Legal Proceedings Report • Jan 14, 2025
Legal Proceedings Report
Open in ViewerOpens in native device viewer
KOCAELİ İLİ GEBZE İLÇESİ, SULTANORHAN MAHALLESİ, 6758 ADA 5 PARSEL ( ESKİ 6371 ADA 6) PARSELE AİT GAYRİMENKUL DEĞERLEME RAPORU
Rapor No: 2024-PD-66 Değer Tarihi: 31.12.2024
ALESTA KURUMSAL GAYRİMENKUL DEĞERLEME VE DANIŞMANLIK A.Ş.
| DEĞERLEMEYİ TALEP EDEN | AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş (Eski Ünvanı: Süleyman Ekşi İnşaat San. ve Tic. A.Ş.) |
|---|---|
| RAPORU HAZIRLAYAN KURUM | Alesta Kurumsal Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. |
| SÖZLEŞME TARİHİ | 09.12.2024 |
| DEĞER TARİHİ | 31.12.2024 |
| RAPOR TARİHİ | 09.01.2025 |
| RAPOR NO | 2024-PD-66 |
| DEĞERLENEN MÜLKİYET HAKLARI | Hisseli Mülkiyet |
| ÖNCEKİ RAPORLAR | Söz konusu taşınmaza ilişkin Sermaye Piyasası Mevzuatı Hükümlerine göre şirketimiz bünyesinde 31.12.2022 Değer Tarihli 2023-PD-0017 numaralı, 31.12.2023 Değer Tarihli 2023- PD-86 numaralı, 31.03.2024 Değer Tarihli 2024-PD-25 numaralı Değerleme Raporları düzenlenmiştir. |
| RAPORUN KONUSU | Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Sultanorhan Mahallesi, 6758 ada 5 parsel (eski 6371 Ada 6 Parsel) numaralı taşınmazın 31.08.2019 Tarihinde Resmi Gazetede Yayınlanan "Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğin" Birinci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak 31.12.2024 tarihli Pazar Değeri'nin tespiti amacıyla hazırlanmıştır. |
| GAYRİMENKULÜN ADRESİ | Tatlıkuyu Mahallesi, Anibal Caddesi, 6758 Ada 5 Parsel (eski 6371 Ada 6 Parsel), Gebze/Kocaeli |
|---|---|
| TAPU BİLGİLERİ ÖZETİ | Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Sultanorhan Mahallesi, 6758 Ada 5 Parsel (eski 6371 Ada 6 Parsel) |
| SAHİBİ | - AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. (176754 / 214171) - Maliye Hazinesi (37417 / 214171) |
| MEVCUT KULLANIM | Parsel üzerinde herhangi bir yapı bulunmamaktadır. Parsel boş durumdadır. |
| Taşınmazın Tam Mülkiyet Değeri, TL (KDV Hariç) | 303.100.000,00 | TL |
|---|---|---|
| AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A. Ş. (Eski Unvanı: Süleyman Ekşi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.): 176754 / 214171 Paylı Hisse Değeri, TL (KDV Hariç) |
250.145.000,00 | TL |
| Maliye Hazinesi: 37417 / 214171 Paylı Hisse Değeri, TL (KDV Hariç) | 52.955.000,00 | TL |
| DEĞERLEME UZMANI | Zafer ÇOBAN (SPK Lisans No: 410749) |
|---|---|
| DENETMEN | Mehmet EROL (SPK Lisans No: 410067) |
| SORUMLU DEĞERLEME UZMANI | Tolga ERDEM (SPK Lisans No: 411407) |
*Yönetici özeti, rapor içerisindeki detay bilgiler ile birlikte bir bütündür bağımsız kullanılamaz.
| 1. | RAPOR BİLGİLERİ - 5 - | ||
|---|---|---|---|
| 1.1. | DEĞERLEME RAPORUNUN TARİHİ, NUMARASI - 5 - | ||
| 1.2. | RAPOR TÜRÜ VE DEĞERLEMENİN AMACI - 5 - | ||
| 1.3. | DEĞERLEME RAPORUNU HAZIRLAYANLAR - 5 - | ||
| 1.4. | DEĞERLEME TARİHİ - 5 - | ||
| 1.5. | DAYANAK SÖZLEŞMESİ TARİH VE NUMARASI - 5 - | ||
| 1.6. | DEĞERLEME ÇALIŞMASINI OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN FAKTÖRLER - 5 - | ||
| 1.7. | DEĞERLEMEYE KONU TAŞINMAZLAR İÇİN ŞİRKETİMİZ TARAFINDAN YAPILAN SON ÜÇ DEĞERLEME RAPORU - 5 - | ||
| 2. | KURULUŞ VE MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER - 6 - | ||
| 2.1. | DEĞERLEME ŞİRKETİNİ TANITICI BİLGİLER - 6 - | ||
| 2.2. | MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER - 6 - | ||
| 2.3. | MÜŞTERİ TALEBİNİN KAPSAMI VE VARSA GETİRİLEN KISITLAMALAR - 6 - | ||
| 2.4. | İŞİN KAPSAMI - 6 - | ||
| 3. | DEMOGRAFİK VE EKONOMİK VERİLER - 7 - | ||
| 3.1. | DEMOGRAFİK VERİLER - 7 - | ||
| 3.2. | EKONOMİK VERİLER - 10 - | ||
| 4. | GAYRİMENKULÜN TANIMI- 13 - | ||
| 4.1. | HUKUKİ TANIMI - 13 - | ||
| 4.1.1. Tapu Bilgileri - 13 - |
|||
| 4.1.2. İmar Durumu - 14 - |
|||
| 4.1.3. Hukuki Durum Analizi- 16 - |
|||
| 4.2. | FİZİKİ TANIMI - 17 - | ||
| 4.2.1. Konum, Ulaşım ve Ekonomik Yapı - 17 - |
|||
| 4.2.2. Gayrimenkullerin Tanımı - 20 - |
|||
| 5. | GAYRİMENKULÜN DEĞERİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER VE PİYASA ANALİZİ- 21 - | ||
| 5.1. | TAŞINMAZIN DEĞERİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER (SWOT ANALİZİ) - 21 - | ||
| 5.2. | GAYRİMENKUL PİYASASI ANALİZİ - 22 - | ||
| 6. | DEĞERLEME YAKLAŞIMLARININ UYGULANMASI - 26 - | ||
| 6.1. | DEĞERLEME YAKLAŞIMLARI - 26 - | ||
| 6.2. | VARLIĞIN DEĞERLEMESİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER VE BU YÖNTEMLER VE YÖNTEMLERİN SEÇİLME NEDENLERİ - 28 - | ||
| 6.3. | EN ETKİN VE VERİMLİ KULLANIM ANALİZİ - 28 - | ||
| 7. | GAYRİMENKULÜN DEĞER TESPİTİ- 29 - | ||
| 7.1. | PAZAR YAKLAŞIMI SONUÇLARI - 29 - | ||
| 7.2. | PROJE GELİŞTİRME YAKLAŞIMI - 30 - | ||
| 7.2.1. Proje Geliştirme Varsayımları - 30 - |
|||
| 7.2.2. Geliştirme Maliyeti Hesapları- 31 - |
|||
| 7.3. | GELİR YAKLAŞIMI - 32 - | ||
| 7.3.1. İndirgenmiş Nakit Akılşarı Analizi - 32 - |
|||
| 8. | SONUÇ- 34 - | ||
| 8.1. 8.2. |
MEVZUAT UYGUNLUĞU VE HUKUKİ DURUMLAR HAKKINDAKİ GÖRÜŞ - 34 - DEĞERLEME İŞLEMİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEYEN / SINIRLAYAN FAKTÖRLER - 34 - |
||
| 8.3. | ASGARİ BİLGİLERİN RAPORDA YER VERİLMEYENLERİN NİÇİN YER ALMADIKLARININ GEREKÇELERİ - 34 - | ||
| 8.4. | ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ (DEĞERLERİN UYUMLAŞTIRILMASI) - 34 - | ||
| 8.5. | SORUMLU DEĞERLEME UZMANIN SONUÇ CÜMLESİ - 35 - | ||
| 8.6. | NİHAİ DEĞER TAKDİRİ - 36 - | ||
| 9. | EKLER - 37 - |
| TABLO 1 GEBZE'NİN KOCAELİ İÇİNDEKİ NÜFUS PAYI VE MAHALLELERİ 2023 YILI NÜFUSLARI VE PAYLARI- 9 - |
|---|
| TABLO 2 TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER - 10 - |
| TABLO 3 GSYİH BÜYÜME ORANLARI & TAHMİNLERİ- 10 - |
| TABLO 4 TÜKETİCİ FİYAT ENDEKSİ - 11 - |
| TABLO 5 YILLARA GÖRE DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR- 11 - |
| TABLO 6 DÖVİZ KURLARI & ENFLASYON ORANLARI - 12 - |
| TABLO 7 KONU GAYRİMENKULLERİN TAPU BİLGİLERİ - 13 - |
| TABLO 8 6371 ADA 6 PARSELİN MÜLKİYET BİLGİLERİ- 13 - |
| TABLO 9 TAPU KAYIT BİLGİLERİ- 13 - |
| TABLO 10 EMSAL TABLOSU (SATILIK ARSA ANALİZİ)- 22 - |
| TABLO 11 EMSAL TABLOSU (SATILIK MAĞAZA ANALİZİ)- 23 - |
| TABLO 12 PAZAR YAKLAŞIMI SONUÇLARI- 24 - |
| TABLO 13 EMSAL TABLOSU (SATILIK OFİS ANALİZİ)- 25 - |
| TABLO 14 PAZAR YAKLAŞIMI SONUÇLARI- 29 - |
| TABLO 15 PROJE GELİŞTİRME VARSAYIMLARINA ESAS ALAN KULLANIMLARI - 30 - |
| TABLO 16 GELİŞTİRME MALİYETİ - 31 - |
| TABLO 17 İNDİRGENMİŞ NAKİT AKIŞLARI TABLOSU- 33 - |
| TABLO 18 ANALİZ SONUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ- 34 - |
| TABLO 19 NİHAİ DEĞERLEME TABLOSU - 36 - |
| GRAFİK 1 TÜRKİYE NÜFUSU VE GÖSTERGELERİ- 7 - | |
|---|---|
| GRAFİK 2 KOCAELİ NÜFUSU VE NÜFUSUN YAŞ ARALIKLARI GÖSTERGELERİ - 7 - | |
| GRAFİK 3 GEBZE NÜFUSU VE NÜFUSUN CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI - 8 - | |
| GRAFİK 4 GEBZE/TATLIKUYU MAHALLESİ NÜFUSU VE NÜFUSUN CİNSİYETE GÖRE DAĞILIMI - 8 - | |
| ŞEKİL 1 PARSELLERİN KADASTRO İNCELEMESİ - 13 - | |
|---|---|
| ŞEKİL 2 İMAR DURUM GÖRSELİ - 15 - | |
| ŞEKİL 3 TOPOĞRAFİK YAPI - 19 - | |
| ŞEKİL 4 TAŞINMAZIN KONUMU YAKIN ÖLÇEK - 19 - | |
| ŞEKİL 5 TAŞINMAZIN KONUMU- 20 - |
Bu rapor AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş ile 09.12.2024 tarihli değerleme talebi ve imzalanan sözleşmeye istinaden şirketimiz tarafından 31.12.2024 değerleme tarihli olarak 2024-PD-66 rapor numarası ile üretilmiştir.
Bu değerleme raporu, Uluslararası Değerleme Standartları kapsamında tanzim edilmiş olup, 31.08.2019 tarih ve 30874 sayılı Resmî Gazete'de Sermaye Piyasasında Faaliyette Bulunacak Gayrimenkul Değerleme Kuruluşları Hakkında Tebliğ'in 1. Maddesinin 2. Fıkrası kapsamında hazırlanmıştır.
Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Sultanorhan Mahallesi, 6758 Ada 5 Parsel (Eski: 6371 Ada 6 Parsel) numaralı taşınmazın değerinin belirlenmesi amacıyla hazırlanan değerleme raporudur.
Bu değerleme raporu mahallinde yapılan incelemeler ve ilgili kişi/kurum/kuruluşlardan elde edinilen bilgiler ışığında Değerleme Uzmanı Zafer Çoban (SPK Lisans No: 410749), Değerleme Uzmanı Mehmet Erol (Lisans No: 410067) tarafından hazırlanmış ve Sorumlu Değerleme Uzmanı Tolga Erdem (Lisans No: 411407) tarafından kontrol edilip onaylanmıştır.
Bu değerleme raporu için şirketimiz değerleme uzmanları tarafından 31.12.2024 tarihli değeri tespit edilerek rapor tamamlanmıştır.
Bu rapor Alesta Kurumsal Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. ile AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş arasında tarafların hak ve yükümlülüklerini belirleyen 09.12.2024 tarihli dayanak sözleşmesi hükümleri kapsamında hazırlanmıştır.
Değerleme çalışmasını olumsuz yönde etkileyebilecek herhangi bir unsura rastlanılmamıştır.
Şirketimiz tarafından söz konusu taşınmaza ilişkin Sermaye Piyasası Mevzuatı Hükümleri 'ne göre şirketimiz bünyesinde 31.12.2022 Değer Tarihli 2023-PD-17 numaralı, 31.12.2023 Değer Tarihli 2023-PD-86 numaralı, 31.03.2024 Değer Tarihli 2024-PD-25 numaralı Değerleme Raporları düzenlenmiştir.
Şirketimiz, 2019 yılında, Alesta Kurumsal Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. unvanı ile çeşitli kurum ve kuruluşlara Uluslararası Değerleme Standartlarına ve Türkiye'de yürürlükte bulunan mevzuata uygun olarak gayrimenkul değerleme ve danışmanlık hizmeti vermek üzere Balmumcu Mah. Barbaros Blv. Çınar Apt No: 24/13 Beşiktaş/İstanbul adresinde faaliyetlerine başlamıştır.
Şirketimiz; Sermeye Piyasası Kurulu tarafından 25.07.2019 tarihli ve 42/969 sayılı toplantısında, Seri: III, No:62.3 sayılı "Sermaye Piyasası Mevzuatı Çerçevesinde Gayrimenkul Değerleme Hizmeti Verecek Şirketler ile Bu Şirketlerin Kurulca Listeye Alınmalarına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ" uyarınca sermaye piyasasında gayrimenkul değerleme hizmeti vermek üzere listeye alınmıştır.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 17.10.2019 tarihli ve 8607 sayılı kararıyla şirketimize, Bankaların Değerleme Hizmeti Almaları ve Bankalara Değerleme Hizmeti Verecek Kuruluşların Yetkilendirilmesi ve Faaliyetleri Hakkındaki Yönetmeliğin 11. maddesine istinaden, bankalara yönetmeliğin 4. maddesi kapsamına giren "Gayrimenkullerin, gayrimenkul projelerinin veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesi" hizmeti verme yetkisi verilmiştir.
Sermaye Piyasası Kurulu tarafından 06.10.2022 tarihli ve 58/1477 sayılı toplantısında; 11.04.2019 tarih ve 21/500 sayılı Gayrimenkul Dışındaki Varlıkların Sermaye Piyasası Mevzuatı Kapsamındaki Değerlemelerinde Uyulacak Esaslar Hakkındaki İlke Kararı ile 13.01.2022 tarih ve 2/56 sayılı kararı uyarınca, "Makine ve Ekipmanları Değerlemeye Yetkili Kuruluşlar" listesine alınmıştır.
Bu değerleme raporu Kısıklı Mah. Alemdağ Cad. D Blok No: 53 Kat: 3 Üsküdar / İstanbul adresinde yer alan AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş için hazırlanmıştır.
Müşteri tarafından değerleme rapor için herhangi bir kısıtlama getirilmemiştir.
