Audit Report / Information • Mar 11, 2025
Audit Report / Information
Open in ViewerOpens in native device viewer
1 OCAK - 31 ARALIK 2024 HESAP DÖNEMİNE AİT KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU
Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. Genel Kurulu'na
Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş.'nin ("Şirket") ve bağlı ortaklıklarının (hep birlikte "Grup" olarak anılacaktır) 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal durum tablosu ile aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait; konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu, konsolide özkaynaklar değişim tablosu ve konsolide nakit akış tablosu ile önemli muhasebe politikalarının özeti de dâhil olmak üzere konsolide finansal tablo dipnotlarından oluşan konsolide finansal tablolarını denetlemiş bulunuyoruz.
Görüşümüze göre, ilişikteki konsolide finansal tablolar Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal durumunu ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal performansını ve konsolide nakit akışlarını Türkiye Finansal Raporlama Standartları'na ("TFRS'lere") uygun olarak tüm önemli yönleriyle gerçeğe uygun bir biçimde sunmaktadır.
Yaptığımız bağımsız denetim, Sermaye Piyasası Kurulu düzenlemeleri çerçevesinde kabul edilen ve Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan Türkiye Denetim Standartları'nın bir parçası olan Bağımsız Denetim Standartları'na ("BDS'lere") uygun olarak yürütülmüştür. Bu standartlar kapsamındaki sorumluluklarımız, raporumuzun "Bağımsız Denetçinin Konsolide Finansal Tabloların Bağımsız Denetimine İlişkin Sorumlulukları" bölümünde ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. KGK tarafından yayımlanan Bağımsız Denetçiler için Etik Kurallar (Bağımsızlık Standartları Dahil) ("Etik Kurallar") ile Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatında ve ilgili diğer mevzuatta konsolide finansal tabloların bağımsız denetimiyle ilgili olarak yer alan etik ilkelere uygun olarak Grup'tan bağımsız olduğumuzu beyan ederiz. Etik Kurallar ve mevzuat kapsamındaki etiğe ilişkin diğer sorumluluklar da tarafımızca yerine getirilmiştir. Bağımsız denetim sırasında elde ettiğimiz bağımsız denetim kanıtlarının, görüşümüzün oluşturulması için yeterli ve uygun bir dayanak oluşturduğuna inanıyoruz.
Kilit denetim konuları, mesleki muhakememize göre cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konulardır. Kilit denetim konuları, bir bütün olarak konsolide finansal tabloların bağımsız denetimi çerçevesinde ve konsolide finansal tablolara ilişkin görüşümüzün oluşturulmasında ele alınmış olup, bu konular hakkında ayrı bir görüş bildirmiyoruz.
| Kilit denetim konuları |
Denetimde konunun nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Geliştirme maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi (Bakınız Dipnotlar 2.5, 3 ve 13) |
|
| Grup, konsolide finansal tablolarında TMS 38, "Maddi Olmayan Duran Varlıklar" standardının ilgili hükümlerine göre, geliştirme maliyetlerini muhasebeleştirmektedir. Grup'un 31 Aralık 2024 tarihli konsolide finansal durum tablosunda şerefiye dışındaki maddi olmayan duran varlıklar olarak sınıflandırılan geliştirme maliyetlerinin net defter değeri 2.328.718 bin TL tutarında olup konsolide finansal tablolarda önemli bir büyüklüğe sahiptir. Grup, üretim verimliliğinin ve kapasitesinin artırımı veya maliyetlerinin azaltılması kapsamında yapmış olduğu, fizibilite çalışmalarını tamamladığı ve gelecekteki nakit akışı sağlayacağını öngördüğü geliştirme projeleri için, ürün geliştirme süreçleri ile ilgili ağırlıklı olarak çalışan personel ve kullanılan hammadde maliyetlerini içeren geliştirme maliyetlerini, şerefiye dışındaki maddi olmayan duran varlıklar olarak muhasebeleştirmektedir. Aktifleştirme, yönetimin ve proje yöneticilerinin yaptığı geleceğe yönelik gelir beklentileri ve geri kazanılabilirliğe ilişkin varsayımlar çerçevesinde belirlenen oranlara ve personelin geliştirme faaliyetlerine ilişkin çalıştığı zaman hesaplanarak yapılmaktadır. |
Geliştirme maliyetlerinin denetimine ilişkin olarak aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: • Grup yönetimi ile görüşülerek TMS38, "Maddi Olmayan Duran Varlıklar" standardında yer alan kriterlerin nasıl değerlendirildiği anlaşılmıştır. Geliştirme maliyetlerine ilişkin proje yöneticileri ile görüşülerek, söz konusu projelerin detayları ve gelecekte sağlayacakları ekonomik faydalara ilişkin yapılan fizibilite çalışmalarının detayları ile yönetim değerlendirmelerinin uygunluğu değerlendirilmiştir. • Geliştirme maliyetlerine ilişkin proje bazlı masraf detayları Grup'un Araştırma ve Geliştirme departmanından temin edilerek, kullanılan verilerin tutarlılığı, Grup'un kayıtları ile örneklem yöntemiyle karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. Söz konusu masraf detaylarının içerikleri değerlendirilmiş olup Dipnot 2.5'te yer alan geliştirme maliyetlerinin şerefiye dışındaki maddi olmayan duran varlıklar olarak muhasebeleştirilmesine ilişkin kriterleri sağladığı değerlendirilmiştir. |
| Geliştirme safhasındaki projeler için en önemli yönetim değerlendirmelerinden birisi, ilgili projenin ilintili olduğu ürünlerin pazar performansının tahmini üzerinedir. Grup yönetimi, her raporlama tarihinde geliştirme maliyetlerinde değer düşüklüğü göstergelerinin olup olmadığını değerlendirir. |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla geliştirme maliyetlerinin toplam değerinin Grup aktiflerinde önemli bir paya sahip olması ve yönetimin geliştirme maliyetlerinin hesaplanmasında kullanılan önemli varsayım ve muhakemeler içermesi sebebiyle geliştirme maliyetlerinin muhasebeleştirilmesi tarafımızca kilit denetim konusu olarak değerlendirilmiştir. • Geliştirme maliyetleri ile ilişkilendirilen personel maliyetleri, personellerin bordrolarının doğrulanması ile test edilmiştir. Geliştirme maliyetleri ile ilişkilendirilen diğer maliyetler örneklem yöntemiyle test edilmiştir. • Geliştirme projelerinin sonuçları değerlendirilerek, Grup Satış departmanında bulunan yöneticiler ile görüşmeler yapılmış olup, geliştirme projeleri sonucunda satışı aktif olarak başlayan ürünlerin satış performansları incelenmiş ve ilgili geliştirme maliyetlerinin geri kazanılabilirliği değerlendirilmiştir. • Grup yönetimi ile yapılan görüşmeler çerçevesinde değer düşüklüğü muhakemelerine baz teşkil eden temel varsayım ve diğer yargıların makul olduğu değerlendirilmiştir. • Geliştirme maliyetlerinin muhasebeleştirilmesine ilişkin konsolide finansal tablo dipnotlarında yer alan açıklamaların TFRS'lere göre uygunluğu ve yeterliliği değerlendirilmiştir.
| Kilit denetim konuları |
Denetimde konunun nasıl ele alındığı |
|---|---|
| Arazi ve arsalar, binalar ve yeraltı ve |
|
| yerüstü düzenlerinin gerçeğe uygun değer |
|
| ölçümleri (Bakınız Dipnotlar 2.5, 3, 12) |
|
| Grup, konsolide finansal tablolarında TMS 16 |
Denetim çalışmalarımızda arazi ve arsalar ile |
| "Maddi Duran Varlıklar" standardının ilgili |
binalar ve yeraltı ve yerüstü düzenleri için gerçeğe |
| hükümlerine göre, arazi ve arsalar, binalar ve | uygun değer tespit çalışmaları ile ilgili olarak |
| yeraltı ve yerüstü düzenlerini gerçeğe uygun |
aşağıdaki prosedürler uygulanmıştır: |
| değerleri üzerinden taşımaktadır. |
|
| • Grup yönetimi tarafından atanan bağımsız |
|
| 30 Eylül 2024 tarihi itibarıyla bir bağımsız |
profesyonel değerleme kuruluşunun |
| profesyonel değerleme kuruluşunun yaptığı |
yetkinliği, yeterliliği ve bağımsızlığı |
| değerlemeler sonucunda söz konusu arazi ve |
değerlendirilmiştir. |
| arsaların değerleri ertelenmiş vergi etkisi hariç |
|
| 130.644 bin TL tutarında artmış ve bu varlıkların |
• Arsa ve araziler ile binalar ve yeraltı ve |
| izleyen üç ay içerisindeki birikmiş |
yerüstü düzenlerinin tamamının |
| amortismanlarının indirilmesi sonrasında oluşan |
değerlemeye tabi tutulup tutulmadığı, |
| ve 31 Aralık 2024 tarihindeki alım gücüyle ifade |
muhasebe kayıtlarıyla değerleme raporları |
| edilmiş (endekslenmiş) toplam taşınan değerleri |
karşılaştırılarak kontrol edilmiştir. |
| 3.399.734 bin TL olmuştur. Arazi ve arsalar, |
|
| binalar ve yeraltı ve yerüstü düzenlerinin yeniden |
• Arsa ve arazilerin tapu kayıtları ve sahiplik |
| değerlemesine ilişkin söz konusu değer artışı |
oranları örneklem yöntemiyle test |
| konsolide finansal durum tablosunda diğer |
edilmiştir. |
| kapsamlı gelir olarak özkaynaklar altında yer alan |
|
| maddi duran varlıklar birikmiş yeniden değerleme |
• Grup yönetimi tarafından atanan bağımsız |
| artışları hesabında, ertelenmiş vergi etkisi |
profesyonel değerleme kuruluşunun |
| düşülerek muhasebeleştirilmiştir. |
kullandığı m2, gayrimenkulün konumu, |
| imar durumu gibi verilerin eksiksiz olup | |
| Arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yerüstü |
olmadığı ve tutarlılığı Grup'un kayıtları ile |
| düzenlerinin gerçeğe uygun değerleri, kullanılan |
örneklemeye dayalı olarak karşılaştırılarak |
| değerleme yöntemine ve değerleme modelindeki |
kontrol edilmiştir. |
| girdi ve varsayımlara bağlıdır. Gerçeğe uygun |
|
| değerler; piyasa koşulları, her bir varlığın kendine |
• Grup yönetiminin kullandığı varsayım ve |
| has özellikleri, fiziki durumu ve coğrafi konumu |
yöntemlerin değerlendirilmesi için uzman |
| gibi faktörlerden doğrudan etkilenebilmektedir. |
dahil edilmiştir. |
| 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yer üstü düzenlerinin toplam değerinin Grup'un varlıklarında önemli bir paya sahip olması, gerçeğe uygun değerlerinin belirlenmesinde emsal karşılaştırma (pazar) ve maliyet yaklaşımları gibi yöntemlerin kullanılması ve bu yöntemlerin gerçeğe uygun değer tespiti sırasında değişimlere yol açabilecek emsal fiyatlar ile m2 başına inşaat maliyetleri ve yıpranma payları gibi önemli tahmin ve varsayımlar içermesi sebebiyle arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yer üstü düzenlerinin yeniden değerleme modeli ile muhasebeleştirilmesi tarafımızdan kilit denetim konusu olarak ele alınmıştır. |
• Denetçi uzmanı desteğiyle yapılan örneklemler üzerinden aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: - Raporlarda yer alan arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yerüstü düzenlerine ilişkin lokasyon, malik ve metrekare bilgilerinin tapu kayıtları ile karşılaştırılması, - Taşınmazların niteliğinin değerlendirilmesi, - Değerlemede kullanılan emsal karşılaştırma yönteminin ilgili arazi ve arsalar için uygunluğunun değerlendirilmesi, - Emsal karşılaştırma yönteminde değerleri hesaplamaya konu edilen arazi ve arsaların Grup'un arazi ve arsalarıyla benzer niteliklerde olup olmadığının değerlendirilmesi, - Binalar ve yeraltı ve yerüstü düzenlerinin yeniden değerlemesinde kullanılan maliyet yaklaşımı yönteminde hesaplamaya konu edilen varlıkların metrekare bilgileri, birim metrekare maliyetleri ve yıpranma payları gibi tahmin ve varsayımların makul olup olmadığının |
|---|---|
| değerlendirilmesi, - Temel çerçevelere uygun olarak raporların hazırlanıp hazırlanmadığının kontrol edilmesi. |
|
| • Arazi ve arsalar, binalar ile yeraltı yerüstü düzenlerinin gerçeğe uygun değer tespitine ilişkin konsolide finansal tablo dipnotlarında yer alan açıklamaların ilgili TFRS'lere göre uygunluğu ve yeterliliği değerlendirilmiştir. |
| Kilit denetim konuları |
Denetimde konunun nasıl ele alındığı |
|---|---|
| TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" Standardının Uygulanması (Bakınız Dipnot 2.1 ve 27) |
|
| Dipnot 2.1'de açıklandığı üzere Grup'un 31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıla ait konsolide finansal tablolarında TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" standardı ("TMS 29") geçerlidir. TMS 29, konsolide finansal tabloların raporlama dönemi sonundaki cari satın alım gücüne göre yeniden düzenlenmesini gerektirmektedir. Bu nedenle, 2024 yılı içerisindeki işlemler ve dönem sonlarındaki parasal olmayan bakiyeler 31 Aralık 2024 bilanço tarihindeki güncel fiyat endeksini yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmiştir. TMS 29'un uygulanması, Grup'un özellikle finansal raporlamayla ilgili kontrol faaliyetlerinde değişikliğe yol açmıştır. Konsolide finansal tabloların güncel satın alım gücü kullanılarak hazırlanması, doğru sonuçların elde edilmesini sağlamak için bir dizi karmaşık prosedür ve işlem gerektirir. Bu sebepler ile birlikte, TMS 29'un uygulanmasında kullanılan verilerin doğru ve tam olmaması riski ve harcanan ek denetim çabası göz önünde bulundurulduğunda, TMS 29'un uygulanması tarafımızca kilit denetim konusu olarak belirlenmiştir. |
TMS 29 "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama" uygulamasına ilişkin aşağıdaki denetim prosedürleri uygulanmıştır: • Yönetim tarafından tasarlanan ve uygulanan TMS 29 uygulamasına ilişkin süreçleri ve muhasebe politikaları anlaşılmış ve değerlendirilmiştir. • TMS 29'un uygulanması sırasında yönetim tarafından tasarlanan ve uygulanan kontroller anlaşılmış ve değerlendirilmiştir. • Yönetim tarafından yapılan parasal ve parasal olmayan kalemler ayrımının TFRS'lere göre uygunluğu kontrol edilmiştir. • Parasal olmayan kalemlerin ayrıntılı detayları temin edilmiş tarihi maliyetleri ve satın alım tarihleri destekleyici belgelerle örneklem yöntemiyle test edilmiştir. • Yönetimin kullandığı hesaplama yöntemleri değerlendirilmiş ve her dönemde tutarlı bir şekilde kullanıldığı kontrol edilmiştir. • Hesaplamalarda kullanılan genel fiyat endeksi oranları, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayınlanan Türkiye'deki Tüketici Fiyat Endeksi'nden elde edilen katsayılar ile kontrol edilmiştir. • Enflasyon etkileri ile yeniden düzenlenen parasal olmayan kalemlerin, konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunun ve konsolide nakit akış tablosunun matematiksel doğruluğu test edilmiştir. • TMS 29'un uygulanmasının konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlarda yer alan açıklamalarının TFRS'lere göre uygunluğu ve yeterliliği değerlendirilmiştir. |
Grup yönetimi; konsolide finansal tabloların TFRS'lere uygun olarak hazırlanmasından, gerçeğe uygun bir biçimde sunumundan ve hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içermeyecek şekilde hazırlanması için gerekli gördüğü iç kontrolden sorumludur.
Konsolide finansal tabloları hazırlarken yönetim; Grup'un sürekliliğini devam ettirme kabiliyetinin değerlendirilmesinden, gerektiğinde süreklilikle ilgili hususları açıklamaktan ve Grup'u tasfiye etme ya da ticari faaliyeti sona erdirme niyeti ya da mecburiyeti bulunmadığı sürece işletmenin sürekliliği esasını kullanmaktan sorumludur.
Üst yönetimden sorumlu olanlar, Grup'un finansal raporlama sürecinin gözetiminden sorumludur.
Bir bağımsız denetimde, biz bağımsız denetçilerin sorumlulukları şunlardır:
Amacımız, bir bütün olarak finansal tabloların hata veya hile kaynaklı önemli yanlışlık içerip içermediğine ilişkin makul güvence elde etmek ve görüşümüzü içeren bir bağımsız denetçi raporu düzenlemektir. BDS'lere uygun olarak yürütülen bir bağımsız denetim sonucunda verilen makul güvence; yüksek bir güvence seviyesidir ancak, var olan önemli bir yanlışlığın her zaman tespit edileceğini garanti etmez. Yanlışlıklar hata veya hile kaynaklı olabilir. Yanlışlıkların, tek başına veya toplu olarak, finansal tablo kullanıcılarının bu konsolide tablolara istinaden alacakları ekonomik kararları etkilemesi makul ölçüde bekleniyorsa bu yanlışlıklar önemli olarak kabul edilir.
BDS'lere uygun olarak yürütülen bağımsız denetimin gereği olarak, bağımsız denetim boyunca mesleki muhakememizi kullanmakta ve meslekî şüpheciliğimizi sürdürmekteyiz. Tarafımızca ayrıca:
Diğer hususların yanı sıra, denetim sırasında tespit ettiğimiz önemli iç kontrol eksiklikleri dâhil olmak üzere, bağımsız denetimin planlanan kapsamı ve zamanlaması ile önemli denetim bulgularını üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmekteyiz.
Bağımsızlığa ilişkin etik hükümlere uygunluk sağladığımızı üst yönetimden sorumlu olanlara bildirmiş bulunmaktayız. Ayrıca bağımsızlık üzerinde etkisi olduğu düşünülebilecek tüm ilişkiler ve diğer hususlar ile varsa, tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla atılan adımlar ile alınan önlemleri üst yönetimden sorumlu olanlara iletmiş bulunmaktayız.
Üst yönetimden sorumlu olanlara bildirilen konular arasından, cari döneme ait konsolide finansal tabloların bağımsız denetiminde en çok önem arz eden konuları yani kilit denetim konularını belirlemekteyiz. Mevzuatın konunun kamuya açıklanmasına izin vermediği durumlarda veya konuyu kamuya açıklamanın doğuracağı olumsuz sonuçların, kamuya açıklamanın doğuracağı kamu yararını aşacağının makul şekilde beklendiği oldukça istisnai durumlarda, ilgili hususun bağımsız denetçi raporumuzda bildirilmemesine karar verebiliriz.
PwC Bağımsız Denetim ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik A.Ş.
Özgür Beşikçioğlu, SMMM Sorumlu Denetçi
İstanbul, 11 Mart 2025
| İÇİNDEKİLER | SAYFA |
|---|---|
| KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU |
1-2 |
| KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR VE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU |
3 |
| KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU |
4 |
| KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU |
5 |
| KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR |
6-100 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot | 31 Aralık 2024 |
Yeniden düzenlenmiş 31 Aralık 2023 (*) |
Yeniden düzenlenmiş 31 Aralık 2022 (*) |
|
|---|---|---|---|---|
| VARLIKLAR | ||||
| Dönen varlıklar | ||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 4 | 1.178.181 | 1.482.888 | 106.414 |
| Finansal yatırımlar | 31 | - | 170.978 | 256.545 |
| Türev araçlar | 30 | 60.664 | 194.884 | 259.436 |
| Ticari alacaklar | 4.571.375 | 3.072.586 | 3.804.242 | |
| - İlişkili taraflardan ticari alacaklar | 6 | 189.658 | 719 | 1.670 |
| - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 7 | 4.381.717 | 3.071.867 | 3.802.572 |
| Diğer alacaklar | 126.236 | 601.109 | 509.780 | |
| - İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 8 | 126.236 | 601.109 | 509.780 |
| Stoklar | 9 | 1.441.029 | 1.812.675 | 2.137.379 |
| Peşin ödenmiş giderler | 10 | 200.788 | 462.393 | 324.031 |
| Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar | 28 | 6.127 | 6.070 | 6.436 |
| Diğer dönen varlıklar | 18 | 58.685 | 159.998 | 314.662 |
| Toplam dönen varlıklar | 7.643.085 | 7.963.581 | 7.718.925 | |
| Duran varlıklar | ||||
| Ticari alacaklar | 71.360 | 319.165 | 469.521 | |
| - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklar | 7 | 71.360 | 319.165 | 469.521 |
| Diğer alacaklar | 290.644 | 479.043 | 670.974 | |
| - İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar | 8 | 290.644 | 479.043 | 670.974 |
| Finansal yatırımlar | - | 352.779 | 397.509 | |
| Türev araçlar | 30 | 117.562 | 160.689 | 84.929 |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar | 11 | 51.848 | - | - |
| Maddi duran varlıklar | 12 | 4.099.320 | 3.902.813 | 4.231.977 |
| Kullanım hakkı varlıkları | 14 | 51.926 | 57.271 | 82.036 |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 2.640.215 | 2.264.839 | 2.344.493 | |
| - Diğer maddi olmayan duran varlıklar | 13 | 2.640.215 | 2.264.839 | 2.344.493 |
| Peşin ödenmiş giderler | 10 | 41.244 | 3.146 | 20.959 |
| Ertelenmiş vergi varlığı | 28 | 115.453 | 327.930 | - |
| Diğer duran varlıklar | 18 | - | 156 | 126.912 |
| Toplam duran varlıklar | 7.479.572 | 7.867.831 | 8.429.310 | |
| Toplam varlıklar | 15.122.657 | 15.831.412 | 16.148.235 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tablolar Denetimden Sorumlu Komite tarafından incelenmiş ve Yönetim Kurulu tarafından 11 Mart 2024 tarihinde onaylanmıştır. Genel Kurul'un konsolide finansal tabloları değiştirme yetkisi bulunmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot | 31 Aralık 2024 |
Yeniden düzenlenmiş 31 Aralık 2023 (*) |
Yeniden düzenlenmiş 31 Aralık 2022 (*) |
|
|---|---|---|---|---|
| KAYNAKLAR | ||||
| Kısa vadeli yükümlülükler | ||||
| Kısa vadeli borçlanmalar | 19 | 3.753.506 | 3.338.505 | 4.720.721 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları | 19 | 683.934 | 1.023.680 | 1.117.681 |
| Kiralama işlemlerinden kısa vadeli borçlar | 19 | 104.356 | 35.068 | 23.127 |
| Ticari borçlar | 2.237.410 | 2.563.254 | 2.284.631 | |
| - İlişkili taraflara ticari borçlar | 6 | 172.962 | 158.050 | 114.628 |
| - İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar | 7 | 2.064.448 | 2.405.204 | 2.170.003 |
| Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar | 17 | 148.749 | 112.845 | 85.900 |
| Diğer borçlar | 65.002 | 266.764 | - | |
| - İlişkili taraflara diğer borçlar | 6 | 65.002 | 266.764 | - |
| Ertelenmiş gelirler (sözleşme yükümlülükleri | ||||
| dışında kalanlar) | 10 | 509.812 | 565.802 | 91.392 |
| Dönem karı vergi yükümlülüğü | 28 | 6.581 | - | 5.232 |
| Kısa vadeli karşılıklar | 200.052 | 583.803 | 195.186 | |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa | ||||
| vadeli karşılıklar | 17 | 51.652 | 99.289 | 31.710 |
| - Diğer kısa vadeli karşılıklar | 16 | 148.400 | 484.514 | 163.476 |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler | 18 | 47.179 | 41.615 | 70.591 |
| Toplam kısa vadeli yükümlülükler | 7.756.581 | 8.531.336 | 8.594.461 | |
| Uzun vadeli yükümlülükler | ||||
| Uzun vadeli borçlanmalar | 19 | 1.429.767 | 1.073.214 | 1.530.863 |
| Kiralama işlemlerinden uzun vadeli borçlar | 19 | 12.030 | 25.099 | 38.659 |
| Diğer borçlar | - | 375.385 | - | |
| - İlişkili taraflara diğer borçlar | 6 | - | 375.385 | - |
| Ertelenmiş gelirler | 10 | 63.762 | 88.026 | 48.025 |
| Uzun vadeli karşılıklar | 370.244 | 507.326 | 513.073 | |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun | ||||
| vadeli karşılıklar | 17 | 205.800 | 223.897 | 313.225 |
| - Diğer uzun vadeli karşılıklar | 16 | 164.444 | 283.429 | 199.848 |
| Ertelenmiş vergi yükümlülüğü | 28 | - | - | 641.319 |
| Toplam uzun vadeli yükümlülükler | 1.875.803 | 2.069.050 | 2.771.939 | |
| Toplam yükümlülükler | 9.632.384 | 10.600.386 | 11.366.400 | |
| Ana ortaklığa ait özkaynaklar | 5.490.273 | 5.183.147 | 4.709.794 | |
| Ödenmiş sermaye | 20 | 900.000 | 900.000 | 900.000 |
| Sermaye düzeltme farkları | 20 | 9.817.532 | 9.817.532 | 9.817.532 |
| Paylara ilişkin primler (iskontolar) | 143.546 | 143.546 | 143.546 | |
| Birikmiş diğer kapsamlı gelir | 944.682 | 538.490 | 621.301 | |
| - Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar | 937.760 | 726.376 | 799.710 | |
| - Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar | 6.922 | (187.886) | (178.409) | |
| Kardan ayrılmış kısıtlanmış yedekler | 20 | 25.337 | 25.337 | 25.337 |
| Geçmiş yıllar karları veya zararları | (6.396.308) | (6.797.922) | (6.797.922) | |
| Net dönem karı veya zararı | 55.484 | 556.164 | - | |
| Kontrol gücü olmayan paylar | - | 47.879 | 72.041 | |
| Toplam özkaynaklar | 5.490.273 | 5.231.026 | 4.781.835 | |
| Toplam kaynaklar | 15.122.657 | 15.831.412 | 16.148.235 |
(*) Bakınız Dipnot 2.6.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot | 1 Ocak – 31 Aralık 2024 |
Yeniden düzenlenmiş (*) 1 Ocak – 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|
| KAR VEYA ZARAR KISMI | |||
| Hasılat Satışların maliyeti (-) |
21 21 |
10.867.324 (8.686.735) |
10.717.162 (8.873.309) |
| Brüt kar/(zarar) | 2.180.589 | 1.843.853 | |
| Genel yönetim giderleri (-) | 22 | (580.831) | (523.204) |
| Pazarlama giderleri (-) | 22 | (940.964) | (1.139.501) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) | 22 | (19.153) | (20.330) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler | 23 | 935.020 | 2.409.790 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) | 23 | (558.650) | (955.417) |
| Esas faaliyet karı/(zararı) | 1.016.011 | 1.615.191 | |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler | 24 | 235.770 | 49.038 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) | 24 | (244.343) | (117.452) |
| Özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımların | |||
| karlarından/(zararlarından) paylar | 11 | (2.336) | - |
| Finansman geliri/(gideri) öncesi faaliyet karı/(zararı) |
1.005.102 | 1.546.777 | |
| Finansman giderleri (-) | 26 | (1.996.781) | (3.032.757) |
| Parasal kazanç/(kayıp) | 2.1, 27 | 1.286.869 | 1.099.394 |
| Vergi öncesi dönem karı/(zararı) | 295.190 | (386.586) | |
| Vergi geliri/(gideri) | (216.821) | 918.588 | |
| Dönem vergi gideri | 28 | (14.323) | - |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 28 | (202.498) | 918.588 |
| Dönem net karı/(zararı) | 78.369 | 532.002 | |
| Dönem karı/(zararı) dağılımı: | |||
