kayıp
  • reeskont faiz geliri
  • komisyon giderleri
  • finansal varlık ve finansal borçlardaki kur farkı gelir ve giderleri
  • kiralama işlemlerinden kaynaklanan faiz giderleri

Faiz gelirleri etkin faiz oranı kullanılarak vade sonuna kadar gösterilir ve etkin faiz oranı dikkate alınmaktadır. Faiz gelirleri kar veya zarar tablosu ve kapsamlı gelir tablosunda finansman geliri içine dahil edilir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

iv. Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı):

Gerçeğe uygun değerlerin belirlenmesi

Grup, finansal ve finansal olmayan varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerini hali hazırda mevcut çeşitli muhasebe politikaları ve dipnot açıklamalarına göre belirlemek durumundadır. Gerçeğe uygun değer, değerlemenin veya açıklamanın amacına dair aşağıdaki yöntemlerle belirlenir. Uygunsa, gerçeğe uygun değerin belirlenmesinde kullanılan varsayımlar ilgili varlıkların veya yükümlülüklerin dipnotlarında ek bilgi olarak açıklanır. Seviyelere göre değerleme yöntemleri şu şekilde tanımlanmıştır:

Seviye 1: Özdeş varlıklar ya da borçlar için aktif piyasalardaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatlar;

Seviye 2: Seviye 1'de yer alan kayıtlı fiyatlar dışında kalan ve varlıklar ya da borçlar açısından doğrudan (fiyatlar aracılığıyla) ya da dolaylı olarak (fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki veriler;

Seviye 3: Varlık ya da borçlara ilişkin olarak gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan veriler (gözlemlenebilir nitelikte olmayan veriler).

v. İşletmenin sürekliliği

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla Grup cari dönemde 690.106 TL net dönem karı elde etmiştir. Grup'un dönen varlıkları, kısa vadeli yükümlülüklerini 616.941 TL tutarında aşmaktadır. Grup Yönetimi, konsolide finansal tablolarda kısa vadeli yükümlülüklerin büyük kısmını oluşturan finansal borçların geri ödemelerinin, geçmiş yıllarda olduğu gibi ileriki dönemlerde ağırlıklı bir bölümü Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ("YEKDEM") nedeniyle dövize endeksli olarak üretim yapan santrallerden elde edilecek gelirler sonucunda elde edilecek tahsilatlar ile yapılabileceğini öngörmektedir.

Grup'un tüm elektrik santralleri, devreye girdikleri tarihten bugüne kadar emre amadeliklerinde yüksek bir oran yakalayarak üretimlerini güçlü bir şekilde gerçekleştirmişlerdir.

Grup, santrallerinin, iklimsel şartlarda ters bir etki olmadığı müddetçe, üretimlerine devam edebileceğini, işletmenin sürekliliğini etkileyebilecek bir husus bulunmadığını ve bu sebeple konsolide finansal tablolarını hazırlarken öngörülebilir gelecekte işletmenin sürekliliğini sağlayacak şekilde faaliyetlerini devam ettirebileceğini öngörmektedir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

vi. Önemli muhasebe değerlendirme, tahmin ve varsayımları

Önemli muhasebe politikalarının özeti ve değerlendirme yöntemleri bölümünde belirtilen muhasebe politikalarının uygulanması sürecinde yönetim, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde önemli etkisi olan aşağıdaki yorumları yapmıştır:

Ertelenmiş vergi

Ertelenmiş vergi varlıkları sadece gelecek dönemlerde yeterli vergilendirilebilir karın oluşmasının muhtemel olması durumunda muhasebeleştirilebilir. Vergi avantajının muhtemel olduğu durumda, geçmiş yıllar mali zararları üzerinden ertelenmiş vergi varlığı hesaplanır. Grup, 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi varlığını, sonraki dönemlerde netleştirilebilecek vergi yükümlülüğü doğuran yeterli karın oluşmasının kuvvetle muhtemel olması sebebiyle kaydetmiştir. Ancak Grup, ertelenmiş vergi varlığının bir kısmının veya tamamımın sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar etmenin muhtemel olmadığı ölçüde ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değerini azaltmaktadır (Not 25).

Riskten korunma amaçlı araçlar

Döviz kurlarındaki değişimlerden kaynaklanan kur farkı kar ve zararlarının Grup finansal tabloları üzerindeki etkisinin muhasebenin dönemsellik ilkesi kapsamında yansıtılmasını teminen; Grup TFRS 9 kapsamında Finansal Riskten Korunma Muhasebesi uygulanmaktadır. Grup, döviz bazlı yatırım kredisini gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini ABD Doları cinsinden gelirleri nedeniyle maruz kalınan ABD Doları/TL spot kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmaktadır. Grup, bu kapsamda gerçekleştirdiği etkinlik testi sonucunda söz konusu işlemin tamamının etkin olduğunu belirlemiş ve nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamıştır.

Şerefiye değer düşüklüğü tespit çalışmaları

Nakit üreten birimler ile ilişkilendirilen şerefiye tutarları Dipnot 2 iii' de belirtildiği üzere yılda bir kez veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü tespit çalışmasına tabi tutulmaktadır. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değeri, kullanım değeri veya satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değer hesaplamaları temel alınarak belirlenmiştir. Aşağıda detayları belirtilen ve nakit üreten birimler bazında gerçekleştirilen değer düşüklüğü testleri sonucunda 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla şerefiye tutarlarında herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.

Imbat Enerji A.Ş

Imbat Enerji A.Ş.'nin faaliyetleri ayrı birer nakit üreten birim olarak değerlendirilmiş ve söz konusu NYB'lerin geri kazanılabilir değerleri, gerçeğe uygun değer hesaplamalarına göre tespit edilmiştir. Gerçeğe uygun değer hesaplamaları lisans ömrü boyunca gerçekleşecek nakit akış projeksiyonlarını içermekte olup, ABD Doları bazında tespit edilen projeksiyonlar, Grup yönetimi tarafından hazırlanan uzun vadeli planlara dayanmaktadır. Şerefiye değer düşüklüğü: Şerefiye değer düşüklüğü değerlendirmesinde, santrallerin gerçeğe uygun değer hesaplamalarında kullanılan tahmin ve varsayımlar kullanılmaktadır. Söz konusu tahmin ve varsayımlar "santrallerin yeniden değerlenmesi" kısmında açıklanmıştır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

2. Konsolide finansal tabloların sunumuna ilişkin esaslar (devamı)

vi. Önemli muhasebe değerlendirme, tahmin ve varsayımları (devamı)

Santrallerin yeniden değerlenmesi

Grup, santrallerin gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmesi hususunda TMS 16'da yer alan uygulama yöntemlerinden yeniden değerleme modelini muhasebe politikası olarak seçmiştir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup, bağımsız bir değerleme şirketinden değerleme raporu temin etmiş ve santrallerini konsolide finansla tablolarında yeniden değerlenmiş tutarları üzerinden göstermiştir.

Değerleme çalışmalarında "gelir indirgeme yöntemi- İNA Analizi" uygulanmıştır. Gelir indirgeme yöntemi- "İNA Analizi" çerçevesinde değerlemeyi etkileyen en temel varsayımlar; (i) gelecekte beklenen nakit akımlarını bugüne indirgemek için kullanılan vergi sonrası ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti oranı (iskonto oranı); ortalama YEKDEM ve piyasa elektrik satış fiyatı ve (iii) elektrik üretim miktarıdır. Bu varsayımların sözkonusu değerleme çalışmasında kullanılan değerleri aşağıdaki gibidir. YEKDEM'e tabi olunan dönemde YEKDEM ve piyasa elektrik satışı fiyatı arasında her şartta YEKDEM satış fiyatı dikkate alınmıştır.

  • İskonto oranı: %10,6
  • Ortalama piyasa elektrik satış fiyatı (ABD Doları c /kWh, nominal): 8,62 (ilk beş projeksiyon yılı ortalaması dönemindeki ortalama fiyattır) 2029 yılı ve sonrasında yıllık ortalama %2,5 oranında artırılmıştır.
  • YEKDEM elektrik satış fiyatı aralığı (ABD Doları c /kWh, reel): 7,3 13,74
  • Toplam yıllık elektrik üretim miktarı: 1.787 GWh (ilk projeksiyon yılı)

Modellerde kullanılan ağırlıklı sermaye maliyet oranının %10 oranında artması veya azalması durumunda, diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayıldığında, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen santrallerin gerçeğe uygun değeri 3.421.375 bin TL azalacak veya 3.667.076 bin TL artacaktır.

Modellerde kullanılan elektrik satış fiyatının %10 oranında artması veya azalması durumunda, diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayıldığında, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen santrallerin gerçeğe uygun değeri 3.870.829 bin TL azalacak veya 3.867.816 bin TL artacaktır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

3. Bölümlere göre finansal raporlama

Maddi duran varlıklar için finansal bilgiler santral bazında Grup karar alma mekanizmasını oluşturan üst yönetim üyelerine sağlanmaktadır. Sağlanan bu bilgi, gerçeğe uygun değerleme kazançları/kayıpları içermektedir. Bölümlere göre raporlamanın bazını Hidroelektrik santralleri, Rüzgar Enerjisinden Elektrik üreten santraller ve Güneş Enerjisinden Elektrik üreten santraller, Toptan Elektrik satışı ve diğer oluşturmaktadır. Elektrik üretim kaynağı bazında benzer yapıdaki bölümler birlikte raporlanmaktadır. Grup, bölümlerin finansal performansını ölçebilmek için bölümler bazında raporlamanın en yararlı sunum olduğunu düşünmektedir.

Bölümler risk ve getiri açısından farklı ekonomik durumlardan ve farklı faaliyetlerden etkilendikleri için ayrı ayrı yönetilmektedir. Faaliyet bölümleri raporlaması işletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciilerine yapılan raporlamayla yeknesaklığı sağlayacak biçimde düzenlenmiştir. İşletmenin faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii bölüme tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümün performansının değerlendirilmesinden sorumludur.

Grup'un bu piyasada çeşitli kategorilerde faaliyet gösteren şirketleri olduğu için finansal tablo okuyucusuna tarafsız ve şeffaf bilgi verebilmek amacıyla, bölümlere göre raporlamasını yapmaktadır.

Grup yönetimi, Grup'un raporlanabilir bölümlerini elektrik üretim türündeki santraller bazında izlemektedir. Finansman kaynaklarının dağılımı ve buna yönelik ihtiyaçların hangi bölümlerle ilişkilendirileceğine yönelik kararlar yine yönetim tarafından bu bölümlere göre verilmektedir. Her raporlanabilir bölüm için uygulanan muhasebe politikaları, TFRS'ye göre hazırlanmış konsolide finansal tablolarla uyumludur. Grup'un raporlanabilir bölümlerine ilişkin detaylı bilgiler aşağıda sunulmuştur. Grup'un 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla sona eren dönemlere ilişkin bölüm varlık ve yükümlülükleri ile 30 Eylül 2024 ve 30 Eylül 2023 tarihinde sona eren döneme ait kar veya zarar tablosu bilgileri faaliyet bölümleri bazında aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

3. Bölümlere göre finansal raporlama (devamı)

30 Eylül 2024 HES
Grubu
GES
Grubu
RES
Grubu
Elektrik
Toptan
Diğer(*) Toplam Konsolidasyon
düzeltmeleri ve
sınıflamalar
Konsolide
Toplam
Hasılat 945.535 764.960 2.091.792 - 6.468 3.808.755 (143) 3.808.612
Satışların maliyeti (-) (878.289) (358.550) (1.487.836) (29) (1.284) (2.725.988) (288.334) (3.014.322)
Brüt kar/(zarar) 67.246 406.410 603.956 (29) 5.184 1.082.767 (288.477) 794.290
Genel yönetim giderleri (-) (22.136) (8.802) (9.331) (25.057) (122.175) (187.501) 8.359 (179.142)
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 4.253 12.796 9.126 11 - 26.186 50.426 76.612
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) (15.189) - (4.697) - (6.283) (26.169) 22.193 (3.976)
Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) - - (71.732) - - (71.732) - (71.732)
Finansman geliri/gideri öncesi faaliyet karı/(zararı) 34.174 410.404 527.322 (25.075) (123.274) 823.551 (207.499) 616.052
Finansman gelirleri 38.161 133.922 517.372 47.387 148.140 884.982 (180.784) 704.198
Finansman giderleri (-) (481.005) (215.696) (1.141.729) 694 (548.851) (2.386.587) 379.966 (2.006.621)
Parasal kazanç/(kayıp) 968.437 (50.033) 61.636 - - 980.040 (485.425) 494.615
Vergi öncesi kar/(zarar) 559.767 278.597 (35.399) 23.006 (523.985) 301.986 (493.742) (191.756)
Sürdürülen faaliyetler vergi geliri/(gideri) 647.520 93.401 221.906 87 4.998 967.912 (77.982) 889.930
- Dönem vergi gideri - (7.141) (621) - - (7.762) - (7.762)
- Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) 647.520 100.542 222.527 87 4.998 975.674 (77.982) 897.692
Net dönem karı/(zararı) 1.207.287 371.998 186.507 23.093 (518.987) 1.269.898 (571.724) 698.174
Amortisman ve itfa payı giderleri 518.705 295.321 751.825 20.014 7.639 1.593.504 19.394 1.612.898
Yatırım harcamaları 4.555 3.477 245.057 - - 253.089 - 253.089
30 Eylül 2024
Bölüm varlıkları 27.741.671 6.493.191 24.404.824 307.406 3.704.428 62.651.520 (15.396.591) 47.254.929
Bölüm yükümlülükleri 4.179.889 2.357.626 9.456.674 215.629 3.082.457 19.292.275 (2.452.685) 16.839.590