Bu değerleme raporu, 09.12.2024 tarihli dayanak sözleşmesi kapsamında; Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Sultan Orhan Mahallesi, 6758 Ada 5 Parsel (Eski: 6371 Ada 6 Parsel) numaralı taşınmazın 31.12.2024 tarihli pazar değerinin Türk Lirası cinsinden belirlenmesi amacıyla hazırlanmıştır.
Bu bölümde, Türkiye genelinden hareketle Gebze ilçesi özeline inilecek ve nüfusun zamana göre değişimi hakkında özet bilgi verilecektir.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre 2023 yılı itibarıyla Türkiye nüfusu 85.372.377 olarak belirlenmiştir. Türkiye'de yıllık nüfus artış hızı 2021 yılında %1,3 iken, 2022 yılında %0,7'lere, 2023 yılında ise %0,1'e düşmüştür. Bu sonuçlara göre Türkiye'de ikamet eden nüfus 2023 yılında, bir önceki yıla göre 92.824 kişi artmıştır.
Grafik 1 Türkiye Nüfusu ve Göstergeleri
Türkiye nüfusu 3 yaş kategorisinde incelenmiş olup çalışabilir nüfus sayısı genç olarak nitelendirilmiştir. Türkiye genel anlamda genç bir nüfus dağılımına sahiptir. Nüfusun yaklaşık %10'u, 15 yaşından küçüktür.
Türkiye genelinde doğurganlık ve ölümlülük hızlarındaki azalmaya bağlı olarak, yaşlı nüfusun arttığı ve ortanca yaşın yükseldiği görülmektedir.
Kocaeli'nde ikamet eden nüfus sayısı, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla bir önceki yıla göre 23 bin 835 kişi artarak 2 milyon 102 bin 907 kişi oldu.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi verilerine göre; Kocaeli ili yıllık nüfus artış hızı 2022 yılında binde 22,2 iken, 2023 yılında binde 11,4 olmuş, 1 milyon 61 bin 291 olan kişi sayısı ile %50,47'sini erkek nüfus, 1 milyon 41 bin 616 olan kişi sayı ile de %49,53'ünü kadın nüfus oluşturmaktadır.
2022 yılı verilerine göre %33,2 olan ortanca yaşın, 2023 yılında %33,6'ya, ortanca yaşın erkeklerde %32,7'den %33,6'ya, kadınlarda ise %33,7'den %34,1'e yükseldiği; çalışma çağı olarak tanımlanan 15-64 yaş grubundaki nüfus oranının da, 2022 yılında %69,53 iken 2023 yılında %69,76 olduğu görülmüştür.
Diğer yandan çocuk yaş grubu olarak tanımlanan 0-14 yaş grubundaki nüfusun oranı %22,46'dan %21,97'e gerilerken, 65 ve daha yukarı yaştaki nüfusun oranı ise %8'den %8,27'ye yükselmiştir.
Nüfus yoğunluğu olarak tanımlanan "bir kilometrekareye düşen kişi sayısı", Türkiye genelinde 111 kişi iken, kilometrekareye düşen 582 kişi ile Kocaeli nüfus yoğunluğu bakımından İstanbul'dan sonra en yüksek il olarak tespit edilmiştir.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre 2023 yılı itibarıyla Gebze ilçe nüfusu 407.436 olarak belirlenmiştir. Gebze ilçesinin yıllık nüfus artış hızı 2022 yılında 1,83% iken, 2023 yılında 0,10%'lara yükselme olmuştur. Bu sonuçlara göre Gebze'de ikamet eden nüfus 2023 yılında, bir önceki yıla göre 417 kişi artmıştır.
Grafik 3 Gebze Nüfusu ve Nüfusun Cinsiyete göre Dağılımı
İnceleme sahasında meydana gelen nüfus hareketleri, öncelikle sahanın bulunduğu yarımadanın sahip olduğu coğrafi, jeostratejik ve jeopolitik özellikleri sayesinde burada yoğunlaşan beşerî faaliyetlere bağlıdır.
Nüfusun belli dönemlerde artış ve azalış göstermesi, o dönemde yaşanan sosyal, siyasal ve ekonomik nedenlere bağlıdır. Dolayısıyla bir şehrin gelişimi için elzem olan nüfusun hareketleri tek bir faktöre bağlanamayacağı gibi şehirlerin gelişimi için gerekli olan tüm faktörlerin aynı anda aynı derecede etkili olduğu da söylenemez. Bu durumu en iyi örnekleyen gelişmeler inceleme sahasında Osmanlı İmparatorluğu'nun son dönemi ile Cumhuriyet Dönemi'nin başlarında köyden kente göç hareketlerinin ve yakın tarihte sahada inşa edilen tersane ve havalimanının yoğun yerleşmelere neden olmasıdır.
Gebze, 2023 yılı nüfus verilerine göre 407.436 nüfusa sahiptir. Gebze, Kocaeli'nin nüfusu en kalabalık ilçesidir.
Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) verilerine göre 2023 yılı itibarıyla taşınmazın bulunduğu Tatlıkuyu mahalle nüfusu 17.745 olarak belirlenmiştir. Bu sonuçlara göre Tatlıkuyu Mahallesinde de ikamet eden nüfus 2023 yılında, bir önceki yıla göre değişiklik göstermemiştir.
Grafik 4 Gebze/Tatlıkuyu Mahallesi Nüfusu ve Nüfusun Cinsiyete göre Dağılımı
| Yıl | ilçe | Toplam Nüfus | Erkek Nüfusu | Kadın Nüfusu | Kadın % | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2023 | Gebze | 407.436 | 206.542 | 200.894 | %50,69 | %49,31 | |
| 2023 | Izmit | 378,656 | 186.770 | 191.886 | %49,32 | %50.68 | |
| 2023 | Darica | 227.892 | 115.093 | 112.799 | %50.50 | %49.50 | |
| 2023 | Körfez | 180.131 | 90.253 | 89.878 | %50,10 | %49,90 | |
| 2023 | Gölcük | 177.441 | 89.360 | 88.081 | %50,36 | %49.64 | |
| 2023 | Cayırova | 153.301 | 77.873 | 75.428 | %50,80 | %49,20 | |
| 2023 | Derince | 146.409 | 73.312 | 73.097 | %50,07 | %49,93 | |
| 2023 | Kartepe | 142.175 | 72.379 | 69.796 | %50,91 | %49.09 | |
| 2023 | Başiskele | 121.278 | 61.667 | 59.611 | %50,85 | %49.15 | |
| 2023 | Karamürsel | 59.952 | 30.057 | 29.895 | %50.14 | %49.86 | |
| 2023 | Dilovası | 54.391 | 28.080 | 26.311 | %51.63 | %48.37 | |
| 2023 | Kandıra | 53.845 | 29.905 | 23.940 | %55,54 | %44,46 | |
| ARAPÇEŞME MAHALLESİ | 35.890 | 18.126 | 17.764 | MUALLÍMKŐY MAHALLESÍ | 2.377 | 1,349 | 1.028 |
| OSMAN YILMAZ MAHALLESİ | 32.367 | 15.996 | 16.361 | TAVŞANLI MAHALLESİ | 2.200 | 1.116 | 1.084 |
| KÖSKLÜ ÇEŞME MAHALLESİ | 27.719 | 14,066 | 13,653 | PELÍTLÍ MAHALLESÍ | 2.102 | 1.120 | 982 |
| GAZİLER MAHALLESİ | .13.002 | 11.768 | 11.234 | CUMAKÖY MAHALLESİ | 1.878 | 954 | 924 |
| GÜZELLER MAHALLESİ MUSTAFAPASA MAHALLESİ |
20,504 20.372 |
10.256 10,351 |
10.248 10.121 |
MOLLAFENARİ MAHALLESİ | 1.292 | 649 | 643 |
| MEVLANA MAHALLESİ | 19.339 | 9.853 | 9,486 | BALCIK MAHALLESİ | 1.237 | 657 | 580 |
| BARIS MAHALLEST | 18,995 | 0.617 | 9,378 | ||||
| İSTASYON MAHALLESİ | 18.062 | 9.175 | 8.887 | DENIZLI MAHALLESI | 1.065 | 546 | 519 |
| TATLIKUYU MAHALLESİ | 17.745 | 8.980 | 8.765 | ESKIHİSAR MAHALLESİ | 682 | 340 | 342 |
| YENİKENT MAHALLESİ | 17.127 | 8.456 | 3.671 | KADILLI MAHALLESİ | 672. | 350 | 322 |
| MÍMAR SÍNAN MAHALLESÍ | 17.122 | 8.716 | 8.406 | OVACIK MAHALLESI | 668 | 346 | 322 |
| ULUS MAHALLESI | 15,338 | 7.871 | 7,467 | KARGALI MAHALLESİ | 483 | 269 | 214 |
| ADEM YAVUZ MAHALLESİ | 14.597 | 7.517 | 7,090 | MUDARLI MAHALLESİ | 450 | 239 | $211$ |
| KİRAZPINAR MAHALLESİ BEYLİKBAĞI MAHALLESİ |
13.581 12.867 |
6.951 6.562 |
6,630 6,305 |
DURAKLI MAHALLESİ | 305 | 171 | 134 |
| INONÚ MAHALLESI | 6.453 | 6,295 | HATİPLER MAHALLESİ | 304 | 161 | 143 | |
| SULTAN ORHAN MAHALLES | 12.748 11.748 |
5.934 | 5,814 | ||||
| HÜRRİYET MAHALLESİ | 11.373 | 5.897 | 5.476 | TEPEMANAVIR MAHALLESI | $231$ | 130 | 101 |
| YAVUZ SELİM MAHALLESİ | 10.998 | 5,664 | 5334 | YAGCILAR MAHALLESİ | 214 | 119 | 95 |
| CUMHURIYET MAHALLESİ | 9,503 | 5.073 | 4.730 | AHATLI MAHALLESİ ELBİZLİ MAHALLESİ |
159 151 |
79 79 |
80 $72\,$ |
22 Mart 2008 tarih ve 26824 Mükerrer Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5747 Sayılı "Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" gereğince kurulan Gebze İlçesinde 40 mahalle bulunmaktadır. Taşınmazın yer aldığı Tatlıkuyu Mahallesi, Gebze ilçesinin en kalabalık ilçelerinden biridir.
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2024 yılı üçüncü çeyreğinde %2,1 oranında büyüme kaydetmiştir. GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde; 2024 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak; inşaat %9,2, finans ve sigorta faaliyetleri %6,2, tarım sektörü %4,6, gayrimenkul faaliyetleri %2,5, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar %2,3, bilgi ve iletişim faaliyetleri %2,2, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri %1,9 ve hizmetler %1,4 artmıştır. Diğer hizmet faaliyetleri %2,4, sanayi sektörü %2,2, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri ise %0,3 azalmıştır.
Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı Kasım 2024 tarihi itibari ile %8,7 seviyesinde gerçekleşmiştir. İşsiz sayısı ise 2024 yılı III. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre 20 bin kişi azalarak 3 milyon 106 bin kişiye ulaşmıştır.
Takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre sanayi üretim endeksi Eylül ayında yıllık bazda %2,4 azalırken, aylık bazda %1,6 artış göstermiştir. İSO Türkiye İmalat PMI ise Eylül 2024'te 44,3 seviyesine gerileyerek Mayıs 2020'den bu yana en düşük seviyeyi kaydetmiştir. Bu durum, zayıf talep ve azalan yeni siparişler nedeniyle sanayi faaliyetlerindeki bozulmanın altıncı ayına ulaştığını göstermektedir. Ekim ayında PMI 45,8'e yükselmiş, ancak eşik değer olan 50'nin altında kalmayı sürdürerek imalat sanayisinde koşulların halen zayıf olduğunu ortaya koymuştur.
Ağustos'ta cari işlemler hesabı 4,3 milyar USD fazla verirken, 12 aylık kümülatif cari açık 11,3 milyar USD ile Aralık 2021'den bu yana en düşük düzeyine indi. Merkezi yönetim bütçe açığı Eylül'de 100,5 milyar TL, Ocak-Eylül döneminde 1,1 trilyon TL seviyesinde gerçekleşerek Orta Vadeli Program'da yıl geneli için belirlenen 2.149 milyar TL düzeyindeki hedefin %50'sini oluşturmuştur.
Ekim'de TÜFE aylık bazda %2,88 ile piyasa beklentilerinin üzerinde artarken, yıllık TÜFE enflasyonu baz etkisiyle %48,58 düzeyine gerilemiştir. Aynı dönemde, Yİ-ÜFE aylık bazda %1,29, yıllık bazda %32,24 oranında artış kaydetmiştir.
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global, Mayıs ayının ardından 1 Kasım'da yaptığı değerlendirmede de Türkiye'nin kredi notunu bir kademe artırarak "BB-"ye yükseltti. Kredi notu görünümünü "pozitif"ten "durağan"a çeken kuruluş, enflasyonun tek haneli seviyelere indirilmesi ve Türk lirasına olan uzun vadeli güvenin yeniden tesis edilmesi konusunda daha fazla ilerleme kaydedilmesi halinde not artırımlarının da devam edeceğinin sinyalini vermiştir.
| TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELER | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| GSYİH (Cari ABD Doları) | \$ 859 Milyar | \$ 797 Milyar | \$ 761 Milyar | \$ 717 Milyar | \$806 Milyar | \$692 Milyar | \$714 Milyar |
| Kişi Başı Düşen GSYİH | 10.696,00 \$ | 9.762,00 \$ | 9.213,00 \$ | 8.599,00 \$ | 9.539,00 \$ | 8.080,00 \$ | 8.341,00 \$ |
| Büyüme | 7,50% | 3,00% | 0,90% | 1,80% | 11,40% | 5,00% | 3,00% |
| Enflasyon | 11,90% | 20,30% | 11,80% | 14,60% | 36,08% | 64,27% | 58,94% |
| Cari Açık (MilyarABD Doları) | -40,60 \$ | -21,60 \$ | 6,90 \$ | -23,70 \$ | -14,90 \$ | -44,30 \$ | -42,50 \$ |
| Carı Açık / GSYİH | -4,70% | -2,70% | 0,90% | -3,30% | -1,85% | -6,40% | -2,10% |
| ABD Doları Yıl Sonu | 3,78 | 5,29 | 5,96 | 7,44 | 13,35 | 18,78 | 29,8 |
| 2020'de Covid-19 pandemisinin ortaya çıktığı dönemde Türkiye kaydettiği %1,9 oranındaki büyümenin ardından, 2021 yılında da yıllık bazda %11,4 büyüme kaydederek dünyadaki büyük ekonomiler arasında en hızlı büyüyen ülkelerden biri olmuştur. Büyümenin ana belirleyicileri hane halkı tüketimi ve ihracat olarak öne çıkmıştır. Kaydedilen güçlü büyüme 2022 yılında da devam ederek, son GSYH verilerine göre 2Ç 2022'de yıllık bazda %7,6 oranında büyüme ile sonuçlanmıştır. 1Ç 2022'de çeyreklik bazda kaydedilen %0,7 büyüme, 2Ç 2022'de çeyreklik bazda %2,1'e yükselmiştir. Kaydedilen performansta özel tüketimdeki artış ve net ihracatın pozitif katkısı öne çıkmıştır. |
|||||||
| GSYH 2023 yılının dördüncü çeyreğinde yüzde 4,0 oranında büyüme kaydetmiştir. Dördüncü çeyrekte hizmetler sektörü (inşaat dâhil) yüzde 3,6 oranında, sanayi sektörü yüzde 1,9 oranında ve tarım sektörü yüzde 0,5 oranında büyüme kaydetmiştir. Böylelikle, Türkiye ekonomisi 2023 yılının tamamında yüzde 4,5 oranında büyüme kaydetmiştir. |
|||||||
| GSYH 2024 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,5 oranında büyüme kaydetmiştir. İkinci çeyrekte hizmetler sektörü (inşaat dâhil) yüzde 2,5 oranında ve tarım sektörü yüzde 3,7 oranında büyüme kaydederken sanayi sektörü yüzde 1,8 oranında daralma kaydetmiştir. IMF Türkiye için 2024 büyüme tahminini aşağı yönlü revizyonla %3,0 düzeyinde belirlerken, 2025 büyüme tahminini %2,7 olarak korumuştur. |
*Kaynak: TUİK
Tablo 4 Tüketici Fiyat Endeksi Değişim Oranı (%)
*Kaynak:TUİK
Mevsim etkilerinden arındırılmış tüketici güven endeksi, Kasım 2024'te 79,8 olarak kaydedilmiştir.
