Quarterly Report • Mar 27, 2024
Quarterly Report
Open in ViewerOpens in native device viewer
31 Aralık 2023 Tarihi itibarıyla ve Aynı Tarihte Sona Eren Yıla Ait Finansal Tablolar ve Bağımsız Denetçi Raporu
27 Mart 2024
Bu rapor, 61 sayfa finansal tablolar ve finansal tablolara ilişkin açıklayıcı dipnotlardan oluşmaktadır.
| FİNANSAL DURUM TABLOSU | 1-2 |
|---|---|
| KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU | 3 |
| ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU | 4 |
| NAKİT AKIŞ TABLOSU | 5 |
| FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR | 6-61 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari Dönem | Önceki Dönem | ||
|---|---|---|---|
| (Bağımsız Denetimden |
(Bağımsız Denetimden |
||
| geçmiş) | geçmiş) | ||
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| Referansları | 2023 | 2022 | |
| VARLIKLAR | |||
| Dönen Varlıklar | 891.549.126 | 1.701.847.235 | |
| Nakit ve Nakit Benzerleri Ticari Alacaklar |
4 6 |
241.870.487 557.490.492 |
594.211.611 981.978.648 |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar | 3 | 3.988.903 | 2.169.456 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar | 6 | 553.501.589 | 979.809.192 |
| Diğer Alacaklar | 7 | 6.108.686 | 17.802.986 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar | 7 | 6.108.686 | 17.802.986 |
| Stoklar | 5 | 36.547.384 | 62.923.000 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 8 | 48.434.639 | 44.806.199 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 14 | 1.097.438 | 124.791 |
| Duran Varlıklar | 2.057.021.067 | 2.022.192.131 | |
| Finansal Yatırımlar | 3.095.522 | 3.095.522 | |
| Maddi Duran Varlıklar | 9 | 1.950.712.486 | 1.814.694.299 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 11 | 91.344.837 | 178.559.289 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 10 | 10.624.517 | 13.776.959 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 8 | 1.243.705 | 12.066.062 |
| TOPLAM VARLIKLAR | 2.948.570.193 | 3.724.039.366 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari Dönem (Bağımsız Denetimden geçmiş) |
Önceki Dönem (Bağımsız Denetimden geçmiş) |
||
|---|---|---|---|
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| Referansları | 2023 | 2022 | |
| KAYNAKLAR | |||
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | 507.401.682 | 806.793.819 | |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 11 | 51.986.471 | 52.372.067 |
| Ticari Borçlar | 6 | 361.525.982 | 637.850.445 |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | 3 | 2.772.748 | 964.136 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar | 6 | 358.753.234 | 636.886.309 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 13 | 6.429.269 | 4.089.750 |
| Diğer Borçlar | 7 | 27.226.923 | 15.417.817 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar | 7 | 27.226.923 | 15.417.817 |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 23 | 29.339.308 | 54.133.005 |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 13 | 30.668.683 | 42.919.503 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa Vadeli | |||
| Karşılıklar | 13 | 30.668.683 | 42.919.503 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 225.046 | 11.232 | |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | 92.800.119 | 164.595.478 | |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 11 | 30.151.518 | 65.765.144 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 13 | 6.748.506 | 4.911.517 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Uzun | |||
| Vadeli Karşılıklar | 13 | 6.748.506 | 4.911.517 |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 23 | 55.900.095 | 93.918.817 |
| Toplam Yükümlülükler | 600.201.801 | 971.389.297 | |
| ÖZKAYNAKLAR | 2.348.368.392 | 2.752.650.069 | |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | 2.348.368.392 | 2.752.650.069 | |
| Ödenmiş Sermaye | 15 | 230.000.000 | 115.000.000 |
| Sermaye Düzetlmesi Olumlu Farkları | 15 | 841.021.620 | 570.905.665 |
| Paylara ilişkin primler/(iskontolar) | 15 | - | 367.783.467 |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 15 | 94.505.992 | 26.738.100 |
| Geçmiş Yıllar Karları | 1.086.337.261 | 564.409.967 | |
| Net Dönem Karı | 96.503.519 | 1.107.812.870 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 2.948.570.193 | 3.724.039.366 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari Dönem (Bağımsız Denetimden geçmiş) |
Önceki Dönem (Bağımsız Denetimden geçmiş) |
||
|---|---|---|---|
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| KAR VEYA ZARAR KISMI | Referansları | 2023 | 2022 |
| Hasılat | 16 | 4.041.498.030 | 7.003.677.528 |
| Satışların Maliyeti (-) | 16 | (3.258.135.164) | (5.201.229.772) |
| BRÜT KAR | 783.362.866 | 1.802.447.756 | |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 17 | (118.533.068) | (99.935.528) |
| Pazarlama Giderleri (-) | 17 | (291.553.439) | (307.015.370) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 19 | 17.358.397 | 3.003.098 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 19 | (6.044.991) | (16.390.552) |
| ESAS FAALİYET KARI | 384.589.765 | 1.382.109.404 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 20 | 29.230.473 | 28.349.822 |
| FİNANSMAN GELİRİ/GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI |
413.820.238 | 1.410.459.226 | |
| Finansman Gelirleri | 21 | 64.938.800 | 16.296.109 |
| Finansman Giderleri (-) | 21 | (35.458.045) | (56.679.302) |
| Parasal Kazanç/(Kayıp) | (322.694.923) | (147.809.965) | |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER VERGİ ÖNCESİ | |||
| KARI | 120.606.070 | 1.222.266.068 | |
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi Gideri | (24.102.551) | (114.453.198) | |
| Dönem Vergi Gideri | 22 | (62.121.273) | (231.367.167) |
| Ertelenmiş Vergi Geliri | 22 | 38.018.722 | 116.913.969 |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER DÖNEM KARI | 96.503.519 | 1.107.812.870 | |
| Pay başına kazanç Sürdürülen faaliyetlerden pay başına kazanç |
23 | 0,420 0,420 |
9,633 9,633 |
| Sürdürülen Faaliyetlerden Sulandırılmış Pay Başına Kazanç |
23 | 0,420 | 9,633 |
| Sürdürülen faaliyetlerden sulandırılmış pay başına | |||
| kazanç | 0,420 | 9,633 | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİRLER: Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları |
- | - | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Vergiler |
- | - | |
| Ertelenmiş Vergi Gideri | - | - | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR | - | - | |
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR | 96.503.519 | 1.107.812.870 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Birikmiş Karlar/Zararlar | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Not | Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Düzeltme Farkları |
Paylara İlişkin Primler/ İskontolar |
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler |
Geçmiş Yıllar Karları/ (Zararları) |
Net Dönem Karı |
Özkaynaklar | |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeler (Dönem Başı) |
115.000.000 | 570.905.665 | 367.783.467 | 18.292.291 | 573.374.304 | 70.878.266 | 1.716.233.993 | |
| Dönem Karı | - | - | - | - | - | 1.107.812.871 | 1.107.812.871 | |
| Transferler | - | - | - | 8.445.809 | 62.432.458 | (70.878.267) | - | |
| Kar payları(*) | - | - | - | - | (71.396.795) | - | (71.396.795) | |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla bakiyeler (Dönem Sonu) |
15 | 115.000.000 | 570.905.665 | 367.783.467 | 26.738.100 | 564.409.967 | 1.107.812.870 | 2.752.650.069 |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler (Dönem Başı) |
115.000.000 | 570.905.665 | 367.783.467 | 26.738.100 | 564.409.967 | 1.107.812.870 | 2.752.650.069 | |
| Dönem Karı | - | - | - | - | - | 96.503.519 | 96.503.519 | |
| Transferler | - | - | - | 67.767.892 | 1.040.044.978 | (1.107.812.870) | - | |
| Sermaye artışı | 115.000.000 | 270.115.955 | (367.783.467) | - | (17.332.488) | - | - | |
| Kar payları | - | - | - | (500.785.196) | - | (500.785.196) | ||
| 31 Aralık 2023 itibarıyla bakiyeler (Dönem Sonu) |
15 | 230.000.000 | 841.021.620 | - | 94.505.992 | 1.086.337.261 | 96.503.519 | 2.348.368.392 |
(*) 29 Mart 2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında 1 Ocak 2022-31 Aralık 2022 hesap dönemine ait 500.785.196 TL'nin, pay sahiplerine nakden kar payı olarak dağıtılmasına karar verilmiş olup, ödeme 4 Nisan 2023 tarihinde yapılmıştır. (31 Aralık 2022: 71.396.795 TL)
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| Cari Dönem (Bağımsız Denetimden |
Önceki Dönem (Bağımsız Denetimden |
||
|---|---|---|---|
| Geçmiş) | Geçmiş) | ||
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| A. İşletme Faaliyetlerinden Elde Edilen Nakit Akışları | Referans | 2023 580.607.046 |
2022 766.130.540 |
| Dönem Karı | 96.503.519 | 1.107.812.870 | |
| Dönem Net Karı Mutabakatı ile ilgili Düzeltmeler | 1.098.054.664 | 606.199.217 | |
| - Amortisman ve İtfa Gideri ile İlgili Düzeltmeler | 9,10,11 | 325.955.325 | 241.759.010 |
| - İzin Karşılıkları İle İlgili Düzeltmeler | 13 | 4.849.322 | 3.795.226 |
| - Kıdem Karşılıkları İle İlgili Düzeltmeler | 13 | 12.554.157 | 3.208.729 |
| - Prim Karşılıkları İle İlgili Düzeltmeler | 13 | 26.740.164 | 22.500.000 |
| - Şüpheli alacak karşılıkları ile ilgili düzeltmeler | 13 | 1.611.877 | 186.286 |
| - Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler Net | 21 | (35.984.035) | (20.611.944) |
| - Vergi Gideri/Geliri ile İlgili Düzeltmeler | 22 | 24.102.551 | 114.453.198 |
| - Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklı Kazanç ile İlgili | |||
| Düzeltmeler | 20 | (29.230.473) | (27.817.177) |
| - Parasal Kayıp/Kazanç | 767.455.776 | 268.725.889 | |
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | (493.368.520) | (856.470.497) | |
| - İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış/(Azalış) | (2.672.269) | (419.034) | |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış(Azalış) | 39.528.663 | (829.991.464) | |
| - İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış(Azalış) | 1.429.606 | (1.760.997) | |
| - İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış(Azalış) | (528.495.728) | 87.609.775 | |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklardaki Artış/(Azalış) | 4.695.872 | (16.589.246) | |
| - İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Borçlardaki Artış/(Azalış) | 5.698.980 | (56.136) | |
| - Stoklardaki (Artış)/Azalış | 1.640.323 | (45.762.681) | |
| - Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Azalış (Artış) | (15.162.805) | (50.250.784) | |
| - Diğer yükümlülüklerdeki (Artış)/Azalış | 209.403 | (11.303) | |
| - Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki (Azalış)/Artış | (972.386) | (464.944) | |
| - Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamındaki borçlardaki değişim | 731.821 | 1.226.317 | |
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları | 701.189.663 | 857.541.590 | |
| - Ödenen Prim Karşılığı | (25.818.688) | - | |
| - Ödenen kıdem tazminatı | 13 | (7.848.959) | (929.053) |
| - Ödenen vergi | 22 | (86.914.970) | (90.481.997) |
| B. Yatırım Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışları | (303.571.595) | (296.961.452) | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alımından kaynaklanan nakit | |||
| çıkışları | 9,10 | (377.474.123) | (352.782.908) |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit | |||
| girişleri | 9,10 | 73.902.528 | 55.821.456 |
| C. Finansman Faaliyetlerinden Nakit Akışları | (395.789.525) | (56.631.798) | |
| Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine İlişkin Nakit | |||
| Giriş/Çıkışları | (81.773.561) | (41.465.861) | |
| Ödenen Temettüler | 15 | (350.000.000) | (35.777.881) |
| Ödenen komisyonlar | (7.672.344) | (15.847.851) | |
| Ödenen Faiz | (21.282.420) | (24.757.118) | |
| Alınan Faiz | 64.938.800 | 61.216.913 | |
| YABANCI PARA ÇEVİRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE | |||
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ/AZALIŞ (A+B+C) |
(118.754.074) | 412.537.290 | |
| NAKİTDEKİ ENFLASYON ETKİSİ | (233.587.050) | (56.569.818) | |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ/ AZALIŞ (A+B+C+D) |
(352.341.124) | 355.967.472 | |
| E. DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 594.211.611 | 238.244.139 | |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ (A+B+C+D+E) | 4 | 241.870.487 | 594.211.611 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Naturelgaz Sanayi ve Ticaret A.Ş. ("Şirket" veya "Naturelgaz") 2004 yılında sıkıştırılmış doğal gaz ("CNG") sektöründe faaliyet göstermek üzere kurulmuştur. Şirket'in ana faaliyet konusu, taşımalı doğal gaz sektöründe CNG için doğal gazın satın alınması, sıkıştırılması ve teslim edilmesi ile Sıvılaştırılmış Doğal Gaz ("LNG") sektöründe gazın satın alınması, taşınması ile teslim edilmesidir.
Şirket'in çıkarılmış sermayesi, tamamı nakden ve mevcut ortakların yeni pay alma hakları kısıtlanarak halka arz edilmek suretiyle 14.981.406 TL tutarında artırılması suretiyle 115.000.000 TL'ye çıkarılmıştır. Halka arza ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu'nun 18 Mart 2021 tarih ve 14/420 sayılı olumlu kararı üzerine, 14.981.406 TL'lik sermayeyi temsilen ihraç edilen payların tamamı halka arza ilişkin İzahnamede belirtilen koşullar çerçevesinde, bedelleri nakden ve tamamen ödenmek suretiyle satılmıştır. Bununla birlikte, 115.000.000 TL nominal değerli sermayesinin %30'una karşılık gelen sermayesini temsil eden hisse senetleri 1 Nisan 2021 tarihinden itibaren Borsa İstanbul'da NTGAZ kodu ile işlem görmeye başlamıştır. Şirket'in bu işlem sonucu, sahiplik oranı %70 Global Yatırım Holding A.Ş. ("Global Yatırım Holding") olmak üzere, halka açık payların oranı ise %30 olmuştur. Şirket'in sermayesi 2023 yılında tamamı iç kaynaklardan karşılanmak suretiyle %100 oranında artış ile 230.000.000 TL'ye çıkartılmıştır. Sahiplik oranı ise %60 Global Yatırım Holding A.Ş. ("Global Yatırım Holding") olmak üzere, halka açık payların oranı %40 olmuştur. Şirket'in ortaklık yapısı Dipnot 15'de detaylı olarak sunulmuştur.
Naturelgaz'ın İstanbul,İzmir, Bursa, Antalya, Konya,Edirne, Osmaniye, Kayseri, Rize, Kırklareli, Kırıkkale, Elazığ Ordu ve Denizli bölgelerinde sahip olduğu sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) satış lisanslarıyla CNG iletim ve dağıtım lisansları olmak üzere toplamda 19 adet yürürlükte olan lisanslarını içermektedir. CNG satış lisanslarıyla CNG iletim ve dağıtım lisansları; Bursa ve Antalya CNG lisansları 2005 yılında, İzmir CNG lisansı 2006 yılında, Bolu CNG lisansı 2012 yılında,Konya ve Osmaniye ve Kocaeli CNG lisansları 2013 yılında (lisansının alınmış olmasına karşın Kocaeli istasyonu şu anda hizmet vermemektedir),Rize ve Denizli CNG lisansları ise 2014 yılında, Ordu CNG lisansı ise 2015 yılında, İthalat Lisansları (Spot LNG) 2014 ve 2016 yıllarında,Kırıkkale,Kayseri ve Elazığ CNG lisansları 2017 yılında, Kırklareli CNG lisansı 2020 yılında, Edirne CNG lisansı ise 2023 yılında alınmıştır. Söz konusu lisansların süresi 30 yıldır.
Şirketin 2022 yılı içerisinde tamamlamış olduğu, Konya İli Karatay İlçesi'nde kurulu, toplam kurulu gücü 2,4 MWp olan Güneş Enerji Santrali'nin ("GES") kabul işlemleri Nisan 2023'te tamamlanmış ve santral devreye girmiştir. GES yatırımı ile yıllık 3.991 MWs elektrik üretilmesi beklenmektedir. Şirketin tüm elektrik ihtiyacının karşılanması amacı ile geliştirilen 18,7 MWp gücündeki ikinci GES projesi için Bağlantıya Çağrı Mektubu başvurusu başarı ile sonuçlanmış, projenin yıl sonundan önce devreye alınması hedeflenmektedir. GES yatırımları ile ülkemizin temiz enerji üretimine destek olunması, doğanın korunması ve Şirketimizin karbon nötr hedeflerine katkı sağlanması amaçlanmakta, ilaveten doğa dostu enerji üretimi ile maliyet tasarrufu sağlanması ve verimliliğimizin arttırılması hedeflenmektedir. Bu hedeflere uygun olarak, üretilecek elektriğin, öncelikli olarak şirketin CNG üretim tesislerinin elektrik ihtiyacının tamamını karşılaması, fazlasının ise ilgili düzenlemeler uyarınca şebekeye verilmesi planlamaktadır.Şirket'in devam eden faaliyetleri ile ilgili faaliyet alanları ve coğrafi bölümlerine göre raporlama ihtiyacına neden olacak ayrı faaliyet bölümleri bulunmamaktadır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Şirket'in personel sayısı 273'dir (31 Aralık 2022: 239). Şirket'in kayıtlı adresi Büyükdere Cad. 193 Apt Blok No:193 İç Kapı No:2 34394 Şişli/İstanbul'dur.
İlişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümleri uyarınca Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS"ler) uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; KGK tarafından Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.
Finansal tablolar, KGK tarafından 4 Ekim 2022 tarihinde güncellenerek 2022 TFRS Taksonomisi adıyla yeniden yayımlanmıştır ve Şirket finansal tablolarını 2022 TFRS Taksonomisine uygun olarak hazırlamıştır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Finansal tablolar Şirket Yönetim Kurulu tarafından 27 Mart 2024 tarihinde onaylanmıştır. Bu finansal tabloları Şirket Genel Kurulu'nun değiştirme, ilgili düzenleyici kurumların ise değiştirilmesini talep etme hakkı bulunmaktadır.
KGK 23 Kasım 2023 tarihinde Türkiye'de enflasyon muhasebesi uygulanmasına ilişkin açıklamada bulunmuş olup söz konusu duyuruya göre, TFRS uygulayan işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarının TMS 29'da yer alan ilgili muhasebe ilkelerine uygun olarak enflasyon etkisine göre düzeltilerek sunulması gerekmektedir.
Bu çerçevede finansal tabloların hazırlanmış olduğu tarih itibarıyla 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihli finansal tablolar hazırlanırken TMS 29'a göre enflasyon düzeltmesi yapılmıştır.
Finansal tablolar ve önceki dönemlere ait ilgili rakamlar, fonksiyonel para biriminin genel satın alma gücündeki değişiklikler için yeniden düzenlenmiştir. Finansal tablolar ve önceki dönemlere ait ilgili rakamlar TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama standardı uyarınca raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilmiştir.