| Kontrol gücü olmayan paylar | 22.885 | (24.162) | |
| Ana ortaklık payları | 55.484 | 556.164 | |
| Nominal değeri 1 Kr olan 100 adet hisse için | |||
| pay başına kazanç/(kayıp) | 29 | 0,062 | 0,618 |
(*) Bakınız Dipnot 2.6.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot | 1 Ocak – 31 Aralık 2024 |
Yeniden düzenlenmiş (*) 1 Ocak – 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|
| DİĞER KAPSAMLI GELİRLER/ (GİDERLER) KISMI Dönem net karı/(zararı) |
78.369 | 532.002 | |
| Diğer kapsamlı gelirler/(giderler): | |||
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacaklar, vergi öncesi |
66.813 | (97.777) | |
| Maddi duran varlıklar yeniden değerleme artışları/ (azalışları), vergi öncesi Tanımlanmış fayda planları yeniden ölçüm |
12 | 130.644 | (98.254) |
| kazançları/(kayıpları), vergi öncesi | 17 | (63.831) | 477 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacaklar, vergi öncesi | 194.808 | (35.695) | |
| Yabancı para çevrim farkları, vergi öncesi | (89.031) | 69.174 | |
| Nakit akış riskinden korunma kazançları/(kayıpları), vergi öncesi |
283.839 | (104.869) | |
| Toplam diğer kapsamlı gelir/(gider), vergi öncesi | 261.621 | (133.472) | |
| Diğer kapsamlı gelir/(gider) unsurlarına ilişkin toplam vergiler |
(9.979) | 50.661 | |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak diğer kapsamlı gelire/(gidere) ilişkin toplam vergiler |
(9.979) | 24.444 | |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 28 | (9.979) | 24.444 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak diğer kapsamlı gelire ilişkin toplam vergiler |
- | 26.217 | |
| Ertelenmiş vergi geliri/(gideri) | 28 | - | 26.217 |
| Toplam diğer kapsamlı gelir/(gider) | 251.642 | (82.811) | |
| Toplam kapsamlı gelir | 330.011 | 449.191 | |
| Toplam kapsamlı gelirin/ (gider) dağılımı: | |||
| Kontrol gücü olmayan paylar Ana ortaklık payları |
22.885 307.126 |
(24.162) 473.353 |
(*) Bakınız Dipnot 2.6.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Kar veya Zararda Yeniden Gelirler ve Giderler |
Sınıflandırılmayacak Birikmiş Diğer Kapsamlı | Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler ve Giderler |
Birikmiş Karlar | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ödenmiş Sermaye |
Sermaye Düzeltme Farkları |
Birleşmeye İlişkin İlave Özsermaye Katkısı |
Paylara İlişkin Primler/ İskontolar |
Yeniden Değerleme ve Ölçüm Kazanç / Kayıpları |
Tanımlanmış Fayda Planlarının Birikmiş Yeniden Ölçüm Kazançları/ Kayıpları |
Özkaynak Yöntemiyle Değerlenen Yatırımların Diğer Kapsamlı Gelirden Kar/Zararda Sınıflandırılacak |
Yabancı Para Çevrim Farkları |
Finansal Yatırımların Gerçeğe Uygun Değer Ölçümünden Kaynaklanan Kazançlar |
Riskten Korunma Kazanç / Kayıpları |
Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler |
Geçmiş Yıllar Zararları |
Net Dönem Karı / (Zararı) |
Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar |
Kontrol Gücü Olmayan Paylar |
Özkaynaklar | |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler – önceden raporlanan |
900.000 | 10.399.738 | 48.683 | 154.539 | 1.045.991 | (91.731) | - | 26.778 | (154.550) | (205.187) | 25.337 | (5.413.881) | - | 6.735.717 | 72.041 | 6.807.758 |
| Düzeltme (Dipnot 2.6) | - | (582.206) | (48.683) | (10.993) | - | - | (154.550) | - | 154.550 | - | - | (1.384.041) | - | (2.025.923) | - | (2.025.923) |
| 1 Ocak 2023 itibarıyla bakiyeler – düzenlenmiş |
900.000 | 9.817.532 | - | 143.546 | 1.045.991 | (91.731) | (154.550) | 26.778 | - | (205.187) | 25.337 | (6.797.922) | - | 4.709.794 | 72.041 | 4.781.835 |
| Toplam kapsamlı gelir/(gider) - Dönem net karı/(zararı) - Toplam diğer kapsamlı |
- - |
- - |
- - |
- - |
(73.692) - |
358 - |
- - |
69.175 - |
- - |
(78.652) - |
- - |
- - |
556.164 556.164 |
473.353 556.164 |
(24.162) (24.162) |
449.191 532.002 |
| gelir/(gider) | - | - | - | - | (73.692) | 358 | - | 69.175 | - | (78.652) | - | - | - | (82.811) | - | (82.811) |
| 31 Aralık 2023 itibarıyla bakiyeler |
900.000 | 9.817.532 | - | 143.546 | 972.299 | (91.373) | (154.550) | 95.953 | - | (283.839) | 25.337 | (6.797.922) | 556.164 | 5.183.147 | 47.879 | 5.231.026 |
| 1 Ocak 2024 itibarıyla bakiyeler – önceden raporlanan |
900.000 | 10.399.738 | 48.683 | 154.539 | 972.299 | (91.373) | - | 95.953 | (154.550) | (283.839) | 25.337 | (5.413.881) | 919.080 | 7.571.986 | 47.879 | 7.619.865 |
| Düzeltme (Dipnot 2.6) | - | (582.206) | (48.683) | (10.993) | - | - | (154.550) | - | 154.550 | - | - | (1.384.041) | (362.916) | (2.388.839) | - | (2.388.839) |
| 1 Ocak 2024 itibarıyla bakiyeler – düzeltilmiş |
900.000 | 9.817.532 | - | 143.546 | 972.299 | (91.373) | (154.550) | 95.953 | - | (283.839) | 25.337 | (6.797.922) | 556.164 | 5.183.147 | 47.879 | 5.231.026 |
| Transferler Toplam kapsamlı |
- | - | - | - | - | - | 154.550 | - | - | - | - | 401.614 | (556.164) | - | - | - |
| gelir/(gider) | - | - | - | - | 104.707 | (47.873) | - | (89.031) | - | 283.839 | - | - | 55.484 | 307.126 | 22.885 | 330.011 |
| - Dönem net karı/(zararı) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 55.484 | 55.484 | 22.885 | 78.369 |
| - Toplam diğer kapsamlı gelir/(gider) Bağlı Ortaklık Edinimi veya Elden Çıkarılması |
- | - | - | - | 104.707 | (47.873) | - | (89.031) | 283.839 | - | - | - | 251.642 | - | 251.642 | |
| (Dipnot 2.3) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | (70.764) | (70.764) |
| 31 Aralık 2024 itibarıyla bakiyeler |
900.000 | 9.817.532 | - | 143.546 | 1.077.006 | (139.246) | - | 6.922 | - | - | 25.337 | (6.396.308) | 55.484 | 5.490.273 | - | 5.490.273 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak – | Yeniden düzenlenmiş (*) 1 Ocak – |
||
|---|---|---|---|
| Dipnot | 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | |
| İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | |||
| Sürdürülen faaliyetlerden dönem karı/(zararı) | 78.369 | 532.002 | |
| Dönem net karı/(zararı) mutabakatı ile ilgili düzeltmeler | 1.951.125 | 1.876.156 | |
| Amortisman ve itfa gideri ile ilgili düzeltmeler | 12, 13, 14 | 545.719 | 542.273 |
| Değer düşüklüğü/(iptali) ile ilgili düzeltmeler | (125.660) | 49.527 | |
| - Alacaklarda değer düşüklüğü/(iptali) ile ilgili düzeltmeler | 7 | (89.535) | 31.211 |
| - Stok değer düşüklüğü/(iptali) ile ilgili düzeltmeler Karşılıklar ile ilgili düzeltmeler |
9 | (36.125) 299.745 |
18.316 931.406 |
| - Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar/(iptali) ile | |||
| ilgili düzeltmeler | 16, 17 | 107.079 | 419.359 |
| - Dava ve/veya ceza karşılıkları (iptali) ile ilgili düzeltmeler | 16 | 11.006 | 5.017 |
| - Garanti karşılıkları (iptali) ile ilgili düzeltmeler | 16 | 183.860 | 507.030 |
| - Diğer karşılıklar ile ilgili düzeltmeler | (2.200) | ||
| Faiz (gelirleri) ve giderleri ile ilgili düzeltmeler - Faiz gelirleri ile ilgili düzeltmeler |
24 | 1.191.345 (83.535) |
1.336.158 (49.038) |
| - Faiz giderleri ile ilgili düzeltmeler | 26 | 1.274.880 | 1.385.196 |
| Gerçekleşmemiş yabancı para çevrim farkları ile ilgili düzeltmeler | 469.430 | 1.032.128 | |
| Gerçeğe uygun değer kayıpları (kazançları) ile ilgili düzeltmeler | 283.839 | (104.869) | |
| - Türev finansal araçların gerçeğe uygun değer kayıpları/ | |||
| (kazançları) ile ilgili düzeltmeler | 283.839 | (104.869) | |
| Vergi (geliri) gideri ile ilgili düzeltmeler Duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan kayıplar/ |
28 | 216.821 | (918.588) |
| (kazançlar) ile ilgili düzeltmeler | (55.202) | - | |
| - Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan | |||
| kayıplar/(kazançlar) ile ilgili düzeltmeler | 24 | (55.202) | |
| Bağlı ortaklıkların veya müşterek faaliyetlerin elden | |||
| çıkarılmasından kaynaklanan kayıplar (kazançlar) ile ilgili | |||
| düzeltmeler | 24 | (97.033) | - |
| İştirak, iş ortaklığı ve finansal yatırımların elden çıkarılmasından veya paylarındaki değişim sebebi ile oluşan kayıplar/(kazançlar) |
|||
| ile ilgili düzeltmeler | 24 | 244.343 | 117.452 |
| Parasal kayıp/(kazanç) | (1.022.222) | (1.109.331) | |
| İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | (1.124.482) | 945.208 | |
| Ticari alacaklardaki azalış (artış) ile ilgili düzeltmeler | (2.660.860) | (687.509) | |
| - İlişkili taraflardan ticari alacaklardaki azalış/(artış) | 6 | (213.751) | 241 |
| - İlişkili olmayan taraflardan ticari alacaklardaki azalış/(artış) | 7 | (2.447.109) | (687.750) |
| Faaliyetlerle ilgili diğer alacaklardaki azalış/(artış) ile ilgili | |||
| düzeltmeler | 760.640 | (353.015) | |
| - İlişkili olmayan taraflardan faaliyetlerle ilgili diğer | |||
| alacaklardaki azalış/(artış) | 8 | 760.640 | (353.015) |
| Stoklardaki azalışlar/(artışlar) ile ilgili düzeltmeler | 9 | 379.139 | 361.538 |
| Ticari borçlardaki artış/(azalış) ile ilgili düzeltmeler | 522.111 | 961.723 | |
| - İlişkili taraflara ticari borçlardaki artış/(azalış) | 6 | 71.747 | 72.316 |
| - İlişkili olmayan taraflara ticari borçlardaki artış/(azalış) | 7 | 450.364 | 889.407 |
| Faaliyetler ile ilgili diğer borçlardaki artış/(azalış) ile ilgili | |||
| düzeltmeler | (125.512) | 662.471 | |
| - İlişkili taraflara faaliyetlerle ilgili diğer borçlardaki | |||
| artış/(azalış) - İlişkili olmayan taraflara faaliyetlerle ilgili diğer borçlardaki |
6 | (55.567) | 49.620 |
| artış/(azalış) | 8 | (69.945) | 612.851 |
| Faaliyetlerden kaynaklanan net nakit akışı (+/-) | 905.012 | 3.353.366 | |
| Vergi iadeleri/(ödemeleri) | (9.054) | (1.017) | |
| Diğer nakit girişleri/(çıkışları) | (235.376) | (230.566) | |
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin karşılıklar kapsamında | |||
| yapılan ödemeler | 17 | (114.144) | (60.658) |
| İşletme faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit akışı (+/-) | 546.438 | 3.061.125 |
(*) Bakınız Dipnot 2.6.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Dipnot | 1 Ocak – 31 Aralık 2024 |
Yeniden düzenlenmiş (*) 1 Ocak – 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI |
|||
| Bağlı ortaklıkların kontrolünün kaybı sonucunu doğuracak satışlara | |||
| ilişkin nakit girişleri Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri |
74.258 78.889 |
- 90.240 |
|
| - Maddi duran varlıkların satışından kaynaklanan nakit girişleri Maddi ve maddi olmayan duran varlıkların alımından kaynaklanan |
12 | 78.889 | 90.240 |
| nakit çıkışları* - Maddi duran varlık alımından kaynaklanan nakit çıkışları - Maddi olmayan duran varlık alımından kaynaklanan nakit |
12 | (964.167) (234.847) |
(290.135) (54.624) |
| çıkışları | 13 | (729.320) | (235.511) |
| Alınan faiz | 24 | 83.535 | 49.038 |
| Diğer nakit girişleri/(çıkışları) | 118.423 | - | |
| Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit akışı (+/-) | (609.062) | (150.857) | |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri |
8.460.287 | 9.710.152 | |
| - Kredilerden nakit girişleri | 19 | 7.313.807 | 8.551.965 |
| - Diğer finansal borçlanmalardan nakit girişleri | 1.146.480 | 1.158.187 | |
| Borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | (7.097.265) | (9.587.745) | |
| - Kredi geri ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 19 | (6.048.259) | (9.352.023) |
| - Diğer finansal borçlanmalardan nakit çıkışları Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit |
6,19 | (1.049.006) | (235.722) |
| çıkışları | 19 | (54.328) | (41.385) |
| Ödenen faiz | (1.127.177) | (1.307.934) | |
| Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit akışı (+/-) | 181.517 | (1.226.912) | |
| Yabancı para çevrim farklarının etkisinden | |||
| önce nakit ve nakit benzerlerindeki net artış (azalış) (+/-) | 118.893 | 1.683.356 | |
| Yabancı para çevrim farklarının nakit ve nakit benzerleri üzerindeki etkisi (+/-) |
32.208 | 87.243 | |
| Nakit ve nakit benzerlerinin üzerindeki enflasyon etkisi | (455.808) | (394.125) | |
| Nakit ve nakit benzerlerindeki net artış (azalış) (+/-) | (304.707) | 1.376.474 | |
| Dönem başındaki nakit ve nakit benzerleri | 4 | 1.482.888 | 106.414 |
| Dönem sonundaki nakit ve nakit benzerleri | 4 | 1.178.181 | 1.482.888 |
(*) Bakınız Dipnot 2.6.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. ("Şirket" veya "Karsan Otomotiv") 1966 yılında Bursa, Türkiye'de kurulmuştur. Şirket, Türkiye'de her nevi oto montaj ve karoseri tesisleri kurmak, kurulmuş olanları satın almak, bunlara iştirak etmek, karoseri imali için oto ithal etmek, her nevi oto karoseri yapmak ve satmak amacıyla kurulmuştur. Şirket'in faaliyet alanları; çeşitli otomotiv markalarına motorlu araçlar üretmek, ithal ve ihraç etmek ile otomotiv ana ve yan sanayilerine endüstriyel hizmet vermektir.
Şirket'in Genel Müdürlüğü ve üretim tesisleri Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi (HOSAB), Sanayi Caddesi, 16225, Nilüfer-Bursa adresinde bulunmaktadır.
Şirket'in ana ortağı ve esas kontrolü elinde tutan taraf Kıraça Holding A.Ş.'dir. Şirket, Sermaye Piyasası Kurulu'na ("SPK") kayıtlıdır ve hisseleri Borsa İstanbul A.Ş.'de ("BİST") işlem görmektedir. Şirket'in BİST'te işlem gören hisse oranı %39,44'tür (31 Aralık 2023: %39,44).
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Karsan Otomotiv'in bağlı ortaklıkları ("bağlı ortaklıklar") (bundan sonra toplu olarak "Grup" olarak adlandırılacaktır) ve özkaynak yönetmiyle değerlenen yatırımlarının faaliyet konuları aşağıdaki gibidir:
Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla yıl içinde çalışan personelin ortalama sayısı 2.364'tür (31 Aralık 2023: 2.496).
1 Ocak – 31 Aralık 2024 hesap dönemine ait konsolide finansal tablolar Karsan Otomotiv Sanayii ve Ticaret A.Ş. Yönetim Kurulu tarafından 11 Mart 2025 tarihinde onaylanmıştır. Genel Kurul'un ve ilgili düzenleyici kurumların yasal mevzuata göre düzenlenmiş finansal tabloları ve bu konsolide finansal tabloları değiştirme hakkı bulunmaktadır.
Faaliyet konusu 2. Karsan Europe S.R.L. Satış pazarlama
Faaliyet konusu
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un konsolide finansal tabloları, SPK'nın 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Seri II, 14.1 nolu "Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği" ("Tebliğ") hükümlerine uygun olarak, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu ("KGK") tarafından yayımlanan uluslararası standartlarla uyumlu olacak şekilde Türkiye Finansal Raporlama Standartları ("TFRS") ile bunlara ilişkin ek ve yorumlar esas alınarak hazırlanmıştır. TFRS, Uluslararası Finansal Raporlama Standartları'nda ("UFRS") meydana gelen değişikliklere paralellik sağlanması amacıyla tebliğler aracılığıyla güncellenmektedir. Konsolide finansal tablolar KGK tarafından 3 Temmuz 2024 tarihinde yayımlanan "TFRS Taksonomisi Hakkında Duyuru" ile SPK tarafından yayımlanan Finansal Tablo Örnekleri ve Kullanım Rehberi'nde belirlenmiş olan formatlara uygun olarak sunulmuştur.
Şirket, muhasebe kayıtlarının tutulmasında ve kanuni finansal tablolarının hazırlanmasında, Türk Ticaret Kanunu ("TTK"), vergi mevzuatı ve Maliye Bakanlığı tarafından çıkarılan Tekdüzen Hesap Planı şartlarına uymaktadır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıkların finansal tabloları faaliyet gösterdikleri ülkelerde geçerli olan kanun ve yönetmeliklere uygun olarak hazırlanmıştır. Konsolide finansal tablolar, gerçeğe uygun değerleri ile gösterilen maddi duran varlıklar grubundan arazi ve arsalar ve binalar ile yine gerçeğe uygun değerleri ile taşınan finansal yatırımlar, finansal varlık ve yükümlülüklerin dışında, tarihi maliyet esası baz alınarak Grup'un fonksiyonel para birimi olan Türk Lirası ("TL") olarak ölçülmüş ve sunulmuştur. Konsolide finansal tablolar, tarihi maliyet esasına göre hazırlanmış yasal kayıtlara, TFRS'ye uyum için gerekli olan düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtılarak düzenlenmiştir. Bununla birlikte Şirket, TTK gereğince hazırlanan finansal tablolarını, TFRS uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla Dipnot 2.5'te belirtilen muhasebe politikaları çerçevesinde düzenlemiştir.
Konsolide finansal tablolar, Grup'un önümüzdeki bir yılda ve faaliyetlerinin doğal akışı içerisinde varlıklarından fayda elde edeceği ve yükümlülüklerini yerine getireceği varsayımı altında işletmenin sürekliliği esasına göre hazırlanmıştır. Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 6.241.758 TL tutarında geçmiş yıllar zararları bulunmaktadır. Aynı tarihte sona eren dönemde ise 124.698 TL tutarında dönem zararı oluşmaktadır. Ayrıca, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup'un dönen varlıkları, kısa vadeli yükümlülüklerinden 113.495 TL tutarında daha azdır. Grup Yönetimi, 2024 yılı için bütçe ve tahmin çalışmalarında hasılattaki büyümeden oluşacak ölçekle esas faaliyet karlılığında artış beklemekte ve bu seviyenin mevcut işletme sermayeyi güçlendirecek derecede nakit girişi oluşturacağını öngörmektedir. Bu nedenlerden ötürü, Grup yönetimi işletmenin sürekliliğine ilişkin net işletme sermayesine yönelik bir risk öngörmemektedir.
Grup'un her bir şirketinin finansal tablo kalemleri, söz konusu şirketin içinde bulunduğu ve operasyonlarınısürdürdüğü ana ekonomide geçerli olan para birimi cinsinden ölçülmüştür ("fonksiyonel para birimi"). Konsolide finansal tablolar, ana şirketin fonksiyonel ve raporlama para birimi olan TL cinsinden sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Yabancı para cinsinden yapılan işlemler, işlemin yapıldığı günkü döviz kurlarından fonksiyonel para birimine çevrilmiştir. Bu işlemlerin gerçekleşmesinden ve yabancı para cinsinden olan parasal varlık ve yükümlülüklerin dönem sonu döviz kurlarından çevrilmesinden kaynaklanan kur farkı gelir ve giderleri nakit akım ve net yatırımın koruması olarak değerlendirilip özkaynaklar altında takip edilenler dışında konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir. Tüm kur farkı kar ve zararları konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda finansal gelir ve giderler ve esas faaliyetlerden diğer gelirler ve giderler içerisinde sunulmuştur.
Yabancı ülkelerde kayıtlı bulunan bağlı ortaklıkların finansal tabloları bulundukları ülkelerin standart, kanun ve düzenlemelerine göre hazırlanmış ve doğru bir sunum ve içerik için TMS/TFRS'ye uyarlanmıştır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıkların varlık ve yükümlülükleri finansal durum tablosu (bilanço) tarihindeki döviz kurları kullanılarak TL'ye çevrilmiştir. Bu ortaklıkların kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu kalemleri ise ortalama kurlar kullanılarak TL'ye çevrilmiştir (ortalama kur işlem tarihlerindeki kur değişikliklerini mantıklı bir şekilde yansıtmıyorsa, işlemler gerçekleştiği tarihlerdeki kurdan çevrilir). Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları ana ortaklığa ait olmaları durumunda özkaynaklar içerisindeki "yabancı para çevrim farkları" kalemi altında muhasebeleştirilmektedir.
Finansal durum tablosu (bilanço) tarihlerindeki ve kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu kalemleri için kullanılan ilgili dönemlerdeki kurlar aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Avro/TL (Bilanço tarihi) | 36,7362 | 32,5739 |
| Avro/TL (Ortalama) | 35,4893 | 25,7198 |
TFRS'leri uygulayan işletmeler, Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK) tarafından 23 Kasım 2023 tarihinde yapılan açıklamayla birlikte, 31 Aralık 2023 tarihinde veya sonrasında sona eren yıllık raporlama dönemine ait finansal tablolarından itibaren TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Standardına göre enflasyon muhasebesi uygulamaya başlamıştır.
SPK'nın 28 Aralık 2023 tarih ve 81/1820 sayılı kararı uyarınca, Türkiye Muhasebe/Finansal Raporlama Standartlarını uygulayan finansal raporlama düzenlemelerine tabi ihraççılar ile sermaye piyasası kurumlarının, 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemlerine ait yıllık finansal raporlarından başlamak üzere TMS 29 hükümlerini uygulamak suretiyle enflasyon muhasebesi uygulamasına karar verilmiştir.
TMS 29 uyarınca yapılan yeniden düzenlemeler, Türkiye İstatistik Kurumu ("TÜİK") tarafından yayınlanan Türkiye'deki Tüketici Fiyat Endeksi'nden ("TÜFE") elde edilen düzeltme katsayısı kullanılarak yapılmıştır. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla, konsolide finansal tabloların düzeltilmesinde kullanılan endeksler ve düzeltme katsayıları aşağıdaki gibidir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Tarih | Endeks | Düzeltme Katsayısı |
Üç Yıllık Bileşik Enflasyon Oranı |
|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
2.684,55 | 1,00000 | %291 |
| 31 Aralık 2023 |
1.859,38 | 1,44379 | %268 |
| 31 Aralık 2022 |
1.128,45 | 2,37897 | %156 |
| 31 Aralık 2021 |
686,95 | 3,90792 | %74 |
Grup'un yüksek enflasyonlu ekonomilerde finansal raporlama amacıyla yaptığı düzeltme işleminin ana unsurları aşağıdaki gibidir:
1 Ocak 2024 - 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2024 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS ve TFRS yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup'un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Yukarıdaki değişikliklerin Grup'un finansal durumu veya performansı üzerinde önemli bir etkisi olmamıştır. 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla yayımlanmış ancak henüz yürürlüğe girmemiş ve Grup faaliyetleriyle ilgili olmayan standartlar ve değişiklikler yukarıda verilmemiştir.
Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından yeni yayımlanan ancak Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından henüz mevzuata kazandırılmayan standartlarda UFRS kodifikasyonu korunmuştur.
● TFRS 17, 'Sigorta Sözleşmeleri'; 1 Ocak 2023 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık raporlama dönemlerinde geçerlidir. Bu standart, hali hazırda çok çeşitli uygulamalara izin veren TFRS 4'ün yerine geçmektedir. TFRS 17, sigorta sözleşmeleri ile isteğe bağlı katılım özelliğine sahip yatırım sözleşmeleri düzenleyen tüm işletmelerin muhasebesini temelden değiştirecektir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Söz konusu değişikliklerin ve yeni standartların Grup'un finansal durumu ve performansı üzerindeki etkileri değerlendirilmektedir. Yukarıdaki standart ve yorumların uygulanmasının gelecek dönemlerde Grup'un konsolide finansal tabloları üzerinde önemli bir etki yaratmayacağı beklenmektedir.
Konsolide finansal tablolar, aşağıda açıklanan esaslar doğrultusunda, Grup'un ve bağlı ortaklıklarının hesaplarını içermektedir. Konsolidasyon kapsamına giren şirketlerin finansal tabloları, konsolide finansal tabloların tarihleri 31 Aralık 2024 itibarıyla, TFRS'ye uygun olarak yeknesak muhasebe politikalarını uygulayarak ve aynı gösterimi sağlayarak hazırlanmıştır. Bağlı ortaklıkların muhasebe politikaları, gerektiğinde Grup'un politikaları ile tutarlı olacak şekilde yeniden düzenlenmiştir.
Grup'un üzerinde kontrolü olan tüm işletmeler, Grup'un bağlı ortaklığı konumundadır. Grup, işletmeyle olan ilişkisinden dolayı değişken getirilere maruz kaldığı veya bu getirilerde hak sahibi olduğu, aynı zamanda bu getirileri işletme üzerindeki gücüyle etkileme imkanına sahip olduğu durumda, işletmeyi kontrol etmektedir. Bağlı ortaklık üzerindeki kontrolün Grup'a geçtiği andan itibaren söz konusu bağlı ortaklık konsolidasyon kapsamına alınır. Bağlı ortaklık üzerindeki kontrolün sona erdiği andan itibaren ise söz konusu bağlı ortaklık konsolidasyon kapsamından çıkarılır.
Konsolidasyona dahil edilen şirketlerin bilançoları ve gelir tabloları tam konsolidasyon yöntemi kullanılarak konsolide edilmiş ve aralarındaki önemli tutardaki tüm borç/alacak bakiyeleri ile alım/satım işlemleri karşılıklı silinmiştir. İştirak tutarları ile iştirak edilen şirket özsermayeleri karşılıklı silinmiştir. Varlıklarda muhasebeleştirilmiş grup içi işlemlerden doğan karlar ve zararlar karşılıklı silinirken, gerçekleşmemiş zararlar ise işlemin transfer edilen varlıkta bir değer düşüklüğüne işaret etmediği durumlarda silinir.
Aşağıdaki tablo, 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla konsolidasyon kapsamına dahil edilmiş olan bağlı ortaklıkları ve Grup'un kontrol paylarını göstermektedir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Grup'un sermayedeki pay oranı ve oy hakkı oranı |
kullanma (%) |
|||
|---|---|---|---|---|
| Bağlı ortaklıklar |
Kuruluş ve faaliyet yeri |
Geçerli para birimi |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Karsan İç ve Dış Ticaret A.Ş. |
Türkiye | TL | 100 | 100 |
| Karsan Europe S.R.L. | İtalya | Avro | 100 | 100 |
| Karsan North America LLC |
(*) A.B.D. |
ABD Doları |
100 | 100 |
(*) Dipnot 1'de açıklandığı üzere Karsan North America LLC 'nin gayri faal olması sebebiyle 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibariyle tarihli finansal tablolara tam konsolidasyon yöntemi ile dahil edilmemiştir.