(*) Akfen Yenilenebilir tutarlarından oluşmaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

3. Bölümlere göre finansal raporlama (devamı)

30 Eylül 2023 HES
Grubu
GES
Grubu
RES
Grubu
Elektrik
Toptan
Diğer(*) Toplam Konsolidasyon
düzeltmeleri ve
sınıflamalar
Konsolide
Toplam
Hasılat 1.192.367 903.927 2.392.047 403 - 4.488.744 90.887 4.579.631
Satışların maliyeti (-) (815.799) (368.089) (1.418.839) (772) (1.845) (2.605.344) (433.906) (3.039.250)
Brüt kar/(zarar) 376.568 535.838 973.208 (369) (1.845) 1.883.400 (343.019) 1.540.381
Genel yönetim giderleri (-) (29.671) (7.705) (10.839) (12.037) (88.951) (149.203) 2.819 (146.384)
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 10.727 26.047 93.945 205 3.560 134.484 (103.833) 30.651
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) (13.083) (59.337) (408) (158) 49.312 (23.674) 131 (23.543)
Yatırım faaliyetlerinden gelirler 78.258 - - - - 78.258 - 78.258
Finansman geliri/gideri öncesi faaliyet
karı/(zararı)
422.799 494.843 1.055.906 (12.359) (37.924) 1.923.265 (443.902) 1.479.363
Finansman gelirleri 173.381 304.502 887.432 10.778 33.634 1.409.727 93.761 1.503.488
Finansman giderleri (-) (1.588.177) (318.425) (1.280.131) - (219.750) (3.406.483) 1.061.461 (2.345.022)
Parasal kazanç/(kayıp) 1.506.053 99.888 720.801 4.838 - 2.331.580 (626.529) 1.705.051
Vergi öncesi kar/(zarar) 514.056 580.808 1.384.008 3.257 (224.040) 2.258.089 84.791 2.342.880
Sürdürülen faaliyetler vergi (gideri)/geliri (446.182) (169.769) (505.549) 938 1.032 (1.119.530) (145.263) (1.264.793)
- Dönem vergi gideri - (12.746) - - - (12.746) - (12.747)
- Ertelenmiş vergi (gideri)/geliri (446.182) (157.022) (505.549) 938 1.032 (1.106.783) (145.263) (1.252.046)
Net dönem karı/(zararı) 67.874 411.039 878.459 4.195 (223.008) 1.138.559 (60.472) 1.078.087
Amortisman ve itfa payı giderleri
Yatırım harcamaları
512.782
3.903
275.783
223
772.607
94.841
2.244
1.670
293
916
1.563.709
101.553
8.873
-
1.572.582
101.553
31 Aralık 2023
Bölüm varlıkları 27.632.348 6.846.336 24.364.218 158.240 2.843.186 61.844.328 (14.863.936) 46.980.392
Bölüm yükümlülükleri 5.641.388 3.108.161 10.995.149 60.337 1.426.909 21.231.944 (2.011.178) 19.220.766

(*) Akfen Yenilenebilir tutarlarından oluşmaktadır.

4. Nakit ve nakit benzerleri

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Kasa 718 548
Banka mevduatları
-Vadesiz mevduatlar 1.141.766 6.789
Diğer nakit ve nakit benzerleri (*) 94.025 129.711
Proje, rezerv ve temlik (**) 1.473.418 1.413.354
Nakit ve nakit benzerleri 2.709.927 1.550.402
Proje, rezerv ve temlik (**) (1.473.418) (1.413.354)
Nakit akış tablolarında nakit ve nakit benzerleri 1.236.509 137.048

(*) 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla diğer nakit ve nakit benzerleri gecelik repo bakiyelerinden oluşmaktadır. (**) Grup'un projelerini finanse etmek için bankalarla yaptığı anlaşmalara dair çeşitli proje, rezerve ve temlik hesapları bulunmaktadır. Bu hesaplar yalnızca anlaşmaların hüküm ve koşullarında belirtilen amaçlar için kullanılabilir.

Grup'un 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla vadeli mevduatı bulunmamaktadır.

Grup'un 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla vadesiz mevduatlarının ayrıntıları aşağıda belirtilmiştir:

30 Eylül 31 Aralık
Para birimi 2024 2023
ABD Doları 987.621 4.126
Avro 153.377 1.350
TL 655 1.244
Diğer 113 68
Toplam vadesiz mevduatlar 1.141.766 6.789

Grup'un proje, rezerv ve temlik hesapları ve faiz oranlarının ayrıntıları aşağıda belirtilmiştir:

Para birimi Vade Faiz oranı % 30 Eylül
2024
ABD Doları Ekim 2024 0,01 – 3,75 1.401.369
TL Ekim 2024 41,00 - 45,00 3.316
Vadeli mevduatlar 1.404.685
ABD Doları 52.833
Avro 9.376
TL 6.524
Vadesiz mevduatlar 68.733
Toplam proje, rezerv ve temlik 1.473.418
Para birimi Vade Faiz oranı % 31 Aralık
2023
ABD Doları Ocak 2024 0,01 - 4,00 1.256.205
TL Ocak 2024 18,00 - 44,00 72.869
Avro Ocak 2024 3,00 20.495
Vadeli mevduatlar 1.349.568
ABD Doları 40.929
TL 11.356
Avro 11.500
Vadesiz mevduatlar 63.786
Toplam proje, rezerv ve temlik 1.413.354

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

4. Nakit ve nakit benzerleri (devamı)

Grup'un finansal varlıkları ve yükümlülükleri için kur, faiz oranı, riskleri ve duyarlılık analizleri dipnot 29'da açıklanmıştır.

5. Finansal borçlanmalar

Banka Kredileri

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla banka kredilerinin detayı aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Uzun vadeli teminatlı banka kredilerinin kısa vadeli kısımları 2.616.645 3.236.800
Uzun vadeli teminatlı banka kredileri 7.401.376 9.766.748
Toplam banka kredileri 10.018.021 13.003.548

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla açık olan banka kredilere ilişkin vade ve şartlar aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 Para Nominal Faiz Vade Nominal Defter
Birimi Oranı % Tarihi değeri değeri
Teminatlı Banka Kredileri (1) ABD Doları 5,9 2025 1.319.433 1.361.275
Teminatlı Banka Kredileri (2) ABD Doları 6,5 2033 291.705 294.930
Teminatlı Banka Kredileri (3) ABD Doları 5,6 2024 - -
Teminatlı Banka Kredileri (4) ABD Doları 3,5+değişken faiz 2027 18.726 18.815
Teminatlı Banka Kredileri (5) ABD Doları 3,5+değişken faiz 2027 2.422 2.428
Teminatlı Banka Kredileri (5) ABD Doları 3,5+değişken faiz 2027 3.068 3.043
Teminatlı Banka Kredileri (5) ABD Doları 2,0+değişken faiz 2030 159.574 165.253
Teminatlı Banka Kredileri (5) Avro 3,0+değişken faiz 2026 10.138 10.781
Teminatlı Banka Kredileri (6) Avro 3,0+değişken faiz 2025 2.001 2.061
Teminatlı Banka Kredileri (6) Avro 3,0+değişken faiz 2026 7.604 8.004
Teminatlı Banka Kredileri (4) Avro 3,0+değişken faiz 2026 760 807
Teminatlı Banka Kredileri (4) Avro 3,0+değişken faiz 2027 2.350 2.536
Teminatlı Banka Kredileri (7) ABD Doları 5,35+değişken faiz 2032 907.951 1.005.572
Teminatlı Banka Kredileri (7) ABD Doları 0,90+değişken faiz 2032 3.775.951 4.205.502
Teminatlı Banka Kredileri (8) ABD Doları 5,45+değişken faiz 2030 605.754 658.196
Teminatlı Banka Kredileri (8) ABD Doları 5,55+değişken faiz 2032 663.553 725.681
Teminatlı Banka Kredileri (9) ABD Doları 6,95 2031 1.524.502 1.553.137
Toplam 9.295.492 10.018.021

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. Finansal borçlanmalar (devamı)
31 Aralık 2023 Para
Birimi
Nominal Faiz
Oranı %
Vade
Tarihi
Nominal
Değeri
Defter
değeri
Teminatlı Banka Kredileri (1) ABD Doları 5,9 2025 1.934.969 1.966.289
Teminatlı Banka Kredileri (2) ABD Doları 6,5 2033 380.258 391.109
Teminatlı Banka Kredileri (3) ABD Doları 5,6 2024 16.412 16.875
Teminatlı Banka Kredileri (4) ABD Doları 3,5+değişken faiz 2027 31.454 31.726
Teminatlı Banka Kredileri (5) ABD Doları 3,5+değişken faiz 2027 3.315 3.277
Teminatlı Banka Kredileri (5) ABD Doları 3,5+değişken faiz 2027 4.800 4.797
Teminatlı Banka Kredileri (5) ABD Doları 2,0+değişken faiz 2030 212.030 218.181
Teminatlı Banka Kredileri (5) Avro 3,0+değişken faiz 2026 14.752 15.644
Teminatlı Banka Kredileri (6) Avro 3,0+değişken faiz 2025 6.987 7.338
Teminatlı Banka Kredileri (6) Avro 3,0+değişken faiz 2026 13.276 14.148
Teminatlı Banka Kredileri (4) Avro 3,0+değişken faiz 2026 1.106 1.171
Teminatlı Banka Kredileri (4) Avro 3,0+değişken faiz 2027 3.232 3.479
Teminatlı Banka Kredileri (7) ABD Doları 5,35+değişken faiz 2032 1.152.112 1.259.948
Teminatlı Banka Kredileri (7) ABD Doları 0,90+değişken faiz 2032 4.801.579 5.339.315
Teminatlı Banka Kredileri (8) ABD Doları 5,45+değişken faiz 2030 805.474 869.017
Teminatlı Banka Kredileri (8) ABD Doları 5,55+değişken faiz 2032 864.573 938.665
Teminatlı Banka Kredileri (9) ABD Doları 6,95 2031 1.904.542 1.922.569
Toplam 12.150.871 13.003.548

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 itibarıyla banka kredilerinin ayrıntıları aşağıdaki şekildedir:

(1) Bu kredilere karşılık teminat olarak proje finansmanı kapsamında; borçlu HES Şirketleri Elen, Bt Bordo ve Yeni Doruk firmalarının sermayesinin %100'üne tekabül eden paylarının tamamı kredi verene rehnedilmiştir. Hisse rehnine ilaveten, krediler aşağıdaki şekillerde güvenceye alınmıştır:

  • Elen, Bt Bordro ve Yenidoruk hesaplarında hesap rehni
  • Proje gelirlerinin ve alacaklarının temliki
  • Ticari işletme rehni
  • Gayrimenkul üzerinde I. dereceden ipotek tesisi
  • Elektrik üretim lisansı devir taahhütnamesi
  • Ardıl alacak devir ve temliki

Ayrıca, kredi kapsamındaki borçlu şirketler Elen, Bt Bordo ve Yeni Doruk birbirlerine çapraz destekleme garantisi vermişlerdir. Buna ilave olarak, Akfen ve Akfen Yenilenebilir kredi vadesi boyunca kredinin geri ödenmesini garanti eder.

(2) HES Şirketlerin'den HHK kredilerine karşılık teminat olarak proje finansmanı kapsamında borçlu şirket HHK sermayesinin %100'üne tekabül eden paylarının tamamı rehnedilmiştir. Hisse rehnine ilaveten, krediler aşağıdaki şekillerde güvenceye alınır:

  • HHK hesaplarında hesap rehni
  • Proje gelirlerinin ve alacaklarının temliki
  • Ticari işletme rehni
  • Gayrimenkul üzerinde I. dereceden ipotek tesisi
  • Ardıl alacak devir ve temliki

Akfen kredi vadesi boyunca kredinin geri ödenmesini garanti etmektedir.

(3) Yeşilvadi Elektrik Üretim A.Ş ve Murel Elektrik Üretim San. ve Tic. A.Ş. GES projelerinin finansmanı için kullanılmıştır. Kredinin teminatları proje gelirlerinin temliki, ipotek ve Akfen Yenilenebilir'in kredi vadesi boyunca garantisinden oluşmaktadır.

5. Finansal borçlanmalar (devamı)

(4) Yeşilvadi Elektrik Üretim A.Ş. ve Farez Elektrik Üretim San. ve Tic A.Ş. GES projelerinin ve Solentegre Enerji Yatırımları Ticaret A.Ş. lisanssız GES projelerinin finansmanı için kullanılmıştır. Kredinin teminatları proje gelirlerinin temliki, ipotek ve Akfen Yenilenebilir'in kredi vadesi boyunca garantisinden oluşmaktadır.

(5) Solentegre Enerji Yatırımları Ticaret A.Ş. lisanslı GES projelerinin finansmanı için kullanılmıştır. Kredinin teminatları proje gelirlerinin temliki, ipotek ve Akfen Yenilenebilir'in kredi vadesi boyunca garantisinden oluşmaktadır.

(6) Günova Elektrik Üretim San. Ve Ticaret A.Ş.ve Yeşildere Elektrik Üretim A.Ş. projelerinin finansmanı için kullanılmıştır. Kredinin teminatları proje gelirlerinin temliki, ipotek ve Akfen Yenilenebilir'in kredi vadesi boyunca garantisinden oluşmaktadır.