TMS 29 uyarınca, geçerli para birimi yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olan bir işletmenin finansal tablolarının raporlama dönemi sonu itibarıyla geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilmesini gerektirmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından yayımlanan tüketici fiyat endeksi ("TÜFE") baz alındığında raporlama tarihi itibarıyla, Tüketici Fiyat Endeksi ("TÜFE")'deki son üç yılın genel satın alma gücündeki kümülatif değişim %268 gerçekleştiği için, Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin 31 Aralık 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra sona eren raporlama dönemlerinde TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardını uygulamaları gerekmektedir.
31 Aralık 2023 tarihi itibariyle ekte sunulan finansal tabloların düzeltilmesinde kullanılan endeks ve katsayılar aşağıda belirtilmiştir:
| Dönem | Endeks | Katsayı |
|---|---|---|
| 2021 | 686,95 | 2.7067 |
| 2022 | 1.128,45 | 1.6477 |
| 2023 | 1.859,38 | 1.0000 |
Bilanço tarihi itibariyle cari satın alma gücü ile gösterilenler dışındaki tüm kalemler ilgili tüketici fiyat endeksi katsayıları kullanılarak endekslenmiştir. Önceki yıllara ait tutarlar da yine aynı şekilde endekslenmiştir.
Önceki raporlama dönemlerine ait mali tablolar paranın en son bilanço tarihindeki cari satın alma gücü esas alınarak düzeltilmiştir. Cari dönem düzeltme katsayısı önceki dönem finansal tablolarına uygulanmıştır.
Parasal aktif ve pasif kalemler, bilanço tarihinde cari satın alma gücü ile ifade edildiklerinden endekslemeye tabi tutulmamışlardır. Parasal kalemler nakit para ve nakit olarak alınacak veya ödenecek kalemlerdir.
-Sabit kıymetler alım değerleri üzerinden endekslenmiştir. Amortismanlar da benzer şekilde düzeltilmişlerdir. Özkaynakların içerisinde yer alan tutarlar, bu tutarların şirkete katıldığı veya şirket içerisinde oluştuğu dönemlerdeki genel fiyat endekslerinin uygulanması neticesinde yeniden düzeltilmiştir.
-Kâr veya zarar tablosundaki tüm kalemler raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden ifade edilir. Bu nedenle, tüm tutarlar aylık genel fiyat endeksindeki değişiklikler uygulanarak yeniden düzenlenmiştir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Bilançodaki parasal olmayan kalemlerin gelir tablosuna etkisi olanlar dışında gelir tablosunda yer alan tüm kalemler, gelir ve gider hesaplarının mali tablolara ilk olarak yansıtıldıkları dönemler üzerinden hesaplanan katsayılar ile endekslenmişlerdir.
Net parasal pozisyon üzerinden genel enflasyon neticesinde oluşan kazanç veya kayıp; parasal olmayan aktiflere, özkaynak kalemlerine ve gelir tablosu hesaplarına yapılan düzeltmelerin farkıdır. Net parasal pozisyon üzerinden hesaplanan bu kazanç veya kayıp net kara dahil edilmiştir.
Önceki raporlama dönemine ait ilgili rakamlar, karşılaştırmalı mali tabloların raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden sunulması için genel fiyat endeksi uygulanarak yeniden düzenlenir. Daha önceki dönemlere ilişkin olarak açıklanan bilgiler de raporlama dönemi sonunda geçerli olan ölçüm birimi cinsinden sunulur.
Finansal tablolar, aşağıda belirtilen gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülen kalemler dışında tarihi maliyetler üzerinden hazırlanmıştır:
• Makine, tesis ve ekipmanlar ve arsalar.
Tarihi maliyetin belirlenmesinde genellikle varlıklar için alım tarihinde ödenen tutarın gerçeğe uygun değeri esas alınmıştır.
Bu finansal tablolar, Şirket'in geçerli para birimi olan Türk Lirası ("TL") cinsinden sunulmuştur. TL olarak sunulan bütün finansal bilgiler aksi belirtilmedikçe tam TL olarak gösterilmiştir.
Şirket işletme birleşmelerini, satın alınan faaliyetler ve varlıklar bütünü bir işletme tanımını karşıladığında ve kontrolün Şirket'e transfer olduğu zaman satın alma yöntemi kullanarak muhasebeleştirir. Şirket, belirli bir faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olup olmadığını belirlerken, faaliyetler ve varlıklar bütününün girdiler ve bu girdilere uygulanan süreçler olmak üzere iki temel unsura sahip olup olmadığını değerlendirir. Ancak, bir faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olarak değerlendirilebilmesi için, asgari olarak, bir girdi ve birlikte çıktı yaratma kabiliyetine önemli derecede katkıda bulunan asli bir süreç içermesi gerekir.
Şirket, edinilen faaliyetler ve varlıklar bütününün bir işletme olup olmadığının basitleştirilmiş bir şekilde değerlendirilmesine izin veren isteğe bağlı bir "yoğunluk testi" düzenleme seçeneğine sahiptir. Yoğunluk testi, tüm edinilen brüt varlıkların gerçeğe uygun değerinin tek bir tanımlanabilir varlıkta veya benzer tanımlanabilir varlık grubunda önemli ölçüde yoğunlaşması durumunda karşılanır.
Satın almada transfer edilen bedel genel olarak satın alınan tanımlanabilir net varlıklarda olduğu gibi gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilir. Ortaya çıkan şerefiye yıllık olarak değer düşüklüğü için test edilir. Pazarlıklı satın almadan ortaya çıkan kazanç veya kayıp hemen kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Satın alma bedeli; var olan ilişkilerin kapatılmasıyla ilgili tutarları içermez. Bu tutarlar genelde kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Herhangi bir ödenecek koşullu bedel birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilir. Eğer finansal araç tanımını karşılayan koşullu bedel özkaynak kalemi olarak sınıflanırsa yeniden ölçümü yapılmaz ve özkaynaklarda muhasebeleştirilir. Aksi takdirde, koşullu bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinde sonradan meydana gelen değişimler kar veya zararda muhasebeleştirilir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Eğer edinilen işletme çalışanlarının geçmiş hizmetleriyle ilgili ellerinde tuttukları hisse bazlı ödeme haklarının (edinilenin hakları) yeni bir hisse bazlı ödeme hakkıyla (yenileme hakları) değiştirilmesi söz konusu ise değiştirilen hakların piyasa temelli ölçümünün tamamı veya bir kısmı işletme birleşmesi kapsamındaki satın alma maliyetine eklenir. Bu tutar, yenilenen hakların birleşme öncesi hizmetlerle ilişkilendirildiği ölçüde ve yenileme haklarının piyasa temelli ölçümü ile edinilenin haklarının piyasa temelli ölçümü karşılaştırılması ile belirlenir.
Yabancı para cinsinden olan parasal varlık ve yükümlülükler raporlama dönemi sonundaki kurlardan geçerli para birimine çevrilmiştir. Gerçeğe uygun değerleriyle ölçülen yabancı para, parasal olmayan varlıklar ve yükümlülükler, gerçeğe uygun değerin yabancı para cinsinden tespit edildiği tarihteki kurdan geçerli para birimine çevrilir. Yeniden çevrimle oluşan yabancı para kur farkları genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir. Yabancı para cinsinden tarihi maliyetiyle ölçülen parasal olmayan kalemler, işlemin gerçekleştiği tarihteki kurdan çevrilmiştir.
TFRS 15 uyarınca müşterilerle yapılan tüm sözleşmeler için hasılatın muhasebeleştirilmesinde beş aşamalı yaklaşım izlenir.
Bir sözleşme ancak yasal olarak uygulanabilir, tahsilatı gerçekleştirilebilir, mal ve hizmetlere ilişkin haklar ve ödeme koşulları tanımlanabilir olduğunda sözleşmenin ticari öze sahip olması, sözleşmenin taraflarca onaylanması ve taraflarca yükümlülüklerinin yerine getirilmesi taahhüt edilmesi şartlarının tamamının karşılanması durumunda, bu sözleşme TFRS 15 kapsamında değerlendirilir.
Sözleşmeler tek bir ticari paket olarak müzakere edildiğinde ya da bir sözleşmede diğer sözleşme ile mallara veya hizmetlere (ya da malların veya hizmetlerin bir kısmına) bağlı olması durumunda, sözleşmeler kapsamında tek bir yükümlülük olduğunda, Şirket sözleşmeleri tek bir sözleşme olarak değerlendirir.
Şirket, "edim yükümlülüğünü" hasılatın muhasebeleştirilmesi için bir hesap birimi olarak tanımlar. Şirket müşteriyle yaptığı bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirir ve aşağıdakilerden birini devretmeye yönelik müşteriye verdiği her bir taahhüdü bir edim yükümlülüğü olarak belirler:
(a) Farklı bir mal veya hizmeti (veya bir mal veya hizmetler paketini) ya da
(b) Büyük ölçüde benzerlik gösteren ve müşteriye devir şekli aynı olan farklı bir mal veya hizmetler serisini.
Şirket, sözleşmede yer alan bir mal veya hizmeti, sözleşmedeki diğer taahhütlerden ayrı bir şekilde tanımlayabiliyor ve müşterinin söz konusu mal veya hizmetten tek başına veya kullanımına hazır diğer kaynaklarla birlikte faydalanmasını sağlıyor ise farklı bir mal veya hizmet olarak tanımlar. Bir sözleşme, esas olarak aynı olan bir dizi farklı mal veya hizmet sunma taahhüdünü içerebilir. Sözleşme başlangıcında, bir işletme mal veya hizmet serisinin tek bir edim yükümlülüğü olup olmadığını belirler.
Şirket, işlem fiyatını belirlemek için sözleşme kapsamındaki yükümlülüğünü yerine getirdikten sonra ne kadarlık bir tutarı elde etmeyi beklediğini değerlendirir. Değerlendirme yapılırken, sözleşmenin değişken tutarlara ilişkin unsurları ve önemli bir finansman bileşeni içerip içermediğini göz önünde bulundurur.
Şirket, fiyat imtiyazları, teşvikler, performans primleri, erken tamamlama primleri, fiyat ayarlama maddeleri, cezalar, iskontolar veya benzeri değişken bedellere neden olabilecek kalemlerin müşteri sözleşmesinde var olup olmadığını tespit eder.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, taahhüt edilen mal veya hizmetin nakit satış fiyatını yansıtan tutarı, önemli bir finansman bileşeninin etkisi için ödemesi taahhüt edilen tutar ile gözden geçirir. Pratik bir uygulama olarak, Şirket, sözleşmenin başlangıcında, müşteri ödemesi ile mal veya hizmetlerin transferi arasındaki sürenin bir yıl veya daha kısa olmasını beklemesi durumunda, önemli bir finansman bileşeninin etkilerine ilişkin işlem fiyatını düzeltmez. Şirket'in dönem içinde yerine getirdiği yükümlülükler ile alınan avansların ve ödeme planının geniş ölçüde uyumlu olduğu durumlarda, Şirket, yükümlülüğü yerine getirmesi ile ödeme arasındaki sürenin asla 12 aydan fazla olmayacağını değerlendirmektedir.
Farklı mal veya hizmetler tek bir sözleşmeye göre teslim edilmesi durumunda, sözleşme bedeli ayrı mal veya hizmetlerin (farklı edim yükümlülükleri) nispi tek başına satış fiyatlarına dayalı olarak dağıtılır. Doğrudan gözlemlenebilir tek başına satış fiyatları mevcut değilse, sözleşmelerdeki toplam bedel, beklenen maliyet artı kar marjı bazında dağıtılır.
Şirket, malların veya hizmetin kontrolünü müşteriye transfer ettiği zaman hasılatı muhasebeleştirir. Şirket, aşağıdaki koşullardan herhangi biri yerine getirildiğinde geliri zamana yayılı olarak muhasebeleştirir:
• Müşterinin eş zamanlı olarak, işletmenin sağladığı faydalardan yararlanması ve bu faydaları tüketmesi durumunda;
• İşletmenin varlığı oluşturdukça veya geliştirdikçe, oluşturulan veya geliştirilen varlığın kontrolünün aynı anda müşteriye geçmesi durumunda ya da;
• Şirket'in yerine getirdiği yükümlülüğün, Şirket'in kendisi için alternatif kullanımı olan bir varlık oluşturmaması ve Şirket'in o güne kadar tamamlanan yükümlülüğe karşılık yapılacak ödeme üzerinde hukuken icra edilebilir bir tahsil hakkının bulunması durumunda.
Zaman içinde yerine getirilen her bir edim yükümlülüğü için, Şirket, malların veya hizmetlerin kontrolünü müşteriye devretmeyi gösteren tek bir ilerleme ölçüsü seçer. Şirket, güvenilir bir şekilde gerçekleştirilen işi ölçen bir yöntem kullanır. Şirket, girdi yönteminin kullanıldığı projenin tamamlanmasına yönelik ilerlemeyi ölçmek için yapılan maliyetleri kullanır ve çıktı yönteminin kullanıldığı projenin tamamlanmasına doğru ilerlemeyi ölçmek için transfer edilen birimleri kullanır.
Eğer bir edim yükümlülüğü zaman içinde yerine getirilmiyorsa, o zaman Şirket, malların veya hizmetin kontrolünü müşteriye transfer ettiği zaman hasılatı muhasebeleştirir.
Şirket tarafından sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerin yerine getirilmesi için mutlaka katlanılması gereken maliyetin, söz konusu sözleşme kapsamında elde edilmesi beklenen ekonomik faydayı aştığı durumlarda TMS 37 "Karşılıklar, Koşullu Borçlar ve Koşullu Varlıklar" standardı uyarınca bir karşılık ayırmaktadır.
Şirket, aşağıda belirtilen başlıca kaynaklardan elde edilen hasılatı finansal tablolarına almaktadır:
Gelir, doğalgazın mülkiyeti ve kontrolü müşteri tarafına aktarıldığında hasılat olarak finansal tablolara alınır. Şirket sıkıştırılmış doğalgazı müşterilerinin kullanımına göre tahakkuk esasına göre gelir yazmaktadır. Satışlara ilişkin indirim ve iskontolar brüt satıştan indirim şeklinde yansıtılıp muhasebeleştirilmektedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, ek bir mal veya hizmet sunma taahhüdü verdiği takdirde, sözleşme değişikliğini ayrı bir sözleşme olarak kabul eder. Mevcut sözleşmenin feshi ve yeni bir sözleşmenin oluşturulması durumunda, sunulan mal veya hizmetler farklıysa ilgili değişiklikler muhasebeleştirir. Sözleşmede yapılan değişiklik, ayrı mal veya hizmet oluşturmazsa, işletme, ilk sözleşme ile birlikte, ek mallar veya hizmetler ilk sözleşmenin bir parçasıymış gibi birleştirerek muhasebeleştirir.
Finansman giderleri, banka kredilerinin, kiralama işlemlerinden borçlar ve ilişkili taraflara olan borçlanma faiz giderlerini, kredi komisyon giderlerini, takas işlemlerinin gerçeğe uygun değer zararları, finansal varlık ve yükümlülüklerin (ticari alacaklar ve borçlar dışındaki) üzerindeki kur farkı giderlerini içerir. Bir varlığın iktisabı, inşaatı ya da üretimi ile doğrudan ilişkilendirilemeyen borçlanma maliyetleri etkin faiz oranı kullanılarak kar veya zarar içerisinde muhasebeleştirilmiştir.
Finansal varlık ve yükümlülüklerin (ticari alacaklar ve borçlar dışındaki) üzerindeki kur farkı gelir ve giderleri kur farkı hareketlerinin net pozisyonuna göre finansman gelirleri veya finansman giderleri içerisinde net olarak raporlanır. Ticari alacaklar ve borçların üzerindeki kur farkı gelirleri, esas faaliyetlerden diğer gelirler içerisinde, kur farkı giderleri ise esas faaliyetlerden diğer giderler içerisinde raporlanır.
Finansman gelirleri mevduat faiz gelirlerini ve ilişkili taraflardan faiz gelirlerini içerir. Faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir.
Çalışanlara sağlanan kısa vadeli fayda yükümlülükler ilgili hizmet verildikçe giderleştirilir.
Çalışanlarının geçmiş hizmetleri sonucunda Şirket'in yasal veya zımni kabulden doğan, ödemekle yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğün güvenilir olarak tahmin edilebildiği durumlarda kısa vadeli nakit prim ve ikramiye kapsamında ödenmesi beklenen tutarlar için bir yükümlülük kaydedilir.
Türkiye'de geçerli İş Kanunu'na göre iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde çalışanlar tarafından hak edilen fakat kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki brüt ücreti ve sözleşmeye bağlı diğer menfaatlerin toplamı üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödemekle yükümlüdür. Kullanılmayan izin karşılığı tüm çalışanların hak ettikleri ancak raporlama tarihi itibarıyla henüz kullanmadıkları izin günlerine denk gelen iskonto edilmemiş toplam yükümlülük tutarıdır. Kullanılmamış izin haklarından doğan yükümlülükler hak kazanıldıkları dönemlerde tahakkuk edilir.
Türkiye'deki mevcut iş kanunu gereğince, Şirket, çalışanların emeklilik, askerlik ya da ölüm gibi nedenlerden işten ayrılan 1 yılı doldurmuş çalışanlarına belirli miktarlarda ödeme yapmakla yükümlüdür. Kıdem tazminatı karşılığı 30 gün bazında Şirket'in çalışanlarının emekli olması durumunda gelecekteki tahmini muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değerini ifade etmektedir. Kıdem tazminatı karşılığı, tüm çalışanlar bu tür bir ödemeye tabi tutulacakmış gibi hesaplanmış olup finansal tablolarda tahakkuk esası ile yansıtılmıştır. Kıdem tazminatı karşılığı, Hükümet tarafından açıklanan kıdem tazminatı tavanına göre hesaplanmıştır. Şirket 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate almıştır (31 Aralık 2022: 19.982,83 TL).
Dipnot 13'de açıklandığı üzere, Şirket yönetimi kıdem tazminatı karşılığı hesaplamasında bazı tahminler kullanmıştır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Aktüeryal varsayımlar ile gerçekleşen arasındaki fark düzeltmeleri ve aktüeryal varsayımlardaki değişikliklerin etkileri, aktüeryal kazanç / kayıpları oluşturmaktadır. TMS 19 "Çalışanlara Sağlanan Faydalar" standardına göre aktüeryal kazanç / kayıpları diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilmelidir. Ancak tutarın önemsiz olması sebebiyle Şirket ilgili aktüeryal farkları finansal tablolarında giderleştirerek kar veya zararda kayıtlara almaya devam etmektedir.
