Earnings Release • Jan 17, 2024
Earnings Release
Open in ViewerOpens in native device viewer
KARAR BAĞIMSIZ DENETİM VE DANIŞMANLIK A.Ş.
DEĞERLEME RAPORU
ARALIK 2023 / ANKARA



Yönetim Kurulu'na
Şirketinizin ("Ana Şirket") TMS/TFRS esaslarına uygun finansal tablolarının hazırlanması sürecinde, bağlı ortaklığınız Akfen Gayrimenkul Ticaret ve İnşaat A.Ş. ("AKFEN GT", "Şirket")'nin bünyesinde Kıbrıs Girnede yer alan otelin (GT Kıbrıs) 30.09.2023 tarihli finansal tabloları esas alınarak kısmı bölünme yöntemi ile bölünerek 28 Ağustos 2023 tarihinde ortaya çıkmış olan Akfen GT KKTC şubeyi de barındıracak olan Akfen GTnin değerinin tespit etmek amacıyla, Yönetim Kurulunuz tarafından görevlendirilmiş bulunmaktayız.
Bu değerleme çalışmasında kurumunuz tarafından şirketimize ulaştırılan verilerden, raporlardan ve sözlü bilgilerden yararlanı lmıştır. Şirketimiz bu bilgilerin güvenli olduğuna inanmakla birlikte, bilgilerin doğruluğu konusunda herhangi bir görüş beyanı söz konusu değildir. Ayrıca, şirketimiz bu konuda herhangi bir sorumluluğu kabul etmemiş ve etmeyecektir. Bu çalışmada bulunan değer, alım veya satım fi yatı olarak da esas teşkil etmemektedir. Bulunan değer üzerinden alım-satım işlemi yapılması ve/veya işlemin teminatlandırılması, bu çalışmaya dahil edilmemiş olan birçok faktörün de göz önünde bulundurulması gerekmektedir. Şirketimiz alım-satım ve/veya teminatlandırma işlemlerinden herhangi bir yükümlülük, sorumluluk kabul etmemekte ve etmeyecektir.
Bu değerleme çalışması, GT'nin bölünme sonrasında AKFEN GT KKTC şubeyi de barındıracak olan Akfen GT`nin piyasa değeri hakkındaki görüşümüzü yansıtmakta olup, burada yer alan tahminler, beklentiler veya diğer bilgilerin makul olması veya başarısı konusunda hiçbir beyan verilmemiş ve verilmeyecektir. Bu konuda herhangi bir sorumluluk kabul edilmemiş ve edilmeyecektir. Bu değerleme çalışmasının kullanılması sonucu doğabilecek olan doğrudan veya dolaylı zararlardan şirketimizin ve çalışanları hiçbir şekilde sorumlu olmayacaktır. Bu rapor, AKFEN GT ile ilgili ihtiyaç duyulabilecek bütün verileri içeriyor kabul edilmemelidir.
Bahçelievler Mahallesi 35.Cadde No;24/8 Çankaya/ANKARA T: 312-2316111 F: 312-2316116 Maltepe VD 501 077 4136 TS No: 358710 M No: 0501077413600001 www.karardenetim.com [email protected] Sayfa 1 / 2
Değerleme çalışması sonucu belirlenmesi amaçlanan "piyasa değeri", değerlemesi yapılan varlık bütünlüğünün, uygun bir pazarlamanın ardından birbirinden bağımsız istekli bir alıcıyla istekli bir satıcı arasında herhangi bir zorlama olmaksızın ve tarafların herhangi bir ilişkiden etkilenmeyeceği şartlar altında, bilgili, basiretli ve iyi niyetli bir şekilde hareket ettikleri bir anlaşma çerçevesinde değerleme tarihinde el değiştirmesi gereken tahmini tutardır.
Piyasa değerinin tespitinde, yasal yükümlülükler ve imtiyazlar gibi sınırlamalara tabi olmayan, şirketin yönetimi ve politikaları üzerinde kontrol gücü bulunan sahiplik paylarının, faaliyetlerini sürdürmekte olan işleyen bir teşebbüs olarak ifade ettikleri değer temel alınmışt ır.
Değerin tespiti ve raporlanması sürecinde, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayımlanan "Sermaye Piyasasında Değerleme Standartları Hakkında Tebliğ (III-62.1)" uyarınca Uluslararası Değerleme Standartları (UDES) hükümlerine uygun hareket edilmiştir.
Görüşümüze göre, raporumuzda açıklanan varsayımlar ve kısıtlayıcı koşullar altında, Uluslararası Değerleme Standartları'na göre AKFEN GT`nin piyasa değeri, 30.09.2023 tarihi itibariyle 2.115.914.221 TL (72.885.904 Euro)'dir.
Bu değerleme, birçok varsayım ve değişken kullanılarak geniş bir aralıkta belirlendiği için gelecekte oluşabilecek piyasa değ eri varsayımların gerçekleşmesi paralelinde aşırı değişkenlik gösterebilir.
21.12.2023, Ankara Karar Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. Member Firm of Abacus WorldWide
Ali Osman EFLATUN
Sorumlu Denetçi
İşbu değerleme raporunu hazırlayan Kuruluşumuzun, Sermaye Piyasası Kurulu'nun 11.04.2019 tarih ve 21/500 sayılı Kararı doğrultusunda;
i. Ayrı bir "Kurumsal Finansman Bölümü"ne sahip olduğunu,
ii. Değerleme çalışmaları sırasında kullanılması gereken prosedürleri içeren genelge, el kitabı veya benzeri belirlenmiş prosedürlerinin bulunduğunu,
iii. Müşteri kabulü, çalışmanın yürütülmesi, raporun hazırlanması ve imzalanması süreçlerinde kullanılacak kontrol çizelgeler i veya benzeri dokümanlara sahip olduğunu,
iv. Değerleme çalışmalarının teknik altyapısını oluşturan her türlü bilgi bankası, iç genelge, geliştirilmiş know-how ve benzeri altyapısının bulunduğunu,
v. Değerleme çalışmalarında ihtiyaç duyulan bilgilerin elde edilmesi ile ilgili araştırma altyapısına sahip olduğunu,
vi. Değerleme çalışmasını talep eden şirket ile aramızda değerleme hizmeti sözleşmesi bulunduğunu,
vii. Değerleme çalışmasını talep eden şirket ile doğrudan ve dolaylı olarak sermaye ve yönetim ilişkisi bulunmadığını,
viii. Değerlemeye konu şirketlere aynı dönem içerisinde değerleme hizmeti vermediğimizi beyan ederiz.

