Quarterly Report • Apr 3, 2024
Quarterly Report
Open in ViewerOpens in native device viewer
1 OCAK - 31 ARALIK 2023 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU
| İÇİNDEKİLER | SAYFA | |
|---|---|---|
| KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU | 1-3 | |
| KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU | 4 | |
| KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU | 5 | |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU | 6 | |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU | 7-8 | |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN AÇIKLAYICI DİPNOTLAR | 9-132 | |
| DİPNOT 1 | ŞİRKET'İN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU | 9-15 |
| DİPNOT 2 | KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR | 16-61 |
| DİPNOT 3 | BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA 62-64 | |
| DİPNOT 4 | NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ 64-66 | |
| DİPNOT 5 | İMTİYAZ SÖZLEŞMELERİNE İLİŞKİN FİNANSAL VARLIKLAR 66-67 | |
| DİPNOT 6 | FİNANSAL BORÇLANMALAR 68-70 | |
| DİPNOT 7 | TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR | 71-72 |
| DİPNOT 8 | DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR 73-74 | |
| DİPNOT 9 | STOKLAR | 74 |
| DİPNOT 10 | DİĞER VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER 74-75 | |
| DİPNOT 11 | PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER | 75 |
| DİPNOT 12 | SATIŞ AMAÇLI SINIFLANDIRILAN DURAN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER VE | |
| DURDURULAN FAALİYETLERDEN KAR 76-78 | ||
| DİPNOT 13 | FİNANSAL YATIRIMLAR 78-79 | |
| DİPNOT 14 | ÖZKAYNAK YÖNTEMİYLE DEĞERLENEN YATIRIMLAR | 79-81 |
| DİPNOT 15 | KULLANIM HAKKI VARLIKLARI | 81-82 |
| DİPNOT 16 | MADDİ DURAN VARLIKLAR 83-85 | |
| DİPNOT 17 | MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 86-87 | |
| DİPNOT 18 | MÜŞTERİ SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN VARLIKLAR | 88 |
| DİPNOT 19 | KARŞILIKLAR, KOŞULLU VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER 88-93 | |
| DİPNOT 20 | TÜREV ARAÇLAR 94-96 | |
| DİPNOT 21 | ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALARA İLİŞKİN KARŞILIKLAR 97-98 | |
| DİPNOT 22 | ERTELENMİŞ GELİRLER 98-99 | |
| DİPNOT 23 | ÖZKAYNAKLAR 99-102 | |
| DİPNOT 24 | VERGİ 102-108 | |
| DİPNOT 25 | HASILAT………………………………………………………………………………………………………………………… | 108 |
| DİPNOT 26 | SATIŞLARIN MALİYETİ…………………………………………………………………………………………………… | 109 |
| DİPNOT 27 | GENEL YÖNETİM GİDERLERİ VE PAZARLAMA GİDERLERİ……………………………………………… 109-110 | |
| DİPNOT 28 | ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER VE GİDERLER………………………………………………………. | 110 |
| DİPNOT 29 | YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER…………………………………………………………………………… | 111 |
| DİPNOT 30 | FİNANSMAN GELİRLERİ VE GİDERLERİ………………………………………………………………………………. | 111 |
| DİPNOT 31 | İLİŞKİLİ TARAF AÇIKLAMALARI 112-117 | |
| DİPNOT 32 | PAY BAŞINA KAZANÇ | 118 |
| DİPNOT 33 | FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ 118-131 | |
| DİPNOT 34 | BAĞIMSIZ DENETÇİ/BAĞIMSIZ DENETİM KURULUŞUNDAN ALINAN | |
| HİZMETLERE İLİŞKİN ÜCRETLER……………………………………………………………………………………… | 131 | |
| DİPNOT 35 | RAPORLAMA TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR…………………………………………………131-132 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||
|---|---|---|---|
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| VARLIKLAR | referansları | 2023 | 2022 |
| DÖNEN VARLIKLAR | |||
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 4 | 1.933.759 | 3.798.939 |
| Finansal Yatırımlar | 13 | 399.069 | 1.084.769 |
| Ticari Alacaklar | 5.987.237 | 11.804.273 | |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar - |
7,31 | 1.234.299 | 2.018.264 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar - |
7 | 4.752.938 | 9.786.009 |
| Diğer Alacaklar | 1.293.029 | 2.435.771 | |
| İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar - |
8,31 | 1.146.985 | 2.045.183 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar - |
8 | 146.044 | 390.588 |
| İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklar | 5 | 1.732.907 | 1.716.084 |
| Stoklar | 9 | 531.364 | 1.173.957 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 104.872 | 104.038 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara Peşin Ödenmiş Giderler - |
11 | 104.872 | 104.038 |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 24 | - | 35.108 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 854.836 | 437.764 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Dönen Varlıklar - |
10 | 854.836 | 437.764 |
| Ara Toplam | 12.837.073 | 22.590.703 | |
| Satış Amaçlı Sınıflandırılan Duran Varlıklar | 12 | 6.990.041 | - |
| Toplam Dönen Varlıklar | 19.827.114 | 22.590.703 | |
| DURAN VARLIKLAR | |||
| Finansal Yatırımlar | 1.953 | 1.953 | |
| Diğer Finansal Yatırımlar - |
13 | 1.953 | 1.953 |
| Ticari Alacaklar | 373.110 | 150.967 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar - |
7 | 373.110 | 150.967 |
| Diğer Alacaklar | 12.355.405 | 12.270.403 | |
| İlişkili Taraflardan Diğer Alacaklar - |
8,31 | 12.039.204 | 12.007.345 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Diğer Alacaklar - |
8 | 316.201 | 263.058 |
| Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Varlıklar | 300.740 | 14.057 | |
| Diğer Sözleşme Varlıkları - |
18 | 300.740 | 14.057 |
| İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklar | 5 | 7.387.545 | 11.149.923 |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımlar | 14 | 4.466.538 | 2.659.471 |
| Maddi Duran Varlıklar | 16 | 40.426.936 | 56.980.220 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 15 | 604.240 | 610.365 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 17 | 7.661.168 | 8.819.497 |
| Türev Araçlar | 20 | 343.657 | 756.613 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 11.076 | 13.791 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara Peşin Ödenmiş Giderler - |
11 | 11.076 | 13.791 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 24 | 4.748.396 | 1.700.569 |
| Diğer Duran Varlıklar | 3.095 | 25.996 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara İlişkin Diğer Duran Varlıklar - |
10 | 3.095 | 25.996 |
| Toplam Duran Varlıklar | 78.683.859 | 95.153.825 | |
| TOPLAM VARLIKLAR | 98.510.973 | 117.744.528 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||
|---|---|---|---|
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| KAYNAKLAR | referansları | 2023 | 2022 |
| KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | |||
| Kısa Vadeli Borçlanmalar | 1.657.164 | 4.483.578 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Kısa Vadeli Borçlanmalar | 1.657.164 | 4.483.578 | |
| Banka Kredileri - |
6 | 1.225.795 | 3.555.467 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları - |
6 | 431.369 | 928.111 |
| Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | 15.246.576 | 14.820.293 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Uzun Vadeli | |||
| Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | 15.246.576 | 14.820.293 | |
| Banka Kredileri - |
6 | 11.452.400 | 12.506.423 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları - |
6 | 3.669.191 | 2.130.105 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar - |
6 | 124.985 | 183.765 |
| Ticari Borçlar | 3.880.317 | 9.488.174 | |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlar - |
7,31 | 234.019 | 134.829 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar - |
7 | 3.646.298 | 9.353.345 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 48.931 | 36.293 | |
| Diğer Borçlar | 1.225.398 | 5.941.929 | |
| İlişkili Taraflara Diğer Borçlar | 8,31 | 36.383 | 1.998.575 |
| - İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar |
8 | 1.189.015 | 3.943.354 |
| - | |||
| Türev Araçlar | 20 | - | 29.503 |
| Ertelenmiş Gelirler İlişkili Olmayan Taraflardan Ertelenmiş Gelirler |
22 | 1.881.730 | 2.111.924 1.521.772 |
| - | - 1.881.730 |
590.152 | |
| İlişkili Taraflardan Ertelenmiş Gelirler - |
22,31 | ||
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 24 | 106.181 | 221.257 |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 73.770 | 35.444 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Kısa Vadeli Karşılıklar - |
19 | 52.415 | - |
| Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar - |
19 | 21.355 | 35.444 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 426.390 | 372.008 | |
| İlişkili Olmayan Taraflara - |
10 | 426.390 | 372.008 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler Ara Toplam |
24.546.457 | 37.540.403 | |
| Satış Amaçlı Sınıflandırılan Varlık Gruplarına İlişkin Yükümlülükler | 12 | 7.012.617 | - |
| Toplam Kısa Vadeli Yükümlülükler | 31.559.074 | 37.540.403 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 25.590.524 | 37.328.763 | |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Uzun | |||
| Vadeli Borçlanmalar | 25.590.524 | 37.328.763 | |
| Banka Kredileri - |
6 | 18.116.925 | 28.686.611 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar - |
6 | 296.680 | 328.292 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları - |
6 | 7.176.919 | 8.313.860 |
| Diğer Borçlar | 11.167 | 13.241 | |
| İlişkili Taraflara Diğer Borçlar - |
8,31 | 11.167 | 13.241 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 286.418 | 288.697 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin - |
|||
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 19,21 | 286.418 | 288.697 |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 2.591.721 | 8.052.892 | |
| Toplam Uzun Vadeli Yükümlülükler | 24 | 28.479.830 | 45.683.593 |
Takip eden dipnotlar, konsolide finansal tabloların tamamlayıcı parçasını oluşturur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||
|---|---|---|---|
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Dipnot | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| ÖZKAYNAKLAR | referansları | 2023 | 2022 |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | 38.401.711 | 34.594.820 | |
| Ödenmiş Sermaye | 23 | 5.000.000 | 2.500.000 |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 23 | 15.960.260 | 15.580.732 |
| Paylara İlişkin Primler | 23 | 32.542 | 9.961 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler | 5.272.975 | 17.135.530 | |
| Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kayıpları/(Kazançları) - |
|||
| Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları | 16 | 5.530.795 | 17.276.109 |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm | |||
| Kayıpları | (257.820) | (140.579) | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak | |||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Giderler | (24.673.902) | (24.922.809) | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları - |
1.926.282 | 2.181.476 | |
| Nakit Akış Riskinden Korunma Kayıpları | 20 | (26.600.184) | (27.104.285) |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 100.624 | 100.624 | |
| Yasal Yedekler - |
23 | 100.624 | 100.624 |
| Geçmiş Yıllar Karları | 25.787.882 | 14.697.287 | |
| Net Dönem Karı | 10.921.330 | 9.493.495 | |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | 23 | 70.358 | (74.288) |
| TOPLAM ÖZKAYNAKLAR | 38.472.069 | 34.520.532 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 98.510.973 | 117.744.528 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız denetimden |
|||
|---|---|---|---|---|
| denetimden | ||||
| geçmiş | geçmiş | |||
| Dipnot | 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
| referansları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| KAR VEYA ZARAR KISMI | ||||
| Hasılat | 25 | 27.281.884 | 38.806.100 | |
| Satışların Maliyeti (-) | 26 | (23.519.567) | (33.147.866) | |
| Ticari Faaliyetlerden Brüt Kar | 3.762.317 | 5.658.234 | ||
| BRÜT KAR | 3.762.317 | 5.658.234 | ||
| Genel Yönetim Giderleri (-) | 27 | (1.410.190) | (1.097.809) | |
| Pazarlama Giderleri (-) | 27 | (163.985) | (156.663) | |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 28 | 2.944.187 | 1.523.279 | |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | 28 | (1.858.793) | (961.765) | |
| ESAS FAALİYET KARI | 3.273.536 | 4.965.276 | ||
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 29 | 4.151.308 | 6.251 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler | 29 | (2.857) | (25) | |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların | ||||
| Karlarından Paylar | 14 | 136.234 | 153.530 | |
| FİNANSMAN GELİRİ ÖNCESİ | ||||
| FAALİYET KARI | 7.558.221 | 5.125.032 | ||
| Net Parasal Pozisyon Kazançları | 8.807.534 | 14.765.779 | ||
| Finansman Gelirleri | 30 | 9.200.485 | 8.832.234 | |
| Finansman Giderleri (-) | 30 | (20.885.480) | (18.554.881) | |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER VERGİ | ||||
| ÖNCESİ KARI | 4.680.760 | 10.168.164 | ||
| Sürdürülen Faaliyetler Vergi Geliri/(Gideri) | 6.101.625 | (2.869.153) | ||
| Dönem Vergi Gideri - |
24 | (484.928) | (447.344) | |
| Ertelenmiş Vergi Geliri/(Gideri) - |
24 | 6.586.553 | (2.421.809) | |
| SÜRDÜRÜLEN FAALİYETLER DÖNEM KARI DURDURULAN FAALİYETLER DÖNEM KARI |
10.782.385 203.591 |
7.299.011 2.209.725 |
||
| DÖNEM KARI | 10.985.976 | 9.508.736 | ||
| Dönem Karının Dağılımı Kontrol Gücü Olmayan Paylar |
64.646 | 15.241 | ||
| Ana Ortaklık Payları | 10.921.330 | 9.493.495 | ||
| Pay Başına Kazanç (TL) | ||||
| Sürdürülen Faaliyetlerden Pay Başına Kazanç - |
32 | 3,23 | 2,92 | |
| Durdurulan Faaliyetlerden Pay Başına Kazanç - |
32 | 0,06 | 0,88 | |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||
|---|---|---|---|
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Dipnot | 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
| referansları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR/(GİDER) KISMI | |||
| DÖNEM KARI | 10.985.976 | 9.508.736 | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar | (10.254.648) | 7.351.217 | |
| Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları/(Azalışları) - |
16 | (12.671.219) | 9.343.318 |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları - |
21 | (156.898) | (154.296) |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak | |||
| Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Vergiler | 2.573.469 | (1.837.805) | |
| Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme - |
|||
| Artışları/(Azalışları), Vergi Etkisi | 2.534.244 | (1.868.664) | |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları, Vergi Etkisi - |
39.225 | 30.859 | |
| Kar veya Zarar Olarak Yeniden Sınıflandırılacaklar | 238.100 | (2.914.284) | |
| Yabancı Para Çevrim Farkları - |
(266.001) | (1.061.963) | |
| Yabancı Para Çevrim Farklarından Kayıplar | (266.001) | (1.061.963) | |
| Nakit Akış Riskinden Korunmaya İlişkin Diğer Kapsamlı Gelir/(Gider) - |
672.135 | (2.315.401) | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Diğer Kapsamlı | |||
| Gelire İlişkin Vergiler | (168.034) | 463.080 | |
| Nakit Akış Riskinden Korunmaya İlişkin Diğer Kapsamlı Gelir/(Gider), Vergi Etkisi - |
(168.034) | 463.080 | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR | (10.016.548) | 4.436.933 | |
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR/(GİDER) | 969.428 | 13.945.669 | |
| Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı | |||
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | 64.646 | 15.241 | |
| Ana Ortaklık Payları | 904.782 | 13.930.428 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Kar veya zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler |
Kar veya zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler |
||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Önceki Dönem 1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Düzeltme Farkları |
Paylara İlişkin Primler |
Maddi Duran Varlık Yeniden Değerleme Artışları |
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Riskten Korunma Kayıpları |
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler |
Geçmiş Yıllar Karları |
Net Dönem Karı |
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar |
Kontrol Gücü Olmayan Paylar |
Özkaynaklar |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla bakiyeler | 2.500.000 | 15.580.732 | 9.961 | 10.975.801 | (17.142) | 3.243.439 | (25.251.964) | 100.624 | 6.851.101 | 6.683.799 | 20.676.351 | (266.261) | 20.410.090 |
| Kontrol Gücü Olmayan Pay Sahipleriyle Yapılan İşlemler Transferler Toplam Kapsamlı Gelir Dönem Karı - Diğer Kapsamlı Gelir - Dönem Sonu Bakiyeler Cari Dönem |
- - - - - 2.500.000 |
- - - - - 15.580.732 |
- - - - - 9.961 |
- (1.174.346) 7.474.654 - 7.474.654 17.276.109 |
- - (123.437) - (123.437) (140.579) |
- - (1.061.963) - (1.061.963) 2.181.476 |
- - (1.852.321) - (1.852.321) (27.104.285) |
- - - - - 100.624 |
- 7.846.186 - - - 14.697.287 |
- (6.683.799) 9.493.495 9.493.495 - 9.493.495 |
- (11.959) 13.930.428 9.493.495 4.436.933 34.594.820 |
164.773 11.959 15.241 15.241 - (74.288) |
164.773 - 13.945.669 9.508.736 4.436.933 34.520.532 |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler |
2.500.000 | 15.580.732 | 9.961 | 17.276.109 | (140.579) | 2.181.476 | (27.104.285) | 100.624 | 14.697.287 | 9.493.495 | 34.594.820 | (74.288) | 34.520.532 |
| Sermaye Artırımı Kontrol Gücü Olmayan Pay Sahipleriyle Yapılan İşlemler |
2.500.000 - |
379.528 - |
22.581 - |
- - |
- - |
- - |
- - |
- - |
- - |
- - |
2.902.109 - |
- 80.000 |
2.902.109 80.000 |
| Bağlı Ortaklık Edinimi veya Elden Çıkarılması Transferler Toplam Kapsamlı Gelir Dönem Karı - Diğer Kapsamlı Gider - |
- - - - |
- - - - |
- - - - |
(1.608.339) (10.136.975) - (10.136.975) |
432 - (117.673) - (117.673) |
10.807 - (266.001) - (266.001) |
- 504.101 - 504.101 |
- - - - |
(11.239) 11.101.834 - - - |
(9.493.495) 10.921.330 10.921.330 - |
- - 904.782 10.921.330 (10.016.548) |
64.646 64.646 - |
- - 969.428 10.985.976 (10.016.548) |
| Dönem Sonu Bakiyeler | 5.000.000 | 15.960.260 | 32.542 | 5.530.795 | (257.820) | 1.926.282 | (26.600.184) | 100.624 | 25.787.882 | 10.921.330 | 38.401.711 | 70.358 | 38.472.069 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||
|---|---|---|---|
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Dipnot | 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
| referansları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | 10.281.983 | 3.194.649 | |
| Dönem Karı/(Zararı) | 10.985.976 | 9.508.736 | |
| Sürdürülen Faaliyetlerden Dönem Karı/(Zararı) - |
10.782.385 | 7.299.011 | |
| Durdurulan Faaliyetlerden Dönem Karı - |
203.591 | 2.209.725 | |
| Dönem Net Karı/(Zararı) Mutabakatı ile İlgili Düzeltmeler | (9.865.678) | (7.099.029) | |
| Amortisman ve İtfa Gideri ile İlgili Düzeltmeler Karşılıklar ile İlgili Düzeltmeler |
15,16,17 | 4.290.350 83.503 |
3.668.976 42.212 |
| -Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar ile | |||
| İlgili Düzeltmeler Diğer Karşılıklar (İptalleri) ile İlgili Düzeltmeler |
21 | 32.494 51.009 |
28.521 13.691 |
| - | |||
| Faiz (Gelirleri) ve Giderleri ile İlgili Düzeltmeler | 4.905.494 | 5.305.480 | |
| Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler - |
28, 30 | (2.672.476) | (1.508.599) |
| Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler - |
28, 30 | 7.577.970 | 6.814.079 |
| Gerçekleşmemiş Yabancı Para Çevrim Farkları | |||
| ile İlgili Düzeltmeler | 10.271.996 | 9.830.362 | |
| Gerçeğe Uygun Değer Kazançları ile İlgili Düzeltmeler | (1.208.950) | (1.367.984) | |
| Türev Finansal Araçların Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları - |
|||
| (Kazançları) ile İlgili Düzeltmeler | 20 | (11.314) | (1.367.984) |
| Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) ile İlgili Diğer Düzeltmeler - |
2.2, 29 | (1.197.636) | - |
| Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Dağıtılmamış | |||
| Karları ile İlgili Düzeltmeler | (136.234) | (153.530) | |
| -İştiraklerin Dağıtılmamış Karları ile İlgili Düzeltmeler | 3,14 | (136.234) | (153.530) |
| Vergi (Geliri) Gideri ile İlgili Düzeltmeler | 24 | (5.754.103) | 2.955.075 |
| Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan | |||
| Kazançlar ile ilgili Düzeltmeler | (6.169) | (6.226) | |
| -Maddi Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan | |||
| Kazançlar ile İlgili Düzeltmeler | 29 | (6.169) | (6.226) |
| Nakit Dışı Kalemlere İlişkin Diğer Düzeltmeler | 4 | (19.488.948) | (26.930.476) |
| Bağlı Ortaklıkların veya Müşterek Faaliyetlerin Elden Çıkarılmasından | |||
| Kaynaklanan Kazançlar ile İlgili Düzeltmeler | 2.2, 29 | (2.944.647) | - |
| Kar (Zarar) Mutabakatı ile İlgili Diğer Düzeltmeler | 4 | 122.030 | (442.918) |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler | 9.524.017 | 1.113.693 | |
| Ticari Alacaklardaki Azalış (Artış) ile İlgili Düzeltmeler | 4.696.742 | (3.874.410) | |
| -İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış | 1.470.958 | (1.574.866) | |
| -İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış | 3.225.784 | (2.299.544) | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) ile İlgili Düzeltmeler | 8.603.193 | 2.642.168 | |
| -İlişkili Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) | 8.600.624 | 2.645.765 | |
| -İlişkili Olmayan Taraflardan Faaliyetlerle İlgili | |||
| Diğer Alacaklardaki Azalış (Artış) | 2.569 | (3.597) | |
| İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklardaki Azalış (Artış) | 746.788 | (1.371.743) | |
| Stoklardaki Azalış (Artışlar) ile İlgili Düzeltmeler | 331.373 | (485.483) | |
| Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler | (3.215.730) | 3.344.908 | |
| -İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) | (426.388) | 129.572 | |
| -İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) | (2.789.342) | 3.215.336 | |
| Faaliyetler ile İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler | (200.915) | (963.844) | |
| - İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili | |||
| Diğer Borçlardaki Artış | (200.915) | (963.844) | |
| İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Diğer Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler | (947.074) | 62.145 | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Artış - |
(1.047.706) | 178.108 | |
| Faaliyetlerle İlgili Diğer Yükümlülüklerdeki Artış - |
100.632 | (115.963) | |
| Müşteri Sözleşmelerinden Doğan Varlıklardaki | |||
| Azalış (Artış) İle İlgili Düzeltmeler | (289.677) | 38.391 | |
| Diğer Sözleşme Varlıklarındaki Azalış - |
(289.677) | 38.391 | |
| Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış | (200.683) | 1.721.561 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Bağımsız | Bağımsız | ||
|---|---|---|---|
| denetimden | denetimden | ||
| geçmiş | geçmiş | ||
| Dipnot | 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
| referansları | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları | 10.644.315 | 3.523.400 | |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin | |||
| Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler | 21 | (46.037) | (9.019) |
| Vergi Ödemeleri | (316.295) | (319.732) | |
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN | |||
| NAKİT AKIŞLARI | (79.050) | (992.315) | |
| Bağlı Ortaklıkların Kontrolünü Kaybı Sonucunu Doğuracak | |||
| Satışlara İlişkin Nakit Girişleri | 2.2 | 2.105.061 | - |
| İştirak ve/veya İş Ortaklıklarının Sermaye Avans | |||
| Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | (1.367.774) | - | |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların | |||
| Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | 185.050 | 24.367 | |
| Maddi Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri - |
185.050 | 20.714 | |
| Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri - |
- | 3.653 | |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Alımından | |||
| Kaynaklanan Nakit Çıkışları | (1.029.389) | (1.016.682) | |
| Maddi Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları - |
16 | (972.554) | (970.604) |
| Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları - |
(56.835) | (46.078) | |
| Diğer Nakit Girişleri/Çıkışları | (83.119) | - | |
| Alınan Temettü | 14 | 111.121 | - |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | (11.910.789) | (1.543.193) | |
| Pay ve Diğer Özkaynağa Dayalı Araçların İhracından | |||
| Kaynaklanan Nakit Girişleri | 1.335.545 | - | |
| Pay İhracından Kaynaklanan Nakit Girişleri - |
1.335.545 | - | |
| Sermaye Avanslarından Nakit Girişleri | 31 | - | 1.955.914 |
| Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri | 4.550.784 | 14.343.465 | |
| Kredilerden Nakit Girişleri - |
6 | 261.336 | 10.822.243 |
| -İhraç Edilen Borçlanma Araçlarından Nakit Girişleri | 6 | 4.289.448 | 3.521.222 |
| Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | (12.123.501) | (11.423.031) | |
| Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları - |
6 | (8.977.899) | (8.650.794) |
| -İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları Geri Ödemelerinden Nakit Çıkışları |
6 | (3.145.602) | (2.772.237) |
| İlişkili Taraflardan Alınan Diğer Borçlardaki Artış | - | 14.327 | |
| İlişkili Taraflardan Alınan Diğer Borçlardaki Azalış | (777.152) | - | |
| Kira Sözleşmelerinden Kaynaklanan Borç Ödemelerine | |||
| İlişkin Nakit Çıkışları | 6 | (148.106) | (146.076) |
| Ödenen Faiz | 6 | (6.035.515) | (5.672.906) |
| Alınan Faiz | 777.898 | 678.210 | |
| Türev Araçlardan Nakit Girişleri | 269.274 | - | |
| Türev Araçlardan Nakit Çıkışları | - | (239.057) | |
| Diğer Nakit Çıkışları | 4 | 239.984 | (1.054.039) |
| YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE | |||
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ | (1.707.856) | 659.141 | |
| Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi | (146.598) | (85.055) | |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ | (1.854.454) | 574.086 | |
| DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 3.779.308 | 3.205.222 | |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 1.924.854 | 3.779.308 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Zorlu Enerji Elektrik Üretim Anonim Şirketi ("Zorlu Enerji" veya "Şirket"), bağlı ortaklıkları ve iştirakleri (hep birlikte "Grup" olarak anılacaktır), 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla elektrik ve buhar üretimi ve satışı, elektrik ticareti, elektrik dağıtımı ve perakende satışı, doğal gaz ticareti, satışı ve dağıtımı, güneş paneli ticareti, satışı ve kurulumu ile elektrikli araç kiralaması, elektrikli araç şarj istasyonu satışı, kurulumu ve işletmesi alanlarında faaliyet göstermektedir. Zorlu Enerji, 1993 yılında Zorlu Holding AŞ ("Zorlu Holding") ve Korteks Mensucat Sanayi ve Ticaret AŞ ("Korteks") tarafından kurulmuştur. Şirket nihai olarak Zorlu Holding tarafından yönetilmektedir. Şirket, Türkiye'de kayıtlı olup merkez adresi, Bursa Organize Sanayi Bölgesi, Pembe Cadde, No:13 Bursa, Türkiye'dir. Zorlu Enerji, Sermaye Piyasası Kurulu'na ("SPK") kayıtlıdır ve hisseleri 2000 yılından beri Borsa İstanbul'da ("BİST") işlem görmektedir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Şirket hisselerinin %37,40'ı halka açıktır (31 Aralık 2022: %35,97) (Dipnot 23).
| Geçerli | ||||
|---|---|---|---|---|
| Doğrudan Bağlı Ortaklıklar | Hisse Oranı (%) | Temel Faaliyet Konusu | Ülke | para birimi |
| Zorlu Osmangazi Enerji Sanayi ve Ticaret AŞ ("Zorlu Osmangazi") |
%100 | Elektrik enerjisinin dağıtımı ve diğer | Türkiye | TL |
| Zorlu Yenilenebilir Enerji AŞ ("Zorlu Yenilenebilir") (****) |
%100 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | Türkiye | TL |
| Eway Araç Kiralama Ticaret AŞ ("Eway") (*) | %100 | Motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabaların sürücüsüz olarak kiralanması, leasingi ve diğer |
Türkiye | TL |
| Zorlu Enerji Dağıtım AŞ ("Zorlu Enerji Dağıtım") (***) |
%100 | Ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı, elektrik enerjisinin dağıtımı ve diğer |
Türkiye | TL |
| ZGP Pakistan (Private) Ltd. ("ZGP Pakistan") (**) | %99,70 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | Pakistan | Pakistan rupisi ("PKR") |
| Zorlu Enerji Pakistan Ltd. ("Zorlu Enerji Pakistan") | %99,99 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | Pakistan | Pakistan Rupisi ("PKR") |
| Zorlu Enerji Israil Ltd. ("Zorlu Enerji İsrail") | %100 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | İsrail | Yeni İsrail Şekeli ("NIS") |
| ZJ Strong Energy for Renewable Energy Limited Co. ("ZJ Strong") |
%75 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | Filistin | Ürdün Dinarı ("JOD") |
| Zador Israel Ltd. ("Zador") | %100 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | İsrail | Yeni İsrail Şekeli ("NIS") |
Şirket'in doğrudan bağlı ortaklıkları aşağıdaki gibidir:
(*) Electrip Araç Kiralama Ticaret AŞ'nin yeni ticaret unvanı "Eway Araç Kiralama Ticaret AŞ" olarak 9 Şubat 2023 tarihinde tescil edilmiştir.
(**) Pakistan'da kurulu "Zorlu Wind Pakistan (Private) Ltd." şirketinin yeni unvanı, "ZGP Pakistan (Private) Ltd." olarak tescil edilmiştir.
(****) Zorlu Yenilenebilir'in bir kısım paylarının halka arzına ilişkin olarak İzahname onayı için SPK'ya 22 Şubat 2024 tarihinde başvuru yapılmıştır.
(***) Şirket'in %100 bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Dağıtım'daki paylarının tamamının Palmet Enerji AŞ'nin %100 bağlı ortaklığı Gaztrak Enerji AŞ'ye satışı ve pay devri işlemleri 12 Mart 2024 tarihinde tamamlanmıştır. TFRS 5'in gerektirdiği şartların gerçekleşmesini takiben, bu bağlı ortaklığa ilişkin varlık ve yükümlülükler sırasıyla "Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar" ve "Satış amaçlı sınıflandırılan varlık gruplarına ilişkin yükümlülükler" olarak sınıflandırılmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Şirket'in dolaylı bağlı ortaklıkları aşağıdaki gibidir:
| Pay Sahibi Doğrudan Bağlı | |||
|---|---|---|---|
| Dolaylı Bağlı Ortaklıklar | Ortaklık ve Hisse Oranı | Temel Faaliyet Konusu | Ülke |
| Osmangazi Elektrik Perakende Satış AŞ ("OEPSAŞ") | %100 Zorlu Osmangazi | Perakende elektrik satışı | Türkiye |
| Osmangazi Elektrik Dağıtım AŞ ("OEDAŞ") | %100 Zorlu Osmangazi | Elektrik dağıtımı | Türkiye |
| Zorlu Doğal Elektrik Üretimi AŞ ("Zorlu Doğal") | %100 Zorlu Yenilenebilir | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Türkiye |
| Zorlu Jeotermal Enerji Elektrik Üretimi AŞ ("Zorlu Jeotermal") | %100 Zorlu Yenilenebilir | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Türkiye |
| Rotor Elektrik Üretim AŞ ("Rotor") | %100 Zorlu Yenilenebilir | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Türkiye |
| Zorlu Elektrik Enerjisi İthalat İhracat ve Toptan Ticaret AŞ ("Zorlu Elektrik") (*) |
%100 Zorlu Yenilenebilir | Elektrik enerjisi ve/veya kapasitenin toptan alım ve satımı faaliyetleri ve diğer |
Türkiye |
| Nemrut Jeotermal Elektrik Üretimi AŞ ("Nemrut Jeotermal") (*) | %100 Zorlu Yenilenebilir | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Türkiye |
| Trakya Bölgesi Doğal Gaz Dağıtım AŞ ("Trakya") (***) | %90 Zorlu Enerji Dağıtım | Ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı ve diğer |
Türkiye |
| Gazdaş Gaziantep Doğal Gaz Dağıtım AŞ ("Gazdaş") (***) | %90 Zorlu Enerji Dağıtım | Ana şebeke üzerinden gaz yakıtların dağıtımı ve diğer |
Türkiye |
| Zorlu Doğal Gaz Tedarik Ticaret AŞ ("Zorlu Doğal Gaz Tedarik") (***) |
%100 Zorlu Enerji Dağıtım | Gazlı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti ve diğer |
Türkiye |
| Zorlu Renewable Pakistan (Private) Limited ("Zorlu Renewable Pakistan") |
%99,70 ZGP Pakistan | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Pakistan |
| Zorlu Sun Power (Private) Limited ("Zorlu Sun Power Pakistan") | %99,70 ZGP Pakistan | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Pakistan |
| Zorlu Industrial Pakistan (Private) Limited ("Zorlu Industrial Pakistan") |
%99,99 ZGP Pakistan | Enerji projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetleri ve diğer |
Pakistan |
| Zorlu O&M Pakistan Limited ("Zorlu O&M Pakistan") | %99,99 ZGP Pakistan | Enerji projelerine yönelik işletme ve bakım faaliyetleri ve diğer |
Pakistan |
| Zorlu Solar Pakistan Limited ("Zorlu Solar Pakistan") (**) | %99,70 ZGP Pakistan | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Pakistan |
(*) 29 Eylül 2023 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; yenilenebilir enerji faaliyeti konusunda daha etkin ve odaklanmış bir yapı kurulması ve Şirket'in %100 bağlı ortaklığı Zorlu Yenilenebilir'in paylarının halka arzının değerlendirilmesi amacıyla, Şirket aktifinde bulunan Nemrut Jeotermal ile Zorlu Elektrik payları ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak, Zorlu Yenilenebilir'e nominal hisse değerleri üzerinden devredilmiştir.
(**) 26 Temmuz 2023 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Zorlu Solar Pakistan Limited'in şirket sermayesinin %99,7'sini temsil eden 997 adet payın ZGP Pakistan (Private) Limited'e (eski unvanıyla: Zorlu Wind Pakistan (Private) Limited) devri işlemleri tamamlanmıştır.
(***) Zorlu Enerji Dağıtım'ın bağlı ortaklıkları Trakya, Gazdaş ve Zorlu Doğal Gaz Tedarik ile birlikte Palmet Enerji AŞ'ye satışına karar verilmiş olup, Zorlu Enerji Dağıtım'ın bağlı ortaklıklarıyla birlikte Palmet Enerji AŞ'nin %100 bağlı ortaklığı Gaztrak Enerji AŞ'ye satış işlemleri 12 Mart 2024 tarihi itibarıyla tamamlanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Şirket'in doğrudan iştirakleri aşağıdaki gibidir:
| Doğrudan İştirakler | Hisse Oranı (%) | Temel Faaliyet Konusu | Ülke |
|---|---|---|---|
| Şarj istasyonu bakımı, onarımı, | |||
| Electrip Global Limited (*) | %49,99 | kurulumu, satışı ve diğer | İngiltere, Jersey |
| Ezotech Electric Ltd. ("Ezotech") | %42,15 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | İsrail |
| Solad Energy Ltd. ("Solad") | %42,15 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | İsrail |
| Adnit Real Estate Ltd. ("Adnit") | %42,15 | Güneş enerjisi santrali inşaatı | İsrail |
| Dorad Energy Ltd. ("Dorad") | %25 | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer | İsrail |
(*) 9 Aralık 2022 tarihli özel durum açıklamasında yer aldığı üzere, Şirket'in aynı tarihte %100 oranında doğrudan bağlı ortaklığı olan ZES Dijital Ticaret AŞ'nin sermayesini temsil eden payların tümü, Şirket'in yine %100 oranında doğrudan bağlı ortaklığı olan Electrip Global B.V.'ye devredilmiştir. İngiltere'ye bağlı Jersey adasında, Wren House Infrastructure LP'nin ("Wren House") %100 bağlı ortaklığı olarak Electrip Global Limited ("Electrip Limited") unvanlı Şirket'in kuruluşu 9 Aralık 2022 tarihinde tamamlanmış ve Zorlu Enerji'nin %100 oranında hissesine sahip olduğu Electrip Global B.V.'nin sermayesinin yarısını temsil eden paylar artı bir pay, 13 Ocak 2023 tarihinde, 50.000 bin ABD Doları bedel karşılığında Electrip Global Limited'e satılmıştır. Şirket mülkiyetinde kalan Electrip Global B.V.'nin sermayesinin yarısını temsil eden paylar eksi bir pay (azınlık paylar) ise, Electrip Global Limited'in aynı tarihli sermaye artırımında Şirket'in sermaye taahhüdü karşılığında ayni sermaye olarak konulmak suretiyle, Electrip Global Limited'e devredilmiştir. Bu pay devri ile Electrip Global B.V.'nin yönetim kontrolü Electrip Global Limited vasıtasıyla Wren House'a geçmiştir.
| Pay Sahibi Doğrudan | |||
|---|---|---|---|
| Dolaylı İştirakler | İştirak ve Hisse Oranı (%) | Temel Faaliyet Konusu | Ülke |
| Ashdod Energy Limited ("Ashdod") | %100 Ezotech | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
İsrail |
| Ramat Negev Energy Limited ("Ramat") | %100 Ezotech | Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
İsrail |
| ZES Dijital Ticaret AŞ ("ZES Dijital") (*) | %100 Electrip Global B.V. | Gaz, sıvı veya elektrik temin veya üretim sayaçları toptan ticareti, elektrikli ekipmanların kurulum hizmetleri ve diğer |
Türkiye |
| ZES Solar Enerji Tedarik ve Ticaret AŞ ("ZES Solar") (**) |
%100 Electrip Global Limited |
Elektrik enerjisi üretimi ve diğer |
Türkiye |
| Electrip Energy Solutions and Mobility Services Sasu |
%100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Fransa |
| Electrip Bucharest SRL | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Romanya |
| Electrip Global B.V. (*) | %100 Electrip Global Limited |
Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Hollanda |
| Electrip Albania SHPK | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Arnavutluk |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Pay Sahibi Doğrudan | |||
|---|---|---|---|
| Dolaylı İştirakler (Devamı) | İştirak ve Hisse Oranı (%) | Temel Faaliyet Konusu | Ülke |
| Electrip USA Inc. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
ABD |
| Electrip Germany GmbH | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Almanya |
| Electrip Dooel Skopje | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Makedonya |
| Electrip Italy S.r.l. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
İtalya |
| Electrip Hellas Single Member P.C. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Yunanistan |
| Electrip Mobility Service D.O.O. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Hırvatistan |
| Electrip Poland Spółka Z.O.O. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Polonya |
| Electrip Montenegro DOO | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Karadağ |
| Zorlu Energy Solutions (ZES) Israel Ltd. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
İsrail |
| Electrip Mobility Service L.T.D. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
İngiltere |
| ZES Solutions, D.O.O | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Slovenya |
| Electrip Netherlands B.V. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Hollanda |
| Electrip PTG, Unipessoal LDA | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Portekiz |
| Electrip DOO Belgrade | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Sırbistan |
| Electrip Czech Republic s.r.o. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Çekya |
| Electrip Mobility Service Kft | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Macaristan |
| Electrip Energy Solutions Spain, S.L.U. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
İspanya |
| Electrip BH d.o.o | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Bosna Hersek |
| Electrip Bulgaria EOOD | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Bulgaristan |
| Electrip Austria Gmbh | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Avusturya |
| Electrip Czech Republic s.r.o. | %100 Electrip Global B.V. | Şarj istasyonu bakımı, onarımı, kurulumu, satışı ve diğer |
Çek umhuriyeti |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup bünyesinde istihdam edilen ortalama personel sayısı 2.619'dur (31 Aralık 2022: 2.645).