(7) Bu kredilere karşılık teminat olarak proje finansmanı kapsamında; borçlu şirketler Derbent, Isıder, Korda ve Kovancı'nin sermayelerinin herbirinin %100'üne tekabül eden paylarının tamamı kredi verenlere rehnedilmiştir. Proje finansmanı kapsamında kullanılan ECA ("İhracat Kredi Ajansı") kredisi için garanti olarak banka teminat mektubu verilmiştir. Bunlara ilave olarak, borçlular tarafından kreditörlere aşağıdaki teminatlar verilmiştir:

  • Hesap rehni
  • Proje gelirlerinin ve alacaklarının temliki
  • Taşınır rehinleri ve gayrimenkul ipotekleri
  • Ardıl alacakların devir ve temliki,
  • Faiz takas işlemi sözleşmelerinden kaynaklı hak ve alacakların devri,

Kredi vadesi boyunca kredi alanların birbirine çapraz garantörlüğü bulunmaktadır. Kredi sözleşmesindeki belirli şartlar gerçekleşene kadar Akfen ve Akfen Yenilenebilir garantörlüğü bulunmaktadır.

(8) Bu kredilere karşılık teminat olarak proje finansmanı kapsamında; kredi alanlar olarak Yaysun, MT Doğal, Omicron, Me-Se, PSI ve IOTA firmalarının ve Kredi Alanlar ile birlikte krediden faydalanan lisanssız Amasya – Tokat firmalarının sermayesinin %100'üne tekabül eden paylarının tamamı kredi verenlere rehnedilmiştir. Hisse rehnine ilaveten, kredi alanlar tarafından kreditörlere aşağıdaki teminatlar verilmiştir:

  • Hesap rehni
  • Proje gelirlerinin ve alacaklarının temliki
  • Taşınır rehni ve gayrimenkul ipotekleri
  • Ardıl alacakların devir ve temliki,
  • Faiz takas işlemi sözleşmelerinden kaynaklı hak ve alacakların devri,

Kredi alanların ve lisanssız proje firmalarının birbirlerine kredi vadesi süresince çapraz garantörlüğü bulunmaktadır. Kredi sözleşmesindeki belirli şartlar gerçekleşene kadar Akfen ve Akfen Yenilenebilir garantörlüğü bulunmaktadır. Ancak, Akfen'in garantörlüğü lisanssız projelerde kredi vadesi süresince bulunmaktadır.

(9) Bu kredilere karşılık teminat olarak proje finansmanı kapsamında; kredi alan İmbat firmasının sermayesinin %100'üne tekabül eden paylarının tamamı kredi verenlere rehnedilmiştir. Buna ek olarak kreditörlere aşağıdaki teminatlar verilmiştir:

  • Hesap rehni

  • Proje gelirlerinin ve alacaklarının temliki

  • Taşınır rehni ve gayrimenkul ipotekleri
  • Ardıl alacakların devir ve temliki,

Kredi sözleşmesindeki belirli şartlar gerçekleşene kadar Akfen Yenilenebilir ve Akfen Holding garantörlüğü bulunmaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

5. Finansal borçlanmalar (devamı)

Asıl vadelere göre Grup'un banka kredilerinin itfa tabloları aşağıda sunulmuştur:

Nominal değer Defter değeri
30 Eylül 31 Aralık 30 Eylül 31 Aralık
2024 2023 2024 2023
1 yıldan kısa 1.994.571 2.421.113 2.616.645 3.236.801
1-2 yıl arası 1.637.028 2.286.284 2.001.427 2.729.123
2-3 yıl arası 1.088.569 1.348.783 1.309.455 1.629.952
3-4 yıl arası 1.106.445 1.263.967 1.180.874 1.388.816
5 yıl ve sonrası 3.468.879 4.830.724 2.909.620 4.018.856
Toplam 9.295.492 12.150.871 10.018.021 13.003.548

Kiralama işlemlerinden borçlar

30 Eylül 2024 Para Birimi Nominal Faiz
Oranı %
Kısa
vadeli
Uzun
vadeli
Kiralama işlemlerinden borçlar TL 16,22 28.898 251.328
31 Aralık 2023 Para Birimi Nominal Faiz
Oranı %
Kısa
vadeli
Uzun
vadeli
Kiralama işlemlerinden borçlar TL 16,22 26.043 340.092

Finansal borçlanmaların 30 Eylül 2024 ve 2023 dönemleri içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:

2024 2023
Dönem başı itibari ile finansal borçlanmalar 13.369.685 12.551.467
Ödenen banka kredileri (1.094.279) (1.438.392)
Ödenen faiz (391.225) (631.376)
Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları (44.131) (36.305)
Tahakkuk 305.207 933.351
Kur farkı gideri 914.873 5.146.347
Parasal kazanç (2.761.882) (1.036.500)
Dönem sonu itibari ile finansal borçlanmalar 10.298.247 15.488.593

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

6. Ticari ve diğer alacaklar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un kısa vadeli ticari alacakları aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 352.705 635.375
Şüpheli ticari alacaklar 22.586 25.914
Şüpheli ticari alacak karşılığı (-) (22.586) (25.914)
Kısa vadeli ticari alacaklar 352.705 635.375

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla sona eren dönemlerine ait değer düşüklüğü karşılığı hareketleri aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 30 Eylül
2024 2023
Açılış bakiyesi 25.914 14.492
Dönem içinde ayrılan/iptal edilen karşılık 2.182 10.887
Parasal kayıp (5.510) 1.250
Kapanış bakiyesi 22.586 26.629

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla vadesi geçmiş ilişkili olmayan taraflardan ticari alacaklarının vade dağılımı ve değer düşüklüğü aşağıdaki gibidir:

30 Eylül
2024
31 Aralık
2023
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş 22.586 25.914
Toplam vadesi geçmiş alacaklar 22.586 25.914

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un uzun vadeli ticari alacakları aşağıdaki gibidir:

30 Eylül
2024
31 Aralık
2023
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar - 3.634
Uzun vadeli ticari alacaklar - 3.634

Grup'un finansal varlıkları ve yükümlülükleri için kur, kredi riskleri ve duyarlılık analizleri dipnot 29'da açıklanmıştır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

6. Ticari ve diğer alacaklar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un diğer alacakları aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Ticari olmayan diğer alacaklar 953 282
Kısa vadeli diğer alacaklar 953 282
30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Verilen depozito ve teminatlar 18.067 18.175
Ticari olmayan diğer alacaklar 4.105 5.919
Uzun vadeli diğer alacaklar 22.172 24.094

7. Ticari ve diğer borçlar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un ticari borçları aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 552.611 530.412
İlişkili taraflara ticari borçlar (Not: 27) 34 26.692
Kısa vadeli ticari borçlar 552.645 557.104

Grup'un borçlarına ilişkin kur ve likidite riski dipnot 29'da açıklanmıştır.

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un diğer borçları aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Ödenecek vergi ve fonlar 79.210 68.506
Kısa vadeli diğer borçlar 79.210 68.506
30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
İlişkili taraflara diğer borçlar (Not: 27) 1.851.997 -
Ticari olmayan diğer borçlar 64 -
Uzun vadeli diğer borçlar 1.852.061 -

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

8. Maddi duran varlıklar

30 Eylül 2024 tarihinde sona eren dönem için maddi duran varlık ve ilişkili birikmiş amortisman hareketleri aşağıda sunulmuştur:

1 Ocak
2024
İlaveler Çıkışlar 30 Eylül
2024
Maliyet:
Santraller 45.873.092 28.452 - 45.901.544
Taşıtlar 9.903 2.992 - 12.895
Döşeme ve demirbaşlar 48.366 4.148 (88) 52.426
Özel maliyetler 29.586 472 - 30.058
Yapılmakta olan yatırımlar(*) 185.099 213.962 (71.732) 327.329
Toplam 46.146.046 250.026 (71.820) 46.324.252
Birikmiş amortisman:
Santraller 6.198.105 1.516.373 7.714.478
Taşıtlar 3.935 1.556 - 5.491
Döşeme ve demirbaşlar 33.410 8.607 (23) 41.994
Özel maliyetler 25.517 401 25.918
Toplam 6.260.967 1.526.937 (23) 7.787.881
Net defter değeri 39.885.079 (1.276.911) (71.797) 38.536.371

30 Eylül 2024 tarihinde sona eren dönemde amortisman giderleri sırayla 1.525.547 TL satışların maliyeti, 1.389 TL genel yönetim giderleri içerisinde gösterilmiştir.

Maddi duran varlıklar üzerinde bulunan teminat, rehin ve ipotekler Dipnot 5 ve Dipnot 12'de sunulmuştur.

30 Eylül 2024 ve 30 Eylül 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un sahip olduğu santrallere ilişkin değer hiyerarşisi 3. Seviye'dir.

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde aktifleştirilmiş borçlanma maliyeti bulunmamaktadır.

(*) 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla yapılmakta olan yatırımlar mevcut elektrik üretim tesislerinde gerçekleştirilen idame yatırımlarından oluşmaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları

(Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

8. Maddi duran varlıklar (devamı)

30 Eylül 2023 itibarıyla maddi duran varlık ve ilişkili birikmiş amortisman hareketleri aşağıda sunulmuştur:

1 Ocak
2023
İlaveler Çıkışlar 30 Eylül
2023
Maliyet:
Santraller 42.794.570 9.779 - 42.804.349
Taşıtlar 5.750 - - 5.750
Döşeme ve demirbaşlar 43.421 4.031 (85) 47.367
Özel maliyetler 29.284 102 - 29.386
Yapılmakta olan yatırımlar 37.278 87.631 - 124.909
Toplam 42.910.303 101.543 (85) 43.011.761
Birikmiş amortisman:
Santraller 5.291.475 1.472.767 - 6.764.242
Taşıtlar 2.639 920 - 3.559
Döşeme ve demirbaşlar 28.327 3.743 (37) 32.033
Özel maliyetler 24.999 393 - 25.392
Toplam 5.347.440 1.477.823 (37) 6.825.226
Net defter değeri 37.562.863 (1.376.280) (48) 36.186.535

30 Eylül 2023 tarihinde sona eren dönemde amortisman giderleri sırayla 1.476.517 TL satışların maliyeti, 1.306 TL genel yönetim giderleri içerisinde gösterilmiştir.

Maddi duran varlıklar üzerinde bulunan teminat, rehin ve ipotekler Dipnot 5 ve Dipnot 12'de sunulmuştur.

30 Eylül 2023 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar üzerinde aktifleştirilmiş borçlanma maliyeti bulunmamaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

9. Maddi olmayan duran varlıklar

Maddi olmayan duran varlıkların ve birikmiş itfa paylarının 30 Eylül 2024 tarihinde sona eren dönem içindeki hareketleri aşağıda sunulmuştur:

1 Ocak
2024
İlaveler 30 Eylül
2024
Maliyet:
Haklar 3.808.218 - 3.808.218
Şerefiye(*) 212.494 - 212.494
Diğer maddi olmayan duran varlıklar 214.071 3.063 217.134
Toplam 4.234.783 3.063 4.237.846
Birikmiş itfa payı:
Haklar 656.640 60.749 717.389
Diğer maddi olmayan duran varlıklar 53.780 12.624 66.404
Toplam 710.420 73.373 783.793
Net defter değeri 3.524.363 (70.310) 3.454.053

Maddi olmayan duran varlık tablosundaki cari yıl itfa payı giderlerinin tamamı satışların maliyeti içerisinde gösterilmiştir.

Maddi olmayan duran varlıkların ve birikmiş itfa paylarının 30 Eylül 2023 tarihinde sona eren dönem içindeki hareketleri aşağıda sunulmuştur:

1 Ocak
2023
İlaveler 30 Eylül
2023
Maliyet:
Haklar 3.808.219 - 3.808.219
Şerefiye(*) 212.493 - 212.493
Diğer maddi olmayan duran varlıklar 214.063 15 214.078
Toplam 4.234.775 15 4.234.790
Birikmiş itfa payı:
Haklar 575.874 60.630 636.504
Diğer maddi olmayan duran varlıklar 44.358 12.551 56.909
Toplam 620.232 73.181 693.413
Net defter değeri 3.614.543 (73.166) 3.541.377

(*) RES Şirketlerin'den İmbat Enerji A.Ş'nin, Zorlu Enerji Elektrik Üretim A.Ş.'ni satın alımı sırasında ortaya çıkan şerefiye rakamıdır.

Maddi olmayan duran varlık tablosundaki itfa payı giderlerinin tamamı satışların maliyeti içerisinde gösterilmiştir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

10. Kullanım hakkı varlıkları

30 Eylül 2024 ve 30 Eylül 2023 itibarıyla kullanım hakkı varlıklarının hareketleri aşağıda sunulmuştur:

1 Ocak
2024
Girişler Çıkışlar 30 Eylül
2024
Maliyet
Arsa(*) 743.712 - - 743.712
Toplam 743.712 - - 743.712
Birikmiş itfa payı
Arsa(*) 71.823 12.588 - 84.411
Toplam 71.823 12.588 - 84.411
Net defter değeri 671.889 (12.588) - 659.301
1 Ocak
2023
Girişler Çıkışlar 30 Eylül
2023
Maliyet
Arsa(*) 737.728 - (3.839) 733.889
Toplam 737.728 - (3.839) 733.889
Birikmiş itfa payı
Arsa(*) 52.821 21.578 - 74.399
Toplam 52.821 21.578 - 74.399
Net defter değeri 684.907 (21.578) (3.839) 659.489

(*) Santrallere ilişkin arsa kiraları ve orman izinlerinden oluşmaktadır.

Kullanım hakkı varlıklarının cari yıl itfa payı giderlerinin tamamı satışların maliyeti içerisinde gösterilmiştir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

11. Karşılıklar

11.1 Çalışanlara sağlanan faydalar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla çalışanlara sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
İzin yükümlülüğü karşılığı - kısa vadeli 11.821 10.988
Kıdem tazminat karşılığı - uzun vadeli 51.946 51.576
Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar 63.767 62.564

Grup, mevcut sosyal mevzuata uygun olarak, Grup ile bir yıllık hizmet süresini tamamlayan ve emeklilik dolayısıyla veya istifa ve kötü davranış dışındaki nedenlerle istihdamı sona eren her çalışan için birikmiş tazminat ödemekle yükümlüdür.