Tablo 5 Yıllara Göre Doğrudan Yabancı Yatırımlar
2020 yılında durgunluk döneminin ardından Türkiye'ye doğrudan yabancı sermaye girişleri 2021 yılında %70 yıllık artışla güçlü bir toparlanma kaydederek ivme kazanmıştır. Diğer yandan, 2023 yılının ilk çeyreğinde ise 8,9 milyar USD seviyesinde kaydedilmiştir. 2022 yılı genelinde toplam 13.339 milyon ABD Doları düzeyinde uluslararası doğrudan yatırım girişi (fiili giriş/net) gerçekleşti.
2023 yılı üçüncü çeyreğinde 1.485 milyon ABD Doları olan bu giriş, geçen yılın aynı çeyreği ile kıyaslandığında yaklaşık %50,55 lik bir düşüş kaydedilmiştir. 2023 yılı üçüncü çeyreğinde yabancıların gayrimenkul yatırım girişi ise 461 milyon ABD doları düzeyinde gerçekleşmiştir. Bir önceki yılın aynı çeyreği ile kıyaslandığında ise yabancıların gayrimenkul yatırım girişinde %65,13 'lük bir azalış kaydedilmiştir.
2024 yılı birinci çeyreğinde doğrudan yabancı yatırım girişleri 1,5 milyar dolar, ikinci çeyreğinde net doğrudan yabancı yatırım girişleri 1,7 milyar dolarlık seviyesi ile geçen yılki düzeyinin yüzde 57,3 üzerinde gerçekleşmiştir. 2024 yılı Haziran ayı itibarıyla yıllık olarak bakıldığında, gayrimenkul alımları (net, yıllıklandırılmış) 2,9 milyar dolar, net girişler içindeki payı ise yüzde 66,4 olarak gerçekleşmiştir. Doğrudan yabancı yatırım girişleri gayrimenkul alımları hariç hesaplandığında 4,4 milyar dolardan 1,5 milyar dolara gerilemektedir.
Tablo 6 Döviz Kurları & Enflasyon Oranları
2024 yılı Ekim ayında TÜFE aylık bazda %2,88 ile piyasa beklentilerinin üzerinde artış kaydetmiştir. Yıllık TÜFE enflasyonu gerileme eğilimini beşinci ayına taşıyarak %48,58 ile Temmuz 2023'ten bu yana en düşük seviyesine inmiştir. Ekim'de Yİ-ÜFE aylık bazda %1,29 artarken, yıllık Yİ-ÜFE enflasyonu da %32,24 ile Mart 2021'den beri en düşük düzeyinde gerçekleşmiştir. Kasım ayında yayınlanan Orta Vadeli Planda 2024 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 44, 2025 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 21 olarak ifade edilmiştir.
Konut satışlarında Temmuz ve Ağustos aylarında gözlenen yıllık artış Eylül'de ivme kazandı. Bu dönemde satışlar geçen yılın aynı ayına kıyasla %37,3 oranında yükselerek 140.919 adet düzeyinde gerçekleşti. Aynı dönemde ipotekli satışlar %87,4 ile bu yıl ilk kez yıllık bazda artış kaydederken, diğer satışlar da %32,8 yükseldi. Eylül'de ilk el satışların toplam konut satışları içindeki payı da %31,8 düzeyinde gerçekleşti. Konut satışları Ocak-Eylül döneminde ise yıllık bazda %5,2 oranında artarak 947.236 adet oldu. Eylül'de konut fiyatları aylık bazda %1 yükselirken, endeksteki yıllık artış %27,4 ile Haziran 2020'den beri en düşük düzeyinde kaydedildi.
Yabancılara yapılan konut satışları Ocak-Eylül döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %39,1 oranında azalarak 17 bin 90 oldu. TCMB tarafından yayımlanan konut fiyat endeksi Ekim'de bir önceki aya göre %2,1, geçtiğimizin yılın aynı ayına göre %26,8 artış kaydetti. Böylece konut fiyatlarının yıllık nominal artışındaki ivme kaybı devam ederken, fiyatlar reel olarak yıllık bazda %14,7 geriledi. Aralık 2023'te USD 29,4382 TRY ve Euro 32,5739 TRY olarak, Kasım 2024'te ise USD 34.5794 TRY ve Euro 36.5473 TRY olarak kaydedilmiştir.
Bu bölümde gayrimenkulün hukuki tanımının yanı sıra sahip olduğu fiziksel, lokasyon ve imar hakları ile ilgili özellikleri hakkında data setleri verilerek pazardaki konumlanması ve rekabet özellikleri açıklanmaktadır.
Bu bölümde konu taşınmazında tapu tetkikine ilişkin, tapu bilgileri ve varsa son üç yıllık süreçte hukuki açıdan meydana gelmiş olan değişiklikler yer almaktadır.
Değerlemeye tabi tutulan gayrimenkul; Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Sultan Orhan Mahallesi, 6758 Ada 5 Parsel (Eski: 6371 Ada 6 Parsel) olarak kayıtlı 6.425,13 m² büyüklüğündeki arsadır. Konu gayrimenkulün tapu bilgileri aşağıdaki gibi belirtilmiştir.
Tablo 7 Konu Gayrimenkullerin Tapu Bilgileri
| İli | İlçesi | Mahalle | Mevkii | Pafta | Ada | Parsel | Nitelik | Yüzölçümü, m² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Kocaeli | Gebze | Sultan Orhan | - | - | 6758 | 5 | Arsa | 6.425,13 |
Değerleme konusu taşınmazın tapu kayıtlarına göre mülkiyet bilgilerini gösterir tablo aşağıdaki gibi sunulmuştur. Değerlemeye konu olan taşınmaz için tapu edinim tarihleri esas alındığında son üç yıllık dönemde satış işlemi gerçekleşmemiş olup bu işlem kapsamında 09.01.2020 tarih ve 700 yevmiye numarası ile Süleyman Ekşi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. lehine mülkiyet değişiminin olduğu tespit edilmiştir.
| 6758 Ada 5 Parsel | |
|---|---|
| - AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. | |
| Mülkiyet Hakkı | - Maliye Hazinesi |
| - AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. Hissesi: 176754/214171 | |
| Hissesi | - Maliye Hazinesi Hissesi: 37417/214171 |
| Edinim Sebebi | İmar (TSM) |
| Tapu Tarihi & Yevmiye | 17.07.2024 / 24703 |
*Süleyman Ekşi İnşaat San. ve Tic. A.Ş. şirket unvanı AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. olarak değişmiş olduğu tespit edilmiştir.
06.01.2025 tarih ve 17:41 saati itibari ile müşteri tarafından Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Web Tapu Sistemi'nden dijital olarak temin edilen ve tarafımızla paylaşılan "Taşınmaza Ait Tapu Kaydı" belgesine göre değerleme konusu taşınmazın üzerinde aşağıdaki kayıtların bulunduğu tespit edilmiştir.
| Tablo 9 Tapu Kayıt Bilgileri | |||
|---|---|---|---|
| Ada/Parsel | Tür | Takyidat Bilgisi | Tarih/Yevmiye |
| 6758/5 | - | Değerleme konusu taşınmazın, müşteriden 06.01.2025 tarihinde edinilen, tapu kayıt belgesinde herhangi bir (şerh, beyan, irtifak hakkı, ipotek vb.) kayıt bulunmamaktadır. |
- |
Değerlemeye konu taşınmazın kadastral sınırları, alan ve konum tespiti Gebze Kadastro https://parselsorgu.tkgm.gov.tr online parsel sorgu sisteminden yapılan incelemeler suretiyle tespit edilmiştir.
Şekil 1 Parsellerin Kadastro İncelemesi
Değerlemeye tabi tutulan taşınmaz Gebze Belediyesi sınırları içerisinde yer almaktadır. 31.03.2024 tarihinde yapılan incelemelere göre aşağıdaki bilgiler edinilmiştir.
Gebze Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, Kocaeli 2. İdari mahkemesinin 25.03.2019 tarih, 2018/470 esas, 2019/334 karar no ile imar uygulamasına (şuyulandırma) yönelik yönelik iptal kararı bulunduğu bilgisi edinilmiştir. (Dava konusu bölgede başka bir taşınmaz maliki tarafından açılan iptal ile ilgilidir.). Taşınmazın bulunduğu bölgede imar planı yürürlükte olmakla beraber, imar uygulamasına yönelik iptal kararı sebebiyle, bölgede çap belgesi düzenlenemeyeceği ve yapılaşmaya izin verilmediği bilgisi edinilmiştir.
* Konu gayrimenkulün dahilinde olduğu imar planında gerçekleşmiş olan imar uygulaması kapsamında iptal kararı bulunması sebebiyle, hali hazırda taşınmazın bulunduğu bölgede yeni imar uygulaması yapılana kadar yapılaşma yasağı bulunmaktadır.
* İmar uygulaması iptal kararı sonrası, bölgedeki parsellerin kök parsel hallerine dönerek yeniden imar uygulaması görecektir. Konu gayrimenkulün mevcut plandaki yapılaşma şartları esas alınarak, emsal niteliği taşıyan gayrimenkullerin de benzer yapılaşma koşullarına haiz olan plan iptali bulunan (yaklaşık 200 ha arazi içerisinde yer alan) taşınmazlar olması ile değerleme çalışması bu çerçevede tamamlanmıştır.
* Gebze Belediyesi İmar Müdürlüğünden alınan bilgide; Parsel üç kere uygulama görmüş ve uygulamalarda oluşan tutarsızlıklar sebebiyle açılan dava Kocaeli 2. İdare mahkemesinin 25.03.2019 tarih, 2018/470 esas, 2019/334 kararı ile iptal edilmiş ve Danıştay tarafından onanarak kesinleşmiştir. Gebze Belediyesi tarafından yeniden uygulamaya yönelik plan hazırlanmış ve askıya çıkarılmış olup hâlihazırda Tapu Kadastro da yeni plana ait tescil işlemleri devam etmekte olup imara açılacağı bilgisi alınmıştır. Mevcut plan da olduğu gibi imar lejantının Ticaret olarak kaldığı öğrenilmiştir.
* Taşınmaz 09.06.2022 tasdik tarihli 1/1000 Ölçekli GEBZE REVİZYON UYGULAMA İMAR PLANI* sınırları dahilinde kalmakta olup, parselin yapılaşma şartları aşağıda belirtilmiştir. Parselin 4 m² yola terkinin olduğu öğrenilmiştir.
20.12.2024 tarihinde İlgili belediyenin yetkili biriminden resmi imar durum yazısı temin edilememiştir. Yetkililerinden güncel imar durumu bilgileri, yapılaşma şartları, plan notlarının geçerli olduğuna dair veriler temin edilmiş olup plan plan görseli ile ilgili detaylar aşağıda belirtilmiştir.
* Taşınmaz için 20.12.2024 tarihinde İlgili belediyenin yetkili biriminde yapılan incelemede 09.06.2022 tasdik tarihli 1/1000 Ölçekli GEBZE REVİZYON UYGULAMA İMAR PLANI* sınırları dahilinde kalmakta olduğu, plan tarihinde bir değişiklik olmadığı, plandaki iptal sebebinin işbu tarihte geçerli olmadığı, parsellerin alan ve sınırlarında değişiklikler yapıldığı, tam mülkiyet ile tescil edilen parsellerin (Maliye Hazinesi dahili ile) hisseli mülkiyet olarak tescil edildiği öğrenilmiştir. Konu parselin güncel yapılaşma şartları, plan notları, resmi kurumlardan edinilen bilgileri ile plan görselinin aşağıdaki gibi olduğu öğrenilmiştir.
Taşınmazın güncel tarihli imar durum belgesi temin edilememiş olup 20.12.2024 tarihinde tir. 31.03.2024 tarihli 2024-PD-25 numaralı rapor içeriğinde yer alan aşağıdaki bilgiler ve resmi kurumlardan edinilen bilgi ve belgeler çerçevesinde analizler yapılarak işbu rapor içerisinde ve eklerinde paylaşılmıştır.
20.12.2024 tarihinde İlgili belediyenin yetkili biriminden resmi imar durum yazısı temin edilememiştir. Yetkililerinden güncel imar durumu bilgileri, yapılaşma şartları, plan notlarının geçerli olduğuna dair veriler belediyenin yetkili biriminden ve resmi internet sitesinden dijital ortamda temin edilmiştir.
Şekil 2 İmar Durum Görseli
20.12.2024 tarihinde İlgili belediyenin yetkili biriminde ve resmi internet sitesinde yapılan incelemelerde 31.03.2024 tarihinde edinilen Mevcut İmar Planı Plan Notlarında değişiklik olmadığı yapılaşma şartlarının aynı kaldığı ve geçerli olduğu bilgisi edinilmiştir.
Plan Notları - Genel Hükümler:
➢ 1/1000 ölçekli Gebze Revizyon Uygulama İmar Planı plan paftaları, plan açıklama raporu, alan için yaptırılan jeolojik ve jeoteknik etüd raporu ve uygulama hükümleri ile bir bütündür. Bu plan ve planın uygulama hükümlerinde yer almayan konularda konumu ve ilgisine göre; yürürlükte bulunan kanun, tüzük, tebliğ, yönetmelik ve standartlar ile Kocaeli 2025 yılı 1/50.000 ölçekli çevre düzeni planı ve plan hükümleri ile 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve plan hükümleri geçerlidir. Ancak İSKİ sorumluluğunda yer alan su havzaları içerisinde kalan alanlarda, İSKİ içme suyu Havzaları Yönetmeliğinde su havzaları ile ilgili olarak getirilmiş yapılaşma koşullarına aykırı yapılaşma koşulu getirilemez ve plan hükümlerinin 5. maddesine göre işlem tesis edilir.
➢ Parsel derinliği ve genişliği açısından yönetmelik hükümlerine uymayan imar parsellerinde; parsellerin birleştirme olanağı bulunmadığı durumlarda, adada ön cephe hattı mevcut yapılaşmaya uydurularak imar planı üzerinde belirtilmemişse bahçe mesafelerini 3m.ye kadar düşürmeye belediyesi yetkilidir.
➢ Planda Tercihli Ticaret Alanı kararı getirilen ve "T1" lejantı ile gösterilen 6 alanlarda, inşa edilecek binanın tamamı ticaret kullanımlı olmak koşuluyla kat yüksekliği 4 kattır. Bu alanlarda zemin katı ticaret, diğer katları konut kullanımlı inşa edilecek binalarda kat yüksekliği 3 katı geçemez.
Değerlemeye konu taşınmaz ile ilgili olarak yapılan teknik ve yasal incelemede; konu taşınmazın Tapu Kayıtlarında alım satımına engel teşkil edebilecek herhangi bir hukuki anlamda kısıtlayıcı ve bağlayıcı bir duruma rastlanılmamıştır.
Harita 1 Kocaeli & Gebze, Lokasyon Haritası
Kocaeli; Asya ve Avrupa'yı birbirine bağlayan yolların kavşağında bulunan Marmara Denizi'nin ve Marmara Bölgesi'nin doğusunda yer alan bir İl'dir. Kuzeyde Karadeniz, doğuda ve güneydoğuda Sakarya, güneyde Bursa batıda Yalova ve İstanbul illeri yer almaktadır. 1'i Büyükşehir Belediyesi ve İzmit, Derince, Körfez, Gebze, Gölcük, Karamürsel, Kandıra, Başiskele, Kartepe, Çayırova, Darıca, Dilovası 12 İlçe Belediyesi olmak üzere toplam 13 Belediyesi bulunmaktadır.