Grup'un yurt içinde ve yurt dışında faaliyette olan santrallerine ilişkin bilgiler, mevcut kurulu güçleriyle birlikte aşağıdaki tabloda sunulmuştur:
| Santral | Şirket | Yeri | Türü | Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) |
Buhar Üretim Kapasitesi (Ton/Saat) |
|---|---|---|---|---|---|
| Jeotermal | 305,00 | - | |||
| Kızıldere 1 | Zorlu Doğal | Denizli | Jeotermal | 15,00 | - |
| Kızıldere 2 | Zorlu Doğal | Denizli | Jeotermal | 80,00 | - |
| Kızıldere 3 | Zorlu Doğal | Denizli-Aydın | Jeotermal | 165,00 | - |
| Alaşehir 1 (*) | Zorlu Jeotermal | Manisa | Jeotermal | 45,00 | - |
| Rüzgar | 135,00 | - | |||
| Gökçedağ | Rotor | Osmaniye | Rüzgar | 135,00 | - |
(*) Santrale entegre olarak kurulan 3,588 MWp gücündeki güneş enerji santrali 22 Aralık 2022 tarihi itibarıyla, 0,1663 MWp gücündeki ikinci ünite (Çatı GES) ise 20 Ocak 2023 tarihi itibarıyla ticari elektrik satışına başlamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Santral | Şirket | Yeri | Türü | Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) |
Buhar Üretim Kapasitesi (Ton/Saat) |
|---|---|---|---|---|---|
| Hidroelektrik | 118,94 | - | |||
| Tercan | Zorlu Doğal | Erzincan | Hidroelektrik | 15,00 | - |
| Kuzgun | Zorlu Doğal | Erzurum | Hidroelektrik | 20,90 | - |
| Ataköy | Zorlu Doğal | Tokat | Hidroelektrik | 5,50 | - |
| Mercan | Zorlu Doğal | Tunceli | Hidroelektrik | 20,40 | - |
| Çıldır | Zorlu Doğal | Kars | Hidroelektrik | 15,40 | - |
| İkizdere | Zorlu Doğal | Rize | Hidroelektrik | 24,94 | - |
| Beyköy | Zorlu Doğal | Eskişehir | Hidroelektrik | 16,80 | - |
| Doğal Gaz | 83,83 | 98,00 | |||
| Lüleburgaz | Zorlu Enerji | Lüleburgaz, Kırklareli |
Kojenerasyon Doğal Gaz | 49,53 | 98,00 |
| Bursa | Zorlu Enerji | Bursa Organize Sanayi Bölgesi |
Kombine Çevrim Doğal Gaz | 34,30 | - |
| TOPLAM | 642,77 | 98,00 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Santral | Yeri | Türü | Elektrik Üretim Kapasitesi (MW) |
Buhar Üretim Kapasitesi (Ton/Saat) |
|---|---|---|---|---|
| Rüzgar | 56,40 | - | ||
| Jhimpir | Pakistan | Rüzgar | 56,40 | - |
| Güneş (*) | 1,50 | - | ||
| Deadsea | Filistin | Güneş (2 MW) | 1,50 | - |
| Doğal Gaz (*) | 295,48 | 46,37 | ||
| Dorad | İsrail | Kombine Çevrim Doğal Gaz (860 MW) |
215,00 | - |
| Ashdod | İsrail | Kojenerasyon Doğal Gaz (64,54 MW, 40 ton/saat) |
27,20 | 16,86 |
| Ramat Negev | İsrail | Kojenerasyon Doğal Gaz (126,4 MW, 70 ton/saat) |
53,28 | 29,51 |
| TOPLAM | 353,38 | 46,37 |
(*) Toplam kurulu gücün hesaplanmasında Zorlu Enerji'nin İsrail ve Filistin'deki santrallerde sahip olduğu ortaklık paylarına düşen kurulu güç dikkate alınmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bu konsolide finansal tablolar, TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama"ya uygun olarak belirlenen parasal varlık ve yükümlülükler ile aşağıda belirtilen gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülen varlık ve yükümlülükler hariç, raporlama tarihindeki enflasyonun Türk Lirası üzerindeki etkilerine göre düzeltilmiş tarihi maliyet esasına göre hazırlanmıştır.
Bu konsolide finansal tablolar, Şirket'in geçerli para birimi olan Türk Lirası ("TL") cinsinden sunulmuştur. TL olarak sunulan bütün finansal bilgiler aksi belirtilmedikçe en yakın bin TL'ye yuvarlanmıştır.
Grup, KGK tarafından 23 Kasım 2023 tarihinde yapılan duyuru ve yayınlanan "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi"ne istinaden 31 Aralık 2023 tarihli ve aynı tarihte sona eren yıla ilişkin finansal tablolarını TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardını uygulayarak hazırlamıştır. Söz konusu standart uyarınca, yüksek enflasyonlu bir ekonomiye ait para birimi esas alınarak hazırlanan finansal tabloların, bu para biriminin bilanço tarihindeki satın alma gücünde hazırlanması ve önceki dönem finansal tabloların da karşılaştırma amacıyla karşılaştırmalı bilgiler raporlama dönemi sonundaki cari ölçüm birimi cinsinden ifade edilir. Grup bu nedenle, 31 Aralık 2022 tarihli finansal tablolarını da, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre sunmuştur.
SPK'nın 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.
Sonuç olarak ağırlıkla kullanılan para birimi TL olan işletmelerin finansal tabloları, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Türk Lirası'nın genel satın alma gücündeki değişimlere göre TMS 29'a göre düzeltilir. Düzeltme, Türkiye genelinden türetilen TÜİK tarafından yayınlanan tüketici fiyat endeksi düzeltme katsayıları ile hesaplanır. Konsolide finansal tabloların yeniden düzenlenmesinde kullanılan son üç yıla ait endeksler ve düzeltme katsayıları aşağıdaki gibidir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Tarih | TÜFE endeksi | Düzeltme katsayısı |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 1,859.38 | 1,00000 |
| 31 Aralık 2022 | 1,128.45 | 1,64773 |
| 31 Aralık 2021 | 686.95 | 2,70672 |
| 31 Aralık 2020 | 504.81 | 3,68333 |
Grup, 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla sona eren yıla ait Uluslararası Finansal Raporlama Standartları'na ("UFRS") uygun olarak hazırlamış olduğu konsolide finansal tablolarında UMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardını uygulamıştır. Bu nedenle Grup'un TMS 29'u ilk uygulama tarihi 1 Ocak 2021 olarak belirlenmiştir.
1 Ocak 2021 tarihi itibarıyla enflasyon düzeltmesi yapılmamış geçmiş yıl zararları tutarı 969.887 TL'dir. TMS 29 kapsamında enflasyon düzeltmesi sonrası 1 Ocak 2021 tarihli geçmiş yıl karları tutarı 2.038.747 TL olup, bu tutarın 31 Aralık 2023 satın alma gücüne getirilmiş hali ise 7.509.317 TL'dir.
TFRS, ağırlıkla kullanılan para birimi yüksek enflasyonlu olan bir işletmenin finansal tablolarının, ister tarihi maliyet ister cari maliyet yaklaşımına göre hazırlanmış olsun, TMS 29 gerekliliklerine göre yeniden düzenlenmesini ve para biriminin yer aldığı ekonomide her zaman yüksek enflasyon olduğu varsayımıyla geriye dönük olarak uygulanmasını gerektirir. TMS 29'daki temel ilke, yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimiyle raporlama yapan bir işletmenin finansal tablolarının, raporlama tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden raporlanması gerekliliğidir. Önceki dönem için karşılaştırmalı rakamlar, aynı cari ölçüm birimine göre yeniden düzenlenir.
Yukarıda belirtilen düzeltmeler için uygulanmış olan ana prosedürler aşağıdaki gibidir:
• Raporlama tarihindeki cari tutarları ile taşınan parasal varlık ve yükümlülükler, halihazırda raporlama tarihindeki cari para birimi cinsinden ifade edildiğinden, yeniden düzenlenmemiştir.
• Raporlama tarihindeki cari tutarları ile taşınmayan parasal olmayan varlık ve yükümlülükler ile özkaynak kalemleri, işlem tarihinden veya varsa raporlama tarihine kadar olan en son yeniden değerleme tarihinden itibaren ilgili düzeltme katsayıları uygulanarak düzeltilmiştir.
• Maddi duran varlıklar, işlem tarihinden veya varsa en son yeniden değerleme tarihinden raporlama tarihine kadar endeksteki değişiklik uygulanarak düzeltilmiştir. Amortisman, yeniden düzenlenen tutarlara dayanmaktadır.
• Yukarıda açıklanan amortisman giderleri ve ertelenmiş vergi giderleri dışındaki tüm gelir tablosu kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği ayların raporlama tarihine göre aylık düzeltme katsayıları uygulanarak düzeltilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
• Enflasyonun Grup'un net parasal pozisyonu üzerindeki etkileri, konsolide kar veya zarar tablosunda "Net parasal pozisyon kazançları/(kayıpları)" olarak gösterilmektedir.
• Nakit akış tablosundaki tüm kalemler, raporlama tarihindeki cari ölçüm birimi cinsinden ifade edilmiştir. Bu amaçla, nakit akış tablosundaki tüm kalemler, işlem tarihinden itibaren ilgili düzeltme katsayıları uygulanarak düzeltilmiştir.
• Karşılaştırmalı döneme ait tüm rakamlar, ilgili karşılaştırmalı dönemden 31 Aralık 2023'e endeks değişikliği uygulanarak yeniden düzenlenmiştir.
Grup'un ağırlıkla kullanılan para biriminin yüksek enflasyonlu bir ekonominin para birimi olduğunu tespit ettiği ve önceki dönemde yüksek enflasyon olmadığı raporlama döneminde, Grup, sanki ekonomi her zaman yüksek enflasyonluymuş gibi TMS 29'un gerekliliklerini uygular. Bu nedenle, tarihi maliyet üzerinden ölçülen parasal olmayan kalemlerle ilgili olarak, Grup'un konsolide finansal tablolarında sunulan en erken dönemin başındaki açılış finansal durum tablosu, varlıkların elde edildiği tarihten ve yükümlülüklerin kabul edildiği veya üstlenildiği tarihten itibaren enflasyonun etkilerini yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmelidir. Açılış finansal durum tablosunda cari tutarları üzerinden gösterilen parasal olmayan kalemler için bu düzeltme, cari değerlerinin belirlendiği tarihten raporlama dönemi sonuna kadar olan enflasyonun etkisini yansıtmalıdır.
Grup, 1 Ocak 2021 tarihli açılış finansal durum tablosunda TMS 29'u uygulamış ve ilgili rakamları, varlıkların elde edildiği ve yükümlülüklerin üstlenildiği tarihten raporlama dönemi sonuna kadar enflasyonun etkisini yansıtacak şekilde yeniden düzenlemiştir.
İlişikteki konsolide finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu'nun ("SPK") 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan II-14.1 sayılı "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümleri uyarınca SPK tarafından kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Finansal Raporlama Standartlarına ("TFRS" ler) uygun olarak hazırlanmıştır. TFRS'ler; KGK tarafından Türkiye Muhasebe Standartları ("TMS"), Türkiye Finansal Raporlama Standartları, TMS Yorumları ve TFRS Yorumları adlarıyla yayımlanan Standart ve Yorumları içermektedir.
Konsolide finansal tablolar, KGK tarafından 15 Nisan 2019 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisine Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak SPK'nın finansal tablo ve dipnot formatları esas alınarak sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Konsolide finansal tablolar, Şirket Yönetim Kurulu tarafından 2 Nisan 2024 tarihinde onaylanmıştır. Şirket Genel Kurul'unun ve ilgili düzenleyici kurumların bu finansal tabloların değiştirilmesini talep etme hakkı bulunmaktadır.
Konsolide finansal tablolar, ana ortaklık Zorlu Enerji ve bağlı ortaklıklarının aşağıdaki maddelerde belirtilen esaslara göre hazırlanan hesaplarını kapsamaktadır. Konsolidasyon kapsamına dahil edilen bağlı ortaklıkların finansal tabloları, konsolide finansal tabloların hazırlandığı tarih itibarıyla, yasal kayıtlara TFRS'ye uygun sunum ve standart muhasebe politikaları uygulamak amacıyla düzeltme ve sınıflandırma kayıtları verilmek suretiyle konsolidasyona dahil edilmiştir.
Zorlu Enerji, bir bağlı ortaklık ile olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı veya bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri bağlı ortaklık üzerindeki gücüyle etkileme imkanına sahip olduğu durumda söz konusu bağlı ortaklığı kontrol etmektedir. Zorlu Enerji, bağlı ortaklığın ilgili faaliyetlerini, diğer bir ifadeyle bağlı ortaklığın getirilerini önemli ölçüde etkileyen faaliyetlerini yönetme imkânını hâlihazırda veren mevcut haklara sahip olduğunda, söz konusu bağlı ortaklık üzerinde güce sahiptir ve bununla birlikte, Zorlu Enerji'nin başka bir şirketi kontrol edip etmediğinin değerlendirilmesinde dönüştürülebilir veya kullanılabilir potansiyel oy haklarının varlığı da göz önünde bulundurulur.
Bağlı ortaklıklar, Zorlu Enerji'nin kontrolünün olduğu şirketlerdir ve kontrolün Zorlu Enerji'ye geçtiği tarihten itibaren tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilirler. Kontrolün ortadan kalktığı tarih itibarıyla konsolidasyon kapsamından çıkarılırlar.
Bağlı ortaklıklara ait varlıklar, yükümlülükler, özkaynak kalemleri, gelir ve gider hesapları ile nakit akış hareketleri tam konsolidasyon yöntemi ile konsolide finansal tablolara dahil edilmiştir. Zorlu Enerji ve bağlı ortaklıklarının sahip olduğu payların kayıtlı değerleri, ilgili özkaynaklar ile karşılıklı olarak netleştirilmiştir. Zorlu Enerji ile bağlı ortaklıklar arasındaki grup içi işlemler ve bakiyeler konsolidasyon sırasında elimine edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un bağlı ortaklıklar üzerinde kontrolünün kaybolması durumunda, Grup'un bağlı ortaklıklar üzerindeki payları, kontrolün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri ile ölçülür ve defter değeri ile arasındaki fark, kar veya zarar olarak kaydedilir. Gerçeğe uygun değer, müşterek yönetime tabi ortaklık ve finansal varlıklarda sahip olunan payların sonradan muhasebesinin yapılabilmesi amacıyla ilk alım değeridir. Buna ek olarak, bu şirketle ilgili daha önce diğer kapsamlı gelir olarak tanınan tutarlar ilgili varlık ya da yükümlülükler Grup tarafından elden çıkarılmış gibi muhasebeleştirilir. Bu, daha önce diğer kapsamlı gelir olarak tanınan tutarların kar ve zarar olarak sınıflandırılması gerektiği anlamına gelebilir.
Şirket'in %100 oranında bağlı ortaklığı olan Electrip Global B.V.'nin sermayesinin yarısını temsil eden paylar artı bir pay, 13 Ocak 2023 tarihinde, 50.000 bin ABD Doları bedel karşılığında Electrip Global Limited'e satılmıştır. Şirket mülkiyetinde kalan Electrip Global B.V.'nin sermayesinin yarısını temsil eden paylar eksi bir pay (azınlık paylar) ise, Electrip Global Limited'in aynı tarihli sermaye artırımında Şirket'in sermaye taahhüdü karşılığında ayni sermaye olarak konulmak suretiyle, Electrip Global Limited'e devredilmiştir. Bu pay devri ile Electrip Global B.V.'nin yönetim kontrolü Electrip Global Limited vasıtasıyla Wren House'a geçmiştir.
22 Haziran 2023 tarihli özel durum açıklamasında yer aldığı üzere, ZES Solar paylarının tamamının, sermayesine %49,99 pay oranında iştirak edilen, Jersey'de kurulu Electrip Global Limited şirketine toplam 49.400 bin ABD Doları bedel karşılığında satışına, Pay Alım ve Satım Sözleşmesi'nde öngörülen düzeltme koşulları gerçekleştiği takdirde satış bedeli düzeltmelerinin yapılmasına karar verilmiş olup ilgili hisse devir işlemleri tamamlanmıştır.
Söz konusu pay devirleri ile beraber, Electrip Global B.V. ve ZES Solar tam konsolidasyon kapsamından çıkmıştır. Şirket'in Electrip Global Limited üzerindeki sahiplik oranı %49,99 olmuş ve doğrudan iştirak edilen Electrip Global Limited, 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren döneme ilişkin konsolide finansal tablolarda özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar kapsamında muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
%50,01 oranında satışı gerçekleşen Electrip Global B.V. paylarına ait varlık ve yükümlülükleri ile net varlıkları, işlem tarihi olan 13 Ocak 2023 tarihindeki değerleri ile aşağıdaki gibidir:
| 13 Ocak 2023 | |
|---|---|
| Dönen varlıklar | 92.605 |
| Duran varlıklar | 210.998 |
| Toplam varlıklar | 303.603 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | (122.079) |
| Uzun vadeli yükümlülükler | (25.133) |
| Toplam yükümlülükler | (147.212) |
| Net varlıklar | 156.391 |
| Satılan hisse oranı | %50,01 |
| Elden çıkarılan net varlıklar | 78.211 |
| Satıştan kaynaklanan net nakit girişi | 938.040 |
| 13 Ocak itibarıyla bağlı ortaklık satış karı | 859.829 |
| Bağlı ortaklık satış karı parasal kazanç etkisi | 431.372 |
| 31 Aralık itibarıyla bağlı ortaklık satış karı (Dipnot 29) | 1.291.201 |
Şirket'in %100 oranında bağlı ortaklığı olan Electrip Global B.V.'nin sermayesinin yarısını temsil eden paylar artı bir payın, 50.000 bin ABD Doları bedel karşılığında Electrip Global Limited'e satılması ile Şirket mülkiyetinde kalan Electrip Global B.V.'nin sermayesinin yarısını temsil eden paylar eksi bir pay (azınlık paylar), Electrip Global Limited'in aynı tarihli sermaye artırımında Şirket'in sermaye taahhüdü karşılığında ayni sermaye olarak konulmak suretiyle, Electrip Global Limited'e devredilmiştir. Bu pay devri sonrasında, Şirket'in elinde kalan paylar gerçeğe uygun değeri ile muhasebeleştirilmiştir. Elde tutulan finansal varlığa ilişkin değer artışı, konsolide kar veya zarar tablosunda, yatırım faaliyetlerinden gelirler kaleminde sunulmuştur. Elde tutulan %49,99 oranındaki Electrip Global Limited'e ait finansal bilgiler ile, gerçeğe uygun değer gösterimi sonucu oluşan değer artışına ilişkin detaylar aşağıda sunulmuştur:
| 13 Ocak 2023 | |
|---|---|
| Electrip Global Limited'in %100 oranında hissesinin gerçeğe uygun değeri | 1.875.705 |
| Electrip Global Limited hissesi üzerinde Grup'un sahiplik oranı | %49,99 |
| Elde tutulan finansal varlığın gerçeğe uygun değeri | 937.665 |
| Elde tutulan finansal varlığın kayıtlı değeri | 139.462 |
| 13 Ocak itibarıyla elde tutulan finansal varlığa ilişkin değer artışı | 798.203 |
| Değer artışına ilişkin parasal kazanç etkisi | 399.433 |
| 31 Aralık itibarıyla elde tutulan finansal varlığa ilişkin değer artışı (Dipnot 29) | 1.197.636 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
%100 oranında satışı gerçekleşen ZES Solar paylarına ait varlık ve yükümlülükleri ile net varlıklarının, işlem tarihi olan 22 Haziran 2023 tarihindeki tutarları aşağıdaki gibidir:
| 22 Haziran 2023 | |
|---|---|
| Dönen varlıklar | 798.059 |
| Duran varlıklar | 5.880 |
| Toplam varlıklar | 803.939 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | (807.779) |
| Uzun vadeli yükümlülükler | (640) |
| Toplam yükümlülükler | (808.419) |
| Net varlıklar | (4.480) |
| Satılan hisse oranı | %100,00 |
| Elden çıkarılan net varlıklar | (4.480) |
| Satıştan kaynaklanan net nakit girişi | 1.167.021 |
| 22 Haziran itibarıyla bağlı ortaklık satış karı | 1.171.501 |
| Bağlı ortaklık satış karı parasal kazanç etkisi | 481.945 |
| 31 Aralık itibarıyla bağlı ortaklık satış karı (Dipnot 29) | 1.653.446 |
Bağlı ortaklıkların net varlıklarında ve faaliyet sonuçlarında ana ortaklık dışı hissedarların payları, konsolide finansal durum tablosu ve kar veya zarar tablosunda "Kontrol gücü olmayan paylar" olarak gösterilmektedir.
Grup, kontrol gücü olmayan paylar ile gerçekleştirdiği halihazırda kontrol etmekte olduğu bağlı ortaklıklara ait hisselerin alış ve satış işlemlerini, Grup'un özkaynak sahipleri arasındaki işlemler olarak değerlendirmektedir. Buna bağlı olarak, kontrol gücü olmayan paylardan ilave hisse alış işlemlerinde, elde etme maliyeti ile ortaklığın satın alınan payı nispetindeki net varlıklarının kayıtlı değeri arasındaki fark, özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilir.
Kontrol gücü olmayan paylara hisse satış işlemlerinde ise, satış bedeli ile ortaklığın satılan payı nispetindeki net varlıklarının kayıtlı değeri arasındaki fark sonucu oluşan kayıp veya kazançlar da özkaynaklar içerisinde muhasebeleştirilir.
Aşağıda yer alan tabloda 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla bağlı ortaklıklar ve bağlı ortaklıklardaki ortaklık oranları gösterilmektedir. Bağlı ortaklıklara ait finansal tablolar, tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Zorlu Enerji'nin doğrudan sahip olduğu sermaye payı (%) | |||
|---|---|---|---|
| Doğrudan bağlı ortaklık | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Zorlu Osmangazi | 100 | 100 | |
| Zorlu Yenilenebilir | 100 | 100 | |
| Eway | 100 | 100 | |
| Zorlu Enerji Dağıtım | 100 | 100 | |
| ZGP Pakistan | 99,70 | 99,70 | |
| Zorlu Enerji Pakistan | 99,99 | 99,99 | |
| Zorlu Enerji İsrail | 100 | 100 | |
| Zador | 100 | 100 | |
| ZJ Strong | 75 | 75 | |
| Rarik Turkison (*) | - | 100 | |
| Alkan Jeotermal (**) | - | 100 | |
| Zorlu Enerji Asia (***) | - | 100 | |
| Zorlu Elektrik | - | 100 | |
| Nemrut Jeotermal | - | 100 | |
| Electrip Global B.V. | - | 100 | |
| ZES Solar | - | 100 |
(*) Şirket'in sermayesinin tamamına sahip olduğu bağlı ortaklığı Rarik Turkison Enerji AŞ ile "Devralma Yoluyla Kolaylaştırılmış Usulde Birleşme" için Sermaye Piyasası Kurulu'na 6 Şubat 2023 tarihinde yapılan başvuru, Kurul'un 9 Ağustos 2023 tarih ve 46/956 sayılı kararı ile onaylanmıştır.
(**) Şirket'in sermayesinin tamamına sahip olduğu bağlı ortaklığı Alkan Jeotermal Enerji Elektrik Üretimi AŞ ile "Devralma Yoluyla Kolaylaştırılmış Usulde Birleşme" için Sermaye Piyasası Kurulu'na 11 Ekim 2023 tarihinde yapılan başvuru, Kurul'un 1 Aralık 2023 tarih ve 75/1628 sayılı kararı ile onaylanmıştır.
(***) Şirket'in sermayesini temsil eden paylarının tamamına sahip olduğu, Dubai Uluslararası Finans Merkezi'nde (Dubai International Financial Center) kurulu Zorlu Enerji Asia Holding Limited şirketinin tasfiye süreci tamamlanmıştır.
İştiraklerdeki yatırımlar, ilk kayda alındıkları tarihte elde etme maliyeti üzerinden sonraki dönemlerde ise özkaynak yöntemi ile muhasebeleştirilmektedir. Bunlar, Grup'un genel olarak oy hakkının %20 ile %50'sine sahip olduğu veya Grup'un şirket faaliyetleri üzerinde kontrol yetkisine sahip olmamakla birlikte önemli etkiye sahip olduğu kuruluşlardır. Grup ile iştirak arasındaki işlemlerden doğan gerçekleşmemiş karlar, Grup'un iştirakteki payı ölçüsünde düzeltilmiş olup, gerçekleşmemiş zararlar da işlem, transfer edilen varlığın değer düşüklüğüne uğradığını göstermiyor ise düzeltilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Özkaynak yöntemine göre, iştiraklerin satın alım sonrasındaki vergi sonrası net karları/(zararları) Grup'un iştirakteki payı ölçüsünde Grup'un net dönem karına/(zararına) yansıtılmaktadır.
Grup, iştirak ile ilgili olarak bir yükümlülük altına girmemiş veya bir taahhütte bulunmamış olduğu sürece iştirakteki yatırımın kayıtlı değerinin sıfır olması veya Grup'un önemli etkisinin sona ermesi halinde özkaynak yöntemine devam edilmemektedir. Grup'un iştirakteki payı sıfıra indikten sonra, ilave zarar karşılığı ayrılması ve borç tutarlarının muhasebeleştirilmesi ancak Grup'un yasal veya zımni kabulden doğan yükümlülüğe maruz kalmış olması ya da iştirak adına ödemeler yapmış olması halinde söz konusudur.
Aşağıda yer alan tabloda 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla doğrudan iştirakleri ve iştiraklerdeki etkin ortaklık oranları gösterilmektedir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İştirakler | (%) | (%) |
| Dorad | 25 | 25 |
| Ezotech | 42,15 | 42,15 |
| Solad | 42,15 | 42,15 |
| Adnit | 42,15 | 42,15 |
| Electrip Global Limited | 49,99 | - |
Raporlama tarihi itibarıyla yayımlanmış fakat henüz yürürlüğe girmemiş ve erken uygulanmasına izin verilmekle birlikte Grup tarafından erken uygulanmayan bazı yeni standartlar, yorumlar ve değişiklikler aşağıdaki gibidir:
Grup, söz konusu değişikliklerin uygulanmasının konsolide finansal tabloları üzerindeki muhtemel etkilerini değerlendirmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
1 Ocak 2023 tarihinde ve sonrasında başlayan hesap dönemleri için yürürlüğe girmiş olan değişiklikler ise şu şekildedir:
Yeni uygulamaya konulmuş bu standart değişikliklerinin Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığında taraf, Grup ile ilişkili sayılır:
Grup, ilişkili taraflarıyla olağan faaliyetleri çerçevesinde iş ilişkisine girmektedir (Dipnot 31).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup bünyesinde yer alan şirketlerin finansal tablolarındaki her bir kalem, şirketlerin operasyonlarını sürdürdükleri temel ekonomik ortamda fonksiyonel olan para birimi kullanılarak muhasebeleştirilmiştir ("geçerli para birimi"). Konsolide finansal tablolar, Türk Lirası cinsinden sunulmuştur.
Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıkların finansal tabloları, KGK tarafından yayımlanmış TFRS'ler uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gerekli düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir. İlgili yabancı ortaklıkların varlık ve yükümlülükleri bilanço tarihindeki döviz kuru, gelir ve giderler ise ortalama döviz kuru kullanılarak Türk Lirası'na çevrilmiştir. Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları özkaynaklar içerisindeki yabancı para çevrim farkları kalemi altında muhasebeleştirilmiştir.
Grup, TMS 16 Maddi Duran Varlıklar standardına uygun olarak aktifinde yer alan santrallerini yeniden değerlemeye tabi tutmuş ve konsolide finansal tablolarında maddi duran varlıklarını gerçeğe uygun değerleriyle göstermiştir.
Zorlu Enerji'ye ait doğal gaz santralleri ile Zorlu Doğal'da belirtilen Kızıldere 1 jeotermal santralinin gerçeğe uygun değerlerinin tespitinde "Emsal Karşılaştırma Yöntemi" ve "Maliyet Yaklaşımı Yöntemi" kullanılmış olup, bu tesisler haricinde kalan tesislerin gerçeğe uygun değerlerinin tespitinde ise gelir yaklaşımı yöntemi (indirgenmiş nakit akışları yöntemi - İNA) kullanılmıştır.
İlişikteki finansal tablolarda, İNA yöntemi uygulanan santrallerde tespit edilen değer artış tutarları, tesis, makine ve cihazlara ek olarak, santrallerin bütünleyici unsuru olarak değerlendirilen arsalarına, yeraltı ve yer üstü düzenleri ile binalarına, oransal olarak dağıtılarak sunulmuştur. Motorlu taşıtlar ve demirbaşlar, önceki yıllarla tutarlı olarak elde etme maliyetleri üzerinden, birikmiş amortisman ve eğer varsa kalıcı değer düşüklüğünün indirilmesi sonrasında oluşan değerleri ile konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır.
Maddi duran varlıklarda, söz konusu yeniden değerleme sonucu meydana gelen artışlar, bilançoda özkaynaklar grubunda yer alan yeniden değerleme fonu hesabına ertelenmiş vergi etkisi netlendikten sonra kaydedilmektedir. Yeniden değerlenen varlıkların taşınan değerleri üzerinden hesaplanan amortisman ve itfa payları (kar veya zarar tablosuna yansıtılan amortisman) ile bu varlıkların elde etme maliyetleri üzerinden hesaplanan amortisman ve itfa payları arasındaki fark, her yıl ertelenmiş vergi etkisi netlendikten sonra yeniden değerleme fonundan birikmiş kar/zarara transfer edilir. Aynı uygulama maddi duran varlık çıkışlarında da geçerlidir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Arsalar ekonomik ömürleri sınırsız olarak kabul edildiği için amortismana tabi tutulmamıştır. Amortisman, maddi duran varlıkların değerleri üzerinden faydalı ömürleri esas alınarak doğrusal amortisman yöntemi ile ayrılmaktadır.
Konsolide finansal tablolarda, Zorlu Doğal'da belirtilen Kızıldere 1, 2 ve 3 jeotermal santralleri ile hidroelektrik santralleri, Zorlu Jeotermal'e ait Alaşehir 1 jeotermal enerji santrali ve güneş enerji santrali, Rotor'a ait Gökçedağ rüzgar santrali ve Zorlu Pakistan'a ait Jhimpir rüzgar santrali ile Zorlu Enerji'ye ait doğal gaz santralleri 31 Aralık 2023 tarihinde yeniden değerlemeye tabi tutulmuş ve konsolide finansal tablolarda yeni değerleriyle dikkate alınmıştır. Değerleme raporlarında kullanılan varsayımlar, Dipnot 2.7'de sunulmuştur.
İNA yaklaşımı benimsenerek gerçeğe uygun değerleri tespit edilen santrallere ilişkin kalan faydalı ömürler aşağıdaki gibidir:
| Kalan Faydalı Ömür (Yıl) | |
|---|---|
| Kızıldere jeotermal enerji santralleri ile hidroelektrik santralleri | 15 |
| Alaşehir 1 jeotermal ve güneş enerji santrali | 17 |
| Jhimpir rüzgar santrali | 10 |
| Gökçedağ rüzgar santrali | 12 |
Maliyet ve emsal karşılaştırma yöntemiyle gerçeğe uygun değerleri tespit edilen Zorlu Enerji'ye ait tesislerin değerlemesinde ise tahmin edilen faydalı ömürler aşağıdaki şekilde dikkate alınmıştır:
| Faydalı Ömür (Yıl) | |
|---|---|
| Binalar | 30-45 |
| Yer altı ve yer üstü düzenleri | 10-20 |
| Makine ve teçhizat | 6-48 |
Maddi duran varlıkların bakım ve onarım giderleri normalde gider hesaplarına kaydedilmektedir. Ancak, eğer varlıklarda genişletme veya önemli ölçüde geliştirme söz konusu olursa, bu giderler aktifleştirilebilir ve ilişkilendirildiği sabit kıymetin kalan ekonomik ömrü üzerinden amortisman ayrılır. Maddi duran varlıkların elden çıkartılması sonucu oluşan kar veya zarar, düzeltilmiş tutarlar ile tahsil olunan tutarların karşılaştırılması ile belirlenir ve cari dönemde ilgili gelir ve gider hesaplarına yansıtılır. Bir varlığın kayıtlı değeri, varlığın tahmin edilen geri kazanılabilir değerinden daha yüksekse, kayıtlı değer derhal geri kazanılabilir değerine indirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Maddi olmayan duran varlıklar elde etme maliyetleri üzerinden, birikmiş itfa payı ve mevcutsa kalıcı değer düşüklüğünün indirilmesi sonrasında oluşan değerleri ile konsolide finansal tablolara yansıtılmaktadır. Maddi olmayan duran varlıklar, haklar (bilgisayar yazılımları, müşteri ilişkileri, imtiyazlı hizmet anlaşmaları, sözleşme maliyeti ve diğer) ile şerefiye ve lisansları (ticari işletme lisansları) içermektedir.
Sınırlı faydalı ömre sahip maddi olmayan duran varlıklar, elde etme maliyetlerinden muhasebeleştirilir ve doğrusal amortisman yöntemi ile itfa edilir.
Sınırlı faydalı ömre sahip maddi olmayan duran varlıklar olası bir değer düşüklüğü göstergesi olup olmadığının tespiti amacıyla incelenir ve bu inceleme sonunda maddi olmayan duran varlığın kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerinden fazla ise, karşılık ayrılmak suretiyle kayıtlı değeri geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, ilgili maddi olmayan duran varlığın mevcut kullanımından gelecek net nakit akımlarının iskonto edilmiş bugünkü değeri ile net satış fiyatından yüksek olanı olarak kabul edilir. Değer düşüklüğü karşılığı aynı dönem içerisinde kar veya zarar tablosuna yansıtılır.
Diğer haklar geliştirme maliyetleri ve bilgisayar yazılımlarından oluşmakta olup, elde etme maliyeti üzerinden kaydedilir. Diğer haklar tahmini faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman yöntemi ile amortismana tabi tutulur ve elde etme maliyetinden birikmiş itfa payının düşülmesi ile bulunan değer üzerinden taşınırlar. Diğer hakların tahmin edilen faydalı ömrü yaklaşık 10 yıldır (Dipnot 17).
Grup, imtiyaz sözleşmesi uyarınca, baz varlık tabanının oluşmasına kadar geçen, abonelerine faturalayamadığı ilk 8 yıllık yatırımlarını, satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar olarak maddi olmayan duran varlıklar altında göstermektedir. Sözleşme maliyetlerinin kalan faydalı ömrü yaklaşık 13 yıldır (Dipnot 12, 17).
İşletme birleşmesi sonucu sahip olunan imtiyaz sözleşmesi, iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilmiştir. İmtiyaz sözleşmesinin ömrü OEDAŞ için 20 yıl olarak belirlenmiştir (kalan faydalı ömür yaklaşık 13 yıldır). İmtiyaz sözleşmesi bu ömür süresince itfa edilmektedir (Dipnot 17).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
İşletme birleşmesi sonucu sahip olunan müşteri ilişkileri, iktisap tarihindeki gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilmiştir. OEPSAŞ'a ait müşteri ilişkilerinin ömrü 20 yıl olarak belirlenmiştir (kalan faydalı ömür yaklaşık 13 yıldır). Müşteri ilişkileri bu ömür süresince itfa edilmektedir (Dipnot 17).
İşletme birleşmeleri, ayrı tüzel kişiliklerin veya işletmenin raporlama yapan tek bir işletme şeklinde birleşmesi olarak değerlendirilmektedir. İşletme birleşmeleri, TFRS 3 kapsamında, satın alma yöntemine göre muhasebeleştirilir.