Grup, işten ayrılan ve kıdem tazminatı almaya hak kazanan personele dair deneyimlerini kullanmasından kaynaklanan ve devlet tahvillerinin finansal tablo tarihiitibarıyla mevcut piyasa getirisini kullanarak iskonto uygulanan faktörlere dayanarak bir yükümlülüğü yansıtmaktadır. Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un çalışanlarının emekli olması durumunda gelecekteki tahmini muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanmıştır.

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlere ait izin yükümlülüğü hareketler aşağıdaki gibidir:

30 Eylül
2024
30 Eylül
2023
Dönem başı bakiye 10.988 7.625
Cari dönem artış 7.432 9.687
Dönem içinde ödenen (3.699) (2.931)
Parasal kazanç (2.900) (2.998)
Dönem sonu bakiye 11.821 11.383

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlere ait kıdem tazminat karşılığı hareketleri aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 30 Eylül
2024 2023
Dönem başı bakiye 51.576 48.105
Faiz maliyeti 10.675 4.352
Hizmet maliyeti 1.259 3.428
Dönem içinde ödenen (1.197) (1.123)
Aktüeryal kayıp 3.946 5.568
Parasal kazanç (14.313) (21.948)
Dönem sonu bakiye 51.946 38.382

TFRS, işletmenin yükümlülüklerinin tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemlerinin geliştirilmesini gerektirir. Buna göre toplam yükümlülüğün hesaplanmasında aşağıdaki aktüeryal varsayımlar kullanılmıştır. İlgili oranlar konsolidasyon kapsamındaki bağlı ortaklıkların ağırlıklı ortalama aktüeryal varsayımları dikkate alınarak sunulmuştur.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

11. Karşılıklar (devamı)

11.1 Çalışanlara sağlanan faydalar (devamı)

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla kıdem tazminatı için duyarlılık analizi aşağıdaki gibidir:

Kıdem tazminatı yükümlülüğü
üzerindeki etki
Kıdem Tazminatı Yükümlülüğü için Varsayımlar 30 Eylül
2024
31 Aralık
2023
Enflasyon değişimi
1% artış
1% azalış
(5.900)
5.118
(5.546)
4.795
Faiz değişimi
1% artış
1% azalış
4.958
(5.785)
4.693
(5.500)

11.2 Diğer karşılıklar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla diğer karşılıklar aşağıdaki gibidir:

30 Eylül
2024
31 Aralık
2023
Dava karşılıkları 7.480 8.176
Diğer uzun vadeli karşılıklar 7.480 8.176

Dava karşılıklarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 30 Eylül
2024 2023
Dönem başı bakiye 8.176 5.861
İlaveler 1.462 6.948
Parasal kayıp (2.158) (6.365)
Dönem sonu bakiye 7.480 6.444

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

12. Koşullu varlık ve yükümlülükler

12.1 Grup tarafından verilen Teminat/Rehin/İpotekler ve Kefalet

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek ve kefalet pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:

Grup tarafından verilen TRİK'ler 30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
A.Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı 41.855.358 49.156.976
B.Tam Konsolidasyon Kapsamına Dâhil Edilen
Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı 191 13.846
C.Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi Amacıyla - -
Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin Amacıyla Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam
Tutarı - -
D.Diğer Verilen TRİK'lerin Toplam Tutarı - -
i. Ana Ortak Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı - -
ii. B ve C maddeleri Kapsamına Girmeyen - -
Diğer Grup Şirketleri Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin Toplam Tutarı - -
iii. C Maddesi Kapsamına Girmeyen 3. kişiler Lehine Vermiş Olduğu TRİK'lerin
Toplam Tutarı - -
Toplam 41.855.549 49.170.822

Grup'un verdiği TRİK'lerin yabancı para cinsinden dağılımı aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 (*) 31 Aralık 2023 (*)
TL ABD Doları Avro TL ABD Doları Avro
Grup'un kendi tüzel kişiliği adına verilen
TRİK 361.819 41.223.610 269.929 478.679 48.364.086 314.211
Ortaklıklar lehine vermiş olduğu TRİK 191 - - 13.846 - -
Toplam 362.010 41.223.610 269.929 492.525 48.364.086 314.211

(*) Tüm tutarlar TL karşılığı olarak ifade edilmiştir.

Yukarıdaki TRİK tablosu; Grup'un Dipnot 5'te detayları açıklanmış olan kredilerin teminatını oluşturan rehin ve ipoteklerden oluşmaktadır. Bu kapsamda, 30 Eylül 2024 itibarıyla verilmiş olan; rehin ve ipoteklerin toplam tutarı 41.628.614 TL'dir (31 Aralık 2023: 48.861.810 TL).

Grup'un vermiş olduğu diğer verilen TRİK'lerin toplam tutarının Grup'un özkaynaklarına oranı 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla %0'dır (31 Aralık 2023: %0).

Grup'un olağan ticari faaliyetleri kapsamında çeşitli kurum ve kuruluşlara (EPDK, TEİAŞ, elektrik dağıtım şirketleri, kamu kurumları) vermiş olduğu banka teminat mektuplarının toplam tutarı 226.935 TL'dir (31 Aralık 2023: 309.012 TL).

12.2 Alınan teminatlar

Para birimi 30 Eylül 2024
TL karşılığı
31 Aralık 2023
TL karşılığı
Alınan teminat mektupları (*) ABD Doları 2.217.990 1.739.678
Alınan teminat mektupları (*) Avro 822.334 472.162
Alınan teminat mektupları (*) TL 140.650 16.002
Toplam 3.180.974 2.227.842

(*) Alınan teminat mektupları, tedarikçilerden alınacak hizmetlerin sağlanamama riskine karşı alınan teminatlardır.

13. Peşin ödenmiş giderler

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla kısa ve uzun vadeli peşin ödenmiş giderler aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Verilen avanslar (*) 868.501 6.330
Peşin ödenmiş giderler (**) 68.359 110.331
Personel ve iş avansları 1.980 546
Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler 938.840 117.207
30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Peşin ödenmiş giderler (**) 371.094 315.684
Verilen avanslar 1.516 1.100
Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler 372.610 316.784

(*) Bakiyenin çoğunluğu hibrit GES yatırımlarına ilişkin verilen avanslardan oluşmaktadır.

(**) Bakiyenin çoğunluğu kredi sigorta giderlerinden ve diğer sigorta giderlerinden oluşmaktadır.

14. Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla satışlardan doğan yükümlülükler aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Satışlardan doğan sözleşme yükümlülükleri (*) 147.396 360.984
Müşteri sözleşmelerinden doğan yükümlülükler 147.396 360.984

(*) Grup'un elektrik piyasasındaki faaliyetlerine ilişkin avans tutarıdır.

15. Diğer dönen ve duran varlıklar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla diğer dönen ve duran varlıklar aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Devreden KDV 6.261 9.228
Diğer 598 572
Diğer dönen varlıklar 6.859 9.800
30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Devreden KDV 112.654 73.587
Diğer duran varlıklar 112.654 73.587

16. Türev araçlar

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla türev araçlardan kaynaklanan varlıklar aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Türev araçlarından kaynaklanan varlıklar 75.752 148.167
Türev finansal araçlar 75.752 148.167
30 Eylül 2024 Para Birimi Vade Tarihi Orijinal
sözleşme
değeri
(TL Karşılığı)
Varlık
Türev varlık
Türev varlık
ABD Doları
ABD Doları
20 Haziran 2033
14 Aralık 2033
4.795.416
1.859.127
53.713
22.039
Türev finansal araçlar 75.752
Orijinal
31 Aralık 2023 Para Birimi Vade Tarihi sözleşme
değeri
(TL Karşılığı)
Varlık
Türev varlık
Türev varlık
ABD Doları
ABD Doları
20 Haziran 2033
14 Aralık 2033
5.626.045
2.181.153
103.061
45.106

Türev araçlardan kaynaklanan yükümlülük/varlık, faiz takas işlemi niteliğinde olup, piyasaya göre ayarlama yöntemi kullanılarak hesaplanmıştır.

Türev olmayan finansal araçlar

Grup , 272.675 bin ABD Doları tutarındaki kredilerini (31 Aralık 2023: 320.845 bin ABD Doları), gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM kapsamında yapılan ABD Doları bazlı satış gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmakta ve bu kapsamda yapılan etkinlik testleri neticesinde nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaktadır. Riskten korunma kalemlerinin vade tarihleri, riskten korunma ilişkisine konu olan kredilerin son ödeme tarihi olarak kabul edilmektedir. Riskten korunma oranları 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihlerinde sona eren dönemler için sırasıyla %70,6 ve %66,5 olarak gerçekleşmiştir. Bu riskten korunma oranları, YEKDEM satış gelirinin etkinlik testlerine dahil edilen kısmını gösterir. Riskten korunma etkinlikleri ise her iki dönem için de %100 olarak gerçekleşmiştir.

17. Sermaye, Yedekler Diğer Özkaynak Kalemleri

17.1 Sermaye

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 itibarıyla Grup'un hissedarları ve sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
Pay (%) TL Pay (%) TL
Akfen 66,50 675.661 66,50 675.661
Halka açık(*) 33,50 340.371 33,50 340.371
100 1.016.032 100 1.016.032
Sermaye düzeltme farkları 9.869.336 9.869.336
Toplam sermaye 100 10.885.368 100 10.885.368

(*)Halka açık kısımda üst yönetim ve holding payı bulunmamaktadır.

Şirket'in onaylanmış ve çıkarılmış sermayesi her biri 1 TL kayıtlı nominal bedeldeki 1.016.032 (31 Aralık 2023: 1.016.032) adet hisseden oluşmaktadır. Söz konusu sermayenin tamamı ödenmiştir.

15.12.2022 tarihinde, Şirket'in sermayesinde (i) EBRD'ye ait olan ve Şirket'in çıkarılmış sermayesinin %17,10'una tekabül eden paylar ile (ii) IFC'ye ait olan ve Şirket'in çıkarılmış sermayesinin %15,99'una tekabül eden payların Akfen Holding'e devredilmesine ilişkin olarak bir Pay Devir Sözleşmesi akdedilmiştir. Pay Devir Sözleşmesi uyarınca pay devirlerinin gerçekleşmesinin bir ön şartı olarak düzenlenen Rekabet Kurulu onayı, 06.01.2023 tarihinde alınmış; akabinde anılan pay devirleri 18.01.2023 tarihinde gerçekleştirilmiş ve Akfen Holding, Şirket'in paylarının tamamının sahibi olmuştur.

Akfen Holding'in Akfen Yenilenebilir sermayesinde sahip olduğu 340.370.703 TL nominal değerli (B) grubu payın halka arzına Sermaye Piyasası Kurulu 02.03.2023 tarihinde onay vermiştir. Halka arz edilecek olan 340.370.703 nominal değerli B grubu paylar 08.03.2023 ile 10.03.2023 tarihleri arasında satışa sunulmuştur ve Şirketin toplam 340.370.703 TL nominal değerli payları (sermayeye oranı %33,5) halka arz edilmiştir. 2023 yılında uygulamaya geçen enflasyon muhasebesi ile birlikte 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla 9.869.336 TL tutarında sermaye olumlu düzeltme farkları konsolide finansal tablolarda muhasebeleşmiştir.

Vergi Usul Kanunu ile 30 Aralık 2023 tarihli ve 32415 (2. Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ilgili Tebliğ'e göre Vergi Usul Kanunu uyarınca hazırlanan 31 Aralık 2023 tarihli bilanço enflasyon muhasebesi uygulaması kapsamında Türkiye İstatistik Kurumunca yayımlanan Üretici Fiyatları Genel Endeksleri (ÜFE) kullanılmak suretiyle düzeltilmiştir. İlişikteki finansal tablolar ise TMS 29 uyarınca Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksleri (TÜFE) kullanılmak suretiyle enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş ve nihayetinde cari ve önceki raporlama dönemine ait tutarlar 30 Eylül 2024 tarihindeki satın alma gücü cinsinden ifade edilmiştir. Vergi Usul Kanunu ve TMS 29 enflasyon muhasebesi uygulamasında farklı endekslerin kullanılması ve TMS 29 uygulamasında önceki raporlama dönemlerine ait tutarların da düzeltilerek 30 Eylül 2024 satın alma gücüne getirilmesi nedeniyle; "Sermaye Düzeltme Farkları", "Paylara İlişkin Primler" ve "Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler" kalemlerine ilişkin Vergi Usul Kanunu'na göre hazırlanan bilançoda yer alan tutarlar ile TMS/TFRS uyarınca hazırlanan finansal tablolarda yer alan tutarlar arasında farklar oluşmuştur. Söz konusu farklar TMS/TFRS finansal tablolarında "Geçmiş Yıllar Karları veya Zararları" kalemine yansıtılmıştır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

17. Sermaye, Yedekler Diğer Özkaynak Kalemleri (devamı)

17.2 Paylara ilişkin primler

Şirket'te gerçekleştirilen sermaye artışları sonrasında Akfen Yenilenebilir'in hisselerinin nominal fiyatı ile satış fiyatı arasındaki farktan oluşmakta olup, 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla 3.919.033 TL'dir (31 Aralık 2023: 3.919.033 TL).