| 1. | BÖLÜM1 | |
|---|---|---|
| Yönetici Özeti 1 |
||
| 1.1. | Raporun Kapsamı | 2 |
| 1.2. | Değerlemenin Amacı |
3 |
| 1.3. | Değerleme ve Raporlama Tarihi | 3 |
| 1.4. | Kısıtlayıcı Koşullar | 3 |
| 1.5. | Kullanılan Değerleme Yöntemleri | 6 |
| 1.6. | Değerleme Sonucu | 7 |
| 1.7. | Değerleme Raporunu Hazırlayan ve İmzalayanlara İlişkin Bilgi | 8 |
| 2. | BÖLÜM9 | |
| Şirketin Tanıtımı 9 |
||
| 2.1. | Genel Bilgiler ve Faaliyet Alanı 10 |
|
| 2.2. | Ortaklık Yapısı 12 |
|
| 2.3. | Finansal Tablolar ve Analizler13 | |
| 3. | BÖLÜM | 16 |
| Ekonomik Göstergeler | 16 | |
| 4. | BÖLÜM22 | |
| Sektörel Bilgiler22 | ||
| 5. | BÖLÜM | 31 |
| Değerleme Analizleri |
31 | |
| 5.1. | Net Aktif Değeri Yöntemi (Toplama Yöntemi) 32 |
|
| 5.2. | Değereleme Sonuçları 34 |
30.09.2023 Tarihli Pay Değerleme Raporu
Yönetici Özeti
Sayfa | 1
Bu raporun amacı Akfen Gayrimenkul Ticaret ve İnşaat A.Ş. ("AKFEN GT", "Şirket")nin bünyesinde Kıbrıs Girnede yer alan otelin (GT) bölünme sonrasında AKFEN GT KKTC şubeyi de barındıracak olan AKFEN GT`nin değerini tespit etmektir.
Değerleme tarihi 30 Kasım 2023, raporlama tarihi 21.12.2023`tür.
Bu çalışmada kullanılan tüm bilgiler, ilgili şirket tarafından sağlanmıştır. Şirket yönetimi, şirketin mevcut yapısı ve geleceğe ilişkin olarak tarafımıza sunulan beklentiler değerlendirilmiş, bu süreçte ilgili sektörlerin ve Türkiye ekonomisinin göstereceği performans da dikkate alınmıştır.
Değerleme çalışmasında, Şirket tarafından hazırlanmış olan geleceğe yönelik projeksiyon tabloları esa s alınmıştır. Şirket yönetimi tarafından sağlanan bilgiler veri alınmış ve şirket faaliyetlerini doğru olarak yansıtacağı kabul edilmiş, yorumlar uzman görüşü ile birlikte yapılmıştır. Tarafımız, varsayımların doğruluğunu ve gerçekleşebilirliğini araştırma yükümlülüğüne sahip değildir. Tarafımız, varsayımların gerçekleşmemesinden dolayı sorumlu değildir.
Değerleme işlemi belirli varsayımlar dahilinde yapılmış olup yapılan hesaplamaların vergi ile hiçbir ilgisi bulunmamaktadır. Bu değerleme çalışması kapsamında şirketin değerini etkileyebilecek beklenmedik durumların olmadığı varsayılmaktadır.
Bu raporda bulunan değerleme sonuçları, ilgili şirket yönetimine bilgi sağlamak ve sunulmak üzere hazırlanmıştır. Bu nedenle, belirtilen bu amaç dışında kullanılması doğru olmayabilir. Özellikle, bu rapor sonuçlarının, üçüncü şahısların eline geçmesi ve bu sonuçların bir yatırım kararı veya başka bir amaç için kullanılması durumunda bunun sonuçlarından Karar Bağımsız Denetim ve Danışmanlık A.Ş. hiçbir sorumluluk kabul etmez.
Değerleme çalışmaları, piyasa fiyatını etkileyebilecek ilgili tüm faktörlerin dikkate alınması ile hesaplanır. Bu faktörler g enellikle şunları içerir:
Bu rapor, şirket değerini belirlemede etkisi olan bu faktörlerin hepsini dikkate alarak hazırlanmıştır. Ancak değerleme, aşağ ıda belirtilen sınırlayıcı koşulları da bünyesinde taşımaktadır:
Değerlemede, maliyet, piyasa ve gelir yaklaşımı olarak üç yaklaşım bulunmaktadır. Şirket aktiflerinin yaklaşık % 99'u gayrimenkuller ve yapılmakta olan yatırım amaçlı gayrimenkuller hesabında raporlanan, otel olarak işletilen gayrimenkullerden oluşmaktadır. Söz konusu Otel, SPK tarafından yetkilendirilmiş bir Gayrimenkul Değerleme Şirketi tarafından 30.06.2023 tarihi itibariyle değerlenmiştir. Değerleme artışları, finansal tablolara alınmıştır. Bilanço, güncel piyasa değerini göstermektedir. Bu bakımdan sadece maliyet yaklaşımı esaslı Net Aktif Değeri yöntemi kullanılmıştır.
Net aktif değeri, sermaye ve dağıtılmamış karların toplamıdır. Başka bir ifade ile bilançodaki varlıklardan borçların düşülmesi ile kalan tutardır. Yöntemin uygulanmasında, kullanılan finansal raporlama çerçevesi önem kazınır. Değerleme çerçevesine göre, bilanço kalemlerin in değerlemesi ve düzeltmesi yapılabilir. Gerçeğe uygun değeri ile objektif olarak değerlemesi yapılan kalemlere göre net aktif değeri düzeltilebilir. Bu yöntem, "toplama yöntemi" olarak da adlandırılır.
nin bünyesinde Kıbrıs Girnede şen alan otelin (GT KIBRIS) bölünme sonrasında AKFEN GT KKTC şubeyi de barındıracak olan AKFEN GT`nin değeri, 30.09.2023 tarihi itibariyle 2.115.914.221 TL ( 72.885.904 Euro) olarak hesaplanmıştır.| TL | Kur | Euro | |
|---|---|---|---|
| Aktif Net Değeri (Toplama Yöntemi) |