Bir işletmenin satın alınması ile ilgili katlanılan satın alma maliyeti, iktisap edilen işletmenin satın alma tarihindeki tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerine dağıtılır. Satın alma maliyeti ile iktisap edilen işletmenin tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilir. İşletme birleşmelerinde satın alınan işletmenin/şirketin finansal tablolarında yer almayan; ancak şerefiyenin içerisinden ayrılabilme özelliğine sahip varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar ve şarta bağlı yükümlülükler gerçeğe uygun değerleri ile konsolide finansal tablolara yansıtılır. Satın alınan şirketin finansal tablolarında yer alan şerefiye tutarları tanımlanabilir varlık olarak değerlendirilmez.
İktisap edilen tanımlanabilir varlık, yükümlülük ve şarta bağlı yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerindeki iktisap edenin payının işletme birleşmesi maliyetini aşması durumunda ise fark konsolide gelir tablosuyla ilişkilendirilir.
Şerefiyenin kayıtlı değeri yıllık olarak gözden geçirilir ve gerekli görüldüğü durumlarda daimi değer kaybı göz önüne alınarak düzeltmeye tabi tutulur. TFRS 3 çerçevesinde, yıl sonlarında şerefiyenin kayıtlı değeri, değer düşüklüğü için gözden geçirilmektedir.
Değer düşüklüğü testinde, şerefiye, Grup'un birleşmenin sinerjilerinden yararlanacak olan her bir nakit üreten birimine tahsis edilir. Şerefiye üzerinde değer düşüklüğünün olup olmadığını kontrol etmek amacıyla her yıl ya da değer düşüklüğü göstergesi olduğu durumlarda daha kısa sürelerde değer düşüklüğü testi uygulanır (Dipnot 2.7).
Nakit üreten birimin geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, değer düşüklüğü ilk olarak nakit üreten birime tahsis edilen şerefiyenin defter değerini azaltmak için kullanılır ve sonra bir oran dahilinde diğer varlıkların defter değerini azaltmak için kullanılır. Şerefiye için ayrılmış değer düşüklüğü karşılığı, daha sonraki dönemlerde iptal edilemez.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
TFRS Yorum 12, "İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları" kamudan özel sektöre verilen imtiyazlı hizmet anlaşmalarının işletmeciler tarafından muhasebeleştirilmesini düzenler. Elektrik ve gaz dağıtım faaliyetleri ile ilgili imtiyazlı hizmet anlaşmaları, Grup tarafından TFRS Yorum 12 çerçevesinde muhasebeleştirilmektedir.
TFRS Yorum 12 kapsamına giren sözleşmeye dayalı anlaşmaların şartları uyarınca, Grup işletmeci sıfatıyla, hizmet sağlayıcı olarak hareket eder. İşletmeci, bir kamu hizmetinin sunulması için kullanılan altyapıyı inşa eder veya yeniler ve belirlenen dönem boyunca bu altyapıyı işletir ve altyapının bakımını gerçekleştirir.
Grup, elektrik dağıtım faaliyetini kamudan özel sektöre devredilen imtiyazlı hizmet anlaşması çerçevesinde yapmaktadır. Grup, dağıtım faaliyeti kapsamında yaptığı yatırım harcamalarını, imtiyazı tanıyanın talimatı doğrultusunda abonelerine faturalamaya ilişkin sözleşmeden doğan koşulsuz bir hakka sahip olduğu ölçüde finansal varlık olarak muhasebeleştirmektedir. Dağıtım hizmetlerine karşılık tahsilat yapma hakkı abonelere kesilen faturalar yoluyla gerçekleşir. Söz konusu faturadaki dağıtım bileşeni Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ("EPDK") tarafından belirlenmiş dağıtım tarifeleri ile düzenlenir. Dağıtım hizmetine ilişkin yıllık gerçekleşen tahsilatlar ile EPDK tarafından önceden belirlenmiş gelir tavanı arasındaki fark, gelecek dönemlerdeki tarifenin revizyonu ile EPDK tarafından düzeltilir.
Grup, doğal gaz dağıtım faaliyetleri çerçevesinde bir kamu hizmetinin sunulması için kullanılan altyapıyı inşa eder veya yeniler ve belirlenen dönem boyunca bu altyapıyı işletir ve altyapının bakımını gerçekleştirir. Grup ayrıca her aboneden, abonenin bulunduğu bölgede yapılacak altyapı yatırımlarına kaynak sağlamak ve doğal gazın abonelere ulaştırılması amacıyla belirli bir abonelik bedeli tahsil etmektedir. EPDK tarafından belirlenen abone bağlantı bedeli tutarları, bağlantı anlaşmasının imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak ve iade edilmemek üzere tahsil edilmektedir. Bu kapsamda dönem içinde yapılan yatırımlar 7139 karar numaralı Doğal Gaz Dağıtım Şirketleri için Tarife Hesaplama Usul ve Esasları yönetmeliğine göre her bir tarife yılı için dağıtım faaliyeti kapsamında yapılan düzenlenmiş şebeke yatırım harcamalarından ilgili tarife yılında elde edilen bağlantı gelirleri düşülerek net olarak hesaplanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
TFRS Yorum 12 kapsamında, Grup'un elektrik ve doğal gaz dağıtım faaliyetlerine ilişkin yapmış olduğu yatırımların tamamı "İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklar" olarak muhasebeleştirilmiştir (Dipnot 5). 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla doğal gaz dağıtım faaliyetlerine ilişkin "İmtiyaz Sözleşmelerine İlişkin Finansal Varlıklar", "Satış Amaçlı Sınıflandırılan Duran Varlıklar" olarak sınıflandırılmıştır. Maddi olmayan duran varlıklar altında gösterilmiş olan OEDAŞ'a ait imtiyazlı hizmet anlaşmaları ise TFRS 3 kapsamında uygulanan satın alma muhasebeleştirmesi neticesinde 2017 yılında konsolide finansal tablolara dahil edilmiştir.
OEDAŞ'ın elektrik dağıtım faaliyeti, 24 Temmuz 2006 tarihinde Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ ("TEDAŞ") ile imzalanan İşletme Haklarının Devri ("İHD") sözleşmesi kapsamında hizmet imtiyaz düzenlemesi çerçevesinde yürütülmektedir. Şirket'in dağıtım lisansının 1 Eylül 2036'da sona erme tarihine veya sona ermesinden önce herhangi bir nedenle iptaline kadar Şirket, elektrik dağıtım sisteminin işletme haklarına, dağıtım bölgesinde var olan veya kurulacak dağıtım tesislerine ve dağıtım tesislerinin işletilmesi, bu tesislerin ve inşaatların rehabilitasyonu ve güçlendirilmesi için çok önemli olan taşınmaz ve taşınmaz varlıkların kontrolüne sahiptir. Dağıtım lisansının herhangi bir şekilde yenilenmesi, sözleşmenin aynı şartlar ile uzatılmasıyla sonuçlanmayacaktır. Şirket, sözleşme süresinin sona ermesinden en az bir yıl önce, TEDAŞ'a başvurabilir ve sözleşmenin yenilenmesini talep edebilir. TEDAŞ, sözleşmenin sona ermesinden altı ay öncesinden, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yeni şartları da dikkate alarak bu talebi değerlendirdikten sonra sözleşmeyi yenilemeye karar verebilir.
OEDAŞ için 2016-2020 yılları arasında geçerli olacak üçüncü uygulama dönemine ilişkin dağıtım sistem işletim gelir gereksinimi ve ilgili parametreleri olan EPDK tarafından 30 Aralık 2015 tarihli ve 6039-1 (son revizyon: 26 Aralık 2019 tarihli ve 9067-1) sayılı Kurul kararı ile ve 2021-2025 yılları arasında geçerli olacak dördüncü uygulama dönemine ilişkin dağıtım sistem işletim gelir gereksinimi ve ilgili parametreleri EPDK tarafından 24 Aralık 2020 tarihli ve 9911-1 sayılı Kurul kararı ile onaylanmıştır.
Trakya'nın doğal gaz dağıtım faaliyeti, 23 Haziran 2005 tarihinde EPDK tarafından düzenlenen ihale sonrasında 25 Ocak 2006 tarihinde lisans alınması ile başlamıştır. Trakya'nın lisansı 25 Ocak 2036 tarihinde sona ermektedir. Trakya için 2022-2026 yılları arasında geçerli olacak üçüncü tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine yönelik yatırım ve işletme gelir gereksinimi ile ilgili parametreler EPDK tarafından 8 Eylül 2022 tarihli ve 11194 sayılı Kurul kararı ile yayınlanmıştır. Gazdaş'ın doğal gaz dağıtım faaliyeti, 28 Temmuz 2005 tarihinde EPDK tarafından düzenlenen ihale sonrasında 24 Şubat 2006 tarihinde lisans alınması ile başlamıştır. Gazdaş'ın lisansı 24 Şubat 2036 tarihinde sona ermektedir. Gazdaş için 2022-2026 yılları arasında geçerli olacak üçüncü tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine yönelik yatırım ve işletme gelir gereksinimi ile ilgili parametreler EPDK tarafından 1 Eylül 2022 tarihli ve 11169 sayılı Kurul kararı ile yayınlanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Doğal gaz dağıtım sektöründe, dağıtım şebekesinin mülkiyeti dağıtım şirketine aittir. Dağıtım Şirketi yürürlükte olan doğal gaz dağıtım lisansı süre bitiminden en erken bir yıl, en geç dokuz ay önce, EPDK'ya yazılı olarak başvurması suretiyle yenilenmesini talep edebilir. EPDK tarafından lisans süresinin uzatılmaması halinde, EPDK ilgili şehir için Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinde belirtilen usul ve esaslara göre ihale açar ve en uygun teklifi veren tüzel kişiye lisans verir.
İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarından oluştuğundan TFRS 9 kapsamında itfa edilmiş maliyet üzerinden ölçülmektedir.
Elektrik dağıtım faaliyetlerine ilişkin imtiyaz sözleşmeleri uyarınca finansal varlıklar 10 yılda, gaz dağıtım faaliyetlerine ilişkin imtiyaz sözleşmeleri uyarınca finansal varlıklar ise, 22 yılda itfa edilmektedir (Dipnot 5, 12).
Grup, devlet ile olan hizmet imtiyaz sözleşmesinin şartlarını göz önünde bulundurarak TFRS Yorum 12 "İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları" uyarınca finansal varlık modelini uygulamış ve 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla finansal durum tablosunda 9.120.452 TL tutarında imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar muhasebeleştirmiştir (31 Aralık 2022: 12.866.007 TL) (Dipnot 5). Bununla birlikte OEDAŞ'a ait toplam 1.219.261 TL tutarındaki reel makul getiri düzenlemesi ile ilgili faiz geliri (31 Aralık 2022: 1.096.322 TL) (Dipnot 28) esas faaliyet gelirleri içerisinde muhasebeleştirilmiş olup, faiz, amortisman ve vergi öncesi karlılık ("FAVÖK") hesaplamasına dahil edilmiştir. Gazdaş ve Trakya'ya ait toplam 361.191 TL tutarındaki reel makul getiri düzenlemesi ile ilgili faiz geliri ise durdurulan faaliyet olarak sunulmakta olup, FAVÖK (Dipnot 3) hesaplamasına dahil edilmemiştir. OEDAŞ'a ait toplam 4.164.402 TL tutarındaki imtiyazlı hizmet sözleşmelerinden alacaklara ilişkin endeks farkı (31 Aralık 2022: 3.672.678 TL) parasal kazanç/kayıp içerisinde muhasebeleştirilmiş olup, FAVÖK hesaplamasına dahil edilmiştir. Gazdaş ve Trakya'ya ait toplam 1.248.627 TL tutarındaki imtiyazlı hizmet sözleşmelerinden alacaklara ilişkin endeks farkı ise durdurulan faaliyet olarak sunulmakta olup, FAVÖK hesaplamasına dahil edilmemiştir.
Grup, gaz dağıtım şirketlerinde imtiyaz sözleşmesi uyarınca, baz varlık tabanının oluşmasına kadar geçen, abonelerine faturalayamadığı ilk 8 yıllık yatırımlarını, maddi olmayan duran varlıklar altında göstermekte olup (31 Aralık 2023: Sözleşme maliyeti, net 505.394 TL, 31 Aralık 2022: Sözleşme maliyeti, net: 544.271 TL) kalan lisans süresince itfa etmektedir. Söz konusu itfa payı ise, satışların maliyetinde gösterilmekte olup, 2023 ve 2022 için 38.877 TL'dir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla maddi olmayan duran varlıklar altında sınıflandırılan sözleşme varlıkları, "Satış Amaçlı Sınıflandırılan Duran Varlıklar" olarak sınıflandırılmıştır (Dipnot 12, 17).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı konsolide finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde veya geçtikçe varlık devredilmiş olur. Grup, aşağıda yer alan 5 temel prensip doğrultusunda hasılatı konsolide finansal tablolara almaktadır:
Grup, aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Sözleşme başlangıcında Grup, müşteriyle yaptığı sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirir ve müşteriye devretmek için verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak tanımlar. Grup ayrıca, sözleşme başlangıcında, her bir edim yükümlülüğünü zamanla ya da zamanın belli bir anında yerine getirip getirmediğini belirler. Başka bir taraf mal veya hizmetin müşteriye sağlanmasına müdahil olduğunda, Grup, taahhüdünün niteliğinin belirlenen mal veya hizmetleri bizzat sağlamaya (asil) veya diğer tarafça sağlanan bu mal veya hizmetlere aracılık etmeye (vekil) yönelik bir edim yükümlülüğü olduğunu belirler. Grup, belirlenmiş mal veya hizmetleri, o mal veya hizmetleri müşteriye devretmeden önce kontrol ediyorsa asildir. Söz konusu durumda edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde (veya getirdikçe), devredilen belirlenmiş mal veya hizmetler karşılığında hak etmeyi beklediği bedelin brüt tutarı kadar hasılatı konsolide finansal tablolara alır. Grup, edim yükümlülüğü belirlenmiş mal veya hizmetlerin başka bir tarafça temin edilmesine aracılık etmekte ise vekil durumundadır ve söz konusu edim yükümlülüğü için hasılatı konsolide finansal tablolara yansıtmaz.
Grup, işlem fiyatını tespit etmek için sözleşme hükümlerini ve ticari teamüllerini dikkate alır. İşlem fiyatı, Grup'un üçüncü şahıslar adına (örneğin bazı satış vergileri) tahsil edilen tutarlar hariç taahhüt ettiği mal veya hizmetleri müşteriye devretmesi karşılığında hak etmeyi beklediği bedeldir. Grup, işlem fiyatını her bir edim yükümlülüğüne (ya da farklı mal veya hizmete), müşteriye taahhüt edilen mal veya hizmetlerin devri karşılığı hak etmeyi beklediği bedeli gösteren bir tutarda dağıtmaktadır. Bu dağıtımda Grup, işlem fiyatını sözleşmede belirlenen her edim yükümlülüğüne, nispi bir müstakil satış fiyatı üzerinden dağıtır, bu dağıtımda Grup, sözleşmedeki her bir edim yükümlülüğünün temelini oluşturan farklı mal veya hizmetlerin sözleşme başlangıcındaki müstakil satış fiyatını tespit eder ve işlem fiyatını bu müstakil satış fiyatlarına orantılı olarak dağıtır.
Grup'un edim yükümlülükleri elektrik ve doğal gaz dağıtım ile elektrik satış hizmetlerinden oluşmaktadır. Müşteri, Grup'un edimden sağladığı faydayı eş zamanlı alarak tüketmektedir. Elektrik ve doğal gaz dağıtım hizmetleri hizmetin verildiği anda, elektrik satışı ise elektrik teslimatının gerçekleştiği anda muhasebeleştirilmektedir. Grup, satılan mal veya hizmetin kontrolünü aynı anda müşteriye devretmekte ve hasılat, edim yükümlülüğü yerine getirildiği an muhasebeleştirilmektedir. Grup'un operasyonları dolayısıyla TFRS 15'in Grup'un finansal durumu ve performansı üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un santralleri aracılığı ile üretip sattığı elektrikten elde ettiği gelirlerdir. Elektrik hizmeti doğası itibarıyla müşterinin eş zamanlı alıp tükettiği ve seri halde sunulan bir hizmet olduğu için tek bir edim olarak muhasebeleştirilmektedir.
Elektrik satış gelirleri, elektrik teslimatının gerçekleşmesi durumunda, tahakkuk esasına göre, faturalanan tutarlar üzerinden kaydedilir.
Yurt içi ve yurt dışında güneş enerjisinden elektrik üretmek, solar fotovoltaik panelleri satmak, satın almak, ihraç etmek, çatılara yerleştirmek suretiyle elde edilen hasılatı ifade etmektedir. Söz konusu hasılat, malın teslim edilmesi ile eş anlı olarak faturalandırılır ve hasılat kaydedilir.
Elektrik Piyasası Kanunu'nda perakende satış hizmeti; perakende satış lisansına sahip şirketlerce, elektrik enerjisi ve/veya kapasite satımı dışında tüketicilere sağlanan diğer hizmetler olarak tanımlanmıştır. Perakende satış hizmeti kapsamı, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nde, elektrik enerjisi ve/veya kapasite satımı dışında, tüketicilere sağlanan, faturalama ve tahsilat gibi diğer hizmetler olarak tanımlanmıştır. Şirket tarafından kesilen faturalarda yer alan perakende satış hizmet bedeli, faturalandırma, müşteri hizmetleri, perakende satış hizmetine ilişkin yatırım giderleri ve perakende satış hizmetine ilişkin diğer giderlerden oluşmaktadır. Perakende satış hizmeti bedeli, Şirket'ten enerji alan tüm tüketicilere uygulanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım gelir tavanı ve talep tahminleri dikkate alınarak hesaplanır. Dağıtım gelir tavanı, sistem işletim gelir tavanı ile kayıp enerji gelir tavanı unsurlarından oluşur. Dağıtım sistemi kullanım gelirleri, Grup'un dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. Bu kapsamda dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin gelirlerin belirlenmesinde, dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan yatırım harcamaları ile yatırım harcamalarına ilişkin makul bir getiri, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme - bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti ve iletim tarifesi kapsamında ödenen tutarlar gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetler dikkate alınır.
Grup'un tarifesi belirlenirken esas alınacak teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin EPDK tarafından belirlenen hedef kayıp oranlarını geçmemek kaydı ile teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin maliyetler dağıtım tarifelerinde yer alır ve tüketicilere yansıtılır.
Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında EPDK'nın Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ hükümleri ve elektrik dağıtım şirketlerinin hedef kayıp oranlarının belirlenmesi için EPDK tarafından çıkarılan usul ve esaslar dikkate alınır.
Elektrik dağıtım şirketlerinin bir tarife yılında sistem işletim faaliyeti için toplayacakları gelirler, EPDK tarafından her bir elektrik dağıtım şirketi için onaylanmış olan sistem işletim gelir tavanları ile sınırlandırılmıştır. Her bir tarife yılı için, her bir elektrik dağıtım şirketinin gerçekleşmelerine göre EPDK tarafından hesaplanan yıl sonu düzeltmeye esas sistem işletim gelir tavanı ile yıl sonu gerçekleşen sistem işletim geliri arasındaki fark iki yıl sonra EPDK tarafından tarifeler ile düzeltilmektedir.
EPDK tarafından tutarın kesin olarak belirlenmesini takiben, EPDK tarafından hesaplanan yıl sonu düzeltmeye esas sistem işletim gelir tavanı ile yıl sonu gerçekleşen sistem işletim geliri arasındaki fark finansal tablolarda tahakkuk esasına göre ticari alacak ya da ertelenmiş gelir olarak muhasebeleştirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Kayıp enerji düzeltme bileşenine esas gelir farkı ise hedef kayıp oranı doğrultusunda gerçekleşen toplam kayıp enerji maliyetinden, destekleme tutarının kayıp enerjiye ilişkin kısmı ile kullanıcılara tahakkuk ettirilen dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin gelirin kayıp enerjiye ilişkin kısmının çıkartılması ile bulunmaktadır. Kayıp enerji düzeltme bileşeni, gelir farkı düzeltme bileşeninde olduğu gibi her bir tarife yılı için iki yıl sonra EPDK tarafından tarifeler ile düzeltilmektedir. Kayıp enerji düzeltme bileşenine esas gelir farkı, finansal tablolarda tahakkuk esasına göre ticari alacak ya da ertelenmiş gelir olarak muhasebeleştirilir.
Fiyat eşitleme mekanizması; tüketicilerin dağıtım bölgeleri arasındaki maliyet farklılıklarından kısmen veya tamamen korunmasını sağlamak için kurulmuştur. Bu mekanizma ile her bir dağıtım şirketi için EPDK tarafından onaylanmış dağıtım gelir tavanı tutarı ile yıllık talep tahmininin mevsimsel çekiş oransallığı dikkate alınarak ulusal birim fiyatlarla elde edileceği öngörülen gelir tutarlarının farkı alınarak destek tutarları hesaplanmaktadır. Hesaplanan destek tutarlarının ilgili taraflar arasındaki transferi ise Elektrik Üretim AŞ ("EÜAŞ") aracılığı ile yapılmaktadır.
Dolayısıyla, elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım gelirleri, gelir tavanı metodolojisine göre düzenlenmektedir.
Grup'un aynı zamanda dengeden sorumlu taraf olarak "Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği" uyarınca Piyasa İşletmecisine ("EPİAŞ") karşı mali sorumlu olarak satılan elektrik enerjisinden elde ettiği gelirler bulunmaktadır. Söz konusu gelirler, elektrik satışının gerçekleştiği anda elektrik satış gelirleri olarak muhasebeleştirilmektedir.
EPDK, İşletme Devir Hakkı Sözleşmesi ("İDHS") sözleşmesi uyarınca dağıtım şirketleri tarafından yapılan yatırım harcamalarının fiyatını düzenlerken yıllık tüketici fiyat endeksini ("TÜFE") dikkate almaktadır. Bu nedenle, TFRS Yorum 9 uyarınca finansal varlık olarak muhasebeleştirilen imtiyazlı hizmet anlaşmalarından alacaklar, her raporlama tarihi itibarıyla TÜFE'ye göre güncellenmektedir. OEDAŞ'a ait imtiyazlı hizmet sözleşmelerinden alacaklara ilişkin endeks farkı, ilişikteki finansal tablolarda, parasal kazanç/(kayıp) olarak muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
İDHS uyarınca, Grup tarafından yapılan yatırım harcamalarına ilişkin reel makul getiri düzeltmesi ile ilgili faiz geliri TFRS 9'a göre muhasebeleştirilir. İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar üzerinden elde edilen faiz gelirleri etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. Reel makul getiri düzenlemesiyle ilgili OEDAŞ'a ait faiz gelirleri, ilişikteki finansal tablolarda, esas faaliyetlerden diğer gelirlerde muhasebeleştirilmiştir.
OEDAŞ, EPDK tarafından onaylanan talep tahminleri ve yatırım planı çerçevesinde dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamında gerekli olan kapasite artış, genişleme, iyileştirme, modernizasyon, şebeke işletim sistemi yatırımları ile dağıtım varlıkları dışında dağıtım faaliyetinin yürütülmesi için gerekli olan faydalı ömrü bir sene üzerindeki arsa, demirbaş, bina ve benzeri varlıklara ilişkin yatırımlar yapmaktadır.
TFRS Yorum 12 "İmtiyazlı Hizmet Anlaşmaları" kapsamında, devlet veya diğer kamu sektörü işletmeleri tarafından sağlanan - yol yapımı, enerji dağıtımı, hastane veya okul yapımı gibi - işlemlerin özel işletmelere devri olarak tanımlanmaktadır. Şirket'in elektrik dağıtımı hizmeti operasyonları, hizmet imtiyaz anlaşmaları kapsamına girmektedir.
Elektrik dağıtımından kaynaklanan söz konusu hak, EPDK tarafından belirlenen dağıtım ve perakende satış hizmetine ilişkin tarifeler baz alınarak abonelere yapılan toplam faturalamalar içinde yansıtılarak muhasebeleştirilir. Yatırım harcamaları ve inşaat faaliyetlerinden gelirler tek bir performans yükümlülüğü olarak ilgili yatırımlar yerine getirildiği an muhasebeleştirilmektedir. Grup, finansal varlık modeline göre hesapladığı geliri "Yatırım ve inşaat faaliyetlerinden gelirler" olarak kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda hasılat içerisinde, finansal varlığı ise "İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar" olarak finansal durum tablosunda muhasebeleştirmektedir (Dipnot 5 ve Dipnot 25). Grup, gerçekleştirdiği yatırım harcamaları sonucunda elde ettiği hasılatı ve katlandığı maliyeti TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat" uyarınca muhasebeleştirir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ve diğer ikincil mevzuatlar kapsamında elektrik dağıtım şirketlerinin genel aydınlatma tüketici grubuna enerji tedariği yapma zorunluluğu bulunmaktadır. Genel aydınlatma tüketici grubuna yapılan elektrik satışları elektriğin mevcut durumda düşük maliyetli ve yüksek miktarlarda depolanabilir bir stok olmamasından dolayı elektriğin alım ve satımı aynı anda olmakta ve buna göre kullanım anında satış ve maliyetler gerçekleşmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Durdurulan bir faaliyet Grup'un işinin bir parçası olup, Grup'un diğer kısımlarından açıkca ayırt edilebilen faaliyet ve nakit akışlarını kapsayan bir kısmıdır ve:
Durdurulan faaliyet olarak sınıflama, faaliyetin satışı sonrasında veya öncesinde faaliyetin satış amaçlı elde tutulan varlık olma kriterlerini sağladığı takdirde gerçekleşir.
Bir faaliyetin durdurulan faaliyetler olarak sınıflandırılması durumunda kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu bu faaliyet karşılaştırmalı dönemin başlangıcından itibaren durdurulmuş gibi varsayılarak tekrar sunulur.
Gazdaş ve Trakya, EPDK tarafından belirlenen talep tahminleri doğrultusunda doğal gaz dağıtım sisteminde şebeke, tesis ve muhtelif inşaat faaliyetleri yatırımı yapmaktadır. Yapılan yatırım harcamalarına ilişkin hasılat ve maliyet durdurulan faaliyet çerçevesinde muhasebeleştirilmiştir.
Gazdaş ve Trakya, abonelere yapılan faturalandırmaya esas doğal gaz satış miktarını, müşteri sayacından okuduğu endeks değerini esas alarak tespit eder. Sayaçlar, ayda bir kez periyodik olarak okunur ve endeks değerleri kayda geçirilir. Doğal gaz satış hasılatı, son okuma tarihi ile bir önceki okuma tarihi arasındaki iki endeks farkına göre hesaplanan satış miktarı üzerinden EPDK tarafından onaylanan ve okuma periyotlarına göre hesaplanacak gün bazında ağırlıklı ortalama perakende satış fiyatı esas alınarak tahakkuk esasına göre kaydedilir. Perakende satış fiyatı, birim doğal gaz alım fiyatı ile EPDK tarafından yatırım ve işletme hizmet karşılığı olarak verilen sistem kullanım bedelinden oluşur. Gazdaş ve Trakya'da abonelere yapılan doğal gaz satışları, konsolide finansal tablolara EPDK düzenlemeleri çerçevesinde brüt olarak yansıtılmaktadır. Bu bağlamda Gazdaş ve Trakya, satın aldığı doğal gazı abonelerine herhangi bir kar marjı ilave etmeden, sadece alım fiyatı üzerine sistem kullanım bedelini ilave ederek faturalamaktadır. Gazdaş ve Trakya, abonelere doğal gaz sağlanması taahhüdünün yerine getirilmesinde esas olarak sorumlu olması sebebiyle hasılatı brüt olarak kaydetmektedir. Doğal gaz satış hasılatı ile ilgili sistem kullanım geliri durdurulan faaliyetler çerçevesinde muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Serbest tüketicilerin doğal gaz alımı yaptığı toptan satış şirketleri, müşterileri için taşıma hizmet sözleşmesi ve teslim hizmet sözleşmesi yapmak üzere, dağıtım şirketine başvuruda bulunurlar. Dağıtım şirketi, taşıma hizmet sözleşmesi ve teslim hizmet sözleşmesi kapsamında toptan satış şirketine doğal gaz taşıma hizmeti verir. Dağıtım şirketi, müşterilerinde olduğu gibi faturalandırmaya esas doğal gaz tüketim miktarını, müşteri sayacından her ay periyodik olarak okumak suretiyle sistem kayıtlarına işler. Doğal gaz taşıma hizmet satışı, hesaplanan doğal gaz tüketim miktarı üzerinden ve EPDK tarafından dağıtım şirketine bildirilen sistem kullanım bedeli ile tahakkuk ettirilir. Taşıma hizmet bedeli faturası, dağıtım şirketi tarafından toptan satış şirketine yansıtılır. Doğal gaz taşıma geliri durdurulan faaliyetler çerçevesinde muhasebeleştirilmiştir.
Hasılatın dağıtım faaliyetlerinden kaynaklanan hizmet imtiyaz anlaşmaları ile ilgili faiz gelirleri, Hizmet İmtiyaz Anlaşmaları'na ("TFRS Yorum 12") göre muhasebeleştirilir. İmtiyaz anlaşmalarından alacaklar üzerinden elde edilen faiz gelirleri etkin faiz metodu kullanılarak muhasebeleştirilir. Reel makul getiri düzeltmesi ile ilgili faiz geliri, ilişikteki finansal tablolarda, durdurulan faaliyetlerden karlar kaleminde muhasebeleştirilmiştir.
Grup, finansal varlık üzerinden etkin faiz yöntemine göre hesapladığı geliri, parasal kazanç/(kayıp) içerisinde "İmtiyazlı hizmet sözleşmelerinden alacaklara ilişkin endeks farkı" olarak muhasebeleştirmektedir. İmtiyazlı hizmet sözleşmelerinden alacaklara ilişkin endeks farkı, ilişikteki finansal tablolarda, durdurulan faaliyetlerden karlar kaleminde muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Perakende satış şirketi, tarifeye tabi müşterilerine yapılan satışlardan %2,38 net kar marjı elde etmelidir. Perakende satış net kar marjı, net kar marjını %2,38'e eşitlemek için kaydedilen ayarlama bileşeninden oluşmaktadır. Döneme ilişkin oluşan fazla kısım finansal tablolarda ertelenmiş gelirler altında sınıflandırılmıştır.
EPDK tarafından yayınlanan "Dağıtım Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ" uyarınca elektrik dağıtım şirketlerinin kayıp enerji ve genel aydınlatma amaçlı enerji tedariği faaliyeti kapsamında oluşan maliyetleri hariç, dağıtım faaliyetini yürütebilmesi için katlanacağı yatırım ve işletme gideri niteliğindeki maliyetleri karşılamak amacıyla belirlenen gelir gereksinimleri bulunmaktadır. Bu çerçevede bir tarife yılına ait sistem işletim gelir tavanının ilgili tarife yılı aralık ayı TÜFE'sine göre hesaplanan değeri ile ilgili tarife yılında gerçekleşen sistem işletim gelirinin ilgili tarife yılı aralık ayı TÜFE'sine göre hesaplanan değeri arasındaki fark, sistem işletim gelir farkı olarak belirlenmektedir. Söz konusu fark, EPDK tarafından iki yıl sonraki tarife yılına dair sistem işletim gelir tavanının belirlenmesinde, sistem işletim gelir farkı düzeltme bileşeni olarak dikkate alınmakta ve sistem işletim gelir tavanı hesaplamasına dahil edilmektedir. Döneme ilişkin oluşan fazla kısım finansal tablolarda ertelenmiş gelirler altında sınıflandırılmıştır.
Grup, müşterilerinden abonelik sırasında TEDAŞ adına güvence bedeli almaktadır ve bu güvence bedeli tutarları, EPDK tarafından ilan edilen tarife ve yöntemler ile belirlenmekte olup, müşterilerden alındığı anda gerçeğe uygun değeri üzerinden muhasebeleştirilmektedir. EPDK'nın "Elektrik Piyasasında Garanti Ücretlerinin Güncellenmesi ile İlgili Kurallar ve Yönetmelikler" konusundaki kararına göre, OEPSAŞ, sistemden çıkan abonelere EPDK tarafından belirlenen yöntemlerle güncellenmiş abonelik ücretlerini iade etmek zorundadır. Güvence bedelleri, TÜFE'ye göre güncellenmek suretiyle finansal tablolarda yer almaktadır. Ayrıca, TEDAŞ ve OEPSAŞ arasında imzalanmış olan İşletme Hakkı Devri anlaşmasına göre Grup, abonelerden alınan güvence bedellerini ve iade edilen güvence bedellerini, güncel olarak takip etmek ve net bakiyeyi lisans süresinin sonuna kadar TEDAŞ'a geri ödemek durumundadır. Güvence bedeli karşılığı alınan tutarların değerlemesi sonucu oluşan farklar, konsolide kar veya zarar tablosunda parasal kazanç/(kayıp) altında muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup, yapılan gaz satışlarından doğan alacaklarını garanti altına alabilmek amacıyla, mekanik sayaç kullanan abonelerden abonelik sözleşmesinin imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak üzere güvence bedeli tahsil etmekte ya da teminat mektubu almaktadır. Abonelik sözleşmesi sona eren aboneye ait güvence bedeli, tüm borçların ödenmiş olması ve nakit olarak alınan güvence bedellerinin ilgili mevzuat çerçevesinde güncellenmesi kaydıyla, talep tarihinden itibaren on beş gün içerisinde aboneye veya onun yetkili temsilcisine iade edilmektedir.
Güvence bedeli karşılığı alınan tutarların değerlemesi sonucu oluşan farklar, konsolide kar veya zarar tablosunda durdurulan faaliyetler altında muhasebeleştirilmiştir.
Banka kredileri alındıkları tarihlerde işlem maliyetleri düşürülmüş gerçeğe uygun değerleri üzerinden kayda alınırlar. Müteakip dönemlerde etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleriyle değerlenir ve işlem masrafları düşüldükten sonra kalan tutar ile iskonto edilmiş maliyet değeri arasındaki fark, konsolide kar veya zarar tablosuna kredi dönemi süresince finansman maliyeti olarak yansıtılır.
Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda satın alınması, yapımı veya üretimi ile ilişki kurulabilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazır hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir.
Diğer tüm borçlanma maliyetleri, oluştukları dönemlerde konsolide kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir.
Karşılıklar, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla mevcut bulunan ve geçmişten kaynaklanan yasal veya yapısal bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğü yerine getirmek için ekonomik fayda sağlayan kaynakların çıkışının gerçekleşme olasılığının olması ve yükümlülük tutarı konusunda güvenilir bir tahminin yapılabildiği durumlarda muhasebeleştirilmektedir.
Geçmiş olaylardan kaynaklanan ve mevcudiyeti işletmenin tam olarak kontrolünde bulunmayan gelecekteki bir veya daha fazla kesin olmayan olayın gerçekleşip gerçekleşmemesi ile teyit edilebilmesi mümkün olmayan yükümlülükler finansal tablolara dahil edilmemekte ve koşullu yükümlülükler olarak değerlendirilmektedir (Dipnot 19).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Koşullu varlıklar, genellikle, ekonomik yararların işletmeye girişi olasılığını doğuran, planlanmamış veya diğer beklenmeyen olaylardan oluşmaktadır. Geçmiş olaylardan kaynaklanan ve mevcudiyeti işletmenin tam olarak kontrolünde bulunmayan gelecekte gerçekleşmesi kesin olmayan yükümlülükler ve varlıklar, konsolide finansal tablolara dahil edilmemekte ve şarta bağlı yükümlülükler ve varlıklar olarak değerlendirilmektedir. Koşullu varlıklar, ekonomik faydaların işletmeye girişleri olası ise finansal tablo dipnotlarında açıklanmaktadır. Koşullu varlıklar, ilgili gelişmelerin finansal tablolarda doğru olarak yansıtılmalarını teminen sürekli olarak değerlendirmeye tabi tutulur. Ekonomik faydanın Grup'a girmesinin neredeyse kesin hale gelmesi durumunda ilgili varlık ve buna ilişkin gelir, değişikliğin oluştuğu dönemin konsolide finansal tablolarına yansıtılır.
Türkiye'deki mevcut iş kanunu gereğince, Grup, çalışanların emeklilik, askerlik ya da ölüm gibi nedenlerden işten ayrılan bir yılı doldurmuş çalışanlarına belirli miktarlarda ödeme yapmakla yükümlüdür. Kıdem tazminatı karşılığı 30 gün bazında Grup'un çalışanlarının emekli olması durumunda gelecekteki tahmini muhtemel yükümlülüğünün bugünkü değerini ifade etmektedir. Kıdem tazminatı karşılığı, tüm çalışanlar bu tür bir ödemeye tabi tutulacakmış gibi hesaplanmış olup, konsolide finansal tablolarda tahakkuk esası ile yansıtılmıştır. Kıdem tazminatı karşılığı, Hükümet tarafından açıklanan kıdem tazminatı tavanına göre hesaplanmıştır.
Pay başına kazanç, ana ortaklığa ait net dönem karının dönem içindeki hisselerin ağırlıklı ortalamasına bölünmesiyle hesaplanmıştır. Dönem içerisinde içsel kaynaklardan sermaye artırımı yapılması halinde, hisselerin ağırlıklı ortalaması hesaplanırken yeni bulunan değerin dönem başı itibarıyla da geçerli olduğu kabul edilir.