Gelir vergisi gideri, dönem vergisi ve ertelenmiş vergi toplamından oluşur. Gelir vergisi işletme birleşmeleri veya doğrudan özkaynaklar veya diğer kapsamlı gelir ile ilişkilendirilenler dışında kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Dönem vergisi cari yılda vergiye konu kar veya zarar üzerinden beklenen vergi yükümlülüğü veya alacağıdır ve geçmiş yıllardaki vergi yükümlülükleri ile ilgili düzeltme kayıtlarını da içerir.
Raporlama dönemi sonu itibarıyla yürürlükte olan veya yürürlüğe girmesi kesine yakın olan vergi oranları dikkate alınarak hesaplanır. Dönem vergi yükümlülüğü aynı zamanda temettü dağıtım bildirimlerinden kaynaklanan vergi yükümlülüklerini de içerir.
Cari vergi varlığı ve yükümlülüğü mahsuplaştırılması sadece belirli şartlar sağlandığında yapılabilir.
Ertelenmiş vergi, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan defter değerleri ile vergi matrahında kullanılan değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır.
Kullanılmamış geçmiş yıl mali zararları, vergi avantajları ve indirilebilir geçici farklar için ilerideki dönemde bunların mahsup edilmesine yeterli olacak tutarda vergilendirilebilir kar elde edileceğinin muhtemel olması halinde ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir. Ertelenmiş vergi varlıkları her raporlama tarihinde gözden geçirilir ve ileriki dönemde vergiye tabi kar elde etmesinin muhtemel olması halinde bu tutarlarla sınırlı olmak üzere önceden muhasebeleştirilmeyen ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilir.
Şirket, ertelenmiş vergi yükümlülüklerini ve ertelenmiş vergi varlıklarını, varlıklarının defter değerlerini ne şekilde geri kazanacağı veya borçlarını ne şekilde ödeyeceği ile ilgili raporlama dönemi sonundaki beklentilerinin vergisel sonuçlarıyla tutarlı bir şekilde ölçer.
Ertelenmiş vergi varlığı ve ertelenmiş vergi yükümlülüğü mahsuplaştırılması sadece belirli şartlar sağlandığında yapılabilir.
Stoklar, maliyet ve net gerçekleşebilir değerin düşük olanıyla değerlenir. Stok maliyetleri ilk giren ilk çıkar yöntemiyle belirlenir ve stokların satın alma maliyetini, üretim veya dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir.
Maddi duran varlıklar, makine, tesis ve ekipmanlar ve arsalar haricinde borçlanma maliyetlerini de içeren maliyet değerlerinden, birikmiş amortisman ve her türlü değer düşüklüğü karşılığı düşülerek ölçülürler.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, maddi duran varlıkları içerisinde muhasebeleştirilen makine, tesis ve ekipmanları ve arsaları için ölçüm opsiyonu olarak yeniden değerleme methodunu seçmiştir.
Maliyet, varlık alımlarıyla doğrudan ilişkilendirilebilen harcamaları içermektedir. Şirket tarafından inşa edilen varlıkların maliyeti aşağıdaki kalemleri içermektedir:
İdari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülerek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu varlıkların inşası bittiğinde ve kullanıma hazır hale geldiklerinde ilgili maddi duran varlık kalemine sınıflandırılırlar. Bu tür varlıklar, diğer maddi duran varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında amortismana tabi tutulurlar.
Maddi duran varlıkları oluşturan parçalar farklı yararlı ömürlere sahip olduğunda bunlar maddi duran varlığın ayrı kısımları (önemli parçaları) olarak muhasebeleştirilir.
Bir maddi varlığın elden çıkartılmasıyla oluşan kazanç veya kayıplar, (söz konusu maddi duran varlığın elden çıkartılmasıyla elde edilen net tutar ile defter değeri arasındaki hesaplanan fark) kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülen arsa ile makine, tesis ve ekipmanlar elden çıkarıldığında yeniden değerleme yöntemi yedeğinde yer almış birikmiş tutar geçmiş yıllar zararları kalemine aktarılır.
Üretim ya da mal veya hizmetin verilmesinde veya idari amaçlar için kullanımda tutulan araziler yeniden değerlenmiş tutarlarıyla ölçülmüştür. Şirket ayrıca daha öncesinde maliyet yöntemi ile değerlenmiş olan makine, tesis ve ekipmanlar için, 31 Aralık 2018 tarihinden itibaren TMS 16 "Maddi Duran Varlıklar" standardına uygun olarak yeniden değerleme modelini uygulamaya başlamıştır.
Yeniden değerlenmiş tutar, yeniden değerleme tarihinde tespit edilen gerçeğe uygun değerden sonraki dönemlerde oluşan birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklüğü düşülerek tespit edilir. Yeniden değerlemeler raporlama dönemi sonu itibarıyla belirlenecek gerçeğe uygun değerin defter değerinden önemli farklılık göstermeyecek şekilde düzenli aralıklarla yapılır.
Söz konusu arazi ile makine, tesis ve ekipmanın yeniden değerlemesinden kaynaklanan herhangi bir yeniden değerleme artışı, daha önce kar veya zararda muhasebeleştirilen aynı varlığın yeniden değerleme düşüşünü ayırdığı durumlar haricinde (bu durumda önceden zararda muhasebeleştirilmiş azalış kadar tutar, kar veya zarara yansıtılır), özkaynakların altında yeniden değerleme yedeği kaleminde gösterilir. Söz konusu arazi ve makine, tesis ve ekipmanın yeniden değerlemesinden kaynaklanan defter değerinde bir azalma, söz konusu varlığın önceki bir yeniden değerlemesine ilişkin yeniden değerleme yedeğinde tutulan bakiyeyi aşması durumunda kar veya zarara kaydedilir.
TMS 16 "Maddi Duran Varlıklar" standardı gereği, varlıkların yeniden değerlenmiş değerleriyle ölçülmesi, muhasebe politikalarında bir değişiklik olduğundan, bu politika değişikliğinin ilk uygulaması TMS 8'in gereklerine uygun olarak ileriye dönük olarak uygulanır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
(h) Maddi duran varlıklar (devamı)
Maddi duran varlıkların herhangi bir parçasını değiştirmekten doğan giderler bakım onarım maliyetleri ile birlikte varlığın gelecekteki ekonomik faydasını arttırıcı nitelikte ise aktifleştirilebilirler. Tüm diğer gider kalemleri tahakkuk esasına göre kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Maddi duran varlık kalemleri, hali hazırda kullanılabilir oldukları veya Şirket tarafından inşa edilen varlıklar için bu varlıkların tamamlandığı ve kullanıma hazır hale geldikleri gün itibarıyla amortismana tabi tutulur. Amortisman, maddi duran varlık kalemlerinin maliyetlerinden bunların tahmini yararlı ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesiyle hesaplanmaktadır. Amortisman, başka bir varlığın defter değerine dahil edilmediği sürece, genellikle kar veya zarar ile ilişkilendirilir. Kiralanan varlıklar, Şirket kiralanan varlığın mülkiyetini kiralama sonunda makul bir kesinlikte üzerine almayacaksa, varlığın kiralama süresi ile yararlı ömürden kısa olanı üzerinden amortismana tabi tutulur. Arazi amortismana tabi değildir.
Yeniden değerlenmiş tutar, makine ve ekipmanlar için yeniden değerleme tarihinde tespit edilen gerçeğe uygun değerden müteakip birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararının indirilmesi suretiyle bulunan değerdir.
Cari ve önceki dönemlerde Şirket'in kullandığı amortisman oranları aşağıdaki gibidir:
| Binalar | 10-40 |
|---|---|
| Yer altı ve yer üstü düzenleri | 6-15 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 3-30 |
| Motorlu Taşıtlar | 2-12 |
| Demirbaşlar | 2-50 |
| Özel maliyetler | 2-15 |
| Diğer maddi duran varlıklar | 3-22 |
| Amortisman yöntemleri, yararlı ömürler ve kalıntı değerler her hesap dönemi sonunda gözden geçirilir ve gerektiğinde düzeltilir. |
Maddi olmayan duran varlıklar yazılım programları, Doğalgaz satış ve iletim lisansı, diğer haklar ve diğer maddi olmayan duran varlıklardan oluşmaktadır.
Sonradan oluşan maliyetler, yalnızca ilişkili oldukları maddi olmayan duran varlıkların gelecekteki ekonomik faydasını arttırıcı bir etkiye sahipse aktifleştirilir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
İtfa payları, maddi olmayan duran varlık kalemlerinin maliyetlerinden tahmini kalıntı değerlerinin düşülmesinden sonra, bu kalemlerin tahmini ömürleri boyunca doğrusal yöntem ile hesaplanmaktadır ve genellikle kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Cari ve önceki dönemlerde Şirket'in kullandığı itfa payları aşağıdaki gibidir:
| Haklar | 8-15 |
|---|---|
| Yazılımlar | 3-15 |
| Lisanslar | |
| Doğalgaz satış,spot, iletim ve dağıtım lisansları (*) | 30 |
| Müşteri ilişkileri | 3 |
(*) Naturelgaz'ın İstanbul,İzmir, Bursa,Bolu,Kocaeli, Antalya, Konya,Edirne, Osmaniye, Kayseri, Rize, Kırklareli, Kırıkkale, Elazığ Ordu ve Denizli bölgelerinde sahip olduğu sıkıştırılmış doğalgaz (CNG) satış lisanslarıyla CNG iletim ve dağıtım lisansları olmak üzere toplamda 19 adet yürürlükte olan lisanslarını içermektedir.
CNG satış lisanslarıyla CNG iletim ve dağıtım lisansları; Bursa ve Antalya CNG lisansları 2005 yılında, İzmir CNG lisansı 2006 yılında, Bolu CNG lisansı 2012 yılında,Konya ve Osmaniye ve Kocaeli CNG lisansları 2013 yılında (lisansının alınmış olmasına karşın Kocaeli istasyonu şu anda hizmet vermemektedir),Rize ve Denizli CNG lisansları ise 2014 yılında, Ordu CNG lisansı ise 2015 yılında, İthalat Lisansları (Spot LNG) 2014 ve 2016 yıllarında,Kırıkkale,Kayseri ve Elazığ CNG lisansları 2017 yılında, Kırklareli CNG lisansı ise 2020 yılında,
Edirne CNG lisansı 2023 yılında alınmıştır. Söz konusu lisansların süresi 30 yıldır.
İtfa yöntemleri, yararlı ömürler ve kalıntı değerler her raporlama dönemi itibarıyla gözden geçirilir ve gerektiğinde düzeltilir.
Şirket, ticari alacaklarını oluştukları tarihte kayıtlarına almaktadır. Şirket bütün diğer finansal varlık ve yükümlülükleri sadece ve sadece, ilgili finansal aracın sözleşmeye bağlı koşullarına taraf olduğu işlem tarihinde muhasebeleştirmektedir.
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki finansal varlıkların (önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar haricinde) ve finansal yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilerek ölçülür. Önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar, ilk muhasebeleştirmede işlem bedeli üzerinden ölçülür.
İlk defa finansal tablolara alınırken, bir finansal araç belirtilen şekilde sınıflandırılır: itfa edilmiş maliyetinden ölçülenler, GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülenler- borçlanma araçlarına yapılan yatırımlar, GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülenler- özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar veya GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülenler.
Finansal araçlar ilk muhasebeleştirilmelerini müteakip, Şirket finansal varlıkların yönetimi için kullandığı işletme modelini değiştirmediği sürece yeniden sınıflandırılmaz.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Finansal varlıklar, Şirket, finansal varlıkları yönetmek için işletme modelini değiştirmediği sürece ilk muhasebeleştirilmesinden sonra yeniden sınıflandırılmaz. Bu durumda, etkilenen tüm finansal varlıklar, işletme modelindeki değişikliği izleyen ilk raporlama döneminin ilk gününde yeniden sınıflandırılır.
Bir finansal varlık, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılmaması durumunda itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülür:
Bir borçlanma aracı, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılmaması durumunda GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:
Alım satım amacıyla elde tutulmayan özkaynak araçlarına yapılan yatırımların ilk defa finansal tablolara alınmasında, gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir. Bu tercihin seçimi her bir yatırım bazında yapılabilir.
Yukarıda belirtilen itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmeyen tüm finansal varlıklar GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülür. Bunlar, tüm türev finansal varlıkları da içermektedir. Finansal varlıkların ilk defa finansal tablolara alınması sırasında, finansal varlıkların farklı şekilde ölçümünden ve bunlara ilişkin kazanç veya kayıpların farklı şekilde finansal tablolara alınmasından kaynaklanacak bir muhasebe uyumsuzluğunu ortadan kaldırması veya önemli ölçüde azaltması şartıyla bir finansal varlığın geri dönülemez bir şekilde gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak tanımlanabilir.
Şirket, iş modelinin varlıkların yönetilme şeklini ve yönetime sağlanan bilgiyi en iyi şekilde yansıtması amacıyla bir finansal varlığın portföy düzeyinde elde tutulma amacını değerlendirmektedir. Ele alınan bilgiler şunları içerir:
iş modelinin (iş modeli kapsamında elde tutulan finansal varlıkların) performansını etkileyen riskler ve özellikle bu risklerin yönetim şekli;
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Finansal varlıklar- İş modelinin değerlendirilmesi: (devamı)
• İşletme yöneticilerine verilen ilave ödemelerin nasıl belirlendiği (örneğin, ilave ödemelerin yönetilen varlıkların gerçeğe uygun değerine göre mi yoksa tahsil edilen sözleşmeye bağlı nakit akışlarına göre mi belirlendiği) ve önceki dönemlerde yapılan satışların sıklığı, değeri, zamanlaması ve nedeni ile gelecekteki satış beklentileri.
Finansal varlıkların finansal durum tablosu dışı bırakılmaya uygun olmayan işlemlerde üçüncü taraflara devredilmesi, Şirket'in varlıklarını finansal tablolarında sürekli olarak muhasebeleştirmesiyle tutarlı olarak bu amaçla satış olarak kabul edilmez.
Alım satım amacıyla elde tutulan veya gerçeğe uygun değer esas alınarak yönetilen ve performansı bu esasa göre değerlendirilen finansal varlıklar, GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılır.
Bu değerlendirme amacıyla, anapara, finansal varlığın ilk defa finansal tablolara alınması sırasındaki gerçeğe uygun değeridir. Faiz; paranın zaman değeri, belirli bir zaman dilimine ilişkin anapara bakiyesine ait kredi riski, diğer temel borç verme risk ve maliyetleri (örneğin, likidite riski ve yönetim maliyetleri) ile kar marjından oluşur.
Sözleşmeye bağlı nakit akışlarının sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren sözleşmeye bağlı nakit akışları olup olmadığının değerlendirilmesinde, Şirket sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alır. Bu değerlendirme, finansal varlığın bu koşulu yerine getirmeyecek şekilde sözleşmeye bağlı nakit akışlarının zamanlamasını veya tutarını değiştiren sözleşme şartlarını içerip içermediğinin değerlendirilmesini gerektirir.
Bu değerlendirmeyi yaparken, Şirket aşağıdakileri dikkate alır:
Erken ödeme özelliği, sözleşmenin vadesinden önce sonlandırıldığı durumlarda makul bir bedel içeren peşin ödenen tutarları büyük ölçüde anaparanın ve anapara bakiyesine ilişkin faizlerin ödenmemiş tutarını yansıtıyorsa sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemeleri kriteriyle tutarlıdır.
Ayrıca, (i) finansal varlık sözleşmeye bağlı nominal değeri üzerinden primli veya iskontolu olarak alınmışsa, (ii) sözleşmenin vadesinden önce sonlandırıldığı durumlarda makul bir ek bedel ödemesini içeren peşin ödenen tutarlar büyük ölçüde sözleşmeye bağlı nominal değeri ve tahakkuk eden (ancak ödenmemiş) faizi yansıtıyorsa ve (iii) ilk muhasebeleştirmede erken ödeme özelliğinin gerçeğe uygun değerinin önemsiz olması durumunda, bu kritere uygun olduğu kabul edilir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| GUD farkı kar/zarara yansıtılarak ölçülen finansal varlıklar |
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. Herhangi bir faiz veya temettü geliri dahil olmak üzere, bunlarla ilgili net kazançlar ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. |
|---|---|
| İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar |
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyetinden ölçülür. İtfa edilmiş maliyetleri varsa değer düşüklüğü zararları tutarı kadar azaltılır. Faiz gelirleri, yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bunların finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kazanç veya kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. |
Finansal yükümlülükler itfa edilmiş maliyetinden ölçülen ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılan olarak sınıflandırılır.
Bir finansal yükümlülük, alım satım amaçlı elde tutulan tanımını karşılaması durumunda GUD farkı kar veya zarara yansıtılan olarak sınıflandırılır. Finansal yükümlülük, türev araç olması ya da ilk kez kayda alınması sırasında bu şekilde tanımlanması durumunda alım satım amaçlı elde tutulan finansal yükümlülük olarak sınıflandırılır. Gerçeğe uygun değeri kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlükler, gerçeğe uygun değerleri ile ölçülürler ve faiz giderleri de dahil olmak üzere, net kazanç ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer finansal yükümlülükler, ilk kayıtlara alınmalarını takiben gelecekteki anapara ve faiz nakit akışlarının etkin faiz oranları ile itfa edilmiş maliyet değerleri üzerinden değer düşüklükleri indirilerek ölçülür. Faiz giderleri ve kur farkları kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bu yükümlülükler kayıtlardan çıkarılmasıyla oluşan kazanç veya kayıplar, kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Şirket, finansal varlıklarla ilgili nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan hakların süresi dolduğunda veya bu finansal varlığın mülkiyetinden kaynaklanan bütün risk ve getirilerinin sahipliğini önemli ölçüde devrettiğinde veya bu finansal varlığın mülkiyetinden kaynaklanan bütün risk ve yararları ne önemli ölçüde devretmiş ne de önemli ölçüde elinde bulundurmakta olması durumunda, ilgili finansal varlık üzerinde kontrol sahibi olmaya devam etmiyorsa söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır.
Şirket, bir finansal varlığın mülkiyetinden kaynaklanan bütün risk ve yararları önemli ölçüde elinde bulundurmaya devam etmesi durumunda, ilgili finansal varlığı finansal durum tablosuna kayıtlara almaya devam eder.
Şirket, bir finansal yükümlülük sadece ve sadece, ilgili yükümlülüğe ilişkin borç ortadan kalktığı veya iptal edildiği zaman finansal durum tablosundan çıkarır. Ayrıca, mevcut bir finansal yükümlülüğün koşullarında veya nakit akışlarında önemli bir değişiklik yapılması durumunda da Şirket bir finansal yükümlülüğü finansal durum tablosundan çıkarır. Bunun yerine, değiştirilmiş şartlara dayanarak gerçeğe uygun değeri üzerinden yeni bir finansal yükümlülük muhasebeleştirilmesini gerektirir.