Kocaeli 1924 yılında vilayet olmuştur. Türkiye'nin en küçük 6. ili olan Kocaeli'nin yüzölçümü 3,623 km²'dir. Kara, demir, deniz ve hava yolu ulaşımları ile Türkiye'nin önemli geçiş noktalarından biridir.
Kocaeli, gerek sanayi sektöründeki üretim ve katma değer, gerekse bu sektörde çalışan insan açısından sadece Türkiye için değil dünya için de ilginç bir örnektir. Bünyesinde barındırdığı 400 adet 1. sınıf ve yaklaşık 7000 adet 2. ve 3. sınıf Gayrı Sıhhi Müessesesi (GSM) ile bir Sanayi Kenti, İki Üniversitesi, TÜBİTAK – Marmara Araştırma Merkezi ve TÜSSİDE – Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü ile bir Bilim Kenti olan Kocaeli, kurulan ve kuruluş çalışmaları devam eden 16 adet OSB'si ve 4 adet teknoparkı ile Ülke Sanayi'nin Başkenti konumunda olup, Teknokent vizyonuna doğru hızla ilerlemektedir. Türk imalat sanayi üretimine yapmış olduğu yaklaşık %13'lük üretim katkısı ile İstanbul'dan sonra gelen en büyük ili konumundadır.
Kocaeli İli, Karadeniz ve Marmara Denizi'ne olan kıyıları, İstanbul Metropolüne olan yakınlığı, tarihi eserleri, müzeleri, Mimar Sinan'ın eseri olan camileri, doğal güzellikleri, plajları, yaylaları, trekking parkurları, Sekaparkı, Kocaeli Fuarı, Uluslararası İnterteks Fuarı, Kartepe kayak merkezi, Yuvacık Barajı, mesire alanları, Sapanca Gölü, Darıca Faruk Yalçın Hayvanlar Alemi ve Botanik Bahçesi, Harikalar Sahili, Alışveriş Merkezleri, kültür merkezleri, Olimpik buz pateni salonu, Gölkayparkı, alternatif turizm çeşitlerine imkan sunan, nitelikli turizm tesisleri, sahillerinde bulunan balık lokantaları, dünyaca tanınan Hereke Halıları, kente özgü pişmaniyesi, Karamürsel sepeti, Kandıra Bezi, Çenesuyu ve bir çok kültür ve turizm değerleri ile ticaret, sanayi, bilim, kültür, turizm ve sanat açısından ayrı bir öneme sahip Marka şehirdir.
Gebze, Marmara Bölgesinde İzmit Körfezi'nin Kuzey Batısında yer alan ve Kocaeli iline bağlı olan zengin bir tarihi geçmişe sahip, ekonomisi büyük oranda sanayiye dayalı, Türkiye'nin hızla gelişen ve büyüyen bir ilçesidir. Doğusunda Dilovası ilçesi, batısında Darıca, Çayırova, İstanbul iline bağlı Pendik ve Tuzla ilçeleri, Kuzeyde ise İstanbul iline bağlı Şile ilçesi yer almaktadır. Gebze'nin yüzölçümü, 426.29 km2 olup, rakım ise ilçe merkezinde 190 metredir. Akdeniz ve Karadeniz iklimleri ve zamanla Karasal İklim özelliklerini yansıtır. İlçede yazlar sıcak ve az yağışlı, kışlar yağışlı ve görece ılık geçer. Yıllık yağış miktarı 565 mm'dir.
1997 nüfus sayımı sonuçlarına göre Kocaeli ilinin toplam nüfusu 1.175.190, Gebze'nin nüfusu 402.916 kişidir. 1997 sayımlarına göre ilçe Kocaeli ili toplam nüfusunun %34,28'ini oluşturmaktadır.[7] Türkiye'de genel nüfus artış oranı 1965-1997 yılları arasında %100,8 iken, Gebze'de bu artış %111,8 olmuştur.[8] 2008 yılından yerel seçimlerden önceki nüfusu 500.000 bin kişinin üzerindeyken seçimlerden önce Gebze'nin semtleri Darıca, Çayırova ve Dilovası ilçe olup Gebze'den ayrıldılar. TÜİK tarafından yapılan ADNK'a göre 2020 yılı sonunda Gebze ilçe nüfusu 392.945 olmuştur. Gebze bölge nüfusu ise 799.075 olmuştur.
Gebze Kocaeli'nin bir ilçesi olsa da gerek iş hayatı gerekse özel yaşam bakımından İstanbul'a diğer İstanbul ilçeleri kadar bağımlı bir görüntü sergilemektedir. İstanbul'a çok yakın olması Gebze'nin hızlı gelişmesine adeta İstanbul'un sanayi şehri olmasını beraberinde getirmiştir. Gebze, Çayırova ve Darıca ile İstanbul ilçeleri tam anlamıyla birleşmişlerdir. Türkiye, ekonomik gelişmişlik bakımından altı gruba ayrılmıştır. I. derece gelişmiş iller İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli ve Yalova'dır. Bu bağlamda Gebze, Türkiye'nin ekonomik açıdan en gelişmiş altı ilinden birinde bulunmaktadır. Gebze ayrıca Kocaeli ili GSYİH'sının %33,7'sini oluşturur. Gebze ayrıca Türkiye GSHİY'sının %1,69'unu üretmiştir. Gebze Organize Sanayi Bölgesi ilçe sınırları içerisinde bulunmaktadır.
Harita 2 Makro Ölçekte Gebze İlçesi Konumu,
Harita 3 Mikro Ölçekte Taşınmazın Konumu, Anahtar Harita
Değerlemeye konu taşınmazlar: Kocaeli İli, Gebze İlçesi, Sultan Orhan Mahallesi, Tatlıkuyu Mevkii, Anibal Caddesi, 6758 Ada 5 (eski 6371 Ada 6) numaralı Parseldir.
Taşınmaza ulaşım için; bölgenin ana arterlerinden olan Gebze Gümrük Müdürlüğü önünden Terminal Caddesi üzerinden ayrılarak, İstanbul İzmit yolu (D100 Karayolu) ile Hükümet Caddesine girilir. Güneybatı yönünde sırasıyla Hükümet caddesi üzerinde yaklaşık 550m gidilir, sola Anibal Caddesi dönülür, yaklaşık 350m ilerledikten sonra taşınmaza ulaşılır. Değerleme konusu taşınmaz sağ kolda 6758 Ada 5 numaralı Parseldir.
Taşınmazların yakın çevresinde; 'Gebze Center AVM, Gebzesem Spor Eğitim Merkezi, Bilim Parkı, TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü (UME), Gebze Küçük Sanayi Sitesi, Medical Park Gebze, Merkaz Hastanesi, Gebze Fatih Devlet Hastanesi, Özel Gebze Medar Hastanesi, Gebze Belediyesi, Tatlıkuyu Kapalı Pazar Yeri, Gebze Terminali, Gebze Alaettin Kurt Stadyumu, Özel Yüzyıl Hastanesi Gebze, Gebze Anadolu Lisesi, Gebze Kültür Merkezi' gibi bilinirliği yüksek yapılar bulunmaktadır.
Değerlemeye konu taşınmazın bulunduğu bölge genel olarak eğimli olmakla birlikte bölgede gözle görülebilir bir yükseklik farkı bulunmamaktadır. Kuzeybatı yönünde doğru ilerledikçe yükseklik artmakta ve Güney, doğu ve güneybatı yönünde ilerledikçe yükseklik azalmaktadır. Parsel içinde gözle görülür bir kot farkı bulunmaktadır. Parselin üzerinde herhangi bir yapı bulunmamaktadır.
Şekil 3 Topoğrafik Yapı
Kocaeli, Gebze ilçesi, Karadeniz ve Akdeniz bölgeleri arasında bir geçiş özelliği taşımaktadır. Yaz mevsimi sıcak ve az yağışlı, kış mevsimi oldukça serin ve daha ziyade yağışlı geçmektedir. Yıllık yağış ortalaması 550 mm. En çok yağış Aralık-Ocak aylarında, en az yağış ise Ağustos ayındadır. En sıcak ay ortalaması 24.2 derece ile Ağustos ayı, en soğuk ay ortalaması 6.5 derece ile Ocak ayıdır.
Şekil 4 Taşınmazın Konumu Yakın Ölçek
Kocaeli, Gebze'de ulaşım kara, hava, deniz ve demiryolları gibi çeşitli şekillerde sağlanmakta olup, bölgede şehiriçi, şehirlerarası ve uluslararası taşımacılığın yapıldığı büyük merkezler bulunmaktadır. Gebze, Marmara Bölgesinin doğusunda, İzmit Körfezi´nin kuzey kesiminde yer alan, zengin bir tarihi geçmişe sahip, ekonomisi, tarım, hayvancılık ve sanayiye dayalı Türkiye´nin hızla gelişen ve büyüyen bir ilçesidir. İlçe sınırları içinde, göl, dağ, akarsu bulunmamakla beraber, yaklaşık 650 metre yüksekliği geçmeyen tepelerin ve sırtların varlığından söz edilebilmektedir. Bu tepelerin en yükseği Gaziler Tepesi´dir. Ancak akarsu yerine dereler ve derecikler mevcuttur.
Gebze, Kocaeli´nin endüstrisinin büyük bölümünü barındıran, Marmara Denizi´nin kuzeyi ile İstanbul´un 45 kilometre doğusunda yer alan bir ilçedir. Marmara bölgesinin en büyük ikinci ilçesi olup Türkiye sanayisinin %15´ini barındırmaktadır. Gebze, Marmara sahiline 7 km., İzmit´e 49 km., İstanbul´a 45 km. uzaklıkta bulunmaktadır. Deniz seviyesinden yüksekliği 130 metredir.
Gebze, Marmara Bölgesi´nde Kocaeli iline bağlı olarak Anadolu´nun İstanbul´a ve Avrupa´ya bağlantı konumunda bulunan limanlar, havalimanı, devlet demir yolları ve E-5, TEM karayolları çevresinde kurulmuştur. Yolların doğu-batı yönünde olması nedeniyle kentsel alanı ve sanayisi bu doğrultuda gelişmiş bir sanayi bölgesidir. Günümüzde Gebze kara, deniz ve demiryollarının birbirleriyle kesiştiği önemli kavşak noktasında bulunmaktadır. Eski Gebze şimdiki kasabanın yakınındadır. Yüzeyi kuzeydoğuda dağ ve sırtlardan, batı güneyde kıyıya yakın bölümlerinde düzlüklerden ibarettir.
Taşınmazın açık adresi; Gebze İlçesi, Sultan Orhan Mahallesi (Tatlıkuyu Mahallesi), Anibal Caddesi üzerinde 6758 Ada, 5 Parsel, Gebze/Kocaeli'dir. Değerleme konusu gayrimenkul, 6758 ada 5 Parsel (Eski: 6371 Ada 6 Parsel) sayılı 6.425,13 m² yüzölçümlü "Arsa" nitelikli taşınmazdır. Parselin Anibal Caddesine yaklaşık 60 metre cephesi bulunmaktadır.
Konu gayrimenkulde genel anlamda eğimli bir yapıya sahiptir. Parsel geometrik olarak amorf şeklindedir. Parselin cepheli olduğu Anibal Caddesine 60 m, derinliği ise parsel aksından itibaren 81 m ebatlarındadır. Parsel düze yakın bir eğim yüzdesine sahiptir.
Parsel üzerinde herhangi bir yapı bulunmamakta olup, parsel sınırı belirlidir.
Şekil 5 Taşınmazın Konumu
Değerleme konusu taşınmazın yakın çevresinde yapılan araştırmalarda taşınmazla benzer büyüklükte ve imar haklarına sahip yeteri kadar boş arsa arzının bulunduğu gözlenmiştir. Bölgede yapılan araştırmalarda elde edilen emsal veri setleri analiz edilmiş, söz konusu emsaller aşağıdaki tabloda belirtilmiştir. Çalışma kapsamında, konu gayrimenkulle ile benzer niteliklere sahip satılık arsa emsalleri hakkında araştırma yapılmıştır. Çalışma konusu gayrimenkulün bulunduğu parselin, arsa büyüklüğü, sahip olduğu avantajları, konumlu olduğu lokasyon gibi özellikler sebebiyle Sultan Orhan (Tatlıkuyu) mahallesi gayrimenkul pazarında yer alan ender gayrimenkullerden biri olduğu gözlenmiştir.
Harita 4 Emsal Haritası (Satılık Arsa Konumları)
| ARSA EMSALLERİ | Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | Emsal 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| İLAN BİLGİLERİ | ||||||
| İlan Sahibi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi |
| GAYRİMENKUL ÖZELLİKLERİ | ||||||
| Konum | Osman Yılmaz Mah. | Osman Yılmaz Mah. | Osman Yılmaz Mah. | İstasyon | Gaziler | Barış Mah. |
| Cephe Aldığı Aks | 579. SOKAK | D-100 Karayolu | İstanbulyolu Cd. | 1445/1. Sok. | 1798. Cd | 1802. Sok. |
| Ada | 5666 | 1918 | - | 1665 | - | 1529 |
| Parsel | 8 | 6 | - | 3 | - | 19 |
| Parsel Şekli | Kare | Dikdörtgen | Dikdörtgen | Yamuk | Yamuk | Dikdörtgen |
| Eğim % | Düz | Eğimli | Düz | Düz | Düz | Düz |
| Manzarası | Şehir | Şehir | Şehir | Şehir | Şehir | Şehir |
| Parsel Durumu | Boş | Boş | Boş | Boş | Boş | Boş |
| Brüt Arsa Alanı | 660 | 647 | 278 | 446 | 12.000 | 166 |
| Net Arsa Alanı | 660 | 647 | 278 | 446 | 12.000 | 166 |
| İMAR DURUMU | ||||||
| Fonksiyon | T (Ticaret) | T (Ticaret) | T (Ticaret) | T (Ticaret) | T (Ticaret) | Sanayi |
| TAKS | - | - | - | - | - | - |
| EMSAL/KAKS | 1,2 | 0,4 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 0,4 |
| Kat Adeti | - | 4 Kat | 4 Kat | 9 Kat | 3 Kat | |
| FİYAT | ||||||
| Pazarlanan Fiyat | 33.750.000 | 36.000.000 | 13.000.000 | 21.500.000 | 360.000.000 | 5.400.000 |
| Birim Fiyat, TL/m² | 51.136 | 55.641 | 46.763 | 48.206 | 30.000 | 32.530 |
Tablo 10 Emsal Tablosu (Arsa Analizi)
Pazar analizinde emsal arsaların cepheli olduğu aksın özellikleri, topografik yapısı, imar hakları, reklam kabiliyeti, gibi parametrelerin arsalara olan etkileri karşılaştırıldığında, kullanılan emsaller için talep edilen birim fiyat aralığının 30.000 – 55.650 TL/m² olduğu görülmüştür.
Gerçekleştirilen pazar araştırmasında piyasaların durgun olduğu anlaşılmış, bölge imar planına yönelik iptal kararı olduğu bilgisi edinilmiş olup, yakın dönemde gerçekleşmiş herhangi satış bilgisine ulaşılamamıştır. Ancak, emlak ofisleri ile yapmış olduğumuz görüşmelerde, gerçekleşebilir arsa satışlarının talep edilen fiyatlar üzerinden yaklaşık %4-5 mertebesinde iskontolu olabileceği kanaatine varılmıştır.