2.115.914.221 | 29,03050 | 72.885.904 |
| Piyasa Değeri |
2.115.914.221 | 72.885.904 |
| Adı Soyadı | TC Kimlik No | Ünvanı | Yetki Belgeleri | |
|---|---|---|---|---|
| Değerleme Raporunu Hazırlayan |
Neşe SAN | 11014159912 | Kurumsal Finansman Müdürü |
Düzey 3 Lisansı Lisans No: 201405 Geçerlilik Süresi Bitişi 6.11.2025 |
| Değerleme Raporunu İmzalayan |
Ali Osman EFLATUN | 30392026128 | Sorumlu Ortak Başdenetçi |
SPK Bağımsız Denetçi Lisansı, SMMM |
30.09.2023 Tarihli Pay Değerleme Raporu
Sayfa | 9
04 Ağustos 1999 tarihinde T-T Turizm İnşaat Tarım Besicilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. unvanıyla kurulan Firmanın unvanı 27 Eylül 2006 itibarıyla Akfen Gayrimenkul Ticaret ve İnşaat A.Ş. olarak değiştirilmiştir. Firmanın Akfen Holding A.Ş. ve Akfen İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş' ye ait hisselerinin %99,9'u, 21 Şubat 2007 tarihinde Akfen GYO' ya devrolmuştur.
Şirketin ana faaliyet konusu, her tür turizm tesisi, otel ve gayrimenkul yatırımlarının planlanması, inşaatının yapılması, yaptırılması, kiralanması, işletilmesi ve işlettirilmesidir. Akfen GYO' nun %100 oranında ortak olduğu Akfen GT mevcut durumda, İstanbul Karaköy`de yer alan otelinden, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nde sahip olduğu 5 yıldızlı otelinden ve Rusya'daki otel ve ofis projelerinden kira geliri elde etmektedir. Rusya'da 4 otel ve 1 ofis projesi bulunmaktadır.
Merkezi İstanbul'da bulunan Akfen GT'nin faaliyetleri KKTC ve Rusya bazlı olarak iki ana bölgede konumlanmıştır. Her iki lokasyonda da faaliyetler Akfen GT tarafından (aynı zamanda KKTC Deniz Aşırı Şirketler sicilinde kayıtl ıdır) yürütülmektedir.
Firmanın %100 sahibi olduğu Aralık 2006 itibarıyla yapımı tamamlanan KKTC'nin Girne şehrinde kurulu 5 yıldızlı otelden elde edilen kira gelirleri, Akfen GT'nin gelirlerinin KKTC tarafını oluşturmaktadır. Akfen GT, oteli hem 2008 yılı başından bu yana kiraya vermektedir.
Akfen GT faaliyetlerinin diğer bölümünü Rusya otel ve ofis yatırımları oluşturmaktadır.
AKFEN GT`nin bünyesinde yer alan bağlı ortaklıkları, 30.09.2023 tarihli finansal tabloları esas alınarak kısmı bölünme yöntemi ile bölünerek, 28 Ağsutos 2023 tarihinde bu ortaklıklardan iki adet yavru şirket ortaya çıkmıştır. Bölünmeye ilişkin, "Kısmi Bölünmenin Yasal ve İkincil Mevzuata Uygunluğunun Tespitine, Bölünen Şirkette Yapılması Gereken Sermaye Azaltımı Tutarının ve Sermaye Azaltımı Sonrası Pay ve Sermaye Yapısının Tespitine, Devralan Şirketin Artacak Sermayesinin ve Sermaye Artışı Sonrası Pay ve Sermaye Yapısının Tespitine ve Kısmi Bölünmeye Taraf Şirketlerin Alacaklarının Tehlikeye Düşüp Düşmediğinin Tespitine İlişkin YMM raporu 19.04.2023 tarihi itibariyle düzenlenmiştir.
28 Ağustos 2023 tarihi itibarıyla Akfen GT'nin bünyesinde sadece otel kalacak şekilde bölünmesi işlemleri tamamlanmış olup, Akfen GT'nin %78,83 oranında sahip olduğu Akfen Karaköy Gayrimenkul Yatırımları ve İnşaat Anonim Şirketi'nin ("Akfen Karaköy") hisseleri kısmi bö lünme yoluyla yeni kurulan Akfen Güney Gayrimenkul İşletme Anonim Şirketi ("Akfen Güney")'ne geçmiştir. Ayrıca yine bahsi geçen bölünme işlemi n eticesinde; Akfen GT, Rusya'daki otel yatırımlarının yer aldığı ve ana faaliyet konuları Rusya'da otel ve ofis projeleri gerçekleştirmek olan Y aroslavlInvest Limited Şirketi ("YaroslavlInvest"), Samstroykom Limited Şirketi ("Samstroykom") ve KaliningradInvest Limited Şirketi ("KaliningradInvest")'i n %97,8 oranında, Rusya'daki ofis yatırımının yer aldığı Volgastroykom Limited Şirketi ("Volgastroykom")'nin %96,17 oranında, Moskova'da bir ad et otel yatırımın yer aldığı Severnyi Avtovokzal Limited Şirketi ("Severnyi")'nin %100 oranında sahibi iken, bu bağlı ortaklıkların hisseleri yeni kurulan Akfen Kuzey Gayrimenkul İşletme Anonim Şirketi ("Akfen Kuzey")'ne geçmiştir. 28 Ağustos 2023 tarihinde tescil olan ve %100 sahibi olunan Akfen Güney ve Akfen Kuzey şirketlerinin ana faaliyet konuları, gayrimenkule dayalı yatırım yapmak, gayrimenkul portföyü oluşturmak ve geliştirmek tir.
Akfen GYO, Akfen GT'nin % 100'una sahip bulunmaktadır. AKFEN GT'nin, 2022 yılı sonu itibariyle sermayesi 200.000.000 TL'dir.
| Oranı (%) Pay |
Tutar | |
|---|---|---|
| Akfen Gayrimenkul Ortaklığı Yatırım A Ş |
100 | 200 000 000 |