Finansal yükümlülüğün kayıtlarından çıkartılmasında, defter değeri ile bu yükümlülüğe ilişkin olarak ödenen tutar (devredilen her türlü nakit dışı varlık veya üstlenilen her türlü yükümlülük de dâhil) arasındaki fark, kar veya zarar olarak finansal tablolara alınır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, finansal varlık ve yükümlülüklerini, sadece ve sadece netleştirme için yasal bir hakkı olduğunda ve işlemi net bazda gerçekleştirmek veya varlığın gerçekleşmesi ile yükümlülüğün yerine getirilmesini eş zamanlı yapma niyetinin bulunması durumunda netleştirmekte ve net tutarı finansal tablolarında göstermektedir.
Adi hisse senetleri ihracı ile doğrudan ilişkilendirilebilen ek maliyetler, varsa vergi etkisi düşüldükten sonra özkaynaklarda azalış olarak muhasebeleştirir. Özkaynak işlemlerinden kaynaklanan işlem maliyetlerine ilişkin gelir vergileri, TMS 12 uyarınca muhasebeleştirilir.
Şirket aşağıda belirtilenler için beklenen kredi zararları için zarar karşılığı muhasebeleştirmektedir:
Şirket, ticari alacaklar ve sözleşme varlıklarına ilişkin değer düşüklüğünün hesaplanmasında ömür boyu BKZ'leri seçmiştir.
Bir finansal varlığın kredi riskinin ilk muhasebeleştirilmesinden itibaren önemli ölçüde artmış olup olmadığının belirlenmesinde ve BKZ'larının tahmin edilmesinde, Şirket beklenen erken ödemelerin etkileri dahil beklenen kredi zararlarının tahminiyle ilgili olan ve aşırı maliyet veya çabaya katlanılmadan elde edilebilen makul ve desteklenebilir bilgiyi dikkate alır. Bu bilgiler, Şirket'in geçmiş kredi zararı tecrübelerini dayanan ve ileriye dönük bilgiler içeren nicel ve nitel bilgi ve analizleri içerir.
Şirket, bir finansal varlık üzerindeki kredi riskinin, vadesinin 30 gün geçmesi durumunda önemli ölçüde arttığını varsaymaktadır.
Şirket, bir finansal varlığı aşağıdaki durumlarda temerrüde düşmüş olarak dikkate alır:
Ömür boyu BKZ'lar finansal aracın beklenen ömrü boyunca gerçekleşmesi muhtemel tüm temerrüt durumlarından kaynaklanan beklenen kredi zararlarıdır.
BKZ'larının ölçüleceği azami süre, Şirket'in kredi riskine maruz kaldığı azami sözleşme süresidir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Finansal araçlar ve sözleşme varlıkları (devamı)
BKZ'lar finansal aracın beklenen ömrü boyunca kredi zararlarının olasılıklarına göre ağırlıklandırılmış bir tahminidir. Diğer bir ifadeyle tüm nakit açıklarının bugünkü değeri üzerinden ölçülen kredi zararlarıdır (örneğin, sözleşmeye istinaden işletmeye yapılan nakit girişleri ile işletmenin tahsil etmeyi beklediği nakit akışları arasındaki farktır).
Nakit açığı, sözleşmeye göre işletmeye yapılması gereken nakit akışları ile işletmenin almayı beklediği nakit akışları arasındaki farktır. Beklenen kredi zararlarında ödemelerin tutarı ve zamanlaması dikkate alındığından, işletmenin ödemenin tamamını, sözleşmede belirlenen vadeden geç almayı beklemesi durumunda dahi bir kredi zararı oluşur.
BKZ'lar finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilir.
Her raporlama dönemi sonunda, Şirket itfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıkların değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını değerlendirir. Bir finansal varlığın gelecekteki tahmini nakit akışlarını olumsuz şekilde etkileyen bir veya birden fazla olay gerçekleştiğinde söz konusu finansal varlık kredi değer düşüklüğüne uğramıştır.
Bir finansal varlığın kredi değer düşüklüğüne uğradığının kanıtı aşağıdaki gözlemlenebilir verileri içerir:
Her raporlama döneminde, Şirket herhangi bir değer düşüklüğü belirtisi olup olmadığını belirlemek için finansal olmayan varlıklarının (stoklar ve ertelenmiş vergi varlıkları hariç) defter değerlerini gözden geçirir. Eğer böyle bir gösterge mevcutsa, varlığın geri kazanılabilir tutarı tahmin edilir.
Değer düşüklüğü testi için, varlıklar, sürekli kullanımdan, diğer varlıkların veya NYB'ların nakit girişlerinden bağımsız olarak, nakit girişi oluşturan en küçük varlık grubuna göre gruplanır. Bir işletme birleşmesinden doğan şerefiye, birleşme sinerjisinden faydalanması beklenen NYB'lere veya NYB gruplarına tahsis edilir.
Bir varlığın veya NYB'lerin geri kazanılabilir tutarı, kullanımdaki değerinden yüksek olanı ve GUD'i daha düşük maliyetlerle satılmasıdır. Kullanım değeri, paranın zaman değeri ve varlığa veya NYB'ye özgü risklerin mevcut piyasa değerlendirmelerini yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılarak bugünkü değerine indirilen tahmini gelecekteki nakit akışlarına dayanmaktadır.
Bir varlığın veya NYB'nin geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olması durumunda, söz konusu varlığın veya NYB'nin defter değeri geri kazanılabilir tutarına indirgenir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Değer düşüklüğü zararları kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer varlıklar için değer düşüklüğü zararı, ancak değer düşüklüğünün tespit edilmemesi durumunda, değer düşüklüğü veya itfa payları düşüldükten sonra, varlığın defter değerinin, belirlenmiş olan defter değerinin üzerine çıkmaması durumunda tersine çevrilir.
Şirket yönetimi, geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir hukuki veya zımni yükümlülüğün bulunduğu, bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkmasının muhtemel olduğu ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir biçimde tahmin edilebildiği durumlarda, ilişikteki finansal tablolarda söz konusu yükümlülük tutarı kadar karşılık ayırmaktadır.
Koşullu borçlar, ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalinin muhtemel hale gelip gelmediğinin tespiti amacıyla sürekli olarak değerlendirmeye tabi tutulur. Ekonomik fayda içeren kaynakların işletmeden çıkma ihtimalinin uzak olduğu durumlar hariç, finansal tablo dipnotlarında açıklanır. Ekonomik faydanın işletmeye gireceğinin muhtemel hale gelmesi halinde, koşullu varlıkla ilgili olarak finansal tablo dipnotlarında açıklama yapılır. Ekonomik faydanın işletmeye gireceğinin kesine yakın hale gelmesi durumunda ise, söz konusu varlık ve bununla ilgili gelir değişikliğinin olduğu tarihte finansal tablolara alınır.
Şirket, sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama sözleşmesi olup olmadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda bu sözleşme, bir kiralama sözleşmesidir ya da bir kiralama işlemi içerir. Bir sözleşmenin tanımlanmış bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için Şirket, TFRS 16'daki kiralama tanımını kullanmaktadır.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya kiralama bileşeni içeren sözleşmede değişiklik yapıldığı tarihte, Şirket, kiralama bileşeninin nispi tek başına fiyatını ve kiralama niteliği taşımayan bileşenlerin toplam tek başına fiyatını esas alarak her bir kiralama bileşenine dağıtmaktadır. Şirket, kiralama niteliği taşımayan bileşenleri kiralama bileşenlerinden ayırmamayı, bunun yerine her bir kiralama bileşenini ve onunla ilişkili kiralama niteliği taşımayan bileşenleri tek bir kiralama bileşeni olarak muhasebeleştirmeyi tercih etmiştir.
Şirket, kiralamanın fiilen başladığı tarihte finansal tablolarına kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü yansıtmıştır. Kullanım hakkı varlığının maliyeti yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı, kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar ile tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetleri ve varlığın sökülmesi ve taşınmasıyla, yerleştirildiği alanın restore edilmesiyle ya da dayanak varlığın kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak ileride katlanılması öngörülen tahmini maliyetlerden oluşmaktadır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Kiralama işleminin, dayanak varlığın mülkiyetini kiralama süresi sonunda kiracıya devretmesi veya kullanım hakkı varlığı maliyetinin, kiracının bir satın alma opsiyonunu kullanacağını göstermesi durumunda, kullanım hakkı varlığı kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutulur. Diğer durumlarda kullanım hakkı varlığı, kiralamanın fiilen başladığı tarihten başlamak üzere, söz konusu varlığın yararlı ömrü veya kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Ek olarak, kullanım hakkı varlığının değeri periyodik olarak varsa değer düşüklüğü zararları da düşülmek suretiyle azaltılır ve kiralama yükümlülüğünün yeniden ölçümü doğrultusunda düzeltilir.
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğü o tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçülür. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak iskonto edilir. Bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Şirket'in alternatif borçlanma faiz oranı kullanılır.
Şirket, alternatif borçlanma faiz oranını, çeşitli dış finansman kaynaklarından kullanacağı borçlar için ödeyeceği faiz oranlarını dikkate alarak belirlemektedir ve kira şartlarını ve kiralanan varlığın türünü yansıtacak şekilde bazı düzeltmeler yapmaktadır.
Kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
– Sabit ödemeler (özü itibarıyla sabit ödemeler dâhil);
– İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri;
– Kalıntı değer taahhütleri kapsamında kiracı tarafından ödenmesi beklenen tutarlar;
– Satın alma opsiyonunun kullanılacağından makul ölçüde emin olunması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve kiralama süresinin Şirket'in kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.
Kira yükümlülüğü, kira ödemelerinin bir iskonto oranı ile indirgenmesiyle ölçülür. Gelecekteki kira ödemelerinin belirlenmesinde kullanılan bir endeks veya oranda meydana gelen bir değişiklik sonucunda bu ödemelerde bir değişiklik olması ve kalıntı değer taahhüdü kapsamında ödenmesi beklenen tutarlarda bir değişiklik olması durumlarında Şirket yenileme, sonlandırma ve satın alma opsiyonlarını değerlendirir.
Kira yükümlülüğünün yeniden ölçülmesi durumunda, yeni bulunan borç tutarına göre kullanım hakkı varlığında bir düzeltme olarak finansal tablolara yansıtılır. Ancak, kullanım hakkı varlığının defter değerinin sıfıra inmiş olması ve kira yükümlülüğünün ölçümünde daha fazla azalmanın mevcut olması durumunda, kalan yeniden ölçüm tutarı kâr veya zarara yansıtılır.
Şirket, kiralama süresi 12 ay veya daha az olan kısa süreli gayrimenkulleri ve araçları dahil olmak üzere düşük değerli varlıkların kiralamaları için kullanım hakkı varlıklarını ve kiralama işlemlerinden borçlarını finansal tablolarına yansıtmamayı tercih etmiştir. Şirket, bu kiralamalarla ilişkili kira ödemelerini, kiralama süresi boyunca doğrusal olarak gider olarak finansal tablolara yansıtmıştır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, sözleşmenin başlangıcında veya kiralama bileşeni içeren sözleşmedeki değişiklik yapıldığında, bir kiralama bileşeni ile bir veya daha fazla ilave kiralama bileşeni veya kiralama niteliği taşımayan bileşen içeren bir sözleşme için, sözleşmede yer alan bedeli nispi tek başına fiyatı esas alarak dağıtır.
Şirket kiraya veren konumunda olduğunda, kiralamaların her birini faaliyet kiralaması ya da finansal kiralama olarak sınıflandırır.
Her bir kiralama sözleşmesini sınıflandırmak için, Şirket, kiralama sözleşmesinin esas olarak ilgili varlığın mülkiyetinden kaynaklanan tüm riskleri ve getirileri önemli ölçüde devredip devretmediğine dair genel bir değerlendirme yapar. Risk ve getirileri devrettiği durumda, kiralama bir finansal kiralamadır; aksi durum söz konusuysa o zaman bir faaliyet kiralamasıdır. Bu değerlendirmenin bir parçası olarak, Şirket, kiralama süresinin dayanak varlığın ekonomik ömrünün büyük bir kısmını kapsayıp kapsamadığı gibi bazı diğer göstergeleri dikkate almaktadır.
Şirket, bir ara kiraya veren olduğunda, ana kiralamaya ve alt kiralamaya ayrı ayrı dikkate alır. Bir alt kiralamanın kira sınıflamasını, temel varlığa atıfta bulunarak değil, kira sözleşmesinden doğan kullanım hakkı varlığına atıfta bulunarak değerlendirir. Bir kira sözleşmesi, Şirket'in yukarıda açıklanan muafiyeti uyguladığı kısa süreli bir kiralama ise, alt kiralamayı faaliyet kiralaması olarak sınıflandırır.
Kiralama bir kiralama bileşeni ile bir veya daha fazla ilave kiralama bileşeni veya kiralama niteliği taşımayan bileşenleri içeriyorsa, Şirket sözleşmede yer alan bedeli TFRS 15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat'ı uygulayarak dağıtır.
Şirket, net kiralama yatırımına TFRS 9'da yer alan finansal tablo dışı bırakma ve değer düşüklüğü hükümlerini uygulamaktadır. Şirket, brüt kiralama yatırımının hesaplanmasında kullanılan tahmini taahhüt edilmemiş kalıntı değerleri düzenli olarak gözden geçirir.
Şirket, kendisine ait ekipmanların bir kısmını kiraya vermektedir. Şirket, bu kiralama işlemlerini faaliyet kiralaması olarak sınıflandırmıştır. Şirket, faaliyet kiralamalarından elde ettiği kira ödemelerini doğrusal olarak 'diğer gelirin bir parçası olarak finansal tablolarına yansıtmaktadır.
Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığında taraf, Şirket ile ilişkili sayılır:
(a) Söz konusu tarafın, doğrudan ya da dolaylı olarak bir veya birden fazla aracı yoluyla:
(i) İşletmeyi kontrol etmesi, işletme tarafından kontrol edilmesi ya da işletme ile ortak kontrol altında bulunması (ana ortaklıklar, bağlı ortaklıklar ve aynı iş dalındaki bağlı ortaklıklar dahil olmak üzere);
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
(f) Tarafın; kontrol edilen, ortak kontrol edilen ya da önemli etki altında veya (d) ya da (e)'de bahsedilen herhangi bir bireyin doğrudan ya da dolaylı olarak önemli oy hakkına sahip olduğu bir işletme olması;
(g) Tarafın, işletmenin ya da işletme ile ilişkili taraf olan bir işletmenin çalışanlarına işten ayrılma sonrasında sağlanan fayda planları olması gerekir.
İlişkili taraflarla yapılan işlem ilişkili taraflar arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.
Olağan faaliyetler nedeniyle ilişkili taraflarla bazı iş ilişkilerine girilebilir.
Pay Başına Kazanç Pay başına kazanç, net karın ilgili yıl içinde mevcut hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir. Şirketler mevcut hissedarlara birikmiş karlardan ve izin verilen yedeklerden hisseleri oranında hisse dağıtarak ("bedelsiz hisseler") sermayelerini artırabilir.
Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla pay başına kazanç hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, hisselerin bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle hesaplanı (Dipnot: 23)
Nakit akış tablosunda döneme ilişkin nakit akışları işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır. İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları, Şirket'in faaliyet alanına giren konulardan kaynaklanan nakit akışlarını gösterir.
Şirket, işletme faaliyetlerine ilişkin nakit akışlarını, net kar/zararın gayri nakdi işlemlerin geçmiş ya da gelecek işlemlerle ilgili nakit giriş ve çıkışları tahakkuklarının veya ertelemelerinin ve yatırım veya finansman ile ilgili nakit akışlarına ilişkin gelir veya gider kalemlerinin etkilerine göre düzeltildiği dolaylı yönteme göre gösterir.
Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Şirket'in finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir. Nakit ve nakit benzeri değerler, kasa ve bankalardaki üç aydan kısa vadeli mevduat, oluştuğu tarihte vadesi üç ayı geçmeyen ve değer kaybetme riski bulunmayan kısa vadeli yüksek likiditeye sahip yatırımları ifade etmektedir.
Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Şirket'in yatırım faaliyetlerinde (sabit yatırımlar ve finansal yatırımlar) kullandığı ve elde ettiği nakit akışlarını gösterir.
Raporlama tarihi itibarıyla yayımlanmış fakat henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmasına izin verilmekle birlikte Şirket tarafından erken uygulanmayan bazı yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir.
Bu değişiklik muhasebe politikalarının açıklanmasında işletmelerin önemliliği (materiality) esas almalarını gerektirmektedir.
TMS 1'de yapılan bu değişiklik 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya izin verilmektedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Bu değişiklikle "muhasebe tahminlerindeki değişiklik" tanımı yerine "muhasebe tahmini" tanımına yer verilerek, tahminlere ilişkin örnek ve açıklayıcı paragraflar ilâve edilmiş, ayrıca tahminlerin ileriye yönelik uygulanması ile hataların geçmişe dönük düzeltilmesi hususları ve bu kavramlar arasındaki farklar netleştirilmiştir.
TMS 8'de yapılan bu değişiklikler, 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.
Bu değişiklikler ile bir varlık ya da yükümlülüğün ilk defa finansal tablolara yansıtılmasına ilişkin muafiyetin varlık ile yükümlülüğün ilk kayda alındığı sırada eşit tutarlarda vergiye tabi ve indirilebilir geçici farkların oluştuğu işlemlerde geçerli olmadığı hususuna açıklık getirilmiştir.
TMS 12'de yapılan bu değişiklikler, 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.
Bu değişiklikler, İkinci sütun gelir vergisiyle ilgili ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerine ilişkin gerekliliklere geçici bir istisna sağlamaktadır.
TMS 12'de yapılan bu değişiklik, 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde geçerlidir.
Şirket henüz yürürlüğe girmemiş aşağıdaki standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen aşağıdaki değişiklik ve yorumları henüz uygulamamıştır:
TFRS 17, sigorta yükümlülüklerinin mevcut bir karşılama değerinde ölçülmesini gerektirir ve tüm sigorta sözleşmeleri için daha düzenli bir ölçüm ve sunum yaklaşımı sağlar. Bu gereklilikler sigorta sözleşmelerinde tutarlı, ilkeye dayalı bir muhasebeleştirmeye ulaşmak için tasarlanmıştır. TFRS 17, sigorta ve reasürans ile emeklilik şirketleri için 1 yıl ertelenmiş olup 1 Ocak 2024 itibarıyla TFRS 4 Sigorta Sözleşmelerinin yerini alacaktır.
TFRS 17'de uygulama maliyetlerini azaltmak, sonuçların açıklanmasını ve geçişi kolaylaştırmak amacıyla değişiklikler yapılmıştır.
Ayrıca, karşılaştırmalı bilgilere ilişkin değişiklik ile TFRS 7 ve TFRS 9'u aynı anda ilk uygulayan şirketlere finansal varlıklarına ilişkin karşılaştırmalı bilgileri sunarken o finansal varlığa daha önce TFRS 9'un sınıflandırma ve ölçüm gereklilikleri uygulanmış gibi sunmasına izin verilmektedir.
