Environmental & Social Information • Sep 8, 2025
Environmental & Social Information
Open in ViewerOpens in native device viewer

Karsan Otomotiv Sanayiive Ticaret A.Ş. ("Karsan"veya "Şirket"), 1 Ocak– 31 Aralık 2024 dönemine ait faaliyetlerine ve sürdürülebilirlik performansına ilişkin bilgive değerlendirmelerini Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları (TSRS 2) kapsamında kamuoyuyla paylaşmaktadır. Raporda, sürdürülebilirlik performansının şeffafve bütüncül bir yaklaşımla sunulması amaçlanmakta; özellikle iklimle bağlantılı riskler, fırsatlar, stratejik hedefler, yönetişim, risk yönetimi, ölçütlerve hedeflere ilişkin bilgiler detaylı biçimde ele alınmaktadır. Geçiş dönemi muafiyetikapsamında raporda kullanılmış sadece iklim bağlantılı riskve fırsatlara yer verilmiştir. Raporun 2024 yılıkonsolide finansal raporlarıyla birlikte değerlendirilmesi tavsiye edilmekte ve konsolide finansal tablolarda yer alan faaliyetlerinikapsamaktadır.
Raporun hazırlanma sürecinde sera gazı emisyon envanterlerinden elde edilen sonuçlar, stratejik planlama dokümanlarıve mevcut kurumsal risk değerlendirme envanterileri sürecin şekillenmesine katkı sağlamıştır. Yönetim kadrosu tarafından sağlanan beyanlar ve içgörüler, raporun yönetişim ve strateji bölümlerine değerli girdi sunmuştur. Süreçte ayrıca ulusalve uluslararasıkaynaklardan yararlanılmış olup, analizve doğrulama süreçlerinde birbiriyle çapraz kontrol edilerekraporun tutarlılığıve güvenilirliği güçlendirilmiştir.
Hazırlık aşamasında TSRS 2 kapsamında yayımlanan sektörel ek rehberlerden "Ek Cilt 63: Otomobiller" dikkate alınmış, bu rehber doğrultusunda Karsan'ın faaliyet alanına özgü açıklama başlıkları ve metrikler analiz edilerekrapora dahil edilmiştir. Böylece sektöre özgü dinamiklerve öncelikler, raporun içeriğine yansıtılmıştır. Aynı zamanda Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu'nun (ISSB) Sürdürülebilirlik Muhasebe Standartları Kurulu (SASB) Standartlarından da faydalanılmıştır.
Elektrikli araç sektöründe faaliyet gösteren Karsan'ın 2024 yılı sürdürülebilirlik performansı, şeffaflıkve güvenilirlikilkeleri çerçevesinde bağımsız sınırlı güvence denetimine tabi tutulmuştur. Bağımsız sınırlı güvence denetimi, PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiş olup, denetim süreci aşağıdaki uluslararası standartlara uygun şekilde yürütülmüştür:
2024 yılı sürdürülebilirlik beyanlarının denetimi sonucunda, raporlanan verilerin önemli yanlışlıkiçermediğive güvenilir olduğu yönünde sınırlı güvence verilmiştir. Denetim sonuçları doğrultusunda hazırlanan Bağımsız Sınırlı Güvence Beyanı raporun Ekler bölümünde yer almaktadır..
Karsan,TSRS 1kapsamında yer alan E3,E4,E5 ve E6 ile TSRS 2 kapsamında yer alan C3, C4 ve C5 maddeleri doğrultusunda tanımlanan belirli geçiş muafiyetlerinden yararlanmıştır. Uygulanan bu muafiyetlere ilişkin detaylar aşağıda sunulmuştur:
Türk otomotivsanayinde 58 yılı geride bırakan Karsan,kurulduğu günden bu yana ticari araç segmentinde kendi markası da dahil, dünyanın önde gelen markaları için modern tesislerinde üretim yapıyor. 1981 yılından bu yana ticari araç üretimi gerçekleştiren Karsan'ın Bursa Hasanağa'daki fabrikası yılda tekvardiyada ~20 bin araç üretebilecek yapıya sahip. Binek araçtan ağırkamyona, minivandan otobüse kadar her türlü aracı üretebilecek esneklikte tasarlanan Hasanağa Fabrikası, Bursa şehir merkezine 30 km uzaklıkta olup, 99 bin metrekaresikapalı toplam 203 bin metrekarelik bir alan üzerinde yer alıyor.
Türk Otomotivsanayisindeki tek bağımsız çok markalı araç üreticisi konumunda yer alan Karsan, mobilitenin geleceğinde bir adım önde olma vizyonu doğrultusunda iş ortaklarıve lisansörleri ile birlikte yeni ve mevcut ürünlerin türevlerini geliştirerek yolcu taşımacılığında tüm segmentlerde yer almayı hedefliyor.Toplu taşıma sektöründe "yenilikçi ürün ve hizmetleri", "fikirden pazara" geliştirmekve pazara sunmak için faaliyetlerinisürdüren Karsan, özellikle Ana Üretici/OEM işkolunu güçlendirmeyi amaçlıyor.
Toplu taşıma sektöründe "fikri geliştirmeden pazara"kadar "yenilikçi ürün ve hizmetler" geliştirme ve piyasaya sunma faaliyetlerinisürdüren Karsan, özellikle ana üretici/OEM işkolunu güçlendirmeyi hedeflemektedir. Karsan, Ar-Ge'den üretime, pazarlamadan satışve satışsonrası faaliyetlere kadar otomotiv değerzincirinin tamamını yönetmektedir. Karsan,kendi markası altında Jestve Atak modellerini üretmektedir. 2018'de Karsan e-JEST, 2019'da Karsan e-ATAK, 2021'de yerli teknolojişirketi ADASTEC ile birlikte geliştirdiği, dünyada bir ilk olan Seviye 4 sürücüsüz otobüs Otonom e-ATAK, aynı yıl doğuştan elektrikli e-ATA ailesinin 10m, 12m, 18m modellerive 2022'de e-ATA HYDROGEN modellerini peş peşe piyasaya sürerek, 6 metreden 18 metreye kadar tamamen elektrikli ürün gamısunan Avrupa'daki ilkve tekşirket olmuştur. 2022 itibarıyla Renault markası için Megane Sedan otomobillerinin üretimini de gerçekleştiren Karsan, 2023 yılının sonunda ise,sağdan direksiyonlu e-JEST modeliyle Japonya pazarına giren ilk Avrupa otobüs üreticisi olmuştur.

Karsan, çevresel sürdürülebilirlikilkesini iş modelinin merkezine yerleştirerek uçtan uca sorumlu bir değer zinciri yönetimini benimsemektedir.Tasarım ve malzeme seçiminden başlayarak Ar-Ge, üretim, lojistik, satış sonrası hizmetlerve geri dönüşüm süreçlerine kadar tüm operasyonlarını düşükkarbon ayakizine uyumlu hale getirmek üzere dönüştürmektedir. "Ana Üretici" olarakkendi markalı elektriklive hidrojenli araçlarını üreten Karsan, aynı zamanda stratejik ortaklıklarve entegre hizmetler sunan farklı üretim modellerine sahiptir. Karsan değer zincirini birbirini takip eden 7 adımda değerlendirmektedir.

Tasarım ve Malzeme Seçimi
Ar-Ge ekibinin içerisinde yer alan tasarım birimi ileri malzeme tekniklerini de kullanarak geri dönüşüm oranı yüksek malzemeler ile ürünlerimizi tasarlamaktadır.

Tasarım biriminden gelen örnekler, Ar-Ge ekibimiz tarafından 3 boyutlu modelleme tekniklerikullanılarak prototiplenmektedir. Yaptığımız bu çalışmalar ile sürdürülebilir ürünlerin prototipi oluşmaktadır. Prototipleme çalışmalarının tamamlanmasının ardından tedariksüreçleri başlatılmakta ve iç birimlere ürün hakkında bilgilendirme yapılmaktadır.

En uygun fiyat,kalite ve şartlarda ürünlerin temin edilmesi sürecidir. Satın alma ekibimiz, tedarikçi seçiminde ÇSY (Çevresel, Sosyalve Yönetişim) kriterlerini dikkate alaraksorumlu tedarikzinciri yönetimini benimsemektedir.
Ürün Lojistiği ve Dağıtımı Ürünlerin müşterilere zamanında ve güvenli bir şekilde ulaştırılması için lojistikve dağıtım süreçleri etkin bir şekilde yönetilmektedir. 06. 05.
Ürünlerimiz, gelen ham maddelerve tasarım kriterlerimiz doğrultusunda üretim hatlarımızda şekillenmektedir. Tüm üretim süreçlerinde %100 yenilenebilir enerjikaynaklarıkullanılmaktadır.
Tedarikçilerden gelen ham madde ve bileşenler depolama ve üretim süreçlerine entegre edilmektedir. Lojistik ekibimizkarbon emisyonunu azaltan milk-run ve tersine lojistik gibi yöntemleri uygulamaktadır.
Satış ekibimiz müşteri taleplerinive termin tarihlerini de dikkate alarak etkin ve planlı bir dağıtım süreci yürütmektedir. 07. Satış Sonrası Hizmetler

Ürün teslimatından sonra tüm tamir/bakım, değişim ve iade süreçleri, Satış Sonrası Hizmetler birimimiz tarafından yönetilmektedir. Bu adımda müşteri geri bildirimlerive yasal gereklilikler düzenli olarak analiz edilerek ürünlerin sürekli iyileştirilmesi sağlanmaktadır.
08. Ömür Sonu Yönetimi ve Geri Dönüşüm 09.
Özellikle ÖTA ve batarya geri dönüşüm süreçleri kapsamında ürünlerimizin ömür sonu yönetimi, geri dönüşüm oranlarıve ikincilkullanım alternatifleri değerlendirilereksürdürülebilir bir döngü oluşturulmaktadır.
5
Bu bölüm, Karsan'ın sürdürülebilirlikkapsamındaki çevresel, sosyalve yönetişim (ÇSY)konularını izlemek, yönetmekve denetlemek amacıyla oluşturduğu yönetişim süreçlerinive kontrolleri açıklamaktadır. Karsan, sürdürülebilirliğin iş stratejilerine ve operasyonel süreçlere entegre edilmesini sağlamak amacıyla çokkatmanlı, sistematikve kurumsal bir yönetişim yapısı benimsemiştir. Bu yapı, sürdürülebilirlikle ilgili sorumlulukları açıkşekilde tanımlanmış organlarve prosedürler çerçevesinde şekillenmekte, Yönetim Kurulu seviyesinden başlayarakilgilikomitelerve yönetim birimleri aracılığıyla sürdürülebilirlikkonularının bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını temin etmektedir.
Karsan'da sürdürülebilirlik yönetimi, 2025 yılına kadar doğrudan Yönetim Kurulu'na bağlı olarak görev yapan Kurumsal Yönetim Komitesi bünyesinde yürütülmüştür. Bu dönemde Kurumsal Yönetim Komitesi, sürdürülebilirlik önceliklerinin belirlenmesi, ilgili stratejive hedeflerin tanımlanması, uygulama programlarının yönlendirilmesive sürdürülebilirlik performansının izlenmesi gibi temel işlevleri üstlenmiştir.
2025 yılı itibarıyla ise, sürdürülebilirlik yönetiminde daha bütünleşik bir yaklaşım benimsenmişve bu kapsamda, CEO başkanlığında yeni bir Sürdürülebilirlik Komitesi oluşturulmuştur. Yenikomite yapılanması, Kurumsal Yönetim Komitesi'ne bağlı olarakfaaliyet göstermekte ve stratejik yönlendirmeleri bu yapı doğrultusunda gerçekleştirmektedir. Sözkonusu değişiklikile sürdürülebilirlik yönetiminin hem üst düzey yönetişim yapısına hem de operasyonel süreçlere daha etkin şekilde entegre edilmesi hedeflenmiştir. Bu bölümde 2025 yılı itibarıyla uygulanmaya başlanan yönetişim yapısı anlatılmaktadır.

Karsan Sürdürülebilirlik Yönetişim Yapısı
| Sürdürülebilirlik Komitesi Başkan: CEO |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Komite Üyeleri | Üretim Direktörü | Ar-Ge GMY | Satın Alma ve Tedarik Zinciri GMY | İK Direktörü | CFO |
| Çalışma Grubu | OperasyonelEtkive Karbon Yönetimi Çalışma Grubu |
Yaşam Döngüsü ve Yenilikçilik Çalışma Grubu |
YeşilTedarik Zinciri Çalışma Grubu |
SosyalEtkive Kapsayıcılık Çalışma Grubu |
Riskve Uyum Çalışma Grubu |
| Komite / Kurul | Sorumlulukları |
|---|---|
| Riskin Erken Saptanması Komitesi |
İklim riskleri, geçiş riskleri, sürdürülebilirlikriskleri, piyasa dalgalanmalarıve regülasyon değişikliklerinin Karsan'ın finansallarına etkisinin değerlendirilmesi |
| Kurumsal Yönetim Komitesi |
Sürdürülebilirlik hedeflerinin belirlenmesi, yatırım stratejilerinin ve politikalarının oluşturulması, sürdürülebilirlikstratejilerinin Yönetim Kurulu seviyesinde yönlendirilmesive performans metriklerinin üst yönetim teşviksistemleriyle ilişkilendirilmesi |
| Sürdürülebilirlik Komitesi |
Kısa, orta ve uzun vadeli sürdürülebilirlikstratejilerinin belirlenmesi, sürdürülebilirlik hedeflerine yönelikilerlemenin takip edilmesive yıllık değerlendirme süreçlerinin yürütülmesi, sürdürülebilirlikrisklerinin iş modeli üzerindeki etkilerini değerlendirerek bunların nasıl yönetileceğine dair öneriler sunulması, alt çalışma gruplarının performans raporlarını gözden geçirerekstratejik yönlendirme yapılması |
| Alt Çalışma Grupları |
Belirlenen sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmakiçin operasyonel süreçlerde iyileştirme yapılması, performans göstergelerinin takip edilmesi, sürdürülebilirlikstratejilerinin saha operasyonlarındaki entegrasyonunun desteklenmesi |
Karsan'da sürdürülebilirlik yönetimi iki seviyeli bir yapıyla yürütülmektedir. Yönetim Kurulu, nihai stratejik yönlendirme ve gözetim rolünü üstlenirken; CEO başkanlığında yürütülen Sürdürülebilirlik Komitesi, kararların operasyonel düzeyde uygulanmasından sorumludur.
Bu iki seviyeli yapı ile beraber Karsan'da sürdürülebilirlik yönetimi, çevresel, sosyalve yönetişim (ÇSY) konularının etkin bir şekilde yönetilmesini sağlamak üzere yapılandırılmıştır. Sürdürülebilirlik yönetişimi, Yönetim Kurulu seviyesinde ele alınmakta olup, sürdürülebilirlikkonularının entegrasyonu için belirlenen komitelerve yönetim yapıları aracılığıyla yürütülmektedir. Yönetim Kurulu, sürdürülebilirlik çalışmalarını stratejik düzeyde yönlendiren konumda olmakla birlikte Kurumsal Yönetim Komitesi aracılığıyla süreci denetlemektedir.
Kurumsal Yönetim Komitesi,sürdürülebilirlikve iklim hedeflerinin belirlenmesi, yatırım stratejilerinin şekillendirilmesi, performansın izlenmesive raporlama süreçlerinin gözetimi gibi görevlerde merkezi bir rol üstlenmektedir. Yönetim Kurulu'na düzenli olarak değerlendirme raporları sunmaktan sorumludur. Kurumsal Yönetim Komitesi, gerektiğinde dış danışmanlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir. Sürdürülebilirlik Komitesi ile alt çalışma grupları, Kurumsal Yönetim Komitesi'ne bağlı olarakfaaliyet göstermekte;komitenin yönlendirmesi doğrultusunda çalışmalarına rehberlik etmektedir. Bu yapı, sürdürülebilirlik odağının kurumun üst düzey yönetişim süreçlerine entegre edilmesini sağlamaktadır.
Karsan'da iklimle ilgili riskve fırsatların en üst düzeyde gözetimi de Yönetim Kurulu tarafından sağlanmaktadır. Yönetim Kurulu, iklimle bağlantılıkonularda stratejik yönlendirme yaparaksüreçlerin etkinliğinikendisine bağlıkomiteler aracılığıyla denetlemektedir. Bu kapsamda, iklim risklerinin ve fırsatlarının kurumsal düzeyde takibi Kurumsal Risk Birimi sorumluluğunda yürütülmektedir. Birim, ilgili risk ve fırsatları izleyerek, analiz ederekve gerekli durumlarda üst yönetimle paylaşarakrisk yönetim sistemine katkı sağlamaktadır. Bu birim, analiz sonuçlarını Riskin Erken Saptanması Komitesi'ne raporlamaktadır.
Ayrıca Kurumsal Risk Birimi, Sürdürülebilirlik Komitesi bünyesinde yer almakta ve iklimle ilgili teknik değerlendirmelere uzmanlık desteği sunmaktadır. Bu yapı sayesinde, Yönetim Kurulu düzeyinden operasyonel birimlere kadar yayılan bir gözetim ve raporlama sistemi tesis edilmiştir.