| TOPLAM | 100 | 200.000.000 |
YMM Bölünme Raporuna göre, bölünme sonrasında sermaye tutarı, 117.238.308,80 TL olacaktır. Raporda yer alan hesaplamaya göre, sermaye 82.761.692 TL azaltılacaktır.
| Yeni Şirket Sermaye Yapısı |
||
|---|---|---|
| Bölünen Şirektin Mevcut Sermayesi |
200 000 000 |
|
| Azaltılacak Sermaye (-) |
82 761 692 |
|
| Kısmi Bölünme ile devredilecek hisselerin tutarı |
713 059 806 |
|
| Devredilecek hisselerle ilgili borç (-) tutarı |
630 298 114 |
|
| Oluşacak Sermaye |
117.238.308 |
Şirketin yönetim kurulu üyeleri ve görevleri aşağıdaki gibidir:
| Üyeleri Yönetim Kurulu |
Görevi |
|---|---|
| Hamdi Akın |
Yönetim Kurulu Başkanı |
| Özalp Pelin Akın |
Yönetim Kurulu Başkan Vekili |
| İrfan Erciyas |
Üyesi Yönetim Kurulu |
| Selim Akın |
Üyesi Yönetim Kurulu |
| İnanç Sıla Cılız |
Üyesi Yönetim Kurulu |
Aşağıdaki finansal tablolar AKFEN GT KKTC Şube ve bölünme sonrası AKFEN GT şirketine ait kalemlerden oluşan şirketin, TMS/TFRS esaslarına göre hazırlanmış finansal tablolarıdır.
| AKFEN GT TL |
AKFEN GT EURO |
|
|---|---|---|
| Finansal Tablolar TL |
||
| (bin VARLIKLAR TL) |
30.09.2023 | 30.09.2023 |
| Varlıklar Dönen |
18.454.126 | 635.681 |
| Nakit ve nakit benzerleri |
3.659 | 126 |
| Ticari alacaklar |
6.715.842 | 231.337 |
| Stoklar | 122.606 | 4.223 |
| Ödenmiş Peşin Giderler |
895.059 | 30.832 |
| Diğer dönen varlıklar |
10.716.960 | 369.162 |
| Varlıklar Duran |
2.664.329.256 | 91.776.899 |
| alacaklar Diğer |
226 | 8 |
| amaçlı gayrimenkuller Yatırım |
2.661.255.878 | 91.671.031 |
| Maddi duran varlıklar |
25.249 | 870 |
| Maddi olmayan duran varlıklar |
4.147 | 143 |
| Diğer duran varlıklar |
3.043.756 | 104.847 |
| Toplam Varlıklar |
2.682.783.382 | 92.412.579 |
| AKFEN GT TL |
AKFEN GT EURO |
|
|---|---|---|
| Finansal Tablolar TL |
||
| Kaynaklar (bin TL) |
30.09.2023 | 30.09.2023 |
| Vadeli Yükümlülükler Kısa |
204.836 | 7.056 |
| Ertelenmiş Gelirler |
204.836 | 7.056 |
| Vadeli Yükümlülükler Uzun |
566.664.324 | 19.519.620 |
| Ertelenen vergi yükümlülüğü |
565.394.381 | 19.475.875 |
| Diğer UVYK |
1.269.943 | 43.745 |
| Özkaynaklar | 2.115.914.222 | 72.885.904 |
| Ödenmiş sermaye |
117.238.308 | 4.038.453 |
| yıllar karları Geçmiş |
1.359.344.035 | 46.824.686 |
| dönem karı Net |
358.753.874 | 12.357.826 |
| Sermaye Yedekleri |
30.000.000 | 1.033.396 |
| Diğer Düzeltmeler |
250.578.006 | 8.631.543 |
| ve Özkaynaklar Toplam Kaynaklar |
2.682.783.383 | 92.412.579 |
Şirketin, 30.09.2023 tarihi itibarıyla varlıklarının yaklaşık % 99'u otel ve ofis yatırımlarından oluşmaktadır. Bu yatırım, bilançoda "Yatırım Amaçlı Gayrimenkuller" hesabında raporlanmaktadır.
| AKFEN GT TL |
AKFEN GT EURO |
|
|---|---|---|
| 01.01.2023 | 01.01.2023 | |
| Gelir Tablosu (bin TL) |
30.09.2023 | 30.09.2023 |
| Sürdürülen Faaliyetler |
||
| Hasılat | 68.863.603 | 2.939.574 |
| Satışların maliyeti |
-1.766.887 | -75.423 |
| Brüt Kar (Zarar) |
67.096.716 | 2.864.151 |
| Genel Yönetim Giderleri |
-4.713.585 | (201.208) |
| faaliyetlerden Esas diğer gelirler |
738.497.067 | 31.524.149 |
| faaliyetlerden diger giderler Esa |
-135.834 | (5.798) |
| FAALİYET ESAS KARI/ZARARI |
800.744.364 | 34.181.293 |
| Finansal Gelirler |
47.757.255 | 2.038.609 |
| Finansal Giderler |
-349.073.926 | (14.900.883) |
| VERGİ ÖNCESİ KARI/ZARARI |
499.427.693 | 19.280.410 |
| Vergi Gideri/Geliri |
-140.673.819 | (6.004.929) |
| Dönem Vergi Gelir/Gideri |
-140.673.819 | (6.004.929) |
| DÖNEM KARI/ZARARI |
358.753.874 | 13.275.481 |
30.09.2023 Tarihli Pay Değerleme Raporu
2023'ün 3. çeyreği temel tahminlerinde, Almanya hariç çoğu gelişmiş ekonomi için 2023'e ilişkin reel GSYİH büyüme tahminleri artış gösterdi. Hızla sıkılaşan para politikası konut, finans ve imalat sektörleri üzerinde baskı oluştursa da, bu zayıflık hizmet sektöründeki güçlenmeyle dengelenmektedir.
2023 küresel reel GSYİH büyüme tahmini marjinal olarak yukarı doğru %2,6'ya revize edilmiştir. Küresel ekonomik büyümenin 2024'te hızlanması beklenmektedir ancak yüksek borçlanma maliyetlerinin gecikmeli etkileri nedeniyle %2,9'da zayıf kalmaya devam ediyor. Yavaşlayan talep, sıkılaşan finansal koşullar ve düşen emtia fiyatlarının etkisiyle küresel tüketici fiyat enflasyonunun 2023'te %7,0'a, 2024'te ise %4,7'ye yavaşlaması öngörülüyor.