Değişiklikler TFRS 17 ilk uygulandığında uygulanacaktır.
TFRS 17'nin yürürlük tarihinin sigorta ve reasürans ile emeklilik şirketleri için 1 Ocak 2024'e ertelenmesiyle bu şirketlere sağlanan TFRS 9'un uygulanmasına ilişkin geçici muafiyet süresinin sona erme tarihi de 1 Ocak 2024 olarak revize edilmiştir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Bu değişikliklerin amacı finansal durum tablosunda yer alan ve belirli bir vadesi bulunmayan borç ve diğer yükümlülüklerin kısa vadeli mi (bir yıl içerisinde ödenmesi beklenen) yoksa uzun vadeli mi olarak sınıflandırılması gerektiği ile ilgili şirketlerin karar verme sürecine yardımcı olmak suretiyle standardın gerekliliklerinin tutarlı olarak uygulanmasını sağlamaktır.
TMS 1'de yapılan bu değişiklikler, bir yıl ertelenerek 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.
TFRS 16'daki bu değişiklikler, bir satıcı-kiracının, satış olarak muhasebeleştirilmek üzere TFRS 15'teki gereklilikleri karşılayan satış ve geri kirala işlemlerini sonradan nasıl ölçtüğünü açıklamaktadır.
TFRS 16'da yapılan bu değişiklikler, 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.
TMS 1'deki değişiklikler, bir işletmenin raporlama döneminden sonraki on iki ay içinde sağlaması gereken koşulların bir yükümlülüğün sınıflandırılmasını nasıl etkilediğini açıklamaktadır.
TMS 1'de yapılan bu değişiklikler, 1 Ocak 2024 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Şirket'in konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.
TMS 7 ve TFRS 7 'deki tedarikçi finansman anlaşmalarına ilişkin değişiklikler;1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu değişiklikler tedarikçi finansman anlaşmalarının ve işletmelerin yükümlülükleri, nakit akışları ve likidite risklerinin üzerindeki etkilerine dair şeffaflığı arttırmak için açıklama yapılmasını gerektirir.
Açıklama gereklilikleri, UMSK (Uluslararası Muhasebe Standartları Kurumu)'nun, yatırımcıların, bazı şirketlerin tedarikçi finansmanı anlaşmalarının yeterince açık olmadığı ve yatırımcıların analizini engellediği yönündeki endişelerine verdiği yanıttır.
Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Şirket'in konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.
TSRS 1, bir işletmenin sürdürülebilirlikle ilgili riskleri ve fırsatları hakkında, genel amaçlı finansal raporların birincil kullanıcılarının işletmeye kaynak sağlama ile ilgili karar vermelerinde faydalı olacak bilgileri açıklamasını zorunlu kılmak amacıyla sürdürülebilirlikle ilgili finansal açıklamalara ilişkin genel gereklilikleri belirler.
Bu standardın uygulanması, KGK'nın 5 Ocak 2024 tarihli ve 2024-5 sayılı duyurusunda yer alan işletmelerden ilgili kriterleri sağlayanlar ile kriterlere bakılmaksızın bankalar için 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde zorunludur. Diğer işletmeler gönüllülük esasına göre TSRS standartlarına uygun raporlama yapabilirler.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
TSRS 2, genel amaçlı finansal raporların birincil kullanıcılarına işletmeye kaynak sağlama ile ilgili kararlarında faydalı olacak iklim ile ilgili risk ve fırsatların tanımlanması, ölçülmesi ve açıklanması ile ilgili gereklilikleri ortaya koymaktadır. Bu standardın uygulanması, KGK'nın 5 Ocak 2024 tarihli ve 2024-5 sayılı duyurusunda yer alan işletmelerden ilgili kriterleri sağlayanlar ile kriterlere bakılmaksızın bankalar için 1 Ocak 2024 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde zorunludur. Diğer işletmeler gönüllülük esasına göre TSRS standartlarına uygun raporlama yapabilirler.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.
Finansal tabloların hazırlanması, raporlama tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, koşullu varlıkların ve borçların açıklanmasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Bu tahmin ve varsayımlar, Şirket yönetiminin mevcut olaylar ve işlemlere ilişkin en iyi bilgilerine dayanmasına rağmen, fiili sonuçlar varsayımlardan farklılık gösterebilir. Gelecek finansal raporlama döneminde, varlık ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinde önemli düzeltmelere neden olabilecek tahmin ve varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:
Dipnot 2.2'de belirtilen muhasebe politikası gereğince, Şirket bilanço tarihleri itibarıyla varlıkların yararlı ömürlerini yönetimin en iyi tahmin yöntemine göre belirlemekte ve bu ömürleri her raporlama döneminde yeniden gözden geçirmektedir.
Arsalar ve makine, tesis ve ekipmanların yeniden değerlenmesi
Arsalar ve tesis, makine ve ekipmanlar bağımsız profesyonel, Sermaye Piyasası Kurulu ("SPK") nezdinde lisanslı bir gayrimenkul değerleme şirketi tarafından arsalar için, en son 31 Aralık 2020 ve makine tesis ve ekipmanlar için ise en son 31 Aralık 2021 tarihleri itibarıyla yapılan değerleme çalışmalarında tespit edilen gerçeğe uygun değerlerinden finansal tablolara yansıtılmıştır. Yeniden değerleme çalışmalarının sıklığı, yeniden değerlemesi yapılan maddi duran varlıkların defter değerlerinin ilgili raporlama dönemi sonu itibarıyla gerçeğe uygun değerlerinden önemli ölçüde farklı olmadığından emin olacak şekilde belirlenir. Yeniden değerleme çalışmalarının yapılma sıklığı maddi duran varlık kalemlerinin gerçeğe uygun değerlerindeki değişime bağlıdır. Yeniden değerlenen bir varlığın geçeğe uygun değerinin defter değerinden önemli ölçüde farklı olduğu düşünülen durumlarda, yeniden değerleme çalışmasının tekrarlanması gerekmektedir ve bu çalışma aynı tarih itibarıyla yeniden değerlenen varlığın bulunduğu varlık sınıfının tamamı için yapılmaktadır.
Öte yandan gerçeğe uygun değer değişimleri önemsiz olan maddi duran varlıklar için yeniden değerleme çalışmalarının tekrarlanması gerekli görülmemektedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Arsalar ve makine, tesis ve ekipmanların yeniden değerlenmesi(devamı)
Gerçeğe uygun değer hesaplamalarında yönetimin en iyi tahminlerine dayanan aşağıdaki gibi değerleme yöntemleri kullanılmıştır:
Alım/satım işlemlerinin gerçekleşmesi esnasında oluşabilecek değerler, bu değerlerden farklılık gösterebilir.
Şirket'in çeşitli muhasebe politikaları ve açıklamaları hem finansal hem de finansal olmayan varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin belirlenmesini gerektirmektedir.
Bir varlığın veya yükümlülüğün gerçeğe uygun değerini ölçerken Şirket olabildiğince pazarda gözlemlenebilir bilgileri kullanır. Gerçeğe uygun değerlemeler aşağıda belirtilen değerleme tekniklerinde kullanılan bilgilere dayanarak belirlenen gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisindeki değişik seviyelere sınıflanmaktadır.
Seviye 1: Özdeş varlıklar veya borçlar için aktif piyasalardaki kayıtlı (düzeltilmemiş) fiyatla;
Seviye 2: Seviye 1'de yer alan kayıtlı fiyatlar dışında kalan ve varlıklar veya borçlar açısından doğrudan (fiyatlar aracılığıyla) veya dolaylı olarak (fiyatlardan türetilmek suretiyle) gözlemlenebilir nitelikteki veriler; ve
Seviye 3: Varlık veya borçlara ilişkin olarak gözlemlenebilir piyasa verilerine dayanmayan veriler (gözlemlenebilir nitelikte olmayan veriler).
Şayet bir varlığın veya yükümlülüğün gerçeğe uygun değerini ölçmek için kullanılan bilgiler gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisinin farklı bir seviyesine sınıflandırılabiliyorsa bu gerçeğe uygun değerleme bütün ölçüm için önemli olan en küçük bilginin dahil olduğu gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisinin aynı seviyesine sınıflandırılır.
Şirket gerçeğe uygun değerleme hiyerarşisindeki seviyeler arasındaki transferleri değişikliğin meydana geldiği raporlama döneminin sonunda muhasebeleştirmektedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, ilişkili taraflarla olan bakiyeler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 Kısa vadeli |
31 Aralık 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kısa vadeli | |||||
| Ticari | Ticari | Ticari | Ticari | ||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Alacaklar | Borçlar | Alacaklar | Borçlar | |
| Straton Maden Yatırımları ve İşletmeciliği A.Ş (*) |
3.988.903 | - | 2.169.456 | - | |
| Global Yatırım Holding A.Ş. (**) | - | 2.772.748 | - | 964.136 | |
| 3.988.903 | 2.772.748 | 2.169.456 | 964.136 |
(*) 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Straton Maden Yatırımları ve İşletmeciliği A.Ş'den olan alacaklar gaz satışına ilişkin teminatsız ticari alacaklardan oluşmaktadır.
(**) Global Yatırım Holding'e olan ticari borç, ortak kullanım giderlerinden (Danışmanlık, bilgi işlem, elektrik, güvenlik, temizlik, ısıtma, mutfak, su gideri gibi giderlerden) oluşmaktadır.
Şirket'in, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibariyla ilişkili taraflarla ticari olmayan borç ve alacağı bulunmamaktadır.
Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren döneme ait ilişkili taraflarla yaptığı işlemler sonucunda oluşan gelir ve giderler aşağıda özetlenmiştir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kira geliri/(gideri) |
Faiz gideri | Faiz geliri | Doğalgaz satış geliri |
Vade Farkı Geliri |
Diğer |
| (1.127.272) | (820.399) | 3.399.908 | - | - | (13.858.816) |
| - | - | 237.089 | 22.952.002 | - | - |
| - | 99.621 | - | - | - | |
| - | - | 389.599 | - | - | - |
| (1.127.272) | (820.399) | 4.126.217 | 22.952.002 | - | (13.858.816) |
| Kira geliri/(gideri) |
Faiz gideri | Faiz geliri | Doğalgaz satış geliri |
Vade Farkı Geliri |
Diğer |
| (1.054.639) | (3.570.998) | 221.566 | - | - | (7.442.721) |
| - | - | 108.035 | 29.946.807 | 18.683 | - |
| - | - | - | - | - | (512.978) |
| - | - | 63.222 | - | - | - |
| (1.054.639) | (3.570.998) | 392.823 | 18.683 | (7.955.699) | |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 29.946.807 |
(*) Ortak kullanım giderleri, danışmanlık giderleri ve ofis kira giderlerinden oluşmaktadır.
(**) Şirket, grup şirketlerinden Straton Maden Yatırımları ve İşletmeciliği A.Ş.("Straton Madencilik")'ye CNG satışı yapmakta olup, buna ilişkin doğal gaz satış geliri kaydetmektedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket üst düzey yönetim kadrosu Yönetim Kurulu Başkan ve üyeleri, genel müdür ve direktörlerden oluşmaktadır. Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar ise ücret, prim ve sağlık sigortası gibi faydaları içermektedir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren hesap dönemlerinde üst düzey yöneticilere ve yönetim kuruluna sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Maaşlar, huzur hakları ve diğer yan haklar | 28.471.409 | 27.913.635 |
| 28.471.409 | 27.913.635 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzerleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kasa | 145.356 | 186.376 |
| Banka | 164.130.147 | 489.400.902 |
| Vadesiz mevduat | 2.145.147 | 11.632.022 |
| Vadeli mevduat | 161.985.000 | 477.768.880 |
| Diğer nakit ve nakti benzerleri (*) | 77.594.984 | 104.624.333 |
| 241.870.487 | 594.211.611 | |
| DBS Alacakları (**) | (146.021) | (6.055.780) |
| Nakit akış tablosuna baz tutarlar | 241.724.466 | 588.155.831 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Şirket'in 2 Ocak 2024 vadeli %40,00 faiz oranlı 145.765.000TL, %35,00 faiz oranlı 15.250.000 TL ve %6,50 faiz oranlı 970.000 TL olmak üzere toplamda 161.985.000 TL mevduatı bulunmaktadır. (31 Aralık 2022: 477.768.880 TL).
(*) Şirket'in 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla diğer nakit ve nakit benzerleri Doğrudan Borçlandırma Sistemi (DBS) alacaklarını içermektedir ve ortalama vadesi 30-60 gün aralığındadır (31 Aralık 2022: 30-60 gün).
(**) Şirket'in 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 146.021 TL tutarında bloke mevduatı bulunmaktadır (31 Aralık 2022:6.055.780 TL). Şirket'in bloke mevduatları DBS'li banka hesaplarından oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla stoklar aşağıdaki kalemlerden oluşmaktadır:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 22.857.307 | 19.797.801 |
| Ticari mallar | 13.717.677 | 43.170.676 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı (-) | (27.600) | (45.477) |
| 36.547.384 | 62.923.000 | |
| Stok Değer Düşüklüğü Karşılığı | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| 1 Ocak Bakiyesi | 45.777 | 74.705 |
| Parasal kayıp/kazanç | (18.177) | (29.228) |
| 31 Aralık Bakiyesi | 27.600 | 45.477 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
İlk madde ve malzeme stoklarının önemli bir kısmı doğal gaz dağıtımı ve müşteri kurulum faaliyetlerinde kullanılmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla stoklar üzerinde sigorta bulunmamaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla stoklar üzerinde teminat, rehin ve ipotek bulunmamaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, kısa vadeli ticari alacaklar aşağıdaki gibidir:
| Kısa Vadeli Ticari Alacaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 523.911.929 | 971.247.992 |
| Gelir tahakkukları | 38.444.126 | 20.611.668 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Dipnot: 3) | 3.988.903 | 2.169.456 |
| Beklenen kredi zararı karşılığı (-) | (8.854.466) | (12.050.468) |
| 557.490.492 | 981.978.648 | |
| Beklenen Kredi Zararı Karşılığı | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| 1 Ocak Bakiyesi | 12.050.468 | 19.497.300 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 1.611.877 | 186.286 |
| Parasal kayıp/kazanç | (4.807.879) | (7.633.118) |
| 31 Aralık Bakiyesi | 8.854.466 | 12.050.468 |
Ticari alacaklar için ortalama vade 40 gündür (31 Aralık 2022: 35 gündür).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, kredi değer düşüklüğü bulunan toplam alacak tutarı 8.854.466 TL'dir (31 Aralık 2022:12.050.468 TL).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, 38.444.126 TL tutarındaki gelir tahakkukları CNG satışı tamamlanmış ancak henüz fatura edilmemiş alacaklara ilişkin kayıtlara alınan gelir tahakkuklarından oluşmaktadır (31 Aralık 2022: 20.611.668 TL).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, ticari alacaklar içerisinde yer alan alınan çek tutarı 879.040 TL'dir. (31 Aralık 2022: 7.009.181 TL).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla vade farklarından kaynaklanan ticari alacak tutarı 879.701 TL'dir (31 Aralık 2022: 365.931 TL).
31 Aralık 2023 itibarıyla teminat ile güvence altına alınmış ticari alacak bakiyesi 85.265.606 TL'dir. (31 Aralık 2022: 265.480.274 TL). Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların teminat ile güvence altına alınmış kısmına ait bakiye 8.076.863 TL'dir (31 Aralık 2022: 17.952.720 TL'dir).
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, kısa vadeli ticari borçlar aşağıdaki gibidir:
| Kısa Vadeli Ticari Borçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Ticari borçlar (*) | 358.753.234 | 636.886.309 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar (Dipnot:3) | 2.772.748 | 964.136 |
| 361.525.982 | 637.850.445 |
(*) 31 Aralık 2023 itibarıyla ticari borçlar içindeki gider tahakkukları tutarı 1.611.509 TL'dir (31 Aralık 2022: 3.120.514 TL).
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ticari borçların ortalama vadesi 45 gündür (31 Aralık 2022: 42 gündür).
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, kısa vadeli diğer alacaklar aşağıdaki gibidir:
| Kısa Vadeli Diğer Alacaklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Verilen depozito ve teminatlar | 2.504.330 | 16.679.824 |
| Vergi dairesinden KDV alacakları | - | 394.666 |
| Diğer çeşitli alacaklar | 3.604.356 | 728.496 |
| 6.108.686 | 17.802.986 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, kısa vadeli diğer borçlar aşağıdaki gibidir:
| Kısa Vadeli Diğer Borçlar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Ödenecek vergiler | 25.683.469 | 15.127.663 |
| Alınan depozito ve teminatlar | 897.247 | 290.154 |
| Diğer | 646.207 | - |
| 27.226.923 | 15.417.817 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, peşin ödenmiş giderleri aşağıdaki gibidir:
| Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Peşin ödenmiş damga vergisi (*) | 20.800.604 | 25.218.255 |
| Verilen sipariş avansları | 19.350.506 | 14.023.228 |
| Peşin ödenmiş sigorta giderleri | 7.815.044 | 3.798.680 |
| Peşin ödenmiş kiralar | - | 696.520 |
| Diğer peşin ödenmiş giderler | 468.485 | 1.069.516 |
| 48.434.639 | 44.806.199 |
| Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Peşin ödenmiş kiralar | 1.240.708 | 4.938 |
| Sabit kıymet alımı için verilen avanslar | - | 12.061.124 |
| Diğer | 2.997 | - |
| 1.243.705 | 12.066.062 |
(*) Peşin ödenmiş damga vergileri müşteri ve tedarikçilerle yapılan anlaşmalardan oluşan peşin ödenmiş damga vergisi giderlerinden oluşmaktadır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihlerinde sona eren dönemlere ait maddi duran varlıkların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| Arazi ve | Yer altı ve yerüstü |
Makine, tesis ve | Diğer maddi | Özel | Yapılmakta | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | arsalar(*) | düzenleri | Binalar | ekipmanlar (**) | Taşıtlar | Demirbaşlar | duran varlıklar | maliyetler | olan yatırımlar | Toplam |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış | ||||||||||
| bakiyesi | 67.143.076 | 14.180.820 | 49.503.009 | 1.328.677.322 | 242.179.766 | 558.076.662 | 18.252 | 120.816.610 | - | 2.380.595.516 |
| Alımlar | - | 142.941 | - | 132.748.795 | 94.868.768 | 15.161.591 | - | 364.746 | 133.807.074 | 377.093.915 |
| Çıkışlar | (327.750) | (3.436.418) | (10.150.609) | (34.889.596) | (7.482.312) | 2.196.209 | - | (6.432.489) | - | (60.522.965) |
| Transferler | 23.965.275 | 3.174.263 | 55.845.948 | 11.670.255 | - | 32.123.290 | - | - | (126.779.030) | - |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi |
90.780.601 | 14.061.606 | 95.198.347 | 1.438.206.775 | 329.566.223 | 607.557.753 | 18.252 | 114.748.867 | 7.028.043 | 2.697.166.467 |
| Birikmiş Amortismanlar | ||||||||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi |
- | (10.235.454) | (17.318.085) | (86.364.935) | (151.581.197) | (212.160.821) | (18.252) | (88.222.474) | - | (565.901.217) |
| Dönem gideri | - | (157.203) | (1.327.097) | (98.842.085) | (40.543.592) | (48.199.299) | - | (7.334.397) | - | (196.403.673) |
| Çıkışlar | - | 452.624 | 3.318.926 | 4.394.882 | 5.488.269 | 2.196.209 | - | - | - | 15.850.910 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi |
- | (9.940.032) | (15.326.256) | (180.812.138) | (186.636.520) | (258.163.911) | (18.252) | (95.556.871) | - | (746.453.981) |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla net defter değeri |
67.143.076 | 3.945.366 | 32.184.924 | 1.242.312.387 | 90.598.569 | 345.915.841 | - | 32.594.136 | - | 1.814.694.299 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış bakiyesi |
90.780.601 | 4.121.573 | 79.872.091 | 1.257.394.637 | 142.929.703 | 349.393.842 | - | 19.191.996 | 7.028.043 | 1.950.712.486 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, maddi duran varlıklar üzerindeki sigorta tutarı 2.109.860.768 TL'dir (31 Aralık 2022: 2.073.867.943 TL).