Konu parsel üzerinde sahip olunan imar hakkına esas proje geliştirme çalışmasında, belirlenen alt fonksiyonlardan biri olan mağaza birimlerinim olası satış değerleri tahminleri kapsamında nakit akışlarına girdi sağlaması için pazarda Mağaza fonksiyonlarına yönelik emsal araştırması yapılmıştır. Bu bağlamda, taşınmaz üzerinde hipotetik yaklaşım kapsamında planlanan geliştirmeler nitelikli sayılabilecek bir gayrimenkul projesi niteliğinde olması planlanmıştır. Ancak yakın bölgede nitelikli benzer gayrimenkul projesi arzı oldukça kısıtlı olup, yakın çevrede bulunan münferit tarzdaki perakende mağazaları araştırılmıştır. Konu parsel üzerinde geliştirilecek projenin, yakın çevresinde bölge ana akslarda yer alan gayrimenkuller değerlendirilmiştir. Bölgede yapılan araştırmalarda elde edilen emsal veri setleri analiz edilmiş, söz konusu emsaller aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Harita 5 Emsal Haritası (Satılık Mağaza Konumları)
| Satılık Ticari Mülkler | Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | Emsal 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| İlan Sahibi | Emlak Ofisi | Sahibinden | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi |
| Konum | Tatlıkuyu Mahallesi O.Yılmaz Mahallesi Tatlıkuyu Mahallesi Tatlıkuyu Mahallesi Tatlıkuyu Mahallesi O.Yılmaz Mahallesi | |||||
| Cepheli Olduğu Aks | Körfez Caddesi | Kızılay Caddesi | Körfez Caddesi | Körfez Caddesi Pembe Güllü Bulvarı | Bağdat Caddesi | |
| Ticari Hareketlilik | Orta | Orta | Orta | Orta | İyi | İyi |
| Bina Yaşı | 5-10 | 26-30 | 5-10 | 5-10 | 5-10 | 11-15 |
| Bina / Proje Niteliği | İyi Nitelikte | Orta Nitelikte | İyi Nitelikte | İyi Nitelikte | İyi Nitelikte | Orta Nitelikte |
| Ulaşılabilirlik | İyi | İyi | İyi | İyi | Çok İyi | İyi |
| Dükkan Cephe Uzunluğu, m. | 22 | 7 | 8 | 5 | 5 | 12 |
| Mevcut Kullanım | İş Yeri | Boş | Boş | İş Yeri | Yedek Parça | Boş Dükkan |
| Köşe / Ara Özelilği | Köşe Dükkan | Ara Dükkan | Ara Dükkan | Köşe Dükkan | Köşe Dükkan | Köşe Dükkan |
| Depo | Var | Var | Var | Var | Yok | Yok |
| Kat Dağılımı | ZK+AK | ZK | BK+ZK | BK+ZK+AK | ZK | ZK |
| Pazarlanan Alan | 193 | 9 0 |
150 | 320 | 100 | 155 |
| Bodrum Kat | 0 | 0 | 90 | 140 | 0 | 75 |
| Zemin Kat | 78 | 90 | 60 | 90 | 100 | 80 |
| Asma Kat | 115 | 0 | 0 | 90 | 0 | 0 |
| Diğer Normal Katlar | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Etkin / İndirgenmiş Gerçekçi Zemin Kat Alanı, m² | 9 9 |
7 7 |
6 0 |
119 | 8 5 |
8 3 |
| Paçal Gerçekçi Kat Alanı, m² | 154 | 77 | 120 | 256 | 85 | 140 |
| Talep Edilen Satış Fiyatı | 6.000.000,00 | 4.600.000,00 | 4.250.000,00 | 7.500.000,00 | 7.500.000,00 | 8.750.000,00 |
| Paçal Alan Üzerinden Birim Fiyat, TL/m² | 31.088,08 | 51.111,11 | 28.333,33 | 23.437,50 | 75.000,00 | 56.451,61 |
| Etkin / İndirgenmiş Gerçekçi Zemin Kat Alanı Üzerinden Birim Fiyat, TL/m² | 60.483,87 | 60.130,72 | 71.404,57 | 63.173,85 | 88.235,29 | 105.676,33 |
Tablo 11 Emsal Tablosu (Satılık Mağaza Analizi)
Bölgede araştırılan ticari birimler (Mağaza) için gerçekleşebilir fiyat analizi iki farklı şekilde yapılmıştır. Ticari birimlerde birim değer yüksekliği zemin kat özelinde gerçekleşmektedir. Ancak emsaller zemin kat dışında asma kat, bodrum kat gibi eklentileri olan alanları da kullanması sebebiyle emsallerin etkin zemin kat alanı hesaplanmıştır. Etkin zemin kat alanı hesabı, zemin kat alanı dışında kullanımı olan katların zemin kat alanına belirli oranlar ile dönüştürülmesi sonucunda ulaşılmıştır.
Pazar Değeri Tespiti analizinde, Mağaza nitelikli emsallerin gerçekleşebilir birim satış fiyatları (Paçal Alan Bazında) 31.088 – 75.000 TL/m², gerçekleşebilir birim satış fiyatları (Etkin / İndirgenmiş Zemin Kat Alanı Bazında) 60.130 – 105.677 TL/m² arasında olduğu tespit edilmiştir. Emsal analizinde, Ticari olarak perakende etkisinin en yoğun olduğu akslar Ahmet Pembegüllü Bulvarı ve Bağdat Caddesi olarak belirlenmiştir. Bu aksta birim fiyatların 75.000- 105.000 TL/m² arasında olduğu gözlenmiştir.
Pazarda tespit edilen emsaller ışığında emsaller konu taşınmaz bünyesinde hipotetik olarak geliştirmeye konu edilen projede yer alması planlanan mağaza konseptine göre değerlendirilerek projedeki ortalama birim mağaza satış fiyatı analiz edilmeye çalışılmıştır. Proje geliştirme kapsamında, projedeki her bir mağazanın BK (103,12 m²) + ZK (183,58 m²) + AK (103,12 m²) oluşması planlanmıştır. Emsal ayarlama tablosun sonucunda kat bazında mağaza birim satış fiyatları aşağıdaki gibi analiz edilmiştir.
| EMSAL AYARLAMA TABLOSU (SATILIK DÜKKAN) | Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | Emsal 6 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Paçal Alan, m² | 154 | 77 | 120 | 256 | 85 | 140 | |
| Dükkan Etkin / İndirgenmiş Zemin Kat Alanı, m² | 99 | 77 | 60 | 119 | 85 | 83 | |
| Talep Edilen Satış Fiyatı, TL | 6.000.000 | 4.600.000 | 4.250.000 | 7.500.000 | 7.500.000 | 8.750.000 | |
| Talep Edilen Birim Satış Fiyatı TL/m² (Paçal Alan Bazında) | 38.860,10 | 60.130,72 | 35.416,67 | 29.296,88 | 88.235,29 | 62.724,01 | |
| Talep Edilen Birim Satış Fiyatı TL/m² (Etkin / İndirgenmiş Zemin Kat Alanı Bazında) | 60.483,87 | 60.130,72 | 71.404,57 | 63.173,85 | 88.235,29 | 105.676,33 | |
| Tahmin Edilen İskonto Oranı | 4% | 4% | 6% | 4% | 7% | 7% | |
| Gerçekleşebilir Birim Satış Fiyatı, TL/m² (Paçal Alan Bazında) | 37.305,70 | 57.725,49 | 33.291,67 | 28.125,00 | 82.058,82 | 58.333,33 | |
| Gerçekleşebilir Birim Satış Fiyatı, TL/m² (Etkin / İndirgenmiş Zemin Kat Alanı Bazında) | 58.064,52 | 57.725,49 | 67.120,30 | 60.646,90 | 82.058,82 | 98.278,99 | |
| Konum | Daha Kötü | Benzer | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha İyi | |
| Konum İçin Ayarlama | 10% | 0% | 0% | 5% | 5% | -10% | |
| Alan Büyüklüğü (Perakende Etkisi) | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | |
| Alan Büyüklüğü İçin Ayarlama | 10% | 0% | 5% | 5% | 0% | 5% | |
| Ticari Hareketlilik | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha İyi | |
| Ticari Hareketlilik İçin Ayarlama | 10% | 15% | 5% | 10% | 10% | -10% | |
| Cephe Uzunluğu / Reklam Kabiliyeti | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Benzer | |
| Cephe Uzunluğu / Reklam Kabiliyetiİçin Ayarlama | 0% | 5% | 5% | 5% | 5% | 0% | |
| Nitelikli Proje / Bina Niteliği Etkisi | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha İyi | Daha Kötü | |
| Nitelikli Proje / Bina Etkisi İçin Ayarlama | 5% | 5% | 10% | 5% | -5% | 5% | |
| Bina Yaşı | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| Bina Yaşı İçin Ayarlama | 5% | 15% | 5% | 5% | 5% | 10% | |
| Emsal Ortalaması, Paçal Kat Alanı Birim Değeri, TL/m² | 63.246 | 54.743,41 | 84.167,01 | 44.512,85 | 39.484,96 | 99.268,05 | 57.302,44 |
| Emsal Ortalaması, Zemin Kat Alanına İndirgenmiş Birim Değeri, TL/m² | 90.012 | 85.205,47 | 84.167,01 | 89.743,65 | 85.142,77 | 99.268,05 | 96.542,15 |
| (Düzeltilmiş) Emsal Ortalaması, Zemin Kat Alanına İndirgenmiş Birim Değeri, TL/m² | 90.000 |
Tablo 12 Pazar Yaklaşımı Sonuçları (Mağaza Analizi)
Emsal ayarlama tablosunda konu projede yer alması muhtemel mağaza üniteleri için etkin / indirgenmiş zemin kat alanı için birim satış değeri hesaplanmıştır. Bodrum Kat Alanı metrekare birim fiyatı İçin Etkin zemin kat alan metrekare bedelinin 1/6 sı oranında, Asma Kat Alanı metrekare birim değeri için, Etkin zemin kat alan metrekare bedelinin, 2/5 i oranında hesap edilmiş, paçal alan bazında birim satış değeri 63.246 TL/m² olarak belirlenmiştir. Tüm bu etmenler dikkate alındığında, proje geliştirme varsayımlarında belirlenmiş mağaza alanları için gelir yaklaşımında kullanılmak üzere paçal alan bazında birim satış değerinin 90.000 TL/m² olabileceği analiz edilmiştir.
Konu parsel üzerinde mer-i imar planı kapsamında, geliştirme yaklaşımında Mağaza + Ofis fonksiyonlarına yönelik proje geliştirme çalışması yapılmış olup, bu fonksiyonlara yönelik piyasada emsal analizi yapılmıştır. Bölgede yapılan araştırmalarda elde edilen emsal veri setleri analiz edilmiş, söz konusu emsaller aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Harita 6 Emsal Haritası (Satılık Ofis Konumları)
| Satılık Ticari Mülkler (Satılık Ofis) | Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | Emsal 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| İlan Sahibi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Emlak Ofisi | Sahibinden |
| İletişim | 0 (212) 225 66 31 | 0 (532) 135 30 41 | 0 (536) 838 34 21 | 0 (532) 646 80 97 | 0 (554) 372 11 04 | 0 (534) 296 28 11 |
| Konum | Hacı Halil Mahallesi | Tatlıkuyu Mahallesi | Hacı Halil Mahallesi | Hacı Halil Mahallesi | Hacı Halil Mahallesi | Hacı Halil Mahallesi |
| Cepheli Olduğu Aks | Yıldız Cd. | E-5 Yan Yol | E-5 Yan Yol | 1214. Sokak | 1102. Sokak | Hükümet Cd. |
| Ticari Hareketlilik | İyi | İyi | İyi | Orta | Orta | Orta |
| Bina Yaşı | 5 | 5 | 21-25 | 26-30 | 5 | 15-20 |
| Bina / Proje Niteliği | İyi Nitelikte | İyi Nitelikte | Standart Bina | Standart Bina | Standart Bina | Standart Bina |
| Ulaşılabilirlik | Çok İyi | Çok İyi | İyi | Kolay | Kolay | Kolay |
| Kullanım Tipolojisi | 1+1 | 1+0 | 1+1 | 2+1 | 5+1 | 3+1 |
| Bulunduğu Kat | 2. Kat | 3. Kat | 5. Kat | 3. Kat | 2. Kat | 4. Kat |
| Pazarlanan Alan, m² | 70 | 100 | 72 | 100 | 150 | 120 |
| Gerçekçi Alan, m² | 60 | 100 | 58 | 80 | 120 | 102 |
| Talep Edilen Satış Fiyatı | 3.400.000,00 | 6.950.000,00 | 3.000.000,00 | 4.500.000,00 | 6.250.000,00 | 5.650.000,00 |
| Ofis Birim Fiyat, TL/m² | 57.142,86 | 69.849,25 | 52.083,33 | 56.250,00 | 52.083,33 | 55.392,16 |
| EMSAL AYARLAMA TABLOSU (SATILIK OFİS) | Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | Emsal 6 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Gerçekçi Alan, m² | 60 | 100 | 58 | 80 | 120 | 102 | |
| Pazarlanan Alan, m² | 70 | 100 | 72 | 100 | 150 | 120 | |
| Talep Edilen Satış Fiyatı, TL | 3.400.000,00 | 6.950.000,00 | 3.000.000,00 | 4.500.000,00 | 6.250.000,00 | 5.650.000,00 | |
| Talep Edilen Birim Satış Fiyatı TL/m² (Etkin Zemin Kat Alanı Bazında) | 57.142,86 | 69.849,25 | 52.083,33 | 56.250,00 | 52.083,33 | 55.392,16 | |
| Talep Edilen Birim Satış Fiyatı TL/m² (Paçal Alan Bazında) | 48.571,43 | 69.500,00 | 41.666,67 | 45.000,00 | 41.666,67 | 47.083,33 | |
| Tahmin Edilen İskonto Oranı | 6,00% | 6,00% | 4,00% | 4,00% | 4,00% | 5,00% | |
| Gerçekleşebilir Birim Satış Fiyatı, TL/m² (Etkin Zemin Kat Alanı Bazında) | 53.714,29 | 65.658,29 | 50.000,00 | 54.000,00 | 50.000,00 | 52.622,55 | |
| Gerçekleşebilir Birim Satış Fiyatı, TL/m² (Paçal Alan Bazında) | 45.657,14 | 65.330,00 | 40.000,00 | 43.200,00 | 40.000,00 | 44.729,17 | |
| Konum | Daha Kötü | Daha İyi | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Benzer | |
| Konum İçin Ayarlama | 10% | -5% | 10% | 0% | 10% | 0% | |
| Alan Büyüklüğü (Perakende Etkisi) | Daha İyi | Benzer | Daha İyi | Benzer | Daha Kötü | Benzer | |
| Alan Büyüklüğü İçin Ayarlama | -5% | 0% | -5% | 0% | 5% | 0% | |
| Ticari Hareketlilik | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Benzer | |
| Ticari Hareketlilik İçin Ayarlama | 10% | 0% | 5% | 0% | 5% | 0% | |
| Cephe Uzunluğu / Reklam Kabiliyeti | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha İyi | Daha Kötü | |
| Cephe Uzunluğu / Reklam Kabiliyetiİçin Ayarlama | 5% | 0% | 5% | 5% | -5% | 5% | |
| Nitelikli Proje / Bina Niteliği Etkisi | Daha İyi | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer | |
| Nitelikli Proje / Bina Etkisi İçin Ayarlama | -5% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% | |
| Bina Yaşı | Daha İyi | Daha İyi | Benzer | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | |
| Bina Yaşı İçin Ayarlama | -5% | -5% | 0% | 5% | 0% | 5% | |
| Emsal Ortalaması (Paçal Alan Bazında), TL/m² | 49.634 | 49.734,09 | 58.960,33 | 46.084,50 | 47.628,00 | 46.084,50 | 49.313,91 |
| Emsal Ortalaması (Etkin Zemin Kat Alanı Bazında), TL/m² | 58.422 | 58.510,70 | 59.256,61 | 57.605,63 | 59.535,00 | 57.605,63 | 58.016,36 |
| (Düzeltilmiş) Emsal Ortalaması (Etkin Zemin Kat Alanı Bazında), TL/m² | 58.500 |
Tablo 13 Emsal Tablosu ve Yaklaşım Sonuçları (Ofis Analizi)
Taşınmazın bulunduğu bölgede birçok ofis projesinin olduğu gözlenmiş olup, yapılan gözlemlerde bölge de ofis projesi çok yoğun olmadığı gözlemlenmiş olup, bina niteliğinde yapıların talep gördüğü izlenmiştir.