17.3 Pay sahiplerinin ilave sermaye katkıları

Grup, hasılatın bir kısmını imzalanmış hisse devir sözleşmeleri kapsamında değişken hisse alım bedeli olarak her yıl belirli HES proje şirketlerinin önceki hissedarlarına devretmek durumundadır; ancak bu bedel, tutar ve bilgilerin yanlış beyan edildiği iddiasıyla ödenmemiştir ve konu mahkemeye taşınmış olup dava sürmektedir.

31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla Grup davalılardan biri ile anlaşmış olup 5.7 milyon ABD Doları Akfen tarafından davacı tarafa ödenmiştir. Akfen, EBRD ve IFC ile 2016 yılında imzalanan hisse devir sözleşmesine göre kefil durumda bulunduğundan, 134.484 TL ortakların ilave sermaye katkılarına transfer edilmiştir.

17.4 Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler

Türk Ticaret Kanunu'na göre genel kanuni yedek akçe, Şirket'in ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşıncaya kadar, yıllık karın %5'i olarak ayrılır. Diğer kanuni yedek akçe, pay sahiplerine yüzde beş oranında kar payı ödendikten sonra, kardan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın %10'u oranında ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre, genel kanuni yedek akçe sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir.

Grup'un kardan ayrılan kısıtlanmış yedekleri 30 Eylül 2024 itibarıyla 103.305 TL'dir (31 Aralık 2023: 103.305 TL).

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

17. Sermaye, Yedekler Diğer Özkaynak Kalemleri (devamı)

17.5 Maddi duran varlık yeniden değerleme artışları

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup, santrallerin yeniden değerlenmesi sonucunda oluşan değer artışını, konsolide finansal tablolara yansıtmıştır. 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla yeniden değerleme değer artışı ertelenmiş vergi etkisinden arındırılmış tutarı 340.125 TL'dir (31 Aralık 2023: 340.125 TL).

17.6 Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm kayıpları:

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla 12.633 TL (31 Aralık 2023: 6.963 TL) tutarında kıdem tazminatı karşılığına ilişkin diğer kapsamlı gelir olarak muhasebeleştirilen aktüeryal kayıplardan oluşmaktadır. Diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilen kısım 30 Eylül 2024 tarihinde sona eren ara hesap döneminde 5.670 TL'dir (30 Eylül 2023: (6.316) TL).

17.7 Riskten korunma kayıpları

Riskten korunma kayıpları, henüz gerçekleşmemiş olan finansal riskten korunmaya konu işlem ile ilgili olan nakit akış korunma aracının gerçeğe uygun değerindeki birikmiş net değişimin etkin olan kısmından oluşmaktadır.

Grup 1 Temmuz 2020 tarihinden itibaren TFRS 9 kapsamında belirtilen uygulama yöntemlerinden muhasebe politikası olarak finansal riskten korunma muhasebesini (nakit akış riskinde korunma) uygulamaya başlamış olup, 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla 7.983.634 TL tutarında nakit akış riskinden korunmaya ilişkin birikmiş diğer kapsamlı gelir muhasebeleştirmiştir (31 Aralık 2023: 9.935.508 TL). Diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilen kısım 30 Eylül 2024 tarihinde sona eren ara hesap döneminde 1.951.874 TL'dir (30 Eylül 2023: (827.308) TL).

Grup, fonksiyonel para birimi TL olmasına rağmen finansman yapısı ve enerji üretim kaynaklı elektrik satış faaliyetleri nedeniyle kur riskine maruz kalmaktadır. Enerji üretim santralleri yatırımları amaçlı kullanılan ABD Doları cinsinden krediler yükümlülük tarafındaki kur riskinin çoğunluğunu oluşturmaktadır. Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (18/11/2013 tarihli 2013/5625 Bakanlar Kurulu Kararı) teşviği nedenli ABD Doları cinsinden elektrik satışları da gelir taraflı kur riski yaratmaktadır.

Grup bu iki karşıt taraflı kur riski kaynağını, kredi ödeme ve tahmini elektrik üretimi tablolarındaki uyuma istinaden doğal bir riskten korunma ilişkisi olarak TFRS 9 uyarınca "Riskten Korunma Muhasebesi"ne tabi tutmaktadır. Bu kapsamda "Nakit Akış Değişkenliğinden Korunma" modeli uygulanması sonucu Grup'un nakit akışlarında mevcut olan "doğal" kur riski korumasının finansal raporlama sonuçlarına da yansıması sağlanmaktadır.

Riskten Korunma Muhasebesi Modeli Nakit Akış Değişkenliğinden Korunma
Riskten Korunan Kalem Gerçekleşme ihtimali yüksek görülen, YEKDEM teşviği
kapsamında ABD Doları cinsinden yapılacak elektrik satışı
beklentileri
Riskten Korunma Aracı ABD Doları cinsinden kredi borcu ödemeleri

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

17. Sermaye, Yedekler Diğer Özkaynak Kalemleri (devamı)

17.7 Riskten korunma kayıpları (devamı)

TFRS 9 uyarınca Nakit Akış Değişkenliğinden Korunma modeli kapsamında uygulanan muhasebe ilkeleri aşağıda detaylandırılmıştır:

  • Riskten korunma ilişkisinin "etkin" olarak saptanan kısmına ait Riskten Korunma Aracı kaynaklı gerçekleşmemiş kur farkı gelir ya da giderleri, ilişkili Riskten Korunan Kalem gerçekleşene kadar Özkaynaklar altında Diğer Kapsamlı Gelir altında raporlanır.
  • Riskten korunma ilişkisinin "etkin olmayan" kısımları var ise, Riskten Korunma Aracı'nın bu kısma ait gerçekleşmemiş kur farkı gelir ya da giderleri her raporlama döneminde konsolide kar veya zarar tablosunda "Finansman Giderleri – Kur Farkı Geliri/Gideri" olarak raporlanır.
  • Riskten Korunma Aracı'na ve Riskten Korunan Kalem'e ait gerçekleşen kısımlar TFRS 15 kapsamında muhasebeleşme kriterlerini sağladıkları dönemlere ait gelir ve borç ödemelerine dahil edilir.
  • Diğer Kapsamlı Gelir altında raporlanan kazanç ve kayıplar, Riskten Korunan Kalem ile ilişkili nakit akışları gerçekleşene kadar (riskten korunma etkinliği sürdüğü sürece) Diğer Kapsamlı Gelir altında kalmaya devam eder. Riskten Korunan Kalem ile ilişkili nakit akışları gerçekleştikçe Diğer Kapsamlı Gelir altındaki ilgili kısım Finansman Gelir/Gideri olarak Gelir Tablosuna transfer edilir. Bu sayede Nakit Akış Değişkenliğinden Korunma modeline konu edilen satış beklentileri sonlandığında Diğer Kapsamlı Gelir altında bu konu ile ilgili herhangi bir bakiye kalmamış olur.

18. Hasılat

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlerde Grup'un hasılatının analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
RES 2.090.219 708.248 2.408.693 968.111
HES 942.262 90.358 1.192.367 169.021
GES 764.960 284.752 903.927 379.854
Karbon emisyon sertifika hakkı
satış geliri 3.273 - 74.241 74.241
Diğer(*) 7.898 174 403 403
Toplam 3.808.612 1.083.532 4.579.631 1.591.630

(*)Akfen Toptan şirketinin gelirlerinden oluşmaktadır.

19. Satışların maliyeti

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlerde Grup'un satış maliyetlerinin analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
Amortisman ve itfa payı
giderleri 1.611.508 468.688 1.571.275 570.849
Sistem kullanım bedeli 325.097 144.448 325.456 114.290
Bakım ve onarım
giderleri 324.375 144.637 308.231 118.835
RES katkı payı gideri 265.632 109.372 336.203 168.612
Personel giderleri 212.097 74.277 199.679 85.912
Sigorta giderleri 113.834 30.934 92.671 33.882
Vergi resim ve harçlar 52.513 13.413 39.828 8.894
Danışmanlık giderleri 25.946 7.968 39.217 15.481
Güvenlik giderleri 21.176 7.746 17.403 7.166
Araç giderleri 14.699 4.673 13.090 5.129
Personel taşıma servis
giderleri 11.485 1.857 10.452 4.310
Elektrik giderleri 1.486 600 2.645 1.100
Diğer 34.474 4.593 83.100 (3.540)
Toplam 3.014.322 1.013.206 3.039.250 1.130.920

20. Genel yönetim giderleri

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlerde Grup'un genel yönetim giderlerinin analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak –
30 Eylül
1 Temmuz –
30 Eylül
1 Ocak –
30 Eylül
1 Temmuz –
30 Eylül
2024 2024 2023 2023
Personel giderleri 86.818 28.438 74.301 23.188
Danışmanlık giderleri 23.417 3.141 25.476 3.899
Destek hizmetleri giderleri 18.030 6.112 2.805 (153)
Reklam ve toplantı giderleri 7.465 954 1.878 20
Seyahat giderleri 6.406 1.706 5.637 1.914
Yardım ve bağışlar 6.165 675 8.818 1.401
Ofis giderleri 5.474 2.010 4.700 1.580
Sigorta giderleri 4.762 1.582 - -
Vergi resim ve harçlar 3.952 2.427 2.789 1.317
Araç giderleri 3.866 1.237 4.016 1.692
Temsil ağırlama giderleri 3.198 403 3.233 362
Kira giderleri 2.004 645 2.163 638
Amortisman ve itfa payı giderleri 1.389 213 1.306 344
Diğer 6.196 2.350 9.262 2.389
Toplam 179.142 51.893 146.384 38.591

21. Niteliklerine göre giderler

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlerde Grup'un satışların maliyeti ve genel yönetim giderlerinin toplam analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak – 1 Temmuz – 1 Ocak – 1 Temmuz
30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül
2024 2024 2023 2023
Amortisman ve itfa payı
giderleri 1.612.898 468.901 1.572.582 571.193
Sistem kullanım bedeli 325.097 144.448 325.456 114.290
Bakım ve onarım
giderleri 324.375 144.637 308.231 118.835
Personel giderleri 298.915 102.715 273.980 109.101
RES katkı payı gideri 265.632 109.372 336.203 168.612
Sigorta giderleri 118.596 32.516 92.671 33.882
Vergi resim ve harçlar 56.466 15.840 42.617 10.211
Danışmanlık giderleri 49.364 11.109 64.694 19.380
Güvenlik giderleri 21.176 7.746 17.403 7.166
Araç giderleri 18.566 5.910 17.106 6.820
Destek hizmetleri
giderleri 18.030 6.112 2.805 -153
Personel taşıma servis
giderleri 11.485 1.857 10.452 4.310
Seyahat giderleri 6.406 1.706 5.637 1.914
Yardım ve bağışlar 6.165 675 8.818 1.401
Temsil ağırlama
giderleri 3.198 403 3.233 362
Elektrik giderleri 1.486 600 2.645 1.102
Diğer 55.609 10.552 101.101 1.085
Toplam 3.193.464 1.065.099 3.185.634 1.169.511

22. Esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderler

22.1 Esas faaliyetlerden diğer gelirler

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlerde Grup'un esas faaliyetlerinden diğer gelirlerinin analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
Sigorta tazmin gelirleri 212 134 12.917 6.034
Ticari alacak ve borcun kur farkı
geliri,net
73.325 68.570 6.800 5.506
Alacak karşılığı iptali - - 1.614 -
Diğer 3.075 - 9.320 6.263
Esas faaliyetlerden diğer
gelirler
76.612 68.704 30.651 17.803

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

22. Esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderler (devamı)

22.2 Esas faaliyetlerden diğer giderler

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlerde Grup'un esas faaliyetlerinden diğer giderlerinin analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak – 1 Temmuz – 1 Ocak – 1 Temmuz –
30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül
2024 2024 2023 2023
Alacak karşılığı gideri 2.182 - 12.501 5.140
Dava karşılığı gideri 1.462 399 6.948 2.297
Ticari alacak ve borcun kur farkı gideri,net - - 939 310
Diğer 332 - 3.155 (462)
Esas faaliyetlerden diğer giderleri 3.976 399 23.543 7.285

23. Yatırım faaliyetlerinden giderler

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlerde Grup'un yatırım faaliyetlerinden gelirlerinin analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
Kur korumalı mevduat gerçeğe uygun değer
artışları - - 78.258 -
Yatırım faaliyetlerinden gelirler - - 78.258 -

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlerde Grup'un yatırım faaliyetlerinden giderlerinin analizi aşağıdaki şekildedir:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak

30 Eylül
2023
1 Temmuz

30 Eylül
2023
Maddi duran varlık satış zararı 71.732 - - -
Yatırım faaliyetlerinden giderler 71.732 - - -

24. Finansman gelirleri ve giderleri

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlerde net finansman maliyeti aşağıdakilerden oluşmaktadır:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
Türev finansal araçların gerçeğe uygun değer
kazançları 294.163 - 742.432 505.727
Kur farkı geliri 260.440 141.308 592.866 427.476
Faiz geliri 142.560 - 168.190 139.409
Diğer 7.034 2.918 - -
Finansman gelirleri 704.198 144.226 1.503.488 1.072.612
Kur farkı zararı (1.032.112) (115.939) (284.169) (65.706)
Faiz giderleri (512.884) (69.732) (1.724.629) (800.132)
Türev finansal araçların gerçeğe uygun değer
kayıpları
(327.469) (205.819) (104.129) (24.076)
Kiralama işlemlerinden faiz giderleri (44.131) (21.737) (74.926) (37.002)
Teminat mektubu ve kredi komisyonu (56.679) (14.945) (131.801) (75.867)
Reeskont faiz giderleri, net (16.064) (3.884) (7.083) (4.386)
Diğer (17.282) (4.036) (18.285) (8.261)
Finansman giderleri (2.006.621) (436.092) (2.345.022) (1.015.430)
Finansman (giderleri)/gelirleri, net (1.302.423) (291.866) (841.534) 57.182

25. Vergi varlık ve yükümlülükleri

Kurumlar vergisi

Grup, Türkiye'de yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu hesap döneminin sonunu takip eden dördüncü ayın yirmi beşinci günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir.