Şirketler mevcut hissedarlara birikmiş karlardan ve izin verilen yedeklerden hisseleri oranında hisse dağıtarak ("Bedelsiz Hisseler") sermayelerini artırabilir. Pay başına kazanç hesaplanırken, bu bedelsiz hisse ihracı çıkarılmış hisseler olarak sayılır. Dolayısıyla hisse başına kar hesaplamasında kullanılan ağırlıklı hisse adedi ortalaması, hisselerin bedelsiz olarak çıkarılmasını geriye dönük olarak uygulamak suretiyle elde edilir (Dipnot 32).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Dönemin kar veya zararı üzerindeki vergi yükümlülüğü, cari dönem vergisi ve ertelenmiş vergiyi içermektedir. Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden ve bilanço tarihi itibarıyla geçerli olan vergi oranları ile yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca hesaplanan vergi yükümlülüğünü ve geçmiş yıllardaki vergi yükümlülüğü ile ilgili düzeltme kayıtlarını içermektedir.
Ertelenmiş vergi, varlık ve yükümlülüklerin konsolide bilançodaki kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasında oluşan geçici farklar üzerinden hesaplanır. Varlık ve yükümlülüklerin vergi değeri, vergi mevzuatı çerçevesinde söz konusu varlık ve yükümlülükler ile ilgili gelecek dönemlerde vergi matrahını etkileyecek tutarları ifade eder. Ertelenmiş vergi, yürürlükte olan veya bilanço tarihi itibarıyla yürürlüğe giren vergi oranları ve vergi mevzuatı dikkate alınarak, vergi varlığının gerçekleşeceği veya yükümlülüğün ifa edileceği dönemde uygulanması beklenen vergi oranları üzerinden hesaplanır.
Ertelenmiş vergi, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan defter değerleri ile vergi matrahında kullanılan değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Aşağıdaki durumlarda meydana gelen geçici farklar için ertelenmiş vergi muhasebeleştirilmez:
• Bir işletme birleşmesi olmayan ve ne muhasebe karını ne de vergiye tabi kar veya zararı etkilemeyen bir işlem sonucu oluşan varlık veya yükümlülüklerin ilk kayıtlara alınmasında ortaya çıkan geçici farklar;
• Öngörülebilir bir gelecekteki tersine dönmesi muhtemel olmayan ve Grup'un geri çevirim zamanını kontrol edebildiği bağlı ortaklık, iştirak ve müştereken kontrol edilen işletmelerdeki yatırımlarıyla ilgili geçici farklar; ve
• Şerefiyenin ilk muhasebeleştirilmesi sırasında oluşan vergilendirilebilir geçici farklar.
Ertelenmiş vergi varlığı veya yükümlülüğü, söz konusu geçici farkların ortadan kalkacağı ilerideki dönemlerde ödenecek vergi tutarlarında yapacakları tahmin edilen artış ve azalış oranlarında konsolide finansal tablolara yansıtılmaktadır. Ertelenmiş vergi yükümlülüğü, tüm vergilendirilebilir geçici farklar için hesaplanırken, ertelenmiş vergi varlığı gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle indirilebilir geçici farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla konsolide finansal tablolara alınır. Ertelenmiş vergi varlığının bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde, ertelenmiş vergi varlığının kayıtlı değeri azaltılır.
Aynı ülkenin vergi mevzuatına tabi olunması ve cari vergi varlıklarının cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmesi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması şartlarıyla ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, karşılıklı olarak birbirinden mahsup edilir (Dipnot 24).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Stoklar, maliyet ve net gerçekleşebilir değerin düşük olanıyla değerlenir. Stok maliyetleri yöntemiyle belirlenir ve stokların satın alma maliyetini, üretim veya dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir (Dipnot 9).
Paylara ilişkin primler Grup'un elinde bulunan bağlı ortaklık ya da iştirak hisselerinin nominal bedelinden daha yüksek bir fiyat üzerinden satılması neticesinde oluşan farkı ya da Grup'un iktisap ettiği şirketler ile ilgili çıkarmış olduğu hisselerin nominal değerleri ile gerçeğe uygun değerleri arasındaki farkı temsil eder (Dipnot 23).
Grup, ticari alacakları ve borçlanma araçlarını oluştukları tarihte kayıtlarına almaktadır. Grup, bütün diğer finansal varlık ve yükümlülüklerini sadece ve sadece, ilgili finansal aracın sözleşmeye bağlı koşullarına taraf olduğu işlem tarihinde muhasebeleştirmektedir.
Gerçeğe uygun değer ("GUD") değişimleri kar veya zarara yansıtılanlar dışındaki finansal varlıkların (önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar haricinde) ve finansal yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de GUD'a ilave edilerek ölçülür. Önemli bir finansman bileşenine sahip olmayan ticari alacaklar, ilk muhasebeleştirmede işlem bedeli üzerinden ölçülür.
İlk defa finansal tablolara alınırken bir finansal araç, belirtilen şekilde sınıflandırılır; itfa edilmiş maliyetinden ölçülenler; GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülenler- borçlanma araçlarına yapılan yatırımlar, GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülenler- özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar veya GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülenler.
Grup, finansal varlıkları yönetmek için işletme modelini değiştirmediği sürece, finansal varlıklarını ilk muhasebeleştirmesinden sonra yeniden sınıflandıramaz. Bu durumda, etkilenen tüm finansal varlıklar, işletme modelindeki değişikliği izleyen ilk raporlama döneminin ilk gününde yeniden sınıflandırılır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bir finansal varlık, aşağıdaki her iki şartın birden sağlanması ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılmaması durumunda itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülür:
Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulması ve
Finansal varlığa ilişkin sözleşme şartlarının, belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarına yol açması.
Yukarıda belirtilen itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmeyen tüm finansal varlıklar, GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülür. Bunlar, tüm türev finansal varlıkları da içermektedir. Finansal varlıkların ilk defa finansal tablolara alınması sırasında, finansal varlıkların farklı şekilde ölçümünden ve bunlara ilişkin kazanç veya kayıpların farklı şekilde finansal tablolara alınmasından kaynaklanacak bir muhasebe uyumsuzluğunu ortadan kaldırması veya önemli ölçüde azaltması şartıyla bir finansal varlığın geri dönülemez bir şekilde gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak tanımlanabilir.
Grup, iş modelinin varlıkların yönetilme şeklini ve yönetime sağlanan bilgiyi en iyi şekilde yansıtması amacıyla bir finansal varlığın portföy düzeyinde elde tutulma amacını değerlendirmektedir. Ele alınan bilgiler şunları içerir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Alım satım amacıyla elde tutulan veya gerçeğe uygun değer esas alınarak yönetilen ve performansı bu esasa göre değerlendirilen finansal varlıklar, GUD farkı kar veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırılır.
Bu değerlendirme amacıyla, anapara, finansal varlığın ilk defa finansal tablolara alınması sırasındaki GUD'dur. Faiz; paranın zaman değeri, belirli bir zaman dilimine ilişkin anapara bakiyesine ait kredi riski, diğer temel borç verme risk ve maliyetleri (örneğin, likidite riski ve yönetim maliyetleri) ile kar marjından oluşur.
Sözleşmeye bağlı nakit akışlarının sadece anapara ve anapara bakiyesine ilişkin faiz ödemelerini içeren sözleşmeye bağlı nakit akışları olup olmadığının değerlendirilmesinde, Grup sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alır. Bu değerlendirme, finansal varlığın bu koşulu yerine getirmeyecek şekilde sözleşmeye bağlı nakit akışlarının zamanlamasını veya tutarını değiştiren sözleşme şartlarını içerip içermediğinin değerlendirilmesini gerektirir. Bu değerlendirmeyi yaparken, Grup aşağıdakileri dikkate alır:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Ayrıca, (i) finansal varlık sözleşmeye bağlı nominal değeri üzerinden primli veya iskontolu olarak alınmışsa, (ii) sözleşmenin vadesinden önce sonlandırıldığı durumlarda makul bir ek bedel ödenmesini içeren tutarlar, büyük ölçüde sözleşmeye bağlı nominal değeri ve tahakkuk eden (ancak ödenmemiş) faizi yansıtıyorsa ve (iii) ilk muhasebeleştirmede erken ödeme özelliğinin gerçeğe uygun değerinin önemsiz olması durumunda, bu kritere uygun olduğu kabul edilir.
sınıflandırılır.
| GUD farkı kar/zarara yansıtılarak ölçülen finansal varlıklar |
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. Herhangi bir faiz veya temettü geliri dahil olmak üzere, bunlarla ilgili net kazançlar ve kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. Grup'un gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıkları, riskten korunma muhasebesine konu olmayan türev araçlar kalemlerini içermektedir. Riskten korunma aracı olarak tanımlanan türevler için aşağıdaki (v) bölümüne bakınız. |
|---|---|
| İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar |
Bu varlıklar sonraki ölçümlerinde etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyetinden ölçülür. İtfa edilmiş maliyetleri varsa değer düşüklüğü zararları tutarı kadar azaltılır. Faiz gelirleri, yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bunların finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kazanç veya kayıplar kar veya zararda muhasebeleştirilir. Grup'un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, "nakit ve nakit benzerleri", "ticari alacaklar", "diğer alacaklar" ve "imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar" kalemlerini içermektedir. |
| GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları |
Bu varlıklar sonraki dönemlerde gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür. Etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanan faiz geliri, yabancı para kazanç ve kayıpları ve değer düşüklükleri kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer kazanç ve kayıplar ise diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar finansal durum tablosu dışı bırakıldığında daha önceden diğer kapsamlı gelire yansıtılan toplam kazanç veya kayıplar kar veya zararda yeniden |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Finansal yükümlülükler itfa edilmiş maliyetinden ölçülen ve GUD farkı kar veya zarara yansıtılan olarak sınıflandırılır.
Bir finansal yükümlülük, alım satım amaçlı elde tutulan tanımını karşılaması durumunda GUD farkı kar veya zarara yansıtılan olarak sınıflandırılır. Finansal yükümlülük, türev araç olması ya da ilk kez kayda alınması sırasında bu şekilde tanımlanması durumunda alım satım amaçlı elde tutulan finansal yükümlülük olarak sınıflandırılır. GUD'u kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlükler, GUD'ları ile ölçülürler ve faiz giderleri de dahil olmak üzere, net kazanç ve kayıplar, kar veya zararda muhasebeleştirilir. Diğer finansal yükümlülükler, ilk kayıtlara alınmalarını müteakip gelecekteki anapara ve faiz nakit akışlarının etkin faiz oranları ile itfa edilmiş maliyet değerleri üzerinden değer düşüklükleri indirilerek ölçülür. Faiz giderleri ve kur farkları kar veya zararda muhasebeleştirilir. Bu yükümlülükler kayıtlardan çıkarılmasıyla oluşan kazanç veya kayıplar, kar veya zararda muhasebeleştirilir. Riskten korunma aracı olarak tanımlanan türevler için aşağıdaki (v) bölümüne bakınız.
Grup, bir finansal yükümlülüğü sadece ve sadece, ilgili yükümlülüğe ilişkin borç ortadan kalktığı veya iptal edildiği zaman finansal durum tablosundan çıkarır. Ayrıca, mevcut bir finansal yükümlülüğün koşullarında veya nakit akışlarında önemli bir değişiklik yapılması durumunda da Grup, bu finansal yükümlülüğü finansal durum tablosundan çıkarır. Bu durum, değiştirilmiş şartlar uyarınca, gerçeğe uygun değeri üzerinden yeni bir finansal yükümlülük muhasebeleştirilmesini gerektirir.
Finansal yükümlülüğün kayıtlarından çıkartılmasında, defter değeri ile yükümlülüğe ilişkin olarak ödenen tutar (devredilen her türlü nakit dışı varlık veya üstlenilen her türlü yükümlülük de dâhil) arasındaki fark, kar veya zarar olarak finansal tablolara alınır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup, finansal varlık ve yükümlülüklerini, sadece netleştirme için yasal bir hakkı olduğunda ve işlemi net bazda gerçekleştirmek veya varlığın gerçekleşmesi ile yükümlülüğün yerine getirilmesini eş zamanlı yapma niyetinin bulunması durumunda netleştirmekte ve net tutarı finansal tablolarında göstermektedir.
Türev araçlar ilk muhasebeleştirilmesinde, gerçeğe uygun değerinden ("GUD") muhasebeleştirilir. Türev araçlar ilk muhasebeleştirilmelerini müteakip GUD'larındaki değişimler kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Grup aşağıda belirtilenler için beklenen kredi zararları için zarar karşılığı muhasebeleştirmektedir:
İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar;
Grup aşağıdaki belirtilen, 12 aylık beklenen kredi zararı ("BKZ") olarak ölçülen kalemler hariç olmak üzere, zarar karşılığını ömür boyu BKZ'lere eşit olan tutar üzerinde ölçer:
Grup, ticari alacaklar ve sözleşme varlıklarına ilişkin değer düşüklüğünün hesaplanmasında ömür boyu BKZ'leri seçmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bir finansal varlığın kredi riskinin ilk muhasebeleştirilmesinden itibaren önemli ölçüde artmış olup olmadığının belirlenmesinde ve BKZ'lerinin tahmin edilmesinde, Grup, beklenen erken ödemelerin etkileri dahil, beklenen kredi zararlarının tahminiyle ilgili olan ve aşırı maliyet veya çabaya katlanılmadan elde edilebilen makul ve desteklenebilir bilgiyi dikkate alır. Bu bilgiler, Grup'un geçmiş kredi zararı tecrübelerine dayanan ve ileriye dönük bilgiler içeren nicel ve nitel bilgi ve analizleri içerir.
Ömür boyu BKZ'ler, finansal aracın beklenen ömrü boyunca gerçekleşmesi muhtemel temerrüt durumlarından kaynaklanan beklenen kredi zararlarıdır.
12 aylık BKZ'ler, raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde finansal araca ilişkin gerçekleşmesi muhtemel temerrüt durumlarından kaynaklanan beklenen kredi zararlarını temsil eden kısımdır.
BKZ'lerinin ölçüleceği azami süre, Grup'un kredi riskine maruz kaldığı azami sözleşme süresidir.
BKZ'ler, finansal aracın beklenen ömrü boyunca kredi zararlarının olasılıklarına göre ağırlıklandırılmış bir tahmindir. Diğer bir ifadeyle, tüm nakit açıklarının bugünkü değeri üzerinden ölçülen kredi zararlarıdır (örneğin, sözleşmeye istinaden işletmeye yapılan nakit akışları ile işletmenin tahsil etmeyi beklediği nakit akışları arasındaki farktır).
Beklenen kredi zararlarında, ödemelerin tutarı ve zamanlaması dikkate alındığından, işletmenin ödemenin tamamını, sözleşmede belirlenen vadeden geç almayı beklemesi durumunda dahi, bir kredi zararı oluşur.
BKZ'ler, finansal varlığın etkin faiz oranı üzerinden iskonto edilir.
Her raporlama dönemi sonunda, Grup, itfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklarının ve GUD farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan borçlanma varlıklarının değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını değerlendirir. Bir finansal varlığın gelecekteki tahmini nakit akışlarını olumsuz şekilde etkileyen bir veya birden fazla olay gerçekleştiğinde, söz konusu finansal varlık, kredi değer düşüklüğüne uğramıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bir finansal varlığın kredi değer düşüklüğüne uğradığının kanıtı, aşağıdaki gözlemlenebilir verileri içerir:
İtfa edilmiş maliyetinden ölçülen finansal varlıklara ilişkin zarar karşılıkları, varlıkların brüt defter değerinden düşülür.
Bir finansal varlığın değerinin kısmen ya da tamamen geri kazanılmasına ilişkin makul beklentilerin bulunmaması durumunda işletme, finansal varlığın brüt defter değerini doğrudan düşürür. Kayıttan düşme, bir finansal tablo dışı bırakma sebebidir.
Bireysel müşteriler için, Grup'un benzer varlıkların geri kazanılmasına ilişkin tarihsel deneyimine dayanarak uyguladığı, finansal bir varlığın vadesinin 180 gün geçmiş olması durumunda, ilgili finansal varlığın brüt defter değeri üzerinden kayıttan düşme politikası vardır. Kurumsal müşteriler içinse, Grup, bireysel olarak makul bir geri kazanım beklentisinin olup olmadığına dayanarak, zamanlama ve kayıttan düşülecek tutara ilişkin bir değerlendirme yapar. Grup kayıttan düşen tutara ilişkin önemli bir geri kazanım beklememektedir.
Ancak, kayıttan düşülen finansal varlıklar, Grup'un vadesi gelen tutarların geri kazanılmasına ilişkin prosedürlerine uymak için halen uygulama faaliyetlerine tabi olabilir.
Grup, sözleşmenin başlangıcında, sözleşmenin kiralama sözleşmesi olup olmadığını ya da kiralama işlemi içerip içermediğini değerlendirir. Sözleşmenin, bir bedel karşılığında tanımlanan varlığın kullanımını kontrol etme hakkını belirli bir süre için devretmesi durumunda, bu sözleşme, bir kiralama sözleşmesidir ya da bir kiralama işlemi içerir. Bir sözleşmenin tanımlanmış bir varlığın kullanımını kontrol etme hakkını sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için Grup, TFRS 16'daki kiralama tanımını kullanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya kiralama bileşeni içeren sözleşmede değişiklik yapıldığı tarihte, Grup, kiralama bileşeninin nispi tek başına fiyatını ve kiralama niteliği taşımayan bileşenlerin toplam fiyatını esas alarak her bir kiralama bileşenine dağıtmaktadır. Grup, kiralama niteliği taşımayan bileşenleri kiralama bileşenlerinden ayırmamayı, bunun yerine her bir kiralama bileşenini ve onunla ilişkili kiralama niteliği taşımayan bileşenleri tek bir kiralama bileşeni olarak muhasebeleştirmeyi tercih etmiştir.
Grup, kiralamanın fiilen başladığı tarihte, finansal tablolarına kullanım hakkı varlığı ve kira yükümlülüğü yansıtmıştır. Kullanım hakkı varlığının maliyeti, kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar ile tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetleri ve varlığın sökülmesi ve taşınmasıyla, yerleştirildiği alanın restore edilmesiyle ya da dayanak varlığın kiralamanın hüküm ve koşullarının gerektirdiği duruma getirilmesi için restore edilmesiyle ilgili olarak ileride katlanılması öngörülen tahmini maliyetlerden oluşmaktadır. Kiralama işleminin, dayanak varlığın mülkiyetini kiralama süresi sonunda kiracıya devretmesi veya kullanım hakkı varlığı maliyetinin, kiracının bir satın alma opsiyonunu kullanacağını göstermesi durumunda, kullanım hakkı varlığı, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutulur. Diğer durumlarda kullanım hakkı varlığı, kiralamanın fiilen başladığı tarihten başlamak üzere, söz konusu varlığın yararlı ömrü veya kiralama süresinden kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Ek olarak, kullanım hakkı varlığının değeri, periyodik olarak varsa değer düşüklüğü zararları da düşülmek suretiyle azaltılır ve kiralama yükümlülüğünün yeniden ölçümü doğrultusunda düzeltilir.
Kira yükümlülüğü, kiralamanın fiilen başladığı tarihte gerçekleşmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü değeri üzerinden ölçülür. Kira ödemeleri, kiralamadaki zımnî faiz oranının kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda, bu oran kullanılarak iskonto edilir. Bu oranın kolaylıkla belirlenememesi durumunda, Grup'un alternatif borçlanma faiz oranı kullanılır. Grup, alternatif borçlanma faiz oranını, çeşitli dış finansman kaynaklarından kullanacağı borçlar için ödeyeceği faiz oranlarını dikkate alarak belirlemektedir ve kira şartları ile kiralanan varlığın türünü yansıtacak şekilde bazı düzeltmeler yapmaktadır. Kira yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşmaktadır:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Kira yükümlülüğü, kira ödemelerinin bir iskonto oranı ile indirgenmesiyle ölçülür. Gelecekteki kira ödemelerinin belirlenmesinde kullanılan bir endeks veya oranda meydana gelen bir değişiklik sonucunda, bu ödemelerde bir değişiklik olması ve kalıntı değer taahhüdü kapsamında ödenmesi beklenen tutarlarda bir değişiklik olması durumlarında, Grup, yenileme, sonlandırma ve satın alma opsiyonlarını değerlendirir. Kira yükümlülüğünün yeniden ölçülmesi durumunda, yeni bulunan borç tutarına göre kullanım hakkı varlığında bir düzeltme olarak finansal tablolara yansıtılır. Ancak, kullanım hakkı varlığının defter değerinin sıfıra inmiş olması ve kira yükümlülüğünün ölçümünde daha fazla azalmanın mevcut olması durumunda, kalan yeniden ölçüm tutarı kar veya zarara yansıtılır.
Grup yönetimi, Grup'un raporlanabilir bölümlerini, faaliyet gruplarına göre elektrik dağıtımı, doğal gaz dağıtımı (2023 yıl sonu itibarıyla durdurulan faaliyet olarak sınıflandırılmıştır.), perakende ve toptan elektrik ve gaz satışı ile üretim/ticaret ve diğer olarak belirlemiştir. Grup yönetimi, finansal tablo kullanıcılarının kararlarını etkileyebilecek ve/veya finansal tabloları değerlendirmeleri sırasında faydalı olacağı kanaatine varması halinde bölümlere göre raporlama yapısında değişiklik yapabilir (Dipnot 3).
Grup, bir duran varlığın veya varlık grubunun defter değerinin sürdürülmekte olan kullanımdan ziyade satış işlemi vasıtası ile geri kazanılacak olması durumunda, söz konusu duran varlığı (veya elden çıkarılacak varlık grubunu) satış amaçlı olarak sınıflandırır. Bu durumun geçerli olabilmesi için; ilgili varlığın bu tür varlıkların satışında sıkça rastlanan ve alışılmış koşullar çerçevesinde derhal satılabilecek durumda olması ve satış olasılığının yüksek olması gerekir. Grup satış amaçlı elde tutulan varlık olarak sınıflandırdığı duran varlık grubunu defter değeri ile satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değerinden düşük olanı ile ölçmektedir. Bu varlık grubu içerisinde maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için ilgili sınıflandırma tarihi itibariyle amortisman ayırma işlemi durdurulur. Söz konusu varlık grubu ile ilgili olan faaliyetlerini durdurulan faaliyetler dönem kar/zararında sunulmuş olup sunulan işlemler ve bu işlemlere dair düzeltmeler, satış işlemi gerçekleştikten sonra finansal tablolarda olmayacak işlemler olarak tanımlanmış ve sınıflandırılmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait FAVÖK'ü sırasıyla 11.386.497 TL ve 12.376.276 TL tutarındadır. 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait Grup'un ana ortaklığa ait net dönem karı ise sırasıyla 10.921.330 TL ve 9.493.495 TL olup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla kısa vadeli yükümlülükleri dönen varlıklarını 11.731.960 TL tutarında aşmaktadır (31 Aralık 2022: 14.949.700 TL).
13 Ocak 2023 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Şirket, hakim ortak Zorlu Holding AŞ ve Wren House Infrastructure LP (Kuwait Investment Authority ("KIA" bağlı ortaklığı)) arasında, sermayesinin tamamına iştirak edilen Hollanda'da kurulu Electrip Global B.V.'nin (eski ticaret unvanı ZES N.V.) çoğunluk payları ve Şirket'in azınlık paylarının satışı ve Şirket ile KIA arasında 15 Mart 2018 tarihinde imzalanan kredi sözleşmesinin tadili hususlarında gerçekleştirilen müzakereler neticesinde, kredi borcumuzun geri ödeme vadesi uzatılmış, döviz cinsinden kredi riski azaltılmış ve bu sayede Şirket'in bilanço ve finansal durumunun güçlendirilmesi sağlanmıştır.
Grup'un elektrik satışlarının büyük kısmının Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması ("YEKDEM") kapsamında dolar bazında garantili fiyatlardan yapılması, brüt karlılığı olumlu etkilemektedir. Ayrıca, YEKDEM kapsamında satış yapan şirketlerin yabancı para kredilerinden doğan kur farkı zararları büyük ölçüde, dövize endeksli satış gelirleriyle doğal yolla bertaraf edilmektedir. Grup'un bünyesindeki santrallerden Zorlu Jeotermal'e ait Alaşehir jeotermal enerji santrali 31 Aralık 2025 tarihine kadar ve Zorlu Doğal'a ait Kızıldere 3 jeotermal enerji santrali, 31 Aralık 2027 tarihlerine kadar YEKDEM kapsamında elektrik satışı yapabilecektir.
Grup'un bağlı ortaklıklarından Zorlu Yenilenebilir'in paylarının halka arzı sonucu elde edilmesi planlanan finansman ile stratejik yatırım ve genişleme planlarının daha hızlı ve etkin bir şekilde icra edilmesi, mevcut büyüme hedeflerinin devamlılığının sağlanması, verimliliğin artırılması, finansal borçluluğun azaltılması planlanmaktadır.
Grup'un, 0,9 MWm'lık Kızıldere 1 Hibrit JES, 10 MWm'lık Kızıldere 2 Hibrit JES, 47,7 MWm'lık Kızıldere 3 Hibrit JES ve 18,6 Mwe'lik Alkan Jeotermal Santrali lisansları olmak üzere yatırım aşamasında olan projelerinin yanı sıra ilave yeni projeler mevcut tesis iyileştirme yatırımları ve kapasite artışı projeleri bulunmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
12 Mart 2024 tarihli özel durum açıklaması çerçevesinde; Hisse Alım Sözleşmesi'nde yer alan uyarlama kriterleri çerçevesinde, kapanış tarihindeki finansal ve ticari yükümlülüklere göre düzeltme yapılmak suretiyle, satış bedelinden toplam 2.806.342 bin TL tutarındaki finansal ve ticari yükümlülüklerin düşülmesi ve kalan 3.568.987 bin TL'nin nakden ve peşinen alıcı tarafından ödenmesi suretiyle, Şirket'in %100 bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Dağıtım AŞ'de sahip olduğu payların tamamının toplam 200.000.000 ABD Doları karşılığı 6.375.330.000 Türk Lirası bedel karşılığında, Palmet Enerji AŞ'nin %100 bağlı ortaklığı Gaztrak Enerji AŞ'ye satışı ve pay devri işlemleri 12 Mart 2024 tarihinde tamamlanmıştır.
Grup, konsolide finansal tablolarını işletmenin tahmin edilebilir bir gelecekte faaliyetlerini sürdüreceği varsayımıyla hazırlamıştır ve işletmenin sürekliliğine ilişkin bir risk öngörmemektedir.
Finansal durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un cari dönem konsolide finansal tabloları önceki dönemle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Cari dönem konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlanması açısından karşılaştırmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır.
Konsolide finansal tabloların hazırlanması, raporlama tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını, şarta bağlı varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir. Bu tahmin ve varsayımlar, Grup yönetiminin mevcut olaylar ve işlemlere ilişkin en iyi bilgilerine dayanmasına rağmen, fiili sonuçlar varsayımlardan farklılık gösterebilir.
Grup'un varlık ve yükümlülüklerinin kayıtlı değerleri ve faaliyet sonuçları açısından önemlilik arz eden tahmin ve varsayımları aşağıda belirtilmiştir:
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü vergilendirilebilir geçici farkların tümü için muhasebeleştirilirken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması koşuluyla muhasebeleştirilmektedir. Grup, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla toplam 14.147.302 TL (31 Aralık 2022: 15.134.290 TL) tutarında kullanılmamış geçmiş yıl mali zararları için ertelenmiş vergi varlığı ayırmıştır. 4.141.300 TL tutarında kullanılmamış geçmiş yıl mali zararları için ertelenmiş vergi varlığı hesaplanmamıştır (31 Aralık 2022: 2.881.045 TL) (Dipnot 24).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Dipnot 20'de açıklandığı üzere, Grup, toplam 549.077 bin ABD Doları tutarındaki (31 Aralık 2022: 643.932 bin ABD Doları) kredisini, gerçekleşme olasılığı yüksek, YEKDEM kapsamında yapılan ABD Doları bazlı satış gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmakta ve bu kapsamda yapılan etkinlik testleri neticesinde nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaktadır. Söz konusu etkinlik testlerinde kullanılan YEKDEM satış gelirlerine ilişkin yapılan bütçe tahminlerinin temelinde satış miktarlarına ve elektrik fiyatlarına ilişkin önemli tahmin ve varsayımlar bulunmaktadır.
Grup, etkinlik testine baz olan satış miktarı tahminine ilişkin gerçekleştirmiş olduğu duyarlılık analizlerinin sonucunda, 2023 ve 2022 yılları için öngörülen satış tahminlerinde gerçekleşecek %1 oranında artış/azalışın, etkinlik testlerinin değerlendirilmesinde bir etkisi olmadığı sonucuna varmıştır.
Dipnot 14'te açıklandığı üzere, Grup'un gerçekleştirmiş olduğu faiz oranı takası işlemleri bulunmaktadır. Türev araçlar ilk muhasebeleştirilmesinde, gerçeğe uygun değerinden muhasebeleştirilir. Türev araçlar ilk muhasebeleştirilmelerini müteakip gerçeğe uygun değerlerindeki değişimler kar veya zararda muhasebeleştirilir.
31 Aralık 2013 tarihli konsolide finansal tabloların sunumundan geçerli olmak üzere, Grup'a ait elektrik üretim tesislerinin gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmesi hususunda TMS 16'da yer alan uygulama yöntemlerinden maliyet modeli uygulama dışı bırakılmış ve yeniden değerleme modeli seçilmiştir.
Zorlu Enerji'ye ait doğal gaz santrallerinin ve Zorlu Doğal'a ait Kızıldere 1 jeotermal enerji santralinin değerlemesinde maliyet yöntemi, diğer santrallerin değerlemesinde ise gelir indirgeme yöntemi (gelirlerin kapitalizasyonu-İNA) kullanılmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Söz konusu değerleme çalışmalarında uygulanan parametreler ve kullanılan değerleme yöntemleri aşağıda özetlenmiştir:
| Değerleme yapılan | Uygulanan değerleme | Ağırlıklı sermaye | Elektrik satış fiyatı | Satış hacmi | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Değerleme yapılan şirketler | Değerleme yapılan santral tipi | dönem | yöntemi | maliyeti oranı (*) |
(cent/kWh) (**) |
(kWh/yıl) |
| Zorlu Doğal | Kızıldere 2 Jeotermal Enerji Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 390.894.890 |
| Zorlu Doğal | Kızıldere 3 Jeotermal Enerji Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 105-133,3 cent | 1.008.938.689 |
| Zorlu Doğal | Tokat/Ataköy Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 7.076.536 |
| Zorlu Doğal | Eskişehir/Beyköy Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 43.771.109 |
| Zorlu Doğal | Kars/Çıldır Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 16.429.594 |
| Zorlu Doğal | Rize/İkizdere Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 114.183.103 |
| Zorlu Doğal | Erzurum/Kuzgun Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 21.968.608 |
| Zorlu Doğal | Tunceli/Mercan Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 73.983.244 |
| Zorlu Doğal | Erzincan/Tercan Hidroelektrik Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 91,9 -133,3 cent | 36.509.381 |
| Rotor | Gökçedağ Rüzgar Enerji Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-10,9 | 91,9-173,2 cent | 338.408.860 |
| Zorlu Jeotermal | Alaşehir 1 Jeotermal Enerji Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 10,8-12,7 | 105-135,0 cent | 251.984.868 |
| Zorlu Enerji Pakistan | Jhimpir Rüzgar Enerji Santrali | 31 Aralık 2023 | İNA | 11,2-13,6 | 63-77 cent | 159.010.000 |
Değerlemede kullanılan temel varsayımlar
(*) İndirgenmiş nakit akış hesaplamasında kullanılan minimum ve maksimum ağırlıklı ortalama sermaye maliyetini ifade etmektedir.
(**) İndirgenmiş nakit akış hesaplamasında kullanılan minimum ve maksimum elektrik satış fiyatını ifade etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Modellerde kullanılan ileriye dönük elektrik fiyatlarının, satış hacminin ve ağırlıklı sermaye maliyet oranının %10 artması veya azalması durumunda, diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında, konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen maddi duran varlıklara ilişkin etkiler aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2023 | %10 artması halinde | %10 azalması halinde |
|---|---|---|
| Elektrik fiyatları | 3.842.424 | (4.170.175) |
| Satış hacmi | 6.003.157 | (4.781.146) |
| Ağırlıklı sermaye maliyet oranı | (2.112.896) | 2.357.010 |
Müşterilere iletilmiş ancak henüz fatura edilmemiş aktif enerji ve perakende satış hizmeti bedelleri, tahmini tutarlar üzerinden muhasebeleştirilmektedir. Toplam faturalanmamış aktif enerji ve perakende satış hizmeti bedelleri ilişikteki konsolide finansal tablolara, müşterilerin son sayaç okuma tarihleri ile ilgili dönemin son günü arasındaki farkın döneme ilişkin tarife fiyatları ile çarpılarak hesaplanması yoluyla yansıtılmaktadır.
Grup yönetimi, konsolide finansal tablolara, bilanço tarihindeki yükümlülükleri yerine getirmek için gereken kaynaklara yönelik, mevcut en iyi bilgiler ve muhtemel farklı sonuçları esas alarak en iyi tahmini yansıtmaktadır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup, çeşitli davaların muhatabı durumundadır. Hukuk müşavirlerinin görüşlerine dayanarak Grup bu davaların muhtemel sonuçlarını değerlendirmekte ve mali tablolarda gerekli karşılıkları ayırmaktadır. Grup ayrıca, nakit üreten tesislere ilişkin dönem içinde yaşanan hasar ya da kar kayıplarını tesislerine yaptırdığı sigortalarla güvence altına almaktadır. Dönem içindeki mevcut hasar ve kar kayıplarına karşılık sigorta gelir tahakkuku ayırmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Nakit üreten birimler ile ilişkilendirilen şerefiye tutarları Dipnot 2.4'te belirtildiği üzere yılda bir kez veya şartların değer düşüklüğünü işaret ettiği durumlarda daha sık aralıklarla değer düşüklüğü tespit çalışmasına tabi tutulmaktadır. Nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değeri, kullanım değeri veya satış maliyeti düşülmüş gerçeğe uygun değer hesaplamaları temel alınarak belirlenmiştir. Aşağıda detayları belirtilen ve nakit üreten birimler bazında gerçekleştirilen değer düşüklüğü testleri sonucunda 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla şerefiye tutarlarında herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.
OEDAŞ'ın faaliyetleri ayrı birer nakit üreten birim olarak değerlendirilmiş ve söz konusu nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değerleri, gerçeğe uygun değer hesaplamalarına göre tespit edilmiştir. Gerçeğe uygun değer hesaplamaları, 1 Eylül 2036 tarihine kadar geçerli olan lisans ömrü boyunca gerçekleşecek nakit akış projeksiyonlarını içermekte olup, TL bazında tespit edilen projeksiyonlar, Grup yönetimi tarafından hazırlanan uzun vadeli planlara dayanmaktadır. Gerçeğe uygun değer hesaplamalarında, OEDAŞ için ağırlıklı ortalama sermaye maliyet oranı yıllara göre değişken ve %53- %21 aralığında, yıllık enflasyon oranı ise 2024 için %57, 2025 için %47 ve sonraki yıllar için %10 ile %45 arası değişken tutularak dikkate alınmıştır. Grup ayrıca, gider verimliliğini de söz konusu gerçeğe uygun değer hesaplamalarında göz önünde bulundurmuş ve gider verimliliğini sabit ve değişken maliyetler üzerinden yıllık ortalama %14.6 olarak dikkate almıştır.
İskonto edilmiş nakit akışlarının hesaplamasında kullanılan enflasyon oranının, sermaye maliyeti oranının ve gider verimliliği oranının %1 daha yüksek ya da daha düşük olması durumunda, diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında, ulaşılan özkaynak değerine ilişkin etkiler aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2023 | %1 daha yüksek olması halinde | %1 daha düşük olması halinde |
|---|---|---|
| Enflasyon oranı | 61.116 | (79.992) |
| Sermaye maliyeti oranı | (1.286.398) | 1.397.012 |
| Gider verimliliği | 171.216 | (171.216) |
Yapılan duyarlılık analizleri neticesinde, şerefiye tutarında değer düşüklüğü çıkmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
OEPSAŞ'ın faaliyetleri ayrı birer nakit üreten birim olarak değerlendirilmiş ve söz konusu nakit üreten birimlerin geri kazanılabilir değerleri, gerçeğe uygun değer hesaplamalarına göre tespit edilmiştir. Gerçeğe uygun değer hesaplamaları lisans ömrü boyunca gerçekleşecek nakit akışı projeksiyonlarını içermekte olup, TL bazında tespit edilen projeksiyonlar, Grup yönetimi tarafından hazırlanan uzun vadeli planlara dayanmaktadır. Gerçeğe uygun değer hesaplamalarında kullanılan nakit akış projeksiyonlarında, serbest tüketici kar marjı oranı, 2024 yılında %2.38 ile başlayıp sabit oranda devam etmiştir. OEPSAŞ için ağırlıklı ortalama sermaye maliyet oranı yıllara göre değişken ve %53- %21 aralığında dikkate alınmıştır.
İskonto edilmiş nakit akışlarının hesaplamasında kullanılan serbest tüketici kar marjı oranının ve sermaye maliyeti oranının %1 daha yüksek ya da daha düşük olması durumunda, diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında, ulaşılan özkaynak değerine ilişkin etkiler aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2023 | %1 daha yüksek olması halinde | %1 daha düşük olması halinde |
|---|---|---|
| Serbest tüketici kar marjı | 464.087 | (464.087) |
| Sermaye maliyeti oranı | (218.119) | 237.063 |
Yapılan duyarlılık analizleri neticesinde, şerefiye tutarında değer düşüklüğü çıkmamaktadır.