Stok olarak dar bir yelpazede şekillenen ofis emsalleri görülmekte olup, genel talebin arzı karşılamadığı izlenmiştir. Bölgede araştırılan Ofis üniteleri için gerçekleşebilir birim satış fiyat aralığının 52.083 - 69.850 TL/m² arasında olduğu gözlenmiştir.
Konu parsel üzerinde geliştirilmesi muhtemel nitelikli ofis binasında yer alması muhtemel ofis ünitelerinin, pazarda bulunan ofis projeleri analizinde, gelir yaklaşımında kullanılmak üzere ofis ünitelerinin uygunlaştırılmış birim satış fiyat aralığının 57.605 - 59.535 TL/m² arasında olduğu gözlenmiş ve birim değerinin 58.500 TL/m² olabileceği analiz edilmiştir.
Gayrimenkulün pazar değeri ile kanaat oluştururken; pazar yaklaşımı, maliyet yaklaşımı, gelir kapitalizasyonu yaklaşımı ve geliştirme yöntemleri kullanılmaktadır. Aşağıda bu yaklaşımlar ile detaylı bilgiler verilmektedir.
Rapordaki değer türünü ifade eden pazar değeri, bir varlık veya yükümlülüğün, uygun pazarlama faaliyetleri sonucunda, istekli bir satıcı ve istekli bir alıcı arasında, tarafların bilgili ve basiretli bir şekilde ve zorlama altında kalmaksızın hareket ettikleri, muvazaasız bir işlem ile değerleme tarihi itibarıyla el değiştirmesinde kullanılması gerekli görülen tahmini tutardır.
Uluslararası Değerleme Standartları UDS 105 Değerleme Yaklaşımı ve Yöntemleri Madde 10.1 ve 10.4'e göre; "Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. Ancak, değerlemeyi gerçekleştirenin çeşitli yaklaşım ve yöntemleri kullanmayı da göz önünde bulundurması gerekli görülmekte olup, özellikle tek bir yöntem ile güvenilir bir karar verilebilmesi için yeterli bulguya dayalı veya gözlemlenebilen girdinin mevcut olmadığı hallerde, bir değerin belirlenebilmesi amacıyla birden fazla değerleme yaklaşımı veya yöntemi gerekli görülüp kullanılabilir. Birden fazla değerleme yaklaşımı veya yönteminin, hatta tek bir yaklaşım dahilinde birden fazla yöntemin kullanıldığı hallerde, söz konusu farklı yaklaşım veya yöntemlere dayalı değer takdirinin makul olması ve birbirinden farklı değerlerin, ortalama alınmaksızın, analiz edilmek ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle tek bir sonuca ulaştırılma sürecinin değerlemeyi gerçekleştiren tarafından raporda açıklanması gerekli görülmektedir.
Değerleme yaklaşımlarının uygun ve değerlenen varlıklarının içeriği ile ilişkili olmasına dikkat edilmesi gerekir. Aşağıda tanımlanan ve açıklanan üç yaklaşım değerlemede kullanılan temel yaklaşımlardır. Bunların tümü, fiyat dengesi, fayda beklentisi veya ikame ekonomi ilkelerine dayanmaktadır. Temel değerleme yaklaşımlarına aşağıda yer verilmektedir.
Pazar yaklaşımı varlığın, fiyat bilgisi elde edilebilir olan aynı veya karşılaştırılabilir (benzer) varlıklarla karşılaştırılması suretiyle gösterge niteliğindeki değerin belirlendiği yaklaşımı ifade eder.
Aşağıda yer verilen durumlarda, pazar yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir:
Parsel üzerinde varsa yapıların, ekonomik ve fiziksel eskimelerine esas olarak amortize edilmiş maliyetine çıplak arsa değerinin eklenmesi ile değer takdiri yapılan yöntemdir. İlk adımda; parsel üzerindeki yapıların amortize edilmiş maliyetlerine eklenmek üzere, geliştirilmemi arsa değeri hesaplanmaktadır. Arsa değeri hesaplanırken, değerlemenin amacı göz önünde bulundurup değerlenen mülkin mülkiyet hakları dikkate alınarak tespit yapılmaktadır. Maliyet yaklaşımı iki süreçte incelenmekte olup detayları aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
Faz Olarak: Parsel üzerindeki yapılar için maliyet hesaplanma yöntemine karar verilir. Gayrimenkul değerlemesinde iki maliyet hesabı yöntemi bulunmaktadır. Yerine koyma maliyeti yöntemi ve yeniden üretim maliyeti yöntemi. Yerine koyma maliyeti, ikame maliyeti olarak da ifade edilmektedir. Yerine koyma maliyeti, değerlemeye konu yapı ile eşdeğer fayda sağlayan bir yapının maliyetinin hesaplanmasına; yeniden üretim maliyeti ise, yöntem olarak, değerlemeye konu yapıların aynısının üretilmesi için gerekli olan maliyetin hesaplanmasına dayanmaktadır. Uluslararası Değerleme Standartları'nda, değerlemeye esas alınması gerekli görülen yöntemin yerine koyma maliyeti olduğu belirtilmektedir. Yeniden üretim maliyeti yönteminin ise; kullanıcıya eşdeğer fayda sağlanması için konu yapının tıpatıp aynısının inşa edilmesi gerektiği ya da eşdeğer fayda yaratan maliyetlerin mevcut yapının aynısını inşa etme maliyetinden büyük olduğu durumlarda kullanılabileceği vurgulanmıştır.
Faz Olarak; Parsel üzerindeki yapıların doğrudan ve dolaylı maliyetleri hesap edilmektedir. Doğrudan maliyetler, bina ve bina dışı yapıların malzeme ve işçilik maliyetlerini içermektedir. Bina maliyetleri; kaba yapı, ince yapı, elektrik tesisatı, mekanik tesisat gibi kalemler paçal bazda hesaplanır. Bina dışı maliyetler ise; altyapı, sert zemin, iç yollar, peyzaj düzenlemesi, dış aydınlatma gibi genel kalemlere ek olarak, gayrimenkulün türü dolayısı ile sahip olduğu iskele, spor sahası, açık havuz, FF&E gibi elemanları da içerebilir. Maliyet kalemleri birim ya da toptan fiyat olarak hesaplanabilir. Dolaylı (diğer) maliyetler ise; inşaatın bir parçası olmayan, ancak inşaatı yapabilmek için gerekli olan izin ve harcamaları ifade etmektedir. Diğer maliyetler; mühendislik ve mimarlık ücretleri, proje yönetimi, yatırımcı sabit maliyetleri, yapı denetimi, yasal izin ve danışmanlık ücretleri, müteahhit karı gibi kalemleri içerir. Ek olarak; geliştiricinin projeye katkısı ve üstlendiği risklerin karşılığı olarak oluşan getiriyi ifade eden geliştirici primi hesaplara yansıtılmaktadır.
Faz Olarak; Yapıların yıpranma payları hesaplanır. Yıpranma payları, temel olarak üç nedene dayanmaktadır: fiziksel, işlevsel ve dışsal. Yıpranma payları hesaplanırken, gayrimenkulün fiziksel ve ekonomik ömrü dikkate alınır. Toplam yerine koyma / yeniden üretim maliyetinden, hesaplanan yıpranma payları düşülerek amortize edilmiş maliyet elde edilir. Son olarak, geliştirmelerin amortize edilmiş maliyeti ile arsa değerinin toplanması yoluyla toplam değer takdir edilir.
Gelir getirici gayrimenkullerin değerlemesi için kullanılmaktadır. Değerin gayrimenkul üzerindeki ekonomik etkilerini göstermesi açısından, söz konusu değerleme yaklaşımının ana prensibi, gayrimenkul üzerindeki faaliyetin sağladığı net faydanın değer olarak ifade edilmesi; yani gelecekteki kazançların bugünkü değerinin tespit edilmesidir.
Gelir yaklaşımı, iki farklı teknik ile uygulanabilmektedir:
Doğrudan gelir kapitalizasyonu yöntemi, tek bir yılın gelir beklentisini bir değer göstergesine dönüştürmek amacıyla kullanılır. Bu yöntemde, tek bir yılın net işletme geliri, yıllar boyunca devam etmesi beklenen düzenli bir sabit gelir akışını temsil etmektedir. Değer, genellikle piyasadan elde edilen kapitalizasyon oranı yardımıyla tek adımda elde edilir.
İndirgenmiş nakit akışları yöntemi ise; belirlenen projeksiyon dönemi boyunca meydana gelen net nakit akışının uygun bir indirgeme oranı kullanılarak bugünkü değerin tespit edilmesine dayanmaktadır. Öncelikle; en uygun periyot seçilerek, söz konusu süre için yıllık net gelir öngörülür. Sonrasında, belirlenen projeksiyon dönemi sonunda değerlemeye konu gayrimenkulün devam eden değeri ya da dönem sonu değeri hesaplanır. Devam eden değer, gayrimenkulün projeksiyon döneminin son yılından ekonomik ömrünü tamamlayıncaya kadar olan sürede üreteceği net işletme gelirlerinin indirgenmesi ile belirlenen değerdir. Dönem sonu değeri ise, periyot sonunda değerlemeye konu gayrimenkulün elden çıkarılması ile oluşacak değeri ifade etmektedir. Değerlemeye konu gayrimenkul tam mülkiyete konu ise, binanın ekonomik ömrünü tamamlamasından sonra arsa değeri devam edeceğinden dönem sonu değeri hesaplanır. Değerlemeye konu gayrimenkul sınırlı ayni hakka sahip ise, dönem sonu değeri hak sahibi açısından söz konusu değildir. Gayrimenkulün devam eden veya dönem sonu değeri ile birlikte toplam net nakit akışları öngörüldükten sonra, uygun indirgeme oranı hesaplanır ve nakit akışları indirgenerek net bugünkü değere ulaşılır.
Gelir yaklaşımı, gösterge niteliğindeki değerin, gelecekteki nakit akışlarının tek bir cari değere dönüştürülmesi ile belirlenmesini sağlar. Gelir yaklaşımında varlığın değeri, varlık tarafından yaratılan gelirlerin, nakit akışlarının veya maliyet tasarruflarının bugünkü değerine dayanılarak tespit edilir.
Aşağıda yer verilen durumlarda, gelir yaklaşımının uygulanması ve bu yaklaşıma önemli ve/veya anlamlı ağırlık verilmesi gerekli görülmektedir:
Pazar Yaklaşımı (Emsal karşılaştırma yaklaşımı); güvenilir veriye ulaşılabilen piyasa ortamında, değer tespiti için yapılan en ideal çalışmadır. Genellikle, tam mülkiyete konu arsa, sanayi tesisi, bağımsız bölüm veya müstakil nitelikteki konut ve ticari üniteler, vb. için kullanılan emsal karşılaştırma yaklaşımı; emsal belirleme güçlüğü nedeni ile alışveriş merkezi, otel gibi ticari gayrimenkuller ve sınırlı ayni hakka sahip gayrimenkuller için nadir olarak kullanılabilmektedir. Değerleme konusu taşınmazın yakın çevresinde karşılaştırılabilir yeteri kadar arsa bazında pazar datasını ulaşılabiliyor olması sebebiyle değerleme çalışmasında arsanın değer tespitinde kullanılmıştır.
Maliyet yaklaşımı, arsanın geliştirilmemiş hali ile değerinin tespit edilebildiği ve yıpranma oranının sınırlı olduğu durumlarda, gayrimenkul değeri tespitinde sıklıkla kullanılmaktadır. Maliyet yaklaşımının, özel amaçla inşa edilmiş binaların ve tarihi değeri olan yapıların maliyetinin tespitinde kullanılması zor olmakla birlikte, elde edilen verilerin güvenilir / yeterli olması ve binalardaki eskimenin doğru olarak tespit edilebilmesi koşulu ile uygulanması mümkündür. Değerleme konusu parselin üzerinde herhangi bir yapı bulunmadığından değerlemede maliyet yaklaşımı yöntemi kullanılmamıştır.
Gelir Yaklaşımı, Gelir getirici gayrimenkullerin değerlemesi esnasında kullanılan gelir kapitalizasyonu yaklaşımı değerin gayrimenkul üzerindeki ekonomik etkilerini göstermesi bakımından önemlidir. Bu çerçevede gelir üreten ve performansı işleticiye direkt bağlı olan ticari gayrimenkul çeşitlerinin (alışveriş merkezi, otel, vb.) değerlemesinde öncelikle kullanılması önerilmektedir. Bu değerleme çalışmasında parsel üzerinde meri imar hakları çerçevesinde proje geliştirme çalışması yapılmış olup bu verilerin finansal projeksiyonları ışığında taşınmazın arsa değeri hesaplanmıştır.
Geliştirme Amaçlı Mülk Değerlemesi; ise emsal karşılaştırma yaklaşımının uygulanamadığı ya da desteklenmesi gerektiği durumlarda, geliştirilmemiş boş arsa değerini takdir edebilmek için yapılan çalışmadır. Bu değerleme çalışmasında geliştirme taşınmazın mevcut imar haklarına esas ve fonksiyonuna göre hipotetik anlamda geliştirme çalışması yapılmıştır. Bu yaklaşım gelir yaklaşımına altlık oluşturmak için kullanılmıştır.
Bu çalışmada, konu gayrimenkul üzerindeki mülkiyet haklarının pazar değerini tespit etmek için emsal karşılaştırma yaklaşımı ve gelir yaklaşımı kullanılmıştır.
"Bir mülkün fiziki olarak mümkün, finansal olarak gerçekleştirilebilir olan, yasalarca izin verilen ve değerlemesi yapılan mülkü en yüksek değerine ulaştıran en olası kullanımıdır". (UDS Madde 6.3)
"Yasalarca izin verilmeyen ve fiziki açıdan mümkün olmayan kullanım yüksek verimliliğe sahip en iyi kullanım olarak kabul edilemez. Hem yasal olarak izin verilen hem de fiziki olarak mümkün olan bir kullanım, o kullanımın mantıki olarak niçin mümkün olduğunun değerleme uzmanı tarafından açıklanmasını gerektirebilir. Analizler, bir veya birkaç kullanımın olası olduğu belirlediğinde, finansal fizibilite bakımından test edilirler. Diğer testlerle birlikte en yüksek değerle sonuçlanan kullanım en verimli ve en iyi kullanımdır. (UDS Madde 6.4)
En verimli ve en iyi kullanım kavramı Pazar Değeri takdirlerinin temel ve ayrılmaz bir parçasıdır. En etkin ve verimli kullanımlar dört dolaylı kriteri yerine getirmelidir. Bu kriterler önem sırasına göre şu şekildedir.
Değerleme konusu taşınmazların askıda yer alan imar durumları göz önünde bulundurularak arsanın mevcut imar fonksiyonu olarak belirlenmiş olan "Ticaret" olarak geliştirilmesinin "En Etkin ve Verimli Kullanımı'' temsil edeceği düşünülmektedir.
Bu karşılaştırmalı yaklaşım benzer veya ikame mülklerin satışını ve ilgili piyasa verilerini dikkate alır ve karşılaştırmaya dayalı bir işlemle değer takdiri yapar. Pazar yaklaşımı; değerleme konusu gayrimenkul ile benzer özellikte, mülkiyet hakkı yakın zamanda el değiştiren ya da hali hazırda pazarda olan gayrimenkullerin analiz edilerek değer takdiri yapılması amacıyla kullanılan yöntemdir. Bu yaklaşım gayrimenkullerin değer takdirinde doğrudan kullanılabilir ya da diğer yaklaşımlarda kullanılmak üzere gayrimenkule ilişkin bileşenlerin değerinin tespit edilmesinde uygulanır. Pazar Yaklaşımı güvenilir veriye ulaşılabilen piyasa ortamında, değer tespiti için yapılan en ideal çalışmadır. Pazar yaklaşımı, konu gayrimenkullerin geliştirilmemiş boş arsa olarak değerinin tespit etmek amacıyla kullanılmıştır. Yakın dönemde pazara çıkarılmış benzer gayrimenkuller dikkate alınmış, değeri etkileyebilecek kirtileler ve satış ıskontosu uygulanarak fiyat ayarlaması yapıldıktan sonra konu gayrimenkullerin geliştirmemiş boş arsa olarak birim satış değeri belirlenmiştir.