Kontrol gücü olmayan payların, bağlı ortaklığın net varlık ve cari dönem konsolide kar veya zarar ve kapsamlı gelir veya giderlerindeki payı, konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir ve gider ile konsolide özkaynaklar değişim tablolarında "kontrol gücü olmayan paylar" adıyla ayrıca sınıflandırılır. Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle kontrol gücü olmayan payları bulunmamaktadır.
Grup'un bağlı ortaklıklarındaki sermaye payında kontrol kaybına neden olmayan değişiklikler özkaynak işlemleri olarak muhasebeleştirilir. Grup'un payı ile kontrol gücü olmayan payların defter değerleri, bağlı ortaklık paylarındaki değişiklikleri yansıtmak amacıyla düzeltilir. Kontrol gücü olmayan payların düzeltildiği tutar ile alınan veya ödenen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark, doğrudan özkaynaklarda Grup'un payı olarak muhasebeleştirilir.
Grup'un bağlı ortaklıklar üzerinde kontrolünün kaybolması durumunda, Grup'un bağlı ortaklıklar üzerindeki payları kontrolün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri ile ölçülür ve defter değeri ile arasındaki fark kar veya zarar olarak kaydedilir. Gerçeğe uygun değer, müşterek yönetime tabi ortaklık ve finansal varlıklarda sahip olunan payların sonradan muhasebesinin yapılabilmesi amacıyla ilk alım değeridir. Buna ek olarak, bu şirketle ilgili daha önce diğer kapsamlı gelir olarak tanınan tutarlar ilgili varlık ya da yükümlülükler Grup tarafından elden çıkarılmış gibi muhasebeleştirilir. Bu daha önce diğer kapsamlı gelir olarak tanınan tutarların kar ve zarar olarak sınıflandırılması gerektiği anlamına gelebilir.
Grup'un bir bağlı ortaklığındaki kontrolü kaybetmesi durumunda, satış sonrasındaki kar/zarar, i) alınan satış bedeli ile kalan payın gerçeğe uygun değerlerinin toplamı ile ii) bağlı ortaklığın varlık (şerefiye dahil) ve yükümlülüklerinin ve kontrol gücü olmayan payların önceki defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Diğer kapsamlı gelir içinde bağlı ortaklık ile ilgili önceden muhasebeleştirilen ve özkaynakta toplanan tutarlar, Şirket'in ilgili varlıkları satmış olduğu varsayımı üzerine kullanılacak muhasebe yöntemine göre kayda alınır (örneğin; konuyla ilgili TFRS'ler uyarınca, kar/zarara aktarılması ya da doğrudan geçmiş yıl karlarına transfer). Bağlı ortaklığın satışı sonrası kalan yatırımın kontrolünün kaybedildiği tarihteki gerçeğe uygun değeri, TFRS 9 Finansal Araçlar standardı kapsamında belirlenen başlangıç muhasebeleştirmesinde gerçeğe uygun değer olarak ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir iştirak ya da müşterek olarak kontrol edilen bir işletmedeki yatırımın başlangıç muhasebeleştirmesindeki maliyet bedeli olarak kabul edilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
İştirak, özkaynak yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir ve başlangıçta maliyet bedeli ile muhasebeleştirilir. Grup'un %20 ile %50 arasında oy hakkına sahip olduğu veya üzerinde önemli etkisinin bulunduğu ancak kontrolünün bulunmadığı teşebbüslerdir. Grup arasındaki işlemlerde gerçekleşmemiş kazançlar önemli etkiye sahiptir, ancak kontrole tabi değildir. Grup ile iştirakleri arasındaki işlemlerden elde edilen gerçekleşmemiş kazançlar, Grup'un iştiraklerdeki payı ölçüsünde elimine edilir; İşlem, devredilen varlığın değer düşüklüğüne ilişkin kanıtsağlamadığısürece gerçekleşmemiş zararlar da elimine edilir. Grup'un iştiraklerinin iktisap sonrası kar veya zararlarındaki payı kapsamlı gelir tablosunda muhasebeleştirilir. İştiraklerden alınacak temettüler, yatırımın defter değerinden düşülerek muhasebeleştirilir.
Önemli etkinliğin kaybıyla veya kontrol kazanımı ile sonuçlanmayan iştirak hisse alımı işlemleri, satın alma işleminin gerçekleştiği tarih itibarıyla iştirakin tanımlanabilir net varlıklarının gerçeğe uygun değeri ile varlığın edinimi için ödenilen bedelin gerçeğe uygun değeri arasındaki fark şerefiye olarak iştirak değerinin içinde muhasebeleştirilmiştir.
Özkaynakları pay alma yöntemi ile muhasebeleştirilmiş yatırım yapılan işletmenin muhasebe politikaları, Grup tarafından uygulanan muhasebe politikaları ile gerektiğinde tutarlılığının sağlanmasının amacıyla uygun şekilde değiştirilmiştir.
Grup, iştirak ile ilgili olarak söz konusu doğrultuda bir yükümlülük altına girmemiş veya bir taahhütte bulunmamış olduğu sürece iştirakteki yatırımın kayıtlı değerinin sıfır olması veya Grup'un önemli etkisinin sona ermesi üzerine özsermaye yöntemine devam edilmemektedir. Önemli etkinin sona erdiği tarihteki yatırımın kayıtlı değeri, o tarihten sonra maliyet olarak gösterilmektedir. Önemli etkinliğin kaybına neden olmayan iştirakteki hisse oranındaki azalma nispetinde, daha önce kapsamlı gelir/ (gider) içerisinde muhasebeleştirilmiş tutarlar, ilgili TFRS hükümlerine göre net dönem kar/ (zararı) ve birikmiş kar ile ilişkilendirilir.
Toplam kapsamlı gelir/gider değişimlerinden kaynaklanmayan iştirak tutarlarındaki artış veya azalışlar ilgili özkaynak kalemleriyle ilişkilendirilerek muhasebeleştirilir. Özkaynaktan pay alma yöntemi ile muhasebeleştirilmiş olan yatırımın defter değeri Dipnot 2.4'te anlatılan politikaya göre değer düşüklüğü için test edilmektedir.
Aşağıda yer alan tablo, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla iştiraklerini ve ortaklık yapısını göstermektedir:
| Ortaklık Payları/Oy Hakları (%) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|
| İştirak | 2024 | 2023 | 2022 | ||
| Hervout Corporate Industry SAS ("HCI") () (*) |
20 | 50 | 50 | ||
| Hervout Corporate Lease SAS ("HCL") () (*) |
20 | 50 | 50 |
(*) HCI'nın, HCL hisselerinin tamamına sahip olması sebebiyle Grup'un HCL üzerindeki dolaylı ortaklığı %50'dir. 31 Aralık 2023 tarihi itibariyle, Grup HCI üzerinde doğrudan, HCL üzerinde dolaylı olarak %50 oranında oy hakkına sahip olmakla beraber, Şirket ve HCI'nın diğer ortakları arasındaki hissedarlar sözleşmesi kapsamında HCI ve HCL'yi kontrol etmekte olup HCI ve HCL bağlı ortaklık olarak değerlendirilmiş ve konsolide finansal tablolarda tam konsolidasyon yöntemiyle muhasebeleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
(**) Grup'un, doğrudan %50 oranında pay sahibi olduğu ortaklığı HCI'daki sahip olduğu payların 1 Ekim 2024 tarihi itibariyle HCI sermayesinin %30'luk paylarına denk gelen kısmını Cosmobilis Group'un %100 bağlı ortaklıklarından BYmyCAR Importer'a devredilmiştir. BYmyCAR Importer, HCI'nın diğer ortağının sahip olduğu %50 hissesini de alarak, HCI'da toplamda %80 paya sahip olmuştur. İşlem sonucunda HCI'nın ortaklık yapısında Grup'un pay oranı %20 olmuş ve Grup'un HCI ve HCL üzerinde kontrolü kaybedilmiş olup söz konusu şirketlerde önemli etkinliği devam etmektedir. Bu sebeple, Grup'un HCI ve HCL'deki yatırımları, 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar olarak muhasebeleştirilmiştir (Dipnot 11).
Yeni bir standardın ilk kez uygulanmasından kaynaklanan muhasebe politikası değişiklikleri, şayet varsa, geçiş hükümlerine uygun olarak geriye veya ileriye dönük olarak uygulanmaktadır. Herhangi bir geçiş hükmünün yer almadığı değişiklikler, muhasebe politikasında isteğe bağlı yapılan önemli değişiklikler veya tespit edilen muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanmakta ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenmektedir (Dipnot 2.6). Grup'un 1 Ocak – 31 Aralık 2024 hesap dönemi içerisinde muhasebe politikalarında önemli bir değişikliği bulunmamaktadır.
Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde, hem de ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup'un cari hesap döneminde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır.
Tespit edilen önemli muhasebe hataları geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem konsolide finansal tabloları yeniden düzenlenir. Grup'un cari hesap döneminde tespit edilen önemli muhasebe hataları Dipnot 2.6'da açıklanmıştır.
Bu konsolide finansal tabloların amacı doğrultusunda, Grup üzerinde kontrolü, müşterek kontrolü ve önemli etkisi bulanan hissedarlar, Grup'un nihai ortağı konumundaki Kıraça Holding, Yönetim Kurulu üyeleri, üst düzey yöneticiler ile birlikte bu kişilerin kontrolü, müşterek kontrolü veya önemli etkisi bulunan şirketler ilişkili taraflar olarak tanımlanmıştır (Dipnot 6).
Konsolide finansal tabloların amacına aşağıdaki taraflar ilişkili taraf olarak kabul edilir ve anılır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
İlişkili tarafla yapılan işlem raporlayan işletme ile ilişkili bir taraf arasında kaynakların, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin, bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.
Grup, TFRS 15 "Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat Standardı" doğrultusunda aşağıda yer alan beş aşamalı model kapsamında hasılatı konsolide finansal tablolarında muhasebeleştirmektedir (Dipnot 21).
Grup, müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt ettiği mal veya hizmetleri değerlendirerek, söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verdiği her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlemektedir.
Her bir edim yükümlülüğü için, edim yükümlülüğünün zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği sözleşme başlangıcında belirlenir. Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak finansal tablolara alır.
Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe, bu edim yükümlülüğüne tekabül eden işlem bedelini hasılat olarak finansal tablolarına kaydeder. Mal veya hizmetlerin kontrolü müşterilerin eline geçtiğinde (veya geçtikçe) mal veya hizmet devredilmiş olur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Bu modele göre öncelikle müşterilerle yapılan her bir sözleşmede taahhüt edilen mal veya hizmetler değerlendirilmekte ve söz konusu mal veya hizmetleri devretmeye yönelik verilen her bir taahhüdü ayrı bir edim yükümlülüğü olarak belirlenmektedir. Sonrasında ise edim yükümlülüklerinin zamana yayılı olarak mı yoksa belirli bir anda mı yerine getirileceği tespit edilmektedir. Grup, bir mal veya hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla ilgili satışlara ilişkin edim yükümlülüklerini zamana yayılı olarak yerine getirirse, söz konusu edim yükümlülüklerinin tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek hasılatı zamana yayılı olarak finansal tablolara alır. Mal veya hizmet devri taahhüdü niteliğindeki edim yükümlülükleri ile alakalı hasılat, mal veya hizmetlerin kontrolünün müşterilerin eline geçtiğinde muhasebeleştirilir.
Grup aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:
Grup, ağırlıklı olarak ürettiği Karsan ve diğer markalı ürünlerin (otobüs, minibüs, binek araçlar) satışından hasılat elde etmektedir. Hasılat, ürünlerin kontrolü müşteriye devredildiğinde kaydedilir. Ayrıca, ürünler ile birlikte Grup'un müşterilerine verdiği, satılan ürüne ve satış yapılan ülkeye göre süreleri 2-5 yıl arası değişen yasal garanti taahhütleri vardır. Bu yasal garanti taahhütleri kanunlar tarafından zorunlu kılınan, üründen bağımsız olarak bir fiyatı olmayan ve bağımsız olarak satılamayan taahhütler olup ürün satışından ayrı bir ürün veya hizmet olarak değerlendirilmemektedir.
Hasılat, ürünlerin kontrolünün transfer olmuş olması, ödenecek bedelin tahsilatının muhtemel olması, yüklenilecek ilgili maliyetlerin ve malların muhtemel iade tutarlarının güvenilir şekilde tahmin edilebilmesi, satışa konu mal üzerinde devam eden yönetim etkinliğinin kalmamış olması ve hasılat tutarının güvenilir bir şekilde ölçülebildiği durumlarda kaydedilir. Bir indirimin verilmesi muhtemel ve tutarı güvenilir bir biçimde ölçülebiliyorsa, hasılat kaydedildiği anda indirim tutarı hasılattan düşülerek kaydedilir. Grup, satışı yapılan malın kontrolünün müşteriye devrini değerlendirirken;
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Her bir edim yükümlülüğü için Grup, sözleşme başlangıcında edim yükümlülüğünü zamanla yerine getirip getirmediğini veya edim yükümlülüğünün zamanın belli bir anında yerine getirip getirmediğini belirler. Grup, ürün satışlarından kaynaklanan hasılatı kontrolün müşteriye devrini takiben finansal tablolarına kaydeder. Grup, müşterilerinden tamamlanan ediminin müşteri açısından değerine doğrudan karşılık gelen bir bedelin tahsiline hak kazanması durumunda (ürünlerin tesliminde), faturalama hakkına sahip olduğu tutar kadar hasılatı finansal tablolara almaktadır.
Grup, kendi ve diğer markalı araçlara ilişkin hasılatı, yukarıda belirtilen politikaya uygun olarak satış anında konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirmektedir.
Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü ve bakım hizmeti satışı yapmaktadır. Verilen ek taahhütlerin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak, sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, uzatılmış garanti satışları ve bakım hizmetleri nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir.
Grup, kamu (belediye) ihaleleri kapsamındaki ihale hasılatını, otobüslerin teslimatları gerçekleştiği zaman konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirir. Grup, ihaleler kapsamında 5 yıllık satış sonrası bakım ve onarım hizmeti sağlamakta olup, söz konusu hizmetlerin maliyeti ile ilgili olarak konsolide finansal tablolarda bakım ve onarım karşılığını hasılatı ile eş zamanlı muhasebeleştirir. Grup, bakım paketi satışlarında hizmetin kontrolünü zamanla devreder ve dolayısıyla söz konusu satışlarına ilişkin edim yükümlülüklerini zamanla yerine getirir ve bu edim yükümlülüğünün tamamen yerine getirilmesine yönelik ilerlemeyi ölçerek zamanla hasılatı finansal tablolara alır.
Müşterilerden projeler kapsamında alınan avanslar, müşteri sözleşmelerden doğan yükümlülük olarak finansal tablolarda kaydedilmekte ve ilgili edim yükümlülüğü gerçekleştiğinde hasılat olarak kaydedilmektedir.
Hisse senedi yatırımlarından elde edilen temettü geliri, hissedarların temettü alma hakkı doğduğu zaman (Grup'un ekonomik faydaları elde edeceği ve gelirin güvenilir bir biçimde ölçülmesi mümkün olduğu sürece) kayda alınır.
Finansal varlıklardan elde edilen faiz geliri, Grup'un ekonomik faydaları elde edeceği ve gelirin güvenilir bir biçimde ölçülmesi mümkün olduğu sürece kayıtlara alınır. Faiz geliri, kalan anapara bakiyesi ile beklenen ömrü boyunca ilgili finansal varlıktan elde edilecek tahmini nakit girişlerini söz konusu varlığın kayıtlı değerine indirgeyen efektif faiz oranı nispetinde ilgili dönemde tahakkuk ettirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Stoklar, maliyetin ya da net gerçekleşebilir değerin düşük olanı ile değerlenmektedir (Dipnot 9). Stokların maliyeti tüm satın alma maliyetlerini, dönüştürme maliyetlerini ve stokların mevcut durumuna ve konumuna getirilmesi için katlanılan diğer maliyetleri içerir. Stokların maliyeti ağırlıklı ortalama maliyet yöntemine göre hesaplanmıştır. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ile satışı gerçekleştirmek için yüklenilmesi gereken tahmini maliyetlerin toplamının indirilmesiyle elde edilir. Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda kar veya zarar tablosuna gider olarak yansıtılır. Daha önce stokların net gerçekleşebilir değere indirgenmesine neden olan koşulların geçerliliğini kaybetmesi veya değişen ekonomik koşullar nedeniyle net gerçekleşebilir değerde artış olduğu kanıtlandığı durumlarda, ayrılan değer düşüklüğü karşılığı iptal edilir. İptal edilen tutar önceden ayrılan değer düşüklüğü tutarı ile sınırlıdır.
Arazi ve arsalar ile binalar, yer altı ve yer üstü düzenleri 31 Aralık 2024 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiş (endekslenmiş) 30 Eylül 2024 tarihi itibariyle bağımsız profesyonel değerleme şirketi tarafından yapılan değerleme çalışmalarında tespit edilen makul değerleri üzerinden, izleyen üç ay içerisindeki birikmiş amortismanlarının indirilmesi sonrasında oluşan net değerleri ile konsolide finansal tablolara yansıtılmaktadır. 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle arazi ve arsalar ile binalar, yer altı ve yer üstü düzenleri dışındaki, diğer bütün maddi duran varlıklar 31 Aralık 2024 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiş (endekslenmiş) elde etme maliyetinden birikmiş amortisman ve varsa değer düşüklüğünün indirilmesi sonrasında oluşan net değeri ile konsolide finansal tablolara yansıtılmaktadır (Dipnot 12). Yeniden değerlemenin yapıldığı tarih itibarıyla, değerlemeye konu olan ilgili maddi duran varlığın birikmiş amortismanı varlığın maliyeti ile netleştirilmekte ve müteakip dönemlerde yeniden değerlenmiş net defter değeri üzerinden takip edilmektedir.
Arazi ve arsalar ile binalar, yer altı ve yer üstü düzenleri taşınan değerlerinde yeniden değerleme sonucu meydana gelen artışlar, konsolide finansal durum tablosunda özkaynaklar altında yer alan maddi duran varlık yeniden değerleme artışları/ azalışları hesabına, ertelenmiş vergi etkisi düşülerek, alacak kaydedilmektedir. Daha önce kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna değer düşüklüğü yansıtılan varlıklarla ilgili değerleme artışları kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılmış olan söz konusu değer düşüklüğü tutarında konsolide kar veya zarar tablosuna alacak kaydedilir. Aynı varlığın bir önceki dönemdeki fondaki artışlarına karşılık gelen azalışlar fondan düşülür; diğer tüm azalışlar ise konsolide kar veya zarar tablosuna yansıtılır. Her yıl, yeniden değerlenmiştutar üzerinden hesaplanan amortisman ile (kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan amortisman) varlığın yeniden değerleme öncesi maliyeti üzerinden ayrılan amortisman arasındaki fark maddi duran varlık yeniden değerleme artışları/ azalışları hesabından geçmiş yıl karlarına, ertelenmiş vergi etkisi düşülerek, transfer edilir.
Binalar, yeraltı ve yer üstü düzenleri ile makine, tesis ve cihazlar, yönetimin amaçları doğrultusunda faaliyet gösterebilmesi amacıyla gerekli duruma ve yere getirildiği andan itibaren aktifleştirilir ve amortismana tabi tutulmaya başlanırlar. Maddi duran varlıkların hurda değerinin önemli tutarda olmadığı tahmin edilmektedir. Her raporlama döneminde, maddi duran varlıkların hurda değeri ve yaklaşık ekonomik ömürler gözden geçirilmekte ve gerekli düzeltmeler ileriye dönük olarak yansıtılmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Arazi ve arsalar sonsuz ömre sahip oldukları varsayılarak amortismana tabi tutulmamıştır. Arazi ve arsalar ile yapılmakta olan yatırımlar dışında, yeniden değerlenmiş ya da finansal durum tablo (bilanço) tarihindeki satın alma gücü ile ifade edilmiş maddi duran varlıkların üzerinden doğrusal amortisman yöntemi uygulanarak amortisman hesaplanmıştır. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Maddi duran varlıklar için tahmini ekonomik ömürlerini yansıtan amortisman süreleri aşağıdaki gibidir:
| Yeraltı ve yerüstü düzenleri |
5-25 yıl |
|---|---|
| Binalar | 4-50 yıl |
| Makine, tesis ve cihazlar | 3 - 25 yıl |
| Taşıtlar | 4-5 yıl |
| Demirbaşlar | 6 - 15 yıl |
| Özel maliyetler | 5 yıl |
Maddi duran varlık alımları için verilmiş olan avanslar, ilgili varlık aktifleştirilene kadar diğer duran varlıklar altında peşin ödenmiş giderler altında takip edilmektedir. Aktifleştirmeden sonraki harcamalar, ilgili maddi duran varlığın gelecekteki ekonomik faydasını artıracak nitelikte olması ve ilgili harcamanın maliyetinin güvenilebilir bir şekilde ölçülmesi durumunda ilgili varlığın maliyetine eklenir veya ayrı bir varlık olarak finansal tablolara yansıtılır.
Maddi duran varlıklar; taşınır değerlerin, geri kazanılabilir değerlerinden daha fazla olabileceğini gösteren koşullarda değer düşüklüğü için gözden geçirilmektedir. Değer düşüklüğü saptanması için varlıklar, nakit üreten birimler olan en alt seviyede gruplanır (nakit üreten birim). Bir maddi duran varlığın taşıdığı değer, geri kazanılabilir değerinden fazla ise karşılık ayrılarak defter değeri geri kazanılabilir değerine indirilir. Geri kazanılabilir değer, maddi duran varlığın kullanımdaki değeri veya varlığın satışı için katlanılacak giderler düşüldükten sonraki net satış fiyatından yüksek olanıdır.
Maddi duran varlığa yapılan normal bakım ve onarım harcamaları, gider olarak muhasebeleştirilmektedir. Maddi duran varlığın kapasitesini genişleterek kendisinden gelecekte elde edilecek faydaları artıran nitelikteki yatırım harcamaları, maddi duran varlığın maliyetine eklenmektedir.
Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasında elde edilen kar ya da zarar, maddi duran varlığın taşıdığı değere göre belirlenir ve yatırım faaliyetlerinden gelir ve gider hesaplarına kaydedilir (Dipnot 24). Yeniden değerlenmiş maddi duran varlığın elden çıkarılmasında, elden çıkarılan maddi duran varlıkla ilgili yeniden değerleme fonu geçmiş yıllar karlarına transfer edilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, sözleşmenin başlangıcında bir sözleşmenin kiralama sözleşmesi olması ya da kiralama şartlarını içermesi durumunu değerlendirir. Grup, kısa vadeli kiralamalar (12 ay veya daha az süreli kira dönemi bulunan kiralamalar) ve düşük değerli varlıkların kiralaması haricinde kiracısı olduğu tüm kira sözleşmelerine ilişkin kullanım hakkı varlığı ve ilgili kiralama yükümlülüğünü muhasebeleştirmektedir. Kiralanan varlıklardan elde edilen ekonomik faydalarının kullanıldığı zamanlama yapısını daha iyi yansıtan başka bir sistematik temelin bulunmaması durumunda bu kiralamalar için Grup, kira ödemelerini kira dönemi boyunca doğrusal yöntem ile faaliyet gideri olarak muhasebeleştirir.
İlk muhasebeleştirmede kiralama yükümlülükleri, sözleşme başlangıç tarihinde ödenmemiş olan kira ödemelerinin kiralama oranında iskonto edilip bugünkü değeri üzerinden muhasebeleştirilir. Bu oranın önceden belirtilmemiş olması halinde Grup, kendi tespit edeceği alternatif borçlanma oranını kullanır.
Kiralama yükümlülüğünün ölçümüne dâhil edilen kira ödemeleri aşağıdakilerden oluşur:
Kiralama yükümlülüğü, konsolide finansal durum tablolarında ayrı bir kalem olarak sunulmaktadır. Kiralama yükümlülükleri sonradan kiralama yükümlülüğü üzerindeki faizin yansıtılması için net defter değeri arttırılarak (etkin faiz yöntemini kullanarak) ve yapılan kira ödemesini yansıtmak için net defter değeri azaltılarak ölçülür. Grup, aşağıdaki durumlarda kira yükümlülüğünü yeniden ölçer (ve ilgili kullanım hakkı varlığı üzerinde uygun değişiklikleri yapar):
Grup, finansal tablolarda sunulan dönemler boyunca bu tür bir değişiklik yapmamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Kullanım hakkı varlıkları, karşılık gelen kiralama yükümlülüğünün, kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan kira ödemelerinin ve diğer doğrudan başlangıç maliyetlerinin ilk ölçümünü kapsar. Bu varlıklar sonradan birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülerek maliyet değerinden ölçülmektedir.
Grup bir kiralama varlığını demonte etmek ve ortadan kaldırmak, varlığın üzerinde bulunduğu alanı restore etmek ya da kiralama koşul ve şartlarına uygun olarak ana varlığı restore etmek için gerekli maliyetlere maruz kaldığı durumlarda TMS 37 uyarınca bir karşılık muhasebeleştirilir. Bu maliyetler, stok üretimi için katlanılmadıkları sürece ilgili kullanım hakkı varlığına dâhil edilir.
Kullanım hakkı varlıkları, ana varlığın kiralama süresi ve faydalı ömründen kısa olanına göre amortismana tabi tutulur. Kiralamada ana varlığın sahipliği devredildiğinde ya da kullanım hakkı varlığının maliyetine göre Grup, bir satın alma seçeneğini uygulamayı planladığında ilişkili kullanım hakkı varlığı, ana varlığın faydalı ömrü üzerinden amortismana tabi tutulur. Amortisman, kiralamanın fiilen başladığı tarihte başlar.
Kullanım hakkı varlıkları, konsolide finansal durum tablosunda ayrı bir kalemde sunulur.
Grup, kullanım hakkı varlıklarının değer düşüklüğüne uğrayıp uğramadığını belirlemek için TMS 36 standardını uygular ve tüm belirlenen değer düşüklüğü zararlarını, 'Maddi Duran Varlıklar' politikasında belirtildiği üzere muhasebeleştirir.
Bir endeks ya da orana bağlı olmayan değişken kiralar, kiralama yükümlülüğü ve kullanım hakkı varlığının ölçümüne dâhil edilmez. İlişkili ödemeler, bu ödemelere zemin hazırlayan durum veya olayların meydana geldiği dönemde gider olarak muhasebeleştirilir ve kar veya zarar tablosunda 'Diğer giderler' kalemine dâhil edilir.
Kolaylaştırıcı uygulama olarak, TFRS 16 bir kiracıya, kirayla ilişkili olmayan kalemleri ayrı sunmaması ve tüm kiralamaları ve kirayla ilişkili olmayan kalemleri tek bir kiralama sözleşmesi olarak muhasebeleştirmesi konusunda izin vermektedir. Grup, bu kolaylaştırıcı uygulamayı kullanmamıştır.
Finans sektörü faaliyetleri Finans sektörü faaliyetleri, Grup'un TFRS 16 - "Kiralamalar" standardı kapsamında kiralayan durumunda olduğu finansal kiralama işlemlerini içermektedir. Renault ile imzalanan sözleşme koşullarını, TFRS 16-Kiralamalar standardı kapsamında değerlendirmiştir. Bu kapsamda;
(a) Anlaşma koşullarının yerine getirilmesi Grup tarafından finanse edilen yatırıma bağlıdır.
(b) Anlaşma, yatırımın kullanım hakkını OEM müşteriye devretmiştir.