Grup'un faaliyet gösterdiği sektörün yapısı itibarıyla iş hacmi, mevsimsel farklılıklar göstermektedir. Doğal gaz dağıtımı segmentinde kış aylarına denk gelen birinci ve dördüncü çeyrekte, üretim ve diğer segmenti altında yer alan rüzgar santrallerinde ikinci ve üçüncü çeyrekte, hidroelektrik santrallerinde ise ikinci çeyrekte iş hacmi yüksek olmaktadır. Mevsimselliğin, Grup'un geri kalan segmentlerindeki iş hacmine önemli bir etkisi bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup yönetimi, Grup'un raporlanabilir bölümlerini, faaliyet gruplarına göre elektrik dağıtımı, doğal gaz dağıtımı (31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla durdurulan faaliyet olarak sunulmuştur.), perakende ve toptan elektrik ve gaz satışı ile üretim/ticaret ve diğer olarak belirlemiştir. Grup yönetimi, bölüm performanslarının değerlendirilmesinde; aynı enerji faaliyetlerini yürüten şirketlerle karşılaştırılabilirliği açısından, faiz, vergi, amortisman ve itfa giderleri öncesi faaliyet karlılık ("FAVÖK") enerji faaliyetleri bazında ayrıştırılmak suretiyle sunulmasını, en uygun yöntem olarak görmektedir.
| Konsolidasyon düzeltmeleri ve durdurulan |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Elektrik | Doğal Gaz | Perakende ve toptan | Üretim/ | faaliyetlere | Konsolidasyon | |
| 1 Ocak – 31 Aralık 2023 | dağıtımı | Dağıtım | elektrik satışı | ticaret ve diğer | ilişkin etki | toplam |
| Hasılat | 6.456.121 | - | 13.802.742 | 15.087.169 | (8.064.148) | 27.281.884 |
| Satışların maliyeti | (5.394.422) | - | (13.021.564) | (12.348.345) | 7.244.764 | (23.519.567) |
| Brüt kar | 1.061.699 | - | 781.178 | 2.738.824 | (819.384) | 3.762.317 |
| Faaliyet giderleri | (603.935) | - | (470.695) | (588.393) | 88.848 | (1.574.175) |
| Amortisman ve tükenme | ||||||
| payları (*) | 87.013 | - | 4.057 | 3.723.622 | - | 3.814.692 |
| Reel makul getiri düzeltmesi ile | ||||||
| ilgili faiz geliri (**) | 1.219.261 | - | - | - | - | 1.219.261 |
| İmtiyazlı hizmet sözleşmelerinden | ||||||
| alacaklara ilişkin endeks farkı (**) | 4.164.402 | - | - | - | - | 4.164.402 |
| FAVÖK (***) | 5.928.440 | - | 314.540 | 5.874.053 | (730.536) | 11.386.497 |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 438.282 | - | 298.587 | 3.129.764 | (922.446) | 2.944.187 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler | (191.366) | - | (209.149) | (1.542.318) | 84.040 | (1.858.793) |
| Finansman gelirleri | 205.457 | - | 16.474 | 10.488.941 | (1.510.387) | 9.200.485 |
| Finansman giderleri | (1.294.294) | - | (24.808) | (22.015.525) | 2.449.147 | (20.885.480) |
| Sürdürülen faaliyetler vergi öncesi | ||||||
| karı/(zararı) | 1.700.314 | - | (113.004) | 4.326.753 | 187.562 | 6.101.625 |
| Durdurulan faaliyetler dönem | ||||||
| karı | - | 203.591 | - | - | - | 203.591 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Konsolidasyon | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| düzeltmeleri ve durdurulan |
||||||
| Elektrik | Doğal Gaz | Perakende ve | Üretim/ | faaliyetlere | Konsolidasyon | |
| 1 Ocak – 31 Aralık 2022 | dağıtımı | Dağıtım (****) | toptan elektrik satışı | ticaret ve diğer | ilişkin etki | toplam |
| Hasılat | 6.922.323 | - | 17.119.334 | 24.283.737 | (9.519.294) | 38.806.100 |
| Satışların maliyeti | (6.783.775) | - | (16.488.069) | (18.662.830) | 8.786.808 | (33.147.866) |
| Brüt kar | 138.548 | - | 631.265 | 5.620.907 | (732.486) | 5.658.234 |
| Faaliyet giderleri | (417.271) | - | (328.670) | (650.452) | 141.921 | (1.254.472) |
| Amortisman ve tükenme | ||||||
| payları (*) | 91.493 | - | 4.808 | 3.107.213 | - | 3.203.514 |
| Reel makul getiri düzeltmesi ile | ||||||
| ilgili faiz geliri (**) | 1.096.322 | - | - | - | - | 1.096.322 |
| İmtiyazlı hizmet sözleşmelerinden | ||||||
| alacaklara ilişkin endeks farkı (**) | 3.672.678 | - | - | - | - | 3.672.678 |
| FAVÖK (***) | 4.581.770 | - | 307.403 | 8.077.668 | (590.565) | 12.376.276 |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 1.433.322 | - | 73.568 | 716.706 | (700.317) | 1.523.279 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler | (103.492) | - | (257.440) | (562.518) | (38.315) | (961.765) |
| Finansman gelirleri | 209.878 | - | 48.368 | 10.709.403 | (2.135.415) | 8.832.234 |
| Finansman giderleri | (1.104.643) | - | (21.963) | (18.426.811) | 998.536 | (18.554.881) |
| Sürdürülen faaliyetler vergi | ||||||
| öncesi karı/(zararı) | (592.746) | - | 99.348 | (2.090.441) | (285.314) | (2.869.153) |
| Durdurulan faaliyetler dönem | ||||||
| karı | - | 2.209.725 | - | - | - | 2.209.725 |
(*) Satışların maliyeti ve genel yönetim giderleri içerisinde 3.814.692 TL tutarında amortisman ve tükenme payı (31 Aralık 2022: 3.203.514 TL), esas faaliyet giderlerinde ise 288.297 TL tutarında itfa payı (31 Aralık 2022: 288.267 TL) bulunmaktadır.
(**) OEDAŞ'a ait toplam 1.219.261 TL tutarındaki reel makul getiri düzenlemesi ile ilgili faiz geliri (31 Aralık 2022: 1.096.322 TL) esas faaliyet gelirleri içerisinde muhasebeleştirilmiş olup, FAVÖK hesaplamasına dahil edilmiştir. OEDAŞ'a ait toplam 4.164.402 TL tutarındaki imtiyazlı hizmet sözleşmelerinden alacaklara ilişkin endeks farkı (31 Aralık 2022: 3.672.678 TL) parasal kazanç içerisinde muhasebeleştirilmiş olup, FAVÖK hesaplamasına dahil edilmiştir.
(***) Grup'un 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıla ait FAVÖK tutarına, özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlara sınıflanan ve sahip olunan paya isabet eden Dorad yatırımlarının 1.110.625 TL (31 Aralık 2022: 1.133.374 TL) tutarındaki FAVÖK etkisi ve Electrip yatırımlarının (94.817) TL tutarındaki FAVÖK etkisi (Dipnot 14) ile durdurulan faaliyetlerden karlar hesabına sınıflanan Zorlu Enerji Dağıtım ve bağlı ortaklıkların 1.575.595 TL (31 Aralık 2022: 1.549.062 TL) tutarındaki FAVÖK etkisi (Dipnot 12) dahil edilmemiştir.
(****) 12 Mart 2024 tarihli özel durum açıklamasına istinaden Palmet'e satışı gerçekleşen Zorlu Enerji Dağıtım ve bağlı ortaklıklarına ilişkindir.
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 | Elektrik dağıtımı |
Doğal Gaz Dağıtım |
Perakende ve toptan elektrik ve gaz satışı |
Üretim ve diğer |
Konsolidasyon düzeltmeleri |
Konsolidasyon toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Bölüm varlıkları | 13.685.953 | - | 3.691.161 | 106.727.014 | (37.049.734) | 87.054.394 |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık | ||||||
| gruplarına ilişkin varlıklar | - | 8.333.186 | - | - | (1.343.145) | 6.990.041 |
| Özkaynak yöntemiyle | ||||||
| değerlenen yatırımlar | - | - | - | 4.466.538 | - | 4.466.538 |
| Bölüm yükümlülükleri | 4.325.797 | - | 3.515.682 | 51.069.889 | (5.885.081) | 53.026.287 |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık | ||||||
| gruplarına ilişkin yükümlülükler | - | 7.199.770 | - | - | (187.153) | 7.012.617 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Elektrik | Doğal Gaz | Perakende ve toptan | Üretim | Konsolidasyon | Konsolidasyon | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2022 | dağıtımı | Dağıtım | elektrik ve gaz satışı | ve diğer | düzeltmeleri | toplam |
| Bölüm varlıkları | 13.905.468 | - | 4.906.185 | 132.219.710 | (25.982.780) | 125.048.583 |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık | ||||||
| gruplarına ilişkin varlıklar | 9.809.120 | (19.772.646) | (9.963.526) | |||
| Özkaynak yöntemiyle | ||||||
| değerlenen yatırımlar | - | - | - | 2.659.471 | - | 2.659.471 |
| Bölüm yükümlülükleri | 8.322.341 | - | 4.696.908 | 50.891.553 | 17.048.115 | 80.958.917 |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık | ||||||
| gruplarına ilişkin yükümlülükler | 9.642.485 | (7.377.406) | 2.265.079 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| FAVÖK (*) | 11.386.497 | 12.376.276 |
| Amortisman ve tükenme payları | (4.212.615) | (3.601.437) |
| Finansman gelirleri/(giderleri) | (11.684.995) | (9.722.647) |
| Esas faaliyetlerden gelirler/(giderler) | 264.056 | (136.885) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardan paylar | 136.234 | 153.530 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 4.148.451 | 6.226 |
| Parasal kazanç | 4.643.132 | 11.093.101 |
| Sürdürülen faaliyetler vergi öncesi karı | 4.680.760 | 10.168.164 |
(*) Grup'un 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıla ait FAVÖK tutarına, özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlara sınıflanan ve sahip olunan paya isabet eden Dorad yatırımlarının 1.110.625 TL (31 Aralık 2022: 1.133.374 TL) tutarındaki FAVÖK etkisi ve Electrip yatırımlarının (94.817) TL tutarındaki FAVÖK etkisi (Dipnot 14) ile durdurulan faaliyetlerden karlar hesabına sınıflanan Zorlu Enerji Dağıtım ve bağlı ortaklıkların 1.575.595 TL (31 Aralık 2022: 1.549.062 TL) tutarındaki FAVÖK etkisi (Dipnot 12) dahil edilmemiştir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kasa | 1.177 | 494 |
| Banka | ||
| Vadeli mevduat - |
135.901 | 1.386.561 |
| Vadesiz mevduat - |
1.796.681 | 2.411.884 |
| 1.933.759 | 3.798.939 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Vadeli mevduatların vadeleri 3 aydan kısa olup vadeli mevduatlara ilişkin ortalama etkin yıllık faiz oranları aşağıda sunulmuştur:
| 31 Aralık 2023 (%) | 31 Aralık 2022 (%) | |
|---|---|---|
| ABD Doları | - | 0,03 |
| Pakistan Rupisi | 20,51 | 14,51 |
| TL | 28,28 | 12,78 |
Grup'un mevduatlarının bulunduğu bankaların kredi riskleri, bağımsız veriler dikkate alınarak değerlendirilmekte olup, herhangi önemli bir kredi riski öngörülmemektedir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla konsolide nakit akış tablolarında yer alan nakit ve nakit benzerleri değerler aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.933.759 | 3.798.939 |
| Eksi: Bloke mevduatlar (*) | (8.905) | (19.631) |
| 1.924.854 | 3.779.308 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un toplam bloke mevduatı, kısa vadeli finansal yatırımlarda yer alan 399.069 TL tutarındaki bloke mevduatla birlikte 407.974 TL'dir. Bloke mevduatlar genel olarak şirketlerin temin ettiği kredilerin ödemelerine ilişkin olarak mevduatta tutulan tutarlardan oluşmaktadır.
Nakit akış tablosunda yer alan, "Kar/(zarar) mutabakatı ile ilgili diğer düzeltmeler"in detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Kredi komisyonlarına ilişkin itfalar | 230.614 | 154.394 |
| EPDK tarife değişikliği uyarınca yapılan düzeltmeler | ||
| (Dipnot 5) | - | 56.294 |
| Yatırım ve inşaat faaliyetlerinden karlar (Dipnot 25, 26) | (108.584) | (653.606) |
| 122.030 | (442.918) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Nakit akış tablosunda yer alan, "Finansman faaliyetlerinden diğer nakit giriş/çıkışları"nın detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Kredi komisyonlarına ilişkin ödemeler | (306.978) | (784.397) |
| Bloke mevduatlardaki değişim | 546.962 | (269.642) |
| 239.984 | (1.054.039) | |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Parasal kazanç/(kayıp) ile ilgili düzeltmeler | (19.488.948) | (26.930.476) |
| (19.488.948) | (26.930.476) |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kısa vadeli finansal varlıklar | 1.732.907 | 1.716.084 |
| Uzun vadeli finansal varlıklar | 7.387.545 | 11.149.923 |
| 9.120.452 | 12.866.007 |
İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar, yapılan yatırımların henüz tarife yoluyla geri alınmamış tutarını ifade etmektedir.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıkların tamamı OEDAŞ'a aittir (31 Aralık 2022: 10.002.593 TL OEDAŞ, 2.863.414 TL'si ise Gazdaş ve Trakya'ya aittir). 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Gazdaş ve Trakya'ya ait 3.107.351 TL tutarındaki imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar, "Satış Amaçlı Sınıflandırılan Duran Varlıklar" hesabına sınıflandırılmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıkların vade analizi aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Vadesi 1 yıla kadar | 1.732.907 | 1.716.084 |
| Vadesi 1-2 yıla kadar | 1.732.907 | 1.716.084 |
| Vadesi 2 yıldan uzun | 5.654.638 | 9.433.839 |
| 9.120.452 | 12.866.007 |
Elektrik ve gaz dağıtım şirketlerine ait imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıkların cari dönem içerisindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem başı bakiye | 12.866.007 | 10.896.952 |
| EPDK tarife değişikliği uyarınca yapılan düzeltmeler (*) | - | (56.294) |
| Düzeltilmiş dönem başı bakiye | 12.866.007 | 10.840.658 |
| Brüt yatırım (***) | 1.695.568 | 3.994.473 |
| Abone bağlantı bedeli (**) | (394.879) | (253.040) |
| Net yatırım | 1.300.689 | 3.741.433 |
| Tahsilat (-) (****) | (1.938.893) | (1.716.084) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık grubuna ilişkin varlıklar | (3.107.351) | - |
| Dönem sonu bakiye | 9.120.452 | 12.866.007 |
(*) Trakya ve Gazdaş için, 2022-2026 yılları arasında geçerli olan üçüncü tarife uygulama dönemi perakende satış tarifelerine yönelik yatırım ve işletme gelir gereksinimi ile ilgili parametreler EPDK tarafından sırasıyla 8 Eylül 2022 tarihli ve 11194 sayılı Kurul Kararı ve 1 Eylül 2022 tarihli ve 11169 sayılı Kurul Kararıyla yayınlamıştır. Yayımlanan kurul kararında yer alan 31 Aralık 2021 yılı dönem sonu varlık tabanı ile 31 Aralık 2022 tarihli mali tablolarda raporlanan dönem başı varlık tabanı arasındaki fark, EPDK tarife değişikliği uyarınca yapılan düzeltmeler olarak 2022 yılına yansıtılmıştır.
(**) Şirket doğal gaz dağıtım faaliyeti çerçevesinde her aboneden, abonenin bulunduğu bölgede yapılacak altyapı yatırımlarına kaynak sağlamak ve doğal gazın abonelere ulaştırılması amacıyla belirli bir abonelik bedeli tahsil etmektedir. EPDK tarafından belirlenen abone bağlantı bedeli tutarları, bağlantı anlaşmasının imzalanması sırasında bir defaya mahsus olmak ve iade edilmemek üzere tahsil edilmektedir. Bu kapsamda dönem içinde yapılan abone bağlantı yatırımları ve tahsilatları brüt olarak gösterilmiştir.
(***) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, brüt yatırımın 844.804 TL (31 Aralık 2022: 750.154 TL) tutarındaki kısmı doğal gaz dağıtım grubuna ait olmak üzere durdurulan faaliyetler kapsamında sınıflandırılan dönem içinde yapılan yatırıma ilişkindir.
(****) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, tahsilatın 205.986 TL (31 Aralık 2022: 193.496 TL) tutarındaki kısmı durdurulan faaliyetler kapsamında sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubuna ait, tarife kapsamında dönem içinde yapılan tahsilatlara ilişkindir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla finansal borçlanmalarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2023 | 2022 | |
| Kısa vadeli teminatlı banka kredileri | 1.225.795 | 3.555.467 |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları | 431.369 | 928.111 |
| Toplam kısa vadeli borçlanmalar | 1.657.164 | 4.483.578 |
| Uzun vadeli teminatlı banka kredilerinin kısa vadeli kısımları | 11.452.400 | 12.506.423 |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları | 3.669.191 | 2.130.105 |
| Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler | 124.985 | 183.765 |
| Toplam uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 15.246.576 | 14.820.293 |
| Uzun vadeli teminatlı vadeli banka kredileri | 18.116.925 | 28.686.611 |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları | 7.176.919 | 8.313.860 |
| Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler | 296.680 | 328.292 |
| Toplam uzun vadeli borçlanmalar | 25.590.524 | 37.328.763 |
| Toplam finansal borçlanmalar | 42.494.264 | 56.632.634 |
Grup'un 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli borçlanmalarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Yıllık ağırlıklı ortalama | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Orijinal para tutarı | etkin faiz oranı (%) | TL karşılığı | ||||
| 31 Aralık 31 Aralık 31 Aralık |
31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |||
| 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | |
| ABD Doları | 32.442 | 85.706 | %15,92 | %8,23 | 956.757 | 2.631.529 |
| Avro | 183 | - | %12,07 | - | 5.972 | - |
| TL | 694.435 | 1.118.120 | %50,69 | %28,99 | 694.435 | 1.852.049 |
| 1.657.164 | 4.483.578 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla uzun vadeli borçlanmalarının kısa vadeli kısmının detayı aşağıdaki gibidir:
| Yıllık ağırlıklı ortalama | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Orijinal para tutarı | etkin faiz oranı (%) | TL karşılığı | ||||
| 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | |
| ABD Doları | 390.235 | 341.707 | %12,74 | %10,93 | 11.508.537 | 10.536.932 |
| Avro | 11.671 | 13.511 | %9,52 | %8,64 | 380.855 | 443.791 |
| TL | 3.353.962 | 2.314.261 | %49,59 | %17,36 | 3.353.962 | 3.813.275 |
| PKR | - | 168.304 | - | %10,66 | - | 22.744 |
| NIS | 394 | 405 | %5,50 | %5,50 | 3.222 | 3.551 |
| 15.246.576 | 14.820.293 |
Grup'un 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla uzun vadeli borçlanmalarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Orijinal para tutarı | etkin faiz oranı (%) | TL karşılığı | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | ||
| 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | ||
| ABD Doları | 762.728 | 1.038.091 | %12,92 | %8,70 | 22.493.840 | 32.022.474 | |
| Avro | 16.353 | 19.055 | %8,68 | %7,79 | 533.641 | 586.733 | |
| TL | 2.522.307 | 1.987.866 | %41,27 | %21,92 | 2.522.307 | 4.633.423 | |
| PKR | 19.895 | 125.137 | - | %9,39 | 2.076 | 2.664 | |
| NIS | 4.732 | 5.401 | %5,50 | %5,50 | 38.660 | 83.469 | |
| 25.590.524 | 37.328.763 |
Finansal borçlanmalara ilişkin verilen teminat, rehin ve ipotekler Dipnot 19'da açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla finansal borçlanmaların hareketi aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 56.632.634 | 64.328.355 |
| Kredilerden nakit girişleri | 261.336 | 10.822.243 |
| İhraç edilen borçlanma araçlarından nakit girişleri | 4.289.448 | 3.521.222 |
| Kredi geri ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | (8.977.899) | (8.650.794) |
| İhraç edilmiş borçlanma araçları geri ödemelerinden nakit çıkışları | (3.145.602) | (2.772.237) |
| Faiz tahakkukları | 6.344.916 | 6.803.165 |
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit | ||
| çıkışları | (148.106) | (146.076) |
| Ödenen faizler | (6.035.515) | (5.672.906) |
| Kira yükümlülüklerine ilişkin faiz tahakkuku | 62.941 | 88.629 |
| Kur farkları değişimi | 17.788.732 | 18.064.684 |
| Diğer sınıflamalar | (76.364) | (630.003) |
| Parasal kazanç | (22.776.809) | (29.123.648) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık grubuna ilişkin | ||
| varlıklar/yükümlülükler (Dipnot 12) | (1.725.448) | - |
| 31 Aralık itibarıyla | 42.494.264 | 56.632.634 |
Grup'un kredi sözleşmeleri gereği, çeşitli taahhütlere uyma yükümlülüğü bulunmaktadır. Grup'un uymak zorunda olduğu taahhütler, banka kredi sözleşmesi hükümleri ile uyumludur.
Değişken faizli finansal borçların gerçeğe uygun değerinin, değişken faiz oranının piyasa faiz oranları ile birlikte değişeceği beklentisi sebebiyle, ilgili yükümlülüklerin defter değerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sabit faizli finansal borçlanmaların defter değeri 17.185.588 TL (31 Aralık 2022: 24.366.143 TL) ve gerçeğe uygun değeri ise 18.436.905 TL (31 Aralık 2022: 22.073.524 TL)'dir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Dipnot 31) | 1.234.299 | 2.018.264 |
| 1.234.299 | 2.018.264 | |
| İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 4.992.479 | 9.972.775 |
| Alacak senetleri ve vadeli çekler | 9.420 | 75.255 |
| Eksi: Şüpheli alacaklar karşılığı | (248.961) | (262.021) |
| 4.752.938 | 9.786.009 |
Şüpheli ticari alacaklar karşılığı hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Dönem başı - 1 Ocak | 262.021 | 324.933 |
| İptal edilen karşılıklar | (95) | (280) |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar | 188.055 | 148.134 |
| Konusu kalmayan karşılıklar | (57.546) | (46.434) |
| Parasal kazanç | (124.300) | (164.332) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık grubuna ilişkin varlıklar | (19.174) | - |
| Dönem sonu - 31 Aralık | 248.961 | 262.021 |
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 248.961 TL (31 Aralık 2022: 262.021 TL) tutarındaki ticari alacaklar için şüpheli alacak karşılığı ayrılmıştır. Söz konusu alacakların 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla yaşlandırma tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| 12 ay üzeri | 248.961 | 262.021 |
| 248.961 | 262.021 |
Grup'un alacak hesaplarını tahsil etmekteki geçmiş deneyimi, ayrılan karşılıklarda göz önünde bulundurulmuştur. Grup, olası tahsilat kayıpları için ayrılan karşılık dışında herhangi bir ek ticari alacak riskinin bulunmadığını düşünmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 1.280.712 TL tutarında vadesi geçmiş olduğu halde şüpheli olarak değerlendirilmemiş alacakları bulunmakta olup (31 Aralık 2022: 1.662.994 TL), 1.113.348 TL tutarındaki kısmı için teminat bulunmaktadır (31 Aralık 2022: 938.436 TL).
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla, vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış alacakların detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| 0-30 gün arası | 439.657 | 690.149 |
| 31-60 gün arası | 130.805 | 80.699 |
| 61-90 gün arası | 108.372 | 243.775 |
| 91 gün ve üzeri | 601.878 | 648.371 |
| 1.280.712 | 1.662.994 |
Grup'un maruz kaldığı kredi ve piyasa riskleri ile ticari alacaklar için değer düşüklüğü zararlarına ilişkin bilgiler Dipnot 33'de yer almaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un uzun vadeli ticari alacakları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kontrol edilemeyen işletme giderleri gelir tahakkuku (*) | 373.110 | 150.967 |
| 373.110 | 150.967 |
(*) Grup'un EPDK tarafından onaylanmış sistem işletim gelir tavanı unsurlarından biri olan kontrol edilemeyen işletme giderleri, OEDAŞ ve OEPSAŞ'a aittir. Grup, söz konusu kontrol edilemeyen işletme giderlerine ilişkin düzeltmeleri oluştukları yılda tahakkuk esasına göre muhasebeleştirir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlişkili taraflara kısa vadeli | ||
| ticari borçlar (Dipnot 31) | 234.019 | 134.829 |
| İlişkili olmayan taraflara kısa vadeli | ||
| ticari borçlar | 3.646.298 | 9.353.345 |
| 3.880.317 | 9.488.174 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla, ticari borçların ortalama vadesi 3 aydan kısa olup, iskonto edilmemektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlişkili taraflardan diğer alacaklar (Dipnot 31) | 1.146.985 | 2.045.183 |
| İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 146.044 | 390.588 |
| 1.293.029 | 2.435.771 | |
| b) Uzun vadeli diğer alacaklar: |
||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| İlişkili taraflardan diğer alacaklar (Dipnot 31) | 12.039.204 | 12.007.345 |
| İlişkili olmayan taraflardan uzun vadeli diğer alacaklar | 316.201 | 263.058 |
| 12.355.405 | 12.270.403 | |
| c) Kısa vadeli diğer borçlar: |
||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Alınan güvence bedelleri | 1.188.811 | 3.934.369 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar (Dipnot 31) | 36.383 | 1.998.575 |
| İlişkili olmayan taraflara diğer borçlar | 204 | 8.985 |
| 1.225.398 | 5.941.929 | |
| Güvence bedellerinin hareketi aşağıdaki gibidir: | ||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Dönem başı bakiye | 3.934.369 | 2.015.623 |
| Alınan güvence bedelleri/(ödemeler), net | 167.065 | 387.821 |
| Güvence bedeli endeksleme farkı (*) | 1.261.112 | 1.583.270 |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık grubuna ilişkin yükümlülükler | ||
| (Dipnot 12) | (2.553.231) | - |
| Parasal kazanç | (1.620.504) | (52.345) |
| Dönem sonu bakiye | 1.188.811 | 3.934.369 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, güvence bedeli endeksleme farkının 859.153 TL (31 Aralık 2022: 332.330 TL) tutarındaki kısmı durdurulan faaliyetler kapsamında sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlişkili taraflara diğer borçlar (Dipnot 31) | 11.167 | 13.241 |
| 11.167 | 13.241 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme | 205.326 | 321.074 |
| Ticari mallar ve diğer (*) | 141.264 | 576.867 |
| Yatırım stokları (**) | 184.774 | 276.016 |
| 531.364 | 1.173.957 |
(*) 141.264 TL tutarındaki ticari malların 125.567 TL tutarındaki kısmı, panel stoklarına ilişkindir (31 Aralık 2022: 528.260 TL).
(**) 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un elinde bulunan ancak henüz yatırımlarda kullanmamış olduğu malzemelerden oluşmaktadır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Devreden KDV | 741.852 | 273.001 |
| Sigorta gelir tahakkukları (*) | 107.550 | 140.812 |
| Gelir tahakkukları | - | 13.268 |
| Diğer | 5.434 | 10.683 |
| 854.836 | 437.764 |
(*) Sigorta gelir tahakkukları, Grup'un ticari işletme ve unsurlarının, makine kırılması, kar kaybı, yangın vb. tüm rizikolara karşı sigorta poliçelerine istinaden teminat altına aldığı, tahsil ettiği ve tahsil etmeyi beklediği hasar tazminatı gelirlerine ilişkindir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Peşin ödenen gelir vergisi | 3.095 | - |
| Gelir tahakkukları | - | 25.996 |
| 3.095 | 25.996 | |
| c) Diğer kısa vadeli yükümlülükler: |
||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Hesaplanan KDV | 297.520 | 192.741 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 128.083 | 177.701 |
| Diğer | 787 | 1.566 |
| 426.390 | 372.008 | |
| DİPNOT 11 - PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER |
||
| a) Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler: |
||
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Gelecek aylara ait giderler | 83.436 | 87.009 |
| 21.436 | 17.029 | |
| Verilen sipariş avansları |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Verilen sipariş avansları | 11.076 | 13.791 |
| 11.076 | 13.791 | |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
TFRS 5 "Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler" standardı kapsamında değerlendirilen Zorlu Enerji Dağıtım'ın bağlı ortaklıkları Trakya, Gazdaş ve Zorlu Doğal Gaz Tedarik ile birlikte Palmet Enerji AŞ'ye satışına karar verilmiş olup, taraflar arasında "Hisse Alım Anlaşması" 13 Şubat 2024 tarihinde imzalanmıştır. TFRS 5'in gerektirdiği şartların gerçekleşmesini takiben, bu bağlı ortaklığa ilişkin varlık ve yükümlülükler "Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklar" ve "Satış amaçlı sınıflandırılan varlık gruplarına ilişkin yükümlülükler", varlık gruplarına ilişkin kar ise "Durdurulan faaliyetler dönem karı" olarak sınıflandırılmıştır. Şirket'in %100 bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Dağıtım'daki paylarının tamamının Palmet Enerji AŞ'nin %100 bağlı ortaklığı Gaztrak Enerji AŞ'ye satışı ve pay devir işlemleri 12 Mart 2024 tarihi itibarıyla tamamlanmıştır.
Zorlu Enerji Dağıtım ve bağlı ortaklıklarına ilişkin satış amaçlı elde tutulan varlıklar aşağıda sunulmuştur.
| 31 Aralık 2023 | |
|---|---|
| Nakit ve nakit benzerleri | 149.368 |
| Finansal yatırımlar | 96 |
| Türev araçlar | 75.437 |
| Ticari alacaklar | 1.771.663 |
| Diğer alacaklar | 374.617 |
| İmtiyaz hizmet anlaşmaları alacakları | 3.107.351 |
| Stoklar | 131.947 |
| Peşin ödenmiş giderler | 33.249 |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar | 5.522 |
| Diğer dönen varlıklar | 316.043 |
| Diğer sözleşme varlıkları | 2.994 |
| Kullanım hakkı varlıkları | 19.673 |
| Maddi duran varlıklar | 43.748 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 818.338 |
| Ertelenmiş vergi varlığı | 139.995 |
| 6.990.041 |
Zorlu Enerji Dağıtım'ın 1.338.315 TL tutarındaki diğer alacak bakiyesi, Zorlu Enerji'nin aynı tutardaki Zorlu Enerji Dağıtım'a olan diğer borç bakiyesi ile, 4.830 TL tutarındaki ticari alacak bakiyesi ise, Grup'un ticari borç bakiyesi ile 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla elimine edilmiştir. Eliminasyon öncesi Zorlu Enerji Dağıtım'a ait satış amaçlı elde tutulan varlık tutarı 8.333.186 TL'dir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Zorlu Enerji Dağıtım'a ilişkin satış amaçlı sınıflandırılan varlık gruplarına ilişkin yükümlülükler aşağıda sunulmuştur.
| 31 Aralık 2023 | |
|---|---|
| Finansal borçlanmalar | 1.725.448 |
| Kısa vadeli karşılıklar | 12.683 |
| Ticari borçlar (*) | 2.599.978 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 11.019 |
| Diğer borçlar | 2.553.231 |
| Ertelenmiş gelirler | 29.511 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 45.291 |
| Dönem karı vergi yükümlülüğü | 17.313 |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | 4 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 18.139 |
| 7.012.617 |
(*) Zorlu Enerji Dağıtım'ın 187.153 TL tutarındaki ticari borç bakiyesi, Grup'un aynı tutardaki Zorlu Enerji Dağıtım'a olan ticari alacak bakiyesi ile 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla elimine edilmiştir. Eliminasyon öncesi Zorlu Enerji Dağıtım'a ait satış amaçlı elde tutulan varlık tutarı 7.199.770 TL'dir.
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Hasılat | 15.393.142 | 18.891.948 |
| Maliyet | (14.469.774) | (17.996.442) |
| Brüt kar | 923.368 | 895.506 |
| Genel yönetim giderleri (-) | (313.168) | (202.229) |
| Pazarlama giderleri (-) | (2.630) | (6.011) |
| Esas faaliyet karı | 146.445 | 172.179 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelir | 5 | 956 |
| Finansman gideri öncesi faaliyet karı | 754.020 | 860.401 |
| Finansal gelir/(gider) | (769.465) | (940.273) |
| Parasal kazanç | 603.219 | 2.448.394 |
| Vergi öncesi kar | 587.774 | 2.368.522 |
| Vergi gideri | (384.183) | (158.797) |
| Durdurulan faaliyetler dönem karı | 203.591 | 2.209.725 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| İşletme faaliyetlerine ilişkin nakit akışı | 13.430 | 1.249.166 |
| Yatırım faaliyetlerine ilişkin nakit akışı | (139.389) | (11.276) |
| Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışı | 39.950 | (1.094.200) |
| Nakit ve nakit benzerlerindeki net artış/(azalış) | (86.303) | 145.237 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Finansal yatırımlar (*) | 399.069 | 1.084.769 |
| 399.069 | 1.084.769 |
(*) Grup'un toplam bloke mevduatı, 407.974 TL olup (31 Aralık 2022: 1.104.400 TL), 8.905 TL'si nakit ve nakit benzerlerinde (31 Aralık 2022: 19.631 TL), 399.069 TL'si ise kısa vadeli finansal yatırımlarda sınıflandırılmıştır (31 Aralık 2022: 1.084.769 TL). Finansal yatırımlar hesabında yer alan bloke mevduat, OEDAŞ'ın European Bank for Reconstruction and Development ("EBRD"), International Finance Corporation ("IFC"), Nederlandse Financierings Maatschappij Voor Ontwikkelingslanden N.V. ("FMO"), Asian Infrastructure Investment Bank ("AIIB") ve Denizbank'tan temin ettiği toplam 2.551 milyon TL tutarındaki krediye ve ZJ Strong'un Bank of Palestine'den temin ettiği toplam 5,1 milyon NIS tutarındaki kredisine ilişkindir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla finansal yatırımlarda sunulan tutarın 389.066 TL'si (31 Aralık 2022: 1.084.769 TL) vadeli mevduat olup ağırlıklı ortalama faiz oranı %38'dir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Bağlı menkul kıymetler (*) | 1.953 | 1.953 |
| 1.953 | 1.953 |
(*) Zorlu Enerji, 61.573 TL sermaye ile kurulan Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi'ne ("EPİAŞ") 246.291 adet pay adediyle (Pay tutarı: 246 TL) %0,4 oranında iştirak etmiştir.
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların dönem içindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 2.659.471 | 3.197.035 |
| Electrip Global Ltd. hisse devir etkisi | 2.032.994 | - |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardaki değişim (*) | 339.697 | 559.729 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların | ||
| karlarındaki paylar | 136.234 | 153.530 |
| Alınan temettü | (111.121) | - |
| Parasal kayıp | (590.737) | (1.250.823) |
| 31 Aralık itibarıyla | 4.466.538 | 2.659.471 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardaki 339.697 TL tutarındaki değişim, özkaynaklar altında, yabancı para çevrim farkları hesabında muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2022: 559.729 TL).