Pazar Yaklaşımı değerlemeye konu edilen parselin geliştirilmemiş boş arsa olarak değerini tespit etmek amacıyla kullanılmıştır. Pazar analizi bölümünde detay ve içerikleri sunulan arsa emsallerinin konu gayrimenkule göre kıyaslanabilir olanlar (hepsi) dikkate alınmıştır. Değeri etkileyebilecek parametreler ve kriterler belirlenmiş, bu parametrelere göre emsaller konu taşınmaza göre sahip olduğu özellikler baz alınarak emsal düzeltmeleri uygulanmıştır. Düzeltilen emsaller ışığında fiyat ayarlaması yapıldıktan sonra birim değer belirlenmiştir. Şerefiye parametrelerinin yüzdelerinin etkisi çarpan olarak hesap edilmiştir. Konu gayrimenkulün mevcut plandaki yapılaşma şartları esas alınarak, emsal niteliği taşıyan gayrimenkullerin de benzer yapılaşma koşullarına haiz olan plan iptali bulunan (yaklaşık 200 ha arazi içerisinde yer alan) taşınmazlar olması ile değerleme çalışması bu çerçevede tamamlanmıştır.
| ARSA EMSALLERİ DEĞERLENDİRME/ AYARLAMA TABLOSU | Emsal 1 | Emsal 2 | Emsal 3 | Emsal 4 | Emsal 5 | Emsal 6 | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Brüt Arsa Alanı, m² | 660 | 647 | 278 | 446 | 12.000 | 166 | |
| Net Arsa Alanı, m² | 660 | 647 | 278 | 446 | 12.000 | 166 | |
| Talep Edilen Fiyat, TL | 33.750.000,00 | 36.000.000,00 | 13.000.000,00 | 21.500.000,00 | 360.000.000,00 | 5.400.000,00 | |
| Tahmin Edilen Pazarlık Oranı | 5% | 4% | 5% | 5% | 4% | 5% | |
| Gerçekleşebilir Satış Fiyatı, TL | 32.000.000,00 | 34.500.000,00 | 12.300.000,00 | 20.500.000,00 | 347.000.000,00 | 5.150.000,00 | |
| Gerçekleşebilir Birim Fiyat, TL/m² | 48.484,85 | 53.323,03 | 44.244,60 | 45.964,13 | 28.916,67 | 31.024,10 | |
| Emsal Değerlendirme Kriterleri | |||||||
| Konum Değerlendirmesi | Daha İyi | Daha İyi | Benzer | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| Konum İçin Ayarlama Yüzdesi | -5% | -5% | 0% | 0% | 5% | 5% | |
| Ticari & Reklam Kabiliyeti Değerlendirmesi | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| Ticari & Reklam Kabiliyeti İçin Ayarlama Yüzdesi | 0% | 0% | 0% | 0% | 5% | 5% | |
| Parsel Şekli Değerlendirmesi | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| Parsel Şekli İçin Ayarlama Yüzdesi | 5% | 0% | 5% | 5% | 10% | 10% | |
| Eğim Yüzdesi Değerlendirmesi | Daha Kötü | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| Eğim Yüzdesi İçin Ayarlama Yüzdesi | 5% | 0% | 5% | 5% | 10% | 10% | |
| Arsa Büyüklüğü Değerlendirmesi | Daha İyi | Daha İyi | Daha İyi | Daha İyi | Daha Kötü | Daha İyi | |
| Arsa Büyüklüğü İçin Ayarlama Yüzdesi | -5% | -5% | -5% | -5% | 5% | -5% | |
| İmar Fonksiyonu Değerlendirmesi | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| İmar Fonksiyonu İçin Ayarlama Yüzdesi | 0% | 0% | 0% | 0% | 10% | 10% | |
| Yapılaşma / Emsal Hakkı Değerlendirmesi | Benzer | Benzer | Benzer | Benzer | Daha Kötü | Daha Kötü | |
| Yapılaşma / Emsal Hakkı İçin Ayarlama Yüzdesi | 0% | 0% | 0% | 0% | 5% | 5% | |
| Birim Fiyat, TL/m² | 47.173,91 | 48.242,73 | 48.124,03 | 46.340,69 | 48.141,68 | 46.782,51 | 45.411,80 |
| (Düzeltilmiş) Birim Fiyat, TL/m² | 47.200,00 | ||||||
| DEĞERLEME TABLOSU | |||||||
| Taşınmazın Parsel Alanı, m² | 6.425,13 | ||||||
| Hesaplanan Piyasa Değeri, TL | 303.098.476,24 | ||||||
| Nihai Değer, TL | 303.100.000,00 |
Tablo 14 Pazar Yaklaşımı Sonuçları
Pazar yaklaşımı sonucunda bölge bazındaki benzer imar haklarına sahip emsallerin uygunlaştırılması sonucu birim m2 aralığı 45.411 – 48.243 TL/m2 arasında değişmektedir. 6758 Ada 5 Parselin geliştirilmemiş arsa değeri 303.100.000 TL olarak tespit edilmiştir.
Geliştirme yaklaşımında, konu gayrimenkul üzerinde mevcut imar durumunun izin verdiği yapılanma koşulları dahilinde proje geliştirme kapsamında, arsa üzerinde inşa edilebilecek yapı alanı, fonksiyonların dağılımı ve satılabilir alanlar hesap edilmiş olup, belirlenen parametreler ışığında geliştirme maliyetleri ve nakit akış tahminleri sonucunda net arsa alanı için bir değer oluşturulmuştur.
Bu başlıkta konu gayrimenkul üzerinde imar fonksiyonlarına esas, imar hakları doğrultusunda proje geliştirme varsayımları uygulanmıştır. Belirlenen fonksiyonlar ve proje geliştirme varsayımları konsept niteliği taşımakla beraber, değişecek imar koşullarında revize edilmesi gerekmektedir. Tahmin edilen proje alanları için; plan notları, tip imar yönetmeliği, Kocaeli imar yönetmeliği, otopark yönetmeliği, sığınak yönetmeliği, yangın yönetmeliği gibi resmi dayanaklardan faydalanılarak olası proje alanları tahmin edilmiştir.
| Ofis Alanı | : 8.348,58 m² |
|---|---|
| Mağaza Alanı | : 5.552,22 m² |
| Zemin Altı İnşaat Alanı | : 7.792,90 m² |
| Toplam İnşaat Alanı | : 20.461,90 m² |
Tablo 15 Proje Geliştirme Varsayımlarına Esas Alan Kullanımları GELİŞTİRME PARAMETRELERİ
| İl | Kocaeli | 40% | Kullanılan TAKS | e | |
|---|---|---|---|---|---|
| İlçe | Gebze | 2.570,05 | Taban Alanı | a x e | |
| Mahalle | Sultanorhan | 9.637,70 | Emsale Esas İnşaat Alanı | a x b | |
| Ada | 6758 | 2.891,31 | Emsal Harici Alan (%30 Oranı Dahilindekiler) a x b x %30 | ||
| Parsel | 5 | 20 | %30 Harici Yangın Merdiveni ve Hol Alanı | g | |
| Net Parsel Alanı | 6.425,13 | a | 140,00 | Yangın Merdiven Alanı (Zemin Üstü) | g x c x d |
| Planda Belirtilen Emsal | 1,5 | 731,88 | %30 Harici Satılabiir Alan Eklentileri | x+w+y | |
| Emsal Artışı | 0 | 13.400,89 | Toplam Satılabilir Alan | h | |
| EMSAL HAKKI | 1,5 b | 39,05% | Satılabilir Alan / Emsale Esas Alan Farkı | h / (axe) | |
| Hmax - Blok Yüksekliği (BK Hariç) | 10 Kat | 5.552,22 | Mağaza | 41% | |
| TAKS | 0,40 | 7.848,67 | Ofis | 59% | |
| Çekme Mesafeleri | |||||
| Ön | - | 7.792,90 | Zemin Altı Ortak İnşaat Alanı | k | |
| Arka & Yan | - | 771,02 | Sıığınak & Teknik Hacim | ||
| Kat Dağılımı | 2BK+ZK+9NK | 40,00 | Yangın Merdiven Alanı (Zemin Altı) | ||
| Toplam Kat Adeti | 9 | c | 6.250,00 | Otopark Alanı | |
| Blok Adeti | 1 d | 731,88 | Satılabilir Alana Eklenecek Alanlar | x+w+y+z |
| 20.461,90 | Toplam İnşaat Alanı | h + k |
|---|---|---|
Benzer Plazalarda ve yapılarda güncel maliyetlerden elde edilen veriler ışığında fonksiyon tiplerine göre birim maliyetler aşağıdaki şekilde kullanılmıştır. Toplam maliyetlerin elde edilmesi amacıyla brüt inşaat alanı ile çarpılmıştır. Tüm inşaat işleri maliyetlerine ek olarak yüklenici/yatırımcı tarafından proje geliştirme, izinler, denetim ve yönetim maliyetleri için toplam maliyet üzerinden çeşitli oranlarda bütçe ayrılmıştır.
Bu çalışmada Maliyet yaklaşımı, parsel üzerinde geliştirme varsayımlarına konu alternatiflerin geliştirme maliyeti tespitinde kullanılmıştır. Geliştirme maliyetleri optimize edilmiş ulusal maliyetler ve birim maliyetlerin tam olarak belirlenmediği yerlerde de toplam maliyetler esas alınarak hesaplanmıştır. Maliyetler KDV hariç olarak değerlendirilmiştir.
Tüm fiyat keşiflerinde optimum pazar koşulları dikkate alınmıştır. Yatırım maliyetlerindeki sapmalar ve geliştiricinin kapasitesi ve becerisi maliyetin değişken unsurlarıdır. Geliştirme maliyetlerinin içerdiği ana maliyet kalemleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
Projelerin İnşaat Süresi 3 yıl olarak belirlenmiştir.
Proje geliştirme varsayımlarına göre Geliştirme Maliyetleri aşağıdaki gibi belirlenmiştir.
| Tablo 16 Geliştirme Maliyeti | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Toplam İnşaat Alanı, m² | 20.461,90 | ||||
| Zemin Üstü İnşaat Alanı, m² | 12.669,00 | ||||
| Zemin Altı İnşaat Alanı, m² | 7.792,90 | ||||
| Arsa Alanı, m² | 6.425,13 | ||||
| Bina Oturumu Hariç Peysaj Alanı, m² | 3.855,08 | ||||
| PARA BİRİMLERİNE GÖRE | Birim Maliyet | Toplam Maliyet | Birim Maliyet | Toplam Maliyet | |
| MALİYET ÖNGÖRÜLERİ | ABD\$/m² | ABD\$ | TL/m² | TL | |
| BİNA MALİYETİ | |||||
| Kaba İnşaat (Zemin Üstü) | 200,00 | 2.533.800,70 | 7.068,84 | 89.555.158,70 | |
| İnce İnşaat (Zemin Üstü) | 220,00 | 2.787.180,77 | 7.775,72 | 98.510.674,57 | |
| Mekanik & Elektrik | |||||
| Mekanik Tesisatı (Toplam İnşaat Alanı) | 100,00 | 2.046.190,39 | 3.534,42 | 72.320.962,21 | |
| Elektrik Tesisatı (Toplam İnşaat Alanı) | 105,00 | 2.148.499,90 | 3.711,14 | 75.937.010,32 | |
| Zemin Altı İnşaat Maliyeti | 220,00 | 1.714.438,08 | 7.775,72 | 60.595.442,28 | |
| Toplam Bina Maliyeti | 68,94% | 548,83 | 11.230.109,84 | 19.397,96 | 396.919.248,07 |
| BİNA DIŞI MALİYETLER | |||||
| Alt Yapı | 60,00 | 385.507,80 | 2.120,65 | 13.625.464,78 | |
| Sert Zemin & Peysaz Düzenleme & Aydınlatma | 60,00 | 231.304,68 | 2.120,65 | 8.175.278,87 | |
| Toplam Bina Dışı Maliyetler | 3,79% | 30,14 | 616.812,48 | 1.065,43 | 21.800.743,66 |
| BİNA + BİNA DIŞI MALİYETLER TOPLAMI | 72,73% | 578,97 | 11.846.922,32 | 20.463,39 | 418.719.991,73 |
| DİĞER MALİYETLER | |||||
| Mühendislik & Mimarlık Ücretleri | 2,00% | 11,58 | 236.938,45 | 409,27 | 8.374.399,83 |
| Yatırımcı Sabit Gideleri | 1,00% | 5,79 | 118.469,22 | 204,63 | 4.187.199,92 |
| Proje Yönetim Gideri | 2,00% | 11,58 | 236.938,45 | 409,27 | 8.374.399,83 |
| Yapı Denetimi | 1,00% | 5,79 | 118.469,22 | 204,63 | 4.187.199,92 |
| Yasal İzinler Danışmanlık | 2,00% | 11,58 | 236.938,45 | 409,27 | 8.374.399,83 |
| Reklamasyon, Satış Ofisi & Açılış Harcamaları | 2,00% | 11,58 | 236.938,45 | 409,27 | 8.374.399,83 |
| Toplam Diğer Maliyetler | 7,27% | 57,90 | 1.184.692,23 | 2.046,34 | 41.871.999,17 |
| Toplam Geliştirme Maliyeti | 636,87 | 13.031.614,55 | 22.509,73 | 460.591.990,90 | |
| Geliştirici Karı / Primi | 25,00% | 159,22 | 3.257.903,64 | 5.627,43 | 115.147.997,73 |
| Geliştirici Karı Dahil Toplam Maliyet | 796,09 | 16.289.518,18 | 28.137,17 | 575.739.988,63 | |
| TL/USD Kuru, 31.12.2024 | 35,3442 | 35,3442 |
Gelir getirici gayrimenkullerin değerlemesi esnasında kullanılan gelir kapitalizasyonu yaklaşımı, değerin gayrimenkul üzerindeki ekonomik etkilerini göstermesi bakımından önemlidir. Gelir kapitalizasyonu yaklaşımının ana prensibi, değerin gayrimenkul üzerindeki faaliyetin net geri dönüşünü ile ifade edilmesidir. Yani gelecekteki, kazançların bugünkü değerinin tespit edilmesidir. Gelecekteki elde edilecek kazançlar, kapitalizasyon süresi ve iskonto edilmiş nakit akışı analizi ile Pazar değerine dönüştürülmektedir.