(c) Yatırım ve yatırım vasıtasıyla üretilen ürünler üzerindeki kontrol hakkı tamamen Renault'ya devredilmiştir.
(d) Yatırıma ilişkin yapılacak kira ödemeleri, anlaşma kapsamındaki diğer ödemelerden ayrıştırılabilmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Sonuç olarak, Grup yukarıda belirtilen koşulları dikkate alarak, söz konusu yatırımları, tüm risklerin OEM müşteriye devredildiği finansal kiralama işlemi şeklinde sınıflandırmıştır. Finansal kiralamada, kiralama konusu varlık, net kira yatırımına eşit bir alacak olarak finansal tablolarda izlenir. Finansal kiralama ile ilgili finansman geliri, finansal kiralama kapsamındaki net yatırıma sabit bir dönemsel getiri getirecek şekilde belirlenir. Alınan kira ödemeleri anapara ve kazanılmamış finansman gelirlerini azaltacak şekilde brüt kira yatırımının tutarından düşülür (Dipnot:8). Kazanılmamış finansman geliri, brüt kira yatırımı ile kiralamadaki zımni faiz oranı üzerinden brüt yatırımın bugünkü değeri arasındaki farktır. Zımni faiz oranı, kiralamanın başlangıcı itibarıyla, asgari kira ödemeleri ile garanti edilmemiş hurda değer toplamını, kiralanan varlığın gerçeğe uygun değeri ile başlangıç maliyetlerinin toplamına eşitleyen iskonto oranıdır.
Kiralama süresinin başında finansal tablolara yansıtılan satış gelirleri, söz konusu varlığın gerçeğe uygun değeri, ya da, bu değerin altında olması koşuluyla piyasa faiz oranının kullanılması durumunda hesaplanan ve kiraya veren tarafından elde edilecek asgari kira ödemelerinin bugünkü değeridir. Kiralama süresinin başlangıcı itibarıyla muhasebeleştirilen satış maliyeti, kiralanan varlığın maliyetidir. Grup'un muhasebeleştirdiği satış geliri ile satış maliyeti arasındaki fark satış kârıdır.
Maddi olmayan duran varlıklar, iktisap edilmiş hakları, bilgi sistemlerini, yeni ürün geliştirilmesine ilişkin proje maliyetlerini ve bilgisayar yazılımlarını içermektedir. Maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerinden birikmiş itfa payı ve eğer varsa değer düşüklüğü indirilerek yansıtılır. Maddi olmayan duran varlıklar iktisap edildikleri tarihten sonra 5 yılı geçmeyen bir süre için tahmini faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman yöntemi ile amortismana tabi tutulur. Maddi olmayan varlıkların aktifleştirilebilmesi için ilgili varlığın işletmeye gelecekte sağlayacağı ekonomik fayda tespit edilebilir olmalı ve varlığın maliyeti güvenilir bir şekilde ölçülebilmelidir. Değer düşüklüğünün olması durumunda maddi olmayan duran varlıkların kayıtlı değeri, geri kazanılabilir değerine indirilir.
Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar sınırlı ömre sahip varlıkları içermekte olup, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak itfa edilir. Beklenen faydalı ömür ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir. Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar elde edilme tarihinden itibaren ortalama 5-10 yıl içerisinde doğrusal amortisman yöntemi uygulanarak itfa edilmektedir.
Satın alınan bilgisayar yazılımları, satın alımı sırasında ve satın almadan kullanıma hazır olana kadar geçen sürede oluşan maliyetler üzerinden aktifleştirilir. Söz konusu maliyetler, faydalı ömürlerine göre (1-5 yıl) itfa edilir. Bilgisayar yazılımlarını geliştirmek ve sürdürmekle ilişkili maliyetler, oluştukları dönemde kar veya zarar tablosuna kaydedilmektedir. Kontrolü Grup'un elinde olan, saptanabilir ve kendine özgü yazılım ürünleri ile direk ilişkilendirilebilen ve bir yıldan fazla süre ile maliyetinin üzerinde ekonomik fayda sağlayacak harcamalar maddi olmayan duran varlık olarak değerlendirilir. Maliyetler, yazılımı geliştiren çalışanların maliyetlerini ve genel üretim giderlerinin bir kısmını da içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Aktifleştirilen geliştirme maliyetleri, üretilen araçların geliştirilmesine yönelik olarak işletme bünyesinde yapılan harcamalardan oluşmaktadır. İşletme bünyesinde oluşturulan maddi olmayan duran varlıklar, Grup'a gelecekte ekonomik fayda sağlamasının mümkün olduğu durumlarda maliyet değerinden aktifleştirilmektedir.
Araştırma masrafları, oluştuğu dönem içerisinde kar veya zarar tablosuna kaydedilir.
Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup/şirket içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca aşağıda belirtilen şartların tamamı karşılandığında kayda alınırlar:
İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlık tutarı, maddi olmayan duran varlığın yukarıda belirtilen muhasebeleştirme şartlarını karşıladığı andan itibaren oluşan harcamaların toplam tutarıdır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar kayda alınamadıklarında, geliştirme harcamaları oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.
Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında, işletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar da ayrı olarak satın alınan maddi olmayan duran varlıklar gibi maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler.
Aktifleştirilen geliştirme gideri, ürünün ticari üretiminin başlaması ile beklenen ömür olan 5 yıl içerisinde, doğrusal amortisman yöntemi uygulanarak itfa edilmektedir.
Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda finansal durum tablosu dışı bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın finansal durum tablosu dışı bırakılmasından kaynaklanan kâr ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık finansal durum tablosu dışına alındığı zaman kâr veya zararda muhasebeleştirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, her raporlama tarihinde varlıklarında değer düşüklüğü olup olmadığını belirlemek için maddi olan ve olmayan duran varlıklarının defter değerini inceler. Varlıklarda değer düşüklüğü olması durumunda, değer düşüklüğü tutarının belirlenebilmesi için varlıkların, varsa, geri kazanılabilir tutarı ölçülür. Bir varlığın geri kazanılabilir tutarının ölçülemediği durumlarda Grup, varlıkla ilişkili nakit yaratan birimin geri kazanılabilir tutarını ölçer. Makul ve tutarlı bir tahsis esası belirlenmesi halinde şirket varlıkları nakit yaratan birimlere dağıtılır. Bunun mümkün olmadığı durumlarda, Grup varlıkları makul ve tutarlı bir tahsis esasının belirlenmesi için en küçük nakit yaratan birimlere dağıtılır.
Geri kazanılabilir tutar, bir varlığın veya nakit yaratan birimin,satış maliyetleri düşülmüş gerçeğe uygun değeri ile kullanım değerinden yüksek olanıdır. Kullanım değeri, bir varlık veya nakit yaratan birimden elde edilmesi beklenen gelecekteki nakit akışlarının bugünkü değeridir. Kullanım değerinin hesaplanmasında mevcut dönemdeki piyasa değerlendirmesine göre paranın kullanım değerini ve gelecekteki nakit akımları tahminlerinde dikkate alınmayan varlığa özgü riskleri yansıtan vergi öncesi iskonto oranı kullanılır.
Bir varlığın (ya da nakit yaratan birimin) geri kazanılabilir tutarının defter değerinden düşük olduğu durumlarda, varlığın (ya da nakit yaratan birimin) defter değeri, geri kazanılabilir tutarına indirilir. İlgili varlığın yeniden değerlenen tutarla ölçülmediği hallerde değer düşüklüğü zararı doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Bu durumda değer düşüklüğü zararı yeniden değerleme değer azalışı olarak dikkate alınır.
Değer düşüklüğü zararının sonraki dönemlerde iptali söz konusu olduğunda, varlığın (ya da ilgili nakit yaratan birimin) defter değeri geri kazanılabilir tutar için yeniden güncellenen tahmini tutara denk gelecek şekilde artırılır. Arttırılan defter değer, ilgili varlık (ya da ilgili nakit yaratan birimi) için önceki dönemlerde varlık için değer düşüklüğü zararının ayrılmamış olması durumunda ulaşacağı defter değeri aşmamalıdır. Varlık yeniden değerlenmiş bir tutar üzerinden gösterilmedikçe, değer düşüklüğü zararına ilişkin iptal işlemi doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Yeniden değerlenmiş bir varlığın değer düşüklüğü zararının iptali, yeniden değerleme artışı olarak dikkate alınır.
Alınan krediler alındıkları tarihlerdeki makul değerlerinden, işlem masrafları çıkartıldıktan sonraki net değerleriyle kaydedilir. Alınan krediler, sonradan etkin faiz yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş maliyet değeri üzerinden gösterilir. İşlem masrafları düşüldükten sonra kalan tutar ile iskonto edilmiş maliyet değeri arasındaki fark, etkin faiz yöntemi kullanılarak konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna kredi dönemi süresince finansman maliyeti olarak yansıtılır. Alınan kredilerden kaynaklanan finansman maliyeti oluştuğunda konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılır (Dipnot 26). Alınan kredilerin vadeleri finansal durum tablosu tarihinden itibaren 12 aydan kısa ise, kısa vadeli yükümlülükler içerisinde, 12 aydan fazla ise uzun vadeli yükümlülükler içerisinde gösterilmektedir. Grup'un konsolide finansal durum tablosu tarihinden itibaren 12 ay içerisinde geri ödemeyi erteleme gibi koşulsuz hakkı bulunmuyorsa finansal borçlar, kısa vadeli yükümlülükler olarak sınıflandırılır.
Kredi sözleşmeleri ve limitleri için ödenen ücretler, söz konusu sözleşme kapsamında ilgili limitin kısmen veya tamamen kullanılmasının kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda, işlem maliyeti olarak yukarıdaki esaslar çerçevesinde konsolide finansal tablolara yansıtılır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal varlıklar ve yükümlülükler, Grup finansal aracın sözleşmeden doğan karşılıklarına taraf olduğunda Grup'un finansal durum tablosunda muhasebeleştirilir. Finansal varlıklar ve yükümlülükler ilk olarak gerçeğe uygun değerleri üzerinden ölçülür. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin (gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlık ve yükümlülükler hariç) edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri, uygun bir şekilde ilk muhasebeleştirmede o finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerine eklenir veya bu değerden çıkarılır. Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin edinimi veya ihracıyla doğrudan ilişkili olan işlem maliyetleri direk olarak kar veya zarara yansıtılır.
Normal yoldan alınıp satılan finansal varlıklar işlem tarihinde kayıtlara alınır veya çıkartılır.
Grup, finansal varlıklarını (a) Finansal varlıkların yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli, (b) Finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özelliklerini esas alarak sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyeti üzerinden, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak veya gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülen olarak sınıflandırır. İşletme sadece finansal varlıkların yönetimi için kullandığı iş modelini değiştirdiğinde, bu değişiklikten etkilenen tüm finansal varlıkları yeniden sınıflandırır. Finansal varlıkların yeniden sınıflandırılması, yeniden sınıflandırma tarihinden itibaren ileriye yönelik olarak uygulanır. Bu tür durumlarda, daha önce finansal tablolara alınmış olan kazanç, kayıp (değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları dâhil) veya faizler için herhangi düzeltme yapılmaz.
Aşağıdaki koşulları sağlayan finansal varlıklar sonradan itfa edilmiş maliyetleri üzerinden ölçülür:
Aşağıdaki koşulları sağlayan finansal varlıklar ise gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülür:
Bir finansal varlık, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ya da gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülmüyorsa, gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılarak ölçülür.
İlk defa finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunulabilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
(i) İtfa edilmiş maliyet ve etkin faiz yöntemi
İtfa edilmiş maliyeti üzerinden gösterilen finansal varlıklara ilişkin faiz geliri etkin faiz yöntemi kullanılarak hesaplanır. Etkin faiz yöntemi bir borçlanma aracının itfa edilmiş maliyetini hesaplama ve faiz gelirini ilgili döneme dağıtma yöntemidir. Bu gelir, aşağıdakiler dışında, finansal varlığın brüt defter değerine etkin faiz oranı uygulanarak hesaplanır:
Faiz geliri, sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetleri ve gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılmış borçlanma araçları için etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir.
(ii) Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar
İtfa edilmiş maliyetleri üzerinden veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülme kriterini karşılamayan finansal varlıklar gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılarak ölçülürler.
Gerçeğe uygun değer değişimi kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar her dönem sonunda gerçeğe uygun değerlerinden ölçülür ve tüm gerçeğe uygun değer değişimleri, ilgili finansal varlıklar finansal riskten korunma işlemlerinin (bakınız korunma muhasebesi politikası) bir parçası olmadıkları sürece, kar veya zararda muhasebeleştirilir.
İlk defa finansal tablolara almada Grup, ticari amaçla elde tutulmayan her bir özkaynak aracına yapılan yatırımını gerçeğe uygun değerindeki sonraki değişikliklerin diğer kapsamlı gelirde sunulması konusunda, geri dönülemeyecek bir tercihte bulunabilir.
Bir finansal varlık aşağıdaki durumlarda ticari amaçla elde tutulduğu varsayılır:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan özkaynak araçlarına yapılan yatırımlar başlangıçta gerçeğe uygun değeri üzerine işlem maliyetleri eklenerek ölçülür. Daha sonra, gerçeğe uygun değerdeki değişikliklerden kaynaklanan kazanç ve kayıplar diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilip yeniden değerleme fonunda birikirler. Özkaynak yatırımlarının elden çıkarılması durumunda, birikmiş olan toplam kazanç veya kayıp birikmiş karlara aktarılır.
Özkaynak araçlarından elde edilen temettüler, yatırım maliyetinin bir kısmının geri kazanılması niteliğinde olmadığı sürece TFRS 9 uyarınca kar veya zararda muhasebeleştirilir. Temettüler kar veya zararda "yatırım faaliyetlerinden gelirler" kaleminde gösterilir.
Grup ticari amaçla elde tutulanlar dışında kalan özkaynak araçlarının gerçeğe uygun değer değişimini diğer kapsamlı gelire yansıtılan olarak sınıflanmış ve Dipnot 30'da göstermiştir.
Finansal varlıkların yabancı para cinsinden gösterilen defter değeri, ilgili yabancı para birimiyle belirlenir ve her raporlama döneminin sonunda geçerli kurdan çevrilir. Özellikle,
Grup, itfa edilmiş maliyetleri üzerinden gösterilen veya gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılarak ölçülen borçlanma araçları, kira alacakları, ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar ve ayrıca finansal teminat sözleşmelerine yapılan yatırımlarına dair beklenen kredi zararları için finansal tablolarında değer düşüklüğü karşılığı ayırır. Beklenen kredi zararı tutarı her raporlama döneminde ilgili finansal varlığın ilk kez finansal tablolara alınmasından bu yana kredi riskinde oluşan değişiklikleri yansıtacak şekilde güncellenir.
Grup önemli finansman unsuru olmayan ticari alacaklar, müşterilerle yapılan sözleşmelerden doğan varlıklar için basitleştirilmiş yaklaşımdan faydalanarak değer düşüklüğü karşılıklarını, ilgili finansal varlıkların ömürleri boyunca beklenen kredi zararına eşit tutarda hesaplar.
Grup diğer tüm finansal araçları için, ilk muhasebeleştirmeden bu yana eğer kredi riskinde önemli bir artış olduysa ömür boyu beklenen kredi zararlarını muhasebeleştirir. Ancak finansal aracın kredi riski ilk muhasebeleştirmeden bu yana önemli bir artış göstermemişse Grup o finansal araç için 12 aylık beklenen kredi zararı tutarında zarar karşılığını muhasebeleştirir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Beklenen kredi zararlarının ölçümü, temerrüt ihtimali, temerrüt halinde kayıp (örneğin temerrüt varsa kaybın büyüklüğü) ve temerrüt halinde riske esas tutarın bir fonksiyonudur. Temerrüt olasılığı ve temerrüt halinde kaybın değerlendirilmesi, ileriye dönük bilgilerle düzeltilmiş geçmişe ait verilere dayanır. Finansal varlıkların temerrüt halinde riske esas tutarı, ilgili varlıkların raporlama tarihindeki brüt defter değeri üzerinden yansıtılır.
Finansal varlıkların beklenen kredi zararı, Grup'un sözleşmeye dayalı olarak vadesi geldikçe gerçekleşecek nakit akışlarının tamamı ile Grup'un tahsil etmeyi beklediği nakit akışlarının tamamı arasındaki farkın (tüm nakit açıklarının) başlangıçtaki etkin faiz oranı (ya da satın alındığında veya oluşturulduğunda kredi-değer düşüklüğü bulunan finansal varlıklar için krediye göre düzeltilmiş etkin faiz oranı) üzerinden hesaplanan bugünkü değeridir.
Grup yalnızca finansal varlıktan kaynaklanan nakit akışlarına ilişkin sözleşmeden doğan hakların süresi dolduğunda veya finansal varlığı ve finansal varlığın sahipliğinden kaynaklanan her türlü risk ve getirileri önemli ölçüde başka bir işletmeye devrettiğinde o finansal varlığı finansal tablo dışı bırakır.
İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen bir finansal varlık finansal tablo dışı bırakılırken varlığın defter değeri ve tahsil edilen ve edilecek bedel arasındaki fark kar veya zararda muhasebeleştirilir. Ayrıca, gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtılan bir borçlanma aracının finansal tablo dışı bırakılmasında, daha önce ilgili araca ilişkin yeniden değerleme fonunda biriken toplam kazanç veya kayıp, kar veya zararda yeniden sınıflandırılır. Grup'un ilk muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değer değişimi diğer kapsamlı gelire yansıtarak ölçmeyi tercih ettiği bir özkaynak aracının finansal tablo dışı bırakılması durumundaysa, yeniden değerleme fonunda biriken toplam kazanç veya kayıp kar veya zararda muhasebeleştirilmez, doğrudan birikmiş karlara transfer edilir.
İşletme, finansal yükümlülüğü ilk defa finansal tablolara alırken gerçeğe uygun değerinden ölçer. Gerçeğe uygun değer değişimleri kâr veya zarara yansıtılanlar dışındaki yükümlülüklerin ilk ölçümünde, bunların edinimiyle veya ihracıyla doğrudan ilişkilendirilebilen işlem maliyetleri de gerçeğe uygun değere ilave edilir.
İşletme, aşağıdakiler dışında kalan tüm finansal yükümlülüklerini sonraki muhasebeleştirmede itfa edilmiş maliyetinden ölçülen olarak sınıflandırır:
(a) Gerçeğe uygun değer değişimi kâr veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler: Bu yükümlülükler, türev ürünler de dâhil olmak üzere, sonraki muhasebeleştirmede gerçeğe uygun değerinden ölçülür.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
(b) Finansal varlığın devredilmesi işleminin finansal tablo dışı bırakma şartlarını taşımaması veya devam eden ilişki yaklaşımının uygulanması durumunda ortaya çıkan finansal yükümlülükler: Grup, bir varlığı devam eden ilişkisi ölçüsünde finansal tabloda göstermeye devam ettiği durumda, finansal tabloya buna bağlı bir yükümlülük de yansıtır. Devredilen varlık ve buna bağlı yükümlülük, işletmenin elinde tutmaya devam ettiği hak ve mükellefiyetleri yansıtacak şekilde ölçülür. Devredilen varlığa bağlı yükümlülük, devredilen varlığın net defter değeri ile aynı usulde ölçülür.
İşletme, herhangi bir finansal yükümlülüğü yeniden sınıflandırmaz.
Grup finansal yükümlülükleri yalnızca Grup'un yükümlülükleri ortadan kalktığında, iptal edildiğinde veya zaman aşımına uğradığında finansal tablo dışı bırakır. Finansal tablo dışı bırakılan finansal yükümlülüğün defter değeri ve devredilen nakit dışı varlıklar veya üstlenilen yükümlülükler dahil olmak üzere ödenen veya ödenecek tutar arasındaki fark, kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Türev finansal araçlara ilişkin ayrıntılı bilgiler Dipnot 30'da verilmiştir.
Türev araçlar, ilgili türev sözleşmesinin yapıldığı tarih itibariyle gerçeğe uygun değerinden muhasebeleştirilir ve takip eden tarihlerde de her raporlama döneminde gerçeğe uygun değerlerinden yeniden ölçülür. Sonuçta ortaya çıkan kazanç veya kayıp, eğer ilgili türev finansal riskten korunma aracı olarak belirlenmemiş ve etkinliği kanıtlanmamışsa kar veya zararda muhasebeleştirilir.
Pozitif gerçeğe uygun değeri olan bir türev araç, finansal varlık olarak muhasebeleştirilirken negatif gerçeğe uygun değeri olan bir türev araç, finansal yükümlülük olarak muhasebeleştirilir. Türev araçlar, Grup'un bu araçları netlemeye ilişkin yasal hakkı ve niyeti olması dışında net olarak gösterilmezler. Türev aracın vadesine kalan sürenin 12 aydan uzun olması ve 12 ay içerisinde gerçekleşmesinin veya sonuçlandırılmasının beklenmediği durumlarda duran varlık ya da uzun vadeli yükümlülük olarak finansal tablolarda gösterilir. Kalan türev araçlar, dönen varlık ya da kısa vadeli yükümlülük olarak sunulur.
Grup bazı türev araçları, gerçeğe uygun değer değişiminden korunma, nakit akış riskinden korunma işlemlerinden kaynaklanan döviz kuru riski ve faiz oranı riskine ilişkin olarak finansal riskten korunma aracı olarak tanımlamaktadır. Kesin taahhütlerdeki döviz kuru riskinden korunma işlemleri, nakit akış riskinden korunma riski olarak muhasebeleştirilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Korunma ilişkisinin başlangıcında, Grup, korunma aracı ve korunan kalem arasındaki ilişkiyi, risk yönetimi amaçları ve çeşitli korunma işlemlerini yönetme stratejileriyle birlikte belgelendirir. Buna ek olarak, Grup korunma işleminin başlangıcında ve devamında, ilgili aracın etkinliğine ilişkin aşağıda belirtilen değerlendirmeleri yapar:
Korunma ilişkisinin, korunma oranı için korunma işleminin etkinliğine ilişkin oranları karşılamadığı ancak bu tanımlanmış korunma ilişkisi için risk yönetimi amaçlarının aynı kalması durumunda Grup, gerekli kriterleri yeniden karşılamak için korunma ilişkisinin korunma oranını değiştirir (korunmayı yeniden dengelenmesi gibi). Grup, ileriye dönük sözleşmelerin gerçeğe uygun değerinde (yani ileriye dönük unsurlar da dahil olmak üzere) tüm değerleme riskini, ileriye dönük sözleşmeleri içeren tüm riskten korunma ilişkileri için riskten korunma aracı olarak belirler.
Finansal riskten korunma amaçlı kullanılan türev finansal araçların gerçeğe uygun değerlerinin ayrıntıları Dipnot 33'te açıklanmıştır.
Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, net karın, yıl boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur. Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.
Finansal durum tablosu tarihinden sonraki olaylar; kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortaya çıkmış olsalar bile, finansal durum tablosu tarihi ile finansal durum tablosunun yayımı için yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, finansal durum tablosu tarihinden sonraki düzeltme gerektiren olayların ortaya çıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde düzeltir. Finansal durum tablosu tarihinden sonra ortaya çıkan düzeltme gerektirmeyen hususlar, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararlarını etkileyen hususlar olmaları halinde konsolide finansal tablo dipnotlarında açıklanır (Dipnot 35).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.
Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için yapılacak harcamanın en güvenilir şekilde tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması için gerekli tahmini nakit akımlarını kullanarak ölçülmesi durumunda söz konusu karşılığın defter değeri, ilgili nakit akımlarının bugünkü değerine eşittir. Karşılığın ödenmesi için gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamının üçüncü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarın tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde ölçülmesi halinde varlık olarak muhasebeleştirilir.
Grup, ürettiği ürünler için kanunlar tarafından zorunlu kılınan yasal sürelerin bitişinden başlayan dönemler için garanti taahhüdü satışı yapmaktadır. Garanti hizmetlerinin haricinde verilen ek tamir ve bakım taahhütlerinin fiyatı, satılan ürünlerden ayrı olarak belirlenmekte ve sözleşme içerisinde taahhüt edilen farklı bir hizmet olarak değerlendirilmektedir. Bu nedenle Grup, tamir ve bakım hizmet satışları nedeniyle verilecek hizmeti ayrı bir edim yükümlülüğü olarak muhasebeleştirmektedir (Dipnot 16).
Garanti giderleri, şirketlerin üretim ve satışını gerçekleştirdikleri mallar için yaptıkları tamir-bakım masrafları, yetkili servislerin garanti kapsamında müşteriden bedel almaksızın yaptıkları işçilik ve malzeme giderleri, şirketlerce üstlenilen bakım giderleri ile hasılatı cari yıla gelir olarak kaydedilen ürünlere ilişkin müteakip yıllarda söz konusu olabilecek geri dönüş ve tamir seviyelerinin geçmiş verilerden kaynaklanan tahminleri sonucu kaydedilir.
Bölümlere göre raporlama, Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili merciine yapılan raporlamayla yeknesaklığını sağlayacak biçimde düzenlenmiştir. Grup'un faaliyetlere ilişkin karar almaya yetkili mercii, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınmasından ve bölümlerin performansının değerlendirilmesinden sorumludur. "Diğer" altında birleştirilen bölümler raporlanabilir bölüm olmak için yeterli sayısal alt sınırları karşılayamamaları nedeniyle bölümlere göre raporlamanın sunumu için birleştirilmiştir.
Raporlanabilir bölüm, bölüm bilgileri açıklanması zorunlu olan bir endüstriyel bölüm veya coğrafi bölümdür. Endüstriyel bölümler, belirli bir mal veya hizmeti ya da birbirleriyle ilişkili mal veya hizmet grubunu sağlama veya risk ve fayda açısından Grup'un diğer bölümlerinden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Coğrafi bölümler, Grup'un belirli bir ekonomik çevrede mal veya hizmet temin eden ve risk ve fayda açısından başka bir ekonomik çevre içerisinde faaliyet gösteren diğer bölümlerden farklı özelliklere sahip bölümlerdir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Bir endüstriyel veya coğrafi bölümün, raporlanabilir bölüm olarak belirlenebilmesi için, işletme dışı müşterilere yapılan satışlar ve bölümler arası satışlar veya transferler de dahil olmak üzere, raporlanan hasılatının, işletme içi ve dışı tüm faaliyet bölümlerinin toplam hasılatının yüzde 10'unu veya daha fazlasını oluşturması, raporlanan kâr veya zararın yüzde 10'u veya daha fazlasını oluşturması veya varlıklarının, tüm endüstriyel veya coğrafi bölümlerinin toplam varlıklarının yüzde 10'u veya daha fazlası olması gerekmektedir. Yönetimin bölüme ilişkin bilgilerin finansal tablo kullanıcıları için faydalı olacağına inanması durumunda, yukarıdaki sayısal alt sınırlardan herhangi birini karşılamayan endüstriyel veya coğrafi bölümleri de raporlanabilir bölümler olarak değerlendirilebilir ve bunlara ilişkin bilgiler ayrı olarak açıklanabilir (Dipnot: 4).
Devlet teşviki, işletmenin teşvikin elde edilmesi için gerekli koşulları yerine getireceğine ve teşvikin elde edileceğine dair makul bir güvence olmadan finansal tablolara yansıtılmaz.
Devlet teşvikleri, bu teşviklerle karşılanması amaçlanan maliyetlerin gider olarak muhasebeleştirildiği dönemler boyunca sistematik şekilde kâr veya zarara yansıtılır. Bir finansman aracı olan devlet teşvikleri, finanse ettikleri harcama kalemini netleştirmek amacıyla kar veya zararda muhasebeleştirilmek yerine, kazanılmamış gelir olarak finansal durum tablosu ile ilişkilendirilmeli ve ilgili varlıkların ekonomik ömrü boyunca sistematik şekilde kar veya zarara yansıtılmalıdır.