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlardan Dorad, Ezotech, Solad, Adnit ve Electrip Global Ltd.'nin finansal tablolarıyla ilgili bilgiler aşağıdaki gibidir:
| Electrip Global | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | Dorad | Ezotech | Solad | Adnit | Ltd. | Toplam |
| Dönen varlıklar | 3.620.957 | 1.866.888 | 16 | 13.517 | 2.137.990 | 7.639.368 |
| Duran varlıklar | 30.408.082 | 8.409.164 | - | 4.880 | 3.139.681 | 41.961.807 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | (4.097.409) | (2.234.835) | (108.725) | (6.408) | (1.457.043) | (7.904.420) |
| Uzun vadeli yükümlülükler | (19.392.973) | (8.426.599) | (285.857) | (13.192) | (39.731) | (28.158.352) |
| Çevrim farkı | (804.483) | - | - | - | 285.905 | (518.578) |
| Net varlıklar/(yükümlülükler) | 9.734.174 | (385.382) | (394.566) | (1.203) | 4.066.802 | 13.019.825 |
| Grup'un net varlık/yükümlülükteki payı (%) | %25 | %42,15 | %42,15 | %42,15 | %49,99 | |
| Finansal durum tablosundaki kayıtlı değer | 2.433.544 | - | - | - | 2.032.994 | 4.466.538 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2022 | Dorad | Ezotech | Solad | Adnit | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|
| Dönen varlıklar | 3.707.336 | 1.411.386 | 211 | 16.805 | 5.135.738 |
| Duran varlıklar | 33.873.351 | 9.214.062 | - | 2.773 | 43.090.186 |
| Kısa vadeli yükümlülükler | (4.594.470) | (1.663.956) | (115.735) | (6.344) | (6.380.505) |
| Uzun vadeli yükümlülükler | (22.302.497) | (9.623.318) | (306.751) | (13.426) | (32.245.992) |
| Çevrim farkı | (45.835) | - | - | - | (45.835) |
| Net varlıklar/(yükümlülükler) | 10.637.885 | (661.826) | (422.275) | (192) | 9.553.592 |
| Grup'un net varlık/yükümlülükteki payı (%) | %25 | %42,15 | %42,15 | %42,15 | |
| Finansal durum tablosundaki kayıtlı değer | 2.659.471 | - | - | - | 2.659.471 |
| 31 Aralık 2023 | Dorad | Ezotech | Solad | Adnit | Electrip Global Ltd. |
Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Hasılat | 17.760.934 | - | - | - | 722.373 | 18.483.307 |
| Satışların maliyeti | (14.717.419) | - | - | - | (679.686) | (15.397.105) |
| Faaliyet gideri | (180.506) | - | - | - | (232.359) | (412.865) |
| Finansman geliri/(gideri), net | (1.073.115) | - | - | - | 1.135 | (1.071.980) |
| Vergi gideri | (423.470) | - | - | - | - | (423.470) |
| Net dönem karı | 1.366.424 | - | - | - | (188.537) | 1.177.887 |
| Kar dağıtımı | (111.121) | - | - | - | - | (111.121) |
| Amortisman ve itfa gideri | (1.579.492) | - | - | - | - | (1.579.492) |
| FAVÖK | 4.442.501 | - | - | - | (189.672) | 4.252.829 |
| Grup'un FAVÖK payı | 1.110.625 | - | - | - | (94.817) | 1.015.808 |
| Grup'un dönem | ||||||
| karındaki/(zararındaki) payı | 230.485 | - | - | - | (94.251) | 136.234 |
| 31 Aralık 2022 | Dorad | Ezotech | Solad | Adnit | Electrip Global | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ltd. | ||||||
| Hasılat | 19.327.811 | - | - | - | - | 19.327.811 |
| Satışların maliyeti | (16.548.662) | - | - | - | - | (16.548.662) |
| Faaliyet gideri | (196.324) | - | - | - | - | (196.324) |
| Finansman geliri/(gideri), net | (1.786.456) | - | - | - | - | (1.786.456) |
| Vergi gideri | (182.249) | - | - | - | - | (182.249) |
| Net dönem karı | 614.120 | - | - | - | - | 614.120 |
| Amortisman ve itfa gideri | (1.950.671) | - | - | - | - | (1.950.671) |
| FAVÖK | 4.533.496 | - | - | - | - | 4.533.496 |
| Grup'un FAVÖK payı | 1.133.374 | - | - | - | - | 1.133.374 |
| Grup'un dönem karındaki payı | 153.530 | - | - | - | - | 153.530 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlarda yer alan Dorad, Solad, Adnit, Ezotech ve Electrip Global Ltd.'ye ilişkin finansal verilerde Dorad, Adnit ve Solad için, 31 Aralık 2023 finansal tablolar dikkate alınmışken, Ezotech için 31 Aralık 2022 tarihli finansal tablolar ve Electrip Global Ltd. için 30 Eylül 2023 tarihli finansal tablolar dikkate alınmıştır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilen kullanım hakkı varlıklarının, varlık grupları bazında detayları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Arsalar (*) | 563.020 | 475.920 |
| Motorlu taşıtlar | 33.034 | 91.607 |
| Binalar | 5.490 | 36.117 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 2.696 | 6.721 |
| Toplam kullanım hakkı varlıkları | 604.240 | 610.365 |
(*) Grup'un TFRS 16 kiralama standardı kapsamında değerlendirdiği, 356.933 TL tutarındaki kısım, 30 yıl süre için geçerli olan Zorlu Doğal'ın Sarayköy jeotermal sahasına ilişkin olup, 206.087 TL tutarındaki kısım ise 25 yıl süre ile geçerli Rotor - Gökçedağ Rüzgar Enerjisi Santrali sahasına ilişkindir.
| Satış Amaçlı | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak | Sınıflandırılan Duran | 31 Aralık | |||
| 2023 | İlaveler | Çıkış | Varlıklara Transfer | 2023 | |
| Maliyet | |||||
| Arsalar | 526.409 | 117.335 | - | - | 643.744 |
| Binalar | 87.030 | 12.853 | (16.458) | (34.718) | 48.707 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 17.118 | 1.156 | - | - | 18.274 |
| Motorlu taşıtlar | 241.618 | 29.029 | (9.457) | (1.062) | 260.128 |
| 872.175 | 160.373 | (25.915) | (35.780) | 970.853 | |
| Birikmiş amortisman | |||||
| Arsalar | 50.489 | 30.235 | - | - | 80.724 |
| Binalar | 50.913 | 18.126 | (10.665) | (15.157) | 43.217 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 10.397 | 5.181 | - | - | 15.578 |
| Motorlu taşıtlar | 150.011 | 86.811 | (8.778) | (950) | 227.094 |
| 261.810 | 140.353 | (19.443) | (16.107) | 366.613 | |
| Net defter değeri | 610.365 | 604.240 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak | 31 Aralık | ||
|---|---|---|---|
| 2022 | İlaveler (*) | 2022 | |
| Maliyet | |||
| Arsalar | 303.226 | 223.183 | 526.409 |
| Binalar | 79.600 | 7.430 | 87.030 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 8.532 | 8.586 | 17.118 |
| Motorlu taşıtlar | 224.681 | 16.937 | 241.618 |
| 616.039 | 256.136 | 872.175 | |
| Birikmiş amortisman | |||
| Arsalar | 26.091 | 24.398 | 50.489 |
| Binalar | 33.415 | 17.498 | 50.913 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 5.563 | 4.834 | 10.397 |
| Motorlu taşıtlar | 69.277 | 80.734 | 150.011 |
| 134.346 | 127.464 | 261.810 | |
| Net defter değeri | 481.693 | 610.365 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, kullanım hakkı varlıklarındaki girişin 13.915 TL tutarındaki kısmı satış amaçlı duran varlıklara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, kullanım hakkı varlıklarına ilişkin dönem içi amortismanın 4.912 TL (31 Aralık 2022: 2.343 TL) tutarındaki kısmı durdurulan faaliyetlerden karlara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıla ait amortisman giderinin 131.385 TL'si (2022: 121.233 TL) satışların maliyetine, 8.968 TL'si (2022: 6.231 TL) genel yönetim giderlerine dahil edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Yeraltı ve yerüstü | Tesis, makine ve | Mobilya ve | Yapılmakta olan | Özel | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arsalar | düzenleri | Binalar | cihazlar | Motorlu taşıtlar | demirbaşlar | yatırımlar (****) | maliyetler | Toplam | |
| Maliyet | |||||||||
| 1 Ocak 2023 | 1.058.137 | 1.625.325 | 609.760 | 51.087.670 | 130.332 | 417.481 | 2.350.936 | 111.532 | 57.391.173 |
| Girişler (*) | 5.694 | 7.482 | 11 | 12.279 | 255.725 | 19.829 | 671.134 | 400 | 972.554 |
| Transferler (**) | - | (103.343) | 35.811 | (1.973.736) | - | - | (966.541) | - | (3.007.743) |
| Çıkışlar | (27.926) | (2.964) | (199.725) | (314.089) | (11.634) | (7.761) | - | - | (564.099) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | (775.145) | - | (608) | (54.805) | - | (830.558) |
| Yeniden değerleme değer artışı | (102.043) | (435.147) | 202.615 | (12.336.644) | - | - | - | - | (12.671.219) |
| Konsolidasyon kapsamından çıkan bağlı ortaklıklar(***) | - | - | - | (133.136) | (29.710) | (13.467) | (145.742) | (69.681) | (391.736) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklara transfer | (9.027) | - | (8.151) | (5.394) | (14.068) | (123.665) | (23) | (18.612) | (178.940) |
| 31 Aralık 2023 | 924.835 | 1.091.353 | 640.321 | 35.561.805 | 330.645 | 291.809 | 1.854.959 | 23.639 | 40.719.432 |
| Birikmiş amortisman: | |||||||||
| 1 Ocak 2023 | - | - | - | - | 52.253 | 298.113 | - | 60.587 | 410.953 |
| Girişler (*) | - | 109.155 | 44.548 | 3.471.303 | 32.027 | 21.412 | - | 462 | 3.678.907 |
| Transferler (**) | - | (106.191) | 35.877 | (2.936.180) | - | - | - | - | (3.006.494) |
| Çıkışlar | - | (2.964) | (78.017) | (294.853) | (2.322) | (7.062) | - | - | (385.218) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | (227.845) | - | (29) | - | - | (227.874) |
| Konsolidasyon kapsamından çıkan bağlı ortaklıklar(***) | - | - | - | (7.483) | (7.771) | (1.847) | - | (25.485) | (42.586) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlıklara transfer | - | - | (2.408) | (4.942) | (13.990) | (96.321) | - | (17.531) | (135.192) |
| 31 Aralık 2023 | - | - | - | - | 60.197 | 214.266 | - | 18.033 | 292.496 |
| Net defter değeri | 924.835 | 1.091.353 | 640.387 | 35.561.805 | 270.448 | 77.543 | 1.854.959 | 5.606 | 40.426.936 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, maddi duran varlıklarındaki girişin 6.366 TL tutarındaki kısmı satış amaçlı duran varlıklara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, maddi duran varlıklarına ilişkin dönem içi amortismanın 9.827 TL (31 Aralık 2022: 9.287 TL) tutarındaki kısmı durdurulan faaliyetlerden karlara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
(**) 966.541 TL tutarındaki yapılmakta olan yatırımların 962.444 TL'si tesis makine ve cihazlara, 2.848 TL'si yer altı ve yer üstü düzenlemelerine, 1.249 TL'si ise haklara transfer edilmiştir.
(***) 13 Ocak 2023 tarihinde satışı gerçekleşen Electrip Global B.V. ile 22 Haziran 2023 tarihinde satışı gerçekleşen Zes Solar'ın konsolidasyon kapsamından çıkan net maddi duran varlık toplamı 349.150 TL'dir.
(****) 2023 yılında ilave yapılmakta olan yatırım toplamı, 671.134 TL'dir. 2023 yılında maddi duran varlıklar altında sunulan yapılmakta olan yatırımlara girişlerin 564.830 TL tutarındaki kısmı, mevcut Kızıldere 1, 2 ve 3 projelerinin iyileştirme çalışmalarına, 41.841 TL tutarındaki kısmı Alaşehir 1 iyileştirme ve hibrit güneş enerji santrali projelerine, 56.939 TL tutarındaki kısmı Rotor iyileştirme projelerine, 104 TL Zorlu Enerji yatırımlarına ve 7.420 TL tutarındaki kısmı ise Grup'un diğer projelerine aittir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| Yeraltı ve yerüstü | Tesis, makine ve | Mobilya ve | Yapılmakta olan | Özel | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Arsalar | düzenleri | Binalar | cihazlar | Motorlu taşıtlar | demirbaşlar | yatırımlar (**) | maliyetler | Toplam | |
| Maliyet | |||||||||
| 1 Ocak 2022 | 965.436 | 1.194.117 | 382.939 | 45.650.808 | 103.474 | 370.759 | 2.313.002 | 92.143 | 51.072.678 |
| Girişler (*) | - | - | - | 237.911 | 38.361 | 48.578 | 626.365 | 19.389 | 970.604 |
| Transferler (**) | - | (29.293) | (37.506) | (2.015.028) | 10.119 | - | (479.065) | - | (2.550.773) |
| Çıkışlar | - | - | - | - | (21.622) | (1.035) | - | - | (22.657) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | (1.311.810) | - | (821) | (109.366) | - | (1.421.997) |
| Yeniden değerleme değer artışı | 92.701 | 460.501 | 264.327 | 8.525.789 | - | - | - | - | 9.343.318 |
| 31 Aralık 2022 | 1.058.137 | 1.625.325 | 609.760 | 51.087.670 | 130.332 | 417.481 | 2.350.936 | 111.532 | 57.391.173 |
| Birikmiş amortisman: | |||||||||
| 1 Ocak 2022 | - | - | - | - | 34.213 | 276.240 | - | 45.649 | 356.102 |
| Girişler (*) | - | 73.326 | 40.032 | 2.898.710 | 25.331 | 22.772 | - | 14.938 | 3.075.109 |
| Transferler (**) | - | (73.326) | (40.032) | (2.446.775) | 127 | - | - | - | (2.560.006) |
| Çıkışlar | - | - | - | - | (7.418) | (751) | - | - | (8.169) |
| Yabancı para çevrim farkları | - | - | - | (451.935) | - | (148) | - | - | (452.083) |
| 31 Aralık 2022 | - | - | - | - | 52.253 | 298.113 | - | 60.587 | 410.953 |
| Net defter değeri | 1.058.137 | 1.625.325 | 609.760 | 51.087.670 | 78.079 | 119.368 | 2.350.936 | 50.945 | 56.980.220 |
(*) 2022 yılında ilave yapılmakta olan yatırım toplamı, 626.365 TL'dir. 2023 yılında maddi duran varlıklar altında sunulan yapılmakta olan yatırımlara girişlerin 204.103 TL tutarındaki kısmı, mevcut Kızıldere 1, 2 ve 3 projelerinin iyileştirme çalışmalarına, 174.647 TL tutarındaki kısmı Alaşehir 1 iyileştirme ve hibrit güneş enerji santrali projelerine, 49.906 TL tutarındaki kısmı Rotor iyileştirme projelerine, 43.892 TL tutarındaki kısmı Zorlu Enerji yatırımlarına, 145.742 TL ZES Dijital'in şarj istasyonu yatırımına ve 8.075 TL tutarındaki kısmı ise Grup'un diğer projelerine aittir.
(**) 479.065 TL tutarındaki yapılmakta olan yatırımların 431.747 TL'si tesis makine ve cihazlara, 44.033 TL'si yer altı ve yer üstü düzenlemelerine, 2.587 TL'si binalara, 698 TL'si haklara transfer edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Arsalar, yeraltı ve yerüstü düzenleri, binalar, tesis, makine ve cihazların sırasıyla 276.618 TL, 45.052.806 TL tutarındaki kısmı Dipnot 1'de açıklandığı üzere Zorlu Doğal'ın ADÜAŞ'tan devraldığı ve 30 yıllığına İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi'ne istinaden işleteceği santrallerden oluşmaktadır. Belirtilen santrallere ilişkin tesis,makine ve cihazların birikmiş amortismanı 10.083.356, cari dönem girişleri ise 1.651.038 TL tutarındadır.
31 Aralık 2013 tarihli konsolide finansal tabloların sunumundan geçerli olmak üzere, Grup'un maddi duran varlıklar kalemi altında yer alan tesislerine ilişkin olarak değerleme çalışması yaptırılmış ve tesisler gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmeye başlanmıştır. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup, tüm santrallerini yeniden değerlemeye tabi tutmuş ve tesislerinin yeniden değerlenmesi sonucunda oluşan değer farkını, konsolide finansal tablolarına yansıtmıştır.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla değerleme ile oluşan yeniden değerleme fonunun hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 2022 | 10.975.801 |
|---|---|
| Yeniden değerleme etkisi | 7.474.654 |
| Transferler | (1.174.346) |
| 31 Aralık 2022 | 17.276.109 |
| 1 Ocak 2023 | 17.276.109 |
| Yeniden değerleme etkisi | (10.136.975) |
| Transferler | (1.608.339) |
| 31 Aralık 2023 | 5.530.795 |
Maddi duran varlıklar üzerinde bulunan teminat, rehin ve ipotekler Dipnot 19'da sunulmuştur.
Cari dönem amortisman giderleri, satışların maliyeti ve genel yönetim giderleri ile esas faaliyetlerden diğer giderler kalemlerinde yer almakta olup, detayı Dipnot 26, 27 ve 28'de sunulmuştur.
Grup'un TMS 16'ya göre yeniden değerleme modelini benimsememiş olması durumunda, enflasyon muhasebesine göre düzeltilmiş maddi duran varlık kalemlerinin 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla net defter değerlerini gösteren tablo aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Arsalar | 329.684 | 351.694 |
| Yeraltı ve yerüstü düzenleri | 609.548 | 637.698 |
| Binalar | 460.219 | 617.607 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 21.079.514 | 20.268.376 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| İmtiyazlı hizmet | Sözleşme | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Haklar | Müşteri ilişkileri | anlaşmaları | maliyeti | Diğer haklar | Şerefiye | Lisanslar | Toplam | |
| Maliyet: | ||||||||
| 1 Ocak 2023 | 9.406.351 | 2.146.388 | 5.649.618 | 1.040.779 | 569.566 | 2.475.135 | 94.058 | 11.975.544 |
| İlaveler (*) |
135.804 | - | - | - | 135.804 | - | 1.031 | 136.835 |
| Transferler | 1.249 | - | - | - | 1.249 | - | - | 1.249 |
| Çıkışlar | (3.995) | - | - | - | (3.995) | - | (2.212) | (6.207) |
| Konsolidasyon kapsamından | ||||||||
| çıkan bağlı ortaklıklar | (10.704) | - | - | - | (10.704) | - | - | (10.704) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran | ||||||||
| varlıklara transfer | (1.440.862) | - | - | (1.040.779) | (400.083) | - | (50.697) | (1.491.559) |
| Yabancı para çevrim farkı | (227) | - | - | - | (227) | - | - | (227) |
| 31 Aralık 2023 | 8.087.616 | 2.146.388 | 5.649.618 | - | 291.610 | 2.475.135 | 42.180 | 10.604.931 |
| Birikmiş itfa: | ||||||||
| 1 Ocak 2023 |
3.104.551 | 1.526.108 | 826.540 | 496.508 | 255.395 | - | 51.496 | 3.156.047 |
| İlaveler (*) |
466.202 | 109.556 | 288.367 | 38.877 | 29.402 | - | 4.888 | 471.090 |
| Çıkışlar | (3.866) | - | - | - | (3.866) | - | (860) | (4.726) |
| Konsolidasyon kapsamından | ||||||||
| çıkan bağlı ortaklıklar | (5.198) | - | - | - | (5.198) | - | - | (5.198) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran | ||||||||
| varlıklara transfer | (638.438) | - | - | (535.385) | (103.053) | - | (34.783) | (673.221) |
| Yabancı para çevrim farkı | (229) | - | - | - | (229) | - | - | (229) |
| 31 Aralık 2023 | 2.923.022 | 1.635.664 | 1.114.907 | - | 172.451 | - | 20.741 | 2.943.763 |
| Net defter değeri | 5.164.594 | 510.724 | 4.534.711 | - | 119.159 | 2.475.135 | 21.439 | 7.661.168 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, maddi olmayan duran varlıklarındaki girişin 133.022 TL tutarındaki kısmı satış amaçlı duran varlıklara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, maddi olmayan duran varlıklarına ilişkin dönem içi amortismanın 62.996 TL (31 Aralık 2022: 55.909 TL) tutarındaki kısmı durdurulan faaliyetlerden karlara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grubu şirketlerine aittir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| İmtiyazlı hizmet | Sözleşme | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Haklar | Müşteri ilişkileri | anlaşmaları | maliyeti | Diğer haklar | Şerefiye | Lisanslar | Toplam | ||
| Maliyet: | |||||||||
| 1 Ocak 2022 | 9.375.625 | 2.146.388 | 5.649.618 | 1.040.779 | 538.840 | 2.475.135 | 92.938 | 11.943.698 | |
| İlaveler | 43.216 | - | - | - | 43.216 | - | 1.120 | 44.336 | |
| Transferler | (9.361) | - | - | - | (9.361) | - | - | (9.361) | |
| İktisap nedeniyle alımlar | 1.867 | - | - | 1.867 | - | - | 1.867 | ||
| Çıkışlar | (4.461) | - | - | - | (4.461) | - | - | (4.461) | |
| Yabancı para çevrim farkı | (535) | - | - | - | (535) | - | - | (535) | |
| 31 Aralık 2022 | 9.406.351 | 2.146.388 | 5.649.618 | 1.040.779 | 569.566 | 2.475.135 | 94.058 | 11.975.544 | |
| Birikmiş itfa: | |||||||||
| 1 Ocak 2022 | 2.643.160 | 1.416.552 | 538.173 | 457.631 | 230.804 | - | 47.636 | 2.690.796 | |
| İlaveler | 462.543 | 109.556 | 288.367 | 38.877 | 25.743 | - | 3.860 | 466.403 | |
| Transferler | (127) | - | - | - | (127) | - | - | (127) | |
| İktisap nedeniyle alımlar | 125 | - | - | - | 125 | - | - | 125 | |
| Çıkışlar | (809) | - | - | - | (809) | - | - | (809) | |
| Yabancı para çevrim farkı | (341) | - | - | - | (341) | - | - | (341) | |
| 31 Aralık 2022 | 3.104.551 | 1.526.108 | 826.540 | 496.508 | 255.395 | - | 51.496 | 3.156.047 | |
| Net defter değeri | 6.301.800 | 620.280 | 4.823.078 | 544.271 | 314.171 | 2.475.135 | 42.562 | 8.819.497 |
İtfa ve tükenme payları, satışların maliyeti, genel yönetim giderleri ile esas faaliyetlerden diğer giderler kalemlerinde yer almakta olup, detayı Dipnot 26, 27 ve 28'de sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Diğer sözleşme varlıkları (*) | 300.740 300.740 |
14.057 14.057 |
(*) Sözleşme varlıkları, 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla devam eden yatırım harcamalarından oluşmaktadır. Söz konusu yatırım harcamaları henüz Grup tarafından EPDK'ya bildirimi yapılmamış olup, imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar olarak tanınması mümkün olmayan tutarları içermektedir. Şirket, ilgili yatırım harcamalarının EPDK'ya bildirimini yaptıkça, imtiyazlı hizmet sözleşmelerine ilişkin finansal varlık olarak tanımaktadır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin | ||
| kısa vadeli karşılıklar | 52.415 | - |
| Diğer kısa vadeli karşılıklar | 21.355 | 35.444 |
| 73.770 | 35.444 |
Kısa vadeli karşılıkların 21.355 TL'si (31 Aralık 2022: 35.444 TL) dava karşılıklarından oluşmaktadır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin | ||
| uzun vadeli karşılıklar (Dipnot 21) | 286.418 | 288.697 |
| 286.418 | 288.697 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Orijinal | Yabancı para | TL | Yabancı para | TL | |
| para birimi | Tutarı | Karşılığı (*) | tutarı | Karşılığı (*) | |
| Teminat mektupları | TL | 2.409.547 | 2.409.547 | 3.158.918 | 3.158.918 |
| Teminat mektupları | ABD Doları | 5.804 | 170.859 | 8.688 | 267.675 |
| Teminat mektupları | Avro | 1.265 | 41.206 | 446 | 14.650 |
| Teminat çekleri | TL | 30.630 | 30.630 | 32.635 | 32.635 |
| Teminat çekleri | ABD Doları | 91 | 2.679 | 8.114 | 249.990 |
| Teminat çekleri | Avro | 181 | 5.896 | 181 | 5.945 |
| 2.660.817 | 3.729.813 |
(*) 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihinde sona eren dönemlerde, Türk Lirası cinsinden sunulan bütün farklı para birimleri, 2023 yılının satın alma gücüyle ifade edilmiştir.
Alınan teminatlar, Grup faaliyetleri ile ilgili olarak yapılan satışlara istinaden müşterilerden alınan teminat mektupları ile teminat çek ve senetlerinden oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek ("TRİ") pozisyonu para birimi bazında aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Orijinal | Orijinal | TL | Orijinal | TL | |
| para birimi | tutar | karşılığı (*) | tutar | Karşılığı (*) | |
| Grup Tarafından Verilen TRİ'ler | |||||
| A. Kendi tüzel kişiliği adına | |||||
| vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ABD Doları | 128.805 | 3.791.787 | 128.805 | 3.968.449 |
| TL | 5.991.076 | 5.991.076 | 9.882.780 | 9.882.780 | |
| PKR | 4.796.483 | 503.871 | 4.796.483 | 648.230 | |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen ortaklıklar lehine vermiş olduğu |
|||||
| TRİ'lerin toplam tutarı | TL | 3.292.547 | 3.292.547 | 5.394.523 | 5.394.523 |
| ABD Doları | 950 | 27.966 | 7.950 | 244.937 | |
| NIS | 625 | 5.106 | 625 | 5.479 | |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla diğer 3. kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu |
|||||
| TRİ'lerin toplam tutarı | ABD Doları | 19.047 | 560.709 | 18.569 | 572.106 |
| NIS | 9.243 | 75.514 | 9.243 | 81.034 | |
| D. Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı | - | - | - | - | |
| 14.248.576 | 20.797.538 |
(*) 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihinde sona eren dönemlerde, Türk Lirası cinsinden sunulan bütün farklı para birimleri, 2023 yılının satın almagücüyle ifade edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Verilen teminatlar, genel olarak Grup'un elektrik ve gaz iletim ve dağıtım işlemlerine istinaden devlet kurumlarına (başta EPDK olmak üzere, elektrik ve gaz iletimi ve dağıtımını sağlayan devlet kurumlarına), doğal gaz alımına istinaden doğal gaz temin edilen firmalara ve bankalardan alınan krediler için bankalara verilen teminat mektupları, teminat senetleri ve ipoteklerden oluşmaktadır. Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla %0'dır (31 Aralık 2022: %0).
Şirket ve bağlı ortaklıkları tarafından, kullanılan proje finansman kredileri kapsamında ve kendi tüzel kişilikleri adına verilmiş olan teminat, rehin ve ipoteklere ilişkin açıklamalar aşağıda sunulmuştur.
Zorlu Doğal, mevcut borçlarının refinansmanı ve Denizli ilinde kurduğu Kızıldere 3 Jeotermal Enerji Santrali'nin 99,5 MW gücündeki birinci ünitesinin finansmanında kullanılmak üzere, 27 Ekim 2015 tarihinde Akbank TAŞ, Türkiye Garanti Bankası AŞ, Türkiye İş Bankası AŞ ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası AŞ ile 785 milyon ABD Doları nakit, 30 milyon ABD Doları gayrinakit olmak üzere toplamda 815 milyon ABD Doları tutarında ve 14 yıl vadeli bir kredi sözleşmesi imzalamıştır. Ayrıca, Zorlu Doğal, Kızıldere 3 Jeotermal Enerji Santrali'nin 65,5 MW gücündeki ikinci ünitesinin finansmanında kullanılmak üzere, 6 Nisan 2017 tarihinde Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (European Bank for Reconstruction and Development "EBRD"), Akbank TAŞ, Türkiye İş Bankası AŞ ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası AŞ ile 190 milyon ABD Doları tutarında kredi sözleşmesi imzalamıştır. Söz konusu kredi sözleşmelerine ek olarak, hesap rehni, hisse rehni, alacak devri ve hissedar alacaklarının devri sözleşmeleri imzalanmış olup, alacak devri sözleşmesi kapsamında EPİAŞ alacağı devir tutarının üst limiti 9.500.000 TL'dir. EPİAŞ alacağı devir tutarı, üst limiti ifade ettiğinden "Grup tarafından verilen TRİ'ler" notuna dahil edilmemiştir. Zorlu Holding, Zorlu Enerji ve Zorlu Yenilenebilir, Zorlu Doğal'ın temin ettiği toplam 975 milyon ABD Doları tutarındaki kredi için garantör sıfatıyla kefil olmuştur. Ödemeler sonrası kalan mevcut kredi tutarı, tüm raporlama amaçlı düzeltmeler dahil 574 milyon ABD Doları'dır.
Zorlu Jeotermal'in proje finansman kredisi, ihraç edilen tahvil gelirleriyle 13 Temmuz 2021 tarihinde erken ödenmiştir. Proje finansmanı kapsamında imzalanan EPİAŞ alacaklarının devri, alacakların devri, hesap rehni, hisse rehni, ardıl alacakların rehni sözleşmeleri 16 Temmuz 2021 tarihinde; ipotek ve ticari işletme devir sözleşmeleri ise 29 Temmuz 2021 tarihinde fek edilmiştir. Zorlu Jeotermal, Zorlu Yenilenebilir'in 300 milyon ABD Doları tutarında ve %9 kupon oranına sahip yurt dışı tahvil (Eurobond) ihracı için garantör sıfatıyla kefil olmuştur. Tahvil kapsamında teminat olarak 30 Temmuz 2021 tarihinde hesap rehni ve 6 Ağustos 2021 tarihinde ise EPİAŞ alacaklarının devri ile ticari alacakların devri sözleşmeleri imzalanmıştır. EPİAŞ alacaklarının devrine ilişkin sözleşme kapsamında, devir tutarının üst limiti 6.000.000 TL olup, söz konusu tutar üst limiti ifade ettiğinden "Grup tarafından verilen TRİ'ler" notuna dahil edilmemiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Rotor'un proje finansman kredisi, ihraç edilen tahvil gelirleriyle 15 Haziran 2021 tarihinde erken ödenmiştir. Proje finansmanı kapsamında imzalanan ipotek, ticari işletme devri, hesap rehni, hisse rehni, alacak devri, sigorta alacaklarının rehni sözleşmeleri ve garantörlükler 14 Temmuz 2021 tarihinde fek edilmiştir. Rotor, Zorlu Yenilenebilir'in 300 milyon ABD Doları tutarında ve %9 kupon oranına sahip yurt dışı tahvil (Eurobond) ihracı için garantör sıfatıyla kefil olmuştur.
Tahvil kapsamında teminat olarak 30 Temmuz 2021 tarihinde hesap rehni, hisse rehni ve 6 Ağustos 2021 tarihinde ise EPİAŞ alacaklarının devri ile ticari alacakların devri sözleşmeleri imzalanmıştır. EPİAŞ alacaklarının devrine ilişkin sözleşme kapsamında, devir tutarının üst limiti 6.000.000 TL olup, söz konusu tutar üst limiti ifade ettiğinden "Grup tarafından verilen TRİ'ler" notuna dahil edilmemiştir.
Zorlu Yenilenebilir yurt dışında satılmak üzere 300 milyon ABD Doları tutarında ve %9 kupon oranına sahip 1 Haziran 2026 vadeli, öncelikli ve teminatlı Eurobond ihraç etmiştir. Tahvil kapsamında teminat olarak 30 Temmuz 2021 tarihinde hesap rehni ve hisse rehni; 31 Temmuz 2021 tarihinde yurt dışı hesap rehni ve 6 Ağustos 2021 tarihinde ise ticari alacakların devri sözleşmeleri imzalanmıştır. Ödemeler sonrası kalan mevcut tahvil tutarı, tüm raporlama amaçlı düzeltmeler dahil 299 milyon ABD Doları'dır.
Zorlu Enerji'ye ait Lüleburgaz buhar kazanı ekipmanlarının satışına istinaden, Şeker Finansal Kiralama AŞ ile Zorlu Enerji arasında 24 Ağustos 2017 tarihinde Sat-Geri Al Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalanmış olup, Zorlu Enerji'ye ait olan finansal kiralama borcuna istinaden, Zorlu Holding'in, satışı gerçekleşen buhar kazanı ekipmanlarının finansal kiralama tutarı nispetinde garantörlüğü bulunmaktadır. Zorlu Enerji'nin, Zorluteks Tekstil Ticaret ve Sanayi AŞ ile yapmış olduğu buhar sözleşmesinden doğan alacakları, ilgili taksit tutarları nispetinde finansal kiralama işlemleri kapsamında Şeker Finansal Kiralama AŞ'ye temlik edilmiştir.
Zorlu Enerji, %42,15 oranında iştiraki olan Adnit'in Bank Mizrahi'den sağlamak istediği limite istinaden garantör sıfatıyla kefil olmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
OEDAŞ ile European Bank for Reconstruction and Development ("EBRD"), International Finance Corporation ("IFC"), Nederlandse Financierings Maatschappij Voor Ontwikkelingslanden N.V. ("FMO"), Asian Infrastructure Investment Bank ("AIIB") ve Denizbank AŞ arasında imzalanan nakdi kredi için proje finansman sözleşmeleri imzalanmıştır. Söz konusu kredi anlaşmasına ek olarak, alacak temliki, hesap rehni, ardıl alacakların devri ve 147.743 TL tutarında hisse rehni sözleşmeleri imzalanmıştır. Zorlu Enerji, Zorlu Holding ve Zorlu Osmangazi, OEDAŞ'ın EBRD, IFC, FMO, AIIB ve Denizbank AŞ'den temin ettiği toplam 4.065 milyon TL tutarındaki kredi için garantör sıfatıyla kefil olmuştur. Ayrıca aynı sözleşme kapsamında OEPSAŞ ve Zorlu Osmangazi için sırasıyla 52.126 TL ve 1.150.050 TL tutarında hisse rehin sözleşmeleri imzalanmıştır. Ödemeler sonrası kalan mevcut kredi tutarı, tüm raporlama amaçlı düzeltmeler sonrası 2.192 milyon TL'dir.
ZJ Strong, Filistin'in Jericho bölgesinde bulunan 2 MW gücündeki güneş enerjisi santralinin finansmanında kullanılmak üzere, Bank of Palestine ile 28 Ağustos 2019 tarihinde 5 milyon NIS ve 4 Haziran 2020 tarihinde imzalanan ek sözleşme ile 1 milyon NIS olmak üzere, toplamda 6 milyon NIS tutarına kadar kaynak sağlayacak, dokuz ay geri ödemesiz 13 yıl vadeli bir kredi anlaşması imzalamıştır. Söz konusu kredi sözleşmesine ek olarak hesap rehni sözleşmesi imzalanmıştır.
Zorlu Enerji, ZJ Strong'un temin ettiği bu kredi için, %25 oranında hissedar olan JDECO (Jerusalem District Electricity Company) ile birlikte garantör sıfatıyla kefil olmuştur. Ödemeler sonrası kalan mevcut kredi tutarı, tüm raporlama amaçlı düzeltmeler sonrası 5,1 milyon NIS'tir.
2024 yılına ilişkin olarak elektrik alım taahhüdü bulunmamaktadır. Enerji firmaları ile yapılan elektrik enerjisi alım sözleşmeleri kapsamında ise 2023 yılı içerisinde 1.727 MWh enerji almayı taahhüt etmiş olup, taahhüt edilen enerjinin tamamı alınmıştır. Elektrik alım ve satım operasyonları ile bağlantılı olarak enerji firmaları ile yapılan risk paylaşımı sözleşmeleri kapsamında, 2023 yılı içerisinde işlem gerçekleştirilmemiştir. Zorlu Elektrik Toptan 2024 yılı içerisinde de işlem yapmayı taahhüt etmemiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
2024 yılına ilişkin olarak elektrik satım taahhüdü bulunmamaktadır. 2023 yılı için de elektrik satım/alım taahhüdü bulunmamaktadır. Elektrik alım ve satım operasyonları ile bağlantılı olarak enerji firmaları ile yapılan risk paylaşımı sözleşmeleri kapsamında, 2023 yılı içerisinde işlem gerçekleştirilmemiştir. Şirket 2024 yılı içerisinde ise işlem yapmayı taahhüt etmemiştir.
2023 yılına ilişkin olarak elektrik satım taahhüdü bulunmamaktadır. Elektrik enerjisi satım sözleşmeleri kapsamında ise 2023 yılı içerisinde 803.163 MWh enerji almayı taahhüt etmiş olup, taahhüt edilen enerjinin tamamı satın alınmıştır.
2024 yılına ilişkin olarak 854.123 MWh elektrik alım taahhüdü bulunmaktadır. Enerji firmaları ile yapılan elektrik enerjisi alım sözleşmeleri kapsamında OEPSAŞ, 2023 yılı içerisinde 1.775.340 MWh enerji almayı taahhüt etmiş olup, taahhüt edilen enerjinin tamamı alınmıştır.
Trakya Bölgesi Doğal Gaz Dağıtım AŞ, 2023 yılı için BOTAŞ ile yapmış olduğu sözleşmeye göre 924,28 milyon sm3 gaz alacağını taahhüt etmiştir. Gerçekleşen tüketim 647,87 milyon sm3 olmuştur.
Gazdaş Gaziantep Doğal Gaz Dağıtım AŞ, 2023 yılı için BOTAŞ ile yapmış olduğu sözleşmeye göre 530,40 milyon sm3 gaz alacağını taahhüt etmiştir. Gerçekleşen tüketim 480,45 milyon sm3 olmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Gerçeğe | Gerçeğe | Gerçeğe uygun | |||
| uygun | uygun | değer farkı | |||
| Kontrat tutarı | Toplam kontrat | değer | değer | kar/(zararda) | |
| (ABD Doları) | tutarı (TL) | varlık | yükümlülük | muhasebeleştirilen | |
| Faiz oranı takas işlemleri | 491.125 | 14.457.836 | 343.657 | - | (126.902) |
| 491.125 | 14.457.836 | 343.657 | - | (126.902) |
| 31 Aralık 2022 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Gerçeğe | Gerçeğe | Gerçeğe uygun değer farkı kar/(zararda) |
|||
| Kontrat tutarı Toplam kontrat |
uygun | uygun | |||
| değer | değer | ||||
| (ABD Doları) | tutarı (TL) | varlık | yükümlülük | muhasebeleştirilen | |
| Vadeli döviz alım satım işlemleri | 5.127 | 157.961 | - | (29.503) | - |
| Faiz oranı takas işlemleri | 491.125 | 15.131.432 | 756.613 | - | 1.499.845 |
| 496.252 | 15.289.393 | 756.613 | (29.503) | 1.499.845 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Zorlu Doğal'ın değişken faizli proje finansman kredisinin faiz riskini bertaraf etmek için faiz oranı takas işlemleri yapılmıştır. Faiz oranı takas işlemleri, ilgili bankalar ve Zorlu Doğal arasında daha önceden belirlenen tutarlar ve faiz ödeme dönemleri için gerçekleşmektedir. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla, Zorlu Doğal'ın kullanmış olduğu proje finansman kredisinin yaklaşık %73'ü (31 Aralık 2022: %73), faiz oranı takas işlemine konu olup, bankalarla akdedilen anlaşmalar kapsamında, Zorlu Doğal, değişken faizli kredisinin ortalama %2,38 (31 Aralık 2022: %2,39) faiz oranı ile sabitlenmesi neticesinde, faiz değişimlerine karşı oluşan riski bertaraf etmektedir.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Grup'un 9-11-12-16 Mayıs 2023 tarihlerinde düzenlenen, 5 Nisan 2024 vadeli sözleşmeleri uyarınca 14.500 bin ABD Doları (31 Aralık 2022: 5.127 bin ABD Doları) alım taahhüdü karşılığında 387.789 TL (31 Aralık 2022: 115.961 TL) satış taahhüdü bulunmakta olup söz konusu işlem gaz grubu şirketlerine ait olması dolayısıyla, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla satış amaçlı duran varlıklar olarak sunulmuştur.