Küresel tüketici fiyat enflasyonunun 2022'deki zirvesinden önemli ölçüde gerilemesi, ancak 2023'te %7,0 ve 2024'te %4,7 seviyesinde yüksek kalması bekleniyor.

Kaynak: Euromonitor Uluslararası Makro Modeli
Haziran 2023'te ABD'de enflasyon merkez bankasının %2,0 hedefine yaklaşarak %3,0'a düşerken, Birleşik Krallık'ta enflasyon %7,3 ile ısrarla yüksek kaldı. Ukrayna'da savaşın ilk patlak vermesiyle gıda ve enerjide emtia fiyatlarındaki şokların daha da hafiflemesiyle birlikte, enflasyon artık temel olarak, bazı pazarlarda daha güçlü olan sıkı işgücü piyasasındaki ücret artışı ve hizmet talebindeki artış gibi faktörlerden etkileniyor.
Pandemi ile yükselişe geçen işsizlik oranı, dünya genelinde hızla düşmeye başlamıştır. 2020 yılında %6,9'a yükselen işsizlik oranı, 2022 sonu itibarıyla %5,7 düzeyine inmiştir

İstihdam oranında da hızlı bir yükselme gözlemlenmektedir. 2023 yılında yayınlanan, 2022 sonu verilerine göre, dünya ortalama istihdam oranı %55'tir.

Uluslararası Para Fonu IMF, 2022'deki %5,1'lik güçlü büyümenin ardından, devam eden küresel ekonomik belirsizlik ve artan faiz oranları nedeniyle ekonomik aktivitenin 2023'te %2,2'ye düşmesini bekliyor. 2024 ve 2025 yıllarında kademeli olarak toparlanacağı öngörülüyor.
Kıbrıs ekonomisinin Reel Gayrı Safi Yurt İçi Hâsıla'ya göre 2023'de %2,2 olan yıllık büyüme oranı 2024 yılında %2,6 olarak belirlenmiştir. 2025 yılı için Reel Gayrı Safi Yurt İçi Hasıla'nın %2,9 büyümesi beklenmektedir.
Kıbrıs'ta 2023'te %4,1 olarak belirlenen enflasyonun 2024 yılında %3'e gerileyeceği öngörülmektedir. 2025 yılında ise %2,2'ye düşmesi bekleniyor
Devam eden güçlü ekonomik büyümeyle birlikte istihdam oranları 2023'ün ilk yarısında yaklaşık %1,8 artış göstermiştir. Sonuç olarak, işsizlik oranının 2022'deki %6,8'den 2023'te %6,4'e, 2025'te ise %5,9'a düşmesi beklenmektedir.1
2023'de GSYH'ya göre %-9,6 olan cari işlemler dengesinin 2024'te GSYH'ya göre %-8,8 olması beklenmektedir.
Sabit fiyatlarla GSYH'daki sektörlerin reel büyüme hızları dikkate alındığında; 2021 yılında en yüksek büyüme %32,8 ile "Ulaştırma ve Haberleşme" sektöründe kaydedilirken, bunu sırayla %23,0 ile "İnşaat" sektörü ve %16,8 ile "Sanayi" sektörü takip etmiştir.
1 European Commision: https://economy-finance.ec.europa.eu/economicsurveillance-eu-economies/cyprus/economic-forecastcyprus_en#:~:text=Real%20GDP%20is%20set%20to,growth%20of%20employm ent%20and%20wages.

Cari Fiyatlarla GSYH'daki sektörlerin payları dikkate alındığında; Kamu Hizmetleri %15,5, Serbest Meslek ve Hizmetler %14,2 (Serbest Meslekler 6,6%, Yüksek öğretim 7,6%), Ticaret-Turizm 13,8% (Toptan ve Perakente 10,4%, Otelcilik ve Lokantacılık 3,4%), Ulaştırma-Haberleşme 9,2%, Mali Müesseseler 8,9%, Tarım 8,3%, İthalat 7,8%, İnşaat 7,5%, Sanayi 7,5%, Konut Sahipliği 7,3% olarak gerçekleşmiştir.
2022 yılının ikinci çeyreğinde, bir önceki aya göre enflasyon Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında sırasıyla yüzde 5,07, yüzde 6,63 ve yüzde 9,54 olarak gerçekleşmiştir. 2021 yılının aynı döneminde enflasyon sırasıyla yüzde 1,94, yüzde 1,62 ve yüzde 3,14 olarak gerçekleşmişti. 2021 yılının ilk yarısında ortalama yüzde 1,43 olan aylık enflasyon, 2022 yılının ilk yarısında ortalama yüzde 7,81 seviyesinde gerçekleşmiştir.


Dünya Bankası, Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'ne (OECD) göre 2022 yılında Rusya ekonomisi olumsuz olarak etkilenmiştir. 2022 yılında Rusya'nın gayri safi yurt içi hasılasının (GSYİH) %2,1 oranında düştüğü tahmin edilmekle birlikte Rusya ekonomisinin 2023 yılında da küçülmeye devam edebileceği düşünülmektedir. Rusya'nın GSYH'sının en kötü senaryoda (OECD) %2,5 veya Dünya Bankası'na göre %0,2 oranında azalması bekleniyor. IMF ise 2023 yılında büyüme (%0,7) bekliyor.2
Rusya'nın 2018'den 2023'e GSYH Değişimi