Önceden gerçekleşmiş gider veya zararları karşılamak ya da işletmeye gelecekte herhangi bir maliyet gerektirmeksizin acil finansman desteği sağlamak amacıyla verilen devlet teşvikleri, tahsil edilebilir hale geldiği dönemde kar ya da zararda muhasebeleştirilir.
Devletten piyasa faiz oranından düşük bir oranla alınan kredinin faydası, devlet teşviki olarak kabul edilir. Düşük faiz oranının yarattığı fayda, kredinin başlangıçtaki defter değeri ile elde edilen kazanımlar arasındaki fark olarak ölçülür.
Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit akışları işletme, yatırım ve finansal faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanır. İşletme faaliyetlerden kaynaklanan nakit akışları, Grup'un faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışlarını gösterir. Yatırım faaliyetleriyle ilgili nakit akışları, Grup'un yatırım faaliyetlerinde (duran varlık yatırımları) kullandığı ve bu faaliyetlerinden elde ettiği nakit akışlarını gösterir. Finansman faaliyetlerine ilişkin nakit akışları, Grup'un finansman faaliyetlerinde kullandığı kaynakları ve bu kaynakların geri ödemelerini gösterir. Nakit ve nakit benzeri değerler, nakit ve banka mevduatı ile tutarı belirli nakde kolayca çevrilebilen kısa vadeli, yüksek likiditeye sahip ve vadesi 3 ay veya daha kısa olan yatırımları içermektedir. KGK tarafından yayımlanan "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi" doğrultusunda nakit ve nakit benzerleri üzerindeki parasal pozisyon kazanç kayıplarının nakit akıştablosunda gösterimi gerçekleştirilmiş olup uygulama rehberinde yer alan 3. yaklaşım doğrultusunda enflasyonun işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları üzerindeki etkisinin ilgili faaliyet sınıfına atfedilmesi ve nakit ve nakit benzerlerine ilişkin enflasyon etkisinin ayrı olarak sunumu gerçekleştirilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.
Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.
Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kâr, diğer yıllarda vergilendirilebilir ya da vergiden indirilebilir kalemler ile vergilendirilmesi ya da vergiden indirilmesi mümkün olmayan kalemleri hariç tutması nedeniyle, kar veya zarar tablosunda yer verilen kârdan farklılık gösterir. Grup'un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış ya da önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenmiş vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.
Ertelenmiş vergi yükümlülükleri, Grup'un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenmiş vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle söz konusu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte ilgili farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartlarıyla hesaplanmaktadır.
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirileceği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla yasallaşmış veya önemli ölçüde yasallaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup'un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanması ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup'un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.
Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, kar veya zarar tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.
Çalışanlara sağlanan kısa vadeli fayda yükümlülükleri ile ilgili hizmet verildikçe giderleştirilir. Çalışanlarının geçmiş hizmetleri sonucunda Şirket'in yasal veya zımni kabulden doğan, ödemekle yükümlü olduğu ve bu yükümlülüğün güvenilir olarak tahmin edilebildiği durumlarda kısa vadeli nakit ödenmesi beklenen tutarlar için bir yükümlülük kaydedilir.
Türkiye'de geçerli İş Kanunu'na göre işverenler iş sözleşmesinin herhangi bir nedenle sona ermesi halinde çalışanlar tarafından hak edilen fakat kullanılmayan yıllık izin sürelerine ait ücreti sözleşmenin sona erdiği tarihteki brüt ücreti ve sözleşmeye bağlı diğer menfaatlerin toplamı üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödemekle yükümlüdür. Kullanılmayan izin karşılığı tüm çalışanların hak ettikleri ancak raporlama tarihi itibarıyla henüz kullanmadıkları izin günlerine denk gelen iskonto edilmemiş toplam yükümlülük tutarıdır. Kullanılmamış izin haklarından doğan yükümlülükler hak kazanıldıkları dönemlerde tahakkuk edilir.
Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un, Türk İş Kanunu uyarınca personelin emekliye ayrılmasından doğacak gelecekteki olası yükümlülüklerinin tahmini toplam karşılığının bugünkü değerini ifade eder. Türkiye'de geçerli olan sosyal mevzuat ve Türk İş Kanunu uyarınca; Grup, en az bir yıllık hizmetini tamamlayan, kendi isteğiyle işten ayrılması veya uygunsuz davranışlar sonucu iş akdinin feshedilmesi dışında kalan sebepler yüzünden işten çıkarılan veya emekliye ayrılan her personeline toplu olarak kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Tanımlanmış sosyal yardım yükümlülüğü aktüer varsayımlar uyarınca net bugünkü değerine göre indirgenmiş ve finansal tablolara yansıtılmıştır. Söz konusu karşılığın ölçülmesinde her kullanılan aktüer varsayımlarındaki değişimlerden kaynaklı aktüer kazanç ve kayıplar diğer kapsamlı gelir tablosu ile ilişkilendirilerek konsolide finansal tablolara yansıtılır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Adi paylar sermaye olarak sınıflandırılır. Mevcut pay sahiplerine yapılan sermaye artırımı, onaylandığı nominal değeriyle kaydedilir. Adi pay senetleri üzerinden dağıtılan kar payları, ilan edildikleri dönemde karın dağıtımı olarak kaydedilirler. Özkaynaklarda bir değişikliğe neden olmaksızın mevcut adi pay senetlerinin veya potansiyel adi pay senetlerinin sayısının aktifleştirme, bedelsiz ihraç veya pay bölünmesi sonucu artması veya pay birleşmesi sonucu azalması durumunda, sunulan tüm dönemler için adi pay başına kazanç hesaplanması işlemi geriye dönük olarak düzeltilir.
Grup'un TFRS uyarınca hazırlanmış 31 Aralık 2023 tarihli konsolide finansal tabloları 4 Haziran 2024, tarihinde Genel Kurul tarafından onaylanmıştır. Grup yönetimi söz konusu konsolide finansal tablolara ilişkin hataları konsolide finansal tabloların onaylanmasından sonra tespit etmiş olup bu kapsamda, aşağıda belirtilmiş olan düzeltmeler yapılmış ve konsolide finansal tablo dipnotlarında ek bilgilere yer verilmiştir.
Mali durum ve performans trendlerinin tespitine imkan vermek üzere, Grup'un konsolide finansal tabloları önceki dönemlerle karşılaştırmalı olarak hazırlanmaktadır. Grup, konsolide finansal tablolarının yeniden düzenlenmiş olmasına ilişkin olarak, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal durum tablosunu 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla hazırlanmış konsolide finansal durum tablosu ile; 1 Ocak – 31 Aralık 2023 dönemine ait konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunu, konsolide nakit akış tablosunu ve konsolide özkaynaklar değişim tablosunu ise 1 Ocak – 31 Aralık 2023 dönemi ile karşılaştırmalı olarak düzenlemiştir.
Cari dönemde konsolide finansal tabloların sunumu ile uygunluk sağlaması açısından karşılaştırılmalı bilgiler gerekli görüldüğünde yeniden sınıflandırılır ve önemli farklılıklar açıklanır. Bu kapsamda, Grup 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla hazırlanmış konsolide finansal durum tabloları ile 1 Ocak – 31 Aralık 2023 dönemine ilişkin konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu ve konsolide nakit akış tablosunda TMS 8 "Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklik ve Hatalar" standardı uyarınca uyguladığı önemli düzeltmeleri aşağıda açıklanmıştır. Söz konusu düzeltmelerin 31 Aralık 2024 tarihi ve aynı tarihte sona eren hesap dönemine ilişkin konsolide finansal tablolar üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
Grup, 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihli konsolide finansal tablolarında düzeltme olan hesaplara ilişkin dipnot açıklamalarını, 31 Aralık 2024 tarihi ile söz konusu tarihlerdeki açıklamalarla karşılaştırmalı olarak sunmuştur. 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihli konsolide finansal tablolarında düzeltme olmayan hesaplara ilişkin dipnot açıklamaları, sadece 31 Aralık 2024 tarihi ile 31 Aralık 2023 tarihli açıklamalarla karşılaştırmalı olarak sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Önceden raporlanan |
dönemlere ilişkin | Yeniden düzeltme ve düzenlenmiş |
Önceden raporlanan |
dönemlere ilişkin | Yeniden düzeltme ve düzenlenmiş |
Düzeltmeye ilişkin açıklama |
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| VARLIKLAR | 31 Aralık 2023 (*) | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 (*) | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2022 | referansı |
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 1.482.888 | - | 1.482.888 | 106.414 | - | 106.414 | |
| Finansal Yatırımlar | 170.978 | - | 170.978 | 256.545 | - | 256.545 | |
| Ticari Alacaklar | 3.343.525 | (270.939) | 3.072.586 | 3.871.668 | (67.426) | 3.804.242 | C |
| Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar | 179.640 | (179.640) | - | 167.599 | (167.599) | - | |
| Diğer Alacaklar | 421.469 | 179.640 | 601.109 | 342.181 | 167.599 | 509.780 | |
| Türev Araçlar | 194.884 | - | 194.884 | 259.436 | - | 259.436 | |
| Stoklar | 1.812.675 | - | 1.812.675 | 2.137.379 | - | 2.137.379 | |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 462.393 | - | 462.393 | 324.031 | - | 324.031 | |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 6.070 | - | 6.070 | 6.436 | - | 6.436 | |
| Diğer Dönen Varlıklar | 250.216 | (90.218) | 159.998 | 368.007 | (53.345) | 314.662 | C |
| TOPLAM DÖNEN VARLIKLAR | 8.324.738 | (361.157) | 7.963.581 | 7.839.696 | (120.771) | 7.718.925 | |
| Duran Varlıklar | |||||||
| Finansal Yatırımlar | 352.779 | - | 352.779 | 397.509 | - | 397.509 | |
| Ticari Alacaklar | 319.165 | - | 319.165 | 469.521 | - | 469.521 | |
| Finans Sektörü Faaliyetlerinden Alacaklar | 479.043 | (479.043) | - | 670.974 | (670.974) | - | |
| Diğer Alacaklar | - | 479.043 | 479.043 | - | 670.974 | 670.974 | |
| Türev Araçlar | 160.689 | - | 160.689 | 84.929 | - | 84.929 | |
| Maddi Duran Varlıklar | 5.939.613 | (2.036.800) | 3.902.813 | 5.908.880 | (1.676.903) | 4.231.977 | A |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 57.271 | - | 57.271 | 82.036 | - | 82.036 | |
| Maddi olmayan duran varlıklar | 1.771.065 | 493.774 | 2.264.839 | 2.210.605 | 133.888 | 2.344.493 | A |
| Peşin ödenmiş giderler | 3.146 | - | 3.146 | 20.959 | - | 20.959 | |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 971.057 | (643.127) | 327.930 | - | - | - | B |
| Diğer Duran Varlıklar | 156 | - | 156 | 126.912 | - | 126.912 | |
| TOPLAM DURAN VARLIKLAR | 10.053.984 | (2.186.153) | 7.867.831 | 9.972.325 | (1.543.015) | 8.429.310 | |
| TOPLAM VARLIKLAR | 18.378.722 | (2.547.310) | 15.831.412 | 17.812.021 | (1.663.786) | 16.148.235 |
(*) Önceki dönem raporlanan tutarlar TL'nın 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Önceden | Önceki dönemlere ilişkin |
Yeniden | Önceki Önceden |
dönemlere ilişkin | Yeniden | Düzeltmeye | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| raporlanan | düzeltme ve düzenlenmiş | raporlanan | düzeltme ve düzenlenmiş | ilişkin açıklama | |||
| 31 Aralık 2023 | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2022 | referansı | |
| KAYNAKLAR | |||||||
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | |||||||
| Kısa Vadeli Borçlanmalar | 3.338.505 | - | 3.338.505 | 4.720.721 | - | 4.720.721 | |
| Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | 1.023.680 | - | 1.023.680 | 1.117.681 | - | 1.117.681 | |
| Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler | 35.068 | - | 35.068 | 23.127 | - | 23.127 | |
| Ticari Borçlar | 2.710.069 | (146.815) | 2.563.254 | 2.284.631 | - | 2.284.631 | C |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 112.845 | - | 112.845 | 85.900 | - | 85.900 | |
| Diğer Borçlar | 266.764 | - | 266.764 | - | - | - | |
| Ertelenmiş Gelirler | 565.802 | - | 565.802 | 91.392 | - | 91.392 | |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | - | - | - | 5.232 | - | 5.232 | |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | 528.323 | 55.480 | 583.803 | 195.186 | - | 195.186 | C |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 41.615 | - | 41.615 | 70.591 | - | 70.591 | |
| KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 8.622.671 | (91.335) | 8.531.336 | 8.594.461 | - | 8.594.461 | |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | |||||||
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | 1.073.214 | - | 1.073.214 | 1.530.863 | - | 1.530.863 | |
| Diğer Borçlar | 375.385 | - | 375.385 | - | - | - | |
| Ertelenmiş Gelirler | 88.026 | - | 88.026 | 48.025 | - | 48.025 | |
| Kiralama İşlemlerinden Kaynaklanan Yükümlülükler | 25.099 | - | 25.099 | 38.659 | - | 38.659 | |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | 574.462 | (67.136) | 507.326 | 513.073 | - | 513.073 | C |
| Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü | - | - | - | 279.183 | 362.114 | 641.319 | B |
| UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER | 2.136.186 | (67.136) | 2.069.050 | 2.409.825 | 362.114 | 2.771.939 | |
| TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER | 10.758.857 | (158.471) | 10.600.386 | 11.004.286 | 362.114 | 11.366.400 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Önceki | Önceki | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Önceden | dönemlere ilişkin | Yeniden | Önceden | dönemlere ilişkin | Yeniden | Düzeltmeye | |
| raporlanan | düzeltme ve düzenlenmiş | raporlanan | düzeltme ve düzenlenmiş | ilişkin açıklama | |||
| 31 Aralık 2023 | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2023 | 31 Aralık 2022 | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2022 | referansı | |
| ÖZKAYNAKLAR | |||||||
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | |||||||
| Ödenmiş Sermaye | 900.000 | - | 900.000 | 900.000 | - | 900.000 | |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 10.399.738 | (582.206) | 9.817.532 | 10.399.738 | (582.206) | 9.817.532 | B |
| Birleşmeye İlişkin İlave Özsermaye katkısı | 48.683 | (48.683) | - | 48.683 | (48.683) | - | B |
| Paylara İlişkin Primler/İskontolar | 154.539 | (10.993) | 143.546 | 154.539 | (10.993) | 143.546 | B |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak | |||||||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | 880.926 | (154.550) | 726.376 | 954.260 | (154.550) | 799.710 | |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak | |||||||
| Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | (342.436) | 154.550 | (187.886) | (332.959) | 154.550 | (178.409) | |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 25.337 | - | 25.337 | 25.337 | - | 25.337 | |
| Geçmiş Yıllar Zararları | (5.413.882) | (1.384.041) | (6.797.922) | (5.413.881) | (1.384.041) | (6.797.922) | A, B, C |
| Net Dönem Karı/(Zararı) | 919.080 | (362.916) | 556.164 | - | - | - | B, C |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | 47.879 | - | 47.879 | 72.041 | - | 72.041 | |
| TOPLAM ÖZKAYNAKLAR | 7.619.864 | (2.388.839) | 5.231.026 | 6.807.758 | (2.025.923) | 4.781.835 | |
| TOPLAM KAYNAKLAR | 18.378.721 | (2.547.310) | 15.831.412 | 17.812.044 | (1.663.809) | 16.148.235 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Önceden raporlanan |
Önceki dönemlere ilişkin |
Yeniden düzenlenmiş |
Düzeltmeye | |
|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - | düzeltme ve | 1 Ocak - | ilişkin açıklama | |
| 31 Aralık 2023 | sınıflandırmalar | 31 Aralık 2023 | referansı | |
| KAR VEYA ZARAR KISMI | ||||
| Hasılat | 10.897.255 | (180.093) | 10.717.162 | C |
| Satışların Maliyeti (-) | (9.031.790) | 158.481 | (8.873.309) | C |
| Finans Sektörü Faaliyetlerinden Brüt Kar | 398.452 | (398.452) | - | |
| BRÜT KAR | 2.263.917 | (420.064) | 1.843.853 | |
| Genel Yönetim Giderleri (-) | (523.204) | - | (523.204) | |
| Pazarlama Giderleri (-) | (1.139.501) | - | (1.139.501) | |
| Araştırma Giderleri (-) | (20.330) | - | (20.330) | |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler | 1.620.555 | 789.235 | 2.409.790 | |
| Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) | (105.889) | (849.528) | (955.417) | C |
| ESAS FAALİYET KARI | 2.095.548 | (480.357) | 1.615.191 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler | 49.038 | - | 49.038 | |
| Yatırım Faaliyetlerinden Giderler | (117.452) | - | (117.452) | |
| FİNANSMAN GELİRİ/(GİDERİ) ÖNCESİ FAALİYET KARI | 2.027.134 | (480.357) | 1.546.777 | |
| Finansman Giderleri (-) | (3.431.209) | 398.452 | (3.032.757) | |
| Parasal Kazanç / (Kayıp) | 1.099.394 | - | 1.099.394 | |
| VERGİ ÖNCESİ (ZARARI)/KARI | (304.681) | (81.905) | (386.586) | |
| Dönem Vergi Gideri (-) | 1.199.598 | (281.010) | 918.588 | |
| - Dönem Vergi Gideri | - | - | - | |
| - Ertelenmiş Vergi Geliri/(Gideri) | 1.199.598 | (281.010) | 918.588 | B |
| DÖNEM (ZARARI)/KARI | 894.917 | (362.915) | 532.002 | |
| Ana Ortaklık Payları | 919.079 | (362.915) | 556.164 | C |
| Kontrol Gücü Olmayan Paylar | (24.162) | - | (24.162) | |
| DİĞER KAPSAMLI GELİR/(GİDER) | (82.811) | - | (82.811) | |
| TOPLAM KAPSAMLI GELİR/(GİDER) | 812.106 | (362.915) | 449.191 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Söz konusu düzeltmelerin 1 Ocak – 31 Aralık 2024 hesap dönemine ilişkin konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosu ile konsolide nakit akış tabloları üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
Söz konusu düzeltmelerin 1 Ocak – 31 Aralık 2024 hesap dönemine ilişkin konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda önceden raporlanan net dönem karı ile konsolide nakit akış tabloları üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
Grup, 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibariyle yeniden düzenlenmiş finansal tablolarında 658.683 TL tutarındaki finans sektörü faaliyetlerinden alacaklarını diğer alacaklarına, 398.452 TL tutarındaki finans sektörü faaliyetlerinden brüt kar içerisinde sınıflandırdığı finansal kiralama işlemlerine ilişkin gelirlerini finansman giderleri hesabına, özkaynakları içerisinde yer alan 48.683 TL tutarındaki birleşmeye ilişkin ilave özsermaye katkısını geçmiş yıllar zararlarına ve 716.706 TL tutarındaki ticari faaliyetlerden kur farkı giderini esas faaliyetlere ilişkin kur farkı geliri ve esas faaliyetlere ilişkin kur farkı gideri tutarlarının brüt gösterimini yapmak üzere 1 Ocak – 31 Aralık 2023 yılına ilişkin konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda sınıflayarak gösterimsel düzeltmelerini yapmıştır. Söz konusu düzeltmelerin 1 Ocak – 31 Aralık 2024 hesap dönemine ilişkin konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda önceden raporlanan net dönem karı ile konsolide nakit akış tabloları üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
1 Ocak - 31 Aralık 2023 tarihinde sona eren döneme ait konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda önceden raporlanan ana ortaklığa ait net dönem karı üzerinden hesaplanan 100 adet hisse başına kazanç rakamı 1,021 TL olup önceki dönem konsolide finansal tablolarının düzeltilmesi neticesinde, yeniden düzenlenmiş net dönem karı üzerinden hesaplanan 100 adet hisse başına kazanç rakamı 0,618 TL olarak sunulmuştur.
KGK tarafından yayımlanan "Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama Hakkında Uygulama Rehberi" doğrultusunda nakit ve nakit benzerleri üzerindeki parasal pozisyon kazanç kayıplarının konsolide nakit akış tablosunda gösterimi gerçekleştirilmiş olup uygulama rehberinde yer alan 3. yaklaşım doğrultusunda enflasyonun işletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akışları üzerindeki etkisinin ilgili faaliyetsınıfına atfedilmesi ve nakit ve nakit benzerlerine ilişkin enflasyon etkisinin ayrı olarak sunumu gerçekleştirilmiştir. Bu sınıflamalara ek olarak yukarıda bahsedilen 31 Aralık 2023 konsolide finansal durum tablosuna ilişkin düzetmelerin 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla sona eren yıla ait nakit akış tablosuna etkileri de dikkate alınmıştır. Yapılan tüm bu düzeltmelerin etkilerini aşağıdaki tabloda açıklanmıştır.
| Önceden raporlanan 31 Aralık 2023 |
Önceki dönemlere ilişkin düzeltme ve sınıflandırmalar |
Yeniden düzenlenmiş 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|
| İşletme Faaliyetlerden Nakit Akışları | 1.942.305 | 1.118.820 | 3.061.125 |
| - Net dönem karı | 894.919 | (362.917) | 532.002 |
| - Dönem karı mutabakatı ile ilgili düzeltmeler | (1.064.967) | 2.854.741 | 1.789.774 |
| - İşletme sermayesinde gerçekleşen değişimler | 2.197.261 | (1.396.237) | 801.024 |
| - Faaliyetlerden elde edilen nakit akışları | 2.027.213 | 1.095.587 | 3.122.800 |
| Yatırım Faaliyetlerden Kaynaklanan Nakit Akışları | (619.874) | 469.017 | (150.857) |
| Finansman Faaliyetlerden Kaynaklanan Nakit | |||
| Akışları | (150.974) | (1.075.938) | (1.226.912) |
| Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit | |||
| Benzerleri Üzerindeki Etkisi | 87.243 | - | 87.243 |
| Nakit ve Nakit Benzerlerindeki Enflasyon Etkisi | 117.774 | (511.899) | (394.125) |
| Nakit Ve Nakit Benzerlerindeki Net Artış/(Azalış) | 1.376.474 | - | 1.376.474 |
| Dönem Başı Nakit Ve Nakit Benzerleri | 106.414 | - | 106.414 |
| Dönem sonu nakit ve nakit benzeri değerler | 1.482.888 | - | 1.482.888 |
Konsolide finansal tabloların hazırlanması, bilanço tarihi itibarıyla raporlanan varlıklar ve yükümlülüklerin tutarlarını şarta bağlı varlıkların ve yükümlülüklerin açıklamasını ve hesap dönemi boyunca raporlanan gelir ve giderlerin tutarlarını etkileyebilecek tahmin ve varsayımların kullanılmasını gerektirmektedir.
Bu tahmin ve varsayımlar. Grup yönetiminin mevcut olaylar ve işlemlere ilişkin en iyi bilgilerine dayanmasına rağmen, fiili sonuçlar varsayımlardan farklılık gösterebilir. Grup'un önemli muhasebe varsayım ve tahminleri şunlardır:
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Nihai vergi tutarına olan etkileri kesinleşmeyen ilgili birçok işlem ve hesaplama normal iş akışısırasında gerçekleşmekte olup bu gibi durumlar gelir vergisi karşılığı belirlenmesi sırasında önemli muhakemelerin kullanılmasını gerektirmektedir. Grup, vergisel olayların sonucunda ödenmesi tahmin edilen ek vergilerin oluşturduğu vergi yükümlüklerini kayıtlarına almaktadır. Bu konular ile ilgili oluşan nihai vergisel sonuçların başlangıçta kaydedilen tutarlardan farklı olduğu durumlarda, bu farklar belirlendiği dönemlerdeki gelir vergisi karşılığı ve ertelenmiş vergi bakiyelerini etkileyebilecektir (Dipnot 28).
Grup, gelecek dönemlerde vergilendirilebilir karın elde edilmesinin muhtemel olmaması nedeniyle detayları Dipnot 28'te belirtilen mahsup edilebilir mali zararlar üzerinden ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirmemiştir.
Grup'un, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla hak elde edilmiş fakat vergi indirimi kapsamında faydalanılmamış ve izleyen dönemlere devredilen yatırıma katkı tutarına ilişkin ertelenmiş vergi varlığı muhasebeleştirilmiştir. Grup, yasal defterlerinde 5746 sayılı yasa kapsamında yapmış olduğu Ar-ge harcamalarını aktifleştirmektedir. Grup, teşvik belgesine bağlanan yatırımlardan elde ettiği kazançlar, yatırımın kısmen veya tamamen işletilmesine başlanılan hesap döneminden itibaren yatırıma katkı tutarına ulaşılıncaya kadar indirimli oranlar üzerinden kurumlar vergisine tabi tutulur. Bu kapsamda 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle Grup'un gelecekte istifade edebileceği yatırım teşvik indirimleri, Ar-ge indirimleri ve nakdi sermaye artışı faiz indirimleri kapsamında 483.034 TL tutarında ertelenmiş vergi varlığı konsolide finansal tablolarda muhasebeleştirilmiştir (31 Aralık 2023: 498.565 TL).
Grup garanti karşılıklarını, geçmiş dönemde gerçekleşen giderleri, teknik ve mali açıdan planlanan gelişmeleri de dikkate alarak oluşturduğu araç başı gider öngörüleri üzerinden hesaplamaktadır. Karşılık hesaplanırken garantiye konu araç adedi, garanti süresi ve geçmişte oluşan garanti taleplerine dayanarak geleceğe ilişkin varsayımlar yapılmaktadır (Dipnot 16).
Grup, her raporlama dönemi sonunda maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile kullanım hakkı varlıklarının tahmin edilen faydalı ömürlerini gözden geçirir. Bir varlığın faydalı ömrü belirlenirken, Grup piyasadaki değişimler veya gelişmeler sonucu varlıkların teknik ve/veya ticari olarak kullanılamaz hale gelmesi durumunu da göz önünde bulundurur. Varsayımlarda, gelecek dönemlerde yeni bilgilerin kullanılabilir olmasına bağlı olarak değişiklikler olabilmekte ve söz konusu değişikliklerin etkileri ileriye yönelik olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmaktadır.
Yeniden değerleme çalışmalarının sıklığı, yeniden değerlemesi yapılan maddi duran varlıkların taşınan değerlerinin ilgili raporlama dönemi sonu itibariyle gerçeğe uygun değerlerinden önemli ölçüde farklı olmadığından emin olacak şekilde belirlenir. Yeniden değerleme çalışmalarının yapılma sıklığı maddi duran varlık kalemlerinin gerçeğe uygun değerlerindeki değişime bağlıdır. Yeniden değerlenen bir varlığın gerçeğe uygun değerinin taşınan değerinden önemli ölçüde farklı olduğu düşünülen durumlarda, yeniden değerleme çalışmasının tekrarlanması gerekmektedir ve bu çalışma aynı tarih itibariyle yeniden değerlenen varlığın bulunduğu varlık sınıfının tamamı için yapılmaktadır. Öte yandan gerçeğe uygun değer değişimleri önemsiz olan maddi duran varlıklar için yeniden değerleme çalışmalarının her yıl tekrarlanması gerekli görülmemektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Bu kapsamda, Grup yönetimi, yapmış olduğu değerlendirmeler sonucunda arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yer üstü düzenleri, 30 Eylül 2024 tarihi itibariyla Vakıf Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. tarafından yapılan değerleme çalışmalarında tespit edilen gerçeğe uygun değerleri üzerinden konsolide finansal tablolara yansıtılmıştır (Dipnot 12). Bununla birlikte, arazi ve arsalar, ile binalar, yer altı ve yerüstü düzenlerinin 31 Aralık 2024 tarihindeki alım gücüyle ifade edilmiş (endekslenmiş) 30 Eylül 2024 tarihi itibariyle bağımsız profesyonel değerleme şirketi tarafından yapılan değerleme çalışmalarında tespit edilen makul değerleri üzerinden, izleyen üç ay içerisindeki birikmiş amortismanlarının indirilmesi sonrasında oluşan net değerin, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla ilgili maddi duran varlıkların gerçeğe uygun değerlerine yakınsayacağı değerlendirilmiştir.