Türev araçların dönem içerisindeki hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 727.110 | (581.918) |
| Kar zarar tablosu ile ilişkilendirilenler | ||
| - Finansman gelirleri/(giderleri) (Dipnot 30) | (126.902) | 1.499.845 |
| Satış amaçlı sınıflandırılan duran varlık | (75.437) | - |
| Durdurulan faaliyetlere sınıflandırılan | ||
| türev finansal araçlardan gelirler (giderler) | 138.216 | (131.861) |
| Parasal kayıp | (319.330) | (58.956) |
| 31 Aralık itibarıyla | 343.657 | 727.110 |
Dipnot 2.7'da açıklandığı üzere, Grup, 549.077 bin ABD Doları tutarındaki kredilerini (31 Aralık 2022: 643.932 bin ABD Doları), gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM kapsamında yapılan ABD Doları bazlı satış gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmakta ve bu kapsamda yapılan etkinlik testleri neticesinde nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Zorlu Jeotermal bünyesindeki Alaşehir santrali 2025'e kadar ve Zorlu Doğal bünyesindeki Kızıldere 2 ve Kızıldere 3 santralleri de sırasıyla 2023 ve 2027'ye kadar YEKDEM kapsamında elektrik satışı yapmaktadır. Riskten korunma kalemlerinin vade tarihleri YEKDEM satışlarının sonu olarak kabul edilmektedir. Öte yandan, riskten korunma araçlarının vadeleri, riskten korunma ilişkisine konu olan kredilerin son ödeme tarihi olarak kabul edilmektedir. Hedge oranları 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllar için sırasıyla %99 ve %97'dir. Bu riskten korunma oranları, YEKDEM satış gelirinin etkinlik testlerine dahil edilen kısmını gösterir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Özkaynaklarda | Özkaynaklarda | ||||
| Orijinal tutar | muhasebeleştirilen | Orijinal tutar | muhasebeleştirilen | ||
| ABD Doları | (TL) (*) | ABD Doları | (TL) (*) | ||
| Kur riskinden korunan tutar | 549.077 | (26.600.184) | 643.932 | (27.104.285) | |
| 549.077 | (26.600.184) | 643.932 | (27.104.285) |
(*) Grup, 31 Aralık 2023 tarihinde 549.077 bin ABD Doları tutarındaki kredisini, gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM kapsamında yapılan ABD Doları'na endeksli satış gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmakta ve bu kapsamda yapılan etkinlik testleri neticesinde gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM satışları için nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaktadır.
Türev olmayan araçların dönem içerisindeki hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | (27.104.285) | (25.251.964) |
| Diğer kapsamlı gelir ile ilişkilendirilenler | ||
| - Nakit akış riskinden korunma kayıpları | 504.101 | (1.852.321) |
| 31 Aralık itibarıyla | (26.600.184) | (27.104.285) |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda nakit akış riskinden korunma kayıplarından sırasıyla 8.160.546 TL ve 6.929.950 TL kar veya zarar tablosunda yeniden sınıflandırılmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Kıdem tazminatı yükümlülüğü | 286.418 | 288.697 |
| 286.418 | 288.697 |
Grup'un kıdem tazminatı yükümlülüğüne ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| 1 Ocak itibarıyla | 288.697 | 184.858 |
| Hizmet maliyeti (*) | 32.494 | 28.521 |
| Faiz maliyeti (*) | 37.404 | 35.756 |
| Ödenen tazminatlar (*) | (46.037) | (9.019) |
| Aktüeryal kazanç | 156.898 | 154.296 |
| Parasal kazanç | (137.747) | (105.715) |
| Satış amaçlı sınıflandırılan varlık | ||
| gruplarına ilişkin yükümlülük transferi | (45.291) | - |
| 31 Aralık itibarıyla | 286.418 | 288.697 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, hizmet maliyeti, faiz maliyeti ve ödenen tazminatlar kalemlerinin içerisinde yer alan tutarlar sırasıyla 4.676 TL (31 Aralık 2022: 2.740 TL), 5.773 TL (31 Aralık 2022: 5.866 TL) ve 10.855 TL (31Aralık 2022: 2.853 TL) durdurulan faaliyetlerden karlara sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grup şirketlerine aittir.
Kıdem tazminatı karşılığı aşağıdaki açıklamalar çerçevesinde ayrılmaktadır.
Türk İş Kanunu'na göre, Grup bir senesini doldurmuş olan ve Grup'la ilişkisi kesilen veya emekli olan 25 hizmet yılını (kadınlarda 20) dolduran ve emekliliğini kazanan (kadınlar için 58 yaşında, erkekler için 60 yaşında), askere çağrılan veya vefat eden personeli için kıdem tazminatı ödemekle mükelleftir. 23 Mayıs 2002'deki mevzuat değişikliğinden sonra emeklilikten önceki hizmet süresine ilişkin bazı geçiş süreci maddeleri çıkartılmıştır. Ödenecek tazminat her hizmet yılı için bir aylık maaş kadardır ve bu tutar 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 23.490 TL (31 Aralık 2022: 15.371 TL) ile sınırlandırılmıştır.
Kıdem tazminatı yükümlülüğü yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır. Kıdem tazminatı karşılığı çalışanların emekliliği halinde ödenmesi gerekecek muhtemel yükümlülüğün bugünkü değerinin tahminiyle hesaplanır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
KGK tarafından yayımlanan TFRS'ler, Grup'un kıdem tazminatı karşılığını tahmin etmek için aktüer değerleme yöntemlerinin geliştirilmesini öngörmektedir. Buna göre toplam yükümlülüğün hesaplanmasında aşağıda yer alan aktüer öngörüler kullanılmıştır:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Reel faiz oranı (%) | 2,1 | 1,8 |
| Varsayılan maaş artış/enflasyon oranı | 22,0 | 10,0 |
| Emeklilik olasılığı (ağırlıklı ortalama %) | 90,1 | 95,1 |
Temel varsayım, her yıllık hizmet için belirlenen tavan karşılığının enflasyon ile orantılı olarak artmasıdır. Böylece uygulanan iskonto oranı enflasyonun beklenen etkilerinden arındırılmış gerçek oranı gösterir. Grup'un kıdem tazminatı karşılığı, kıdem tazminatı tavanı her altı ayda bir ayarlandığı için 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren geçerli olan 35.059 TL (1 Ocak 2023: 19.983 TL) üzerinden hesaplanmaktadır.
| 31 Aralık | 31 Aralık | |
|---|---|---|
| 2023 | 2022 | |
| Perakende satış net kar marjına ilişkin ertelenmiş gelirler | ||
| (Omega 4) (*) | - | 1.253.151 |
| Gelir farkı düzeltme bileşenine ilişkin ertelenmiş gelirler (**) | - | 235.253 |
| Kontrol edilemeyen işletme giderlerine ilişkin ertelenmiş | ||
| gelirler | - | 11.608 |
| Alınan sipariş avansları | - | 5.100 |
| Diğer | - | 16.660 |
| - | 1.521.772 |
(*) Perakende satış şirketi, tarifeye tabi müşterilerine yapılan satışlardan %2,38 net kar marjı elde etmelidir. Perakende satış net kar marjı, net kar marjını %2,38'e eşitlemek için kaydedilen ayarlama bileşeninden oluşmaktadır.
31 Aralık 2023 tarihi itibariyla, ilişkili olmayan kısa vadeli ertelenmiş gelirler 29.511 TL olup satış amaçlı sınıflandırılan varlık gruplarına ilişkin yükümlülüklere sınıflandırılan doğal gaz dağıtım grup şirketlerine aittir.
(**) Gelir farkı düzeltme bileşeni, bir tarife yılına ait sistem işletim gelir tavanının ilgili tarife yılı aralık ayı TÜFE'sine göre hesaplanan değeri ile ilgili tarife yılında gerçekleşen sistem işletim gelirinin ilgili tarife yılı aralık ayı TÜFE'sine göre hesaplanan değeri arasındaki farka ait düzeltmeyi içerir. Söz konusu farka ait düzeltme, oluşmasını takip eden ikinci yılda EPDK tarafından düzeltmeye esas sistem işletim gelir tavanı olarak dikkate alınır ve ilgili yıla ait gelir tavanının hesaplanmasında kullanılır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| İlişkili taraflardan alınan avanslar (Dipnot 31) | 1.881.730 | 590.152 |
| 1.881.730 | 590.152 |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|
| 6.000.000 | 6.000.000 |
| 5.000.000 | 2.500.000 |
Şirket'in 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihlerindeki hissedarları ve sermaye içindeki pay oranları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Ortağın Ticaret | Sermayedeki | Nominal Pay | Sermayedeki | Nominal Pay |
| Unvanı | Payı (%) | Tutarı (Bin TL) | Payı (%) | Tutarı (Bin TL) |
| Zorlu Holding | 32,31 | 1.615.434 | 46,09 | 1.152.143 |
| Korteks | 17,55 | 877.373 | 17,55 | 438.687 |
| Halka açık kısım | 37,40 | 1.869.981 | 35,96 | 899.170 |
| Wren House Infrastructure LP |
12,34 | 617.212 | - | - |
| Diğer | 0,40 | 20.000 | 0,40 | 10.000 |
| 100 | 5.000.000 | 100 | 2.500.000 | |
| Sermaye düzeltme | ||||
| farkları | 15.960.260 | 15.580.732 | ||
| 20.960.260 | 18.080.732 |
13 Ocak 2023 tarihli özel durum açıklamasına istinaden, 26 Eylül 2022 tarihinde Zorlu Holding ve Wren House Infrastructure LP ("WH") arasında imzalanan "ZOREN Pay Alım Sözleşmesi" hükümleri çerçevesinde, Şirket'in sermayesinin yaklaşık %12,34'ünü temsil eden 30.860.606.611 adet B Grubu payın, hakim ortak Zorlu Holding tarafından WH'ye devri 27 Eylül 2022 tarihli özel durum açıklamasında yer alan hüküm ve şartlar çerçevesinde tamamlanmıştır.
Şirket'in 6.000.000.000 TL tutarındaki kayıtlı sermaye tavanı içerisinde, 2.500.000.000 TL tutarındaki çıkarılmış sermayesinin 2.500.000.000 TL bedelli artırılarak 5.000.000.000 TL'ye yükseltilmesine ilişkin 15 Haziran 2023 tarihinde başlayan yeni pay alma hakkı kullandırılması işlemleri 3 Temmuz 2023 tarihinde tamamlanmıştır. Yeni pay alma haklarını kullanma süresi içinde ortaklar tarafından kullanılmayan toplam nominal değeri 7.027.487,23 TL değerli payların tamamı ise, Borsa İstanbul AŞ Birincil Piyasa'da satılmış olup, satış işlemi 6 Temmuz 2023 itibarıyla tamamlanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Yeni sermayenin esas sözleşme değişikliği kapsamında tescil süreci, Türk Ticaret Kanunu'na uygun olarak 31 Ağustos 2023 tarihinde tescil edilmiştir.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Grup'un sermaye enflasyon düzeltme farkları sırasıyla 15.960.260 TL ve 15.580.732 TL tutarında olup, Grup'un ödenmiş sermaye tutarının enflasyona göre düzeltilmesinden kaynaklanan ve geçmiş yıllar zararlarıyla mahsup edilmemiş düzeltme farkını ifade etmektedir.
| 6762 Sayılı Kanun'a ve diğer mevzuata göre hazırlanmış finansal tablolarda yer alan enflasyona göre düzeltilmiş |
TMS 29 uyarınca hazırlanan finansal tablolarda yer alan enflasyona göre düzeltilmiş |
Geçmiş yıl karlarında |
|
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | tutarlar | tutarlar | izlenen fark |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 26.268.436 | 15.960.260 | 10.308.176 |
| Paylara İlişkin Primler | 32.811 | 32.542 | 269 |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 147.539 | 100.624 | 46.915 |
Konsolide finansal tablolarda yer alan paylara ilişkin primler, Grup'un ilk kuruluşundan sonraki sermaye artışlarında ihraç edilen hisse senetlerinin nominal değerinin üzerinde bir bedelle ihraç edilmeleri sonucu, ihraç bedeli ile nominal değeri arasındaki farktan oluşmaktadır. Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolarında paylara ilişkin primleri 32.542 TL'dir (31 Aralık 2022: 9.961 TL).
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Yasal yedekler | 100.624 | 100.624 |
Türk Ticaret Kanunu'na göre, yasal yedekler birinci ve ikinci tertip yasal yedekler olmak üzere ikiye ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre birinci tertip yasal yedekler, şirketin ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşılıncaya kadar, kanuni net karın %5'i olarak ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler ise ödenmiş sermayenin %5'ini aşan dağıtılan karın %10'udur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Türk Ticaret Kanunu'na göre, yasal yedekler ödenmiş sermayenin %50'sini geçmediği sürece sadece zararların kapatılmasında, işlerin iyi olmadığı zamanlarda işletmenin devamlılığının sağlanması veya işsizliğin önüne geçilmesinde ve sonuçlarının hafifletmeye dönük önlemler alınması için kullanılabilir, bunun dışında herhangi bir şekilde kullanılması mümkün değildir. Bu tutarların Türkiye Finansal Raporlama Standartları uyarınca "Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler" içerisinde sınıflandırılması gerekmektedir.
Yasal finansal tablolardaki geçmiş yıl karları ve cari dönem karı yukarıda belirtilen yasal yedek akçe ayırma şartlarının yerine getirilmesi ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun kar dağıtımına ilişkin yasal düzenlemelerine uyulması şartı ile dağıtılmaya hazırdır. Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar.
Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler. Ayrıca, kar payları eşit veya farklı tutarlı taksitler halinde ödenebilecektir ve finansal tablolarda yer alan kar üzerinden nakden kar payı avansı dağıtılabilecektir.
TTK'ya göre ayrılması gereken yedek akçeler ile esas sözleşmede veya kar dağıtım politikasında pay sahipleri için belirlenen kar payı ayrılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına, ertesi yıla kar aktarılmasına ve intifa senedi sahiplerine, yönetim kurulu üyelerine, ortaklık çalışanlarına ve pay sahibi dışındaki kişilere kardan pay dağıtılmasına karar verilemeyeceği gibi, pay sahipleri için belirlenen kar payı nakden ödenmedikçe bu kişilere kardan pay dağıtılamaz.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bağlı ortaklıkların net varlıklarından ana ortaklığın doğrudan ve/veya dolaylı kontrolü dışında kalan paylara isabet eden kısımları (31 Aralık 2023: 263.234 TL, 31 Aralık 2022: (74.288) TL), Grup'un konsolide finansal durum tablosunda "kontrol gücü olmayan paylar" kalemi içinde sınıflandırılmıştır.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllarda kontrol gücü olmayan payların hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Dönem başı bakiyesi | (74.288) | (266.261) |
| Dönem karının kontrol gücü olmayan paylara atfolan | ||
| kısmı | 64.646 | 15.241 |
| Kontrol gücü olmayan pay sahipleriyle yapılan işlemler | 80.000 | 164.773 |
| Transferler | - | 11.959 |
| Dönem sonu bakiyesi | 70.358 | (74.288) |
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Cari dönem kurumlar vergisi gideri | 484.928 | 447.344 |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar | (378.747) | (261.195) |
| Dönem karı vergi (varlığı)/yükümlülüğü, net | 106.181 | 186.149 |
Grup, Türkiye'de yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu hesap döneminin sonunu takip eden dördüncü ayın son günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir. Kurumların üçer aylık dönemlerde gerçekleşen mali kârları üzerinden cari oran ile geçici vergi hesaplayarak dönemi izleyen ikinci ayın 17'nci gününe kadar beyan edip 17'nci günün akşamına kadar ödemeleri gerekmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Yıl içinde ödenen geçici vergiler, o yılın yıllık kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan kurumlar vergisine mahsup edilmektedir. Mahsuba rağmen ödenmiş geçici vergi tutarı kalması durumunda bu tutar nakden iade alınabileceği gibi diğer mali borçlara mahsup da edilebilmektedir.
Grup, Türkiye'de yürürlükte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir. Kurumlar vergisi, ilgili olduğu hesap döneminin sonunu takip eden dördüncü ayın son günü akşamına kadar beyan edilmekte ve ilgili ayın sonuna kadar tek taksitte ödenmektedir. Kurumların üçer aylık dönemlerde gerçekleşen mali kârları üzerinden cari oran ile geçici vergi hesaplayarak dönemi izleyen ikinci ayın 17'nci gününe kadar beyan edip 17'nci günün akşamına kadar ödemeleri gerekmektedir. Yıl içinde ödenen geçici vergiler, o yılın yıllık kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan kurumlar vergisine mahsup edilmektedir. Mahsuba rağmen ödenmiş geçici vergi tutarı kalması durumunda bu tutar nakden iade alınabileceği gibi diğer mali borçlara mahsup da edilebilmektedir.
Türkiye'de kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilerek, vergi yasalarında yer alan istisnaların indirilerek bulunacak yasal vergi matrahına uygulanan kurumlar vergisi genel oranı 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla %20 olarak uygulanmaktaydı. Ancak, 15 Temmuz 2023 tarihli ve 32249 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un 21. Maddesi uyarınca, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun kurumlar vergisi oranını düzenleyen 32. maddesinde yapılan değişikliklerle; 1 Ekim 2023 tarihinden itibaren verilmesi gereken beyannamelerden başlamak üzere kurumlar vergisinde uygulanan genel oran %20'den %25'e çıkarılmıştır. Dolayısıyla Grup 2023 yılına ait dönem vergisi hesaplamasında %25 vergi oranını kullanmıştır (31 Aralık 2022: %23).
Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298'inci maddesi kapsamında, 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması için gerekli koşullar gerçekleşmiştir. Ancak 29 Ocak 2022 tarih ve 31734 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7352 sayılı "Vergi Usul Kanunu İle Kurumlar Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33'üncü maddesi uyarınca:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
30 Aralık 2023 tarihli ve 32415 sayılı 2. mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan "555 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca Türkiye'de faaliyet gösteren işletmelerin 2023 hesap dönemine ilişkin mali tablolarının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması esastır. Söz konusu enflasyona göre düzeltilmiş mali tablolar 1 Ocak 2024 tarihinden itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bir açılış bilançosu bazı teşkil edecek olup 2023 yılına ait dönem vergisi hesaplamasında enflasyon etkileri dikkate alınmayacaktır.
Vergi Usul Kanunu'nun geçici 33'üncü maddesine göre 31 Aralık 2023 tarihli mali tabloların enflasyon düzeltmesine tabi tutulmasından kaynaklanan vergi etkileri 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi hesaplamasına dahil edilmiştir.
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla Türkiye ve Türkiye dışındaki bağlı ortaklıklara ilişkin kurumlar vergisi oranları aşağıdaki gibidir:
| Ülke | Vergi oranı |
|---|---|
| Türkiye | %25 |
| Pakistan (elektrik satışından doğan kazançlar kurumlar vergisinden istisnadır) | %29 |
| İsrail | %23 |
| Hollanda (ilk 395.000 Avro tutarındaki mali kar %15 üzerinden vergilendirilir) | %25,8 |
Kurumlar Vergisi Kanunu'na göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar beş yılı aşmamak kaydıyla dönemin kurumlar vergisi matrahından indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayıtları vergi dairesince beş yıl içerisinde incelenebilmekte ve vergi hesapları revize edilebilmektedir.
Türkiye'de mukim anonim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapılanlarla Türkiye'de mukim olan ve olmayan gerçek kişilere ve Türkiye'de mukim olmayan tüzel kişilere yapılan temettü ödemeleri %15 gelir vergisine tabidir.
Türkiye'de mukim anonim şirketlerden yine Türkiye'de mukim anonim şirketlere yapılan temettü ödemeleri gelir vergisine tabi değildir. Ayrıca karın dağıtılmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadır.
Kurumların tam mükellefiyete tabi bir başka kurumun sermayesine iştirakten elde ettikleri temettü kazançları kurumlar vergisinden istisnadır. Ayrıca, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları gayrimenkullerinin (taşınmazlarının) kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75'lik kısmı kurumlar vergisinden istisnadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bununla birlikte, 7061 sayılı kanunla yapılan değişiklikle bu oran taşınmazlar açısından %75'ten %50'ye indirilmiş ve 2018 yılından itibaren hazırlanacak vergi beyannamelerinde bu oran %50 olarak kullanılmaktadır. Ayrıca yapılan değişiklikle, 15 Temmuz 2023 itibarıyla; 5520 sayılı Kanunda taşınmaz satış kazançları için öngörülen %50 oranındaki vergi istisnası kaldırılmıştır. Bununla birlikte bu istisna 15 Temmuz 2023 tarihinden önce işletmelerin aktifinde yer alan taşınmazların satışlarında %25 olarak uygulanacaktır.
İstisnadan yararlanmak için söz konusu kazancın pasifte bir fon hesabında tutulması ve beş yıl süre ile işletmeden çekilmemesi gerekmektedir. Satış bedelinin satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılı sonuna kadar tahsil edilmesi gerekir.
Türkiye'de ödenecek vergiler konusunda vergi idaresi ile mutabakat sağlama gibi bir uygulama yoktur. Kurumlar vergisi beyannameleri hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dört ay içerisinde verilir. Vergi incelemesine yetkili makamlar, hesap dönemini takip eden beş yıl süresince vergi beyannamelerini ve bunlara temel olan muhasebe kayıtlarını inceleyebilir ve bulguları neticesinde yeniden tarhiyat yapabilirler.
Temettü dağıtımları üzerinde stopaj yükümlülüğü olup, bu stopaj yükümlülüğü temettünün nakden veya hesaben ödemesinin yapıldığı dönemde beyan edilir. Türkiye'de bir işyeri ya da daimi temsilcisi aracılığı ile gelir elde eden dar mükellef kurumlar ile Türkiye'de yerleşik kurumlara yapılanlar dışındaki temettü ödemeleri 22 Aralık 2021 tarihine kadar %15 oranında stopaja tabii idi. Ancak, 22 Aralık 2021 tarihli ve 31697 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4936 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 193 numaralı Gelir Vergisi Kanunu ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa göre %15 olan temettü stopaj oranı %10'a indirilmiştir.
Dar mükellef kurumlara ve gerçek kişilere yapılan kar dağıtımlarına ilişkin stopaj oranlarının uygulamasında, ilgili Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmalarında yer alan stopaj oranları da göz önünde bulundurulur. Geçmiş yıllar karlarının sermayeye eklenmesi, kar dağıtımı sayılmamaktadır. Dolayısıyla stopaj vergisine tabi değildir.
Türkiye'de, transfer fiyatlandırması düzenlemeleri Kurumlar Vergisi Kanunu'nun "Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı" başlıklı 13. Maddesi'nde belirtilmiştir. Transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı hakkındaki 18 Kasım 2007 tarihli tebliğ uygulama ile ilgili detayları düzenler.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Vergi mükellefi, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunursa, kazanç tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılır. Bu gibi transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı kurumlar vergisi için kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınır.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren hesap dönemlerine ait konsolide kar veya zarar tablolarındaki cari dönem vergi gideri ile vergi öncesi kar üzerinden cari vergi oranı kullanılarak hesaplanan vergi geliri/(giderinin) mutabakatı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Vergi öncesi kar | 4.680.760 | 10.168.164 |
| Yerel vergi oranı | 25% | 23% |
| Vergi oranı üzerinden hesaplanan vergi | (1.170.190) | (2.338.678) |
| İndirim ve istisnalar | 1.696.324 | 805.422 |
| İlaveler | (437.254) | (377.536) |
| Üzerinden ertelenmiş vergi hesaplanmayan mali zararlar | (593.931) | (348.267) |
| Vergi oranındaki değişim | 690.517 | 1.662.536 |
| Yasal kayıtların enflasyona göre endekslenmesinden | ||
| kaynaklanan vergi geliri | 8.881.232 | - |
| Durdurulan faaliyetlere sınıflandırılan vergi etkisi | (384.183) | (158.797) |
| Parasal kayıp | (2.581.952) | (2.114.533) |
| Diğer | 1.062 | 700 |
| Cari dönem vergi geliri/(gideri) | 6.101.625 | (2.869.153) |
Grup, ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerini, finansal durum tablosu kalemlerinin TFRS ve Vergi Usul Kanunu düzenlemeleri çerçevesinde hazırlanan finansal tabloların farklı değerlendirilmeleri sonucunda ortaya çıkan geçici farkların etkilerini dikkate alarak hesaplamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı %25 'tir (31 Aralık 2022: %20).
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Ertelenmiş vergi varlıkları | 4.748.396 | 1.700.569 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülükleri | (2.591.721) | (8.052.892) |
| Ertelenmiş vergi (yükümlülükleri)/varlıkları, net | 2.156.675 | (6.352.323) |
| Ertelenmiş vergi | ||||
|---|---|---|---|---|
| Toplam geçici farklar | varlıkları/(yükümlülükleri) | |||
| 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | 31 Aralık | |
| 2023 | 2022 | 2023 | 2022 | |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar | (2.914.945) | 36.701.573 | 723.953 | (7.343.430) |
| Devreden mali zararlar | (14.147.302) | (15.134.290) | 3.536.826 | 3.029.671 |
| İmtiyazlı hizmet anlaşmaları alacakları | 9.120.452 | 12.866.007 | (2.280.113) | (2.573.201) |
| Güvence bedelleri endekslemesi | (963.851) | (2.435.083) | 240.963 | 486.896 |
| OMEGA 4 gelir tahakkuku | 203.815 | - | (50.954) | - |
| Kredi komisyonu ve tahakkuk etmemiş | ||||
| finansman gelirleri (net) | (485.353) | (266.520) | 121.338 | 57.381 |
| Yatırım teşvik gelirleri | (490.388) | (560.274) | 122.597 | 112.055 |
| Türev araçlar | 343.657 | 727.110 | (85.914) | (145.422) |
| Kıdem tazminatı karşılığı | (286.418) | (288.697) | 71.505 | 63.497 |
| Diğer (net) | 980.676 | 184.954 | (243.526) | (39.770) |
| Ertelenmiş vergi varlıkları/ | ||||
| (yükümlülükleri), net | (8.639.657) | 31.794.780 | 2.156.675 | (6.352.323) |
Ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerinin 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren dönemlere ait hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık itibarıyla | 2.156.675 | (6.352.323) |
|---|---|---|
| Bağlı ortaklık çıkışı | 4.523 | - |
| Satış amaçlıya sınıflananlar | (139.991) | - |
| durdurulan faaliyetler (net) | (347.522) | (85.922) |
| Kar veya zarar tablosu ile ilişkilendirilen | ||
| ertelenmiş vergi varlığı/(yükümlülüğü), net | 2.405.435 | (1.374.725) |
| Özkaynaklar ile ilişkilendirilen | ||
| sürdürülen faaliyetler (net) | 6.586.553 | (2.421.809) |
| Kar veya zarar tablosu ile ilişkilendirilen | ||
| 1 Ocak itibarıyla | (6.352.323) | (2.469.867) |
| 2023 | 2022 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Yapılan çalışmalar neticesinde, Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 14.147.302 TL (31 Aralık 2022: 15.134.290 TL) tutarında kullanılabilir geçmiş yıl mali zararları için ertelenmiş vergi varlığı ayrılmıştır. Geriye kalan 4.141.300 TL kullanılabilir geçmiş yıl mali zararları için ertelenmiş vergi varlığı hesaplanmamıştır (31 Aralık 2022: 2.881.045 TL). Grup'un raporlama tarihi itibarıyla yaptığı değerlendirmede ertelenmiş vergi varlığı hesaplamadığı mali zararları ile son kullanım yılları aşağıdaki gibidir:
| Geçerlilik tarihi | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| 2023 | 30.018 | 49.462 |
| 2024 | 2.218 | 3.655 |
| 2025 | 3.742 | 6.166 |
| 2026 | 752.809 | 1.240.425 |
| 2027 | 959.707 | 1.581.337 |
| 2028 | 2.392.806 | - |
| 4.141.300 | 2.881.045 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Elektrik üretimi ve toptan satış hasılatı | 10.517.648 | 13.390.998 |
| Perakende satış hasılatı | 8.704.824 | 14.477.425 |
| Elektrik dağıtım faaliyetlerine ilişkin hasılat | 3.855.686 | 1.615.615 |
| Panel satışları | 1.794.545 | 4.367.504 |
| Genel aydınlatma geliri | 1.181.950 | 1.024.479 |
| Yatırım ve inşaat faaliyetlerinden gelirler | 850.764 | 3.244.319 |
| Diğer | 376.467 | 685.760 |
| 27.281.884 | 38.806.100 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Perakende elektrik alımı | 8.556.389 | 12.369.007 |
| Amortisman ve tükenme payları | 3.771.459 | 3.145.653 |
| Elektrik üretim ve toptan alım maliyeti | 2.962.080 | 6.284.525 |
| Elektrik dağıtım faaliyetleri ile ilgili enerji alımı | 2.029.006 | 1.829.571 |
| Panel alım maliyeti | 1.812.246 | 3.862.233 |
| Elektrik üretim ve perakende sistem kullanım bedeli | 1.568.492 | 676.241 |
| Yatırım ve inşaat faaliyetlerinden giderler | 742.180 | 2.590.713 |
| İşçi ve personel gideri | 741.265 | 593.125 |
| Bakım ve onarım giderleri | 659.369 | 703.860 |
| Diğer | 677.081 | 1.092.938 |
| 23.519.567 | 33.147.866 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| İşçi ve personel giderleri | 545.217 | 370.248 |
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler | 424.020 | 345.783 |
| Vergi giderleri | 179.950 | 116.786 |
| Amortisman giderleri | 43.233 | 57.861 |
| Bağışlar | 33.359 | 16.217 |
| Kira giderleri | 30.998 | 38.488 |
| Seyahat giderleri | 23.002 | 20.254 |
| Ofis giderleri | 21.231 | 29.315 |
| Lisans giderleri | 17.313 | 11.865 |
| Sigorta giderleri | 11.824 | 9.560 |
| Reklam giderleri | 11.745 | 14.909 |
| İletişim giderleri | 11.141 | 6.892 |
| Bakım ve onarım giderleri | 7.413 | 23.826 |
| Diğer | 49.744 | 35.805 |
| 1.410.190 | 1.097.809 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| İşçi ve personel giderleri | 93.010 | 68.898 |
| Kira giderleri | 15.918 | 19.273 |
| Komisyon giderleri | 13.295 | 10.262 |
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler | 13.233 | 5.948 |
| İletişim giderleri | 8.138 | 5.594 |
| Ofis giderleri | 5.218 | 4.716 |
| Seyahat giderleri | 2.561 | 5.339 |
| Taşıtlı araç giderleri | 2.316 | 2.697 |
| Reklam giderleri | 1.442 | 19.974 |
| Diğer | 8.854 | 13.644 |
| 163.985 | 156.663 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Gelir tavanı düzenlemesine ilişkin faiz geliri | 1.219.261 | 1.096.322 |
| Ticari faaliyetlerden kur farkı geliri | 842.005 | 188.983 |
| Ticari faaliyetlerden vade farkı geliri | 571.811 | 66.399 |
| Sigorta gelirleri | 100.764 | 63.302 |
| Diğer | 210.346 | 108.273 |
| 2.944.187 | 1.523.279 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Ticari faaliyetlerden kur farkı gideri | 776.862 | 195.264 |
| Ticari faaliyetlerden vade farkı gideri | 305.496 | 133.279 |
| İmtiyazlı hizmet anlaşmaları amortismanı | 288.367 | 288.367 |
| Karşılık giderleri | 149.940 | 115.163 |
| Müşteri ilişkileri amortismanı | 109.556 | 109.556 |
| Diğer | 228.572 | 120.136 |
| 1.858.793 | 961.765 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Bağlı ortaklık satış karı (Dipnot 2.2) | 2.944.647 | - |
| Elde tutulan finansal varlığa ilişkin değer artışı (Dipnot 2.2) | 1.197.636 | - |
| Sabit kıymet satış karı | 9.025 | 6.251 |
| 4.151.308 | 6.251 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Sabit kıymet satış zararı | 2.856 | 25 | |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler | 1 | - | |
| 2.857 | 25 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Kur farkı geliri | 7.099.820 | 5.890.189 | |
| Faiz geliri | 2.100.665 | 1.442.200 | |
| Türev finansal araçlardan gelirler | - | 1.499.845 | |
| 9.200.485 | 8.832.234 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Kur farkı gideri | 13.186.521 | 11.680.490 | |
| Faiz gideri (*) | 7.272.474 | 6.680.800 | |
| Banka komisyon ve diğer finansman giderleri | 299.583 | 193.591 | |
| Türev finansal araçlardan giderler | 126.902 | - | |
| 20.885.480 | 18.554.881 |
(*) 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren döneme ilişkin faiz giderlerinin 64.553 TL (31 Aralık 2022: 81.868 TL) tutarındaki kısmı TFRS 16 kapsamındaki kiralama sözleşmelerine aittir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Korteks | 427.548 | 768.475 |
| Meta Nikel Kobalt Madencilik Sanayi AŞ ("Meta Nikel") | 398.230 | 311.279 |
| Zorluteks Tekstil Ticaret ve Sanayi AŞ ("Zorluteks") | 326.887 | 605.878 |
| Zorlu Tesis Yönetim AŞ ("Zorlu Tesis Yönetimi") | 27.281 | 55.891 |
| Vestel Beyaz Eşya Sanayi ve Ticaret AŞ ("Vestel Beyaz | ||
| Eşya") | 15.100 | 19.613 |
| Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret AŞ ("Vestel | ||
| Elektronik") | 14.163 | 244.039 |
| Zes Solar Enerji Tedarik ve Ticaret AŞ ("Zes Solar") | 11.208 | - |
| Vestel Ticaret AŞ ("Vestel Ticaret") | - | 7.576 |
| Diğer | 13.882 | 5.513 |
| 1.234.299 | 2.018.264 |
Grup'un ticari alacakları, ana faaliyet konusu kapsamındaki elektrik ve ticari mal satışlarından oluşmaktadır.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Zorlu Holding AŞ (*) | 1.125.259 | 2.039.523 |
| ZES İsrail | 15.207 | - |
| Diğer | 6.519 | 5.660 |
| 1.146.985 | 2.045.183 |
(*) Grup'un Zorlu Holding'den toplam 8.750.069 TL tutarındaki alacağının 1.125.259 TL'lik kısmı kısa vadelidir. Kısa vadeli alacağının tamamı, birebir yansıtma kredisi kaynaklı olup, 23.318 TL ve 37.432 bin ABD Doları karşılığı 1.101.941 TL tutarındaki alacağının faiz oranları, TL için %49,8 ve ABD Doları için %10-%14,95 aralığındadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Zorlu Holding (*) Zorlu O&M Enerji Tesisleri İşletme ve Bakım Hizmetleri AŞ |
7.624.810 | 8.000.061 |
| ("Zorlu O&M") (**) | 3.439.080 | 2.684.335 |
| Ezotech (***) | 878.534 | 941.776 |
| Zorlu Doğalgaz İthalat, İhracat ve Toptan Ticaret AŞ | ||
| ("Zorlu Doğal Gaz İthalat'') (****) | - | 279.887 |
| Diğer | 96.780 | 101.286 |
| 12.039.204 | 12.007.345 |
(*) Grup'un Zorlu Holding'den toplam 8.750.069 TL tutarındaki alacağının 7.624.810 TL'lik kısmı uzun vadelidir. Uzun vadeli alacağının 52.210 TL ve 33.829 bin ABD Doları karşılığı 995.853 TL ile 20.062 bin Avro karşılığı 653.489 TL cinsinden birebir yansıtma kredisi sonucu oluşan kısımları için faiz oranları sırasıyla %30,5, %7,5-%12,75 ve %6,95-%9,9'dur. Geriye kalan 201.210 bin ABD Doları karşılığı 5.923.258 TL cinsinden uzun vadeli alacak ise finansman niteliğinde olup, faiz oranı piyasa şartlarında belirlenen ve ABD Doları için geçerli olan %8'dir.
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Zes Solar Mena Dmcc | 119.771 | - |
| Zorlu O&M (**) | 42.483 | 61.600 |
| Zorlu Holding (*) | 28.289 | 24.334 |
| Vestel Ticaret | 17.329 | - |
| Vestel Elektronik | 7.190 | - |
| Diğer | 18.957 | 48.895 |
| 234.019 | 134.829 |
(*) Grup'un Zorlu Holding'e olan ticari borçları genel olarak genel yönetim yansıtma giderlerine istinaden oluşmaktadır.
(**) Grup'un Zorlu O&M'e olan ticari borçları, Grup'a ait santrallere verdiği bakım-onarım ve işletim hizmetlerine istinaden oluşmuştur.
(**) Grup'un Zorlu O&M'den 3.439.080 TL tutarındaki uzun vadeli alacağının 98.127 bin ABD Doları karşılığı 2.888.668 TL tutarındaki kısmı finansman niteliğinde olup, faiz oranı piyasa şartlarında belirlenen ve ABD Doları için geçerli olan %8'dir. Kalan 18.697 bin ABD Doları karşılığı 550.412 TL cinsinden alacak ise birebir yansıtma kredisi kaynaklıdır ve faiz oranı %12,75'tir.
(***) Grup'un 107.528 bin NIS karşılığı 878.534 TL tutarındaki finansal alacağı, İsrail'deki enerji santrali projeleri kapsamında sağlanmıştır.