Kaynak: European Council
Rusya Merkez Bankası'nın tahminine göre 2023 sonu itibariyle yıllık enflasyon %7-%7,5 üst sınırına yaklaşacak. Mevcut para politikası göz önüne alındığında yıllık enflasyonun %4-%4,5 seviyelerine düşeceği öngörülmektedir.
İşgücü piyasasında ise 2022 yılında önemli değişiklikler yaşanmıştır. Mart ayında toplam talebin olumsuz şoku ve işgücünün yurtdışına çıkışı nedeniyle işgücü talebinde ve reel ücrette düşüş kaydedilmiştir. İstihdam edilen kişi sayısı 2022 yılına göre %0,4 artmıştır. Aralık 2021'de %4,3 olarak kaydedilen işsizlik oranları Aralık 2022'de %3,7'ye gerilemiştir.
Mal ihracatı hem maden ürünleri tedariğindeki değer artışı hem de enerji dışı mal ihracatındaki artış nedeniyle 2021 yılına göre 94 milyar dolar artarak 588,3 milyar dolara ulaşmıştır.
Mal ithalatı ise 2022'de 304 milyar dolardan 280,4 milyar dolara gerilemiştir.
2 European Council- Impact of Sanctions on the Russian Economy: https://www.consilium.europa.eu/en/infographics/impact-sanctions-russianeconomy/
Sektörel Bilgiler
Gayrimenkul, konut, ticari veya endüstriyel amaçlarla satın alınan veya yatırım yapılan, arazi, bina ve doğal kaynaklardan oluşan maddi mülk anlamına gelmekle birlikte belirtilen maddi mülklerle ilişkili yasal hak ve menfaatleri de kapsar.
Tablo: Gayrimenkul Türleri

Dünyada hızla artmakta olan nüfus ve kentleşmenin etkisiyle gayrimenkul piyasası da gelişmektedir. Gayrimenkuller konut, ticari,
endüstriyel ve arazi olarak dörde ayrılmaktadır. Konut mülkleri; müstakil evler, apartman daireleri gibi ikamet amacı taşıyan yapıları içermektedir. Ticari mülkler; ofisler, mağazalar, oteller gibi gelir elde etme amacıyla kullanılan yapılardır. Endüstriyel mülkler; fabrika, depo, araştırma merkezleri gibi imalat için kullanılan yapılarken, arazi mülkleri boş arazileri, çiftlikleri ifade eder.
Küresel gayrimenkul şirketlerinin gelirleri 2021 yılında 9,5 milyar dolar değerinde olmakla birlikte bu değerin 2021-2030 yılları arasında %4,8 bileşik yıllık büyüme oranıyla artış göstermesi bekleniyor. Küresel ekonominin Koronavirüs pandemisinden sonra toparlanmasıyla 2030 yılına kadar gayrimenkul piyasasının 14,6 milyar dolara ulaşması öngörülüyor.
ABD'de haziran ayı itibariyle 1,96 trilyon dolara ulaşan inşaat harcamaları temmuz ve ağustos aylarında da artışını sürdürmüştür. Yıllık harcama seviyesi 2 trilyon dolara yaklaşırken konut inşaat harcamaları 890 milyar dolara ulaşmıştır. Konut dışı binalar ve altyapı
inşaat harcamaları ise 1,094 trilyon dolar ile tarihteki en yüksek seviyeye ulaşmıştır.3
| DONEM | KONUT İNŞAATI | KONUT DIŞI BINA VE ALT YAPI İNSAATI |
TOPLAM İNSAAT |
|---|---|---|---|
| 2020 Q4 | 700 | 790 | 1.490 |
| 2021 Q4 | 828 | 828 | 1.656 |
| 2022 01 | 929 | 839 | 1.768 |
| 2022 Q2 | 946 | 858 | 1.804 |
| 2022 Q3 | 899 | 901 | 1.800 |
| 2022 Q4 | 862 | 966 | 1.828 |
| 2023 Q1 | 857 | 1.044 | 1.901 |
| 2023 Q2 | 871r | 1.085r | 1.956r |
| 2023 TEMMUZ | 889 | 1.084 | 1.974 |
| 2023 AĞUSTOS | 890 | 1.094 | 1.984 |
ABD'de yeni ev satışları Eylül ayında önemli bir artış göstererek yıllık 759 bin dolara yükselmiştir. Bir önceki aya göre %12,3 artış göstermekle birlikte geçen yılın aynı ayına göre %13,6 arttığı görülmektedir. Faiz artışlarına rağmen konut satışları yüksek seyretmektedir.
| DONEM | YENI EV SATIŞLARI AYLIK (BİN) |
MEVCUT EV SATIŞLARI YILLIK (BİN) |
KONUT FIYAT ENDEKSI CS 20 |
|---|---|---|---|
| 2020 Q4 | 885 | 6.660 | 242,2 |
| 2021 Q2 | 701 | 5.873 | 266,8 |
| 2021 Q4 | 839 | 6.092 | 287,1 |
| 2022 Q1 | 709 | 5.770 | 306,4 |
| 2022 Q2 | 585 | 5.110 | 316,2 |
| 2022 Q3 | 588 | 4.710 | 305,9 |
| 2022 Q4 | 625 | 4.020 | 301,7 |
| 2023 Q1 | 656 | 4.440 | 302,5 |
| 2023 Q2 | 684 | 4.160 | 310,9 |
| 2023 TEMMUZ | 739 | 4.070 | 313,7 |
| 2023 AĞUSTOS | 676r | 4.040 | |
| 2023 EYLÜL | 759 | 3.960 |
Euro bölgesinin toplam inşaat harcamalarında ikinci çeyrekte hiç büyüme gerçekleşmemekle birlikte üçüncü çeyrekte temmuz ayındaki büyümenin ardından ağustos ayında sınırlı büyüme gerçekleşmiştir. Ağustos ayında konut inşaat harcamaları %0,6 küçülürken, konut dışı inşaat harcamaları %2,6 artış göstermiştir. Yılın geri kalanında da inşaat sektöründe zayıf performansın devam edeceği öngörülmektedir.
3 Türkiye İMSAD Aylık Sektör Raporu, Ekim 2023:
https://www.imsad.org/Uploads/Files/Turkiye_IMSAD_Aylik_Sektor_Raporu_EK IM2023.pdf
| rann. Te caro polgesi msaat harramalan payame beginn, Taxae | |||
|---|---|---|---|
| DÖNEM | TOPLAM INŞAAT SEKTÖRÜ |
KONUT INSAATI |
KONUT DIŞI BİNA INSAATI |
| 2020 Q4 | -1,2 | -1,4 | -0,5 |
| 2021 Q3 | 0,4 | 0,7 | -0,6 |
| 2021 Q4 | 0,7 | 0,9 | 0,4 |
| 2022 01 | 6,1 | 5,9 | 7,1 |
| 2022 Q2 | 2,7 | 3,1 | 0,7 |
| 2022 Q3 | 0,8 | 0,9 | 0,0 |
| 2022 Q4 | 0,3 | 0,2 | 0,6r |
| 2023 01 | 0,5 | 0,6 | 0,9r |
| 2023 Q2 | 0,0 | -0,5r | 4,2 |
| 2023 TEMMUZ | 1,2r | 0,9 | 3,6r |
| 2023 AĞUSTOS | -0,1 | -0,6 | 2,6 |
Dünya'da inşaat malzemesi fiyatları da Ekim ayında sınırlı ölçüde düşüş göstermiştir. Güçlü dolar, sıkı para politikaları ve özellikle Çin ekonomisindeki yavaşlama endişeleri ile emtia talebinde düşüş öngörülmektedir. İnşaat malzemesi fiyatları da Ekim ayında düşüş göstemiştir. Ekim ayında inşaat demiri fiyatları bir önceki aya göre %0,5 düşüş gösterirken bakır fiyatları da %1,6 azalış göstermiştir. Düz kereste fiyatlarının ise yeni fiyat verisi içerisinde %2,8 gerileme göstermiştir.
Gayrimenkul ve inşaat sektörü Kıbrıs'ın gayrisafi katma değerine %13,5 ile %16,5 arasında katkı bulunan bir sektördür. İnşaat malzemelerinin maliyeti ise küresel ekonomilere paralel olarak ciddi bir artış göstermiştir. Bu durumun Ukrayna'daki savaş ile yaşanan tedarik zincirindeki sorunlar ve petrol fiyatlarındaki artışlardan kaynaklandığı düşünülmektedir. Yabancı yatırımlar 2022'de 2021'e göre artış göstererek piyasa değerinin %44'ünü oluşturmuştur. 2022 yılındaki konut işlemlerinin değeri, 12.660 işlem ve 3.4 milyar Euro değer ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmıştır. Ayrıca, ticari mülkiyet işlemlerinin çoğu 300 bin Euro'nun altındaki perakende ve ofis alanlarında gerçekleşmiştir.
Gayrimenkul ve inşaat sektörü 2022 yılında %14,6 oranla Kıbrıs'ın gayrisafi katma değerine en yüksek bireysel katkıyı sağlamıştır. İnşaat malzemesi maliyetlerindeki artışlar ve enflasyonun etkisiyle yüzde olarak %15,4'ten düşüş gösterse de 0,2 milyar Euro artış göstererek 3,5 milyar Euro'ya yükselmiştir.4
4 Cyprus Real Estate Market Report, 2022 Overview- Deloitte: https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/cy/Documents/realestate/real-estate-overview-2022.pdf
Tablo: Kıbrıs'ta İnşaat ve Gayrimenkul Sektörünün Gayrisafi Katma Değere Katkısı