Çevrede emsal teşkil edebilecek bir alım/ satımın gerçekleşmemesi nedeniyle ilgili gerçeğe uygun değer hesaplamalarında arazi ve arsalar için emsal karşılaştırma yöntemi, binalar ile yeraltı ve yerüstü düzenlemeleri için ise maliyet yaklaşımı yöntemi kullanılmış olup ilgili yöntem ve varsayımların detayları aşağıdaki gibidir:
Alım/satım işlemlerinin gerçekleşmesi esnasında oluşabilecek değerler, bu değerlerden farklılık gösterebilir.
Şirket, üretim verimliliğinin ve kapasitesinin artırımı veya maliyetlerinin azaltılması kapsamında yapmış olduğu, fizibilite çalışmalarını tamamladığı ve gelecekte nakit akışı sağlayacağını öngördüğü geliştirme projeleri için, ürün geliştirme süreçleri ile ilgili ağırlıklı olarak çalışan personel ve kullanılan hammadde maliyetlerini içeren geliştirme maliyetlerini, şerefiye dışındaki maddi olmayan duran varlıklar olarak muhasebeleştirmektedir. Geliştirme safhasındaki projeler için en önemli yönetim değerlendirmelerinden birisi, ilgili projenin ilintili olduğu ürünlerin geleceğe yönelik gelir pazar performansının tahmini üzerinedir (Dipnot 13). Varsayımlarda, gelecek dönemlerde yeni bilgilerin kullanılabilir olmasına bağlı olarak değişiklikler olabilmekte ve söz konusu değişikliklerin etkileri ileriye yönelik olarak konsolide finansal tablolara yansıtılmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 523.423 TL (31 Aralık 2023: 591.806 TL) tutarındaki devam eden geliştirme maliyetleri devam eden projelere ilişkin maddi ve maddi olmayan varlık yatırımlarından oluşmaktadır. Ekonomik fayda sağlamayacak duruma gelen yapılmakta olan yatırımlar ve geliştirme maliyetleri dönem içinde gider yazılarak aktiften çıkartılır. Grup yönetimi en iyi tahminleri doğrultusunda yatırımlardan elde edeceği ekonomik faydanın defter değerlerinden yüksek olduğunu öngörmektedir.
Ticari alacaklar için hesaplanan değer düşüklüğü karşılıkları, müşterilerden alınan kefalet, teminatlar, müşterilerin geçmiş ödeme performansları ve kredibilite bilgileri ile alacak bakiyelerinin vade analizleri göz önünde bulundurularak yapılan tahminlersonucunda belirlenir (Dipnot 7). Tüm bu değerlendirmeler sonucunda şüpheli alacakların tespiti ile bu alacaklar için ayrılan karşılık tutarlarının belirlenmesi yönetimin varsayım ve tahminlerini de içermektedir. Ayrıca Grup, konsolide finansal tablolarında itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen ve önemli bir finansman bileşeni içermeyen ticari alacaklarının değer düşüklüğü hesaplamaları kapsamında TFRS 9 standardında tanımlanan "basitleştirilmiş yaklaşımı" uygulamayı tercih etmiştir. Söz konusu yaklaşım ile Grup, ticari alacakların belirli sebeplerle değer düşüklüğüne uğramadığı durumlarda (gerçekleşmiş değer düşüklüğü zararları haricinde), ticari alacaklara ilişkin zarar karşılıklarını "ömür boyu beklenen kredi zararlarına" eşit bir tutardan ölçmektedir.
Bu tahminler ile ilgili oluşan nihai sonuçların başlangıçta kaydedilen tutarlardan farklı olduğu durumlarda, bu farklar belirlendiği dönemlerdeki ticari alacakların değer düşüklüğü karşılığı ile kar veya zarar tablosunu etkileyebilecektir. Tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
Stok değer düşüklüğü Grup'un muhasebe politikası çerçevesinde belirlenmekte olup stokların hareketsiz bekleme süreleri ve olası değer kayıpları değerlendirilerek hesaplanmaktadır (Dipnot 9). Tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Kasa | - | - |
| Banka | 1.077.172 | 1.295.317 |
| - Vadeli mevduatlar |
168.100 | 12.994 |
| - Vadesiz mevduatlar |
909.072 | 1.282.323 |
| Alınan çekler |
44.216 | 140.870 |
| Diğer nakit ve nakit benzerleri |
56.793 | 46.701 |
| 1.178.181 | 1.482.888 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 168.100 TL (31 Aralık 2023: 12.994 TL) tutarındaki vadeli mevduatlar TL cinsinden olup vadeli mevduatların vadesi 1-3 gündür (31 Aralık 2023: 1-3 gün), faiz oranları TL para birimindeki mevduatlar için %46'dır (31 Aralık 2023: TL para birimindeki mevduatlar için %40).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Vadesiz mevduatların detayları aşağıdaki gibidir:
| Para cinsi | 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Avro | 885.855 | 1.087.240 |
| Türk Lirası |
14.957 | 132.396 |
| ABD Doları |
6.493 | 797 |
| Rumen Leyi | 1.104 | 17.113 |
| İngiliz Sterlini |
663 | 256 |
| Kanada Doları |
- | 44.521 |
| 909.072 | 1.282.323 |
Grup'un mevduatlarının bulunduğu bankaların kredi riskleri, bağımsız veriler dikkate alınarak değerlendirilmekte olup herhangi önemli bir kredi riski öngörülmemektedir. Nakit ve nakit benzerlerinin piyasa değerleri taşınan değerlerine yaklaşmaktadır.
Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle 80.479 TL tutarında bloke mevduatı bulunmaktadır (31 Aralık 2023: 237 TL).
Nakit ve nakit benzerleri içerisinde sınıflandırılan alınan çeklerin vadeleri 3 aydan kısadır. Diğer nakit ve nakit benzerleri yedek parça satışlarına ilişkin kredi kartı alacaklarını içermektedir.
Raporlanabilir bölüm, bölüm bilgileri açıklanması zorunlu olan bir endüstriyel bölüm veya coğrafi bölümdür. Endüstriyel bölümler, belirli bir mal veya hizmeti ya da birbirleriyle ilişkili mal veya hizmet grubunu sağlama veya risk ve fayda açısından Grup'un diğer bölümlerinden farklı özelliklere sahip bölümlerdir. Coğrafi bölümler, Grup'un belirli bir ekonomik çevrede mal veya hizmet temin eden ve risk ve fayda açısından başka bir ekonomik çevre içerisinde faaliyet gösteren diğer bölümlerden farklı özelliklere sahip bölümlerdir.
Grup'un ana faaliyet konusu otomotiv ve benzeri araçlar ile yedek parça üretimi olup, Grup Yönetimi'nin performansı değerlendirdiği ve kaynak dağılımına karar vermek için kullandığı bilgileri içeren dört faaliyet bölümü bulunmaktadır. Grup'un bu faaliyet bölümleri kendi markası ile ürettiği ticari araçlara ilişkin raporlamanın yapıldığı Karsan markalı ürünler, yedek parça, traktör kabin ve katofarez işlemlerine ilişkin raporlamanın yapıldığı endüstriyel ve yedek parça satışları ve diğer markalar için ürettiği ticari araçlara ilişkin raporlamanın yapıldığı diğer markalı satışlardır. Bölümlerin performansının düzenli olarak değerlendirilmesinde, esas faaliyet karı veya zararı dikkate alınmakla beraber, esas faaliyetlerden diğer gider ve gelirler kalemlerinin dağıtımı yapılmamaktadır. Grup'un varlık ve yükümlülüklerinin büyük bölümü Türkiye'de yer almaktadır. Bunun yanı sıra, karar almaya yetkili merciine varlık ve yükümlülüklerle ilgili bir periyodik bir bilgilendirme yapılmadığı için varlık ve yükümlülüklerin bölümlere göre raporlaması yapılmamıştır. Grup yönetimi, finansal verilerini TFRS'ye göre hazırlanmış konsolide finansal tabloları üzerinden incelemektedir.
Grup yönetimi Grup faaliyetlerini yurtiçi ve yurtdışı satışlar olarak takip etmekte olup Grup'un coğrafi bölümleri yurtiçi ve yurtdışı müşterilere yapılan satışları içermektedir. Yurtiçi ve yurtdışı satışların detayları Dipnot 21'de sunulmuştur.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Karsan markalı |
Endüstriyel ve | Diğer markalı |
|||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
Toplam | ürünler | yedek parça | satışlar | Diğer |
| Hasılat | 10.867.324 | 6.909.840 | 648.753 | 2.903.788 | 404.943 |
| Satışların maliyeti (-) |
(8.686.735) | (5.168.230) | (394.410) | (2.613.667) | (510.428) |
| Ticari faaliyetlerden brüt kar/(zarar) | 2.180.589 | 1.741.610 | 254.343 | 290.121 | (105.485) |
| Brüt kar/(zarar) | 2.180.589 | 1.741.610 | 254.343 | 290.121 | (105.485) |
| Pazarlama giderleri (-) | (940.964) | (796.343) | (106.729) | (36.435) | (1.457) |
| Genel yönetim giderleri (-) | (580.831) | (338.790) | (22.773) | (218.247) | (1.021) |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) |
(19.153) | (19.116) | (37) | - | - |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler |
935.020 | 590.923 | 175.692 | 161.757 | 6.648 |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) |
(558.650) | (353.061) | (104.971) | (96.646) | (3.972) |
| Esas faaliyet karı/(zararı) |
1.016.011 | 825.223 | 195.525 | 100.550 | (105.287) |
| Karsan markalı |
Endüstriyel ve | Diğer markalı |
|||
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
Toplam | ürünler | yedek parça | satışlar | Diğer |
| Hasılat | 10.717.162 | 5.958.576 | 540.181 | 3.673.369 | 545.036 |
| Satışların maliyeti (-) |
(8.873.309) | (4.471.415) | (340.396) | (3.475.213) | (586.285) |
| Ticari faaliyetlerden brüt kar/(zarar) | 1.843.853 | 1.487.161 | 199.785 | 198.156 | (41.249) |
| Brüt kar/(zarar) | 1.843.853 | 1.487.161 | 199.785 | 198.156 | (41.249) |
| Pazarlama giderleri (-) | (1.139.501) | (1.062.472) | (77.029) | - | - |
| Genel yönetim giderleri (-) | (523.204) | (384.504) | (15.816) | (122.884) | - |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) |
(20.330) | (20.330) | - | - | - |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler |
2.409.790 | 2.308.975 | - | 100.815 | - |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) |
(955.417) | (947.740) | - | (7.677) | - |
| Esas faaliyet karı/(zararı) |
1.615.191 | 1.381.090 | 106.940 | 168.410 | (41.249) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket ile Şirket'in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu dipnotta açıklanmamıştır.
Grup ile diğer ilişkili taraflar arasındaki işlemlerin detayları aşağıda açıklanmıştır.
| 31 Aralık 2024 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | ||||||
| Kısa vadeli | Uzun vadeli | Kısa vadeli | Kısa vadeli | ||||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Ticari | Ticari | Ticari | Diğer | |||
| Hervouet Corporate Industry SAS | 185.968 | - | (104.852) | - | |||
| Kırpart Otomotiv Parçaları San. Ve Tic. A.Ş. | 1.621 | - | - | - | |||
| Kıraça Holding A.Ş. | 355 | - | (15.492) | (65.002) | |||
| Karland Otomotiv A.Ş. | 48 | - | (561) | - | |||
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. | - | - | (43.323) | - | |||
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. | - | - | (5.124) | - | |||
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. | - | - | (3.610) | - | |||
| Diğer | 1.666 | - | - | - | |||
| 189.658 | - | (172.962) | (65.002) |
| 31 Aralık 2023 | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Alacaklar | Borçlar | ||||||
| İlişkili taraflarla olan bakiyeler | Kısa vadeli Ticari |
Uzun vadeli Ticari |
Kısa vadeli Ticari |
Kısa ve uzun vadeli Diğer |
|||
| Kıraça Holding A.Ş. | - | - | (99.480) | (642.149) | |||
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri | |||||||
| Pazarlama A.Ş. | - | - | (485) | - | |||
| Karland Otomotiv A.Ş. | 719 | - | - | - | |||
| Karsan North America LLC | - | - | (4.544) | - | |||
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. | - | - | (31.433) | - | |||
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. | - | - | (12.349) | - | |||
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. | - | - | (7.192) | - | |||
| Karsan USA | - | - | (2.426) | - | |||
| Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. | - | - | (141) | - | |||
| 719 | - | (158.050) | (642.149) |
İlişkili taraflardan olan ticari alacaklar genellikle satış işlemlerinden kaynaklanmaktadır ve yaklaşık vadeleri 2-3 ay arasındadır. İlişkili taraflara olan ticari borçlar genellikle alım işlemlerinden doğmaktadır ve yaklaşık vadeleri 2-3 ay arasındadır. 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla ilişkili taraflardan kısa vadeli ticari alacakların ve ilişkili taraflara kısa vadeli ticari borçların kayıtlı değeri itfa edilmiş maliyet değerlerine yaklaşmaktadır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla diğer borçlar, Kıraça Holding'in Grup'a sağladığı ticari olmayan borçlardan kaynaklanmakta olup söz konusu borçlar için uygulanan vade farkı oranı 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle %22'dir ve izleyen bir yıl içerisinde ortaklara nakden geri ödenmesi planlanmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili Taraflarla Olan İşlemler |
Hizmet Alımı |
Alımlar | Satışlar | Alınan Faizler |
Verilen Faizler |
Kira Gideri |
Diğer Gelirler/ (Giderler) |
| Kıraça Holding A.Ş. (*) |
(27.627) | - | 2.403 | - | (43.417) | - | (7.264) |
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San.ve Tic. A.Ş. (***) |
(47.984) | - | - | - | - | - | - |
| Karland Otomotiv A.Ş. |
- | (216) | 8.032 | - | - | - | (3.970) |
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. (****) |
(7.920) | - | - | - | (3.023) | (14.789) | - |
| Hervouet Corporate Industry SAS (*) |
- | - | 196.256 | - | - | - | - |
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. (**) |
(285) | (83.051) | - | - | - | - | - |
| Toplam ilişkili taraflarla olan işlemler |
(83.816) | (83.267) | 206.691 | - | (46.440) | (14.789) | (11.234) |
| 1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| İlişkili Taraflarla Olan İşlemler |
Hizmet Alımı |
Alımlar | Satışlar | Alınan Faizler |
Verilen Faizler |
Kira Gideri |
Diğer Gelirler/ (Giderler) |
| Kıraça Holding A.Ş. (*) |
(41.066) | - | - | - | (182.142) | (1.922) | (1.686) |
| Kırsan Turizm ve Otomotiv San.ve Tic. A.Ş. (***) |
(47.560) | - | - | - | - | - | - |
| Karland Otomotiv A.Ş. |
(2.261) | (173) | 977 | - | - | - | (9) |
| Kök Ziraat Turizm San. ve Tic. A.Ş. (****) |
(7.733) | - | - | - | - | (12.685) | (4.450) |
| Kar İnşaat Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. |
(92) | - | - | - | - | - | - |
| Sirena Marine Denizcilik ve Ticaret A.Ş. (**) |
- | (80.366) | 3 | - | - | - | (6) |
| Karsan Otomotiv Sanayi Mamülleri Pazarlama A.Ş. |
(24) | (1.572) | - | - | - | - | 370 |
| Toplam ilişkili taraflarla olan işlemler |
(98.736) | (82.111) | 980 | - | (182.142) | (14.607) | (5.781) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket'in, üst düzey yönetim kadrosu Yönetim Kurulu üyeleri, İcra Kurulu ve Şirket genel müdür ve yardımcılarından oluşmaktadır. Üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar ise ücret, prim, sağlık sigortası ve ulaşım gibi faydaları içermektedir. Dönem içerisinde üst düzey yöneticilere sağlanan faydalar aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak - 31 Aralık 2024 |
1 Ocak - 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar |
58.780 | 28.448 |
| 58.780 | 28.448 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un ticari alacaklarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli ticari alacaklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| İlişkili olmayan taraflardan ticari |
|||
| alacaklar | 4.381.122 | 3.066.957 | 3.999.395 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar |
189.658 | 719 | 1.670 |
| İlişkili olmayan taraflardan alınan |
|||
| çekler ve senetler | 883 | - | 404 |
| Gelir tahakkukları (*) |
72.657 | 176.975 | 16.744 |
| Şüpheli ticari alacaklar karşılığı (-) |
(60.139) | (112.678) | (135.508) |
| Beklenen zarar karşılığı (-) |
(12.806) | (59.387) | (78.463) |
| 4.571.375 | 3.072.586 | 3.804.242 |
(*) Gelir tahakkukları Grup'un projelerine ilişkin olarak tahakkuk ettirilen fiyat farkı gelirlerinden oluşmaktadır.
| Uzun vadeli ticari alacaklar | 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| Ticari alacaklar | 71.360 | 319.165 | 469.521 |
| 71.360 | 319.165 | 469.521 |
Ticari alacaklar, normal iş akışında satılan ürünler veya verilen hizmetler için müşteriden olan alacaklardan oluşmaktadır. Ticari alacaklar, vadesi genel olarak 30 - 60 gün olan kısa vadeli ticari alacaklar ve koşulları yeniden yapılandırılmış vadeleri 2026-2028 yılları arasındaki Avro para birimindeki uzun vadeli alacaklardan oluşmaktadır. 31 Aralık 2023 ve 2022 tarihleri itibariyle, uzun vadeli alacak olarak sınıflandırılmış alacakların önemli bir bölümü vadesinden önce 2024 yılı içerisinde tahsil olmuştur. Grup, ticari alacaklarını sözleşmeden doğan nakit akışlarını tahsil etmek amacı ile elinde bulundurmakta ve dolayısıyla etkin faiz yöntemini kullanarak itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçmektedir.
Beklenen zarar karşılığı hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
(59.387) | (78.463) |
| Dönem gideri | - | (1.299) |
| Konusu kalmayan karşılıklar |
28.327 | - |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
18.254 | 20.375 |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
(12.806) | (59.387) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, ticari alacakları için değer düşüklüğünü ömür boyu beklenen kredi zararına göre ölçmektedir. Ticari alacaklarda beklenen kredi zararları, müşterilerin geçmişteki temerrüde düşme durumuna bakılarak, mevcut finansal durumu analiz edilerek ve ilgili müşterinin faaliyet gösterdiği endüstrinin genel ekonomik koşulları ve raporlama tarihindeki koşullar dikkate alınarak oluşturulan bir karşılık matrisi kullanılarak tahmin edilir. Cari dönemde, yönetimin tahminlerinde ve varsayımlarında önemli bir değişiklik olmamıştır.
Grup'un ticari alacaklardaki değer düşüklüğü karşılığına ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
(112.678) | (135.508) |
| Dönem içinde ayrılan karşılıklar |
- | (29.912) |
| Konusu kalmayan karşılıklar |
61.208 | - |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
(8.669) | 52.742 |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
(60.139) | (112.678) |
Grup'un ticari alacakların tahsili konusunda geçmiş yıllardaki tecrübesi, ayrılan karşılıkların yeterli olduğunu göstermektedir. Bu nedenle Grup yönetimi olası tahsilat kayıpları için ayrılan karşılık dışında herhangi bir ek ticari alacak riskinin bulunmadığına inanmaktadır. Ticari alacak ilişkin kredi riski değerlendirmesi Dipnot 32'de açıklanmıştır.
Grup fatura alacaklarının bir kısmını gayrikabili rücu ve kabili rücu faktoring işlemlerine konu etmektedir. Gayrikabili rücu factoring işlemlerine konu olan ticari alacaklar bilanço dışına çıkarılmakta ve tahsil edilen bedeller ile arasındaki fark finansman giderlerinde factoring işlemlerine ilişkin giderler olarak muhasebeleştirilmektedir. Kabili rücu faktoring işlemlerine konu olan ticari alacakların karşılığında finansal kuruluşlardan temin edilen tutarlar ise konsolide finansal durum tablosunda finansal yükümlülük (Dipnot 19) olarak sunulmakta olup ilgili finansal yükümlülüklere ilişkin giderler finansman giderlerinde factoring işlemlerine ilişkin giderler olarak muhasebeleştirilmektedir (Dipnot 26).
Ticari alacaklar için ayrılan şüpheli alacak karşılığı, geçmiş tahsil edilememe tecrübesine dayanılarak beklenen kredi zararlarının tahmin edilmesiyle belirlenmiştir. 31 Aralık 2024 ve yeniden düzenlenmiş 31 Aralık 2023 ve 31 Aralık 2022 tarihleri itibarıyla, ticari alacakların vadelerine göre detayı aşağıdaki gibidir:
| Vadeye kalan süre: | 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| Vadesi geçen alacaklar | 1.056.465 | 1.859.366 | 2.100.701 |
| 0 - 30 gün vadeli |
1.062.193 | 374.632 | 422.610 |
| 31 - 90 gün vadeli |
986.652 | 536.180 | 869.005 |
| 91 – 180 gün vadeli |
393.166 | 136.084 | 248.897 |
| 181 – 365 gün vadeli |
1.072.899 | 166.324 | 163.029 |
| 365 gün ve üzeri | 71.360 | 319.165 | 469.521 |
| 4.642.735 | 3.391.751 | 4.273.763 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Vadesi geçen süre: | 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| 0 - 30 gün vadeli |
237.084 | 353.152 | 1.471.184 |
| 31 - 90 gün vadeli |
266.300 | 355.861 | 378.127 |
| 91 – 180 gün vadeli |
94.931 | 752.358 | 180.084 |
| 181 – 365 gün vadeli |
393.714 | 206.957 | 71.306 |
| 365 gün ve üzeri | 64.436 | 191.038 | - |
| 1.056.465 | 1.859.366 | 2.100.701 |
31 Aralık 2024, 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ticari alacakların kayıtlı değeri itfa edilmiş maliyet değerine yaklaşmaktadır.
Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un ticari borçlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Kısa vadeli ticari borçlar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| İlişkili olmayan taraflara ticari borçlar |
2.064.448 | 2.405.204 | 2.170.003 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar |
172.962 | 158.050 | 114.628 |
| 2.237.410 | 2.563.254 | 2.284.631 |
Grup'un ticari borçlarına ilişkin ortalama ödeme vadesi 90-120 gündür (31 Aralık 2023: 90-120 gündür). 31 Aralık 2024, 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla kısa vadeli ticari borçların kayıtlı değeri itfa edilmiş maliyet değerine yaklaşmaktadır.
| İlişkili olmayan taraflardan diğer alacaklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| İlişkili olmayan taraflardan finansal |
|||
| kiralama alacakları (*) |
91.369 | 179.641 | 167.600 |
| KDV alacakları |
- | 347.109 | 312.128 |
| Verilen depozito ve teminatlar | 34.867 | 74.359 | 30.052 |
| 126.236 | 601.109 | 509.780 | |
| İlişkili olmayan taraflardan uzun vadeli diğer alacaklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
| İlişkili olmayan taraflardan finansal kiralama alacakları (*) |
290.644 | 479.043 | 670.974 |
| 290.644 | 479.043 | 670.974 |
(*) Grup'un OEM müşterisi ile imzalanan sözleşme kapsamında yapılan yatırımların, söz konusu sözleşme koşullarının TFRS 16 Kiralamalar standardı kapsamında finansal kiralama işlemi içerdiği kanaatiyle finansal kiralama alacağı olarak değerlendirilmesi sonucunda diğer alacaklar olarak sınıflandırılmasıyla oluşmaktadır. 31 Aralık 2024 itibarıyla toplam 10.399 Avro değerinde diğer alacak bulunmaktadır (31 Aralık 2023: 14.006 Avro).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal kiralama işlemlerinden alacakların ödeme planı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık |
2024 | Aralık 2023 |
||
|---|---|---|---|---|
| Finansal kiralama alacakları |
Toplam alacaklar |
Finansal kiralama alacakları |
Toplam alacaklar |
|
| 2024 | - | - | 179.641 | 179.641 |
| 2025 | 132.059 | 132.059 | 179.641 | 179.641 |
| 2026 | 132.059 | 132.059 | 179.641 | 179.641 |
| 2027 | 117.895 | 117.895 | 119.761 | 119.761 |
| 382.013 | 658.684 | |||
| Diğer kısa vadeli borçlar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
||
| İlişkili taraflara diğer borçlar |
(Dipnot 6) | 65.002 | 266.764 | |
| 65.002 | 266.764 | |||
| Diğer uzun vadeli borçlar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
||
| İlişkili taraflara diğer borçlar |
(Dipnot 6) | - | 375.385 | |
| - | 375.385 |
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme |
879.601 | 1.078.322 |
| Yarı mamüller |
190.172 | 292.588 |
| Mamüller | 137.014 | 139.147 |
| Ticari mallar | 233.634 | 228.442 |
| Yoldaki mallar | 2.864 | 112.557 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı (-) |
(2.256) | (38.381) |
| 1.441.029 | 1.812.675 |
1 Ocak - 31 Aralık 2024 dönemi içerisinde toplam 4.601.507 TL (1 Ocak - 31 Aralık 2023: 3.971.136 TL) tutarındaki ilk madde malzeme ve sarf malzeme giderleri, satılan malın maliyeti hesabı içerisinde giderleşmiştir (Dipnot 25).
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemler itibarıyla stok değer düşüklüğü karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
(38.381) | (20.065) |
| Dönem içerisindeki artış |
- | (18.316) |
| Konusu almayan karşılıklar |
36.125 | - |
| Dönem sonu - 31 Aralık |
(2.256) | (38.381) |
Stok değer düşüklüklerinin önemli bir bölümü mamüllere ilişkin olup stok değer düşüklüğü gideri satışların maliyeti hesabında muhasebeleştirilmiştir.
| Kısa vadeli peşin ödenmiş giderler |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Verilen avanslar | 182.497 | 454.225 |
| Gelecek aylara ait giderler | 18.291 | 8.168 |
| 200.788 | 462.393 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla, kısa vadeli peşin ödenmiş giderlerin önemli bir kısmı stok alımlarına istinaden yapılmış avans ödemelerini içermektedir.
| Uzun vadeli peşin ödenmiş giderler |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Verilen avanslar | 40.074 | 3.146 |
| Gelecek yıllara ait giderler |
1.170 | - |
| 41.244 | 3.146 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla, uzun vadeli peşin ödenmiş giderlerin önemli bir kısmı maddi duran varlık alımlarına istinaden yapılmış avans ödemelerini içermektedir.
| Kısa vadeli ertelenmiş gelirler (sözleşme yükümlülükleri dışında kalanlar) |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Alınan sipariş avansları (*) |
478.707 | 486.949 |
| Gelecek aylara ait gelirler (**) |
31.105 | 78.853 |
| 509.812 | 565.802 | |
| Uzun vadeli ertelenmiş gelirler (sözleşme yükümlülükleri dışında kalanlar) |
31 Aralık 2024 |
31 Aralıl 2023 |
| Gelecek yıllara ait gelirler (**) |
63.762 | 88.026 |
| 63.762 | 88.026 |
(*) Karsan markalı araç satışlarına ilişkin müşterilerden alınan avanslardan oluşmakta olup izleyen 1 yıl içerisinde satışların gerçekleştirilmesi öngörülmektedir.