Bununla birlikte, Riskin Erken Saptanması Komitesi, iklim risklerinin (fizikselve geçiş riskleri), sürdürülebilirlikrisklerinin, piyasa dalgalanmalarının ve regülasyon değişikliklerinin Karsan'ın finansal yapısı üzerindeki potansiyel etkilerine ilişkin süreci gözetim altında tutmaktadır. Sözkonusu risklerin belirlenmesi, analizive tekniktakibi Kurumsal Risk Birimi tarafından yürütülmekte olup, elde edilen bulgularve analiz çıktıları Riskin Erken Saptanması Komitesi'ne raporlanmaktadır. Komite, bu raporları değerlendirerek, olası finansal etkilerle ilgili Yönetim Kurulu'na yönelikstratejik uyarıve öneriler geliştirme sorumluluğunu taşımaktadır.
Yönetim Kurulu ve ilgilikomiteler, sürdürülebilirlikkonularına ilişkin gelişmeler hakkında düzenli raporlamalar yoluyla bilgilendirilmekte; çevresel, sosyalve yönetişim alanlarında elde edilen güncelveriler doğrultusunda stratejikkararlar almaktadır.
Ayrıca Yönetim Kurulu ve ilgilikomiteler, iklimle ilgili riskve fırsatları değerlendirirken yalnızca çevresel etkileri değil, aynı zamanda bu unsurların operasyonelverimlilik, maliyet yapısıve büyüme hedefleri üzerindeki potansiyel etkilerini de bütüncül bir bakış açısıyla ele almaktadır. Bu çerçevede,karar alma süreçlerinde bazı iklim yatırımlarıyla kısa vadeli maliyet artışları yaşanabileceği, ancak bu yatırımların uzun vadede finansalve çevresel fayda yaratacağıkabul edilmektedir.Örneğin, 2026 yılında devreye alınması planlanan GES yatırımı, ilk aşamada sermaye harcaması gerektirse de uzun vadede elektrik maliyetlerinin azaltılmasıve karbon emisyonlarının düşürülmesi yönüyle stratejik bir fırsat sunmaktadır. Bu yatırım kararı alınırken, üretim maliyetlerine etkisi, SKDM (Sınırda Karbon Düzenlemesi)kaynaklı finansal yüklerin önlenmesive ihracat rekabetçiliği gibi çok boyutlu faktörler birlikte değerlendirilmiştir.
Sürdürülebilirlikstratejilerin operasyonel düzeyde uygulanması, CEO liderliğindeki üst yönetim kademesi ve ilgili birimler tarafından yürütülmektedir. CEO başkanlığında faaliyet göstermekte olan Sürdürülebilirlik Komitesi; CFO, Hukukve İç Denetim Direktörü, Üretim Direktörü, Ar-Ge Genel Müdür Yardımcısı, Satın Alma ve Tedarik Zinciri Genel Müdür Yardımcısı, İnsan Kaynakları Direktörü ve Çalışma Grubu temsilcilerinden oluşmaktadır.
Sürdürülebilirlik Komitesi;kısa, orta ve uzun vadeli sürdürülebilirlikstratejilerinin belirlenmesi, iklimle ilgili riskve fırsatlara yönelik politikaların şekillendirilmesive ilgili performans göstergelerinin takibikonularında görev üstlenmektedir. Sürdürülebilirlik Komitesi periodik olaraktoplanmakta, alt çalışma gruplarının performansını gözden geçirmekte ve sonuçları Kurumsal Yönetim Komitesi'ne raporlamaktadır.
Karsan'ın sürdürülebilirlikstratejilerinin operasyonel düzeyde uygulanmasını sağlamak amacıyla 5 ana alanda uzmanlaşmış alt çalışma grupları faaliyet göstermektedir:
Bu gruplar,kendi alanlarındaki operasyonel süreçlerde iyileştirmeler yapmakta, performans göstergelerini izlemekte ve sürdürülebilirlikstratejilerinin sahada uygulanmasınıkoordine etmektedir. Gruplar, yürüttükleri çalışmaları düzenli olarak Sürdürülebilirlik Komitesi'ne raporlamaktan ve stratejikkarar alma süreçlerine veri sağlamaktan sorumludur. Böylece hem merkezi hem de operasyonel düzeyde kapsayıcı bir yönetişim ağının kurulması amaçlanmıştır.
Karsan'da sürdürülebilirlikve iklimle ilgili sorumluluklar, belirli iç düzenlemelerve komite çalışma esasları çerçevesinde tanımlanmakta ve yürütülmektedir. Bu kapsamda, Sürdürülebilirlik Komitesi'nin görevve yetkileri, "Sürdürülebilirlik Komitesi Görevve Çalışma Esasları" dokümanında açıkşekilde belirtilmiş olup, iklimle ilgili sorumlulukların üst yönetim seviyesinde nasıl yürütüldüğü bu belgeyle resmileştirilmiştir.
Ayrıca, Kurumsal Yönetim Komitesi'nin Çalışma Esasve Usulleri dokümanında sürdürülebilirlikve iklimle ilgilikonulara dair ilave sorumluluklar yer almaktadır. İlgili politika ve prosedür belgelerine Karsan'ın kurumsal internet sitesi üzerinden erişim sağlanmakta, şeffaflıkve hesap verebilirlikilkeleri doğrultusunda kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
2025 yılında Karsan'da Yönetim Kurulu ve üst yönetim seviyelerinde, iklimle ilgili risklerve fırsatlar hakkında bilgilendirme oturumu gerçekleştirilmiştir.
Buna ek olarak, her yıl CEO ve Genel Müdür Yardımcısı (GMY) seviyesindeki yöneticilerin katılımıyla gerçekleştirilen Kurumsal Strateji Çalıştaylarıkapsamında, Şirket'in 2025, 2030, 2035 ve 2050 yıllarını kapsayan uzun vadeli stratejik yol haritaları gözden geçirilmekte ve güncellenmektedir. Bu kapsamda gerçekleştirilen sunumlarda sürdürülebilirlik alanında yürütülen projeler, bu çalışmaların kapsamıve Karsan üzerindeki etkileri üst yönetimle detaylı biçimde paylaşılmaktadır. Bu sunumlar aracılığıyla sürdürülebilirlik ve iklim başlıklarının iş stratejilerine entegrasyonu sağlanmakta,kararvericilere güncelve veri temelli bilgi akışı sunularak yönetişim mekanizmaları desteklenmektedir.
Karsan, iklimle ilgili risklerin kurumsal denetim süreçlerine entegre edilmesini teminen, 2024 yılı itibarıyla ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemive ISO 50001Enerji Yönetim Sistemikapsamında ilgili değerlendirmelere yervermeye başlamıştır. Bu kapsamda, iklimle bağlantılı riskve fırsatlar, bu sistemler çerçevesinde yürütülen İç Tetkik uygulamalarında değerlendirilen başlıklar arasına alınmıştır.
İç Tetkik uygulamaları, Genel Müdürlük de dâhil olmak üzere tüm birimlerikapsayacakşekilde yürütülmekte olup, çevreselve enerji performansı ile ilişkili risklerin yanı sıra iklimle ilgili hususların da süreç uygunluğu açısından gözden geçirilmesine imkân tanımaktadır.
Karsan'da iklimle ilgili stratejilerin yürütülmesinden sorumlu kişive birimlerin yetkive yeterlilikleri çeşitli eğitim ve uzmanlık mekanizmalarıyla desteklenmektedir.
Tüm çalışanlara, seviye fark etmeksizin, Karsan Akademi üzerinden "SürdürülebilirlikTemelEğitimi" işe başlama sürecinde zorunlu olarakverilmektedir. Bu sayede, üst yönetim de dâhil olmak üzere organizasyon genelinde temel farkındalıksağlanmaktadır.
Şirket bünyesinde Kurumsal Sürdürülebilirlik Uzmanı sertifikalı profesyoneller görev almakta; iklimle ilgili konulara teknikkatkı sunmaktadır. Ayrıca, ISO 14001ve 50001 sistemlerikapsamında süreç sahiplerine yönelik1 gün genel bilgilendirme ve 2 gün iç denetçi eğitimi şeklinde yapılandırılmış toplam 3 günlük eğitim programları uygulanmakta; bu süreçlerEğitim Birimi tarafından yürütülmektedir
2025 yılı itibarıyla iklimle bağlantılı performans hedeflerinin Karsan'ın Ücretlendirme Politikası'na entegrasyonu öngörülmektedir . Bu kapsamda 2025 yılıTemmuz ayında gerçekleştirilen Sürdürülebilirlik Çalıştayı'nda bu entegrasyon süreci detaylı biçimde ele alınmış; ilgili çalışma gruplarının oluşturacağı yol haritaları doğrultusunda,komite sorumlusu C-level yöneticilerin liderliğinde KPI belirleme süreci başlatılmasıkararlaştırılmıştır. Belirlenecak KPI'lar, her ekipten seçilen "sürdürülebilirlik elçileri" ile birlikte gözden geçirilmesi, OKR (Amaçlarve Anahtar Sonuçlar) sistemine entegre edilmesi; ardından hem çalışanlara hem de üst yönetime ait performanskartlarına dahil edilmesi planlanmaktadır.
Mevcut durumda Performans Yönetimi Sistemi (PMM)kapsamında sürdürülebilirlik, üst düzey yönetim değerlendirmelerinde yer almakta olup, CEO'nun bireysel KPI setinde "Dahil Olunan ESG Değerlendirme ve Derecelendirmelerinde İlk %25'lik Dilime Girme" hedefi tanımlıdır. Bu hedefin altında 7 ana proje yer almakta birlikte,, her bir proje özelinde faaliyetler düzenli şekilde izlenmekte ve değerlendirmeleri yapılmaktadır. Buna ek olarak, enerjive atık alanındaki çevresel performans aylık bazda takip edilmekte ve ilgili göstergeler CEO'ya aylık olarakraporlanmaktadır. Karbon emisyonları ise yıllık olarakizlenmektedir.
Bu bölümde, Karsan'ın iklim değişikliğinden kaynaklanan riskve fırsatlara yönelikstratejik yaklaşımı ortaya konmakta; bu unsurların iş modeli,karar alma süreçlerive hedeflerle ilişkisi açıklanmaktadır.TSRS 2 standardıkapsamında, geçişve fiziksel risklerin finansal planlama süreçlerine entegrasyonu ile bu etkilerin kısa, orta ve uzun vadeli dönemlerdeki yansımalarına yerverilmektedir. Ayrıca bölümde gerçekleştirilen iklim senaryo analizlerikapsamında, tanımlanan farklı iklim patikalarına karşı mevcut stratejilerin dayanıklılığı da değerlendirilmiştir.
Karsan'ın Çevre ve İklim Değişikliği Politikası, tedarikzinciri, şirket operasyonlarıve ürün yaşam döngüsü olmak üzere üç temel alanda çevresel etkilerin azaltılmasını hedeflemektedir. Üretim süreçlerinde enerji verimliliği, atık azaltımıve emisyon kontrolü gibi uygulamalar yaygınlaştırılmıştır. Ürün bazında ise, yaşam döngüsü yaklaşımıyla düşükkarbonlu ve çevresel etkisi azaltılmış araçlar geliştirme yönünde güçlü bir inovasyon politikası izlenmektedir.
Kısa, orta ve uzun vadeli iklim stratejilerini bu yapı üzerine kuran Karsan, 2025 yılı itibarıyla SBTi hazırlık ve fizibilite süreçlerini tamamlamıştır. 2026 yılında SBTi'ye resmi başvuru yapılarak bilim temelli emisyon azaltım hedeflerinin onaylanmasıve bu doğrultuda karbonsuzlaşma yol haritasının oluşturulması hedeflenmektedir. Şirket henüz tam anlamıyla bir "iklim geçiş planı" yayımlamamış olmakla birlikte, bu yöndeki çalışmalarkurumsal stratejinin ayrılmaz bir parçası olaraksürmektedir. Bu yolculukta, iş gücü yetkinliklerinden üretim altyapısına, tedarikçi etkileşimlerinden ürün geliştirme önceliklerine kadar birçok alanda iklim odaklı dönüşüm sürecinin önümüzdeki dönemde hızlandırılması planlanmaktadır.
Karsan iklim değişikliğikaynaklı risklere karşı dayanıklılığı artırmakve iş modelini geleceğe uyumlu hale getirmek amacıyla üretim altyapısını stratejik olarak dönüştürmektedir. Bu kapsamda, yeni pazarlara açılma ve farklı coğrafi/regülasyonelkoşullara uyum sağlama hedefiyle, Kuzey Amerika pazarı için özel araç geliştirme, İngiltere pazarı için sağdan direksiyonlu sürücü bölgesi tasarımıve Japonya pazarı için sağdan direksiyonlu araç üretimine yönelik projeler yürütülmüş; bu projeler doğrultusunda prototip araçlar üretilmiş, operasyonel ihtiyaçlar belirlenmişve ilgili üretim hatları yeniden yapılandırılarakkullanılabilir hale getirilmiştir. Ayrıca, elektrikli araçlara geçiş sürecine uyum sağlamak amacıyla yürütülen batarya geçiş optimizasyon çalışmalarıkapsamında mevcut üretim hattı, batarya montajına elverişli şekilde dönüştürülmüşve böylece hem içten yanmalı hem de elektrikli araçların aynı hat üzerinde üretilebilmesi mümkün hale getirilmiştir.
Karsan'ın doğrudan emisyonlarının azaltılmasına yönelik yaklaşımı ISO 14064-1 uyumlu sera gazı izleme sistematiği ile desteklenmekte; ISO 50001Enerji Yönetim Sistemi altında yürütülen modernizasyon ve verimlilik projeleri ile bütüncül bir çerçevede hayata geçirilmektedir.
2025 yılında çatı tipi GES yatırımı başlatılmış, tesisin 2026'da devreye alınması planlanmıştır. Çatı GES projesikapsamında 3,5 MW'lik çağrı mektubu alınmıştır. Bu yatırım ile üretim tesislerinin önemli birkısmının enerji ihtiyacının karşılanmasıve Kapsam 2 emisyonlarının önemli ölçüde azaltılması hedeflenmektedir. Bununla birlikte Nisan 2024 itibarıyla Bursa'daki tüm operasyonlara ait elektriktüketiminin %100'ü I-REC sertifikalı yenilenebilirkaynaklardan sağlanmaktadır. GES yatırımıkapsamında yapılan projeksiyonlara göre, bu yatırım sayesinde mevcut toplam elektriktüketiminin yaklaşık %18'inin karşılanması öngörülmektedir. Bu oran, Karsan markalı araçların üretim süreçlerindeki elektriktüketiminin %98'ine denk gelen bir üretim miktarına karşılık gelmektedir. Bu bağlamda, yenilenebilir enerji yatırımları ile Kapsam 2 kaynaklı sera gazı emisyonlarında doğrudan ve ölçülebilir bir azalma sağlanması hedeflenmektedir.
ISO 50001Enerji Yönetim Sistemikapsamında, Karsan üretim tesislerinde belirlenen toplam enerji tüketiminin %65'ini oluşturan 11kritik enerji noktası, SCADA destekli izleme sistemi aracılığıyla takip edilmekte ve bu alanlarda prosesverimliliğini artırmaya yönelik analizler yürütülmektedir. Bu sistemle, enerji yoğun alanlarda kayıplar tespit edilerek anlık düzeltici aksiyonlar alınabilmekte ve üretim süreçleri iyileştirilmektedir.
2024 yılı itibarıyla devreye alınan 'KaranlıkFabrika' uygulaması ile üretimin durduğu zamanlardaki enerji tüketimi azaltılmakta, bu sayede gereksiz enerji sarfiyatı minimize edilmektedir. Aynı dönemde yürütülen enerjiverimliliği projeleriyle birlikte, 1.212 GJ enerji tasarrufu sağlanmışve bu tasarrufun karşılığı olarak yaklaşık 921 bin TLfinansalkazanç elde edilmiştir.
Enerjiverimliliğini artırmaya yönelik olarak e-matris projelerikapsamında 27sistematikiyileştirme çalışması gerçekleştirilmiş, bu çalışmalarla enerji tüketimi daha izlenebilirve sürdürülebilir hale getirilmiştir. Ayrıca, üretim tesislerinde hâlihazırda kullanılan enerjive karbon izleme sistemi, gelecek yıllarda yapay zeka destekli dijital teknolojilerle entegre edilerek anlıkkarar alma süreçlerini destekleyecekşekilde geliştirilmektedir.
Karsan'ın iklim stratejisi, doğrudan karbon emisyonlarının ötesine geçerek elektriklive hidrojenli araç teknolojileri ile sıfır emisyonlu mobilite çözümleri geliştirmeye dayanmaktadır.
e-JEST, e-ATAK ve e-ATA gibi elektrikli araç modelleri, Avrupa'nın 20'den fazla ülkesinde aktif şekilde kullanılmakta; e-ATA HYDROGEN modeli ile Türkiye'nin ilkseri üretim hidrojenli otobüsü piyasaya sunulmuştur.Toyota ile yapılan stratejikiş birliği, yakıt hücresi teknolojisinde küresel bilgi transferini desteklemekte ve Karsan'ın hidrojenli araç teknolojilerinde küresel uzmanlıkla entegrasyonunu pekiştirmektedir. 2022'den bu yana sürdürülen iş birliğikapsamında,Toyota'nın 30 yılı aşkın yakıt hücresi tecrübesi, Karsan'ın e-ATA HYDROGEN modelinde somutlaşmıştır. Bu ortaklık 2025 itibarıyla seri üretim hidrojenli araçlarla daha geniş bir pazara taşınacaktır.
Bununla birlikte elektrikli araçlarda enerji tasarrufunu artırmakve menzili uzatmak amacıyla rejenerasyon teknolojisinikullanmaktadır. Bu sistem, standart sürüşkoşullarında %15'e varan enerji tasarrufu sağlamaktadır. Böylece, araçlar şarj gerektirmeden yaklaşık 45 km daha fazla yol alabilmekte ve operasyonelverimlilik artmaktadır.