Kaynak: CyStat-Deloitte
İnşaat malzemesi maliyetleri 2022 yılında bir önceki yıla göre %21,5 artış göstermiştir. Bu artışın enerji fiyatları ve hammadde sıkıntısı sebebiyle gerçekleştiği düşünülmektedir
Tablo: Kıbrıs'ta İnşaat Malzemesi Fiyat Endeksi

Kaynak: CyStat-Deloitte
İnşaat malzemelerindeki maliyet artışı konut fiyatlarında da artışa sebep olmuştur.
Tablo: Kıbrıs Konut Fiyat Endeksi

Kaynak: CyStat-Deloitte
2021 yılında, Covid-19 salgınına karşı alınan önlemlerin devam etmesine bağlı olarak ülkeye giren yolcu sayısı düşük seyretmeye devam etmiş, 2022 yılının ilk altı ayında ise salgın öncesi seviyelere yaklaşılmaya başlanmıştır. Hava ve deniz yolu ile ülkeye gelen yolcu sayısı 2022 yılının Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında sırasıyla 79.046, 129.342 ve 120.320 olarak gerçekleşmiştir. Salgının olmadığı 2019 yılının aynı döneminde bu rakamlar 146.768, 129.844 ve 150.051 idi. Bu rakamlara göre 2022 yılının ikinci çeyreğinde ülkeye giren yolcu sayısı, 2019 yılının aynı dönemine göre yüzde 22,96 daha düşük gerçekleşmiştir. 2022 yılının ilk altı ayı ile 2019 yılının ilk altı ayı kıyaslandığında ise 2022 yılının yüzde 29,72 daha düşük olduğu görülmektedir. 2022 yılı ikinci çeyreğinde ülkeye gelen yolcu sayısı 328.708 olmuş ve 2021 yılının aynı dönemine göre yüzde 705 artış göstermiştir. İkinci çeyrekte gelen yolcu sayısının 256.306'sı T.C. uyruklu, 72.402'si ise üçüncü ülkelerden gelen yolculardan oluşmaktadır.
2022 Yılında Gelen Yolcu Sayısının 2020 ve 2021 Yılları ve Son 5 Yıllık Ortalamalarla Karşılaştırılması

Kıbrıs'ta bulunan turistik tesislerin doluluk oranı, 2022 yılı Nisan ayında yüzde 31,2, Mayıs ayında yüzde 50,4 ve Haziran ayında yüzde 50,8 olmuştur. 2021 yılının aynı döneminde, salgından dolayı gerçekleşen kapanma nedeniyle doluluk oranları Nisan ayında yüzde 9,5, Mayıs ayında yüzde 14,3 ve Haziran ayında yüzde 13,6 olmuştur.

Sektörün 2021 yılı sonu itibarıyla 26.244 olan yatak kapasitesi, 2022 yılının ikinci çeyreği sonu itibarıyla 26.258'e yükselmiştir. 2022 yılının ikinci çeyreğinde, 2021 yılı aynı dönemine kıyasla yatak sayısında yüzde 0,7 artış gerçekleşmiştir.