(****) Zorlu Tedarik'in 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla 366.175 TL tutarındaki Zorlu Doğal Gaz İthalat'tan olan uzun vadeli finasal alacağı, satış amaçlı duran varlıklar altında sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Zorlu O&M | 36.383 | 42.661 |
| Zorlu Holding AŞ (*) | - | 1.286.112 |
| Korteks | - | 669.802 |
| 36.383 | 1.998.575 |
(*) 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Grup'un Zorlu Holding'e olan 1.286.112 TL ve Korteks'e olan 669.802 TL tutarındaki borcu, Zorlu Enerji'nin 27 Eylül 2022 tarihli özel durum açıklamasına istinaden, Zorlu Holding ve Korteks tarafından konulan sermaye avanslarına ilişkindir.
(*) 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibariyla, Grup'un Vestel Elektronik'e ve Vestel Beyaz Eşya'ya
Diğer 152 -
1.881.730 590.152
olan avans borcunu ifade etmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Bu dipnotta belirtilmeyen ve Şirket ve bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen diğer tüm işlemler konsolidasyon sırasında eliminasyon işlemine tabi tutulmuştur. Grup ile diğer ilişkili taraflar arasındaki işlemlerin detayları aşağıda açıklanmıştır.
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Korteks | 767.988 | 1.556.229 |
| Zorluteks | 413.783 | 693.692 |
| Vestel Beyaz Eşya | 347.606 | 453.173 |
| Vestel Elektronik | 297.120 | 1.163.986 |
| Zorlu Tesis Yönetimi | 230.309 | 368.068 |
| Meta Nikel Kobalt | 184.886 | 270.448 |
| Zes Solar | 174.259 | - |
| Diğer | 49.739 | 53.335 |
| 2.465.690 | 4.558.931 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Zorlu O&M | 121.317 | 118.866 |
| Vestel Elektronik | - | 219.303 |
| Diğer | 7.555 | 134.359 |
| 128.872 | 472.528 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Zorlu Gayrimenkul | 40.742 | 36.011 |
| Zorlu Holding | 25.374 | 66.230 |
| ABH Turizm Temsilcilik ve Ticaret AŞ ("ABH Turizm") | 17.429 | 14.208 |
| Zorlu Tesis Yönetimi | 8.508 | 6.296 |
| Mehmet Zorlu Vakfı | 6.510 | 4.881 |
| Zorlu Yapı Yatırım AŞ | 5.834 | 2.780 |
| Diğer | 7.369 | 23.744 |
| 111.766 | 154.150 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Korteks | 414.063 | 42.739 |
| Zorluteks | 305.738 | 43.362 |
| Meta Nikel Kobalt | 134.248 | 53.106 |
| Diğer | 12.783 | 38.891 |
| 866.832 | 178.098 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Vestel Elektronik | 434.775 | 75.492 |
| Vestel Beyaz Eşya | 134.611 | - |
| Diğer | 6.831 | 10.758 |
| 576.217 | 86.250 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Zorlu Holding | 1.309.034 | 989.702 |
| Zorlu O&M | 215.311 | 193.371 |
| Diğer | 30.677 | 20.382 |
| 1.555.022 | 1.203.455 |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
1 Ocak - 31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|
| Zorlu O&M | 2.485 | 74 |
| Diğer | - | 54 |
| 2.485 | 128 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Zorlu Holding | 3.424.824 | 3.941.698 |
| Zorlu O&M | 1.421.919 | 774.611 |
| Ezotech | 390.415 | 247.805 |
| Zorlu Doğal Gaz İthalat | 156.107 | 87.328 |
| Diğer | 101.287 | 44.296 |
| 5.494.552 | 5.095.738 |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
| Zorlu O&M | 6.503 | - |
| Diğer | 952 | 168 |
| 7.455 | 168 |
İlişkili taraflarla yapılan satış ve alış işlemleri, genel olarak ana faaliyet konusu çerçevesinde yapılan elektrik ile ürün, hizmet satış ve alış işlemlerini içermektedir.
İlişkili taraflardan kur farkı gelir ve giderleri ile faiz gelir ve giderleri, finansman niteliğinde olan ilişkili taraflardan alacak ve borçlara ilişkindir.
İlişkili taraflara ilişkin esas faaliyet gelir ve giderleri, Grup'un ilişkili taraflarıyla ilgili ticari nitelikli alacak ve borcuna ilişkin vade farkı gelir ve gideri ile, kur farkı gelir ve giderine ilişkindir.
Grup'un üst düzey yöneticileri, Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı ve Direktörler olarak belirlenmiştir. Grup'un üst düzey yöneticilerine sağlanan faydalar aşağıda sunulmuştur:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
1 Ocak - | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2022 | ||
| Ücret ve ücret benzeri menfaatler | 102.310 | 92.843 |
Grup'un ilişkili taraf işlemlerine ilişkin teminat, rehin ve ipotek bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, sürdürülen ve durdurulan faaliyetlere ait karın ilgili dönem içinde çıkarılmış hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir.
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Sürdürülen faaliyetlerden dönem karı | 10.782.385 | 7.299.011 | |
| Çıkarılmış adi hisse senetlerinin | |||
| ağırlıklı ortalama adedi | 333.333.333 | 250.000.000 | |
| Sürdürülen faaliyetlerden | |||
| 100 adet pay başına kazanç (TL) | 3,235 | 2,920 | |
| 1 Ocak - | 1 Ocak - | ||
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | ||
| Durdurulan faaliyetlerden dönem karı | 203.591 | 2.209.725 | |
| Çıkarılmış adi hisse senetlerinin | |||
| ağırlıklı ortalama adedi | 333.333.333 | 250.000.000 | |
| Durdurulan faaliyetlerden | |||
| 100 adet pay başına kazanç (TL) | 0,061 | 0,884 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllara ait çıkarılmış nama yazılı hisse senetlerinin her birinin nominal bedeli 1 Kr ("bir kuruş")'tur.
Grup, faaliyetlerinden dolayı çeşitli finansal risklere maruz kalmaktadır. Bu riskler; likidite riski, piyasa riski (kur riski ve faiz oranı riski), fonlama riski, sermaye riski ve kredi riskidir.
Grup, faaliyetlerinden dolayı, borç ve sermaye piyasası fiyatlarındaki, döviz kurları ile faiz oranlarındaki değişimlerin etkileri dahil çeşitli finansal riskleri yönetmeye odaklanmıştır. Grup, bu finansal risklerin, finansal performans üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerini en aza indirgemeyi amaçlamaktadır.
Grup maruz kaldığı çeşitli risklerden korunmak amacıyla, türev finansal araçlardan da yararlanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup bazında, iş sürekliliği anlamında yeterli miktarda nakit ve menkul kıymet sağlayamamak, nakit akışı dengelemek adına yeterli fonlama bulamamak ve de açık pozisyon kapatabilme kabiliyetinin zayıflaması gibi Grup'un maruz kalabileceği likidite riskleri için periyodik analiz çalışmaları yapılarak riskler yönetilmeye çalışılmaktadır.
Aşağıdaki tablo Grup'un bilanço tarihi itibarıyla kalan vadelerine göre bilanço içi finansal yükümlülükleri için maruz kalacağı nakit çıkışlarını göstermektedir. Tabloda gösterilen tutarlar sözleşmeye dayalı indirgenmemiş nakit akış tutarları olup, Grup, likidite yönetimini beklenen indirgenmemiş nakit akışlarını dikkate alarak yapmaktadır.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un finansal yükümlülüklerinin vadelerine göre analizi aşağıdaki gibidir:
| Defter | uyarınca | 3 aydan | 3 - 12 ay | 1 - 5 yıl | 5 yıldan |
|---|---|---|---|---|---|
| değeri | nakit akışı | kısa | arası | arası | uzun |
| 42.072.599 | 54.082.970 | 8.283.729 | 9.707.080 | 32.998.091 | 3.094.070 |
| 421.665 | 1.475.983 | 97.704 | 189.293 | 393.730 | 795.256 |
| 3.880.317 | 3.880.317 | 3.880.317 | - | - | - |
| 1.236.565 | 1.236.565 | 1.225.398 | - | 11.167 | - |
| 47.611.146 | 60.675.835 | 13.487.148 | 9.896.373 | 33.402.988 | 3.889.326 |
| Sözleşme | |||||
| Defter | uyarınca | 3 aydan | 3 - 12 ay | 1 - 5 yıl | 5 yıldan |
| değeri | nakit akışı | kısa | arası | arası | uzun |
| Sözleşme |
| 72.075.978 | 89.357.224 | 26.508.829 | 9.559.691 | 43.432.883 | 9.855.821 | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Diğer borçlar | 5.955.170 | 5.955.170 | 5.941.929 | - | 13.241 | - |
| Ticari borçlar | 9.488.174 | 9.488.174 | 9.488.174 | - | - | - |
| ilişkin yükümlülükler | 512.057 | 1.655.902 | 64.680 | 162.016 | 436.917 | 992.289 |
| Kiralama işlemlerine | ||||||
| Finansal borçlanmalar | 56.120.577 | 72.257.978 | 11.014.046 | 9.397.675 | 42.982.725 | 8.863.532 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
(1) Vade analizleri sadece finansal borçlanmalar, kiralama işlemlerinden borçlar, ticari borçlar ile diğer finansal nitelikli borçlara uygulanmış olup yasal yükümlülükler vade analizine dahil edilmemiştir.
(2) Belirtilen tutarlar kontrata bağlı iskonto edilmemiş nakit akışlarıdır. Vadesi 3 aydan kısa olan bakiyeler iskonto tutarının önemsiz düzeyde olması sebebiyle kayıtlı değerlerine eşittirler.
Faiz oranı riski finansal varlık ve yükümlülüklerden kaynaklanmaktadır. Grup, yatırımlarını çeşitli finansman kaynaklarıyla fonlamaktadır. Grup finansal yükümlülüklerini sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapmak suretiyle yönetmektedir. Piyasa öngörüleri, Grup'un vade ihtiyaçları ve kısa ve uzun vadeli faiz beklentileri göz önünde tutularak ve faiz oranı değişimleri minimize edilmek amacı ile, değişken faizli yükümlülükler sabit faizli yükümlülüklere dönüştürülebilmektedir.
| 2023 | 2022 | |
|---|---|---|
| Sabit faizli finansal araçlar | ||
| Nakit ve nakit benzerleri | 135.901 | 1.386.561 |
| Finansal yatırımlar | 399.069 | 1.084.769 |
| Diğer alacaklar | 1.701.551 | 2.010.060 |
| Finansal borçlanmalar | (17.185.588) | (24.366.143) |
| Değişken faizli finansal araçlar | ||
| Diğer alacaklar | 10.971.570 | 11.653.050 |
| İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin | ||
| finansal varlıklar (*) | 9.120.452 | 12.866.007 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar | (47.550) | (55.903) |
| Finansal borçlanmalar (**) | (25.308.676) | (32.266.490) |
| Alınan güvence bedelleri (*) | (1.188.811) | (3.934.369) |
(*) İmtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklar TÜFE'ye göre güncellenmektedir. Alınan güvence bedelleri de EPDK tarafından belirlenen yöntemlere göre, TÜFE'ye göre güncellenmektedir.
(**) 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla değişken faizli finansal borçlanmalar, 11.694.038 TL tutarındaki (31 Aralık 2022: 14.156.291 TL) faiz oranı sabitlenen finansal borçlanmaları da içermektedir.
Faiz oranı swap işlemleri ile korunmayan değişken faizli finansal borçlar için, 31 Aralık 2023 tarihinde mevcut tüm para birimleri cinsinden olan faiz 100 baz puan düşük/yüksek olsaydı ve diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı; vergi öncesi cari dönem karı yaklaşık 136.146 TL daha yüksek/düşük olacaktı (31 Aralık 2022: Vergi öncesi dönem karı 181.102 TL daha yüksek/düşük olacaktı).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un yatırımlarının finansmanında kullandığı kaynaklar ağırlıklı yabancı para cinsindendir. Grup, ağırlıklı olarak ABD Doları, Avro ve NIS cinsinden borçlu veya alacaklı bulunduğu tutarların TL'ye çevrilmesinden dolayı doğan kur riskine maruz kalmaktadır. Bu riskleri bertaraf etmek amacıyla çeşitli türev ürünler kullanma yönünde korunma politikaları uygulamaktadır. Ayrıca, YEKDEM kapsamında satış yapan şirketlerin yabancı para kredilerinden doğan kur farkı zararları büyük ölçüde, dövize endeksli satış gelirleriyle doğal yolla bertaraf edilmektedir (Dipnot 19). 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup tarafından tutulan yabancı para varlıkların ve yükümlülüklerin tutarları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Varlıklar | 17.067.158 | 18.995.831 |
| Yükümlülükler | (37.481.301) | (48.245.132) |
| Türev enstrümanların net pozisyonu | - | 157.961 |
| Yabancı para varlık/(yükümlülük) | ||
| Pozisyonu, (net) | (20.414.143) | (29.091.340) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, Grup'un yabancı para varlıklarının ve yükümlülüklerinin tutarları ile TL karşılıkları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| TL karşılığı | |||||
| (fonksiyonel | ABD | ||||
| para birimi) | Doları | Avro | NIS | ||
| Ticari alacak | 2.183.587 | 73.151 | 710 | 860 | |
| Parasal finansal varlıklar | 2.770.713 | 91.887 | 1.640 | 1.506 | |
| Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - | |
| Diğer | 125.891 | 3.475 | 722 | - | |
| Dönen varlıklar (1+2+3) | 5.080.191 | 168.513 | 3.072 | 2.366 | |
| Ticari alacaklar | - | - | - | - | |
| Parasal finansal varlıklar | 11.986.967 | 355.150 | 20.062 | 107.528 | |
| Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - | |
| Diğer | - | - | - | - | |
| 8- | Duran varlıklar (5+6+7) | 11.986.967 | 355.150 | 20.062 | 107.528 |
| 9- | - Toplam varlıklar (4+8) |
- 17.067.158 |
- 523.663 |
- 23.134 |
109.894 |
| Ticari borçlar | 925.817 | 19.032 | 11.171 | - | |
| Finansal yükümlülükler | 12.852.121 | 422.677 | 11.854 | - | |
| Parasal olan diğer yükümlülükler | 675.882 | 22.918 | - | - | |
| Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - | |
| Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | 14.453.820 | 464.627 | 23.025 | - | |
| - | - | - | - | ||
| 14- | Ticari borçlar | - | - | - | - |
| 15- | Finansal yükümlülükler | 23.027.481 | 762.728 | 16.353 | - |
| 16a- | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16b- | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 17- | Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | 23.027.481 | 762.728 | 16.353 | - |
| 18- | Toplam yükümlülükler (13+17) | 37.481.301 | 1.227.355 | 39.378 | - |
| Bilanço dışı türev araçların net varlık/ | |||||
| yükümlülük pozisyonu (19a-19b) | - | - | - | - | |
| Aktif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden | |||||
| türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | |
| 1- 2a- 2b- 3- 4- 5- 6a- 6b- 7- 10- 11- 12a- 12b- 13- 19- 19a- 19b- 20- 21- 22- 23- 24- |
Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden | ||||
| türev ürünlerin tutarı | - | - | - | - | |
| Net yabancı para varlık | |||||
| yükümlülük pozisyonu (9-18+19) | (20.414.143) | (703.692) | (16.244) | 109.894 | |
| Parasal kalemler net yabancı para | |||||
| varlık/yükümlülük pozisyonu | |||||
| (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (20.540.034) | (707.167) | (16.966) | 109.894 | |
| Döviz hedge'i için kullanılan finansal | |||||
| araçların toplam gerçeğe uygun değeri | - | - | - | - | |
| İhracat | - | - | - | - | |
| İthalat | 1.074.259 | 36.492 | - | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2022 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| TL karşılığı | |||||
| (fonksiyonel para birimi) |
ABD Doları |
Avro | NIS | ||
| 1- | Ticari alacak | 2.898.927 | 89.928 | 3.905 | - |
| 2a- | Parasal finansal varlıklar | 4.078.809 | 124.771 | 6.740 | 1.512 |
| 2b- | Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 3- | Diğer | 152.627 | 4.389 | 530 | - |
| 4- | Dönen varlıklar (1+2+3) | 7.130.363 | 219.088 | 11.175 | 1.512 |
| 5- | Ticari alacaklar | - | - | - | - |
| 6a- | Parasal finansal varlıklar | 11.865.468 | 334.834 | 18.496 | 107.422 |
| 6b- | Parasal olmayan finansal varlıklar | - | - | - | - |
| 7- | Diğer | - | - | - | - |
| 8- | Duran varlıklar (5+6+7) | 11.865.468 | 334.834 | 18.496 | 107.422 |
| 9- | Toplam varlıklar (4+8) | 18.995.831 | 553.922 | 29.671 | 108.934 |
| 10- | Ticari borçlar | 2.023.673 | 58.994 | 6.274 | - |
| 11- | Finansal yükümlülükler | 13.612.252 | 427.413 | 13.511 | - |
| 12a- | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 12b- | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 13- | Kısa vadeli yükümlülükler (10+11+12) | 15.635.925 | 486.407 | 19.785 | - |
| 14- | Ticari borçlar | - | - | - | - |
| 15- | Finansal yükümlülükler | 32.609.207 | 1.038.091 | 19.055 | - |
| 16a- | Parasal olan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 16b- | Parasal olmayan diğer yükümlülükler | - | - | - | - |
| 17- | Uzun vadeli yükümlülükler (14+15+16) | 32.609.207 | 1.038.091 | 19.055 | - |
| 18- | Toplam yükümlülükler (13+17) | 48.245.132 | 1.524.498 | 38.840 | - |
| 19- | Bilanço dışı türev araçların net varlık/ yükümlülük pozisyonu (19a-19b) |
157.961 | 5.127 | - | - |
| 19a- | Aktif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı |
157.961 | 5.127 | - | - |
| 19b- | Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı |
- | - | - | - |
| 20- | Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu (9-18+19) |
(29.091.340) | (965.449) | (9.169) | 108.934 |
| 21- | Parasal kalemler net yabancı para varlık/yükümlülük pozisyonu |
||||
| (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (29.401.928) | (974.965) | (9.699) | 108.934 | |
| Döviz hedge'i için kullanılan finansal | |||||
| 22- | araçların toplam gerçeğe uygun değeri | (29.503) | (958) | - | - |
| 23- | İhracat | 1.048 | 34 | - | - |
| 24- | İthalat | 1.710.094 | 55.505 | - | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un döviz pozisyonuna etki eden para birimlerinden ABD Doları, Avro ve NIS'in, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla %10 değer kazanması ve kaybetmesi durumunda, diğer tüm değişkenlerin sabit olduğu varsayımı altında vergi öncesi dönem net kar/zararı ve özkaynakları üzerindeki etkisi aşağıda belirtilmiştir.
| 31 Aralık 2023 Kar/(Zarar) |
31 Aralık 2023 Özkaynak |
|||
|---|---|---|---|---|
| Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
Yabancı paranın değer kazanması |
Yabancı paranın değer kaybetmesi |
|
| ABD Doları'nın TL karşısında %10 değerlenmesi/değer kaybetmesi halinde |
||||
| ABD Doları net varlık sebebi ile oluşan | ||||
| net etki | (2.078.051) | 2.078.051 | (2.078.051) | 2.078.051 |
| ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | 1.616.384 | (1.616.384) | - | - |
| ABD Doları Net Etki | (461.667) | 461.667 | (2.078.051) | 2.078.051 |
| Avro'nun TL karşısında %10 değerlenmesi/değer kaybetmesi halinde Avro net varlık sebebi ile oluşan net etki |
(53.145) | 53.145 | (53.145) | 53.145 |
| Avro riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - |
| Avro Net Etki | (53.145) | 53.145 | (53.145) | 53.145 |
| NIS'in TL karşısında %10 değerlenmesi/değer kaybetmesi halinde NIS net varlık sebebi ile oluşan net etki |
89.782 | (89.782) | 89.782 | (89.782) |
| NIS riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - |
| NIS Net Etki | 89.782 | (89.782) | 89.782 | (89.782) |
| Toplam Net Etki | (425.030) | 425.030 | (2.041.414) | 2.041.414 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup, 31 Aralık 2023 tarihinde 549.077 bin ABD Doları tutarındaki kredilerini, gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM kapsamında yapılan ABD Doları'na endeksli satış gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmakta ve bu kapsamda yapılan etkinlik testleri neticesinde gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM satışları için nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaktadır.
| 31 Aralık 2022 | 31 Aralık 2022 | |||
|---|---|---|---|---|
| Kar/(Zarar) | Özkaynak | |||
| Yabancı paranın | Yabancı paranın | Yabancı paranın | Yabancı paranın | |
| değer kazanması | değer kaybetmesi | değer kazanması | değer kaybetmesi | |
| ABD Doları'nın TL karşısında %10 | ||||
| değerlenmesi/değer kaybetmesi halinde | ||||
| ABD Doları net varlık sebebi ile oluşan net etki | (2.974.527) | 2.974.527 | (2.974.527) | 2.974.527 |
| ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | 1.983.937 | (1.983.937) | - | - |
| ABD Doları Net Etki | (990.590) | 990.590 | (2.974.527) | 2.974.527 |
| Avro'nun TL karşısında %10 | ||||
| değerlenmesi/değer kaybetmesi halinde | ||||
| Avro net varlık sebebi ile oluşan net etki | (30.116) | 30.116 | (30.116) | 30.116 |
| Avro riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - |
| Avro Net Etki | (30.116) | 30.116 | (30.116) | 30.116 |
| NIS'in TL karşısında %10 | ||||
| değerlenmesi/değer kaybetmesi halinde | ||||
| NIS net varlık sebebi ile oluşan net etki | 95.509 | (95.509) | 95.509 | (95.509) |
| NIS riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - |
| NIS Net Etki | 95.509 | (95.509) | 95.509 | (95.509) |
| Toplam Net Etki | (925.197) | 925.197 | (2.909.134) | 2.909.134 |
Grup, 31 Aralık 2022 tarihinde 643.932 bin ABD Doları tutarındaki kredilerini, gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM kapsamında yapılan ABD Doları'na endeksli satış gelirleri nedeniyle maruz kalınan kur riskine karşı korunma aracı olarak kullanmakta ve bu kapsamda yapılan etkinlik testleri neticesinde gerçekleşme olasılığı yüksek YEKDEM satışları için nakit akış riskinden korunma muhasebesi uygulamaktadır.
Grup, faaliyetleri gereği uzun dönemli yatırımlar yapmaktadır. Bu yatırımların finansman ihtiyacı likit değerlerle karşılanmakta olup proje finansman kredisi için uygun şartlarda fon bulunamaması, mevcut borçların vadelerinin aktifte yer alan varlıkların vadelerine göre oluşturulamaması ve varlık ve kaynaklar arasında optimum bir denge sağlanamaması gibi riskler takip edilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karlılığını artırmayı hedeflemektedir.
Grup'un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskler, üst yönetim tarafından değerlendirilir. Şirket, net finansal borçlarının özkaynaklara oranını periyodik olarak takip ederek, gerek sermaye artışlarıyla, gerekse yarattığı karlılıkla, borçlarını azaltmayı bu sayede de sermaye yapısını güçlendirmeyi hedeflemektedir.
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla net finansal borç/toplam özkaynak oranı aşağıdaki gibidir :
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Toplam finansal borçlar (Dipnot 6) | 42.494.264 | 56.632.634 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar (Dipnot 31) (*) | 47.550 | 55.902 |
| Eksi: Nakit ve nakit benzeri değerler (Dipnot 4) | (1.933.759) | (3.798.939) |
| Eksi: Finansal yatırımlar (Dipnot 13) | (399.069) | (1.084.769) |
| Net finansal borç | 40.208.986 | 51.804.828 |
| Toplam özkaynaklar | 38.472.069 | 34.520.532 |
| Net finansal borç/özkaynak çarpanı | 1,0 | 1,5 |
(*) 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla Zorlu Holding ve Korteks tarafından konulan sırasıyla 1.286.112 TL ve 669.802 TL tutarındaki sermaye avansı niteliğindeki finansal borçlar (Dipnot 31), hesaplamada dikkate alınmamıştır.
Kredi riski, nakit ve nakit benzeri değerlerden, diğer alacaklardan, tahsil edilmemiş alacakları kapsayan kredi riskine maruz kalan müşterilerden ve imtiyaz sözleşmelerine ilişkin finansal varlıklardan oluşmaktadır.
Finansal araçları elinde bulundurmak, karşı tarafın anlaşmanın gereklerini yerine getirememe riskini de taşımaktadır. Grup yönetimi bu riskleri, her anlaşmada bulunan karşı taraf için ortalama riski kısıtlayarak ve gerektiği takdirde teminat alarak karşılamaktadır.
Grup ticari alacakların tahsilatında yaşanabilecek olası riskleri bertaraf etmek adına, kredi riskini geçmiş tecrübelerinden faydalanarak yakın bir şekilde takip etmektedir. Kredi riskinin yönetimi adına belirli kredi kontrol prosedürleri, kredi derecelendirme sistemi ve iç kontrol politikaları kullanılmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla finansal araç türleri itibarıyla maruz kaldığı kredi riskleri aşağıda belirtilmiştir:
| İmtiyaz sözleşmelerine | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari alacaklar | ilişkin finansal varlıklar | Diğer alacaklar | Bankalardaki | mevduat | ||||
| 2023 | İlişkili taraf | Diğer | İlişkili taraf | Diğer | İlişkili taraf | Diğer | İlişkili taraf | Diğer |
| Raporlama tarihi itibarıyla | ||||||||
| maruz kalınan azami kredi riski | 1.234.299 | 5.126.048 | - | 9.120.452 | 13.186.189 | 462.245 | - | 1.932.582 |
| - riskin ile Azami teminat güvence |
||||||||
| altına alınmış kısmı |
- | 2.513.191 | - | - | - | - | - | - |
| Vadesi geçmemiş/değer düşüklüğüne uğramamış | ||||||||
| finansal varlıkların net defter değeri | 1.234.299 | 3.845.336 | - | 9.120.452 | 13.186.189 | 462.245 | - | 1.932.582 |
| Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne | ||||||||
| uğramamış varlıkların net defter değeri | - | 1.280.712 | - | - | - | - | - | - |
| Teminat ile güvence altına alınmış kısmı - |
- | 1.113.348 | - | - | - | - | - | - |
| Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net | ||||||||
| Defter değerleri | - | - | - | - | - | - | - | - |
| (brüt defter değeri) Vadesi geçmiş - |
- | 248.961 | - | - | - | - | - | - |
| düşüklüğü (-) Değer - |
- | (248.961) | - | - | - | - | - | - |
| ile güvence altına alınmış kısmı Teminat - |
- | - | - | - | - | - | - | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2022 tarihi itibarıyla finansal araç türleri itibarıyla maruz kaldığı kredi riskleri aşağıda belirtilmiştir:
| İmtiyaz sözleşmelerine | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari alacaklar | ilişkin finansal varlıklar | Diğer alacaklar | Bankalardaki mevduat | ||||||
| 2022 | İlişkili taraf | Diğer | İlişkili taraf | Diğer | İlişkili taraf | Diğer | İlişkili taraf | Diğer | |
| Raporlama tarihi itibarıyla | |||||||||
| maruz kalınan azami kredi riski | 2.018.264 | 9.936.976 | - | 12.866.007 | 14.052.528 | 653.646 | - | 3.798.445 | |
| - riskin ile Azami teminat güvence |
|||||||||
| altına alınmış kısmı |
- | 4.141.058 | - | - | - | - | - | - | |
| Vadesi geçmemiş/değer düşüklüğüne uğramamış | |||||||||
| finansal varlıkların net defter değeri | 2.018.264 | 8.273.982 | - | 12.866.007 | 14.052.528 | 653.646 | - | 3.798.445 | |
| Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne | |||||||||
| uğramamış varlıkların net defter değeri | - | 1.662.994 | - | - | - | - | - | - | |
| ile güvence altına alınmış kısmı Teminat - |
- | 938.436 | - | - | - | - | - | - | |
| Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net | |||||||||
| Defter değerleri | - | - | - | - | - | - | - | - | |
| Vadesi (brüt defter değeri) geçmiş - |
- | 262.021 | - | - | - | - | - | - | |
| Değer düşüklüğü (-) - |
- | (262.021) | - | - | - | - | - | - | |
| Teminat ile güvence altına alınmış kısmı - |
- | - | - | - | - | - | - | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Gerçeğe uygun değer, bir finansal enstrümanın zorunlu bir satış veya tasfiye işlemi dışında gönüllü taraflar arasındaki bir cari işlemde, el değiştirebileceği tutar olup, eğer varsa kote edilen bir piyasa fiyatı ile en iyi şekilde belirlenir.
Grup, finansal araçların tahmini gerçeğe uygun değerlerini, halihazırda mevcut piyasa bilgileri ve uygun değerleme yöntemlerini kullanarak belirlemiştir. Ancak piyasa bilgilerini değerlendirip gerçek değerleri tahmin edebilmek yorum ve muhakeme gerektirmektedir. Sonuç olarak burada sunulan tahminler, her zaman, Grup'un cari bir piyasa işleminde elde edebileceği değerlerin göstergesi olmayabilir.
Finansal araçların gerçeğe uygun değerinin tahmini için kullanılan yöntem ve varsayımlar aşağıdaki gibidir:
Nakit ve nakit benzeri değerlerin de dahil olduğu belirli finansal varlıklar maliyet değerleri ile taşınırlar ve kısa vadeli olmaları sebebiyle kayıtlı değerlerinin yaklaşık olarak gerçeğe uygun değerlerine eşit olduğu öngörülmektedir.
Ticari alacakların kayıtlı değerlerinin, ilgili şüpheli alacak karşılıklarıyla beraber gerçeğe uygun değeri yansıttığı öngörülmektedir.
Sabit faizli finansal borçların itfa edilmiş maliyetlerinin kayıtlı değerlerine yakın olduğu öngörülmektedir.
Değişken faizli finansal borçların gerçeğe uygun değerinin, değişken faiz oranının piyasa faiz oranları ile birlikte değişeceği beklentisi sebebiyle, ilgili yükümlülüklerin defter değerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır.
Ticari borçların, kısa vadeli olmaları sebebiyle gerçeğe uygun değerine eşdeğer olduğu varsayılmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Konsolide finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değere ilişkin sınıflandırmaları aşağıdaki gibidir:
Aktif piyasalarda ticareti yapılmayan finansal araçların gerçeğe uygun değeri, değerleme tekniklerinin kullanılması yoluyla belirlenir. Bu belirleme teknikleri, en az şirketin spesifik tahminleri kadar güvenilir ve mevcut olduğu durumlarda gözlenebilir piyasa verilerinin maksimum düzeyde kullanımını sağlar. Eğer bir finansal aracın gerçeğe uygun değeri açısından gereken tüm önemli girdiler gözlenebilir durumdaysa, bu araç Seviye 2 kapsamındadır.
31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla Grup'un gerçeğe uygun değer ile ölçülen varlık ve yükümlülükleri aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Türev finansal araçlar | ||
| Seviye 1 | - | - |
| Seviye 2 | 343.657 | 727.110 |
| Seviye 3 | - | - |
| 343.657 | 727.110 |
Türev finansal araçlar Grup'un gerçekleştirmiş olduğu faiz oranı takası işlemlerinden oluşmaktadır. Faiz oranı takas işlemlerinin gerçeğe uygun değerleri standart değerleme modelleri kullanılarak belirlenmektedir. Bu modellerde kullanılan önemli girdiler, halka açık piyasalarda kolayca bulunabilir veya gözlemlenebilir piyasa işlemlerinden türetilebilir olduğundan Seviye 2 olarak sınıflandırılmıştır. Faiz oranı takas işlemleri için bu standart değerleme modellerinde kullanılan girdiler, geçerli referans faiz oranlarını ve iskonto faiz oranlarını içerir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
Zorlu Enerji'ye ait doğal gaz santrallerinin ve Zorlu Doğal'da belirtilen Kızıldere 1 jeotermal enerji santralinin gerçeğe uygun değerinin tespitinde "Emsal Karşılaştırma Yöntemi" ve "Maliyet YaklaşımıYöntemi" kullanılmış olup (Seviye 2), bu tesisler haricinde kalan tesislerin gerçeğe uygun değerlerinin tespitinde ise "Gelirlerin Yaklaşımı Yöntemi (indirgenmiş nakit akışları yöntemi "İNA")" kullanılmıştır (Seviye 3). Değerleme yöntemlerinde yer alan önemli gözlemlenemeyen girdiler ve duyarlılık analizleri dipnot 2.7'de sunulmuştur.
| Maddi duran varlıklar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 |
|---|---|---|
| Seviye 1 | - | - |
| Seviye 2 | 1.489.687 | 1.452.620 |
| Seviye 3 | 36.728.693 | 52.928.272 |
| 38.218.380 | 54.380.892 |
31 Aralık 2023 ve 2022 tarihlerinde sona eren yıllar itibarıyla Grup'un KGK'nın 30 Mart 2021 tarihinde mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan Kurul Kararına istinaden hazırladığı ve hazırlanma esasları 19 Ağustos 2021 tarihli KGK yazısını temel alan bağımsız denetim kuruluşlarınca verilen hizmetlerin ücretlerine ilişkin açıklaması aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim hizmeti ücreti | 13.085 | 6.765 |
| Özel amaçlı bağımsız denetim ücretleri | 4.636 | - |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücretleri | 155 | 194 |
| 17.876 | 6.959 |
3 Ocak 2024 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Şirket'in sermayesini temsil eden paylarının tamamına sahip olduğu, Dubai Uluslararası Finans Merkezi'nde (Dubai International Financial Center) kurulu Zorlu Enerji Asia Holding Limited şirketinin tasfiye süreci tamamlanmıştır.
5 Ocak 2024 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Şirket'in %100 dolaylı bağlı ortaklığı Zorlu Jeotermal'in Aydın ilinde yer alan Kuyucak ve Nazilli jeotermal sahalarına ilişkin kaynak arama ruhsatlarının jeotermal kaynak işletme ruhsatına çevrilmesine ilişkin Aydın Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı'na yapılan başvuru kabul edilerek, 30 yıl süre ile geçerli olmak üzere jeotermal kaynak işletme ruhsatları alınmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası ("TL") olarak ve 31 Aralık 2023 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiştir.)
13 Şubat 2024 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Şirket'in de dahil olduğu Zorlu Grubu yatırım politika ve stratejileri çerçevesinde; Şirket'in sermayesine %100 iştirak ettiği bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Dağıtım'ın sermayesini temsil eden her biri 1 TL nominal değerde 895.150.000 adet paylarının tamamının, tüm hak ve borçlarıyla birlikte, yasal izinlerin alınması ve kapanış tarihinde, Anlaşmada düzenlenen esaslara göre hisse satış bedelinin uyarlanarak ödenmesi kaydıyla, 201308-0 sicil numarası ile İstanbul ticaret siciline kayıtlı Palmet Enerji AŞ'ye satışına karar verilmiş olup, taraflar arasında "Hisse Alım Anlaşması" 13 Şubat 2024 tarihinde imzalanmıştır.
Hisse Alım Sözleşmesi'nde yer alan uyarlama kriterleri çerçevesinde, kapanış tarihindeki finansal ve ticari yükümlülüklere göre düzeltme yapılmak suretiyle, satış bedelinden toplam 2.806.342.588 Türk Lirası tutarındaki finansal ve ticari yükümlülüklerin düşülmesi ve kalan 3.568.987.412 Türk Lirası'nın nakden ve peşinen alıcı tarafından ödenmesi suretiyle, Şirket'in %100 bağlı ortaklığı Zorlu Enerji Dağıtım'da sahip olduğu payların tamamının toplam 200.000.000 ABD Doları karşılığı (USD/TRY kuru: 31,8767) 6.375.330 bin TL bedel karşılığında, Palmet Enerji AŞ'nin %100 bağlı ortaklığı Gaztrak Enerji AŞ'ye satışı ve pay devri işlemleri 12 Mart 2024 tarihinde tamamlanmıştır.
15 Şubat 2024 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Şirket'in %100 dolaylı bağlı ortaklığı Zorlu Doğal tarafından Denizli ve Aydın illerinde kurulması planlanan Kızıldere 4 JES Projesi için yapılan etütler sonucunda proje sahasında yeterli kaynak bulunmadığı tespit edilmiş ve bu nedenle yapılan önlisans iptal başvurusu EPDK tarafından kabul edilerek önlisans sonlandırılmıştır.
21 Şubat 2024 tarihli özel durum açıklamasına istinaden; Şirket'in sermayesinin %100'üne sahip olduğu bağlı ortaklığı Zorlu Yenilenebilir'in bir kısım paylarının sermaye artırımı ve mevcut ortak pay satışı suretiyle 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu ve Sermaye Piyasası Kurulu Tebliğ ve kararları çerçevesinde halka arzı amacıyla İzahname onayı için Sermaye Piyasası Kurulu'na başvurulmasına karar verilmiş olup, Zorlu Yenilenebilir Enerji A.Ş.'nin bir kısım paylarının halka arzına ilişkin olarak İzahname onayı için Sermaye Piyasası Kurulu'na 22 Şubat 2024 tarihinde başvuru yapılmış olup, Taslak İzahname ve Fon Kullanım Raporu, Şirketimize ait www.zorluenerji.com.tr ve Zorlu Yenilenebilir'e ait www.zorluyenilenebilir.com.tr ile Ak Yatırım Menkul Değerler AŞ'nin www.akyatirim.com.tr ve Garanti Yatırım Menkul Kıymetler AŞ'nin www.garantibbvayatirim.com.tr adresli internet sitelerinde, 22 Şubat 2024 tarihi itibarıyla yayınlanmıştır.
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.