Türkiye'de kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilerek, vergi yasalarında yer alan istisnaların indirilerek bulunacak yasal vergi matrahına uygulanan kurumlar vergisi oranı 1 Ocak 2021 tarihinden sonra % 20 olarak uygulanmaktaydı. Ancak, 15 Temmuz 2023 tarihli ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un 21. Maddesi uyarınca, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun kurumlar vergisi oranını düzenleyen 32. maddesinde yapılan değişikliklerle; kurumlar vergisinde uygulanan genel oranın %20'den %25'e, banka ve finans kurumları için %25 olan oranın %30'a yükseltilmesi hükme bağlanmıştır. Söz konusu kanunun aynı maddesi (21. Madde) ile, ihracatın teşvik edilmesi amacıyla ihracat yapan kurumların münhasıran ihracattan elde ettikleri kazançlarına 1 puan indirimli olarak uygulanmakta olan kurumlar vergisi oranının, 5 puan indirimli olarak uygulanması sağlanmıştır. Söz konusu değişiklik, 1 Ekim 2023'ten itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere, kurumların 2023 yılı ve izleyen vergi dönemlerinde elde edilecek kazançlarına uygulanacaktır.

Söz konusu değişiklik kapsamında, 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi hesaplamasında kullanılan vergi oranı % 25'tir (31 Aralık 2023: % 25).

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

25. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)

Kurumlar vergisi (devamı)

Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298'inci maddesi kapsamında, 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması için gerekli koşullar gerçekleşmiştir. Ancak 29 Ocak 2022 tarih ve 31734 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7352 sayılı "Vergi Usul Kanunu İle Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33'üncü maddesi uyarınca:

  • Geçici vergi dönemleri de dahil olmak üzere 298'inci madde kapsamındaki enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın 2021 ve 2022 hesap dönemleri ile 2023 hesap dönemi geçici vergi dönemlerinde mükerrer mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağı,

  • 31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların ise kurumlar vergisi matrahına etkisi olmayacak şekilde enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, hüküm altına alınmıştır.

30 Aralık 2023 tarihli ve 32415 sayılı 2. mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan "555 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin 2023 hesap dönemine ilişkin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması esastır. Söz konusu enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolar 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bir açılış bilançosu bazı teşkil edecek olup 2023 yılına ait dönem vergisi hesaplamasında enflasyon etkileri dikkate alınmayacaktır.

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla her bir ülkedeki yürürlükteki vergi mevzuatları dikkate alınarak ertelenmiş vergi hesaplamasında kullanılan vergi oranları (%) aşağıdaki gibidir:

Türkiye % 25

Ülke Vergi oranı

Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33'üncü maddesine göre 30 Eylül 2024 tarihli mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasından kaynaklanan vergi etkileri 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi hesaplamasına dahil edilmiştir.

Türkiye'de vergi mevzuatı, Grup'un konsolide vergi beyannamesi doldurmasına izin vermemektedir. Bu yüzden finansal tablolara yansıtılan vergi karşılığı, şirket bazında ayrı ayrı hesaplanmıştır. Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmekte ve vergi hesapları revize edilebilmektedir.

Türkiye'de mukim anonim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye'de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye'de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %15 gelir vergisine tabidir.

Türkiye'de mukim anonim şirketlerden yine Türkiye'de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca karın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

25. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)

Kurumlar vergisi (devamı)

Kurumların tam mükellefiyete tabi bir başka kurumun sermayesine iştirakten elde ettikleri temettü kazançları (yatırım fonlarının katılma belgeleri ile yatırım ortaklıkları hisse senetlerinden elde edilen kar payları hariç) kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları gayrimenkullerinin (taşınmazlarının) kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75'lik kısmı, 31 Aralık 2017 itibarıyla kurumlar vergisinden istisnadır. Bununla birlikte, 7061 sayılı kanunla yapılan değişiklikle bu oran taşınmazlar açısından %75'ten %50'ye indirilmiş ve 2018 yılından itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bu oran %50 olarak kullanılmaktadır.

İstisnadan yararlanmak için söz konusu kazancın pasifte bir fon hesabında tutulması ve 5 yıl süre ile işletmeden çekilmemesi gerekmektedir. Satış bedelinin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadar tahsil edilmesi gerekir. Türkiye'de ödenecek vergiler konusunda vergi idaresi ile mutabakat sağlama gibi bir uygulama yoktur. Kurumlar vergisi beyannameleri hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dört ay içerisinde verilir. Vergi incelemesine yetkili makamlar, hesap dönemini takip eden beş yıl süresince vergi beyannamelerini ve bunlara temel olan muhasebe kayıtlarını inceleyebilir ve bulguları neticesinde yeniden tarhiyat yapabilirler.

Gelir vergisi stopajı

Temettü dağıtımları üzerinde stopaj yükümlülüğü olup, bu stopaj yükümlülüğü temettü ödemesinin yapıldığı dönemde tahakkuk edilir. Türkiye'de bir işyeri ya da daimi temsilcisi aracılığı ile gelir elde eden dar mükellef kurumlar ile Türkiye'de yerleşik kurumlara yapılanlar dışındaki temettü ödemeleri 22 Aralık 2021 tarihine kadar %15 oranında stopaja tabii idi. Ancak, 22 Aralık 2021 tarihli ve 31697 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4936 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 193 numaralı Gelir Vergisi Kanunu ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun kar payı dağıtımına ilişkin hükümlerinde düzenleme yapılmış olup, %15 olan stopaj oranı %10'a indirilmiştir. Dar mükellef kurumlara ve gerçek kişilere yapılan kar dağıtımlarına ilişkin stopaj oranlarının uygulamasında, ilgili Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarında yer alan stopaj oranları da göz önünde bulundurulur. Geçmiş yıllar karlarının sermayeye eklenmesi, kar dağıtımı sayılmamaktadır, dolayısıyla stopaj vergisine tabi değildir.

Transfer fiyatlandırması düzenlemeleri

Türkiye'de, transfer fiyatlandırması düzenlemeleri Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" başlıklı 13 üncü maddesinde belirtilmiştir. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hakkındaki 18 Kasım 2007 tarihli tebliğ uygulama ile ilgili detayları düzenlemektedir. Vergi mükellefi, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Bu gibi transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı kurumlar vergisi için kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınır.

25.1 Vergi geliri/(gideri)

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihinde sona eren dönemlere ait vergi giderinin detayı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
Dönem vergi gideri (7.762) (688) (12.747) (6.502)
Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) 897.692 (97.252) (1.252.046) (1.274.375)
Toplam vergi geliri/(gideri) 889.930 (97.940) (1.264.793) (1.280.876)

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

25. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)

25.2 Dönem karı vergi yükümlülüğü

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren hesap dönemlerine ait toplam vergi karşılığı ile yasal vergi oranının vergi öncesi kar rakamına çarpılmasıyla hesaplanan miktar arasındaki farklar aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:

30 Eylül 30 Eylül
2024 % 2023 %
Dönem karı 698.174 1.078.087
Dönem vergi geliri/(gideri) 889.930 (1.264.793)
Vergi hariç (zarar)/kar (191.756) 2.342.880
Geçerli vergi oranının kullanımıyla gelir vergisi geliri/(gideri) 47.939 25 (585.720) 25
Yasal mali tablolardaki enflasyon muhasebesi
düzeltmelerinden doğan ertelenmiş vergi etkisi 1.168.193 -
Vergi oranındaki değişim etkisi - 94.972
Parasal kayıp (283.271) (1.313.280)
Vergiden istisna diğer gelirler 168.463 1.078.026
Kanunen kabul edilmeyen giderler (18.755) (128.488)
Ertelenmiş vergi gelirine konu edilmeyen zararlar (191.473) (410.387)
Diğer (1.166) 85
Vergi geliri/(gideri) 889.930 (1.264.793)
30 Eylül 30 Eylül
2024 2023
Cari dönem vergi gideri (A) (7.762) (10.519)
İndirilecek vergi (B) - -
Parasal kazanç (C) 9.854 9.163
Cari dönem vergisi ile ilgili varlıklar/(yükümlülükler),net
(A+B+C)
2.092 (1.356)

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

25. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)

25.2 Dönem karı vergi yükümlülüğü (devamı)

Ertelenmiş vergi varlığı hesaplamasında kayda alınmamış geçmiş yıl zararlarının vadesi aşağıdaki şekilde sona erecektir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
2024 26.470 35.962
2025 79.960 108.634
2026 103.332 140.387
2027 306.987 442.013
2028 1.186.394 3.501.902
2029 765.892 -
Toplam 2.469.035 4.228.899

Ertelenmiş vergi varlığı hesaplamasında kayda alınmış geçmiş yıl zararlarının vadesi aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
2024 264.604 359.530
2025 360.253 496.332
2026 29.712 57.061
2027 6.876 9.342
2028 15.979 4.937
Toplam 677.424 927.202

25.3 Ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü

Ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi matrahında kullanılan değerleri arasındaki vergi indirimine konu olmayan şerefiye ve muhasebeye ve vergiye konu olmayan ilk defa kayıtlara alınan varlık ve yükümlülük farkları hariç geçici farklar üzerinden hesaplanır.

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlere ait ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü hareketleri aşağıdaki gibidir:

1 Ocak – 1 Ocak –
30 Eylül 30 Eylül
2024 2023
1 Ocak tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi yükümlülüğü, net (4.768.880) (3.434.336)
Kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilen 897.692 (1.252.046)
Diğer kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilen - (942.129)
Dönem sonu itibarıyla ertelenmiş vergi yükümlülüğü, net (3.871.188) (5.628.511)

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

25. Vergi varlık ve yükümlülükleri (devamı)

25.3 Ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü (devamı)

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla, ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğünün kırılımı aşağıdaki gibidir:

Varlıklar Yükümlülükler Net
30 Eylül 31 Aralık 30 Eylül 31 Aralık 30 Eylül 31 Aralık
2024 2023 2024 2023 2024 2023
Maddi duran ve maddi olmayan varlıklar - - (4.186.652) (5.247.856) (4.186.652) (5.247.856)
Kıdem tazminatı ve izin karşılığı 16.038 14.663 - - 16.038 14.663
Borçlanmalara ilişkin düzeltmeler 157.751 277.018 - - 157.751 277.018
Türev araçların gerçeğe uygun değer etkisi - - (18.938) (37.042) (18.938) (37.042)
Mali zararlar üzerinden ayrılan ertelenmiş vergi
varlığı 169.356 231.800 - - 169.356 231.800
Diğer - - (8.743) (7.464) (8.743) (7.464)
Ertelenen vergi varlığı/(yükümlülüğü) 343.145 523.482 (4.214.333) (5.292.362) (3.871.188) (4.768.881)
Mahsuplaşabilen vergi tutarı (343.145) (507.442) 343.145 507.442
Ertelenen vergi varlığı/(yükümlülüğü) - 16.040 (3.871.188) (4.784.920) (3.871.188) (4.768.880)

26. Pay başına kazanç / (zarar)

30 Eylül 2024 ve 30 Eylül 2023 tarihlerinde sona eren dönemlere ait adi ve sulandırılmış pay başına kazanç / (zarar) hesaplaması, ana ortaklık paylarına düşen net dönem karına /(zararına) ve ağırlıklı ortalama hisse adedine dayandırılmış olup detayları aşağıdaki gibidir:

Hisse senedi adedi 1 Ocak –
30 Eylül
2024
1 Temmuz –
30 Eylül
2024
1 Ocak –
30 Eylül
2023
1 Temmuz –
30 Eylül
2023
1 Ocak 1.016.032.000 1.016.032.000 1.016.032.000 1.016.032.000
Dönem sonu 1.016.032.000 1.016.032.000 1.016.032.000 1.016.032.000
Dönem karı 690.106 (148.914) 1.065.802 21.432
Adi pay başına kazanç/(kayıp) 0,68 (0,15) 1,05 0,02
Sulandırılmış pay başına kazanç/(kayıp) 0,68 (0,15) 1,05 0,02

TMS 33 Hisse Başına Kazanç standardı uyarınca mevcut adi hisse senetlerinin veya potansiyel adi hisse senetlerinin sayısının aktifleştirme, bedelsiz ihraç veya hisse bölünmesi sonucu artması veya hisse birleşmesi sonucunda azalması durumunda, sunulan tüm dönemler için adi hisse başına kazanç ve sulandırılmış hisse başına kazancın hesaplanması işlemi, geriye yönelik olarak düzeltilmektedir.

27. İlişkili taraf açıklamaları

İlişkili taraflarla işlemler aşağıdaki gruplara göre sınıflandırılmış olup, bu nottaki tüm ilişkili taraf açıklamalarını içermektedir:

  • (1) Ana ortak ve bağlı ortaklıkları
  • (2) Ana ortaklık hissedarları tarafından kontrol edilen diğer grup şirketleri ve ana ortaklık iştirakleri

Grup ile Grup'un ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasındaki işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiği için bu notta açıklanmamıştır.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

27. İlişkili taraf açıklamaları (devamı)

Konsolide finansal durum tablosunda pay sahipleri, kilit yönetici personel ve Yönetim Kurulu üyeleri, aileleri ve kendileri ile finanse edilen veya ortaklarıyla finanse edilen ortaklar ilişkili taraf olarak kabul edilir ve adlandırılır. Grup şirketleri operasyonlar sırasında ilişkili taraflarla çeşitli işlemler gerçekleştirmiştir. Bu işlemler genel olarak piyasa koşullarına uygun şekilde işletmenin normal işleyişi esnasında gerçekleştirilmiştir.