Gelir yaklaşımında, Geliştirme yaklaşımı yönteminde herhangi bir projesi veya ruhsatı bulunmayan arsa üzerine mevcut imar durumu çerçevesinde en uygun projenin hipotetik alan programı tahminlerine esas, projeden elde edilecek gelirlerin indirgemesi yapılmaktadır. Arsa değerlemesinde 2. yöntem olarak kullanılan geliştirme yaklaşımında arsa üzerinde yapılacak olan projeden arsa sahibi payına düşen gelirler hesaplanarak arsa değeri bulunmaktadır. Projesi belli olan boş arsanın ya da inşa aşamasındaki projeyi değerlerken mevcut onaylı olan mimari projesi ile yapı ruhsatındaki alan bilgilerine göre gelir indirgeme yöntemi ile nakit akış tablosu oluşturulmaktadır. Boş arsaların değerlemesinde ise değerlemeyi yapan uzman yürürlükte olan mevcut imar planı koşullarına göre kendi öngörüsü ile satılabilir / kiralanabilir alan tespitini yaparak nakit akış tablosunu oluşturmaktadır. Alternatiflere göre oluşturulan varsayımlar aşağıdaki gibi belirtilmiştir.
| NAKİT AKIŞI TABLOSU | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| YIL | Y0 | Y1 | Y2 | Y3 | ||
| 31.12.2024 | 31.12.2025 | 31.12.2026 | 31.12.2027 | |||
| Ofis S.A 7.848,67 Mağaza S.A 5.552,22 T. İnşaat Alanı 20.461,90 |
||||||
| Temel Parametreler | Ortalama | |||||
| Maliyet Atışı / Enflasyon Tahmini | 21,01% | 27,07% | 18,47% | 17,50% | ||
| Fiyat Artışı Ticari & Ofis | RM | 23,11% | 29,78% | 20,32% | 19,25% | |
| Fiyat Artışı Konut | 23,11% | 29,78% | 20,32% | 19,25% | ||
| İnşaat Maliyeti | TL/m2 | 22.510 | 28.603 | 33.886 | 39.816 | |
| İnşaat Gerçekleşme | 100,00% | 20,00% | 30,00% | 50,00% | ||
| Ticari - Birim Satış Fiyatı | TL/m2 | 90.000 | 116.799 | 140.529 | 167.581 | |
| Satış Gerçekleşme Oranı | 100,00% | 30,00% | 40,00% | 30,00% | ||
| Satılan Alan | 5.552,22 | Satılan Alan | 1.666 | 2.221 | 1.666 | |
| Ofis - Birim Satış Fiyatı | TL/m2 | 58.500 | 75.920 | 91.344 | 108.928 | |
| Satış Gerçekleşme Oranı | 100,00% | 30,00% | 40,00% | 30,00% | ||
| Satılan Alan | 7.848,67 | 2.355 | 3.139 | 2.355 | ||
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞI | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | ||
| YIL | Y0 | Y1 | Y2 | Y3 | ||
| 31.12.2024 | 31.12.2025 | 31.12.2026 | 31.12.2027 | |||
| HASILATLAR TOPLAMI, TL | 885.317.055 | 373.308.820 | 598.871.963 | 535.616.112 | ||
| Ticari Üniteler Hasılatı | 461.379.975 | 194.548.623 | 312.100.089 | 279.134.517 | ||
| Ofis Üniteleri Hasılatı | 423.937.080 | 178.760.197 | 286.771.875 | 256.481.595 | ||
| GELİŞTİRME MALİYETLERİ TOPLAMI (KAR DAHİL) | TL | 311.567.052 | 170.780.587 | 302.195.313 | 579.055.658 | |
| Arsa Değeri (Y0'Da Paşin Ödenecek) | 311.567.052 | |||||
| İnşaat Maliyeti | 0 | 120.084.126 | 213.395.495 | 417.899.512 | ||
| Müteahhit Karı (İnşaat Maliyeti Üzerinden) | 36,00% | 43.230.285 | 76.822.378 | 150.443.824 | ||
| Satış & Pazarlama & Maliyeti | 2,00% | 0 | 7.466.176 | 11.977.439 | 10.712.322 | |
| ARSAYA KALAN NET NAKİT AKIŞI | 0 | 202.528.232 | 296.676.650 | -43.439.546 | ||
| ARSA GİDERİ DAHİL NET GELİR/NET NAKİT AKIŞI | -311.567.052 | 202.528.232 | 296.676.650 | -43.439.546 | ||
| KAR HARİÇ İÇ VERİM ORANI İÇİN NET NAKİT AKIŞI | -311.567.052 | 245.758.518 | 373.499.029 | 107.004.278 | ||
| DEĞERLEME TABLOSU |
| PROJE HASILATI BUGÜNKÜ DEĞERİ, TL | 885.317.055 |
|---|---|
| İNŞAAT MALİYETİ (BUGÜNKÜ DEĞER) | 408.855.634 |
| SATIŞ PAZARLAMA (BUGÜNKÜ DEĞER) | 17.706.341 |
| HESAPLANAN ARSA DEĞERİ | 311.567.051,66 |
| YUVARLATILMIŞ NİHAİ ARSA DEĞERİ | 311.570.000,00 |
| ARSA ALANI | 6.425,13 |
| GELİŞTİRİCİ KARI | 147.188.028 |
| BİRİM ARSA DEĞERİ | 48.492,40 |
| KABUL EDİLEN İNDİRGEME ORANI | 30,00% |
Proje geliştirme kapsamında, gelir yaklaşımı analizi ışığında taşınmazın geliştirilmemiş arsa değeri 311.570.000 TL olarak hesap edilmiştir.
Bu bölümde yasal gereklerin yerine getirilmediği ve mevzuat uyarınca alınması gereken izin ve belgelerin tam ve eksiksiz olarak mevcut olup olmadığı hakkına görüşlerimiz yer almaktadır.
Konu gayrimenkul için gerçekleştirilen her türlü yasal ve piyasa incelemelerinde; tapunun devredilmesine ilişkin herhangi yasal kısıtlılık durumu olmadığı görülmüştür. Söz konusu gayrimenkul üzerinde herhangi bir takyidat kaydı bulunmamaktadır. Taşınmazın alım-satımına ilişkin herhangi bir engel teşkil edecek unsura rastlanılmamıştır.
Konu taşınmaz için değer takdiri oluşturulurken; taşınmaz üzerinde varsa haciz, şerh ve beyanların taşınmazın satış kabiliyetine ve pazarlanabilirliğine herhangi bir kısıtlayıcı etkisi ve maliyeti unsuru bulunmadığı görülerek pazar değeri belirlenmiştir.
Değerleme konusu taşınmazların değerleme çalışmasında, değerleme işlemini olumsuz yönde etkileyen ve sınırlayan faktör/faktörler bulunmamaktadır.
09.12.2024 tarihli sözleşmenin 6. Maddesinde belirtilen "Müşteri Tarafından Sağlanması Talep Edilen Bilgi ve Dokümanlar" maddesi ve KVKK kapsamı gereğince son 3 yıllık aktif/pasif kayıt belgelerini içeren takyidat belgesinin ve son 3 sene içerisinde imar planında değişiklik olup olmadığını belirten resmi imar durum yazılarının temini müşteri yükümlülüğünde olup müşteri tarafından güncel tarihli imar durumu ve aktif kayıtları gösterir tapu kaydı temin edilmiş olup raporda yer verilmiş, pasif kayıtları gösterir tapu kaydı güncel olarak müşteriden temin edilemediği için raporda yer verilememiştir.
Bu değerleme çalışmasında Pazar (Emsal Karşılaştırma) Yaklaşımı ve Geliştirme Tabanlı Gelir Yaklaşımı yöntemlerinde faydalanılmıştır. UDS. 105'de belirtildiği üzere "10.4. Değerleme çalışmasında yer alan bilgiler ve şartlar dikkate alındığında, özellikle tek bir yöntemin doğruluğuna ve güvenilirliğine yüksek seviyede itimat duyulduğu hallerde, değerlemeyi gerçekleştirenlerin bir varlığın değerlemesi için birden fazla değerleme yöntemi kullanması gerekmez. Ancak, değerlemeyi gerçekleştirenin çeşitli yaklaşım ve yöntemleri kullanmayı da göz önünde bulundurması gerekli görülmekte olup, özellikle tek bir yöntem ile güvenilir bir karar verilebilmesi için yeterli bulguya dayalı veya gözlemlenebilen girdinin mevcut olmadığı hallerde, bir değerin belirlenebilmesi amacıyla birden fazla değerleme yaklaşımı veya yöntemi gerekli görülüp kullanılabilir. Birden fazla değerleme yaklaşımı veya yönteminin, hatta tek bir yaklaşım dâhilinde birden fazla yöntemin kullanıldığı hallerde, söz konusu farklı yaklaşım veya yöntemlere dayalı değer takdirinin makul olması ve birbirinden farklı değerlerin, ortalama alınmaksızın, analiz edilmek ve gerekçeleri belirtilmek suretiyle tek bir sonuca ulaştırılma sürecinin değerlemeyi gerçekleştiren tarafından raporda açıklanması gerekli görülmektedir." denilmektedir.
Pazar (Emsal Karşılaştırma) Yaklaşımı kapsamında sahada taşınmaz ile benzer nitelikteki arsa arzının yeteri kadar olması sebebiyle karşılaştırılabilirlik yeteri düzeyde yapılmıştır. Gelir yaklaşımında elde edilen sonuçlarda varsayımlara dayandığı için, karşılaştırılabilir emsal data setinin daha sağlıklı sonuç vereceği öngörülerek. Bu pazar yaklaşımında elde edilen arsa değeri nihai arsa değeri olarak değerlendirilmiştir.
| NİHAİ DEĞER TABLOSU | Hesaplanan Değer, TL |
Hesaplanan Değer, USD |
Nihai (Düzeltilmiş) Değer, TL |
Nihai (Düzeltilmiş) Değer, USD |
|
|---|---|---|---|---|---|
| DEĞERLEME YÖNTEMİ | |||||
| Tam Mülkiyet Değeri | 303.098.476 | 8.575.621 | 303.100.000 | 8.576.000 | |
| Pazar Yaklaşımı (Düzeltilmiş), TL | *** Hisse Değeri | 250.145.295 | 7.077.407 | 250.145.000 | 7.078.000 |
| Tam Mülkiyet Değeri | 311.567.052 | 8.815.224 | 311.570.000 | 8.816.000 | |
| Gelir Yaklaşımı (Düzeltilmiş), TL | *** Hisse Değeri | 257.134.358 | 7.275.150 | 257.135.000 | 7.276.000 |
Tablo 18 Analiz Sonuçlarının Değerlendirilmesi
**Nihai Değerlemede İçin Seçilen Değerleme yöntemdir. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası İdare Merkezi tarafından 31.12.2024 (Saat 15:00) Günü Belirlenen paylaşılan Döviz Kuru (35,3442 TL) dikkate alınmıştır.
6.425,13 m² büyüklüğündeki değerleme konusu arsa niteliğindeki taşınmazın pazar yaklaşımı yöntemi sonucunda oluşan nihai değeri 303.100.000 TL olarak takdir edilmiştir.
31.03.2024 tarihinde yapılan incelemelerde, Gebze Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, Kocaeli 2. İdari mahkemesinin 25.03.2019 tarih, 2018/470 esas, 2019/334 karar no ile imar uygulamasına (şuyulandırma) yönelik yönelik iptal kararı bulunduğu bilgisi edinilmiştir. (Dava konusu bölgede başka bir taşınmaz maliki tarafından açılan iptal ile ilgilidir.). Taşınmazın bulunduğu bölgede imar planı yürürlükte olmakla beraber, imar uygulamasına yönelik iptal kararı sebebiyle, bölgede çap belgesi düzenlenemeyeceği ve yapılaşmaya izin verilmediği bilgisi edinilmiştir.
20.12.2024 tarihinde İlgili belediyenin yetkili biriminden resmi imar durum yazısı temin edilememiştir. Yetkililerinden güncel imar durumu bilgileri, yapılaşma şartları, plan notlarının geçerli olduğuna dair veriler belediyenin yetkili biriminden ve resmi internet sitesinden dijital ortamda temin edilmiştir.
* Taşınmaz için 20.12.2024 tarihinde İlgili belediyenin yetkili biriminde yapılan incelemede 09.06.2022 tasdik tarihli 1/1000 Ölçekli GEBZE REVİZYON UYGULAMA İMAR PLANI* sınırları dahilinde kalmakta olduğu, plan tarihinde bir değişiklik olmadığı, plandaki iptal sebebinin işbu tarihte geçerli olmadığı, parsellerin alan ve sınırlarında değişiklikler yapıldığı, tam mülkiyet ile tescil edilen parsellerin (Maliye Hazinesi dahili ile) hisseli mülkiyet olarak tescil edildiği öğrenilmiştir.
Konu parselin güncel yapılaşma şartları, plan notları, resmi kurumlar ile ilgili belediyenin resmi internet sitesinden dijital ortamda ulaşılabilen bilgi ve belgeler çerçevesinde analizleri yapılarak değerleme işlemi tamamlanmıştır.
Konu parsel üzerinde %17 oranına yakın değerdeki hissenin Maliye Hazinesi hissesi olması nedeni ile proje geliştirme çalışmalarında hisse devrinin yapılması önerilmektedir.
Emsal karşılaştırma yaklaşımı ve geliştirme tabanlı gelir yaklaşımı sonuçlarını irdelediğimizde, işbu analizlerin değere ve yapılaşmaya etkisini, değer hesaplama aşamasında dikkate alarak piyasa gerçekleriyle değerleme günü itibariyle uyuştuğu kanaatindeyiz.
Pazar (Emsal Karşılaştırma) Yaklaşımı kapsamında sahada taşınmaz ile benzer nitelikteki arsa arzının yeteri kadar olması, aynı mevkide bulunan taşınmazların benzer yapılaşma koşullarına haiz olması ile piyasa rayiç bedellerinin analizi ile ulaşılan sonucun, Gelir Yaklaşımı ile elde edilen sonuç ile kıyaslanarak emsal data setinin daha sağlıklı sonuç vereceği öngörülmüştür.
Pazar Yaklaşımında elde edilen arsa değeri nihai arsa değeri olarak değerlendirilmiştir.
Değerleme raporunda Pazar Yaklaşımı ile elde edilen sonuca esas değer takdiri yapılmıştır.
Değerleme konusu taşınmazın değerinin belirlenmesi aşamasında; yerinde yapılan incelemeler, konum, altyapı ve ulaşım olanakları, kullanım amacı, çevrede yapılan piyasa araştırmaları ve günümüz gayrimenkul piyasası koşulları dikkate alınmıştır. Değerleme konusu taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili kurumlardan temin edilebilen resmi bilgiler doğrultusunda elde edilen azami bilgilerin tamamına raporda yer verilmiştir.
Tablo 19 Nihai Değerleme Tablosu
| NİHAİ PAYLI HİSSE DEĞERİ TABLOSU | KDV Hariç, TL | (%10) KDV Dahil, TL |
|---|---|---|
| Taşınmazın (Düzeltilmiş) Tam Mülkiyet Değeri, TL | 303.100.000,00 | 333.410.000,00 |
| Taşınmazın AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A. Ş. (Eski Unvanı: Süleyman Ekşi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.) mülkiyetindeki 176754 / 214171 Paylı (Düzeltilmiş) Hisse Değeri, TL |
250.145.000,00 | 275.159.500,00 |
| Taşınmazın Maliye Hazinesi mülkiyetindeki 37417 / 214171 Paylı (Düzeltilmiş) Hisse Değeri, TL |
52.955.000,00 | 58.250.500,00 |
| TAŞINMAZIN PAYLI NİHAİ HİSSE DEĞERİ, TL | 250.145.000,00 | 275.159.500,00 |
KDV Uygulaması: KDV oranı şirketlerin KDV'li mülk satışları konusunu oluşturmaktadır. Söz konusu hesaplamalarda standart KDV uygulamasının gerçekleşeceği ve etkin KDV oranının %10 olacağı kabul edilmiştir.
Sonuç olarak;
Değerlemeye konu edilen toplam taşınmazların piyasa değeri toplamı Değerlemeye konu edilen taşınmazın tamamının piyasa değeri toplamı K.D.V. Hariç 303.100.000 TL (Üç Yüz Üç Milyon Yüz Bin Türk Lirası) olarak tahmin ve takdir edilmiştir.
AHES Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A. Ş. (Eski Unvanı: Süleyman Ekşi İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.) mülkiyetindeki 176754/214171 Paylı Hisse Değeri K.D.V. Hariç 250.145.000 TL (İki Yüz Elli Milyon Yüz Kırk Beş Bin Türk Lirası) olarak tahmin ve takdir edilmiştir.
Maliye Hazinesi mülkiyetindeki 37417/214171 Paylı Hisse Değeri K.D.V. Hariç 52.955.000 TL (Elli İki Milyon Dokuz Yüz Elli Beş Bin Türk Lirası) olarak tahmin ve takdir edilmiştir.
Zafer ÇOBAN Mehmet EROL Tolga ERDEM
Lisans No: 410749 Lisans No: 410067 Lisans No: 411407
Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Denetmen Sorumlu Değerleme Uzmanı
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.