2024 yılında Ar-Ge harcamaları 2023 yılına kıyasla %120 oranında artarak 393 Milyon TL olarak gerçekleşmiş, bu tutarın %100'ü elektrikli, hidrojenlive otonom araçların geliştirilmesine yönelik çalışmalara ayrılmıştır. Düşükkarbonlu mobilite vizyonu doğrultusunda, araç tasarımlarını hafifletmeye yönelik mühendislik çalışmaları önceliklendirilmektedir. Araç ağırlığının azaltılması, birim enerji tüketiminin düşürülmesi, menzilkapasitesinin artırılması; operasyonelverimlilikile karbon emisyonlarının azaltımı açısından kritik bir unsur olarak değerlendirilmektedir.
2024 yılı itibarıyla, araç ağırlığını azaltmaya yönelik olarakileri mühendislik malzemeleri,kompozit yapı elemanlarıve sanal analiz simülasyonları temelinde Ar-Ge çalışmaları yürütülmüştür. Bu kapsamda, özellikle havacılıkve otomotivsektörlerinde yaygın olarakkullanılan bal peteği (honeycomb) yapısal formlarına dayalı tasarım prensipleri benimsenmiştir Bu çalışmalarkapsamında, yüksek mukavemetlive düşük yoğunluklu malzeme seçimleriyle optimize edilmiş yapısal tasarımlar geliştirilmiş; gövde ve taşıyıcı sistemlerde daha hafif ancak dayanımı yüksek bileşenlerin kullanımı artırılmıştır. Uygulanan stratejiler ile araçların enerjiverimliliği artırılmıştır.
Bununla birlikte tüm Ar-Ge faaliyetleri, yaşam döngüsü analizleri (LCA) ile desteklenmektedir. 2024'te e-ATA 12 (elektriklive hidrojenli)ve e-ATA 18 modellerinin LCA çalışmaları tamamlanmış; 2025'te e-JEST 6 m, e-ATAK 8 m ve otonom e-ATAK modellerinin LCA'sı planlanmıştır.
LCA sonuçları, çevresel etkinin büyükkısmının tedarikzincirinden kaynaklandığını göstermektedir. Yolcu-km başına emisyonlar; e-ATA 12 için 0,018 kg CO2e, hidrojenli e-ATA 12 için 0,041kg CO2e, e-ATA 18 için 0,027kg CO2e olarak hesaplanmıştır. Modellerin %95'i geri dönüştürülebilir yapıdadır.
| e-ATA 12 |
e-ATA 18 |
|
|---|---|---|
| Yolcu-km başına emisyon miktarı (kg CO2e) |
0,018 | 0,027 |
Bu analizlerin ürün bazlı Çevresel Ürün Beyanı'na (EPD) dönüştürülmesiyle sürdürülebilir tasarım ve karbon azaltımı fırsatlarının sistematik hale getirilmesi hedeflenmektedir. Karsan, e-ATA 18 için EPD belgesi almış olup 2025 yılı sonuna kadar 10 m, 12 m, 6 m, 8 m ve otonom modeller için de belge almayı hedeflemektedir. Böylece Karsan,Türkiye'de elektrikli araçlar için en çokEPD belgesine sahip marka olmayıve otonom bir araç için ilkEPD sertifikasını almayı amaçlamaktadır.
Karsan, 2030 yılına kadar üretilen araçlarda %20 oranında geri dönüştürülmüş malzeme ve ikincilkullanım oranına ulaşmayı hedeflemektedir. Bu hedef doğrultusunda özellikle batarya bileşenlerinin gerikazanımıve modüler geri dönüşüm çözümleri üzerine çalışmalar sürdürülmektedir.
Ürün geliştirme süreçlerinde geri dönüştürülmüş malzeme ve biyobozunur içerik oranı, Avrupa Birliği ihale sistemleri gibi çeşitli dış pazar gereklilikleri doğrultusunda önemli bir değerlendirme kriteri haline gelmiştir. Bu kapsamda, gövde parçaları başta olmak üzere geri dönüştürülmüşve biyobozunur malzeme içeriğini artırmaya yönelik Ar-Ge projeleri yürütülmektedir.
Zeytin küspesinden elde edilen biyobozunur plastik enjeksiyon parçaları ile tekstil çözümleri üzerine pilot çalışmalar geliştirilmiştir. Ayrıca üretim süreçlerine entegre edilebilecek biyobozunur plastik alternatifleri konusunda yeni tedarikçi iş birlikleri planlanmaktadır.Tedarikzinciri tarafında ise farkındalığın artırılması için bilgilendirme faaliyetleri planlanmaktadır.
LCA (Yaşam Döngüsü Analizi) çalışmalarıkapsamında, araçların ortalama %95'inin geri dönüştürülebilir yapıda olduğu hesaplanmıştır. Bu sonuçlar, ürünlerin ömür sonu süreçlerindeki çevresel etkilerinin azaltılmasında geri dönüşüm kapasitesinin önemini ortaya koymaktadır. Ancak mevcut durumda, ürünlerin üretiminde kullanılan geri dönüştürülmüşveya yeniden kullanılmış malzeme oranı henüz hesaplanmamaktadır. Önümüzdeki dönemde, bu oranın tespitive takibi Karsan'ın sürdürülebilirlik stratejisinde öncelikli alanlardan biri olacaktır.
Karsan, dolaylı emisyonların azaltılmasına yönelik olarak değer zinciri genelinde ÇSY kriterlerini iş süreçlerine entegre edilmesi çalışmaları yapılmaktadır.
Karsan'ın ürün bazlıkarbon ayakizi sonuçlarına göre tedarikçilerkarbon ayakizinin yaklaşık %35'inden sorumlu durumdadır. 38 tedarikçi bahsi geçen %35'lik etkinin yaklaşık %50'sini oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Karsan, tedarikzincirinin sürdürülebilir dönüşümünü sağlamak amacıyla satın alma süreçlerine çevresel, sosyalve yönetişim (ÇSY)kriterlerini entegre etmektedir. 2023 yılında başlatılan YeşilTedarik Projesikapsamında, tedarikçilerin çevresel, teknolojikve sosyal performanslarını değerlendirmeye yönelik altyapı oluşturulmuş; ilk etapta bir YeşilTedarik Çalıştayı düzenlenerek bu alandaki beklentilerve gelişim alanları ele alınmıştır.
2024 yılı itibarıyla, tedarikçilere yönelikkapsamlı bir ÇSY Değerleme Anketi geliştirilmiştir. Bu ankette karbon emisyonu, cinsiyet eşitliği, enerji yönetimive çevresel risk yönetimi gibikriterler üzerinden tedarikçi performansı analiz edilmektedir.
Ayrıca, bu dönüşümü desteklemek amacıyla tedarikçi eğitim programları planlanmakta olup, hem mevcut farkındalığın artırılması hem de teknikkapasitenin geliştirilmesi hedeflenmektedir.
Tersine lojistikve milk-run gibi dağıtım modelleri, hem maliyet hem de karbon ayakizi avantajı sağlamaktadır. Yerelleşme politikaları ile tedarik mesafeleri azaltılaraklojistikkaynaklı Kapsam 3 emisyonlarına düşürmeye yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
İklim değişikliği,küresel düzenleyici çerçeveler, finansal piyasalarve tedarikzincirleri üzerinde dönüştürücü bir etki yaratmaktadır. Sıfır emisyonlu, akıllıve otomom mobilite çözümleri sunan Karsan, faaliyetlerinin uzun vadeli dayanıklılığını sağlamak adına, iklimle bağlantılı riskleri sistematik bir yaklaşımla değerlendirmekte ve fırsatları iş modeline entegre etmektedir.Fizikselve geçiş risklerikapsamında; aşırı hava olaylarının üretim süreçlerine etkisi,karbon emisyonlarına yönelik düzenleyicikısıtlamalarve tedarik zincirikırgınlıkları gibi unsurlar sürekli olarak analiz edilmektedir. Öte yandan, artan düşükkarbonlu ulaşım talebi, düşükkarbonlu ulaşım çözümlerinin pazarkonumlarındaki artışve yeşil finansman olanakları iş modelini daha dirençlive rekabetçi hale getirebilecekstratejikfırsatlar sunmaktadır.
İklim temelli riskve fırsatlar, Karsan'ın finansal performansı üzerindeki potansiyel etkileri bakımından da değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Ancak 2024 raporlama döneminde beyan edilen riskve fırsatlara ilişkin nicel etkilerin hesaplanması, mevcutveri sınırlılıklarıve ölçüm belirsizliği nedeniyle mümkün olmamıştır. Bu nedenle iklim riskleri, raporun Risk Yönetimi bölümünde detaylarından bahsedilen Kurumsal Risk Yönetimi prosedüründe tanımlı etki-olasılık matrisine göre değerlendirilmiş; yalnızca "önemli" (15–20 puan)ve "orta" (8–12 puan)kategorisine giren risklere yerverilmiştir. Buna ek olarak, finansal raporlama sistematiği ile uyumlu biçimde, bu risklerin ölçülebilir mali etkileri ayrıca göz önünde bulundurulmuş; finansal etkilerin anlamlı sayılabilmesi için eşik değer olarak hasılatın %1'i esas alınmıştır. Bu çerçevede yalnızca Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) riskine yönelikfinansal etki hesaplaması gerçekleştirilmiş olup, söz konusu etkinin kısa ve orta vadede hasılatın %1'inin altında kaldığı ancak uzun vadede ise bu eşik değerin üzerine çıkabileceği öngörülmüştür.
Bununla birlikte 2024 raporlama dönemi boyunca iklim değişikliğine bağlı riskve fırsatları analiz edilmiş, bu bağlamda finansal tablolarda yer alan varlıkve yükümlülüklerin defter değerlerinde anlamlı bir değişikliğe neden olabilecek nitelikte bir riskveya fırsat unsuruna rastlanmamıştır. Aynı şekilde, bir sonraki raporlama dönemine yönelik öngörüler doğrultusunda da, finansal değerlerde önemli bir düzeltme gerektirecek bir iklim bağlantılı gelişme beklenmemektedir.
Karsan, iklim değişikliğine bağlı riskve fırsatlar iş sürekliliğinive rekabet avantajını doğrudan etkileyen stratejik unsurlar olarak değerlendirilmektedir. Bu zaman dilimleri, aynı zamanda Karsan'ın finansalve stratejik planlama döngüleriyle entegre bir şekilde yapılandırılmıştır.
| Vadeler | Açıklamalar Kısa vadeli dönem, operasyonel risklerin ve fırsatların hızlı bir şekilde değerlendirilmesini kapsar. Bu dönemde, enerjiverimliliği projeleri,karbon ayakizi hesaplama altyapısı kurulumu, regülasyonlara (örneğin SKDM) uyum amaçlı anlık aksiyonlar gibikonular önceliklidir. Kısa vadeli iklim etkileri, yıllık bütçeleme, faaliyet hedeflerive performans izleme sistemleriyle paralel şekilde ele alınmakta ve finansal tablolarda carivarlıklar,kısa vadeli yükümlülüklerveya faaliyet giderleri üzerinden izlenmektedir. |
||
|---|---|---|---|
| Kısa Vade (0–1 Yıl) |
|||
| Orta Vade (1-5 Yıl) |
Bu vade, Karsan'ın stratejik dönüşüm hedeflerinin uygulanmaya başlandığıve iklimle ilgili yatırımların hayata geçirildiği dönemdir. Örneğin, 2026 yılında devreye alınması planlanan GES yatırımı, operasyonel enerjikaynaklarının karbonsuzlaştırılmasıve ürün portföyünün çevresel regülasyonlara uyumlu hale getirilmesi bu kapsamda ele alınır. Aynı zamanda SBTi gibi bilime dayalı hedeflerin belirlenmesi, tedarikzinciri sürdürülebilirliğive üretim verimliliği projeleri gibi uygulamalar da orta vadeye denk gelir. Bu etkiler, sermaye yatırımlarıve nakit akış projeksiyonlarına entegre edilerek uzun vadeli finansal tabloların varsayımlarına da yön verir. Bu vade aynı zamanda Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın 2030 hedefleriyle tam uyumlu olacakşekilde ürün ve süreç dönüşümünü gerektirmektedir. |
||
| Uzun Vade (5–10 yıl) |
Uzun vadeli dönem, yapısal dönüşümün gerçekleştiğive Karsan'ın net sıfır hedefine yöneliksistemsel yeniliklerin devreye alındığı zaman dilimidir. Hidrojenli araç yatırımları, otonom araç yatırımları, batarya gerikazanım ve ikincil ömür teknolojileri, tedarik zinciri elektrifikasyonu, altyapı modernizasyonları gibi dönüşüm projeleri bu vadede önceliklidir. Bu tür yatırımların etkisi, uzun vadelivarlık planlamasına, stratejik ürün portföyü yapılanmasına ve Ar-Ge bütçelerine yansıtılmaktadır. Aynı zamanda 2030, orta vadeli hedeflerin tamamlanma yılı olarakstratejik bir dönüm noktasıdırve bu hedeflerin başarıya ulaşması, uzun vadeli iklim vizyonunun ön koşuludur. |
| Olasılık | Yüksek | |
|---|---|---|
| Etki | Ciddi | |
| Vade | Kısa-Orta |
| Risk 1: Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ve Karbon Vergisi |
||
|---|---|---|
| Risk Türü: Geçiş Riski |
||
| Karsan'a Özgü Risk Açıklaması |
Avrupa Birliği'nin 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek SKDM Karsan'ın Avrupa'ya yönelikihracat faaliyetlerini dolaylıve doğrudan biçimde etkileme potansiyeline sahiptir. SKDM yalnızca nihai ürünleri değil; üretimde kullanılan çelik, alüminyum gibikarbon yoğun girdiler ile bunlara bağlı tedarikzinciri emisyonlarını da kapsamaktadır. Karsan, bu tür malzemeleri doğrudan ihraç etmese de,kendi üretiminde bu bileşenlerikullanması sebebiyle kapsam içine girmektedir. 2024 yılı için AB tarafından geçici olaraktanınan varsayılan verikullanımı sayesinde cezai yaptırımlardan muafkalınmış olsa da, 2025 itibarıyla gerçekveri temini zorunlu hâle gelecektir. Bu durum,karbon verisi sağlayamayan tedarikçilerle çalışmanın mali yaptırımlara yol açma riskini artırmaktadır. Bugün itibarıyla 1.083 tedarikçiden yalnızca 65'i SKDM kapsamında olup, bu sayının hızla artması beklenmektedir. Bu doğrultuda Karsan'ın Almanya merkezli yedek parça dağıtımı operasyonları da karbon fiyatlamasından etkilenmektedir. Ayrıca Türkiye'de devreye alınması öngörülen ETS ve İklim Kanunu düzenlemeleri, üretimde kullanılan elektrikve ham madde maliyetlerini artırarak Karsan üzerinde dolaylı maliyet baskıları oluşturabilir. Hidrojen teknolojisinin, Avrupa Birliği'nin 7 öncelikli sektörü arasında yer alması sebebiyle, hidrojenle çalışan araçlar da Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM)kapsamına girebilir. Karsan'ın hidrojenli araç üretim kapasitesi dikkate alındığında, bu alanda da SKDM'nin mali etkilerine hazırlıklı olunması önem arz etmektedir.Elektrikli araçlar açısından ise, mevcut durumda net bir tarih olmamakla birlikte, sektör beklentileri doğrultusunda 2030 yılı itibarıyla kapsama alınması öngörülmektedir. |
|
| Riskin Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Ham Madde ve Bileşen Tedariki / Üretim / Ürün Lojistiğive Dağıtım |
|
| Riskin İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Sözkonusu karbon fiyatlandırması riskleri, Karsan'ın değer zinciri boyunca birçokkritik aşamada etkisini göstermektedir. İlk olarak, ham madde ve bileşen tedarikinde kullanılan karbon yoğun girdiler SKDM kapsamına girmektedir. Bu durum, tedarikçikaynaklı emisyonların izlenmesinive yönetimini daha karmaşık hale getirmektedir. Üretim süreçlerinde elektrikve ısı enerjisine olan bağımlılık,ETS nedeniyle doğrudan karbon maliyeti yaratmakta; aynı zamanda üretim planlamasında enerji yoğunluğu daha düşük alternatiflere yönelimi zorunlu kılmaktadır.Lojistikfaaliyetleri, özellikle AB ülkelerine yönelik taşımacılıkve Almanya merkezli yedek parça dağıtımında karbon fiyatlamasıkaynaklı maliyet artışlarıyla karşıkarşıyadır. Son olarak, ikincil pazarlarve satış sonrası hizmetlerde de karbon maliyetlerinin yedek parça tedarikzincirine yansıması sözkonusu olabilir. |
|
| Riskin Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
SKDM ve Türkiye ETS gibikarbon fiyatlama sistemlerinin yaygınlaşması, Karsan'ın değer zinciri genelinde maliyet baskısı yaratmaktadır. Defaultveri döneminin sona ermesiyle, tedarikçilerden gerçekkarbon verisi temin edilmesi zorunlu hâle gelmiş; bu da cezai yaptırım riskini artırmıştır. Bu verilerin temin edilememesi, ürün bazlıkarbon vergisi yükünü yükselterekfiyat rekabetçiliğini zayıflatma riski doğurabilir. ETS kaynaklı enerji maliyetleri, üretim süreçlerindeki elektriktüketimi nedeniyle maliyet artışına neden olmakta; brütkâr marjıve satış gelirlerini olumsuz etkileyebilmektedir. Çelikve alüminyum gibi karbon yoğun girdiler de rekabet avantajını sınırlayan ek yükler oluşturmaktadır. 2026'da yedek parçaların ve hidrojen yakıtlı araçların, 2030 döneminde ise elektrikli araçların SKDM kapsamına alınması beklenmekte olup, bu gelişmeler Karsan'ın yatırım önceliklerinive fiyatlama stratejilerini yeniden değerlendirmesini zorunlu kılmaktadır. SKDM ve karbon vergisi uygulamaları, finansal etkisi nicel olarak değerlendirilebilen tek geçiş riskidir. Sözkonusu düzenlemelerin kısa-orta vadede (2025–2028) toplam karbon vergisi maliyetinin hasılata oranı %1'in altında kalmaktadır. İç modellemelere göre, mevcut karbon fiyatı artış trendive ihracat pazarlarındaki potasiyel düzenleyici genişleme dikkate alındığında, 2030 yılında elektrikli araçlarında da vergiye tabi olması halinde bu maliyetin hasılatın %1'ine yaklaşma ihtimali öngörülmektedir. |