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait maddi duran varlıkların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| Arazi ve arsalar(*) |
Yer altı ve yerüstü düzenleri |
Binalar | Makine, tesis ve ekipmanlar (**) |
Taşıtlar | Demirbaşlar | Diğer maddi duran varlıklar |
Özel maliyetler |
Yapılmakta olan yatırımlar |
Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | ||||||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi Alımlar |
57.429.012 | 14.143.617 | 49.503.009 | 1.224.762.874 | 163.970.412 | 438.079.326 | 18.252 | 119.923.288 | - | 2.067.829.790 |
| 9.714.064 | 37.202 | - | 50.093.167 | 105.064.324 | 56.893.149 | - | 893.322 | - | 351.877.748 | |
| Çıkışlar | - | - | - | (11.723.337) | (26.854.970) | (533.714) | - | - | 129.182.520 | (39.112.022) |
| Transferler | - | - | 65.544.619 | - | 63.637.901 | - | - | (129.182.520) | - | |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi |
67.143.076 | 14.180.820 | 49.503.009 | 1.328.677.322 | 242.179.766 | 558.076.662 | 18.252 | 120.816.610 | - | 2.380.595.516 |
| Birikmiş Amortismanlar | ||||||||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi |
- | (9.900.049) | (16.101.721) | - | (141.603.754) | (176.117.067) | (18.252) | (73.327.711) | - | (417.068.555) |
| Dönem gideri | - | (335.404) | (1.216.364) | (86.364.935) | (20.973.994) | (36.154.945) | - | (14.894.762) | - | (159.940.404) |
| Çıkışlar | - | - | - | - | 10.996.551 | 111.190 | - | - | - | 11.107.741 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi |
- | (10.235.454) | (17.318.085) | (86.364.935) | (151.581.197) | (212.160.821) | (18.252) | (88.222.474) | - | (565.901.217) |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla net defter değeri |
57.429.012 | 4.243.568 | 33.401.288 | 1.224.762.874 | 22.366.658 | 261.962.259 | - | 46.595.577 | - | 1.650.761.235 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi |
67.143.076 | 3.945.366 | 32.184.924 | 1.242.312.387 | 90.598.569 | 345.915.841 | - | 32.594.136 | - | 1.814.694.299 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Şirket'in arsaları ile makine, tesis ve ekipmanlar gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülmektedir. Makine ve ekipmanlar için gerçeğe uygun değer, tespit tarihindeki değerinden birikmiş amortisman ve varsa birikmiş değer düşüklüğü zararının indirilmesi suretiyle bulunan tutardır.
Şirket, 31 Aralık 2021 tarihinde SPK'nın gayrimenkul değerleme şirketleri listesinde yer alan ve 11 Nisan 2019 tarihli 21/500 sayılı SPK Kararı çerçevesinde makine ve ekipmanları değerleme konusunda yetkili Aden Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş'ye makine, tesis ve ekipmanlarının piyasa değerini tespit ettirmiş olup, Aden Gayrimenkul tarafından hazırlanan 15 Şubat 2022 tarihli ve 2022-ÖZEL-119 sayılı değerleme raporunda gerçeğe uygun değerleri toplam 452.490.000 TL olarak takdir edilmiştir. Makine, tesis ve ekipmanların tarihi maliyetleri üzerinden 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla net defter değeri 172.432.018 TL olduğundan oluşan 280.057.982 TL tutarındaki artış 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yılda maddi duran varlık yeniden değerleme ve ölçüm kazançları ve ilgili vergi etkisi 56.011.596 TL olmak üzere ertelenmiş vergi gideri altında muhasebeleştirilmiştir.
Makine, tesis ve ekipmanın gerçeğe uygun değerinin tespitinde Uluslararası Değerleme Standartlarından pazar ve maliyet yaklaşımları kullanılmıştır. Ancak, değerlemeye konu varlıkların büyük bir bölümünün ikinci el piyasası oluşmadığından değerleme çalışması genelinde maliyet yaklaşımı esas alınmıştır. Maliyet yaklaşımında, varlığın değerlendirilmesinde proje bedeli, navlun, işçilik, montaj gibi maliyetlerin tümü satın alma maliyetine eklenmiş ve varlıkların tespit edilen ekonomik ömürleri çerçevesinde amortisman ayrılmak suretiyle gerçeğe uygun değerleri hesaplanmıştır. Bu varlıkların gerçeğe uygun değeri ile defter değeri arasındaki fark maddi duran varlıklar yeniden değerleme artışları adı altında "Diğer Kapsamlı Gelirler" altında sınıflandırılmaktadır. Ayrıca, bu değer artışları üzerinden hesaplanan ertelenmiş vergi giderleri de "Diğer Kapsamlı Gelirler" altında gösterilmektedir.
Şirket ilk olarak arsa ve arazilerini 31 Aralık 2016 tarihi itibarıyla, SPK tarafından lisanslanan bir değerleme şirketi olan Nova Taşınmaz Değerleme Danışmanlığı A.Ş ve Elit Gayrimenkul Değerleme A.Ş'ye Mart 2017 tarihli değerleme raporları ile gerçeğe uygun değerini tespit etmiştir. Şirket'in 31 Aralık 2019 tarihi itibarıyla arsa ve arazilerinin gerçeğe uygun değeri 8.125.342 TL'dir.
31.12.2023 tarihi itibariyle Arsalar, Makine ve ekipmanlar için değerleme yapılmamıştır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, daha sonra arsa ve arazilerinin 31 Aralık 2020 tarihi itibarıyla gerçeğe uygun değer tespitini TSKB'ye ve Aden Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş'ye yaptırmış olup, TSKB tarafından hazırlanan 22 Temmuz 2020 tarihli ve 2020C246, 2020B151, 2020C245, 2020REV348, 2020REV349 ve Aden Gayrimenkul tarafından hazırlanan 29 Aralık 2020 tarihli ve 2020-Özel-495 sayılı gayrimenkul değerleme raporlarında gerçeğe uygun değeri toplam 14.425.000 TL olarak takdir edilmiştir. Arsa ve arazilerin takdir edilen değerlerinin tespitinde, Uluslararası Değerleme Standartlarının pazar yaklaşımının emsal karşılaştırma yöntemi esas alınmıştır. Bu yöntemde, değerlemeye konu arsa ve arazilere benzer arsa ve arazilerin gerçekleşmiş veya talep edilen satış fiyatları üzerinden yapılan uyumlandırma işlemi sonucunda ulaşılan birim değerler üzerinden arsa ve arazilerin piyasa değeri hesaplanmaktadır.
Bu kapsamda, arsa ve araziler için gerçekleşen 6.184.658 TL tutarındaki vergi öncesi ek değer artışı, 31 Aralık 2020 tarihinde sona eren döneme ait kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda maddi duran varlık yeniden değerleme artışları kaleminde muhasebeleştirilmiştir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Şirket'in yeniden değerlenmiş değerinden gösterilen arsa ve arazilerinin gerçeğe uygun değer hiyerarşisi 2. Seviye olup, makine, tesis ve ekipmanlarının gerçeğe uygun değer hiyerarşisi ise 3.seviyedir.
| Raporlama tarihi itibarıyla | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| gerçeğe uygun değer seviyesi | |||||||
| 31 Aralık | 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||||
| 2023 | TL | TL | TL | ||||
| Arazi ve arsalar | 90.780.000 | - | 90.780.000 | - | |||
| Makine ve ekipmanlar | 1.257.394.637 | - | - | 1.257.394.637 | |||
| Raporlama tarihi itibarıyla | |||||||
| gerçeğe uygun değer seviyesi | |||||||
| 31 Aralık | 1. Seviye | 2. Seviye | 3. Seviye | ||||
| 2022 | TL | TL | TL | ||||
| Arazi ve arsalar | 67.143.076 | - | 67.143.076 | - | |||
| Makine ve ekipmanlar | 1.242.312.387 | - | - | 1.242.312.387 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihlerinde sona eren dönemlere ait maddi olmayan duran varlıkların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| Haklar | Müşteri İlişkileri | Lisanslar | Yazılımlar | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi | 1.135.189 | 5.357.704 | 53.892.147 | 22.862.953 | 83.247.993 |
| Alımlar | 380.209 | - | - | - | 380.209 |
| Çıkışlar | - | - | - | - | - |
| Transferler | - | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış | |||||
| bakiyesi | 1.515.398 | 5.357.704 | 53.892.147 | 22.862.953 | 83.628.202 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi | (332.734) | (818.539) | (49.902.718) | (18.417.043) | (69.471.034) |
| Dönem gideri | (332.576) | (446.474) | (1.491.589) | (1.262.012) | (3.532.651) |
| Çıkışlar | - | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış | |||||
| bakiyesi | (665.310) | (1.265.013) | (51.394.307) | (19.679.055) | (73.003.685) |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla net defter | |||||
| değeri | 802.455 | 4.539.165 | 3.989.429 | 4.445.910 | 13.776.959 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla | |||||
| kapanış bakiyesi | 850.088 | 4.092.691 | 2.497.840 | 3.183.898 | 10.624.517 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait maddi olmayan duran varlıkların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| Haklar | Müşteri İlişkileri | Lisanslar | Yazılımlar | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | 230.029 | 5.357.704 | 53.892.147 | 22.862.953 | 82.342.833 |
| Alımlar | 905.160 | - | - | - | 905.160 |
| Çıkışlar | - | - | - | - | - |
| Transferler | - | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış | |||||
| bakiyesi | 1.135.189 | 5.357.704 | 53.892.147 | 22.862.953 | 83.247.993 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | (69.920) | (372.064) | (43.464.759) | (16.598.600) | (60.505.343) |
| Dönem gideri | (262.814) | (446.475) | (6.437.959) | (1.818.443) | (8.965.691) |
| Çıkışlar | - | - | - | - | - |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış | |||||
| bakiyesi | (332.734) | (818.539) | (49.902.718) | (18.417.043) | (69.471.034) |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla net defter | |||||
| değeri | 160.109 | 4.985.642 | 10.427.388 | 6.264.353 | 21.837.491 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla | |||||
| kapanış bakiyesi | 802.455 | 4.539.165 | 3.989.429 | 4.445.910 | 13.776.959 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, bir kiracı olarak, dayanak varlığı kullanım hakkını temsil eden kullanım hakkı varlığı ve kira ödemekle yükümlü olduğu kira ödemelerini temsil eden kiralama borçlarını finansal tablolarına almıştır.
31 Aralık 2023 sonlarında sona eren dönemlerde kullanım hakkı varlıklarına ilişkin hareket tabloları aşağıdaki gibidir:
| Arsalar | Binalar | Taşıtlar | Makine | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi |
53.944.681 | 4.026.754 | 181.484.494 | 42.243.754 | 281.699.683 |
| Alımlar | 8.077.912 | 603.643 | 72.366.749 | - | 81.048.304 |
| Çıkışlar | - | - | - | (42.243.754) | (42.243.754) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış |
|||||
| bakiyesi | 62.022.593 | 4.630.397 | 253.851.243 | - | 320.504.233 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||
| 1 Ocak 2023 itibarıyla açılış bakiyesi |
(22.412.871) | (2.470.951) | (78.256.572) | - | (103.140.395) |
| Dönem gideri | (12.120.502) | (1.946.902) | (111.951.597) | - | (126.019.001) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla kapanış |
|||||
| bakiyesi | (34.533.373) | (4.417.853) | (190.208.169) | - | (229.159.396) |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla net defter değeri |
31.531.810 | 1.555.803 | 103.227.922 | 42.243.754 | 178.559.289 |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla |
|||||
| kapanış bakiyesi | 27.489.220 | 212.544 | 63.643.074 | - | 91.344.837 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2022 sonlarında sona eren dönemlerde kullanım hakkı varlıklarına ilişkin hareket tabloları aşağıdaki gibidir:
| Arsalar | Binalar | Taşıtlar | Makine | Toplam | |
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet Değeri | |||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | 43.840.977 | 3.673.406 | 74.226.255 | - | 121.740.638 |
| Alımlar | 10.103.704 | 353.348 | 107.258.239 | 42.243.754 | 159.959.045 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi |
53.944.681 | 4.026.754 | 181.484.494 | 42.243.754 | 281.699.683 |
| Birikmiş Amortismanlar | |||||
| 1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi | (13.592.824) | (1.049.547) | (15.645.110) | - | (30.287.481) |
| Dönem gideri | (8.820.047) | (1.421.404) | (62.611.462) | - | (72.852.913) |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi |
(22.412.871) | (2.470.951) | (78.256.572) | - | (103.140.394) |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla net defter değeri | 30.248.153 | 2.623.859 | 58.581.145 | - | 91.453.157 |
| 31 Aralık 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi |
31.531.810 | 1.555.803 | 103.227.922 | 42.243.754 | 178.559.289 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket'in kiralama yükümlülükleri, varlığın faydalı ömrü boyunca üçüncü taraflardan kiralamış olduğu mağaza, taşıt ve binaları gelecekte ödenecek borçlarının bugünkü değerini ifade etmektedir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kiralama Yükümlükleri | ||
| Bir yıl içinde | 43.935.989 | 52.462.769 |
| Eksi: geleceğe ait finansal giderler | (3.503.427) | (7.213.253) |
| 40.432.562 | 45.249.515 | |
| Finansal Kiralamalar | ||
| Bir yıl içinde | 13.770.299 | 8.805.329 |
| Eksi: geleceğe ait finansal giderler | (2.216.390) | (1.682.777) |
| 11.553.909 | 7.122.552 | |
| Bir yıl içinde Kiralama yükümlülüğünün bugünkü değeri |
51.986.471 | 52.372.067 |
| Kiralama Yükümlükleri | ||
| İki yıl ve üzeri | 14.973.597 | 33.437.085 |
| Eksi: geleceğe ait finansal giderler | (3.003.445) | (2.793.638) |
| 11.970.152 | 30.643.447 | |
| Finansal Kiralamalar | ||
| İki yıl ve üzeri | 19.425.648 | 40.349.081 |
| Eksi: geleceğe ait finansal giderler | (1.244.282) | (5.227.384) |
| 18.181.366 | 35.121.697 | |
| İki yıl ve üzeri | ||
| Kiralama yükümlülüğünün bugünkü değeri | 30.151.518 | 65.765.144 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibaryla, Şirket tarafından verilen teminat, rehin ve ipotek ("TRİK") pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:
| TL | |||
|---|---|---|---|
| 301.456.069 | |||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | |||
| - | - | - | - |
| - | - | - | - |
| 373.946.984 | 2.462.478 | - | 301.456.069 |
| TL | |||
| 627.215.803 | 2.511.817 | - | 553.272.440 |
| - | - | - | - |
| - | - | - | - |
| - | - | - | - |
| - | - | - | - |
| - | |||
| - | - | - | - |
| 627.215.803 | 2.511.817 | - | 553.272.440 |
| TL karşılığı 373.946.984 - - - TL karşılığı - |
ABD Doları 2.462.478 - - - ABD Doları - |
Avro - - - - Avro - |
Şirket, yıl içinde herhangi bir ek gaz alım anlaşması yapmamıştır. Dolayısı ile, gaz tedarik firmaları için yıl başında verilmiş olan yıllık alım taahhüdü 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 221.801.777 Sm3 olmuştur.(31 Aralık 2022: Sm3 224.121.248)
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket'in 2016-2018 yıllarındaki doğal gaz alım anlaşmalarına istinaden, Şirket'in tedarikçilerinin yurtdışı tedarikçilerinden alım şartlarına paralel olarak, bu döneme ait geriye dönük fiyat revizyonları Şirket'e yansıtılabilmektedir. Yurtdışı tedarikçi, Türkiye'deki ithalatçıların alım fiyatları ile ilgili, 1 Ocak 2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere fiyat revizyonu talep etmiş, fiyat formülündeki %10,25'lik indirimi iptal etmiştir. İthalatçıların yurtdışı tedarikçinin bu talebine karşı uluslararası tahkim mahkemesinde açmış oldukları davalar yurtdışı tedarikçi lehine sonuçlanmıştır. Bu kararlar henüz uygulamaya koyulmuş olmasa da, Şirket'in 1 Ocak 2017 - 30 Haziran 2018 tarihleri arasında alım yaptığı gaz miktarının bir kısmına tekabül eden bedel için yaklaşık 2.400.000 USD tutarında fiyat farkı doğma riski bulunmasına karşın, Şirket yönetimi gerek makro ekonomik ve politik gelişmelere ilişkin yapmış olduğu değerlendirmelerde, gerekse ithalatçı firmalar tarafından fiyat revizyonunun geriye dönük uygulanması neticesinde oluşacak farka dair Şirket'e herhangi bir fatura düzenlenmemiş olması ve ilk bildirimler sonrasında bu borcun talep edildiği ve Şirket'e rücu edileceği konusunda da Şirket'e yansıtılmasını öngören bir talep ulaşmamış ve hukuki sürecin henüz tamamlanmamış olması sebepleriyle ilgili riskin gerçekleşmesini muhtemel görmemektedir. Bu konuya ilişkin belirsizlikler nedeniyle Şirket yönetimi 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal tablolarda bir karşılık ayırmamıştır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla alınan teminatların niteliği ve tutarı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Alınan teminat mektupları ve senetleri | 228.083.000 | 346.736.596 |
| 228.083.000 | 346.736.596 |
Alınan teminatların önemli bir kısmı Şirket'in alacaklarına karşılık olarak müşterilerinden banka aracılığı ile almış olduğu teminat mektuplarından oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, çalışanlara sağlanan faydalar kapsamındaki borçlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 590.185 | 28.219 |
| Personele ödenecek ücretler | 5.839.084 | 4.061.531 |
| 6.429.269 | 4.089.750 |
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli ve uzun vadeli karşılıklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İzin Karşılığı | 7.430.803 | 5.845.596 |
| Prim Karşılığı | 23.237.880 | 37.073.907 |
| 30.668.683 | 42.919.503 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık tarihlerinde sona eren dönemlerde kullanılmamış izin karşılığında gerçekleşen hareketler aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak Bakiyesi | 5.845.596 | 4.256.179 |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 4.849.322 | 3.795.226 |
| Parasal kayıp/kazanç | (3.264.115) | (2.205.809) |
| 31 Aralık Bakiyesi | 7.430.803 | 5.845.596 |
İzin karşılığı tutarı kalan izin gününün günlük ücret ile çarpılması sonucu hesaplanır. Cari dönem karşılık gideri finansal tablolarda satılan malın maliyetinde, pazarlama giderlerinde ve genel yönetim giderlerinde gösterilmiştir.