KKTC'deki turistik tesislerde konaklayan kişi sayısı 2021 ve 2022 yılları ilk yarısında sırasıyla 32.809 ve 398.204 olarak gerçekleşmiştir. Geceleme toplamları ise aynı dönemlerde sırasıyla 109.246 ve 1.379.498 olarak gerçekleşmiştir.
Rusya'da gayrimenkul sektörü tüketici fiyatları sebebiyle yeni mülklere olan talepte düşüş yaşamaktadır. Rusya'da gayrimenkul sektörünün 2023 yılında 8,68 triyon ABD dolarına ulaşması beklenmektedir. Konut gayrimenkulleri 2023 yılında öngörülen 6,88 trilyon ABD dolar ile
pazara hakim durumdadır. Yıllık %5.15 bileşik büyüme oranıyla 2028 yılına kadar 11,16 trilyon ABD dolarına ulaşan bir Pazar hacmine ulaşması bekleniyor. 5
Rusya'daki yapı malzemelerindeki en önemli değişiklik 2022 yılında bir önceki yıla göre yaklaşık %19 artışla çimentoda görülmüştür. Kereste, sunta gibi diğer malzemelerde %12 düşüş görülmüştür.
Rusya'daki konut fiyatları incelendiğinde 2018 yılından itibaren konut fiyatlarında istikrarlı bir artış gözlemlenmiştir.

Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından AB, İngiltere ve ABD'nin yaptırımlarıyla karşı karşıya kalan Rusya'nın gelişlerinin 2022'de daralacağı tahmin edilmektedir. Özellikle ülkenin en büyük uluslararası varış kaynağı olan Avrupa'dan sınırlı hava bağlantıları, 2022'de turizm sektörü üzerinde olumsuz bir etkisi olması beklenmektedir. Ayrıca, Batılı ve diğer uluslararası şirketler, ülkede iş yapmanın getirdiği itibar risklerinden kaçınmak amacıyla Rusya'daki faaliyetlerini askıya almış veya kapatmıştır. Orta vadeli tahmin süremizin (2022-2026) geri kalanında Rusya'nın turizm sektörü için daha olumlu bir görünüme sahip olsak da, Rusya'nın bir miktar yaptırımlar altında kalabileceği göz önünde bulundurulmaktadır.
5 Rusya'da Gayrimenkul Sektörü: https://www.statista.com/outlook/fmo/realestate/russia

2022'nin ilk yarısında Rusya'ya turizm amaçlı gelen sefer sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 27 artmıştır.
2020 baharında koronavirüs (COVID-19 pandemisi) nedeniyle ülke sınırları kapatılmış olduğundan yılın ilk altı ayında ülkedeki yabancı turist akışı yüzde 84 civarında düşmüştür.
Rusya'da turizm endüstrisinin çoğu göstergesi, 2022'nin ilk iki çeyreğinde pozitif büyüme oranları yaşamıştır. Ancak, yolcu kilometre cinsinden ölçülen yolcu cirosu, 2022'nin ikinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 4,5 oranında azalmıştır. Ayrıca, aynı dönemde otel ve sağlık merkezlerinin gelirlerinde de bir miktar gerileme kaydedilmiştir.
25 yıl içinde ülkenin turizme bağımlılığı biraz azalmış olup Covid-19 salgınının patlak vermesinden önce satışlar, gayri safi milli hasılanın yüzde 1,0'ı olan 17,24 milyar doları bulmuştur. Böylece, her ziyaretçi Rusya'daki tatillerinde ortalama 706 dolar harcamıştır. 2020'de, Covid-19 salgını nedeniyle turist gelirleri düşmüştür. 17,24 milyar dolardan (2019) 4,96 milyar dolara kadar bir düşüş görülmektedir. Bu Rusya'da yüzde 71'lik bir düşüş olduğunu göstermektedir.
Değerleme Analizleri
| Kıbrıs Merit Part Otel Değerleme Bilgileri |
|
|---|---|
| Değerleme Tarihi |
27 06 2023 |
| İnşaat Alanı (m2) |
33397 |
| Değerleme Yöntemi |
Yaklaşımı/İNA Gelir |
| İskonto Oranı |
10-12% |
| Birimi Para |
EURO |
| Tahmin Dönemi |
2052 |
| Expertiz Değeri Hariç) (Euro KDV , |
94 485 000 |
| Kur (Euro/TL) |
28 1540 , |
| Expertiz Değeri Hariç) (TL KDV , |
2 660 130 000 |
| Akfen Hisse GT Oranı |
100% |
| TL | 30.09.2023 | Euro | 30.09.2023 |
|---|---|---|---|
| Varlıklar Dönen |
18 454 126 |
Varlıklar Dönen |
635 681 |
| Duran Varlıklar |
2 664 329 256 |
Duran Varlıklar |
91 776 899 |
| Toplam Varlıklar |
2.682.783.382 | ToplamVarlıklar | 92.412.579 |
| Vadeli Yükümlülükler Kısa |
(204 836) |
Vadeli Yükümlülükler Kısa |
(7 056) |
| Vadel Yükümlülükler Uzun |
(566 664 324) |
Vadel Yükümlülükler Uzun |
(19 519 620) |
| Toplam Yükümlülükler |
(566.869.160) | Toplam Yükümlülükler |
(19.526.676) |
| ÖZKAYNAKLARIN DEĞERİ DEFTER |
2.115.914.221 | ÖZKAYNAKLARIN DEĞERİ DEFTER |
72.885.904 |
| DEĞERİ AKTİF NET |
2.115.914.221 | DEĞERİ AKTİF NET |
72.885.904 |
| Euro | 30.09.2023 |
|---|---|
| Dönen Varlıklar | 635.681 |
| Duran Varlıklar | 91.776.899 |
| ToplamVarlıklar | 92.412.579 |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | (7.056) |
| Uzun Vadel Yükümlülükler | (19.519.620) |
| Toplam Yükümlülükler | (19.526.676) |
| ÖZKAYNAKLARIN DEFTER DEĞERİ | 72.885.904 |
| NET AKTİF DEĞERİ | 72.885.904 |
| TL | Kur | Euro | |
|---|---|---|---|
| Aktif Değeri (Toplama Yöntemi) Net |
2.115.914.221 | 29,03050 | 72.885.904 |
| Piyasa Değeri |
2.115.914.221 | 72.885.904 |
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.