|
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Riskin Karşılığı / Azaltıcı Aksiyonlar |
Karsan, ürün bazlıkarbon ayakizi hesaplamalarını ISO 14067standardına uygun şekilde yürütmekte ve karbon yoğun girdilere yönelik azaltım planlarını iç karbon fiyatlama sistemiyle desteklemektedir. SKDM kapsamındaki tedarikçilere yönelikkarbon verisi toplama süreci başlatılmış olup, 2025 itibarıyla gerçekveri temelli hesaplamaya geçilmesi hedeflenmektedir. Bu kapsamda; iç ekip bilgilendirmesi, tedarikçi taahhütnameleri, GTIP kodlarına göre beyan listelerinin oluşturulmasıve veri giriş altyapısının kurulması gibi dokuz başlıktan oluşan detaylı bir aksiyon planı hazırlanmıştır.Tüm aksiyonlar hâlen planlama aşamasındadırve uygulamaya alınmamıştır. İlgili alt çalışma grupları bu doğrultuda hazırlıksüreçlerini sürdürmektedir. Ayrıca, ürünlerin yaşam döngüsü (LCA) temellikarbon maliyeti analizleri yürütülmekte, SKDM kapsamındaki cezai risklerin azaltılması amacıyla tedarikçiveri paylaşım süreçlerikurgulanmaktadır. |
| Olasılık | Orta | |
|---|---|---|
| Etki | Ciddi | |
| Vade | Kısa-Orta |
| Risk 2: Mevzuata Uyum Zorunluluğu (Ürün Regülasyonları) |
||||
|---|---|---|---|---|
| Risk Türü: Geçiş Riski |
||||
| Karsan'a Özgü Risk Açıklaması |
Avrupa Birliği'nin çevresel regülasyonlarının sıkılaşması, özellikle Avrupa Batarya Regülasyonu kapsamında Karsan'ın batarya içeren elektrikli araç ürün gamını doğrudan etkilemektedir. Bu regülasyon; bataryaların karbon ayakizi performans sınıflandırmasını, dijital izlenebilirliğini, geri dönüştürülmüş malzeme kullanımınıve genişletilmiş üretici sorumluluğunu içermektedir. Yaklaşan regülasyonlar kapsamında, elektrikli araç bataryalarının karbon ayakizinin beyan edilmesive belirlenen üstkarbon limitlerine uyum sağlanmasının orta vadede zorunlu hale gelmesi öngörülmektedir. Bu durum, Karsan'ın elektrifikasyon projelerinde kullandığı bataryaların izlenebilirlikve sürdürülebilirlikkriterlerine göre sertifikalanmasını gerektirecektir. Ayrıca orta vadede, bataryalarda "Dijital Batarya Pasaportu" uygulamasına geçilerek ürün bazlı izlenebilirliksağlanması öngörülmektedir. Uzun vadede ise bataryalarda geri dönüştürülmüş malzeme kullanımı zorunlu hale gelmesive Karsan'ın batarya üreticilerinden belirli oranlarda geri dönüştürülmüş içeriktalep etmesi öngörülmektedir. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (GÜS) çerçevesinde ise Karsan, AB pazarında sattığı araçlardaki bataryaların atık yönetimi, yeniden kullanım ve geri dönüşüm süreçlerinden sorumlu olacaktır. |
|||
| Riskin Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Tasarım ve Malzeme Seçimi / Ham Madde ve Bileşen Tedariki/Üretim /Ömür Sonu Yönetimive Geri Dönüşüm |
|||
| Riskin İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Bu regülasyonlar Karsan'ın batarya tedarikzinciri yapısını yeniden ele almasını zorunlu kılmaktadır.Tedarikçilerin karbon performansı, ürünlerin LCA (yaşam döngüsü)verisi, geri dönüştürülmüş içerik yüzdesi ve dijital izlenebilirlikkabiliyeti, Karsan'ın ürün geliştirme kriterleri arasına girmektedir. GÜS kapsamındaki yükümlülükler, satış sonrasıve ürün ömrü sonrası aşamaları da şirket sorumluluk alanına dahil ederek, iş modelini döngüsel ekonomi prensiplerine uygun şekilde yeniden yapılandırmayı gerektirmektedir. |
|||
| Riskin Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
Uygunluk belgelerinin olmaması, Karsan'ın AB pazarına ürün erişimini engelleyebilir. Bu durum, hem kamu ihalelerinin dışında kalma hem de doğrudan satışkaybı riski doğurabilir. Regülasyonlara uyum için gereken dijital altyapı,veri yönetimi, danışmanlıkve test süreçleri maliyetleri artırabilir. Orta vadede, bu maliyetlerkârlılık üzerinde baskı yaratırken, uzun vadeli yatırım ve ürün stratejilerinin bu regülasyonlara uyumlu şekilde yeniden planlanmasını gerektirebilir. Bununla birlikte düzenlemelere tam uyum sağlanamaması durumunda ürünlerin geri çağrılmasıve itibar zedelenmesi gibi ikincil zarar riskleri ortaya çıkabilir. Sözkonusu riskin Karsan'ın mali performansı üzerindeki nicel etkileri, mevcut aşamada belirsizliğinikorumaktadır. Bu ölçüm belirsizliği, Avrupa Batarya Regülasyonu kapsamında ortaya çıkacak mali yüklerin (örneğin altyapı yatırımları, testve sertifikasyon maliyetleri, tedarikzinciri adaptasyon giderleri gibi) henüz netleşmemiş olmasından ve düzenlemelere ilişkin uygulama detaylarının kademeli olarak yürürlüğe girmesinden kaynaklanmaktadır. |
|||
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Riskin Karşılığı / Azaltıcı Aksiyonlar |
Karsan, Avrupa Batarya Regülasyonu'na yönelik hazırlıksürecini aktif olarak yürütmektedir. Dijital Batarya Pasaportu için teknik birimlerle koordinasyon kurulmuş, Ar-Ge ve SSH ekipleriyle batarya yönetimi odaklı alt çalışma grupları oluşturulmuştur. Ayrıca,EPD (Çevresel Ürün Beyanı) süreçlerikapsamında 18 metrelik e-ATA modeli için belge alınmış, 6 araç modeli için yıl sonuna kadar sertifikasyon hedeflenmiştir. Malzeme tedariksüreçleri geri dönüştürülmüş içerik oranını %20'ye çıkaracakşekilde yeniden yapılandırılmakta, batarya bileşenlerinde ikincilkullanım ve gerikazanım odaklı stratejiler geliştirilmektedir. GÜS kapsamındaki yükümlülüklere hazırlık amacıyla, batarya atık yönetimive yeniden kullanım konularında dış paydaşlarla iş birliği değerlendirmeleri yapılmaktadır. |
| Risk 3: Tedarik Zinciri Dönüşümünün Sağlanamama Riski |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| Risk Türü: Geçiş Riski |
|||||
| Karsan'a Özgü Risk Açıklaması |
Karsan, Avrupa Birliği regülasyonlarına uyum sağlamak amacıyla tedarikzincirini sürdürülebilirlikkriterlerine göre yeniden yapılandırmaktadır. Bu dönüşüm, geri dönüştürülmüş içerikzorunlulukları,EPD (Çevresel Ürün Beyanı), Batarya Pasaportu ve SKDM gibi uygulamaların gerekliliklerinikarşılayacakşekilde tedarikçilerin yeniden değerlendirilmesini içermektedir. Ancak, yeşil tedarikçi bulma zorluğu, mevcut tedarikçilerin yeterli çevresel performansverisi sunamamasıveya üretim kapasitelerindeki geçici duraksamalar, üretim planlamasında sapmalara, malzeme temininde gecikmelere ve operasyonel giderlerde artışa neden olabilmektedir. |
||||
| Riskin Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Ham Madde ve Bileşen Tedariki /Ham Madde ve Bileşen Lojistiği /Üretim |
||||
| Riskin İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Karsan'ın iş modeli, artık yalnızca maliyetve kalite değil, aynı zamanda karbon emisyon performansı, döngüsellik potansiyeli,EPD uyumluluğu ve dijital izlenebilirlikkapasitesi gibikriterlerle şekillenmektedir. Tedarikçilerin bu kriterlere uyum sağlayamaması, Karsan'ın değer zincirinde önemli operasyonelve ticari aksamalara neden olabilecekstratejikriskler doğurmaktadır. |
||||
| Riskin Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
Tedarikzincirindeki dönüşüm kaynaklı aksamalar, teslimat sürelerinde uzamalara, müşteri memnuniyetinde düşüşe ve siparişkayıplarına neden olabilir. Uyum sağlayamayan tedarikçilerin yerine yeni tedarikçiler bulunması zaman alabilirve maliyetli olabilir. Ayrıca, SKDM kapsamında sınırda uygulanacakkarbon vergileri, Karsan'ın ihracat gelirlerinde doğrudan azalmaya ve nakit döngüsünde bozulmaya yol açabilir. Buna ek olarak, elektrikli araç üretim süreçlerinin tamamen yenilenebilir enerjikaynaklarıyla gerçekleştirilmesine yönelik müşteri beklentilerinin ve ihale şartlarının giderek yaygınlaştığı gözlemlenmektedir. Bu kapsamda, Karsan'ın yalnızca kendi operasyonlarında değil aynı zamanda tedarikzincirinden de %100 yenilenebilir enerjikaynaklarınıkullanarak üretim gerçekleştirmesi beklenmeye başlamıştır. İlgili gerekliliklerin orta vadede yaygınlaşması, tedarikzincirindeki dönüşüm ihtiyacını daha da kritik hale getirecektir. Sözkonusu riskin Karsan'ın mali durumu üzerindeki nicel etkileri mevcut durumda net olarak hesaplanamamaktadır. Bu ölçüm belirsizliği, SKDM kapsamındaki mali yüklerin nihai yansıtma yöntemlerinin netleşmemesive tedarikzincirindeki izlenebilirliksistemlerinin henüz yeterince olgunlaşmamış olması nedeniyle gerekli çevreselveriye erişimde yaşanan güçlüklerden kaynaklanmaktadır. |
||||
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Riskin Karşılığı / Azaltıcı Aksiyonlar |
Karsan, toplam emisyonlarının yaklaşık %35'inin tedarikçilerinden kaynaklandığını tespit etmişve bu alanda veri temelli iyileştirme programları başlatmıştır. İlk aşamada, emisyonlarının yarısını oluşturan 38 tedarikçi grubu için çevresel performans analizleri yapılmıştır. SKDM'ye özel olarak geliştirilen bir tedarikçi taahhütnamesi ile, tedarikçilerden karbon emisyon verilerini raporlama,verilerin doğruluğunu sağlama ve ihlallerde oluşacakzararların tazmininikabul etme yükümlülüğü getirilmiştir. Bu kapsamda, ilgili tüm tedarikçilerden taahhütname formlarının alınması hedeflenmiş, form giriş süreciyle ilgili eğitim ve danışmanlık desteği planlanmıştır. Böylece yalnızca yükümlülükler değil, uygulama kapasitesi de eş zamanlı olarak geliştirilmektedir.Tedarikçilerle şeffafveri paylaşımı süreçleri yürütülmekte, doğrulama ve izleme sistemlerinin kurulması için iş birliği yapılmaktadır. |
| Olasılık | Yüksek | |
|---|---|---|
| Etki | Orta | |
| Vade | Orta |
| Olasılık | Orta | |
|---|---|---|
| Etki | Ciddi | |
| Vade | Uzun |
| Risk 4: Sürdürülebilirlik Kriterlerine Uygun Ürün Geliştirilememe Riski |
||||
|---|---|---|---|---|
| Risk Türü: Geçiş Riski |
||||
| Karsan'a Özgü Risk Açıklaması |
Müşteri talepleri doğrultusunda ürünler yalnızca teknikve ekonomik değil, aynı zamanda karbon ayakizi, geri dönüştürülmüş içerik oranı, çevresel ürün beyanı (EPD), dijital izlenebilirlik gibi çevreselkriterler çerçevesinde de değerlendirilmektedir, bu kriterler ihalelere giriş şartları haline gelmektedir. Karsan'ın Ar-Ge ve ürün geliştirme süreçlerinde bu kriterlere yönelik yeterli entegrasyon sağlanamaması durumunda; geliştirilen ürünlerin kamu ihalelerive filo alımlarında teklif dışıkalma riski oluşabilir. Ayrıca, regülasyonların teknolojikkarşılıklarının zamanında ürünleştirilmemesi ürün lansmanlarının ertelenmesine veya geri çekilmesine yol açabilir. Bu durum, müşteri güveninin ve pazarkonumunun zedelenmesine neden olabilir. |
|||
| Riskin Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Tasarım ve Malzeme Seçimi / Ar-Ge ve Prototipleme / Satışve Dağıtım |
|||
| Riskin İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Sürdürülebilirlikstandartlarına uyumlu ürün geliştirme kapasitesinin yetersizkalması, Karsan'ın düşükkarbonlu ve çevreci araç üreticisikimliğini zayıflatabilir. Yeşil tedarikzinciri ilkelerine uyumlu olmayan bileşen kullanımı, ürünlerin regülasyonlara uygunluğunu riske atarken, şirketin kamu ve özel sektör projelerinde tercih edilme oranını da düşürebilir. Uzun vadede, ürün yaşam döngüsü verilerive dijital izlenebilirlik altyapılarının eksikliği iş modelinde dönüşüm gerektirebilir. |
|||
| Riskin Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
Yeni müşteri projelerinde yer alamama, mevcut müşterilerin tedarikçi listesinden çıkarılma ve teklif süreçlerinde elenme gibi durumlar doğrudan ciro kaybına neden olabilir. Ar-Ge yatırımlarının geri dönüş süresi uzayabilirve proje kârlılığı düşebilir. Dijital sertifikasyonlarve sürdürülebilirlik bazlı ürün kriterlerinin sağlanamaması, ürünlerin pazarda rekabet gücünü kaybetmesine neden olabilir. Bu da orta-uzun vadede tahsilat akışında düzensizlikve nakit pozisyonunda dalgalanmalara yol açabilir. Sözkonusu riskin nicel etkileri mevcut durumda kesin olarak hesaplanamamaktadır. Bu belirsizlik, müşteri taleplerinin ve ihalelerdeki sürdürülebilirlikkriterlerinin sektörelve bölgesel olarakfarklılık göstermesi ile ürün seviyesinde çevreselverive izlenebilirlik altyapısının hâlâ gelişmekte olmasından kaynaklanmaktadır. |
|||
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Riskin Karşılığı / Azaltıcı Aksiyonlar |
Karsan, elektriklive hidrojenli araç yatırımlarını artırarak ürün portföyünü tamamen sıfır emisyonlu hale getirmeye odaklanmaktadır. Araçlar için ISO 14067standardına uygun ürün bazlıkarbon ayakizi hesaplamaları yapılmakta ve EPD sertifikasyon kapsamı genişletilmektedir.Elektrikli ürün gamı için dijital izlenebilirlik çözümleri geliştirilmekte, Ar-Ge ve sürdürülebilirlik ekipleriyle birlikte LCA ve malzeme analizleri gerçekleştirilmektedir.Filo yönetimi, batarya geri dönüşümü ve şarj altyapısı uyumluluğu gibi entegre müşteri çözümleriyle yeşil mobilite odaklı iş modelleri desteklenmektedir. |
| Risk 5: Su Stresi Riski |
|||
|---|---|---|---|
| Risk Türü: Fiziksel Risk |
|||
| Karsan'a Özgü Risk Açıklaması |
Karsan'ın Bursa'daki üretim tesisleri, iklim değişikliğikaynaklı su kaynaklarındaki azalma, yeraltıkuyularındaki debi düşüşü ve üretim adetlerindeki artışla birlikte su stresi riski altındadır. 2024 yılında toplam su çekimi 350.826 m³'e ulaşarak 2022'ye göre yaklaşık üç katına çıkmıştır. Bu artışta özellikle Renault gibi yüksek hacimli müşterilerle yürütülen kontrat bazlı üretimin etkisi büyüktür. Yeraltı suyu kullanımı %76 oranındayken, artan tüketim nedeniyle organize sanayi bölgesinden birincikalite şehir şebeke suyuna yönelinmiştir. Ancak mevcutkuyuların kapasite azalması, bazıkuyuların iptal edilmesive bölgedeki sanayi talebinin yükselmesi nedeniyle uzun vadede su temininde aksaklıkriski artmaktadır. Özellikle Akçalar'daki ana üretim tesisinde yeraltı su kaynaklarında daralma yaşanırken, bu durum üretim sürekliliğinive operasyonel güvenliği tehdit edebilir. |
||
| Riskin Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Üretim /Ömür Sonu Yönetimive Geri Dönüşüm |
||