27.1 İlişkili taraf bakiyeleri

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 itibarıyla ilişkili şirket bakiyelerinin özeti aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Akfen (1) 34 25.922
Akfen Turizm Yatırımları ve İşletmecilik A.Ş. ("Akfen Turizm") (2) - 770
Kısa vadeli ilişkili taraflara ticari borçlar 34 26.692
30 Eylül 31 Aralık
2024 2023
Akfen (1)(*) 1.851.997 -
Uzun vadeli ilişkili taraflara diğer borçlar 1.851.997 -

(1) Ana ortaklık

(2) Ana ortaklık hissedarları tarafından kontrol edilen diğer grup şirketleri ve ana ortaklık iştirakleri

(*) 2024 yılında başlayan hibrit GES ve RES ek kapasite santral yatırımları için grup için ana ortaklıktan sağlanan kaynak bakiyesidir.

İlişkili taraflara ticari borçlar ağırlıklı olarak alınan hizmetlerden kaynaklanmaktadır. Grup, ilişkili taraflara olan borçlanmalar için herhangi bir teminat vermemiştir.

27.2 İlişkili taraf işlemleri

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlerde ilişkili taraflara verilen hizmetler aşağıdaki gibidir:

İlişkili taraflara verilen hizmetler 30 Eylül 2024 30 Eylül 2023
Şirket Tutar İşlem Tutar İşlem
Akfen İnşaat - - 7.097 Finansman geliri
- 7.097

30 Eylül 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemlerde ilişkili taraflardan alınan hizmetler aşağıdaki gibidir:

İlişkili taraflardan alınan hizmetler 30 Eylül 2024 30 Eylül 2023
Şirket Tutar İşlem
Tutar
İşlem
Akfen(1) 67.866 Finansman Gideri
Destek Hizmetleri
- Finansman Gideri
Destek Hizmetleri
Akfen(1) 1.914 Giderleri 2.731 Giderleri
Akfen Gayrimenkul Portföy Yönetimi A.Ş. Birinci
Gayrimenkul Yatırım Fonu ("Akfen GPYŞ")(2) 1.254 Kira Gideri 903 Kira Gideri
Akfen Turizm(2)
Türkiye İnsan Kaynakları Eğitim ve Sağlık Vakfı
1.376 Personel Yemek Gideri 986 Personel Yemek Gideri
(Tikav)(2) 5.723 Bağış ve Yardımlar 4.713 Bağış ve Yardımlar
European Bank for Reconstruction and
Development ("EBRD") (1) - Diğer 2.848 Diğer
78.132 12.180

(1) Ana ortaklık

(2) Ana ortaklık hissedarları tarafından kontrol edilen diğer grup şirketleri ve ana ortaklık iştirakleri

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

28. Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar

Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar arasında maaşlar ve maaşlarla ilişkili harcamalar yer almaktadır ve bunlar konsolide finansal tablolarda genel yönetim giderleri altında kayıtlara alınmıştır. 30 Eylül 2024 tarihinde sona eren hesap döneminde, üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar 22.292 TL'dir (30 Eylül 2023: 14.432 TL).

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi

29.1 Kredi riski

Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri aşağıdaki gibidir :

Teminat vs ile güvence altına alınmış kısım - -

30 Eylül 2024 Ticari Alacaklar Diğer Alacaklar Bankalardaki Diğer
İlişkili Taraf Diğer Taraf İlişkili
Taraf
Diğer
Taraf
Mevduat
Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan
azami kredi riski
- 352.705 - 23.125 2.709.209 -
( A+B+C+D+E)
- Azami riskin teminat, vs ile güvence
altına alınmış kısmı
- - - - - -
A. Vadesi geçmemiş ya da değer
düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların
net defter değeri
- 352.705 - 23.125 2.709.209 -
B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan,
aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer
düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal
varlıkların defter değeri
- - - - - -
C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne
uğramamış varlıkların net defter değeri
- - - - - -
- Teminat, vs ile güvence altına alınmış
kısmı
- - - - - -
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların
net defter değerleri
- - - - - -
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - 22.586 - - - -
- Değer düşüklüğü (-) - (22.586) - - - -
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - - - - - -
- Değer düşüklüğü (-)(***) - - - - - -
E. Bilanço dışı kredi içeren unsurlar - - - - - -
Alacaklar
30 Eylül 2024 Ticari Alacaklar Diğer
Alacaklar
Vadesi üzerinden 0-3 ay geçmiş - -
Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş - -
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş 22.586 -
Vadesini 5 yıldan fazla geçmiş - -
Toplam vadesi geçmiş alacaklar 22.586 -
Toplam ayrılan karşılıklar (22.586) -

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.1 Kredi riski (devamı)

31 Aralık 2023 Ticari Alacaklar Diğer Alacaklar Bankalardaki Diğer
İlişkili Taraf Diğer Taraf İlişkili
Taraf
Diğer
Taraf
Mevduat
Raporlama tarihi itibarıyla maruz
kalınan azami kredi riski
- 639.009 - 24.376 1.549.854 -
( A+B+C+D+E)
- Azami riskin teminat, vs ile güvence
altına alınmış kısmı
- - - - - -
A. Vadesi geçmemiş ya da değer
düşüklüğüne uğramamış finansal
varlıkların net defter değeri
- 639.009 - 24.376 1.549.854 -
B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan,
aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer
düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal
varlıkların defter değeri
- - - - - -
C. Vadesi geçmiş ancak değer
düşüklüğüne uğramamış varlıkların net
defter değeri
- - - - - -
- Teminat, vs ile güvence altına alınmış
kısmı
- - - - - -
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların
net defter değerleri
- - - - - -
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - 25.914 - - - -
- Değer düşüklüğü (-) - (25.914) - - - -
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - - - - - -
- Değer düşüklüğü (-)(***) - - - - - -
E. Bilanço dışı kredi içeren unsurlar - - - - - -
Alacaklar
31 Aralık 2023 Ticari Alacaklar Diğer
Alacaklar
Vadesi üzerinden 0-3 ay geçmiş -
-
Vadesi üzerinden 3-12 ay geçmiş -
-
Vadesi üzerinden 1-5 yıl geçmiş 25.914 -
Vadesini 5 yıldan fazla geçmiş -
-
Toplam vadesi geçmiş alacaklar 25.914 -
Toplam ayrılan karşılıklar (25.914) -
Teminat vs ile güvence altına alınmış
kısım
-
-

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.2 Likidite riski

Likidite riski, Grup'un yükümlülüklerini vadeleri geldiğinde yerine getirememesi riskidir. Grup'un likidite yönetimi yaklaşımı mümkün olduğunca, normal ve sıkıntılı durumlarda yükümlülüklerini vadesi geldiğinde ödeyebilmek amacıyla kabul edilemez zararlara uğramadan veya Grup'un itibarını zarara uğratmadan, yeterli derecede likit bulundurmaktır.

Grup'un 30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla tahmini faiz ödemeleri dahil olmak üzere finansal yükümlülüklerin ödeme planına göre belirlenmiş vadeleri aşağıdaki gibidir:

Türev olmayan finansal yükümlülükler

30 Eylül 2024
Sözleşme uyarınca vadeler
Defter değeri Sözleşme
uyarınca
nakit çıkışlar
toplamı
( I+II+III+IV+V)
3 aydan kısa
( I )
3-12 ay
arası
( II)
1-5 yıl arası
( III)
5 yıldan
uzun
( IV )
Türev olmayan finansal
yükümlülükler
Banka Kredileri 10.018.021 (11.550.686) (1.412.154) (1.226.145) (6.315.459) (2.596.927)
Kiralama işlemlerinden borçlar 280.226 (280.226) - (28.898) (106.879) (144.449)
İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 512.573 (552.611) (290.011) (262.600) - -
İlişkili taraflara ticari ve diğer borçlar 1.852.031 (1.852.031) (1.852.031) - - -
31 Aralık 2023
Sözleşme uyarınca vadeler
Defter değeri Sözleşme uyarınca
nakit çıkışlar toplamı
( I+II+III+IV+V)
3 aydan
kısa
( I )
3-12 ay
arası
( II)
1-5 yıl arası
( III)
5 yıldan
uzun
( IV )
Türev olmayan finansal
yükümlülükler
Banka Kredileri
Kiralama işlemlerinden borçlar
İlişkili olmayan taraflara ticari
13.003.548
366.135
(15.357.700)
(366.135)
(67.043)
-
(3.246.680)
(23.990)
(8.172.280)
(124.645)
(3.871.697)
(217.500)
borçlar
İlişkili taraflara ticari ve diğer borçlar
530.411
26.693
(530.411)
(26.693)
(388.874)
(26.693)
(141.537)
-
-
-
-
-

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.3 Yabancı para riski

Maruz kalınan kur riski

30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla Grup'un yabancı para pozisyonu aşağıdaki tabloda belirtilen yabancı para bazlı varlıklar ve borçlardan kaynaklanmaktadır.

30 Eylül 2024
TL karşılığı ABD Doları Avro Diğer (*)
1. Ticari Alacaklar - - -
2.a Parasal Finansal Varlıklar (Kasa, Banka Hesapları Dahil) 2.694.989 74.281 4.281 2
2.b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - -
3.Diğer 589.412 6.490 9.684
4. Dönen Varlıklar (1+2+3) 3.284.401 80.771 13.965 2
5. Ticari Alacaklar - - - -
6.a Parasal Finansal Varlıklar - - - -
6.b Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - -
7. Diğer 75.752 2.222 -
8.Duran Varlıklar (5+6+7) 75.752 2.222 - -
9. Toplam Varlıklar (4+8) 3.360.154 82.993 13.965 2
10. Ticari Borçlar 136.713 3.504 454 -
11. Finansal Yükümlülükler 2.616.645 76.365 352
12.a Parasal Olan Diğer Yükümlülükler - - - -
12.b Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - -
13. Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) 2.753.358 79.868 806 -
14. Ticari Borçlar - - - -
15. Finansal Yükümlülükler 7.401.376 216.796 284 -
16.a Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 756 - 20 -
16.b Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - -
17. Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) 7.402.132 216.796 304 -
18. Toplam Yükümlülükler (13+17) 10.155.491 296.664 1.110 -
19. Net Yabancı Para Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu (9-
18)
(6.795.337) (213.671) 12.854 2
19a. Hedge edilen toplam varlık tutarı - - - -
19b. Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı 9.893.895 290.229 - -
20. Net yabancı para varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (9-
18+19)
3.098.558 76.557 12.854 2

(*) Diğer para birimlerindeki varlık ve yükümlülükler TL karşılıkları olarak belirtilmiştir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.3 Yabancı para riski (devamı)

Maruz kalınan kur riski (devamı)

31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un yabancı para pozisyonu aşağıdaki tabloda belirtilen yabancı para bazlı varlıklar ve borçlardan kaynaklanmaktadır.

31 Aralık 2023
TL karşılığı ABD Doları Avro Diğer (*)
1. Ticari Alacaklar - - -
2.a Parasal Finansal Varlıklar (Kasa, Banka Hesapları Dahil) 1.469.032 35.885 765 -
2.b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - -
3.Diğer 5.848 146 -
4. Dönen Varlıklar (1+2+3) 1.474.880 36.031 765 -
5. Ticari Alacaklar - - - -
6.a Parasal Finansal Varlıklar - - - -
6.b Parasal Olmayan Finansal Varlıklar - - - -
7. Diğer 132.908 3.323 -
8.Duran Varlıklar (5+6+7) 132.908 3.323 - -
9. Toplam Varlıklar (4+8) 1.607.788 39.354 765 -
10. Ticari Borçlar 53.214 758 517 -
11. Finansal Yükümlülükler 3.236.800 80.465 421
12.a Parasal Olan Diğer Yükümlülükler - - - -
12.b Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - -
13. Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) 3.290.014 81.223 938 -
14. Ticari Borçlar - - - -
15. Finansal Yükümlülükler 9.766.748 243.621 523 -
16.a Parasal Olan Diğer Yükümlülükler 880 - 20 -
16.b Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler - - - -
17. Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) 9.767.628 243.621 543 -
18. Toplam Yükümlülükler (13+17) 13.057.642 324.844 1.481 -
19. Net Yabancı Para Varlık / (Yükümlülük) Pozisyonu (9-
18)
(11.449.854) (285.490) (718) -
19a. Hedge edilen toplam varlık tutarı - - - -
19b. Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı 12.832.150 320.845 - -
20. Net yabancı para varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (9-
18+19)
1.382.296 35.355 (718) -

(*) Diğer para birimlerindeki varlık ve yükümlülükler TL karşılıkları olarak belirtilmiştir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.3 Yabancı para riski (devamı)

Duyarlılık analizi

Grup'un kur riski genel olarak TL'nin Avro ve ABD Doları karşısındaki değer değişikliklerinden oluşmaktadır.

Kur riskinin ölçülebilmesi için yapılan duyarlılık analizinin temeli, kurum genelinde yapılan toplam para birimi açıklamasını yapmaktır. Toplam yabancı para pozisyonu, yabancı para birimi bazlı tüm kısa vadeli ve uzun vadeli satın alım sözleşmeleri ile tüm varlıklar ve yükümlülükleri içermektedir. Analiz net yabancı para yatırımlarını içermemektedir. Grup orta ve uzun vadeli kredilerini, elde ettiği proje gelirlerinin para birimi cinsinden gerçekleştirmektedir.