(**) Gelecek yıllara ait gelirler, müşterilerden peşin olarak alınan satış sonrası hizmet bedellerinin gelecek yıllara ait kısmını oluşturmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Yatırımlar | Pay oranı % 31 Aralık 2024 |
Pay oranı % 31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Hervouet Corporate ("HCI") |
Industry | 20 | - | 51.848 | - |
| 51.848 | - |
Grup'un, doğrudan %50 oranında pay sahibi olduğu ortaklığı HCI'daki sahip olduğu payların 1 Ekim 2024 tarihi itibariyle HCI sermayesinin %30'luk paylarına denk gelen kısmını Cosmobilis Group'un %100 bağlı ortaklıklarından BYmyCAR Importer'a devredilmiştir. BYmyCAR Importer, HCI'nın diğer ortağının sahip olduğu %50 hissesini de alarak, HCI'da toplamda %80 paya sahip olmuştur. İşlem sonucunda HCI'nın ortaklık yapısında Grup'un pay oranı %20 olmuş ve Grup'un HCI ve HCL üzerinde kontrolü kaybedilmiş olup söz konusu şirketlerde önemli etkinliği devam etmektedir. Bu sebeple, Grup'un HCI ve HCL'deki yatırımları, 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle özkaynak yöntemiyle değerlenen yatırımlar olarak muhasebeleştirilmiştir (Dipnot 11). Grup, HCI'nın %30 oranındaki hisselerinin satışını 74.268 TL karşılığında gerçekleştirmiş ve bu işleme ilişkin 97.033 TL (Dipnot 24) tutarında bağlı ortaklık satış karını, konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda yatırım faaliyetlerinden gelirler içerisinde muhasebeleştirmiştir.
Özkaynaktan pay alma yöntemine göre muhasebeleştirilen HCI'nın 31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla bilanço ve özet kar veya zarar tabloları aşağıda sunulmuştur.
| Toplam yükümlülükler |
Dönem net | Doğrudan ve | Net | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | Toplam varlıklar |
(özkaynak hariç) |
Hasılat | karı / (zararı) |
dolaylı sahiplik % |
varlıklardaki Grup payı |
| HCI | 749.603 | 686.221 | 778.079 | 13.270 | %20 | 51.848 |
Özkaynak yöntemiyle muhasebeleştirilen yatırımların hareketi aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı |
- | - |
| İlaveler | 49.512 | - |
| Kar/(zararlarından) paylar |
2.336 | - |
| Dönem sonu | 51.848 | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak 2024 | İlaveler | Çıkışlar | Transferler | Yabancı para çevrim farkı |
Yeniden değerleme |
Değerleme öncesi birikmiş amortisman transferi |
31 Aralık 2024 |
|
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | ||||||||
| Arazi ve arsalar | 2.235.220 | - | - | - | - | 107.581 | - | 2.342.801 |
| Yeraltı ve yerüstü düzenlemeleri |
61.958 | - | - | 1.430 | - | 5.654 | (1.380) | 67.662 |
| Binalar | 1.003.708 | 13.057 | - | - | - | 17.409 | (29.511) | 1.004.663 |
| Tesis, makine ve cihazlar | 814.181 | 41.049 | - | 52.073 | - | - | - | 907.303 |
| Taşıtlar | 60.323 | 106.459 | (72.680) | - | 2.493 | - | - | 96.595 |
| Demirbaşlar | 24.148 | 11.164 | - | 35.138 | 30 | - | - | 70.480 |
| Özel maliyetler | 21.077 | - | - | 30.219 | - | - | - | 51.296 |
| Yapılmakta olan yatırımlar |
244.701 | 63.118 | - | (118.860) | - | - | - | 188.959 |
| 4.465.316 | 234.847 | (72.680) | - | 2.523 | 130.644 | (30.891) | 4.729.759 | |
| Birikmiş Amortismanlar |
||||||||
| Yeraltı ve yerüstü düzenlemeleri (-) |
- | (4.497) | - | - | - | - | 1.380 | (3.117) |
| Binalar (-) | - | (41.786) | - | - | - | - | 29.511 | (12.275) |
| Tesis, makine ve cihazlar (-) |
(508.194) | (72.100) | - | - | - | - | - | (580.294) |
| Taşıtlar (-) |
(35.564) | (14.539) | 48.993 | - | (498) | - | - | (1.609) |
| Demirbaşlar (-) |
(12.236) | (7.087) | - | - | (7) | - | - | (19.330) |
| Özel maliyetler (-) | (6.509) | (7.306) | - | - | - | - | - | (13.814) |
| (562.503) | (147.315) | 48.993 | - | (505) | - | 30.891 | (630.439) | |
| Net defter değeri |
3.902.813 | 4.099.320 |
2024 yılı içerisinde maddi duran varlıklara ilavelerin önemli bir kısmı Grup'un taşıt alımları ile tesis, makine ve cihaz yatırımlarını içermektedir. 2024 yılı içinde maddi duran varlık alımlarına ilişkin borçlanma maliyeti aktifleştirilmemiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Değerleme öncesi |
||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yabancı para |
Yeniden | birikmiş amortisman |
||||||
| 1 Ocak 2023 | Girişler | Çıkışlar | Transferler (*) |
çevrim farkı |
değerleme | transferi | 31 Aralık 2023 |
|
| Maliyet | ||||||||
| Arazi ve arsalar | 2.333.474 | - | - | - | - | (98.254) | - | 2.235.220 |
| Yeraltı ve yerüstü düzenlemeleri |
74.408 | - | - | - | - | - | (12.450) | 61.958 |
| Binalar | 836.089 | 251.127 | - | 7.186 | - | - | (90.694) | 1.003.708 |
| Tesis, makine ve cihazlar |
803.630 | 2.571 | - | 3.604 | 4.376 | - | - | 814.181 |
| Taşıtlar | 60.323 | - | - | - | - | - | - | 60.323 |
| Demirbaşlar | 17.910 | 4.240 | - | - | 1.998 | - | - | 24.148 |
| Özel maliyetler | 13.234 | 7.843 | - | - | - | - | - | 21.077 |
| Yapılmakta olan yatırımlar |
563.262 | - | (90.240) | (228.321) | - | - | - | 244.701 |
| 4.702.330 | 265.781 | (90.240) | (217.531) | 6.374 | (98.254) | (103.144) | 4.465.316 | |
| Birikmiş Amortismanlar |
||||||||
| Yeraltı ve yerüstü düzenlemeleri (-) |
- | (12.450) | - | - | - | - | 12.450 | - |
| Binalar (-) | - | (90.694) | - | - | - | - | 90.694 | - |
| Tesis, makine ve cihazlar (-) | (434.121) | (72.620) | - | - | (1.453) | - | - | (508.194) |
| Taşıtlar (-) |
(22.882) | (12.682) | - | - | - | - | - | (35.564) |
| Demirbaşlar (-) |
(8.945) | (3.964) | - | - | 673 | - | - | (12.236) |
| Özel maliyetler (-) | (4.405) | (2.104) | - | - | - | - | - | (6.509) |
| (470.353) | (194.514) | - | - | (780) | - | 103.144 | (562.503) | |
| Net defter değeri |
4.231.977 | 3.902.813 |
(*) Maddi olmayan duran varlıklara transfer olmuştur.
2023 yılı içerisinde maddi duran varlıklara ilavelerin önemli bir kısmı Grup'un üretim binası yatırımlarını içermektedir. 2023 yılı içinde maddi duran varlık alımlarına ilişkin borçlanma maliyeti aktifleştirilmemiştir,
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Grup'un maddi duran varlıkları üzerinde finansal borçlanmalarına istinaden 57.000 Avro, karşılığı 2.123.498 TL tutarında ipotek ve taşınır rehni tesis edilmiştir (31 Aralık 2023: 22.000 Avro karşılığı 1.036.522 TL ve 173.255 TL).
Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla maddi duran varlıklar için 147.315 TL (31 Aralık 2023: 194.514 TL), kullanım hakkı varlıkları için 44.460 TL (31 Aralık 2023: 30.115 TL), maddi olmayan duran varlıklar için ise 353.944 TL (31 Aralık 2023: 336.994 TL) olmak üzere toplam 545.719 TL (31 Aralık 2023: 561.623 TL) tutarında amortisman ve itfa giderleri mevcuttur. Söz konusu cari dönem amortisman ve itfa giderlerinin 414.898 TL (31 Aralık 2023: 506.322 TL) tutarındaki kısmı satışların maliyetine, 53.022 TL (31 Aralık 2023: 37.373 TL) tutarındaki kısmı genel yönetim giderlerine, 65.187 TL (31 Aralık 2023: 10.570 TL) tutarındaki kısmı pazarlama giderlerine ve 12.612 TL (31 Aralık 2023: 7.358 TL) tutarındaki kısmı araştırma ve geliştirme giderlerine yansıtılmıştır.
Grup'un sahip olduğu arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yerüstü düzenleri, yeniden değerleme tarihindeki gerçeğe uygun değerinden gösterilmiştir. 30 Eylül 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un mülkiyetinde bulunan arazi ve arsalar ile binalar ve yeraltı ve yerüstü düzenleri gerçeğe uygun değeri, Grup'tan bağımsız bir değerleme şirketi tarafından gerçekleştirilmiştir. 30 Eylül 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un sahip olduğu arazi ve arsalara ilişkin gerçeğe uygun değer hiyerarşisi 2. Seviye'dir (Dipnot 33). Yeniden değerleme fonu sermaye artışında ve ortaklara kar dağıtımında dikkate alınmamaktadır. Grup kayıtlardaki değer ile piyasa arasındaki farktan ertelenmiş vergi yükümlülüğünü netleyerek özkaynaklar içerisinde maddi duran varlıklar yeniden değerleme artışları olarak muhasebeleştirmiştir. Maddi duran varlıklar yeniden değerleme artışlarının raporlanan dönemler içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
972.299 | 1.045.991 |
| Arazi ve arsaların yeniden değerlemesinden kaynaklanan artış Binaların yeniden değerlemesinden kaynaklanan artış |
107.581 23.063 |
(98.254) - |
| Cari dönem yeniden değerleme artışlarına/azalışlarına ilişkin net ertelenmiş vergi etkisi |
(25.937) | 24.562 |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
1.077.006 | 972.299 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak 2024 |
Girişler | Transferler | Yabancı para çevrim farkları |
31 Aralık 2024 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Haklar | 325.981 | - | 97.610 | - | 423.591 |
| Geliştirme maliyetleri | 3.431.161 | - | 700.093 | - | 4.131.254 |
| Devam eden geliştirme maliyetleri (*) | 591.806 | 729.320 | (797.703) | - | 523.423 |
| 4.348.948 | 729.320 | - | - | 5.078.268 | |
| Birikmiş itfa payı | |||||
| Haklar (-) | (78.479) | (33.615) | - | - | (112.094) |
| Geliştirme maliyetleri (-) | (2.005.630) | (320.329) | - | - | (2.325.959) |
| (2.084.109) | (353.944) | - | - | (2.438.053) | |
| Net defter değeri | 2.264.839 | 2.640.215 | |||
| 1 Ocak 2023 |
Girişler | Transferler | Yabancı para çevrim farkları |
31 Aralık 2023 |
|
| Maliyet | |||||
| Haklar | 313.164 | 663 | - | 12.154 | 325.981 |
| Geliştirme maliyetleri | 3.199.241 | 14.389 | 217.531 | - | 3.431.161 |
| Devam eden geliştirme maliyetleri (*) | 588.878 | 2.928 | - | - | 591.806 |
| 4.101.283 | 17.980 | 217.531 | 12.154 | 4.348.948 | |
| Birikmiş itfa payı | |||||
| Haklar (-) | (51.858) | (16.946) | - | (9.675) | (78.479) |
| Geliştirme maliyetleri (-) | (1.704.932) | (300.698) | - | - | (2.005.630) |
| (1.756.790) | (317.644) | - | (9.675) | (2.084.109) | |
| Net defter değeri | 2.344.493 | 2.264.839 |
(*) Devam etmekte olan ürün geliştirme projelerine ilişkin maliyetleri içermektedir
Maddi olmayan duran varlıklar, kullanılan yazılım maliyetlerini ve şirket içi geliştirme maliyetlerini kapsamaktadır. Geliştirme maliyetlerine girişlerin önemli bir kısmı yeni alınan müşteri ve ürün projelerine ilişkin ağırlıklı olarak personel ve malzeme giderlerinden oluşan geliştirme maliyetlerini içermektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 tarihinde sona eren yıla ait kullanım hakkı varlıklarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 2024 |
Girişler | Çıkışlar | Kiralamada yapılan değişiklikler |
31 Aralık 2024 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Binalar | 144.501 | 22.832 | - | 16.283 | 183.616 |
| 144.501 | 22.832 | - | 16.283 | 183.616 | |
| Birikmiş itfa payı (-) |
|||||
| Binalar (-) | (87.230) | (44.460) | - | - | (131.690) |
| (87.230) | (44.460) | - | - | (131.690) | |
| Net defter değeri |
57.271 | 51.926 |
31 Aralık 2023 tarihinde sona eren yıla ait kullanım hakkı varlıklarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 2023 |
Girişler | Çıkışlar | Kiralamada yapılan değişiklikler |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|---|---|---|
| Maliyet | |||||
| Binalar | 139.151 | - | - | 5.350 | 144.501 |
| Taşıtlar | 5.444 | - | (5.444) | - | - |
| 144.595 | - | (5.444) | 5.350 | 144.501 | |
| Birikmiş itfa payı (-) |
|||||
| Binalar (-) | (57.115) | (30.115) | - | - | (87.230) |
| Taşıtlar (-) |
(5.444) | - | 5.444 | - | - |
| (62.559) | (30.115) | 5.444 | - | (87.230) | |
| Net defter değeri |
82.036 | 57.271 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket'in 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun kapsamında "Ar-Ge Merkezi" belgesi almak için yapmış olduğu başvuru T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından değerlendirilmiş ve Şirket'e 22 Temmuz 2019 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere AR-GE merkezi belgesi verilmiştir.
Şirket'in ürün çeşitlendirme kapsamında planladığı yatırımın Yatırım Teşvik Belgesi'ne bağlanması amacıyla T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne yapılan "Yatırım Teşvik Belgesi" başvurusu 6 Ekim 2021 tarihinde onaylanmıştır. 528260 nolu Teşvik belgesi kapama vizesi 26 Mart 2024 tarihinde tamamlanmış olup gerçekleşen yatırım tutarı 207.369 TL'dir.
"Bölgesel Teşvik Uygulamaları" kapsamında değerlendirilmiş olan yatırım için sağlanan 4. Bölge'ye ilişkin destek unsurları şunlardır:
| Diğer kısa vadeli karşılıklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Garanti giderleri karşılığı (*) |
114.385 | 168.551 |
| Dava karşılığı (**) |
18.574 | 10.927 |
| Satış iskontoları karşılığı (***) |
6.301 | 4.596 |
| Toplu iş sözleşmesi karşılıkları (****) |
- | 279.566 |
| Diğer | 9.140 | 20.874 |
| 148.400 | 484.514 | |
| Diğer uzun vadeli karşılıklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Garanti giderleri karşılığı (*) |
164.444 | 283.429 |
| 164.444 | 283.429 |
(*) Grup, garanti taahhüdü ile satışını gerçekleştirdiği araçlar için satış tarihinden sonra araç modellerine göre değişen süreler boyunca garanti hizmeti sağlamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Garanti giderleri karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
451.980 | 330.344 |
| İlave karşılık |
208.939 | 561.036 |
| Ödemeler | (235.376) | (230.566) |
| İptal edilen karşılık |
(25.079) | (54.006) |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
(121.635) | (154.828) |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
278.829 | 451.980 |
Dava karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
10.927 | 5.909 |
| İlave karşılık (Dipnot 20) |
11.006 | 7.340 |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
(3.359) | (2.322) |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
18.574 | 10.927 |
Toplu iş sözleşmesi karşılığının dönem içindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
| Dönem başı – 1 Ocak |
2024 279.566 |
2023 - |
|---|---|---|
| İlave karşılık (Dipnot 20) |
- | 337.041 |
| Ödemeler | (228.257) | - |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
(51.309) | (57.475) |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
- | 279.566 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grıp'un 31 Aralık 2024 ve 2023 için teminat/rehin/ipotek ("TRİ") pozisyonu aşağıdaki gibidir:
| TL | Türk | ABD | Rumen | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 | karşılığı | Lirası | Doları | Avro | Leyi | Zloti |
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş | ||||||
| olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | 3.204.784 | 606.631 | 3.126 | 65.403 | 10.670 | 150 |
| -İpotek | 2.123.498 | - | - | 57.700 | - | - |
| - Aktreditif | - | - | - | - | - | - |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil edilen | ||||||
| ortaklıklar lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla | ||||||
| diğer 3.kişilerin borcunu temin amacıyla vermiş olduğu | ||||||
| TRİ'lerintoplam tutarı | ||||||
| - Teminat | 1.509 | - | - | 41 | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| D. Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| i. Ana ortak lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri kapsamına girmeyen diğer grup | ||||||
| şirketleri lehine vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. kişiler lehine | ||||||
| vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| Toplam | 5.329.792 | 606.631 | 3.126 | 123.144 | 10.670 | 150 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | TL karşılığı |
Türk Lirası |
ABD Doları |
Avro | Rumen Leyi |
Bulgar Levası |
|---|---|---|---|---|---|---|
| A. Kendi tüzel kişiliği adına vermiş | ||||||
| olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | 3.801.033 | 132.424 | 4.400 | 71.082 | 13.887 | - |
| - İpotek | 1.209.777 | 173.255 | - | 22.000 | - | - |
| - Akreditif | 45.466 | - | - | 965 | - | - |
| B. Tam konsolidasyon kapsamına dahil | ||||||
| edilen ortaklıklar lehine vermiş olduğu | ||||||
| TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| C. Olağan ticari faaliyetlerinin yürütülmesi | ||||||
| amacıyla diğer 3.kişilerin borcunu temin | ||||||
| amacıyla vermiş olduğu TRİ'lerintoplam | ||||||
| tutarı | ||||||
| - Teminat | 1.914 | - | - | - | - | 79 |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| D. Diğer verilen TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| i. Ana ortak lehine vermiş olduğu | ||||||
| TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| ii. B ve C maddeleri kapsamına | ||||||
| girmeyen diğer grup şirketleri lehine | ||||||
| vermiş olduğu TRİ'lerin toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| iii. C maddesi kapsamına girmeyen 3. | ||||||
| kişiler lehine vermiş olduğu TRİ'lerin | ||||||
| toplam tutarı | ||||||
| - Teminat | - | - | - | - | - | - |
| - Rehin | - | - | - | - | - | - |
| - İpotek | - | - | - | - | - | - |
| Toplam | 5.058.189 | 305.679 | 4.400 | 94.047 | 13.887 | 79 |
Grup'un vermiş olduğu diğer TRİ'lerin Grup'un özkaynaklarına oranı 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla % 0'dır (31 Aralık 2023: % 0).
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Gümrük müdürlükleri, vergi dairesi ve diğer kamu kuruluşlarına verilen 606.941 TL (31 Aralık 2023: 305.679 TL), 3.215 ABD Doları (31 Aralık 2023: 4.400 ABD Doları), 10.670 RON (31 Aralık 2023: 13.887 Rumen Leyi), 150 Polonya Zlotisi ile 123.425 Avro (31 Aralık 2023: 94.047 Avro) tutarındaki teminat mektuplarından, 57.700 Avro (31 Aralık 2023: 22.000 Avro) tutarındaki arsalar ve binalar üzerindeki ipoteklerden oluşmaktadır (31 Aralık 2023: 173.255 TL ve 22.000 Avro).
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Çalışanlara sağlanan faydalar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılıkları Çalışanlara sağlanan faydalar |
205.800 | 223.897 | 313.225 |
| kapsamında borçlar |
148.749 | 112.845 | 85.900 |
| Birikmiş izin tahakkukları |
51.652 | 43.809 | 31.710 |
| Kısa vadeli kıdem tazminatı |
|||
| karşılıkları | - | 55.480 | - |
| 406.201 | 436.031 | 430.835 | |
| Çalışanlara sağlanan faydalar borçlar |
kapsamında | 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Personele ödenecek ücretler | 87.056 | 40.588 | |
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 61.693 | 72.257 | |
| 148.749 | 112.845 | ||
| Çalışanlara sağlanan faydalara |
|||
| ilişkin kısa vadeli karşılıklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
| Birikmiş izin tahakkukları |
51.652 | 43.809 | 31.710 |
| Kısa vadeli kıdem tazminatı |
|||
| karşılıkları (*) |
- | 55.480 | - |
| 51.652 | 99.289 | 31.710 |
(*) Grup, EYT düzenlemesi kapsamında çalışanları ile imzalanan sözleşmeler kapsamında 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla kıdem tazminatı yükümlülükleri kısa vadeli karşılık olarak muhasebeleştirmiştir.
| Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin uzun vadeli karşılıklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı karşılığı |
205.800 | 223.897 | 313.225 |
| 205.800 | 223.897 | 313.225 |
Grup, Türk İş Kanunu'na göre, bir senesini doldurmuş olan ve ilişkisi kesilen veya emekli olan, 25 hizmet (kadınlarda 20) yılını dolduran ve emekliliğini kazanan (kadınlar için 58 yaşında erkekler için 60 yaşında), askere çağrılan veya vefat eden personeli için kıdem tazminatı ödemekle mükelleftir. Ödenecek tazminat her hizmet yılı için bir aylık maaş kadardır ve bu tutar 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 41.828,42 TL (31 Aralık 2023: 23.489,83 TL) ile sınırlandırılmıştır. Kıdem tazminatı karşılığı yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir ve herhangi bir fonlama şartı bulunmamaktadır. Kıdem tazminatı karşılığı çalışanların emekliliği halinde ödenmesi gerekecek muhtemel yükümlülüğün bugünkü değerinin aktüeryal varsayımlar göz önünde bulundurularak tahminiyle hesaplanır. TMS 19, "Çalışanlara Sağlanan Faydalar"; Şirket'in kıdem tazminatı karşılığını tahmin etmek için aktüer değerleme yöntemlerinin geliştirilmesini öngörmektedir. Kıdem tazminatı karşılığı çalışanların emekliliği halinde ödenmesi gerekecek muhtemel yükümlülüğün bugünkü değerinin aktüeryal varsayımlar göz önünde bulundurularak hesaplanır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Buna göre karşılığın hesaplanmasında aşağıda yer alan aktüer öngörüler kullanılmıştır:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Enflasyon oranı (%) |
%23,75 | %23,62 |
| İskonto oranı (%) |
%4,5 | %3,82 |
Temel varsayım, her yıllık hizmet için belirlenen tavan karşılığının enflasyon ile orantılı olarak artmasıdır. Böylece uygulanan iskonto oranı enflasyonun beklenen etkilerinden arındırılmış gerçek oranı gösterir. Şirket'in kıdem tazminatı karşılığı, kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir ayarlandığı için 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olan 46.655,43 TL (1 Ocak 2024: 35.058,58 TL) üzerinden hesaplanmaktadır
Kıdem tazminatı karşılıklarının hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
223.897 | 313.225 |
| Hizmet maliyeti | 49.244 | 26.878 |
| Faiz maliyeti | 49.992 | 63.452 |
| Ödemeler | (114.144) | (60.658) |
| Aktüeryal kayıp/(kazanç) |
63.831 | 477 |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
(67.020) | (119.477) |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
205.800 | 223.897 |
| Diğer dönen varlıklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Diğer çeşitli dönen varlıklar |
37.280 | 26.958 |
| Devreden KDV | 21.405 | 133.040 |
| 58.685 | 159.998 | |
| Diğer duran varlıklar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Verilen depozito ve teminatlar | - | 156 |
| - | 156 | |
| Diğer kısa vadeli yükümlülükler |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 45.473 | 40.506 |
| Diğer | 1.706 | 1.109 |
| 47.179 | 41.615 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Kısa vadeli borçlanmalar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Kısa vadeli banka kredileri |
2.827.814 | 2.604.294 |
| Uzun vadeli borçlanmaların kısa vadeli kısımları |
683.934 | 1.023.682 |
| Tahvil ve Sukuk | 751.883 | 565.846 |
| Faktoring borçları |
173.809 | 168.363 |
| Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler |
104.356 | 35.068 |
| 4.541.796 | 4.397.253 | |
| Uzun vadeli borçlanmalar | ||
| Uzun vadeli banka kredileri | 1.429.767 | 1.073.214 |
| Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler |
12.030 | 25.099 |
| 1.441.797 | 1.098.313 |
Kısa vadeli kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülüklerin 86.579 TL'si araç alımlarına ilişkin finansal kiralama işlemlerinden oluşmakta olup etkin faiz oranı %29,09'dur.
31 Aralık 2024 itibarıyla 173.809 TL (31 Aralık 2023: 168.363 TL) tutarındaki diğer finansal yükümlülükler faktöring ve alacak sigortası işlemlerine ilişkin finansal kuruluşlara olan kısa vadeli finansal yükümlülükleri içermektedir. Söz konusu yükümlülüklerin taşınan değerleri makul değerlerine yakınsamaktadır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla banka kredilerinin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
|||
|---|---|---|---|
| Ağırlıklı ortalama yıllık etkin faiz |
|||
| Döviz cinsi | oranı (%) |
Kısa vadeli |
Uzun vadeli |
| Banka kredileri (Avro) |
5,16 | 2.345.510 | 1.396.322 |
| Banka kredileri (Türk Lirası) |
48,79 | 1.166.238 | 33.445 |
| Tahvil ve Sukuk (Türk Lirası) |
50,92 | 751.883 | - |
| Faktoring borçları (Türk Lirası) |
58,23 | 173.809 | - |
| Kiralama yükümlülükleri (Türk Lirası) |
36,85 | 104.356 | 12.030 |
| 4.541.796 | 1.441.797 | ||
| 31 Aralık 2023 |
|||
| Ağırlıklı ortalama |
|||
| Döviz cinsi | yıllık etkin faiz oranı (%) |
Kısa vadeli |
Uzun vadeli |
| Banka kredileri (Avro) | 9,41 | 2.604.068 | 1.052.159 |
| Banka kredileri (Türk Lirası) |
27,81 | 1.023.908 | 21.055 |
| Tahvil ve Sukuk (Türk Lirası) |
50,86 | 565.846 | - |
| Faktoring borçları (Türk Lirası) |
54,61 | 168.363 | - |
| Kiralama yükümlülükleri (Türk Lirası) |
24,90 | 35.068 | 25.099 |
| 4.397.253 | 1.098.313 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Banka kredilerinin geri ödeme tablosu aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| 1 yıl içinde |
3.511.748 | 3.627.976 |
| 1-2 yıl |
555.212 | 162.182 |
| 2-3 yıl |
389.879 | 106.511 |
| 3-4 yıl |
211.605 | 804.521 |
| 4-5 yıl |
187.623 | - |
| 5 yıl ve üzeri |
85.448 | - |
| 4.941.515 | 4.701.190 |
Raporlanan dönemler içerisinde banka kredilerine ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
4.701.190 | 6.797.983 |
| Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri |
7.313.807 | 8.551.965 |
| Borç ödemelerinden kaynaklanan nakit çıkışları |
(6.048.259) | (9.352.023) |
| Faiz tahakkuku değişimi |
42.190 | 141.303 |
| Kur farkı değişimi |
381.371 | 1.152.904 |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
(1.448.784) | (2.590.942) |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
4.941.515 | 4.701.190 |
Raporlanan dönemler içerisinde kiralama yükümlülüklerine ilişkin hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
60.167 | 61.786 |
| Borçlanmadan kaynaklanan nakit girişleri |
61.173 | - |
| Borç ödemelerinden kaynaklanan nakit çıkışları |
(54.328) | (18.679) |
| Faiz gideri | 22.817 | 11.213 |
| Parasal kazanç/(kayıp) |
26.557 | 5.847 |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
116.386 | 60.167 |
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla Grup'un değişken ve sabit faiz oranlı banka kredilerinin kırılımı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Sabit faizli finansal yükümlülükler | ||
| Borçlanmalar | 3.318.327 | 4.674.489 |
| Kiralama işlemlerinden kaynaklanan yükümlülükler |
116.386 | 60.167 |
| 3.434.713 | 4.734.656 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Değişken faizli finansal yükümlülükler |
||
| Borçlanmalar | 2.548.880 | 760.910 |
| 2.548.880 | 760.910 |
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla değişken faizli krediler Avro cinsinden ve Euribor +%4,75-5 değişken faiz oranlı olup, 1 - 6 ayda bir ana para ve faiz ödemeli kredilerden oluşmaktadır (31 Aralık 2023: Avro cinsinden ve Euribor +%4,75-5 değişken faiz oranlı olup, 1 - 6 ayda bir ana para ve faiz ödemeli kredilerden oluşmaktadır). Değişken faizli kredilerin vade süresi 2030 yılına kadardır.