| Riskin İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Suya yüksek bağımlılıkiçeren proseslerde arızalar, sistem verimliliğinde düşüşve üretim duruşları yaşanabilir. Üç vardiya ile çalışan boya tesisleri gibi yoğun su tüketimli üretim alanlarında kesintiler, kontratlı üretimlerin sürdürülebilirliğini tehlikeye atabilir. |
||
| Riskin Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
Artan su ve enerji maliyetleri üretim giderlerini yükselterekfaaliyetkârlılığını azaltabilir. Su kesintilerine bağlı üretim durmaları, teslimat sürelerinde gecikmelere ve gelir sürekliliğinde risklere neden olabilir. Operasyonelkrizlerkısa vadeli finansman ihtiyacını artırabilir;kontratlı üretim anlaşmalarında aksama yaşanması halinde telafi maliyetleri doğabilir. Sözkonusu riskin nicel etkileri mevcut durumda net olarak hesaplanamamaktadır. Bu belirsizlik, su tedariksürekliliğine ilişkin bölgesel altyapı risklerinin ve su temin maliyetlerindeki artışın nasıl şekilleneceğine dair öngörülerin henüz netleşmemesinden kaynaklanmaktadır. Ayrıca, üretim duruşlarının sıklığıve süresi gibi değişkenlerin senaryoya bağlı olması, mali etkilerin hesaplanmasını zorlaştırmaktadır. |
||
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Riskin Karşılığı / Azaltıcı Aksiyonlar |
Karsan, su verimliliğini artırmak amacıyla ters osmoz sistemlerikurarak atıksu gerikazanımıyla yaklaşık %8 su tasarrufu sağlamıştır.Tesis içi su tüketimi sensörlü otomasyon sistemleriyle optimize edilmiştir. Dijital su izleme sistemleriyle kaynaklar sürekli izlenmekte, organize sanayi bölgesi ile ortak atıksu geri dönüşüm projeleri değerlendirilmektedir. Ayrıca, yeraltı su kaynaklarındaki azalma nedeniyle şebeke suyuna geçiş yapılmış, üretim sürekliliği güvence altına alınmıştır. Bu teknik önlemlerle su arzındaki belirsizliklerin etkisi azaltılmaya çalışılmaktadır. |
Olasılık Yüksek Etki Orta Vade Uzun
| Fırsat 1: Düşük Karbonlu Taşıtlar |
|||
|---|---|---|---|
| Karsan'a Özgü Fırsat Açıklaması |
Küresel ölçekte içten yanmalı motorlardan sıfır emisyonlu araçlara geçiş hızlanmakta; bu dönüşüm özellikle Avrupa Birliği regülasyonları,kamu ihale şartlarıve şehir içi ulaşımda karbon nötr hedefler doğrultusunda ivme kazanmıştır. Örneğin Avrupa Birliği, 2035 itibarıyla içten yanmalı araçların satışını yasaklamayı planlamaktadır.Karsan, bu geçişi stratejik bir büyüme alanı olarak benimseyerek e-JEST, e-ATAK ve e-ATA HYDROGEN gibi elektriklive hidrojenli modellerini pazara sunmuş; 20'den fazla ülkede satış gerçekleştirmiştir. Ayrıca, menzil artırımı, batarya verimliliğive araç yaşam döngüsü (LCA) analizleri gibi teknik projelerle ürün geliştirme kabiliyetini güçlendirmiştir. Bu dönüşüm, Karsan'a yeni pazarlara giriş,kamu teşviklerinden yararlanma ve sürdürülebilirlik alanında rekabet üstünlüğü sağlama fırsatı sunmaktadır. |
||
| Fırsatın Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Ar-Ge ve Prototipleme / Üretim, Satış / Dağıtım |
||
| Fırsatın İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Karsan'ın iş modeli,klasik üreticikimliğinden çıkıp mobilite çözümleri sunan çevreci bir teknoloji markasına dönüşmektedir.Elektrifikasyon odağında ürün portföyü çeşitlenmiş; batarya, hidrojen ve menzil optimizasyonu gibi alanlarda Ar-Ge ağırlıklı süreçler değer zincirinin merkezine taşınmıştır. |
||
| Fırsatın Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
Sıfır emisyonlu araçların satış hacmindeki artış net satış gelirlerini yukarı çekerken, Avrupa regülasyonlarına uyumlu ürün gamı sayesinde kamu ihalelerine erişim kolaylaşmakta, teşvik gelirleriyle faaliyet nakit akışında istikrar sağlanmaktadır. Özellikle AB kamu otobüsü alımlarında "temiz araç"kriteri Karsan için rekabet avantajına dönüşmektedir. Bu fırsatın finansal etkisine ilişkin detaylı sayısal bilgiler, rekabet avantajınıkoruma amacıyla ticari sırkapsamında paylaşılmamaktadır. |
||
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Fırsatın Karşılığı / Yönetim ve Uygulama |
Elektrikli model portföyü (e-JEST, e-ATAK, e-ATA HYDROGEN vb.) yaygınlaştırılmış; 20'den fazla ülkede satış yapılmıştır. Yeni pazarlara açılım stratejisi doğrultusunda Ar-Ge yatırımları artırılmış, hidrojenli araç üretimi başlamıştır. Avrupa regülasyonlarına uygunlukkapsamında, menzil artırımıve batarya verimliliği projeleri yürütülmekte; filo elektrifikasyonu desteklenmektedir. |
| Olasılık | Çok Yüksek |
|
|---|---|---|
| Etki | Çok Yüksek |
|
| Vade | Orta-Uzun |
| Fırsat 2: Yenilenebilir Enerji |
|||
|---|---|---|---|
| Karsan'a Özgü Fırsat Açıklaması |
Artan enerji maliyetlerive karbon vergileri baskısı altında, Karsan için yenilenebilir enerjiye geçiş önemli bir fırsat alanı haline gelmiştir. Özellikle net sıfır hedefi doğrultusunda, elektrikli araç üretiminde kullanılan enerjinin yenilenebilirkaynaklardan sağlanması, hem operasyonel maliyetlerin azaltılmasını hem de çevresel regülasyonlara proaktif uyumu mümkün kılmaktadır. Avrupa'dakikamu ihalelerinde ve müşteri taleplerinde %100 yenilenebilir enerjikullanımı giderek daha kritik birkriter haline gelirken, Karsan bu alandaki yatırımlarıyla rekabet avantajı elde etmektedir. |
||
| Fırsatın Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Üretim | ||
| Fırsatın İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
GES yatırımlarıve yenilenebilir enerjiye geçiş, yalnızca karbon emisyonlarını azaltmakla kalmayıp aynı zamanda şirketin üretim süreçlerini daha dirençli hale getirecektir. Müşterilerin tedarikzincirinde yeşil enerjiye yöneliktalepleri doğrultusunda, Karsan'ın iş modeli bu beklentilerikarşılayacakşekilde konumlanabilir. |
||
| Fırsatın Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
GES yatırımıyla enerji giderlerinde önemli bir azalma hedeflenirken,karbon vergisi riskinden korunarak gelecekteki mali baskılar azaltılabilir. Ayrıca, elektrikfiyatlarındaki dalgalanmalara karşı enerji giderlerinin öngörülebilir hâle gelmesi, uzun vadeli nakit akışı yönetiminde istikrar sağlayabilir. 2028 itibarıyla otomotivsektörünün SKDM kapsamına girmesiyle birlikte, yenilenebilir enerji yatırımları şirketin karbon maliyetlerinden ciddi ölçüde muaf tutulmasını sağlayarakfinansal yapıya doğrudan katkı sağlayacaktır. Bu fırsatın sayısal etkileri, enerji maliyetlerive karbon fiyatlarındaki değişkenlik nedeniyle senaryoya bağlı farklılık göstermekte olup, rekabet avantajı içeren teknik detaylar ticari sırkapsamında tutulmaktadır. |
||
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Fırsatın Karşılığı / Yönetim ve Uygulama |
Karsan, çatı tipi GES yatırımı için çağrı mektubu almışve süreçlerini başlatmıştır. Bu kapasite, elektrikli araç üretiminin önemli birkısmınıkarşılayacak düzeydedir. Halihazırda %100 yenilenebilir elektrik kullanımı I-REC sertifikaları ile belgelenmekte; ISO 50001 enerji yönetim sistemi aktif olarak uygulanmaktadır. |
Olasılık Yüksek Etki Çok Yüksek
| Fırsat 3: Yeni Finansman Modelleri (Hibeler ve Teşvikler) |
||
|---|---|---|
| Karsan'a Özgü Fırsat Açıklaması |
Yeşil mutabakat çerçevesinde Avrupa ve Türkiye'de sürdürülebilirlik odaklı yatırımlara yönelikfinansal araçlarve hibeler çeşitlenmiş; Ar-Ge, üretim ve dönüşüm projeleri için yenikaynakfırsatları doğmuştur. Karsan bu gelişmelerle birlikte önümüzdeki süreçte elektriklive hidrojenli araçlara geçiş sürecini hızlandıracak bu finansman kaynaklarına erişim potansiyeliyle yatırım döngüsünü güçlendirme ve özkaynak kullanımını dengeleme avantajı elde edebilir. |
|
| Fırsatın Meydana Geldiği Değer Zinciri Aşaması |
Ar-Ge ve Prototipleme / Üretim / Ürün Lojistiğive Dağıtım |
|
| Fırsatın İş Modeli ve Değer Zinciri Üzerindeki Etkisi |
Yeşil finansman ve teşvik mekanizmalarının aktif takibi sayesinde yatırım projeleri hem zaman hem de maliyet açısından daha etkin yürütülmektedir. Ayrıca, dışkaynaklı hibe destekleri iş modelinde fon çeşitliliği yaratmaktadır. Bu kapsamda, uluslararası finanskuruluşlarından sağlanan kaynaklar da önemli rol oynamaktadır. Karsan bu çerçevede IFC'den 35 milyon Euro tutarında kredikullanmıştır. Sözkonusu kredi, elektrikli araçlarımızın üretimindeki finansmanın desteklenmesinde değerlendirilmişve kısa vadeli borçlanmamızın uzun vadeye yayılması sağlanmıştır. Böylelikle finansman yapımız güçlendirilmiş, sürdürülebilirve uzun vadeli yatırım stratejilerimiz desteklenmiştir. |
|
| Fırsatın Karsan'ın Mali Durumu, Mali Performansı ve Nakit Akışları Üzerindeki Beklenen Etkisi |
Yatırımların özkaynak yerine hibe ve teşviklerle desteklenmesi faaliyet sermayesi üzerindeki baskıyı azaltmakta, uzun vadeli yatırım planlarını öne çekmeye imkân tanımaktadır. Bu kaynaklar sayesinde bilanço üzerindeki finansman yükü hafifletilmekte, nakit akışları daha öngörülebilir hale gelmektedir. Ancak bu fırsatın nicel etkileri, fon başvuru süreçlerinin rekabetçi yapısı, değerlendirme sürelerinin belirsizliğive sağlanacak hibe/teşviktutarlarının henüz netleşmemesi nedeniyle şu aşamada kesin olarak hesaplanamamaktadır. |
|
| Stratejik Karar Alma Sürecinde Fırsatın Karşılığı / Yönetim ve Uygulama |
Avrupa Yeşil Mutabakatıve Türkiye'dekiTÜBİTAK, Horizon Europe gibi ulusal/uluslararasıkaynaklara yönelik başvurular sistematik olarak yapılmaktadır. Karsan, sürdürülebilirliktemelli projeler için proje geliştirme ve fon bulma konusunda uzman bir ekip kurmuş, SAYEM,Erasmus+, YEVDES gibi destek mekanizmalarına proje başvurularını tamamlamıştır. 2024 yılında yeni fon fırsatlarını içeren bir yol haritası hazırlanaraktakip edilmektedir. |
Olasılık Yüksek Etki Yüksek Karsan, iklim değişikliğinin faaliyetleri, iş modelive uzun vadeli stratejiler üzerindeki potansiyel etkilerini değerlendirebilmek amacıyla 2024 yılı raporlama dönemindeki riskve fırsatlara yönelikiklim senaryo analizi gerçekleştirmiştir. Bu analiz, geçişve fiziksel riskleri birlikte ele alan, mevcut durumu anlamaya yönelik nitel değerlendirmelere dayanan bir ön çalışma niteliğindedir.
Çalışma kapsamında, UluslararasıEnerji Ajansı'nın (IEA) farklıkarbon azaltım yollarını temsil eden temel senaryoları (NZEve STEPS) referans alınmış, şirketin enerji geçişine yönelikkonumlanması, üretim altyapısı, tedarikzincirive uyum kapasitesi değerlendirilmiştir.Fiziksel riskler ise tesis lokasyonları özelinde su stresi, sıcak hava dalgalarıve sıcaklık artışı gibi iklim parametreleriyle ilişkilendirilmiş;küresel iklim modelleme araçları (WRI Aqueduct, Climate ImpactExplorer, World Bank Climate Change Knowledge Portal) ile analiz edilmiştir.
Senaryo analiz süreci, yalnızca masa başı bir çalışma ile sınırlıkalmamış; ilgili birimlerin temsilcilerinin katılımıyla düzenlenen bir çok paydaşlı çalıştay aracılığıyla yürütülmüştür. Bu çalıştayda, senaryolara karşı farklı birimlerin maruziyet düzeyleri, iklim senaryoları ışığında iş modeli dayanıklılığı, yatırım kararlarıve risk öncelikleri değerlendirilmiştir.
Her ne kadar analiz ağırlıklı olarak nitelverilere dayansa da, önümüzdeki dönemde nicel modelleme tekniklerinin geliştirilmesive senaryo bazlı finansal etki analizlerinin yapılması hedeflenmektedir.
Karsan, fiziksel iklim risklerine yönelik analizlerinde hem bölgesel hem de tesis özelinde etkileri değerlendirmeyi esas almıştır. Bu çerçevede; iklim değişikliğinin yol açabileceği su stresi, sıcaklık artışı, sıcak hava dalgaları gibi fiziksel riskler, aşağıda belirtilen küresel modellemelere ve araçlara dayalı olarak analiz edilmiştir.
Analizler IPCC'nin 6. Değerlendirme Raporu (AR6)kapsamında tanımlanan RCP (Representative Concentration Pathways)ve SSP (Shared Socioeconomic Pathways) senaryolarına dayanmaktadır. Analizde kullanılan SSP1-2.6 ve RCP4.5 senaryoları,küresel sıcaklık artışının 1,5°C–2°C bandında sınırlanmasını hedefleyen düşük emisyonlu yolları temsil etmekte; SSP5-8.5 ve RCP8.5 gibi senaryolar ise kontrolsüz emisyon artışına dayalı yüksekriskli gelecekleri modellemektedir:
Senaryo analizleri, farklı iklim model sonuçlarının harmanlandığı çoklu-model ortalamalarına dayandırılmış ve her bir tesis özelinde konumsal risk profilini değerlendirmeye imkân tanımaktadır.
Aqueduct analizine göre, Karsan'ın Bursa Hasanağa'daki üretim tesisleri ile İstanbul'daki ofisleri hâlihazırda yükseksu stresi (%40–80 arası) altında faaliyet göstermektedir. Bu durum, 2030 ve 2050 yıllarında hem optimistik hem pesimistiksenaryolarda benzer seviyelerde devam etmektedir. Özellikle 2050 pesimistik senaryosunda İstanbul ofisinin bulunduğu bölgede "aşırı yükseksu stresi" (> %80) ortaya çıkmaktadır. Bu bulgu, uzun vadeli operasyonel süreklilikve su yönetimi açısından kritik önemdedir.
Climate ImpactExplorer üzerinden yapılan değerlendirmelerde, Bursa'da 2050 yılı itibarıyla ortalama sıcaklık artışının RCP8.5 senaryosunda 3,5°C seviyesini geçeceği öngörülmektedir. Bu artış, çalışan sağlığı, enerji tüketimi, üretim verimliliğive proses stabilitesi açısından doğrudan etkilidir.
World Bank Climate Knowledge Portalverileri doğrultusunda gerçekleştirilen analizler, İstanbulve Bursa'daki tesislerin uzun vadede artan sıcak hava dalgası riskiyle karşıkarşıya kalabileceğini göstermektedir. SSP245 ve SSP370 gibi orta senaryolarda her iki ilde de 2060 sonrası dönemde "orta risk" seviyesine ulaşıldığı tespit edilmiştir. Özellikle SSP5-8.5 gibi daha olumsuz iklim senaryosunda, 2080 ve sonrasında Bursa'daki tesislerin "yüksekrisk"kategorisine geçtiği görülmektedir. Bu durum, fiziksel risklerin sadece sel, su kıtlığı gibi olaylarla sınırlıkalmadığını, aynı zamanda sıcaklık artışına bağlı ısıl stresin de dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Öte yandan, İstanbul'un göreli olarak daha düşükriskkategorilerinde kalması, coğrafikonum ve mikroiklim farklılıklarının etkisini yansıtmaktadır.
Karsan'ın Bursa Hasanağa'daki üretim tesisive İstanbul'daki ofisleri hali hazırda yükseksu stresi altında faaliyet göstermektedir. 2030 ve 2050 yıllarına yönelikiklim projeksiyonları, bu stres seviyesinin artarak devam edeceğini göstermektedir. Bu nedenle, su arz güvenliği Karsan'ın uzun vadeli stratejik gündeminde öncelikli bir yer tutmaktadır. Üretim süreçlerinde kullanılan suyun önemli birkısmı yer altı su kuyularından sağlanmakta olup, özellikle Akçalar'daki üretim tesisinde bu kaynaklarda son yıllarda azalma gözlemlenmiştir. Bu riski bertaraf etmek amacıyla, tesis Organize Sanayi Bölgesi'nden (OSB) sağlanan birinci kalite suyla desteklenmektedir. Aynı zamanda, su arzında yaşanabilecekkesintiler için alternatif tedarikve gerikazanım stratejileri geliştirilmektedir.