31 Aralık tarihlerinde sona eren dönemlerde personel prim ve ikramiye karşılığında gerçekleşen hareketler aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak Bakiyesi | 37.073.907 | - |
| Dönem içinde ayrılan karşılık | 26.740.163 | 43.231.974 |
| Dönem içerisinde yapılan ödeme | (25.818.688) | - |
| Parasal kayıp/kazanç | (14.757.502) | (6.158.067) |
| 31 Aralık Bakiyesi | 23.237.880 | 37.073.907 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 2023 | 2022 |
| Kıdem tazminatı karşılığı | 6.748.506 | 4.911.517 |
| 6.748.506 | 4.911.517 |
31 Aralık tarihlerinde sonra eren dönemlerde kıdem tazminatı karşılığı hesabının hareketi aşağıda sunulmuştur:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla karşılık | 4.911.517 | 4.856.735 |
| Faiz ve hizmet maliyeti | 12.554.157 | 3.208.729 |
| Ödenen kıdem tazminatları | (7.848.959) | (929.053) |
| Parasal kayıp/kazanç | (2.868.209) | (2.224.894) |
| 31 Aralık Bakiyesi | 6.748.506 | 4.911.517 |
Kıdem tazminatı karşılığı aşağıdaki varsayımlar çerçevesinde ayrılmaktadır:
Şirket, Türk İş Kanunu'na göre, en az bir yıllık hizmeti tamamlayarak 25 yıllık çalışma hayatı ardından emekliye ayrılan (kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş), iş ilişkisi kesilen, askerlik hizmetleri için çağrılan veya vefat eden her çalışanına kıdem tazminatı ödemek mecburiyetindedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, Türkiye'deki mevcut iş kanunu gereğince, en az bir yıl hizmet verdikten sonra emeklilik nedeni ile işten ayrılan veya istifa ve kötü davranış dışındaki nedenlerle işine son verilen personele belirli miktarda kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Şirket'in, çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar, Şirket'in yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yöntemleri kullanılarak geliştirilmesini öngörür.
Ana varsayım, her hizmet yılı için olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayısıyla, uygulanan iskonto oranı, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel oranı ifade eder. Bu nedenle, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, finansal tablolarda karşılıklar, geleceğe ilişkin, çalışanların emekliliğinden kaynaklanacak muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değeri tahmin edilerek hesaplanır. İlgili raporlama tarihlerindeki karşılıklar, yıllık %22,15 enflasyon ve %27,05 faiz oranı varsayımlarına göre yaklaşık %4,01 olarak elde edilen reel iskonto oranı kullanılmak suretiyle hesaplanmıştır (31 Aralık 2022: %3,29). İsteğe bağlı işten ayrılma oranlarıda 0-15 yıl çalışanlar için %10,57, 16 ve üzeri yıl çalışanlar için %0 olarak dikkate alınmıştır.
Şirket 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı karşılığının hesaplanmasında geçerli olan 35.058,58 TL tavan tutarı dikkate almıştır (31 Aralık 2022: 19.982,83 TL).
Kıdem tazminatı yükümlülüğü hesaplamasında kullanılan önemli tahminler iskonto oranı ve isteğe bağlı işten ayrılma olasılığıdır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla diğer dönen varlıklar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| 684.788 | 124.791 |
| 412.650 | - |
| 1.097.438 | 124.791 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirketin 29.03.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında; Sermaye Piyasası Kurulu Ortaklıklar Finansmanı Dairesi Başkanlığı'nın 15.02.2023 tarihli E-29833736-110.04.04-33254 sayılı ve Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü'nün E-50035491-431.02-00082974344 sayılı izin yazıları uyarınca Şirket Esas Sözleşmesinin Şirket Sermayesinin Oluşumu ve Nevi başlıklı 6. Maddesinin tadil edilmesine karar verilmiş olup, buna göre Şirketin 250.000.000 TL (ikiyüzelli milyon türk lirası) olan Kayıtlı Sermaye Tavanı, 3.500.000.000,-TL (üç milyar beş yüz milyon Türk Lirası) olarak belirlenmiştir. Payların her biri 1 TL (bir) itibari değerde 3.500.000.000 (üç milyar beş yüz milyon Türk Lirası) adet paya bölünmüştür. Payların tamamı nama yazılıdır. Kayıtlı sermaye tavan izni, 2023-2027 yılları (5 yıl) için geçerlidir.
Şirketimizin 3.500.000.000,00 TL (üç milyar beş yüz milyon Türk Lirası) kayıtlı sermaye tavanı içerisinde 115.000.000,00 TL (yüz on beş milyon Türk Lirası) olan çıkarılmış sermayesinin, tamamı iç kaynaklardan karşılanmak suretiyle %100 oranında artış ile 115.000.000,00 TL artırılarak 230.000.000,00 TL'ye çıkartılmıştır.
Şirket'in 230.000.000 TL (ikiyüzotuz milyon Türk Lirası) ödenmiş sermayesi olup her biri 1 TL (bir Türk Lirası) itibari değerde 230.000.000 (ikiyüzotuz milyon) adet paya bölünmüştür. (31 Aralık 2022: 115.000.000 TL nominal değerde toplam 115.000.000 adet pay).
Şirket'in 18 Eylül 2023 tarihi itibarıyla halka açıklık oranı %30'dan %40'a yükselmiştir. Aynı zamanda Global Yatırım Holding A.Ş'nin ortaklık payı %70'den %60'a düşmüştür.
Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
| Pay | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ortaklar | Grubu | % | 31 Aralık 2023 | % | 31 Aralık 2022 |
| Global Yatırım Holding A.Ş. | A Grubu | 60 | 138.000.000 | 70 | 80.500.000 |
| Halka açık kısım | A Grubu | 40 | 92.000.000 | 30 | 34.500.000 |
| Nominal sermaye | 100 | 230.000.000 | 100 | 115.000.000 | |
| Sermaye düzeltmesi farkları | 841.021.620 | 570.905.665 | |||
| Düzeltilmiş sermaye | 1.071.021.620 | 685.905.665 |
Hisse senetleri ihraç primleri, hisse senetlerinin piyasa fiyatlarıyla satılması sonucu elde edilen nakit girişleri ile maliyet değeri arasındaki farkı ifade eder. Bu primler özkaynaklar altında gösterilir ve dağıtılamaz, ancak ileride yapılacak sermaye artışlarında kullanılabilir.
| Paylara İlişkin Primler/(İskontolar) | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Paylara ilişkin primler/(iskontolar) | 367.783.467 | 367.783.467 |
| Sermaye artışında kullanılan primler | (367.783.467) | - |
| - | 367.783.467 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Türk Ticaret Kanunu'na göre yasal yedekler birinci ve ikinci tertip yasal yedekler olmak üzere ikiye ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre birinci tertip yasal yedekler, şirketin ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşılıncaya kadar, kanuni net karın %5'i olarak ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler ise ödenmiş sermayenin %5'ini aşan dağıtılan karın % 10'udur. Türk Ticaret Kanunu'na göre, yasal yedekler ödenmiş sermayenin %50'sini geçmediği sürece sadece zararları netleştirmek için kullanılabilir, bunun dışında herhangi bir şekilde kullanılması mümkün değildir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Şirket'in yasal yedekleri 94.505.991 TL'dir (31 Aralık 2022: 26.738.099 TL'dir). Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Yasal yedekler | 94.505.992 | 26.738.100 |
| 94.505.992 | 26.738.100 | |
1 Ocak 2022-31 Aralık 2022 hesap döneminde ait 34.425.000 TL'nin ikinci yasal yedek akçe olarak ayrılması ile dağıtılabilir dönem karı 450.527.430,12 TL olmaktadır. 29 Mart 2023 tarihli olağan Genel Kurul toplantısında oluşan dönem karı tutarı üzerinden 350.000.000 TL'nin pay sahiplerine nakden kar payı olarak dağıtılmasına, kalan 100.527.430,12 TL'nin olağanüstü yedek olarak ayrılmasına karar verilmiş olup, pay sahiplerine ödeme 4 Nisan 2023 tarihinde yapılmıştır. (31 Aralık 2022: 35.777.881 TL).
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibariyla,Vergi Usül Kanunları'na uygun olarak hazırlanan özkaynak kalemleri ile TMS/TFRS'ler göre sunulan tutarlar karşılaştırmalı olarak aşağıdaki gibidir:
| TMS/TFRS | |||
|---|---|---|---|
| 31.12.2023 | Vergi Usül | finansal tablolara | Enflasyon düzeltme |
| Kanunu'na göre | göre | farkları | |
| Ödenmiş Sermaye | 1.047.117.893 | 1.071.021.620 | 23.903.727 |
| Paylara ilişkin primler | 19.291.378 | - | (19.291.378) |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler | 103.490.676 | 94.505.992 | (8.984.684) |
| 1.169.899.947 | 1.165.527.612 | (4.372.335) | |
31 Aralık 2023 tarihi itibariyla enflasyon düzeltmesi yapılmamış "Geçmiş yıllar karları" tutarı 359.741.720 TL olup, TMS 29 kapsamında enflasyon düzeltmesi sonrası 31 Aralık 2023 tarihli "Geçmiş yıl karları" tutarı 1.086.337.261 TL'dir.
| TMS/TFRS | |||
|---|---|---|---|
| 31.12.2022 | Vergi Usül Kanunu'na göre |
finansal tablolara göre |
Enflasyon düzeltme farkları |
| Ödenmiş Sermaye | 115.000.000 | 685.905.665 | 570.905.665 |
| Paylara ilişkin primler | 108.290.986 | 367.783.467 | 259.492.481 |
| Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazançları | 303.626.979 | - | (303.626.979) |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler | 9.570.192 | 26.738.100 | 17.167.908 |
| 536.488.157 | 1.080.427.232 | 543.939.075 |
31 Aralık 2022 tarihi itibariyla enflasyon düzeltmesi yapılmamış "Geçmiş yıllar karları" tutarı 2.675.209 TL olup, TMS 29 kapsamında enflasyon düzeltmesi sonrası 31 Aralık 2023 satın alma gücüne getirilmiş şekilde 31 Aralık 2022 tarihli "Geçmiş yıl karları" tutarı 564.409.967 TL'dir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait hasılat ve satışların maliyeti aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Doğalgaz satış gelirleri | 4.024.828.257 | 6.988.117.933 |
| Hizmet gelirleri (*) | 16.669.773 | 15.559.595 |
| Satışların maliyeti | (3.258.135.164) | (5.201.229.772) |
| 783.362.866 | 1.802.447.756 |
(*) Hizmet gelirleri, operasyonel faaliyetleri yürütebilmek amacıyla yapılan kiralamalar ile kuyu hizmetlerine ilişkin gelirlerden oluşmaktadır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Satılan doğalgaz maliyeti | 2.553.692.835 | 4.639.862.255 |
| Taşeron ulaşım maliyetleri | 237.651.363 | 207.863.308 |
| Amortisman giderleri (Dipnot 18) | 246.897.035 | 125.033.388 |
| Elektrik maliyeti | 106.298.193 | 119.575.675 |
| Personel giderleri (Dipnot 18) | 53.213.523 | 47.006.882 |
| Bakım onarım giderleri | 21.099.223 | 22.839.051 |
| Akaryakıt giderleri | 17.922.797 | 22.240.504 |
| Diğer giderler | 21.360.195 | 16.808.709 |
| 3.258.135.164 | 5.201.229.772 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait pazarlama giderleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Personel giderleri (Dipnot 18) | 102.567.954 | 90.982.739 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Dipnot 18) | 75.686.441 | 112.801.267 |
| Vergi, resim ve harçlar | 46.236.232 | 43.068.388 |
| Bakım onarım giderleri | 13.609.988 | 12.956.902 |
| Güvenlik giderleri | 12.132.685 | 5.389.259 |
| Komisyon giderleri | 11.459.389 | 14.942.963 |
| Seyahat giderleri | 4.669.699 | 3.901.948 |
| Danışmanlık giderleri | 4.137.724 | 1.598.314 |
| Bina yönetim giderleri | 4.058.403 | 2.631.179 |
| Akaryakıt giderleri | 3.064.880 | 4.356.902 |
| Sigorta giderleri | 2.157.423 | 2.221.400 |
| Haberleşme giderleri | 1.762.620 | 1.067.555 |
| Diğer | 10.010.001 | 11.096.554 |
| 291.553.439 | 307.015.370 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait genel yönetim giderleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Personel giderleri (Dipnot 18) | 63.915.970 | 63.014.481 |
| Bilgi işlem giderleri | 11.353.376 | 5.857.107 |
| Danışmanlık giderleri | 10.783.247 | 7.572.405 |
| Vergi, resim ve harçlar | 9.123.998 | 670.381 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Dipnot 18) | 3.371.848 | 3.924.846 |
| Seyahat giderleri | 2.887.072 | 1.688.356 |
| Bina yönetim giderleri | 2.338.328 | 2.650.868 |
| Reklam, ilan ve tanıtım giderleri | 1.065.053 | 7.146.299 |
| Diğer | 13.694.176 | 7.410.785 |
| 118.533.068 | 99.935.528 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait personel giderleri ve amortisman giderlerinin dağılımı aşağıdaki gibidir:
| Personel giderleri | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Pazarlama giderleri | 102.567.954 | 90.982.739 |
| Genel yönetim giderleri | 63.915.970 | 63.014.481 |
| Satışların maliyeti | 53.213.523 | 47.006.882 |
| 219.697.447 | 201.004.102 | |
| Amortisman ve itfa payı giderleri | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
| Satışların maliyeti | 246.897.035 | 125.033.388 |
| Pazarlama giderleri | 75.686.441 | 112.801.267 |
| Genel yönetim giderleri | 3.371.848 | 3.924.846 |
| 325.955.324 | 241.759.501 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait esas faaliyetlerden diğer gelirler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ges gelirleri, net(*) | 4.424.622 | - |
| Ticari alacakların vade farkı geliri | 2.572.938 | 2.226.561 |
| Diğer gelirler | 10.360.837 | 776.537 |
| 17.358.397 | 3.003.098 |
(*) Şirket, 2023 yılı itibarıyla Güneş enerjisi santrallerinde (GES) elektrik üretimine başlamıştır. Şirket'in esas faaliyet konusu olmayan GES üretimi faaliyetlerine ilişkin giderler takip edilmektedir.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait esas faaliyetlerden diğer giderler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| TFRS 9 uyarınca belirlenen şüpheli ticari alacaklar (Dipnot 6) | 1.611.877 | 186.286 |
| Bağışlar | 319.901 | 348.065 |
| Ticari borçların vade farkı giderleri | - | 4.232.283 |
| Diğer giderler | 4.113.213 | 11.623.918 |
| 6.044.991 | 16.390.552 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden gelir ve giderler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Sabit kıymet satış geliri | 29.230.473 | 27.817.177 |
| Hurda satış geliri | - | 532.645 |
| 29.230.473 | 28.349.822 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait finansman gelirleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Mevduat faiz gelirleri | 60.269.905 | 15.234.993 |
| İlişkili taraflardan elde edilen adat faizi (Dipnot 3) | 4.126.217 | 392.823 |
| Takas işlemlerden gerçeğe uygun değer karları | - | 649.610 |
| İlişkili taraflar vade farkı gelirleri | - | 18.683 |
| Diğer finansman gelirleri | 542.678 | - |
| 64.938.800 | 16.296.109 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait finansman giderleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kiralama işlemlerinden faiz gideri | 19.023.827 | 18.852.725 |
| Kredi komisyon gideri | 7.672.344 | 15.866.535 |
| Kur farkı gideri, net | 6.497.941 | 5.904.392 |
| Faiz giderleri | 1.438.195 | 12.484.652 |
| İlişkili taraflar faiz giderleri (Dipnot 4) | 820.399 | 3.570.998 |
| Diğer finansman giderleri | 5.339 | - |
| 35.458.045 | 56.679.302 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket, Türkiye'de yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu hesap döneminin sonunu takip eden dördüncü ayın yirmi beşinci günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir.
Türkiye'de kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilerek, vergi yasalarında yer alan istisnaların indirilerek bulunacak yasal vergi matrahına uygulanan kurumlar vergisi oranı 1 Ocak 2021 tarihinden sonra % 20 olarak uygulanmaktaydı. Ancak, 22 Nisan 2021 tarihli ve 31462 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7316 Sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 11 inci maddesi ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa eklenen Geçici 13 üncü madde ile kurumlar vergisi oranı 2022 yılı vergilendirme dönemine ait kurum kazançları için %23 olarak uygulanacak şekilde düzenlenmiştir. 31 Aralık 2023 tarihi itibaroyla ise kurumlar vergisi oranı %25'dir. 17 Kasım 2020 tarihli 7256 sayılı bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile bazı kanunlarda değişiklik yapılması hakkında Kanun'un 35. maddesi kapsamında Şirketlere halka arz sonrası vergi indirim avantajı sağlanmıştır. Söz konusu kanun maddesi kapsamında payları Borsa İstanbul pay piyasasında ilk defa işlem görmek üzere en az %20 oranında halka arz edilen kurumların (bankalar, finansal kiralama şirketleri, faktoring şirketleri, finansman şirketleri, ödeme ve elektronik para kuruluşları, yetkili döviz müesseseleri, varlık yönetim şirketleri, sermaye piyasası kurumları ile sigorta ve reasürans şirketleri ve emeklilik şirketleri hariç) paylarının ilk defa halka arz edildiği hesap döneminden başlamak üzere beş hesap dönemine ait kurum kazançlarına kurumlar vergisi oranı 2 puan indirimli olarak uygulanacağı belirtilmiştir. Söz konusu vergi oranı indirim düzenlemesinin 17 Kasım 2020 itibariyle yürürlüğe girmesi nedeniyle, 31 Aralık 2023 tarihli finansal tablolarda dönem vergisi hesaplamalarında indirimden dolayı vergi oranı %25 yerine %23 olarak kullanılmıştır (31 Aralık 2022: %21,75).
Söz konusu değişiklik kapsamında, 31 Aralık 2023 tarihli finansal tablolarda ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülükleri, geçici farkların 2023 ve sonraki dönemlerde vergi etkisi oluşturacak kısımları için %23 oranı ile hesaplanmıştır.