Döviz Kuru Duyarlılık Analizi Tablosu
30 Eylül 2024
Kar/Zarar Özkaynaklar
Yabancı paranın
değer kazanması
Yabancı paranın
değer kaybetmesi
Yabancı paranın
değer kazanması
Yabancı paranın
değer kaybetmesi
ABD Doları'nın TL Karşısında % 20 değer kazanması/kaybetmesi halinde
1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü 521.969 (521.969) - -
2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) - - - -
3- ABD Doları Net Etki (1+2) 521.969 (521.969) -
Avro'nun TL Karşısında % 20 değer kazanması/kaybetmesi halinde
4- Avro net varlık/yükümlülüğü 97.735 (97.735) - -
5- Avro riskinden korunan kısım (-) - - - -
6- TL Net Etki (4+5) 97.735 (97.735) - -
Diğer döviz kurlarının TL Karşısında % 20 değer kazanması/kaybetmesi halinde
7- Diğer döviz net varlık/yükümlülüğü - - - -
8- Diğer döviz riskinden korunan kısım (-) - - - -
9- Diğer Döviz Varlıkları Net Etki (7+8) - - - -
TOPLAM (3+6+9) 619.704 (619.704) - -
Döviz Kuru Duyarlılık Analizi Tablosu
31 Aralık 2023
Kar/Zarar Özkaynaklar
Yabancı paranın
değer kazanması
Yabancı paranın
değer kaybetmesi
Yabancı paranın
değer kazanması
Yabancı paranın
değer kaybetmesi
ABD Doları'nın TL Karşısında % 20 değer kazanması/kaybetmesi halinde
1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü 282.803 (282.803) - -
2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) - - - -
3- ABD Doları Net Etki (1+2) 282.803 (282.803) - -
Avro'nun TL Karşısında % 20 değer kazanması/kaybetmesi halinde
4- Avro net varlık/yükümlülüğü (6.353) 6.353 - -
5- Avro riskinden korunan kısım (-) - - - -
6- TL Net Etki (4+5) (6.353) 6.353 - -
Diğer döviz kurlarının TL Karşısında % 20 değer kazanması/kaybetmesi halinde
7- Diğer döviz net varlık/yükümlülüğü - - - -
8- Diğer döviz riskinden korunan kısım (-) - - - -
9- Diğer Döviz Varlıkları Net Etki (7+8)
-
-
-
TOPLAM (3+6+9) 276.450 (276.450) - -

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.4 Faiz riski

Profil

Grup'un faiz bileşenine sahip finansal kalemlerinin rapor tarihindeki faiz yapısı şu şekildedir:

30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
Sabit faizli kalemler
Finansal varlıklar 1.404.685 1.349.568
Finansal borçlar 3.209.342 4.296.842
Değişken faizli kalemler
Finansal varlıklar 94.025 129.711
Finansal borçlar 6.808.679 8.706.708

Sabit faizli kalemlerin gerçeğe uygun değer riski:

Grup'un gerçeğe uygun değer farkı kar/ zarara yansıtılan finansal varlık veya yükümlülüğü bulunmamaktadır. Bu nedenle faiz oranındaki değişimlerin rapor tarihindeki özsermaye kalemlerine direkt etkisi yoktur.

Değişken faizli kalemlerin nakit akış riski:

Grup'un borçlanma profili esas alındığında. TL Gösterge Faiz Oranı, Euribor, Libor veya Sofr oranındaki 100 baz puanlık artışın, türev finansal araçların etkisi göz ardı edildiğinde, Grup'un 30 Eylül 2024 tarihli değişken faiz oranlı borçlarının yıllık faiz giderlerinde yaklaşık olarak vergi öncesinde 67.147 TL'lik (31 Aralık 2023: 85.770 TL) artışa sebep olurdu. Tutarın 46.165 TL'lik kısmı faiz oranı takası ile korumaya alınmıştır (31 Aralık 2023: 58.849 TL). Bu nedenle kar/zarar üzerindeki net risk 20.982 TL'dir (31 Aralık 2023: 26.921 TL).

Faiz Pozisyonu Tablosu

30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
Sabit Faizli Finansal Araçlar (18.047) (29.473)
Finansal varlıklar 14.047 13.496
Finansal borçlar (32.093) (42.968)
Değişken Faizli Finansal Araçlar (67.147) (85.770)
Finansal varlıklar 940 1.297
Finansal borçlar (68.087) (87.067)

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

29. Finansal araçlardan kaynaklanan risklerin niteliği ve düzeyi (devamı)

29.5 Sermaye risk yönetimi

Grup'un sermaye yönetimindeki hedefleri;

  • Faaliyetlerinin devamlılığını sağlayarak ortaklara getiri ve diğer hissedarlara fayda sağlayabilmek
  • Hizmetleri risk seviyesine uygun bir şekilde fiyatlandırarak karlılığını arttırmaktır.

Grup, sermaye miktarını risk düzeyi ile orantılı olarak belirlemektedir. Ekonomik koşullara ve varlıkların risk karakterine göre Şirket özkaynakların yapısını düzenlemektedir.

Grup, sermaye yönetimini borç/sermaye oranını kullanarak izlemektedir. Bu oran, net borcun toplam sermayeye bölünmesiyle bulunur. Net borç nakit ve nakit benzeri değerlerinin toplam borç (konsolide finansal durum tablosunda belirtilen kısa vadeli ve uzun vadeli yükümlülükler toplamı) tutarından düşülmesiyle hesaplanır. Toplam sermaye, konsolide finansal durum tablosunda belirtilen özkaynakların toplamıdır.

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla toplam sermayenin net borçlara oranı aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 31 Aralık 2023
Toplam finansal borç 10.018.021 13.003.548
Eksi: nakit ve nakit benzerleri (2.709.927) (1.550.402)
Net borç 7.308.094 11.453.146
Toplam sermaye 30.325.228 27.677.581
Net finansal borç / özkaynak oranı 0,24 0,41

Toplam finansal borçlar, Grup'un kısa vadeli ve uzun vadeli finansal banka borçlarını içermektedir. Kiralama işlemlerinden borçlarını kapsamamaktadır.

30. Gerçeğe uygun değer açıklamaları

Gerçeğe uygun değer, piyasa katılımcıları arasında ölçüm tarihinde olağan bir işlemde bir varlığın satışından elde edilecek veya bir borcun devrinde ödenecek fiyat olarak tanımlanmaktadır.

Finansal araçlar

Grup, finansal araçların tahmini gerçeğe uygun değerlerini hâlihazırda mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme yöntemlerini kullanarak belirlemiştir. Bununla birlikte. piyasa bilgilerini değerlendirip gerçeğe uygun değerleri tahmin edebilmek yorum ve muhakeme gerektirmektedir. Sonuç olarak burada sunulan tahminler, Grup'un cari bir piyasa işleminde elde edebileceği miktarların göstergesi olamaz.

Gerçeğe uygun değerleri tahmin edilmesi pratikte mümkün olan finansal araçların gerçeğe uygun değerlerinin tahmini için aşağıdaki yöntem ve varsayımlar kullanılmıştır:

Finansal varlıklar

Kısa vadeli nakit varlıklar olmaları nedeniyle nakit ve nakit benzerlerinin kayıtlı değerlerinin gerçeğe uygun değerine yakın olduğu varsayılmaktadır.Ticari alacaklarında kısa vadeli olmalarından dolayı kayıtlı değerlerinin gerçeğe uygun değeri yansıttığı öngörülmektedir.

Dönem sonu kurlarıyla çevrilen yabancı para cinsinden olan bakiyelerin gerçeğe uygun değerlerinin kayıtlı değerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

30. Gerçeğe uygun değer açıklamaları (devamı)

Finansal araçlar (devamı)

Finansal yükümlülükler

Ticari borçların ve diğer parasal yükümlülüklerin kısa vadeli olmaları nedeniyle gerçeğe uygun değerlerinin taşıdıkları değere yaklaştığı düşünülmektedir.

Banka kredileri itfa edilmiş maliyet değerleriyle ifade edilir ve işlem maliyetleri kredilerin ilk maliyetine eklenir. Grup'un değişken faizli banka kredileri yakın tarihte yeniden fiyatlandığı için gerçeğe uygun değerlerinin taşıdıkları değeri ifade ettiği düşünülmektedir.

Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri

30 Eylül 2024 İtfa edilmiş maliyet
bedelinden
muhasebeleştirilen
Defter değeri Gerçeğe uygun
değeri
Not
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzerleri 2.709.927 2.709.927 2.709.927 4
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 352.705 352.705 352.705 6
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 23.125 23.125 23.125 6
Finansal yükümlülükler
Banka kredileri 10.018.021 10.018.021 9.295.492 5
Kiralama işlemlerinden borçlar 280.226 280.226 280.226 5
İlişkili taraflara ticari ve diğer borçlar 1.852.031 1.852.031 1.852.031 7-27
İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 512.573 512.573 512.573 7-27
İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 79.274 79.274 79.274 7
31 Aralık 2023 İtfa edilmiş maliyet
bedelinden
muhasebeleştirilen
Defter değeri Gerçeğe
uygun değeri
Not
Finansal varlıklar
Nakit ve nakit benzerleri 1.550.402 1.550.402 1.550.402 4
İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar 639.009 639.009 639.009 6
İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar 24.376 24.376 24.376 6
Finansal yükümlülükler
Banka kredileri 13.003.548 13.003.548 12.150.871 5
Kiralama işlemlerinden borçlar 366.135 366.135 366.135 5
İlişkili taraflara ticari borçlar 26.693 26.693 26.693 7-27
İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar 530.411 530.411 530.411 7
İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar 68.506 68.506 68.506 7

Grup, konsolide finansal tablolarda gerçeğe uygun değer ile yansıtılan finansal araçların gerçeğe uygun değer ölçümlerini her finansal araç sınıfının girdilerin kaynağına göre, üç seviyeli hiyerarşi kullanarak, aşağıdaki şekilde sınıflandırmaktadır.

Seviye 1: Özdeş varlıklar ya da borçlar için aktif piyasalardaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatlar;

Seviye 2: Seviye 1'de yer alan kayıtlı fiyatlar dışında kalan ve varlıklar ya da borçlar açısından doğrudan (fiyatlar aracılığıyla) ya da dolaylı olarak (fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki veriler; Seviye 3: Varlık ya da borçlara ilişkin olarak gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan veriler (gözlemlenebilir nitelikte olmayan veriler).

30 Eylül 2024 Tarihinde Sona Eren Döneme Ait Konsolide Finansal Tablo Dipnotları (Tutarlar, aksi belirtilmedikçe Bin Türk Lirası ('000 TL) olarak enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde 30 Eylül 2024 tarihindeki satınalma gücü cinsinden ifade edilmiştir.)

30. Gerçeğe uygun değer açıklamaları (devamı)

Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri (devamı)

30 Eylül 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla gerçeğe uygun değerleri ile ölçülen finansal varlıkların ve finansal yükümlülüklerin gerçeğe uygun değer sınıflamaları aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2024 Gerçeğe uygun değer
seviyesi
1.Seviye TL 2.Seviye TL 3.Seviye TL
Faiz oranı takas işlemleri (Not: 16) - 75.752 -
31 Aralık 2023 Gerçeğe uygun değer
seviyesi
1.Seviye TL 2.Seviye TL 3.Seviye TL
Faiz oranı takas işlemleri (Not: 16) - 148.167 -

31. Bilanço tarihi sonrası olaylar

Akfen International Holding B.V.'nin (Akfen International) Yönetim Kurulu'nun 1 Kasım 2024 tarihli kararı ile, Borsa İstanbul A.Ş.'nin Toptan Alış Satış İşlemlerine İlişkin Prosedürü'nün (TSP Prosedürü) 7.1. numaralı maddesinde düzenlenen baz fiyat ve nominal değerden aşağı olmamak kaydıyla, TSP Prosedürü ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde belirlenecek pay satış fiyatının esas alınması suretiyle, 3.150.000.000 TL satış bedeli karşılığı nominal tutarda olmak üzere gerçekleştirilecek Şirketimiz tahsisli sermaye artırımının tamamını karşılamak üzere Akfen International tarafından söz konusu sermaye artırımına iştirak edilmesine ve 3.150.000.000 TL bedelin tamamının Akfen International'ın Şirketimizden olan muaccel nitelikteki nakit kaynaklı alacağına mahsubu suretiyle karşılanmasına karar verildiği Akfen International tarafından 1 Kasım 2024 tarihinde Şirketimize bildirilmiştir ve aynı tarihte nakit aktarımı yapılmıştır.

Bu kapsamda, Yönetim Kurulumuzun 1 Kasım 2024 tarihli toplantısında, TSP Prosedürü'nün 7.1. numaralı maddesinde düzenlenen baz fiyat ve nominal değerden aşağı olmamak kaydıyla, TSP Prosedürü ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde belirlenecek pay satış fiyatının esas alınması suretiyle, tamamı başlamış ve bir kısmı bu sene sonu faaliyete geçecek olan toplam 188 MW güneş ve rüzgar santral yatırımlarımızın finansmanında kullanılmak üzere 3.150.000.000 TL satış bedeli karşılığı nominal tutarda olmak üzere artırılacak sermayenin tamamının Akfen International'a tahsis edilmesine, anılan bedelin tamamının Akfen International'ın Şirketimizden olan muaccel nitelikteki nakit kaynaklı alacağına mahsubu suretiyle karşılanmasına ve bu husustaki işlemlerin Yönetim Kurulumuzun tahsisli sermaye artırımına ilişkin 9 Ekim 2024 tarih ve 2024/12 sayılı kararı çerçevesinde gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.

Talk to a Data Expert

Have a question? We'll get back to you promptly.