Tüm üretim tesislerinde aktif olarakkullanılan ters osmoz teknolojisi, hem su kalitesinin artırılmasını hem de tüketimin ve kimyasalkullanımının azaltılmasını sağlamaktadır. 2025 yılı itibarıyla, Bursa Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi (HOSAB) ile ortak yürütülmesi planlanan projede, atıksuyun yeniden arıtılarak birincikalite üretim suyu olarakkullanılması hedeflenmektedir.
Karsan'ın Bursa'daki üretim tesisi, RCP8.5 senaryosuna göre 2050 yılı itibarıyla 3,5°C'nin üzerinde sıcaklık artışı riski altındadır. Bu artışın çalışan sağlığı, üretim prosesleri, enerji tüketimive operasyonelverimlilik üzerinde doğrudan etkileri bulunmaktadır. Mevcutkoşullarda bazı üretim alanlarında (örneğin boyahane) yükseksıcaklıkseviyeleri gözlemlenmekte olup, bu durum üretim ortamlarının iklimlendirme ihtiyacını daha da öncelikli hale getirmiştir. Bu çerçevede, iklimlendirme sistemlerinin verimliliğinin artırılması, doğal havalandırma olanaklarının güçlendirilmesive alan bazlı soğutma çözümlerine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. Vardiyalı çalışma sistemi yükseksıcaklık etkisini çalışanlar açısından sınırlamaktadır.
Senaryo bulguları doğrultusunda, yangın, deprem, yoğun kar yağışıve benzeri afet senaryolarına karşı yürürlükte olan AcilEylem Planları, iklim değişikliğikaynaklı fiziksel riskler bağlamında da yeniden ele alınmaktadır. Bu kapsamda, Karsan'ın Acil Durum İş YapışTalimatı çerçevesinde tanımlanan prosedürleri bulunmaktadır. Bu talimatın sıcak hava dalgaları, ani yağışlarve su temininde yaşanabilecekkesintiler gibi iklim bağlantılı olayları daha detaylıkapsayacakşekilde gözden geçirilmesi planlanmaktadır.
Senaryo analizinde, Karsan'ın faaliyet gösterdiği otomotivve toplu taşıma sektörüne uygun olarak UluslararasıEnerji Ajansı (IEA) tarafından geliştirilen iki temel geçiş senaryosu tercih edilmişve Karsan'ın geçiş risklerine karşı stratejik dayanıklılığını değerlendirmek üzere kullanılmıştır. NZEve STEPS senaryoları, küresel iklim taahhütleriyle uyumlu farklı geçiş patikalarını temsil etmekte olup; bu senaryoların seçilme nedeni, Karsan'ın hem agresif regülasyon ortamlarında hem de sınırlı politika müdahalesi bulunan ortamlarda iş modelinin dayanıklılığınıkarşılaştırmalı olarak değerlendirme imkânı sunmalarıdır. Her iki senaryo, düşükkarbonlu ekonomiye geçişte farklı hız,kapsam ve düzenleyici yoğunluk düzeyleri sunmaktadır. NZEsenaryosu hızlıve yüksek etkiyle ilerleyen bir dönüşümü, STEPS senaryosu ise mevcut politikaların sınırlı şekilde uygulandığı, daha kademeli bir geçişi temsil etmektedir.
Bu senaryo, 2050 yılına kadarküresel net sıfır emisyon hedefini esas almakta ve enerji sisteminde hızlıve köklü değişiklikler öngörmektedir. Varsayımları şunlardır:
Bu senaryo, ülkelerin mevcut politika ve taahhütlerine dayalı olarak gelişen kademeli bir geçiş öngörmektedir. Zaman aralığı olarak ağırlıklı olarak 2020–2050 dönemi baz alınmakta; özellikle kısa ve orta vadede (2020–2035) politika müdahalelerinin sınırlıkaldığı, dönüşümün ise yavaşve kontrollü ilerlediği bir geçiş öngörülmektedir. Varsayımlar şunlardır:
Karsan, her iki senaryoya karşı stratejik açıdan dirençli bir yapı inşa etmiş durumdadır. NZEsenaryosunda öngörülen hızlı dönüşüme uyum sağlayabilmek adına elektrikli ürün portföyünü 2020'deki %18 seviyesinden 2024 itibarıyla %88'e yükseltmiştirve bu oranı artırmayı planlamaktadır. Bu yapı, NZEsenaryosunda sertleşen regülasyonlara uyumu garanti altına almakta; aynı zamanda karbon maliyetlerinin arttığı ortamlarda maliyet avantajı yaratmaktadır. STEPS senaryosunda ise, bu hızlı dönüşüm Karsan'a önemli bir rekabet avantajı sunmakta; rakiplerine kıyasla daha düşük emisyonlu ve daha yüksek çevresel performansa sahip ürünlerle pazarda pozisyonunu güçlendirmektedir.
Stratejik hazırlıksüreci, finansalkaynaklarla da desteklenmektedir. 2024 yılı yatırım bütçesikapsamında EPD belgeleri, su gerikazanım sistemlerive SBTi hazırlıksüreçleri için yaklaşık 40.000 Euro'luk birkaynak ayrılmıştır. Ayrıca aynı yıl içerisinde çeşitli dış finansman kaynaklarına erişim sağlanmışve bu destekler sürdürülebilirlik yatırımlarının finansal planlamasına entegre edilmiştir. Bu kapsamda, IFC'den toplam 35 milyon Euro tutarında kredi temin edilmiş; bu tutarın 25 milyon Euro'lukkısmı, geçmiş dönem elektrikli araç Ar-Ge harcamalarının finansmanında kullanılmıştır. GES yatırımı ise mevcutta gizlilikkoşulları gereği açıklanamamaktadır.
Üretim Altyapısı: Hasanağa'daki üretim tesisi elektriklive hidrojenli araç üretimine uygun şekilde esnekleştirilmiş; NZEsenaryosunda atılkalma riski bulunan karbon yoğun üretim hatları devre dışı bırakılmıştır. Aynı zamanda STEPS senaryosunda üretim kapasitesinin çeşitliliğikorunarak, pazarın dinamiklerine göre ürün portföyü esnekşekilde uyarlanabilir hale getirilmiştir.
Enerji Tedarikive Karbon Maliyeti Yönetimi: Karsan'ın konumu her iki senaryo için avantajlıdır. 2024 itibarıyla kullanılan elektriğin %63'ü IREC sertifikası ile yenilenebilirkaynaklardan sağlanmakta olup, 2026 yılında devreye alınacak güneş enerjisi santrali ile enerji ihtiyacı yenilenebilir enerji üretimi ile sağlanacaktır . Yatırım için ilk etapta 3,5 MW kurulu güç (D.C) için çağrı mektubu alınmış, panel kapasitesindeki artış ile tesisin kurulu gücü yaklaşık 4,6 MW'a kadar yükselmiştir. NZEsenaryosunda karbon fiyatlarının 90 \$/ton seviyesine çıkması durumunda, bu yatırımlarkarbon maliyetlerini dengelemekiçin önemli birkaldıraç işlevi görecektir. STEPS senaryosunda ise yatırımın geri dönüş süresive katkısı daha öngörülebilirve istikrarlı olmaktadır çünkü bu senaryoda dönüşüm daha yavaş gerçekleştiğinden karbon maliyetleri üzerindeki etkiler görece daha yönetilebilir düzeydedirve risk daha düşüktür.
Tedarik Zinciri Yönetimi: Karsan yaşam döngüsü analizleri yoluyla çevresel etkilerin büyük bölümünün üretici dışıkaynaklardan geldiğini tespit etmiş; birinci seviye (Tier-1) tedarikçilerden doğrudan sera gazı verisi toplayarak çevresel etkisi yüksek girdilerde iyileştirme projeleri başlatmıştır. NZEsenaryosunda SKDM gibi uygulamaların getirdiği mali yükün azaltılması hedeflenmiş; STEPS senaryosunda ise bu veri yönetimi rekabet avantajı sağlayan bir unsur haline gelmiştir.
Ar-Ge ve İnovasyon Yatırımları: Karsan ayrıca geçiş sürecini fırsat perspektifiyle de ele almaktadır. 2024 yılı itibarıyla Ar-Ge yatırımları bir önceki yıla kıyasla %120 artırılarak 393 milyon TL'ye çıkarılmış, bu kapsamda batarya yönetim sistemlerinden ikinci yaşam teknolojilerine kadar çoksayıda projeye odaklanılmıştır. Toyota iş birliğiyle geliştirilen e-ATA Hydrogen modeli, hidrojenli toplu taşımacılığa geçişte önemli bir adımı temsil etmekte ve 2025 sonrası için seri üretim planlamasına dâhil edilmiştir. Bu teknolojik yatırımlar, hem STEPS senaryosunda pazardaki liderliğin korunmasını sağlamakta hem de NZEsenaryosundakikarbon regülasyonlarına uyum kapasitesini güçlendirmektedir.
DöngüselEkonomi Uygulamaları: Her iki senaryoda da kaynakverimliliğive maliyetkontrolü açısından Karsan'ı farklılaştırmaktadır. OSB Yedek Parça Depomuzda devreye aldığımız sistemle 3,46 ton ambalaj atığının oluşumunu engellenmiş,kayıp analizlerinde, ambalaj atıklarının %100 oranında geri dönüştürülmesi sağlanmıştır.Ek olarakLCA çıktıları doğrultusunda koltukkumaşlarında ikincil yaşam malzemeleri kullanılmaya başlanmıştır. NZEsenaryosunda bu uygulamalar regülasyonlara uyum açısından kritik hale gelirken; STEPS senaryosunda operasyonelverimliliği desteklemektedir.
| Risk /Fırsat Alanı |
Risk /Fırsat Kategorisi |
Bağlantılı Senaryo |
|---|---|---|
| SKDM Kaynaklı Karbon Maliyet Artışı |
Geçiş Riski |
Geçiş - NZE (2050 yılına kadarkarbon fiyatlarının artması) |
| Su Stresi |
KronikFiziksel Risk |
Fiziksel– Aqueduct Water Risk Atlas (WRI) su stresi senaryoları Geçiş -STEPS (Su stresive aşırı hava olaylarında artış) |
| Düşük Karbonlu Taşıtlar |
Ürün / HizmetFırsatı |
Geçiş -NZE (Elektrikli araç pazarının büyümesive karbon nötr teknolojilerin yaygınlaşması) |
| Ar-Ge ve YeniTeknolojiler |
Ürün / HizmetFırsatı |
Geçiş– NZE (2030 sonrası yenilikçi taşıma çözümlerive elektrikli ve alternatif yakıtlı araçların yaygınlaşması) |
| YenilenebilirEnerji | Kaynak/ VerimlilikFırsatı |
Geçiş - NZE & STEPS (Yenilenebilir enerji yatırımlarındaki artış) |
Karsan'ın risk yönetim çerçevesi, proaktifkarar alma süreçlerini destekleyen ve iş sürekliliğini güvence altına alan entegre bir yapı sunmaktadır. Kurumsal Risk Yönetimi süreci, riske maruzkalma düzeylerinin sistematik biçimde değerlendirilmesi, yönetilmesive sürekli olarakizlenmesi esasına dayanmaktadır.
Karsan'daki risk yönetimi faaliyetleri, CEO'ya bağlı Hukukve İç Denetim Direktörlüğü çatısı altında faaliyet gösteren Kurumsal Risk Yönetimive İç Denetim Yöneticiliği tarafından koordine edilmektedir. Bu yapı, tüm departmanlarla iş birliği içinde risklerin tanımlanmasından izlenmesine kadar olan süreci yönetmekle sorumludur. Organizasyonun tüm birimlerinde süreç sahipleri, riskleri kendi operasyonel bağlamlarında belirler, değerlendirirve raporlar. Departmanlar, sadece risktanımlamakla kalmayıp, belirlenen risk yanıtlarına göre izleme yaparak Kurumsal Risk Yönetimi birimine düzenli geri bildirim sağlar.Tanımlanan riskler Kurumsal Risk Yönetimi Birimi tarafından analiz edilerek üst yönetime sunulur.
Yönetim Kurulu bünyesinde faaliyet gösteren Riskin Erken Saptanması Komitesi, tanımlanan stratejik, finansal, operasyonel, yasal/uyum ve itibar risklerinin değerlendirmesini yapmakta; sürdürülebilirlikve iklim odaklı riskleri ise stratejikriskkategorisi altında ele almaktadır. Karsan'ın risk yönetimi, pay sahipleri öncelikli olmak üzere kurumsal stratejilerimizive hedeflerimizi etkileyebilecek risklerin öngörülmesini, etkive olasılıklarının şirketin riskiştahı ile uyumlu şekilde değerlendirilmesinive riskile kriz yönetimi açısından gerekli faaliyetlerin planlanarakizlenmesini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda, Riskin Erken Saptanması Komitesi aracılığıyla Yönetim Kurulu'na her yıl 1kez raporlama yapılmaktadır. Komitenin önerileri ışığında alınacak önlemler Yönetim Kurulu'na raporlanmaktadır. Komite, yıllıkfaaliyet döneminde düzenli toplantılar gerçekleştirmekte, risk envanteri güncellemelerive öncelikli risk analizlerini periyodik olarakizlemektedir.
Kurumsal risk yönetimi programına yönelik ana bileşenleri (politika, risk iştahı vb.) onaylar.
Riskin Erken Saptanması Komitesi görüş ve önerilerini değerlendirir.
SPK Kurumsal İlkeleri'ne uyumlu olarak risk yönetimini gözden geçirir.
Yönetim kuruluna şirketin risklerine yönelik görüş ve önerileri içeren raporlar sunar.
Kurumsal risk yönetim metodolojilerini tanımlar ve uygulanmasını sağlar.
Risk yönetiminin uygulanmasına yönelik yol gösterici olur.
Eğitim ve farkındalık çalışmaları gerçekleştirir.
Risk yönetim süreçlerinde koordinasyonu sağlar, risklerin etkin bir şekilde yönetilmesi adına süreçleri izlerve analiz eder.
Riskin Erken Saptanması Komitesi aracılığıyla Yönetim Kurulu ve üst yönetime raporlama yapar.

Belirlenen risk yönetim metodolojileri ile uyumlu olarak süreçleri ile ilgili risklerin belirlenmesi, değerlendirilmesi, cevaplanması ve faaliyetlerin planlanması izlenmesini sağlar.
Güncel gelişmeler doğrultusunda riskleri gözden geçirir ve uygun kontrol faaliyetlerinin uygulanmasını sağlar.
Departman ve süreçleri ile ilişkili risklerin Kurumsal Risk Yönetimi ve İç Denetim birimine raporlamasını yapar.
Karsan, risk yönetimi sürecini dört temel aşamada yürütmektedir:
Risktanımlama süreci, yıllıkrisk çalıştaylarıve iş birimi bazlı mülakatlarla desteklenmekte, güncel iç ve dış bağlam analizleri dikkate alınarak yürütülmektedir. Riskler, doğrudan saha gözlemleri, iç denetim bulguları ve düzenleyici değişiklikler çerçevesinde yeniden değerlendirilmektedir.
Risk analizi aşamasında her bir riskin etkisive olasılığı uzman ekiplerle birlikte puanlanmakta ve "Kurumsal Risk Haritası" güncellenmektedir. Değerlendirme esnasında riskin kök nedenleri, tetikleyicilerive olası sonuçları dikkate alınmakta; birbirini etkileyebilecekrisklerkümelenereksistematik bir bakış açısıyla ele alınmaktadır.
Riskler, merkezi sistem üzerinden izlenmekte, değişim analizi yapılmakta ve ilgili departmanlara geri bildirim sağlanmaktadır .
Karsan'da riskler,kapsamlı bir sınıflandırma sistemi altında değerlendirilmekte ve bu riskler; finansal, operasyonel, stratejik, uyum/yasalve itibari olmak üzere beş ana başlık altında toplanmaktadır. Stratejik risk başlığı altında değerlendirilen sürdürülebilirlikve iklim riskleri, Karsan'ın iş sürekliliği, rekabet gücü ve paydaş beklentilerine uyum açısından kritikrol oynamaktadır.