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmekte ve vergi hesapları revize edilebilmektedir.
Türkiye'de mukim anonim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye'de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye'de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %10 gelir vergisine tabidir.
Türkiye'de mukim anonim şirketlerden yine Türkiye'de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca karın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.
Kurumların tam mükellefiyete tabi bir başka kurumun sermayesine iştirakten elde ettikleri temettü kazançları (yatırım fonlarının katılma belgeleri ile yatırım ortaklıkları hisse senetlerinden elde edilen kar payları hariç) kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları gayrimenkullerinin (taşınmazlarının) kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75'lik kısmı , 31 Aralık 2017 itibarıyla kurumlar vergisinden istisnadır. Bununla birlikte, 7061 sayılı kanunla yapılan değişiklikle bu oran taşınmazlar açısından %75'ten %50'ye indirilmiş ve 2018 yılından itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bu oran %50 olarak kullanılmaktadır.
İstisnadan yararlanmak için söz konusu kazancın pasifte bir fon hesabında tutulması ve 5 yıl süre ile işletmeden çekilmemesi gerekmektedir. Satış bedelinin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadar tahsil edilmesi gerekir.
Türkiye'de ödenecek vergiler konusunda vergi idaresi ile mutabakat sağlama gibi bir uygulama yoktur. Kurumlar vergisi beyannameleri hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dört ay içerisinde verilir. Vergi incelemesine yetkili makamlar, hesap dönemini takip eden beş yıl süresince vergi beyannamelerini ve bunlara temel olan muhasebe kayıtlarını inceleyebilir ve bulguları neticesinde yeniden tarhiyat yapabilirler.
Temettü dağıtımları üzerinde stopaj yükümlülüğü olup, bu stopaj yükümlülüğü temettü ödemesinin yapıldığı dönemde tahakkuk edilir. Türkiye'de bir işyeri ya da daimi temsilcisi aracılığı ile gelir elde eden dar mükellef kurumlar ile
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Türkiye'de yerleşik kurumlara yapılanlar dışındaki temettü ödemeleri 22 Aralık 2021 tarihine kadar %15 oranında stopaja tabii idi. Ancak, 22 Aralık 2021 tarihli ve 31697 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4936 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 193 numaralı Gelir Vergisi Kanunu ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun kar payı dağıtımına ilişkin hükümlerinde düzenleme yapılmış olup, %15 olan stopaj oranı %10'a indirilmiştir.
Dar mükellef kurumlara ve gerçek kişilere yapılan kar dağıtımlarına ilişkin stopaj oranlarının uygulamasında, ilgili Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarında yer alan stopaj oranları da göz önünde bulundurulur. Geçmiş yıllar karlarının sermayeye eklenmesi, kar dağıtımı sayılmamaktadır, dolayısıyla stopaj vergisine tabi değildir.
Türkiye'de, transfer fiyatlandırması düzenlemeleri Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" başlıklı 13 üncü maddesinde belirtilmiştir. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hakkındaki 18 Kasım 2007 tarihli tebliğ uygulama ile ilgili detayları düzenler.
Vergi mükellefi, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Bu gibi transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı kurumlar vergisi için kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla cari dönem vergisiyle ilgili varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Cari dönem vergi gideri | 62.121.273 | 231.367.167 |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar | (32.781.965) | (177.234.162) |
| Cari Dönem Vergisi ile ilgili varlıklar/(yükümlülükler) | 29.339.308 | 54.133.005 |
Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosundaki vergi geliri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
| 1 Ocak 31 Aralık 2023 |
1 Ocak 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Dönem vergi gideri (-) | (62.121.273) | (231.367.167) |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 38.018.722 | 116.913.969 |
| (24.102.551) | (114.453.198) |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla ertelenmiş vergiye konu olan kalemler aşağıda verilmiştir:
| Kar/zararda | |||
|---|---|---|---|
| 1 Ocak 2023 | muhasebeleştirilen kısım | 31 Aralık 2023 | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara | (102.199.163) | 46.846.084 | (55.353.079) |
| TFRS 9 kapsamında yapılan düzeltmelere ilişkin karşılıklar | 1.599.122 | (830.106) | 769.016 |
| Stok değer düşüklüğü karşılıklarına ilişkin düzeltmeler | 8.559 | 51.610 | 60.169 |
| Kıdem tazminatı karşılıkları | 1.064.993 | 487.164 | 1.552.157 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Karşılıklar | 9.306.478 | (2.614.344) | 6.692.134 |
| TFRS 16 kapsamında kiralama işlemlerinin muhasebeleştirilmesi | (3.998.605) | (5.683.318) | (9.681.923) |
| Diğer | 299.799 | (238.368) | 61.431 |
| Toplam ertelenmiş vergi varlıkları/(yükümlülükleri) | (93.918.817) | 38.018.722 | (55.900.095) |
| Kar/zararda | |||
|---|---|---|---|
| 1 Ocak 2022 | muhasebeleştirilen kısım | 31 Aralık 2022 | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara | (213.340.074) | 111.140.911 | (102.199.163) |
| TFRS 9 kapsamında yapılan düzeltmelere ilişkin karşılıklar | 2.708.607 | (1.109.485) | 1.599.122 |
| Stok değer düşüklüğü karşılıklarına ilişkin düzeltmeler | (85.960) | 94.518 | 8.558 |
| Kıdem tazminatı karşılıkları | 971.346 | 93.646 | 1.064.992 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Karşılıklar | 915.079 | 8.391.398 | 9.306.477 |
| Krediler ve peşin ödenen komisyonları | 190.740 | (190.740) | - |
| TFRS 16 kapsamında kiralama işlemlerinin muhasebeleştirilmesi | (2.220.475) | (1.778.130) | (3.998.605) |
| Diğer | 27.951 | 271.851 | 299.802 |
| Toplam ertelenmiş vergi varlıkları/(yükümlülükleri) | (210.832.786) | 116.913.969 | (93.918.817) |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren dönemlerde ertelenmiş vergi varlığının/yükümlüğünün hareketleri aşağıda verilmiştir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla açılış bakiyesi | (93.918.817) | (210.832.786) |
| Kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilen | 38.018.722 | 116.913.969 |
| 31 Aralık itibarıyla kapanış bakiyesi | (55.900.095) | (93.918.817) |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirketin 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren dönemde faaliyetlerini karla sonuçlandırması sonucunda pay (Bir pay = 1 TL) başına kazanç miktarı 0,42 TL olarak gerçekleşmiştir (31 Aralık 2022: pay başına kazanç 9,63 TL). Pay başına kazanç/(kayıp) net dönem karının/(zararının) Şirket paylarının dönem içindeki ağırlıklı ortalama hisse adedine bölünmesiyle hesaplanır.
31 Aralık tarihlerinde sona eren yıllarda pay başına kazanç hesaplaması aşağıdaki gibidir:
| Pay başına kazanç | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Dönem boyunca mevcut olan | ||
| hisselerin ortalama | ||
| sayısı (tam değer) | 230.000.000 | 115.000.000 |
| Ana şirket hissedarlarına ait | ||
| net dönem karı | 96.503.519 | 1.107.812.870 |
| Faaliyetlerden elde edilen | ||
| pay başına kazanç | 0,420 | 9,633 |
| Sulandırılmış pay başına kazanç | ||
| Sürdürülen faalyetlerden elde edilen | ||
| pay başına kazanç | 0,420 | 9,633 |
Şirket faaliyetleri sırasında aşağıdaki çeşitli risklere maruz kalmaktadır:
Bu dipnot Şirket'in yukarıda bahsedilen risklere maruz kalması durumunda, Şirket'in bu risklerin yönetimindeki hedefleri, politikaları ve süreçleri hakkında bilgi vermek amaçlı sunulmuştur.
Şirket Yönetim Kurulu, Şirket'in risk yönetimi çerçevesinin kurulmasından ve gözetiminden genel olarak sorumluluk sahibidir.
Şirket'in risk yönetimi politikaları Şirket'in maruz kalabileceği riskleri belirlemek ve maruz kalabileceği riskleri analiz etmek için oluşturulmuştur. Risk yönetimi politikalarının amacı Şirket'in riskleri için uygun risk limit kontrolleri oluşturmak, riskleri izlemek ve limitlere bağlı kalmaktır. Şirket çeşitli eğitim ve yönetim standartları ve süreçleri yoluyla, disiplinli ve yapıcı bir kontrol ortamı yaratarak, tüm çalışanların rollerini ve sorumluluklarını anlamasına yardımcı olmaktadır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Kredi riski bir finansal araca yatırım yapan taraflardan birinin yükümlülüğünü yerine getiremeyip diğer tarafın finansal zarara uğrama riskidir.
Kredi riski yoğunlaşmaları, karşı tarafların benzer iş faaliyetlerinde bulunmaları veya aynı coğrafi bölge içinde faaliyet göstermeleri ya da benzer ekonomik özelliklere sahip olmaları durumunda, sözleşmeye bağlanmış yükümlülüklerinin yerine getirilebilmelerinin ekonomik, politik ve diğer şartlardaki değişikliklerden aynı şekilde etkilenmeleri sonucunda oluşur.
Likidite riski genel olarak Şirket faaliyetlerinin fonlanması ve pozisyonların yönetilmesi esnasında ortaya çıkar. Bu risk uygun vadelerde ve oranlarda varlıkları fonlayamama ve uygun bir zaman diliminde makul bir fiyatla bir varlığı elden çıkaramama risklerini de içermektedir.
Piyasa riski, faiz oranı, döviz kuru ve hisse fiyatları gibi piyasa fiyatlarındaki değişimi ifade eder. Piyasa fiyatlarındaki değişimler Şirket'in gelirlerini etkilediği için Şirket piyasa riskine maruz kalmaktadır.
Şirket, döviz cinsinden ticari ve finansal borçlarının TL'ye çevriminde kullanılan kurların oranlarının değişiminden ötürü kur riskine maruzdur.
Şirket, değişken faizli banka borçlarından ötürü faiz oranı riskine maruzdur. Şirket, faiz doğuran varlıkları çok kısıtlı olduğundan değişken faizli banka borçlarından kaynaklanan faiz riskine maruz kalmaktadır.
Şirket, faaliyetlerinden dolayı, borç ve sermaye piyasası fiyatları, döviz kurları ve faiz oranlarındaki değişimlerin etkileri dahil çeşitli finansal risklere maruz kalmaktadır. Şirket'in toptan risk yönetim programı, finansal piyasaların öngörülmezliğine odaklanmakta olup, Şirket'in finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerin en aza indirgenmesini amaçlamıştır.
Şirket, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanmayı hedeflemektedir.
Şirket, sermaye yönetimini borç/sermaye oranını kullanarak izler. Bu oran, net borcun toplam sermayeye bölünmesiyle bulunur.Net borç, nakit ve nakit benzerlerinin toplam borç tutarından (borçlanmalar ve kiralama yükümlülükleri toplamı) düşülmesiyle hesaplanır. Toplam sermaye, özkaynaklar ile net borcun toplanmasıyla hesaplanır.
Şirket'in bu şekilde hesaplanmış net borç oranı, 31 Aralık 2023 itibarıyla % (7)'dir (31 Aralık 2022: %(17) ).
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Sermaye risk oranı (devamı)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla net finansal borç/toplam sermaye oranları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Finansal borçlar | 82.137.989 | 118.137.211 |
| Eksi: Nakit ve nakit benzerleri | (241.870.487) | (594.211.611) |
| Net borç / (Nakit fazlası) | (159.732.498) | (476.074.400) |
| Toplam özkaynak | 2.348.368.392 | 2.752.650.069 |
| Toplam sermaye | 2.188.635.894 | 2.276.575.669 |
| Net Borç/Toplam Sermaye Oranı | % (7) | % (21) |
Yabancı para riski, herhangi bir finansal aracının değerinin döviz kurundaki değişikliğe bağlı olarak değişmesinden doğan risktir. Şirket, yabancı para bazlı borçlarından dolayı yabancı para riski taşımaktadır. Söz konusu riski oluşturan temel yabancı para birimleri ABD Doları'dır. Şirket'in finansal tabloları TL bazında hazırlandığından dolayı, söz konusu finansal tablolar yabancı para birimlerinin TL karşısında dalgalanmasından etkilenmektedir.
Şirket, kur riskini azaltabilmek için yabancı para açık pozisyonunu dengeleyici bir politika izlemektedir. 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Şirket'in net açık pozisyonu aşağıdaki yabancı para cinsinden varlıklar ve borçlardan kaynaklanmaktadır.
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla maruz kaldığı döviz riskinin karşılıkları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 |
|||
|---|---|---|---|
| TL Karşılığı | ABD Doları | Avro | |
| 1. Ticari alacaklar | - | - | - |
| 2a. Parasal finansal varlıklar(kasa. banka hesapları dahil) | - | - | - |
| 2b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - |
| 3. Diğer | - | - | - |
| 4. Dönen varlıklar (1+2+3) | - | - | - |
| 5. Ticari alacaklar | - | - | - |
| 6a. Parasal finansal varlıklar | - | - | - |
| 6b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - |
| 7. Diğer | - | - | - |
| 8. Duran varlıklar (5+6+7) | - | - | - |
| 9. Toplam varlıklar (4+8) | - | - | - |
| 10. Ticari borçlar | - | - | - |
| 11. Finansal yükümlülükler | - | - | - |
| 12a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 13. Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | - | - | - |
| 14. Ticari borçlar | - | - | - |
| 15. Finansal yükümlülükler |
(29.735.269) | (1.010.091) | - |
| 16a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 17. Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | (29.735.269) | (1.010.091) | - |
| 18. Toplam yükümlülükler (13+17) | (29.735.269) | (1.010.091) | - |
| 19. Finansal durum tablosu dışı türev araçların net varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) | - | - | - |
| 19a. Hedge edilen toplam varlık tutarı | - | - | - |
| 19b. Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı | - | - | - |
| 20. Net yabancı para varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (9-18+19) | (29.735.269) | (1.010.091) | - |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / (yükümlülük) pozisyonu (UFRS 7.B23) (=1+2a+5+6a-10-11- | |||
| 12a-14-15-16a) | (29.735.269) | (1.010.091) | - |
| 22. Döviz hedge için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - |
| 23. Döviz varlıklarının hedge edilen kısmının tutuarı | - | - | - |
| 24. Döviz yükümlülüklerinin hedge edilen kısmının tutuarı | - | - | - |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
| 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|
| TL Karşılığı | ABD Doları | Avro | |
| 1. Ticari alacaklar | - | - | - |
| 2a. Parasal finansal varlıklar(kasa. banka hesapları dahil) | - | - | - |
| 2b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - |
| 3. Diğer | - | - | - |
| 4. Dönen varlıklar (1+2+3) | - | - | - |
| 5. Ticari alacaklar | - | - | - |
| 6a. Parasal finansal varlıklar | - | - | - |
| 6b. Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - |
| 7. Diğer | - | - | - |
| 8. Duran varlıklar (5+6+7) | - | - | - |
| 9. Toplam varlıklar (4+8) | - | - | - |
| 10. Ticari borçlar | - | - | - |
| 11. Finansal yükümlülükler | - | - | - |
| 12a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 13. Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | - | - | - |
| 14. Ticari borçlar | - | - | - |
| 15. Finansal yükümlülükler | (49.154.411) | (2.628.817) | - |
| 16a. Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - |
| 17. Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | (49.154.411) | (2.628.817) | - |
| 18. Toplam yükümlülükler (13+17) | (49.154.411) | (2.628.817) | - |
| 19. Finansal durum tablosu dışı türev araçların net varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (19a-19b) | - | - | - |
| 19a. Hedge edilen toplam varlık tutarı | - | - | - |
| 19b. Hedge edilen toplam yükümlülük tutarı | - | - | - |
| 20. Net yabancı para varlık/ (yükümlülük) pozisyonu (9-18+19) | (49.154.411) | (2.628.817) | - |
| 21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / (yükümlülük) pozisyonu (UFRS 7.B23) (=1+2a+5+6a-10-11- | |||
| 12a-14-15-16a) | (49.154.411) | (2.628.817) | - |
| 22. Döviz hedge için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - |
| 23. Döviz varlıklarının hedge edilen kısmının tutuarı | - | - | - |
| 24. Döviz yükümlülüklerinin hedge edilen kısmının tutuarı |
- | - | - |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla TL'nin aşağıda belirtilen yabancı paralar karşısında %10 değer kazanması veya değer kaybetmesi durumunda özkaynaklar ve gelir tablosu aşağıdaki şekilde etkilenecektir. Analiz yapılırken başta faiz oranları olmak üzere diğer bütün değişkenlerin sabit kaldığı varsayılmıştır.
| Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu | ||||
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak-31 Aralık 2023 | ||||
| Kar/zarar | ||||
| Yabancı paranın | Yabancı paranın | |||
| değer kazanması | değer kaybetmesi | |||
| ABD Doları kurunun % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | (2.973.527) | 2.973.527 | ||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - | ||
| 3- ABD Doları net etki (1+2) | (2.973.527) | 2.973.527 | ||
| Avro kurunun % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü | - | - | ||
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | - | - | ||
| 6- Avro net etki (4+5) | - | - | ||
| Toplam (3+6) | (2.973.527) | 2.973.527 |
| Döviz kuru duyarlılık analizi tablosu | ||||
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak-31 Aralık 2022 | ||||
| Kar/zarar | ||||
| Yabancı paranın | Yabancı paranın değer | |||
| değer kazanması | kaybetmesi | |||
| ABD Doları kurunun % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||
| 1- ABD Doları net varlık/yükümlülüğü | (4.915.441) | 4.915.441 | ||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - | ||
| 3- ABD Doları net etki (1+2) | (4.915.441) | 4.915.441 | ||
| Avro kurunun % 10 değer kazanması/kaybetmesi halinde | ||||
| 4- Avro net varlık/yükümlülüğü | - | - | ||
| 5- Avro riskinden korunan kısım (-) | - | - | ||
| 6- Avro net etki (4+5) | - | - | ||
| Toplam (3+6) | (4.915.441) | 4.915.441 |
FAVÖK, TFRS'de tanımlanmış bir performans ölçütü değildir 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren hesap dönemi için Şirket yönetiminin tanımladığı şekli ile FAVÖK mutabakatı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Net dönem karı | 96.503.519 | 1.107.812.870 |
| Vergi geliri/(gideri) | 24.102.551 | 114.453.198 |
| Finansman gelirleri | (64.938.800) | (16.296.109) |
| Finansman giderleri | 35.458.045 | 56.679.302 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Dipnot 21) | 325.955.324 | 241.759.501 |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | (17.358.397) | (3.003.098) |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 6.044.991 | 16.390.552 |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | (29.230.473) | (28.349.822) |
| Parasal Kayıp/(Kazanç) | 322.694.923 | 147.809.965 |
| FAVÖK | 699.231.683 | 1.637.256.359 |
(Tüm tutarlar Türk Lirası ("TL") olarak gösterilmiştir.)
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.