Risk değerlendirme süreci, ISO 31000 çerçevesine ve şirket içi dokümante edilmiş risk yönetimi prosedürüne uygun olarak yapılandırılmıştır.Tanımlanan her risk, "etki"ve "olasılık" değerleri üzerinden puanlanmakta, bu iki parametrenin çarpımı ile "riskskoru" oluşturulmaktadır. Bu skorlar, aşağıdaki matris çerçevesinde önceliklendirilmektedir:
Şirket stratejilerive hedeflerine yönelik belirsizliklerin riskkategorilerine göre tanımlanmasıve kök nedenlerinin belirlenmesi
Tanımlanan risklere ve kök nedenlere yönelik etkive olasılıkların risk matrisine göre değerlendirilmesi
Risk değerlendirmesi sonucunda oluşan risk puanına göre şirkerin riskiştahı ile ilişkili olarakrisklerin kabul et, azalt, önle ve transfer et olarak cevaplanması Risklerin cevabına yönelik olarak faaliyetlerin planlanması
Planlanan faaliyetlerin izlenmesive risk envanterinin öncelikli risklere göre raporlanması

| Risk Seviyesi | Açıklama |
|---|---|
| Katlanılmaz Risk (25 Puan) |
Belirlenen riskkabul edilebilir seviyeye düşürülünceye kadar işe başlanmazveya yürütülen faaliyet durdurulur. Alınan önlemlere rağmen riski düşünmek mümkün olmuyorsa, faaliyet engellenir. |
| Önemli Risk (15-20 Puan) |
Belirlenen riskkabul edilebilir seviyeye düşürülünceye kadar işe başlanmazveya yürütülen faaliyete başlanmazveya yürütülen faaliyet durdurulur. Riskfaaliyetin devam etmesi ile ilgiliyse acil önlem alınmalıve önlemler sonucunda faaliyetin devamına kararverilmelidir. |
| Orta Risk(8-12 Puan) |
Belirlenen riskleri düşürmekiçin kontrol faaliyetlerine başlanmalıdır. Risk azaltmaya yönelik alınacakkontrol yöntemlerine cevap zaman alabilir. |
| Katlanılabilir Risk(3-6) |
Belirlenen riskleri ortadan kaldırmakiçin ekkontrol faaliyetlerine ihtiyaç olmayabilir. Ancak mevcut kontroller sürdürülmelive denetlenmelidir. |
| Önemsiz Risk(1-2) |
Belirlenen riski ortadan kaldırmaya yönelikkontrol faaliyeti planlamaya ve gerçekleştirilecek faaliyetlerin kayıtlarını saklamaya gerek olmayabilir. |
Bu yapısayesinde risklerin sistematik biçimde karşılaştırılması, aksiyon planlarının önceliklendirilmesive izleme döngülerinin yönetimikolaylaştırılmıştır .
Karsan için iklimrisklerinin etkisi,sektörel dönüşümhızının artmasıve regülasyonların sıkılaşması ile birlikte operasyonelsüreçlerin ötesine geçerek,şirketin finansal yapısını, pazarkonumunu ve stratejik planlarını doğrudan etkileyecek düzeye ulaşmıştır. İklimriskve fırsatlarının analizinde Kurumsal Risk Yönetimisistemikapsamında uygulanan 5x5 "Etki-Olasılık Matrisi"kullanılmaktadır.Etki puanı belirlenirken finansal etki, operasyonel aksama, itibarve yasal/uyumboyutları dikkate alınmakta, olasılık puanı ise riskin gerçekleşme sıklığı,maruziyetsüresive kontrol edilebilirlik düzeyi değerlendirilmektedir. İklimle bağlantılı fırsatlar belirlenirken regülasyon trendlerinden, teknolojik gelişmelerden ve paydaş beklentilerinden yararlanılmıştır. Belirlenen fırsatlara ilişkin önceliklendirme; finansalkatkı potansiyeli, uygulanabilirlik düzeyive stratejik uyumkriterlerine göre yapılmıştır.
Karsan'ın iklimle bağlantılı riskve fırsat değerlendirme süreçleri; ISO 31000 risk yönetimçerçevesi ile uyumlu Kurumsal Risk Yönetimi Prosedürü kapsamında yapılandırılmakta ve Kurumsal Risk Yönetimi ile İç DenetimBirimi koordinasyonunda yürütülmektedir. Bu süreçlerde kullanılan temel girdiler;Entegre YönetimSistemi (ISO 14001ve ISO 50001), çevre ve enerji izleme sistemleri, iç denetimbulguları, paydaş geri bildirimleri, düzenleyici otoritelerin regülasyonlarıve yıllıkrisk çalıştaylarında elde edilen iç görülerden oluşmaktadır. Ayrıca Karsan'ın CDP yanıtları, TSRS yükümlülükleri, Avrupa Birliği düzenlemeleri (örneğin SKDM ve Batarya Regülasyonu),sektörel analizlerve tedarikzinciri uyumdeğerlendirmeleri de bu sürece verikaynağı olarak dahil edilmektedir.
Bu çerçevede iklimriskleri, Karsan'ın Kurumsal Risk Yönetimisistemikapsamında stratejikriskler altında yapılandırılarak yönetilmektedir. İklimriskve fırsatlarına yöneliktümdeğerlendirmeler; etkive olasılık puanlaması ve riskskoru oluşturulması gibi adımları içeren genel risk yönetimimetodolojisine entegre şekilde yürütülmektedir. İklimtemellikonuların, diğer finansal, operasyonelve uyumriskleriyle birlikte aynı risk haritası üzerinde konumlandırılmasıve izleme ile raporlama süreçlerine bütüncül olarak entegre edilmesi yönünde çalışmalar ise devametmektedir. Bu kapsamda, ilgilisistemsel geliştirmelerin tamamlanmasıyla birlikte iklimrisklerinin de mevcutkurumsal risk haritasına tamentegrasyonu hedeflenmektedir.
Özellikle karbonmaliyetlerinin artışı, tedarikzincirisürdürülebilirlik uyumu, fiziksel iklimetkilerive değişen müşteri beklentileri, Karsan'ın tanımladığı başlıca iklimriskleri arasında yer almaktadır. Avrupa Birliği'nin SKDM ve Batarya Regülasyonu gibi uygulamaları;şirketin ihracatstratejilerini, ürün geliştirme döngüsünü ve finansal projeksiyonlarını etkileyecek boyuttadır.
Bununla birlikte Karsan,sürdürülebilirlik odağındaki dönüşümü stratejikfırsatlara dönüştürme yaklaşımını benimsemektedir.Elektriklive hidrojenli araç teknolojilerinin geliştirilmesiyle,karbon nötr ürün portföyü oluşturulmaktadır. Bu doğrultuda yapılan Ar-Ge yatırımları, çevresel ürün beyanları (EPD), yaşamdöngüsü analizleri (LCA)ve dijital izlenebilirliksistemleri ile desteklenmektedir. Üretimtarafında ise GES yatırımı ile %100 yenilenebilir enerji hedeflenmekte, bu sayede karbon ayakizi azaltımıvemaliyet avantajısağlanmaktadır. Ayrıca,sürdürülebilirliktemelli proje portföyüyle Karsan, ulusalve uluslararası fonlara erişimkapasitesini artırarak enerji, dijitalleşme ve çevre yatırımlarının önemli birkısmını fon, hibe ve krediler gibi dışkaynaklarla finanse edebilmektedir. 2024 yılında bu kapsamda, IFC'den toplam35milyon Euro tutarında kredi temin edilmiş; bunun 25milyon Euro'lukkısmı daha önce gerçekleştirilmiş elektrikli araç Ar-Ge harcamalarının finansmanında kullanılmıştır. 2024 yılında kabul edilen iki farklıTÜBİTAK destek programıkapsamında da fon kazanılmıştır. Bu projelerkapsamında yapay zekâ temelli üretimsistemlerive uluslararası Ar-Ge iş birlikleri odağında çalışmalar başlatılmıştır. Ayrıca Dünya Bankasıkaynaklıve TKYB aracılığıyla yürütülekadın istihdamını desteklemeye yönelik hibe desteği alınmıştır. Bu doğrultuda özellikle düşükkarbonlu taşıtlar, yeni finansmanmekanizmaları, yenilenebilir enerjikullanımı, patentlenebilir teknolojiler bu kapsamda öncelikli fırsat alanları olaraktanımlanmıştır.
İklimbağlantılı risklerve fırsatlar, Kurumsal Risk Yönetimi Birimi tarafından sürekli izlenmekte, gerekli durumlarda aksiyon planları revize edilmekte ve YönetimKurulu'na düzenli olarakraporlanmaktadır.
İklimle bağlantılı belirsizlikleri daha iyi yönetebilmek adına Karsan, risk değerlendirme süreçlerine senaryo analizlerini entegre ederek hemfiziksel hemde geçişrisklerine yönelikfarklı etki düzeylerini öngörmeye yönelik çalışmalar yürütmektedir. Kullanılan senaryolar, IPCC'nin AR6 kapsamında tanımlanan RCP ve SSP senaryoları ile UluslararasıEnerji Ajansı'nın (IEA) NZEve STEPS geçişsenaryolarına dayandırılmış olup; bu çerçevede hemiklimdeğişikliğinin fiziksel etkileri hemde düşükkarbon ekonomisine geçişe yönelik düzenleyici riskler değerlendirilmiştir. Bu analizlerin detaylarına raporunun "Strateji" bölümünde yerverilmektedir.
Karsan'da risk yönetimisüreci, yalnızca tanımlama ve değerlendirme adımlarıyla sınırlıkalmayıp izleme, güvence ve raporlama ilkeleriyle desteklenmektedir. Risk Yönetimi Birimi, yıl boyunca kurumsal risk yönetimikapsamında şirketlerdeki risksorumlularına yönelik eğitimler gerçekleştirmekte ve gerekli görülen durumlarda ilgilisektörve konu uzmanlarından destek alarakrisk çalışmalarına katkısunmaktadır.
Yüksekve çok yüksekriskkategorisine giren riskler, hedeflenenmaruzkalma seviyesine çekilene, geçerliliğini yitirene veya gerçekleşene kadar aktif biçimde izlenmektedir. Belirtilen durumlarsağlandığında, ilgili risklerin risk portföyünden çıkarılmasısağlanmaktadır. Daha düşükriskseviyesinde yer alan riskler de düzenli izleme sürecine dahil edilereksüreklikontrol altında tutulmaktadır.
YönetimKurulu tarafından kabul edilen izleme periyotları doğrultusunda, yüksekve çok yüksekriskler için belirlenen sıklıkta yeniden değerlendirme yapılmakta ve bu değerlendirmeler doğrultusunda aksiyon planları güncellenmektedir.
YönetimKurulu tarafından onaylanan izleme aralıkları doğrultusunda, yüksekve çok yüksekrisklerin yeniden değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmakta; bu doğrultuda aksiyon planlarının etkinliği gözden geçirilerek gerekli güncellemeler gerçekleştirilmektedir. Ayrıca,TürkTicaret Kanunu ve Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde, Riskin Erken Saptanması Komitesi'nin faaliyetleri bağımsız denetimtarafından da değerlendirilmektedir.
Karsan'da iç denetimfaaliyetleri,kurumsal risk yönetimisürecini destekleyecekşekilde yapılandırılmıştır. Denetim Komitesi tarafından onaylanan yıllıkiç denetimplanı, öncelikli risk alanlarını esas alacak biçimde oluşturulmakta; süreç bazlı incelemelerle uyumsuzluklar tespit edilmekte ve düzeltici-önleyici öneriler geliştirilmektedir. Bunun yanında şirketin risk yönetimçalışmaları ile ilişkili olarak belirlenen önceliklikonulara risk odaklı olarakİç Denetim planlaması yapılmakta ve İç Denetimfaaliyetlerisonucunda oluşturulan aksiyon planları ile etkin bir iç kontrol sistemyapılandırmasısağlanması hedeflenmektedir. Şirketin faaliyetleri ile ilgili olarak gerçekleşen ihlaller, ihbarve şikayetler de ilgili birimlerin iş birliği ile Kurumsal Risk Yönetimive İç DenetimBirimi tarafından değerlendirilmekte, incelenmekte ve faaliyetlerin etkin kontrolünün sağlanmasına yönelik öneriler ile birlikte raporlanarak sonuçlandırılmaktadır. Denetimden Sorumlu Komite ise tümiç kontrolve iç denetimfaaliyetlerini periyodik olarak izlemekte, yıllık denetimplanlarını gözden geçirmekte ve onaylamaktadır.
Kurumsal Risk Yönetimisisteminin sürekli gelişimini teşvik etmek amacıyla tümpaydaşlardan geri bildirim alınmakta ve iyileştirme önerileri toplanmaktadır. Yılsonlarında hazırlanan faaliyet raporlarında, önceki yıl içerisinde uygulanan risk yönetimi faaliyetlerinden öğrenilen dersler, belirlenen iyi uygulama örneklerive gelişim alanları analiz edilmekte; bu analizsonuçları grup genelinde tümilgili paydaşlarla paylaşılmaktadır. Ayrıca, Kurumsal Risk Yönetimisürecikapsamında şirket genelinde riskfarkındalığını artırmaya yönelik periyodik eğitimler düzenlenmekte,süreç sahiplerinin risk yönetimi yetkinliği artırılmakta ve kurumsal riskkültürü güçlendirilmektedir.
Karsan, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında yürüttüğü emisyon yönetimive azaltım stratejilerini ölçülebilir göstergelerle desteklemektedir. Bu bölümde, Karsan'ın sera gazı emisyonlarına ilişkin temel metrikleri, emisyon hesaplama yaklaşımları, iç karbon fiyatlandırma uygulamaları ile orta ve uzun vadeli azaltım hedefleri sunulmaktadır.
Sera gazı emisyonları GHG Protokolü Kurumsal Standardı (2004) doğrultusunda ölçülmüşve emisyon hesaplamalarında kontrol yaklaşımıkullanılmıştır. 2024 raporlama döneminde önceki yıllarda kullanılan metodoloji aynen korunmuştur. 2024 raporlama dönemi itibarıyla sera gazı emisyonu hesaplamalarında Bursa'daki üç üretim tesisi ile İstanbul'daki genel müdürlüklokasyonuna ait doğrulanabilir emisyon verileri esas alınmıştır. Yurt dışı iştirakler (Karsan Europe, Karsan İç ve DışTicaret A.Ş., Hervouet Corporate Industry SAS (HCI), Karsan North America LLC) için ise, mevcut dönemde doğrudan ölçüm verileri bulunmadığından, çalışan bazlı oranlama metodolojisi uygulanmıştır.Bu kapsamda, Bursa ve İstanbul lokasyonlarının toplam sera gazı emisyonları, aynı lokasyonlardaki toplam çalışan sayısına bölünerekkişi başına düşen emisyon değeri hesaplanmış; bu emisyon faktörü iştiraklerdeki çalışan sayılarına uygulanarakilgili iştiraklere tahsis edilmiştir. Çalışan bazlı oranlama yöntemi, faaliyet ölçeğive veri erişilebilirliği sınırlı olan iştiraklerin emisyonlarının raporlamaya bütüncül şekilde dâhil edilmesini sağlamakiçin kullanılmıştır.
Her bir emisyon kaynağına ilişkin hesaplamalar, ilgili faaliyetverileri esas alınarak gerçekleştirilmişve sonuçlar ton CO2 eşdeğeri (tCO2e) cinsinden raporlanmıştır.Emisyonların hesaplanmasında kullanılan emisyon faktörleri ile küresel ısınma potansiyeli (GWP)katsayıları, emisyon kaynağının türüne bağlı olarak uluslararası geçerliliğe sahip kaynaklardan temin edilmiştir. Kullanılan girdilerve varsayımlar (örneğin yakıtların alt ısıl değerleri, ortalama tüketim katsayılarıve emisyon faktörleri), uluslararasıkabul görmüş kaynaklara dayalı, doğrulanabilir, güncelve sektörel bağlamla uyumlu olmaları nedeniyle tercih edilmiştir. Aynı metodoloji önceki raporlama dönemlerinde de tutarlılıkla uygulanmışve bağımsız üçüncü taraf doğrulamalarında geçerliliği teyit edilmiştir. Bu nedenle metodolojiksürekliliğin korunması amacıyla aynı yaklaşım sürdürülmüştür.
Emisyon faktörleri aşağıdakikaynaklardan alınmıştır:
2024 Yılı Sera GazıEmisyon Değerleri:
| Emisyon Türü (tCO2e) | Bursa (Operasyonlar) |
İstanbul (Yönetim Binası) |
İştirakler | Konsolide |
|---|---|---|---|---|
| Kapsam 1 |
8.074 | 34 | 72 | 8.180 |
| Kapsam 2 (Lokasyon bazlı) |
12.562 | 198 | 113 | 12.873 |
| Kapsam 2 (Pazar bazlı) |
4.647 | 198 | 113 | 4.958 |
| Toplam | 20.636 | 232 | 185 | 21.053 |
Nisan 2024'ten itibaren Karsan Bursa'daki 3 farklı lokasyonunda %100 yenilenebilir enerjikaynaklarını kullanmakta ve IREC sertifikası ile belgelendirmektedir. 2024 yılı geneline baktığımızda elektrik enerjisinin %63'ünün yenilenebilirkaynaklardan karşılanmaştır. Pazar bazlı Kapsam 2 emisyonları bu veri ışığında hesaplanmıştır.
2024 yılında 8.180 ton CO2e Kapsam 1 emisyonu, 12.873 ton CO2e lokasyon bazlı Kapsam 2 emisyonu olmak üzere toplam karbon emisyonu 21.053 ton CO2e olarak gerçekleşmiştir.Emisyonların %39'unu Kapsam 1, %61'ini Kapsam 2 emisyonları oluşturmaktadır.
| Enerji Tüketimi (GJ) | 2024 |
|---|---|
| Doğalgaz (Bursa) |
146.457 |
| Doğalgaz (İstanbul) |
758 |
| Doğalgaz (İştirakler) |
1.304 |
| Elektrik(Bursa) | 106.776 |
| Elektrik(İstanbul) | 1.692 |
| Elektrik(İştirakler) | 1.090 |
| Diğer | - |
| Toplam | 258.077 |
2024 yılında %54'ü doğalgaz, %46'sı elektrik olmak üzere toplam 258.077 GJ enerji tüketimi gerçekleşti.
İç karbon fiyatlama sistemikapsamında, üretim süreçlerindekikarbon emisyonlarını maliyetlendirmek amacıyla 2023 yılında 120 Euro/ton CO2 gölge fiyat uygulanmıştı. 2024 yılında karbon fiyatlama sistemi genişleterek enerjive karbon azaltıcı projelerde finansal fizibiliteyi artırılmışve iç fiyatlandırma stratejik karar mekanizmalarımıza entegre edilmiştir. İç karbon fiyatlama sistemikapsamında 2024 yılında 8 projeye odaklanılmıştır.EnerjiEtüt fizibilite raporundan çıkan projelerin ve GES projelerinin fizibilite raporlarının hazırlanmasında iç karbon maliyeti gölge fiyat olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda karbon maliyeti de 2030 yılına kadar öngörüsel olarak değiştirilmişve buna bağlı olarak bir zaman serisi analizi ile karbon emisyonlarına etkisi hesaplanmıştır.
Bu doğrultuda mevcut hedefler, sektörün geçiş beklentileriyle uyumlu olacak biçimde yapılandırılmıştır. 1 Dahil edilen iştirakler: Karsan Europe, Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş., Hervouet Corporate Industry SAS (HCI), Karsan North America LLC
İç karbon fiyatlama uygulamalarıkapsamında enerjiverimliliğini artırmakve karbon emisyonlarını azaltmak amacıyla çeşitli projeler hayata geçirilmiştir. Üretim süreçlerinde hava kaçaklarının önlenmesi, enerji yoğun ekipmanların daha verimli olanlarla değiştirilmesive kompresör sistemlerinde iyileştirmeler yaparak enerji tasarrufu sağlanmıştır. Üretim tesislerinde LED dönüşümü ile aydınlatma kaynaklı enerji tüketimi düşürülmüşve fotovoltaiksistem kurulumlarıyla da yenilenebilir enerjikullanımı artırılmıştır. Bu projeler, iç karbon fiyatlama modelikapsamında değerlendirilmişve finansal fizibilite analizleri ile desteklenmiştir.
İklimle ilgili geçiş risklerive fiziksel risklerkapsamında yapılan mevcut değerlendirmeler sonucunda, şirket varlıklarında kırılganlıktespit edilmemiştir. Bununla birlikte, bu konudaki analizlerin önümüzdeki dönemlerde daha kapsamlı çalışmalarla geliştirilmesi planlanmaktadır.
Karsan, düşükkarbonlu taşımacılık alanındaki dönüşüm fırsatlarını temel stratejik öncelikleri arasında konumlandırmaktadır. 2024 yılı itibarıyla elektrikli ürün portföyü toplam üretimin %88'ine ulaşmış olup, bu oran şirketin işletme faaliyetlerinin %88'inin iklimle ilgili fırsatlarla uyumlu varlıklarkapsamında değerlendirilebileceğini göstermektedir.
Karsan'ın belirlediği iklim hedefleri,şirketin sürdürülebilirlikstratejisi doğrultusunda tüm operasyonel faaliyetlerinikapsamaktadır. Hedefler; üretim süreçleri, enerjikullanımı, tedarikzinciri yönetimive ürün yaşam döngüsü gibi alanları bütünselşekilde ele almakta ve hem doğrudan hem de dolaylısera gazı emisyonlarının yönetimini içererek Karsan'ın faaliyetlerinin tamamına etki etmektedir. Belirlenen iklim hedeflerive bu hedeflere ilişkin metodoloji, halihazırda üçüncü bir tarafça doğrulanmamıştır. Ancak,sera gazı emisyon verileri 2023 yılından beri her yıl bağımsız bir üçüncü tarafkuruluştarafından doğrulanmakta ve raporlanmaktadır.
Karsan'ın iklimle ilgili hedefleri, hem uluslararası iklim politikaları hem de sektörel dönüşüm dinamikleri doğrultusunda şekillendirilmiştir. Paris Anlaşması'nda belirlenen 1,5 °C sıcaklık artışı sınırıve Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefiyle uyumlu olacakşekilde kısa, orta ve uzun vadeli emisyon azaltım hedefleri belirlenmiştir. Hedeflerin oluşturulmasında ayrıca otomotivsektörünün karbonsuzlaşma eğilimleri, Avrupa Yeşil Mutabakatıkapsamındaki regülasyonlar, müşteri beklentilerive yatırımcı talepleri göz önünde bulundurulmuştur. Her ne kadar SBTi süreci henüz resmi olarak başlatılmamış olsa da, Karsan bu yöndeki metodolojik uyumu sağlamak amacıyla 2026 yılı itibarıyla SBTi onay sürecine dahil olmayı planlamaktadır. Belirlenen orta ve uzun vadeli hedefler, şirketin net sıfır yolculuğunda bir temel oluşturmakta olup, bu hedeflere yönelikizlenebilir ara dönem hedefler henüz oluşturulmamıştır. Alt çalışma grupları aracılığıyla operasyonel detaylandırma ve ara hedef belirleme süreci yürütülecek olup, önümüzdeki dönemde izleme, ölçme ve raporlama mekanizmalarıyla desteklenmiş hedef mimarisi daha da netleştirilecektir.
| Hedef | Kapsam | Vade | Baz Yıl | Hedef Türü |
|---|---|---|---|---|
| Brüt Kapsam 1ve 2 sera gazı emisyonlarının sıfırlanması (2030) |
Kapsam 1-2 |
Orta | 2024 | Mutlak Azaltım |
| Net sıfıra ulaşılması (Brüt Kapsam 1, 2 ve 3 emisyonları) (2050) |
Kapsam 1-2-3 |
Uzun | 2024 | Mutlak Azaltım |
| Ürünlerde geri dönüşüm/ikincil yaşam oranının %20 'ye çıkarılması (2030) |
Kapsam 3 |
Orta | 2024 | Yoğunluk |
| Stratejiktedarikçilerin brüt Kapsam 1ve 2 sera gazı emisyonlarının sıfırlanması (2035) |
Kapsam 3 |
Uzun | 2024 | Mutlak Azaltım |
| Tüm tedarikçilerin brüt Kapsam 1ve 2 sera gazı emisyonlarının sıfırlanması (2050) |
Kapsam 3 |
Uzun | 2024 | Mutlak Azaltım |
Karsan, iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında emisyon azaltımıve döngüsel ekonomi ilkelerine uyum sağlama amacıyla 2024 yılı sonu itibarıyla iklim bağlantılı hedeflerini belirlemiştir. Bu hedeflerin belirlenmesinde, şirketin operasyonel öncelikleri, teknoloji yol haritalarıve sektör eğilimleri esas alınmış; hedeflerin gerçekçi ancakiddialı düzeyde olmasına dikkat edilmiştir. Bu doğrultuda, 2024 yılı tüm hedefler için baz yıl olaraktanımlanmıştır.
Hedef setlerinin geliştirilmesine yönelikkurumsalkapasitenin artırılması için 2025 yılı içinde üst yönetimin katılımıyla Sürdürülebilirlik Çalıştayı gerçekleştirilmiştir. Bu çalıştayda, hedeflerin alt bileşenlere ayrılması, performans göstergeleriyle desteklenmesive hedef tarihine kadar izlenebilir yol haritalarının oluşturulması yönünde kararlar alınmıştır. Özellikle Kapsam 1ve 2 emisyonlarının 2030 itibarıyla sıfırlanması hedefi, Karsan'ın enerjiverimliliği, yenilenebilir enerji yatırımlarıve fosil yakıtkullanımının azaltılmasına yönelik politikalarını hızlandırmasına katkı sunmaktadır.
Ürün yaşam döngüsü kapsamında yer alan ve 2030'a kadar %20 oranında geri dönüştürülmüşveya ikincil yaşamlı malzeme kullanımını hedefleyen metrik, henüz sistematik biçimde ölçülemeyen mevcut duruma ışıktutmakta ve döngüsel tasarım ilkelerinin kurumsal stratejilere entegrasyonu açısından yön belirleyici olmaktadır. Aynı şekilde, tedarikzincirine yönelik hedeflerin belirlenmesiyle birlikte, birincilveri temelli tedarikçi ayakizi hesaplamalarıve azaltım yol haritalarının oluşturulması da sistematik hale getirilmektedir.
Karsan'ın iklim hedeflerinin uygulanmasıve takibine ilişkin sorumluluklar, Sürdürülebilirlik Yönetişim Yapısıkapsamında oluşturulan ilgili alt çalışma gruplarına atanmıştır. Bu gruplar, hedeflerin uygulama süreçlerini yöneten ve raporlamaya esasverileri sağlayan temelkoordinasyon birimleridir. Her bir hedefin izlenmesinden ise çalışma gruplarına liderlik eden üst düzey yöneticiler sorumludur. Hedefler yıllık olarak izlenmektedir. Hedeflerin izlenmesi süreci, yalnızca gerçekleşmelerin izlenmesiyle sınırlıkalmamakta; aynı zamanda kurumsal öğrenme ve strateji güncellemesi açısından da temel bir araç olarakkullanılmaktadır. İlerleyen dönemlerde, ara hedeflerle desteklenmiş, daha detaylandırılmış metrikler aracılığıyla izleme sisteminin genişletilmesive KPI'larla desteklenmesi planlanmaktadır.
Raporlama dönemi itibarıyla, net sıfırkarbon emisyonu hedefine yönelik herhangi birkarbon dengeleme mekanizması (örneğin,karbon kredisi)kullanılmamıştır. Karsan, emisyon azaltım stratejisinde öncelikli olarak doğrudan ve mutlak emisyon azaltımını esas almaktadır. Ancak, ilerleyen dönemlerde bu stratejiyle uyumlu olacakşekilde karbon kredilerinin kullanımına yönelik politika alternatifleri değerlendirmeye alınabilir.
TSRS 2'nin Sektör Bazlı Uygulanmasına İlişkin Rehber esas alınarak, Karsan'ın otomotivsektöründeki faaliyetlerine özgü sektörel göstergeler ile belirli faaliyet metrikleri düzenli olarakizlenmekte ve raporlanmaktadır.
| Konu | Metrik | 2024 | |||
|---|---|---|---|---|---|
| Yakıt Ekonomisi ve Kullanım Aşaması Emisyonları |
Bölgelere göre satış ağırlıklı ortalama yolcu filosu yakıt ekonomisi |
Araç Adı | Batarya | Hidrojen Tank | Dizel |
| e-JEST 6 m |
SORT-2: 30,087kW/100 km |
- | 13,351L/100 km |
||
| e-ATAK 8 m |
SORT-2: 58,113 kW/100 km |
- | 28,91L/100 km |
||
| e-ATA 10 m |
SORT-2:74,31kW/100 km |
- | - | ||
| e-ATA 12 m |
SORT-2:76,856 kW/100 km |
- | - | ||
| e-ATA 18 m |
SORT-2: 110,69 kW/100 km |
- | - | ||
| e-ATA 12 m Hidrojen |
SORT-2: 66,73 kW/100 km |
SORT-2:7,23 kg/100 km |
- | ||
| Satılan sıfır emisyonlu araç sayısı (ZEV) |
266 | ||||
| Satılan hibrit araç sayısı |
Bulunmamaktadır | ||||
| Yakıt Ekonomisi ve Kullanım Aşaması Emisyonları |
Satılan eklentili hibrit araç sayısı |
Bulunmamaktadır | |||
| Faaliyet Metriği | 2024 |
Satılan ticari araç sayısı 45.768
Üretilen ticari araç sayısı 45.764*
*Renault marka araçlar dahildir.

Karsan Otomotiv Sanayiive Ticaret A.Ş. Genel Kurulu'na,
Karsan Otomotiv Sanayiive Ticaret A.Ş.ve bağlı ortaklarının ("hepsi birlikte "Grup" olarak adlandırılacaktır) 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıla aitTürkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları 1 "Sürdürülebilirlikle İlgiliFinansal Bilgilerin Açıklanmasına İlişkin Genel Hükümler"ve Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları 2 "İklimle İlgili Açıklamalar"a uygun olaraksunulan bilgiler ("Sürdürülebilirlik Bilgileri") hakkında sınırlı güvence denetimini üstlendik.
Güvence denetimimiz, önceki dönemlere ilişkin bilgilerive Sürdürülebilirlik Bilgileri ile ilişkilendirilen diğer bilgileri (herhangi bir resim, ses dosyası, internet sitesi bağlantılarıveya yerleştirilen videolar dâhil) kapsamamaktadır.
"Güvence sonucuna dayanak olarak yürütülen çalışmanın özeti" başlığı altında açıklanan şekilde gerçekleştirdiğimiz prosedürlere ve elde ettiğimizkanıtlara dayanarak, Grup'un 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıla ait Sürdürülebilirlik Bilgileri'nin, tüm önemli yönleriyle Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (''KGK'') tarafından 29 Aralık 2023 tarihlive 32414(M) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türkiye Sürdürülebilirlik Raporlama Standartları ("TSRS")'na göre hazırlanmadığıkanaatine varmamıza sebep olan herhangi bir husus dikkatimizi çekmemiştir. Önceki dönemlere ilişkin bilgiler hakkında bir güvence sonucu açıklamamaktayız.
Sürdürülebilirlik Bilgileri, 31 ila 33 sayfaları arasında yer alan "Metrikve Hedefler" başlığı altında açıklandığı üzere, bilimselve ekonomik bilgi eksikliklerinden kaynaklanan yapısal belirsizliklere maruzkalmaktadır. Sera gazı emisyonlarının hesaplanmasında bilimsel bilginin yetersizliği belirsizliğe yol açmaktadır. Ayrıca, gelecekteki muhtemel fizikselve geçiş dönemi iklim risklerinin olasılığı, zamanlamasıve etkilerine ilişkin veri eksikliği nedeniyle, Sürdürülebilirlik Bilgileri iklimle ilgili senaryolara dayalı belirsizlikler içermektedir.
Grup Yönetimi aşağıdakilerden sorumludur:
Üst Yönetimden Sorumlu olanlar, Grup'un sürdürülebilirlikraporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
Aşağıdaki hususlardan sorumluyuz:
Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, Sürdürülebilirlik Bilgilerikullanıcılarının buna istinaden alacakları ekonomikkararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarakkabul edilir.
Yönetim tarafından hazırlanan Sürdürülebilirlik Bilgileri hakkında bağımsız bir sonuç bildirmekle sorumlu olduğumuz için, bağımsızlığımızın tehlikeye girmemesi adına Sürdürülebilirlik Bilgileri'nin hazırlanma sürecine dâhil olmamıza izin verilmemektedir.

KGK tarafından yayımlanan Güvence Denetimi Standardı 3000 "TarihiFinansal Bilgilerin Bağımsız Denetimi veya Sınırlı Bağımsız Denetimi Dışındaki Diğer Güvence Denetimleri"ve Sürdürülebilirlik Bilgileri'nde yer alan sera gazı emisyonlarına ilişkin olarak Güvence Denetimi Standardı 3410 "Sera Gazı Beyanlarına İlişkin Güvence Denetimleri" ne uygun olaraksınırlı güvence denetimini gerçekleştirdik.
KGK tarafından yayımlanan ve dürüstlük, tarafsızlık, mesleki yeterlikve özen, sır saklama ve mesleğe uygun davranış temel ilkeleri üzerine bina edilmiş olan Bağımsız Denetçiler İçin Etik Kurallar'daki (Bağımsızlık Standartları Dâhil) (Etik Kurallar) bağımsızlık hükümlerine ve diğer etik hükümlere uygun davranmış bulunmaktayız. Şirketimiz, Kalite Yönetim Standardı 1 hükümlerini uygulamakta ve bu doğrultuda etik hükümler, mesleki standartlarve geçerli mevzuat hükümlerine uygunlukkonusunda yazılı politika ve prosedürler dâhil,kapsamlı birkalite yönetim sistemi sürdürmektedir. Çalışmalarımız, denetçilerve sürdürülebilirlikve risk uzmanlarından oluşan bağımsızve çok disiplinli bir ekip tarafından yürütülmüştür. Grup'un iklim ve sürdürülebilirlikle ilişkili riskve fırsatlarına yönelik bilgilerin ve varsayımların makuliyetini değerlendirmeye yardımcı olmakiçin uzman ekibimizin çalışmalarınıkullandık. Verdiğimiz güvence sonucundan tek başımıza sorumluyuz.
Sürdürülebilirlik Bilgileri'nde önemli yanlışlıkların ortaya çıkma olasılığının yüksek olduğunu belirlediğimiz alanları ele almakiçin çalışmalarımızı planlamamızve yerine getirmemiz gerekmektedir.
Uyguladığımız prosedürler mesleki muhakememize dayanır. Sürdürülebilirlik Bilgileri'ne ilişkin sınırlı güvence denetimini yürütürken:
PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.
Özgür Beşikçioğlu, SMMM Sorumlu Denetçi
İstanbul, 8 Eylül 2025
Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi Sanayi Cad. No: 53 16280 Nilüfer / Bursa Tel: (224) 484 2170 (25 hat) - 224 280 30 00 Faks: (224) 484 21 69
İstanbul Ofisi Ordu Cad.Emek Mah. No: 10 34785 Sarıgazi / Sancaktepe / İstanbul Tel: (216) 499 65 50 Faks: (216) 499 65 53
Organize Sanayi Bölgesi Fabrika Mavi Cad. No: 13 16159 Nilüfer / Bursa Tel: (224) 243 33 10 Faks: (224) 243 74 50
Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi Sanayi Cad. No: 40 16280 Nilüfer / Bursa Tel: (224) 484 2170
Raporlama Danışmanı ZOA Sürdürülebilirlik Danışmanlığı www.zoaconsulting.co [email protected]
Tasarım Danışmanı www.greeagency.com
2024 TSRS UYUMLU SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK RAPORU

Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.