31 Aralık 2024 tarihinde değişken faizli finansal yükümlülüklerinin faiz oranı %1 yüksek/düşük olsaydı ve diğer tüm değişkenler sabit kalsaydı, faiz gideri 25.488 TL daha yüksek/düşük olacaktı (31 Aralık 2023: TL 7.342 daha yüksek/düşük olacaktı).
Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla nominal 200.000 TL, indirgenmiş 212.058 TL tutarında ağırlıklı yıllık efektif faiz oranı %47 olarak 6 Ağustos 2025 vade tarihli kira sertifikası ve nominal 250.000 TL, indirgenmiş 275.920 TLtutarında ağırlıklı yıllık efektif faiz oranı %51 olarak 16 Ekim 2025 vade tarihli kira sertifikası ve nominal 250.000 TL indirgenmiş 263.906 TL tutarında ağırlıklı yıllık efektif faiz oranı %54 olarak 22 Ağustos 2025 vade tarihli finansal bonosu bulunmaktadır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla kredilerin taşınan ve makul değerleri aşağıdaki gibidir:
| Taşınan değer |
değer | |||
|---|---|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
Makul 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| Banka kredileri | 4.941.515 | 4.701.190 | 5.246.451 | 4.991.298 |
Banka kredilerinin makul değerleri Avro krediler için yıllık %5,00 ve TL krediler için yıllık %46,34 ağırlıklı ortalama etkin faiz oranları kullanılarak iskonto edilmiş nakit akım yöntemi ile belirlenmiştir (31 Aralık 2023: Avro krediler için yıllık %4,79, TL krediler için yıllık %24,25).
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla 35.000 bin Avro karşılığı 1.288.084 TL tutarındaki altı ayda bir faiz ödemeli, yıllık EUR6M + %3,90 faiz oranlı uzun vadeli kredi kullanılmıştır. Söz konusu finansal kurumla imzalanan kredi sözleşmesine istinaden Grup'un sağlaması gereken birtakım temel performans göstergeleri bulunmakta olup Grup, bu performans göstergelerini, kredilerin 2030 yılı vade sonuna kadar olan her yıl sonu itibarıyla sağlamak durumundadır. Grup 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla bu göstergeleri sağlamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Şirket'in 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerindeki ödenmiş sermaye yapısı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık |
2024 | 31 Aralık |
2023 | |
|---|---|---|---|---|
| Pay oranı % |
Tutar | Pay oranı % |
Tutar | |
| Kıraça Holding A.Ş. |
58,51 | 526.590 | 58,51 | 526.590 |
| Halka açık kısım |
39,44 | 354.960 | 39,44 | 354.960 |
| Diğer | 2,05 | 18.450 | 2,05 | 18.450 |
| Ödenmiş sermaye |
100 | 900.000 | 100 | 900.000 |
| Sermaye düzeltme farkları |
9.817.532 | 9.817.532 | ||
| Toplam | 100 | 10.717.532 | 100 | 10.717.532 |
Grup'un 31 Aralık 2024 itibarıyla sermayesi 6.558.338.851 adet A grubu ve 83.441.661.149 adet B grubu hisseden oluşmaktadır. Hisselerin itibari değeri hisse başına 0,01 tam TL'dir. Çıkarılan bütün hisseler nakden ödenmiştir. A grubu hisselerin önemli bir bölümü Kıraça Holding A.Ş.'ye aittir.
Şirket Ana Mukavelesi'nin 8. Maddesi ile (A) Grubu hisse senedi sahiplerine, Yönetim Kurulu'nun yedi azadan oluşması durumunda, seçilecek yedi azadan beşinin; dokuz azadan oluşması durumunda ise seçilecek dokuz azadan altısının A Grubu hisse senedi sahiplerinin göstereceği adaylar arasından seçilmesi imtiyazı tanınmıştır.
Kardan ayrılmış kısıtlanmış yedeklerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Yasal yedekler |
25.337 | 25.337 |
| 25.337 | 25.337 |
Türk Ticaret Kanunu'na göre genel kanuni yedek akçe, Grup'un (Şirket'in) ödenmiş sermayesinin %20'sine ulaşıncaya kadar, yıllık karın %5'i olarak ayrılır. Diğer kanuni yedek akçe, pay sahiplerine yüzde beş oranında kar payı ödendikten sonra, kardan pay alacak kişilere dağıtılacak toplam tutarın %10'u oranında ayrılır. Türk Ticaret Kanunu'na göre, genel kanuni yedek akçe sermayenin veya çıkarılmış sermayenin yarısını aşmadığı takdirde, sadece zararların kapatılmasına, işlerin iyi gitmediği zamanlarda işletmeyi devam ettirmeye veya işsizliğin önüne geçmeye ve sonuçlarını hafifletmeye elverişli önlemler alınması için kullanılabilir.
Halka açık şirketler, kar payı dağıtımlarını SPK'nın 1 Şubat 2014 tarihinden itibaren yürürlüğe giren II-19.1 no'lu Kar Payı Tebliği'ne göre yaparlar. Ortaklıklar, karlarını genel kurulları tarafından belirlenecek kar dağıtım politikaları çerçevesinde ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak genel kurul kararıyla dağıtır. Söz konusu tebliğ kapsamında, asgari bir dağıtım oranı tespit edilmemiştir. Şirketler esas sözleşmelerinde veya kar dağıtım politikalarında belirlenen şekilde kar payı öderler.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un 31 Aralık 2024, 2023 ve 2022 tarihleri itibarıyla geçmiş yıllar karlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
|
|---|---|---|---|
| Geçmiş yıl zararları |
(6.241.758) | (6.797.922) | (6.500.848) |
| (6.241.758) | (6.797.922) | (6.500.848) |
Grup'un 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolarında enflasyona göre düzeltilmiş olarak sunduğu ilgili özkaynak kalemlerinin, 6762 Sayılı Kanun'a ve diğer mevzuata göre hazırlanmış finansal tablolarındaki enflasyona göre düzeltilmiş tutarlarla karşılaştırması aşağıdaki gibidir:
| TÜFE | |||
|---|---|---|---|
| Enflasyon | Endekslenmiş | ||
| 31 Aralık 2024 |
Tarihi değeri |
düzeltmesi etkisi | değer (TFRS) |
| Sermaye | 900.000 | 9.817.532 | 10.717.532 |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler |
1.032 | 24.305 | 25.337 |
| Paylara ilişkin primler (iskontolar) |
6.779 | 136.767 | 143.546 |
| ÜFE | |||
| 31 Aralık 2024 |
Tarihi değeri |
Enflasyon düzeltmesi etkisi |
Endekslenmiş değer (VUK) |
| Sermaye Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler |
900.000 1.032 |
13.022.544 34.581 |
13.922.544 35.613 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| Yurt dışı satışlar |
5.792.259 | 6.022.254 |
| Yurt içi satışlar |
5.066.795 | 4.912.598 |
| Diğer gelirler |
108.498 | 336.130 |
| Satış iadeleri (-) |
(45.714) | (66.018) |
| Satış iskontoları (-) |
(54.514) | (487.802) |
| Hasılat net |
10.867.324 | 10.717.162 |
| Satışların maliyeti |
(8.686.735) | (8.873.309) |
| Brüt kar | 2.180.589 | 1.843.853 |
| 1 Ocak- | 1 Ocak | |
| Satışların maliyeti |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Satılan mamul maliyeti |
(6.388.453) | (6.847.250) |
| Satılan hizmet maliyeti |
(1.596.420) | (1.446.320) |
| Satılan ticari mal maliyeti |
(701.862) | (579.739) |
| (8.686.735) | (8.873.309) |
Satışların maliyetinin kırılımı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak- 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| İlk madde ve malzeme giderleri |
4.601.507 | 3.971.136 |
| Verilen hizmet maliyeti | 1.583.592 | 1.411.730 |
| Genel üretim giderleri | 794.679 | 1.056.748 |
| Direkt işçilik giderleri |
584.457 | 1.176.818 |
| Satılan ticari mallar maliyeti |
560.862 | 568.935 |
| Amortisman ve itfa payı giderleri |
414.898 | 486.972 |
| Yarı mamul stoklarındaki değişim |
108.483 | 144.308 |
| Stok değer düşüklüğü değişimi |
36.125 | 28.767 |
| Bitmiş mamul stoklarındaki değişim |
2.132 | 27.895 |
| 8.686.735 | 8.873.309 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| Araştırma ve geliştirme giderleri |
||
| Amortisman ve itfa payı giderleri (Dipnot:10) |
12.612 | 7.358 |
| Personel giderleri | 5.135 | 2.719 |
| Dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler |
1.281 | 9.089 |
| Diğer | 125 | 1.164 |
| 19.153 | 20.330 | |
| 1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|
| Pazarlama satış ve dağıtım giderleri |
||
| Garanti giderleri | 235.376 | 230.566 |
| Personel giderleri | 234.231 | 306.513 |
| Nakliye ve sigorta giderleri | 119.353 | 155.147 |
| Pazar araştırma ve tanıtım giderleri |
81.686 | 112.546 |
| Reklam giderleri | 75.891 | 87.717 |
| Amortisman giderleri | 65.187 | 10.570 |
| Ulaşım ve seyahat giderleri |
63.905 | 74.116 |
| Enerji giderleri | 14.616 | 33.015 |
| Kira giderleri | 12.111 | 20.653 |
| Taşeronluk giderleri |
10.510 | 15.877 |
| Müşteri ve kanal yönetim giderleri |
6.984 | 2.249 |
| İletişim giderleri |
1.449 | 1.447 |
| Lisans giderleri |
1.172 | - |
| Diğer | 18.493 | 89.085 |
| 940.964 | 1.139.501 | |
| 1 Ocak | 1 Ocak | |
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2024 |
|
| Genel yönetim giderleri | ||
| Personel giderleri | 328.612 | 223.695 |
| Holding hizmet giderleri | 53.299 | 135.481 |
| Amortisman giderleri | 53.022 | 37.373 |
| Denetim ve danışmanlık giderleri |
49.126 | 24.175 |
| Taşeronluk giderleri |
40.771 | 31.503 |
| Dava karşılık giderleri |
1.166 | 7.695 |
| İşletme lisansları ve patentler |
49 | 4.180 |
| Diğer | 54.786 | 59.102 |
| 580.831 | 523.204 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ait esas faaliyetlerden diğer gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler |
1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri |
703.417 | 2.112.844 |
| Finansal kiralamalardan kaynaklanan esas faaliyet gelirleri | 85.226 | 146.750 |
| Konusu kalmayan şüpheli alacak karşılığı |
89.535 | 81 |
| Ticari faaliyetlerden vade farkı geliri |
5.161 | 22.036 |
| Diğer | 51.681 | 128.079 |
| 935.020 | 2.409.790 |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ait esas faaliyetlerden diğer giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Esas faaliyetlerden diğer giderler |
||
| Esas faaliyetlere ilişkin kur farkı gideri |
(368.765) | (716.705) |
| Ticari faaliyetlere ilişkin vade farkı gideri |
(32.730) | (20.303) |
| Karşılık giderleri |
(22.055) | (23.369) |
| Diğer | (135.100) | (195.040) |
| (558.650) | (955.417) |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden gelirlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Bağlı ortaklık satış karı (Dipnot 2.3) |
97.033 | - |
| Faiz gelirleri | 83.535 | 49.038 |
| Maddi duran varlık satış karı |
55.202 | - |
| 235.770 | 49.038 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren yıllara ait yatırım faaliyetlerinden giderlerin detayı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak 31 Aralık 2024 |
1 Ocak 31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Uzun vadeli finansal yatırımların satış zararları |
||
| (Dipnot 31) (*) |
(244.343) | (117.452) |
| (244.343) | (117.452) |
(*) Grup'un iştiraki olan Industria Italiana Autobus S.P.A ("IIA") şirketinin Genel Kurul'u, diğer gündem maddelerinin yanında bilanço açıklarının kapatılması amacı ile sermayenin asgari seviyeye çıkartılması gündemi ile 20 Haziran 2024 tarihinde toplanmıştır ve takibinde toplantının tescili gerçekleşmiştir. Söz konusu işlemler için Grup'un, işlemlere mevcut payları oranında katılma hakkını kullanmayarak, IIA'da sahip olduğu payları muhafaza etme hakkını kullanmamış, bu nedenle IIA'daki pay sahipliğison bulmuştur.
Grup'un "Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlığı" niteliğindeki Maas Global OY şirketi 2023 yılı sonu itibarıyla faaliyetlerini durdurmuştur ve tasfiye sürecine girmiştir. Buradan gelecekte herhangi bir beklenti olmayacaktır. Burada bulunan yatırım tutarı yatırım faaliyetlerinden giderler altında muhasebeleştirilerek konsolide finansal tablolardan çıkartılmıştır.
| 1 Ocak | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| Niteliklerine göre giderler | ||
| Hammadde kullanımı |
4.601.507 | 3.971.136 |
| Satılan hizmet maliyeti |
1.583.592 | 1.411.730 |
| Genel üretim gideri | 794.679 | 1.056.748 |
| Direkt işçilik giderleri |
584.457 | 1.176.818 |
| Personel giderleri | 567.978 | 532.927 |
| Satılan ticari mal maliyeti |
560.862 | 568.935 |
| Amortisman giderleri | 545.719 | 542.273 |
| Garanti giderleri | 235.376 | 230.566 |
| Nakliye ve sigorta giderleri | 119.353 | 155.147 |
| Yarı mamul stoklarındaki değişim |
108.483 | 144.308 |
| Pazar araştırma ve tanıtım giderleri |
81.686 | 112.546 |
| Reklam giderleri | 75.891 | 87.717 |
| Ulaşım ve seyahat giderleri |
63.905 | 74.116 |
| Holding hizmet giderleri | 53.299 | 135.481 |
| Taşeronluk giderleri |
51.281 | 47.380 |
| Danışmanlık giderleri |
50.407 | 33.263 |
| Stok değer düşüklüğü değişim |
36.125 | 28.767 |
| Kira giderleri | 12.111 | 20.653 |
| Mamul stoklarındaki değişim |
2.132 | 27.895 |
| Diğer | 98.840 | 197.938 |
| 10.227.683 | 10.556.344 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 1 Ocak | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| Finansal faaliyet | 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
| Faiz giderleri | (800.892) | (953.971) |
| Finansman kaynaklı net kur farkı gideri |
(721.901) | (1.647.561) |
| Tahvil giderleri | (286.904) | (74.382) |
| Faktoring giderleri | (68.936) | (279.581) |
| Diğer | (118.148) | (77.262) |
| (1.996.781) | (3.032.757) |
| Parasal olmayan kalemler | 31 Aralık 2024 |
|---|---|
| Finansal durum tablosu | 206.596 |
| Stoklar | 54.564 |
| Peşin ödenmiş giderler |
7.447 |
| Finansal yatırımlar (UV) |
892 |
| Kullanım hakkı varlıkları |
1.296 |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar |
1.781.777 |
| Peşin ödenmiş giderler (UV) |
1.070 |
| Ertelenmiş gelirler |
(38.570) |
| Ertelenmiş gelirler (UV) |
(16.727) |
| Sermaye düzeltme farkları |
(3.294.339) |
| Paylara ilişkin primler |
(36.508) |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılacak birikmiş |
|
| diğer kapsamlı gelir ve giderler |
57.752 |
| Kar veya zararda yeniden sınıflandırılmayacak birikmiş |
|
| diğer kapsamlı gelir ve giderler |
(223.272) |
| Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler |
(7.368) |
| Geçmiş yıllar zararları |
1.918.582 |
| 1 Ocak - | |
| 31 Aralık 2024 |
|
| Kar veya zarar tablosu kalemleri | 1.080.273 |
| Hasılat | (810.482) |
| Satışların maliyeti (-) |
1.387.638 |
| Araştırma ve geliştirme giderleri (-) |
1.018 |
| Pazarlama giderleri (-) | 141.719 |
| Genel yönetim giderleri (-) | 104.798 |
| Yatırım faaliyetlerinden gelirler |
(41.307) |
| Esas faaliyetlerden diğer gelirler |
(26.607) |
| Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) |
57.687 |
| Yatırım faaliyetlerinden giderler (-) |
6.071 |
| Finansal giderler (-) | 259.738 |
Net parasal pozisyon kazançları / (kayıpları) 1.286.869
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibarıyla dönem karı vergi yükümlülükleri ve cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar aşağıdaki gibidir:
| Cari vergi varlık/(yükümlülüğü): |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Cari kurumlar vergisi karşılığı |
15.577 | - |
| Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar |
(15.124) | (6.070) |
| Dönem karı vergi yükümlülüğü/ (Cari dönem vergisiyle ilgili varlıklar) - net |
453 | (6.070) |
| Vergi gideri aşağıdakilerden oluşmaktadır: |
||
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| Cari dönem vergi gideri | (14.323) | - |
| Ertelenmiş vergi gideri |
(202.498) | 918.588 |
| Toplam vergi gideri | (216.821) | 918.588 |
Grup, Türkiye'de geçerli olan kurumlar vergisine tabidir. Grup'un cari dönem faaliyet sonuçlarına ilişkin tahmini vergi yükümlülükleri için ekli finansal tablolarda gerekli karşılıklar ayrılmıştır. Türk vergi mevzuatı, ana ortaklık olan şirketin bağlı ortaklıkları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadır. Bu sebeple bu konsolide finansal tablolara yansıtılan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamına alınan tüm şirketler için ayrı ayrı hesaplanmıştır.
Vergiye tabi kurum kazancı üzerinden tahakkuk ettirilecek kurumlar vergisi oranı ticari kazancın tespitinde gider yazılan vergi matrahından indirilemeyen giderlerin eklenmesi ve vergiden istisna kazançlar, vergiye tabi olmayan gelirler ve diğer indirimler (varsa geçmiş yıl zararları ve tercih edildiği takdirde kullanılan yatırım indirimleri) düşüldükten sonra kalan matrah üzerinden hesaplanmaktadır.
2024 yılında Türkiye'de uygulanan kurumlar vergisi oranı %25'tir (2023: %25).
15 Temmuz 2023 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7456 sayılı "6/2/2023 Tarihinde Meydana Gelen Depremlerin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpların Telafisi İçin Ek Motorlu Taşıtlar Vergisi İhdası İle Bazı Kanunlarda Ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun" kapsamında 1 Ekim 2023 tarihinden sonra verilecek geçici beyannamelerde kurumlar vergisi oranı %25'e çıkarılmıştır. 2024 yılından itibaren %25 olarak uygulanacaktır. Kurumlar vergisi oranı kurumların ticari kazancına vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna (iştirak kazançları istisnası, yatırım indirimi istisnası vb.) ve indirimlerin (Ar-Ge indirimi gibi) indirilmesi sonucu bulunacak vergi matrahına uygulanır. Kar dağıtılmadığı takdirde başka bir vergi ödenmemektedir.
Aynı zamanda 15 Temmuz 2023 tarihinden sonra edinilen, kurumlar vergisi mükelleflerinin aktifinde en az 2 yıl süreyle elde bulundurulan taşınmazların satışından elde edilen kazançlar için kurumlar vergisi istisnası tamamen kaldırılırken, bu tarihten önce elde edilmiş taşınmazların satış kazancındaki kurumlar vergisi istisnası %50'den %25'e indirilmiştir. Düzenleme 15 Temmuz 2023 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
22 Şubat 2017 tarihli ve 29987 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2017/9917 sayılı "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına Dair Karar" uyarınca; 2012/3305 sayılı Karar ve daha önceki kararlara istinaden imalat sanayiine yönelik ("US-97 Kodu: 15-37") düzenlenen yatırım teşvik belgeleri kapsamında, 1 Ocak 2017 ile 31 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleştirilen yatırım harcamaları için; bölgesel, büyük ölçekli ve stratejik teşvik uygulamaları kapsamında vergi indirimi desteğinde uygulanacak yatırıma katkı oranları her bir bölgede geçerli olan yatırıma katkı oranına 15 puan ilave edilmek suretiyle, kurumlar vergisi veya gelir vergisi indirimi tüm bölgelerde %100 oranında ve yatırıma katkı tutarının yatırım döneminde yatırımcının diğer faaliyetlerinden elde ettiği kazançlarına uygulanacak oranı %100 olmak üzere teşvik belgesi üzerinde herhangi bir işlem yapılmaksızın uygulanır.
Vergi incelemesine yetkili makamlar beş yıl zarfında muhasebe kayıtlarını inceleyebilir ve hatalı işlem tespit edilirse yapılacak vergi tarhiyatı nedeniyle vergi miktarları değişebilir. Türk vergi mevzuatına göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönem kurum kazancından indirilebilirler. Ancak, mali zararlar, geçmiş yıl karlarından mahsup edilemez.
Kurumlar Vergisi matrahının tespitinde yukarıda yer alan istisnalar yanında ayrıca Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8. Maddesi ve Gelir Vergisi Kanunu'nun 40. Madde hükmünde belirtilen indirimler ile birlikte Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 10. Maddesi'nde belirtilen diğer indirimler de dikkate alınır.
8 Mart 2023 tarihli Türkiye Büyük Millet Meclis oturumunda verilen bir önerge uyarınca; kurumlar vergisi mükellefleri tarafından, 2022 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde gösterilmek ve 2023 yılı içerisinde ödenmek suretiyle; kamuya olan borçların yeniden yapılandırılmasını öngören yasa teklifine eklenen yeni bir madde ile 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan deprem felaketi nedeniyle kurumlar vergisi mükelleflerine ek vergi getirilmiştir.
Türkiye, 2 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yasalarla Yurtiçi Asgari Kurumlar Vergisi'ni yürürlüğe koymuştur. Bu vergi 2025 yılı hesap döneminden itibaren uygulanacaktır. "7524 sayılı kanun ile Asgari Kurumlar Vergisi müessesesi getirilmiş olup, bu kapsamda hesaplanan kurumlar vergisinin, indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazancının %10'undan az olamayacağına ilişkin düzenleme yapılmıştır. Düzenleme, 2025 yılı vergilendirme dönemi kurum kazançlarına uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecektir. Ayrıca konuya ilişkin 23 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği yayımlanmıştır. 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olacağı için Grup'un cari dönem vergi giderini etkilememiştir.
Türkiye, 16 Temmuz 2024'te TBMM'ye sunulan bir Kanun Teklifi ile OECD'nin Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi düzenlemelerini (Sütun 2) benimsemeye başlamıştır. Bu düzenlemeler, 2 Ağustos 2024'te Resmî Gazete'de yayımlanan yasalarla yürürlüğe girmiştir. Türkiye'deki uygulama, OECD'nin Sütun 2 Model Kuralları ile büyük ölçüde uyumlu olup, kapsam, muafiyetler, konsolidasyon, vergi hesaplamaları ve beyan süreleri gibi konularda benzerlikler göstermektedir. Hesaplama detayları ve uygulama yöntemiyle ilgili ikincil düzenleme henüz yayınlanmamıştır, Türkiye'nin özgün durumları ve mevcut teşvikler gibi spesifik konuların ise Bakanlığın ikincil mevzuatı ile netleştirilmesi beklenmektedir. Grup yönetimi ve vergi danışmanlarının yorumları doğrultusunda, söz konusu düzenlenmenin 31 Aralık 2024 tarihi itibariyle komsolide finansal tablolar üzerinde herhangi bir etkisi bulunmamaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Kurumların ilişkili kişilerle yaptıkları mal veya hizmet alım ya da satımlarında emsallerine uygun olarak tespit edecekleri bedel veya fiyat kullanmaları gerekmektedir. Emsallere uygunluk ilkesi, ilişkili kişilerle yapılan mal veya hizmet alım ya da satımında uygulanan fiyat veya bedelin, aralarında böyle bir ilişkinin bulunmaması durumunda oluşacak fiyat veya bedele uygun olmasını ifade etmektedir. Kurumlar, ilişkili kişiler ile gerçekleştirdiği işlemlerde uygulanacak emsaline uygun fiyat veya bedelleri ilgili kanunda belirtilen yöntemlerden işlemin mahiyetine en uygun olanını kullanmak suretiyle tespit edeceklerdir. Emsaline uygunluk ilkesi doğrultusunda tespit edilen fiyat ve bedellere ilişkin hesaplamalara ait kayıt, cetvel ve belgelerin ispat edici kağıtlar olarak kurumlar tarafından saklanması zorunlu kılınmıştır. Ayrıca, kurumlar bir hesap dönemi içerisinde ilişkili kişiler ile yaptıkları işlemlere ilişkin olarak bilgi ve belgeleri içerecek şekilde gerektiğinde ibraz edilmek üzere Kurumlar Vergisi Beyannamesi tarihine kadar bir rapor hazırlayacaklardır.
Emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edilen bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunulması halinde kazancın tamamen veya kısmen transfer fiyatlaması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılacaktır. Tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılan kazanç 13 üncü Madde'de belirtilen şartların gerçekleştiği hesap döneminin son günü itibarıyla dağıtılmış kar payı veya dar mükellefler için ana merkeze aktarılan tutar sayılacaktır. Transfer fiyatlandırması yoluyla dağıtılmış kar payının net kar payı tutarı olarak kabul edilmesi ve brüte tamamlanması sonucu bulunan tutar üzerinden ortakların hukuki niteliğine göre belirlenen oranlarda vergi kesintisi yapılacaktır. Daha önce yapılan vergilendirme işlemleri, taraf olan mükellefler nezdinde buna göre düzeltilecektir. Ancak, bu düzeltmenin yapılabilmesi için örtülü kazanç dağıtan kurum adına tarh edilen vergilerin kesinleşmiş ve ödenmiş olması gerekmektedir.
Örtülü kazanç dağıtılan kurum nezdinde yapılacak düzeltmede dikkate alınacak tutar, kesinleşen ve ödenen tutar olacaktır.
Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS'ye göre hazırlanan finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.
31 Aralık 2024 ve 31 Aralık 2023 tarihleri itibariyle, finansal tablolarda, 30 Aralık 2023 tarih ve 32415 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun tebliği ile enflasyon muhasebesine ilişkin yapılan düzeltmeler sonucunda muhasebeleştirilen geçici farkların ertelenmiş vergi etkisi yer almaktadır.
Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı beklenen geçici zamanlama farkları üzerinden %25 kullanılmıştır (2023 : %25, 2022: %20).
Türkiye'de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Ertelenmiş vergi varlıkları gelecek yıllarda vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğunun tespiti halinde kayıtlara alınmaktadır. Vergilendirilebilen gelirin oluşmasının muhtemel olduğu durumlarda ertelenmiş vergi varlıkları, indirilebilir geçici farklar, mali zararlar ve indirimli kurumlar vergisi ödemesine imkan sağlayan sınırsız ömre sahip yatırım indirimleri nedeniyle hak kazanılan vergi avantajları üzerinden hesaplanmaktadır. Bu kapsamda Grup yatırım teşviklerinden doğan ertelenmiş vergi varlıklarının konsolide finansal tablolara yansıtılmasını uzun süreli planlara dayandırmakta olup, söz konusu yatırım indirimlerine ilişkin ertelenmiş vergi varlıklarının geri kazanılabilirliğini, vergilendirilebilir kar tahminlerini içeren iş modellerini baz alarak her bilanço tarihi itibarıyla değerlendirmektedir. Söz konusu ertelenmiş vergi varlıklarının bilanço tarihinden itibaren 3-5 yıl içerisinde geri kazanılması öngörülmektedir.
31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla gerçekleştirilen duyarlılık analizinde, iş planlarını oluşturan temel makroekonomik ve sektörel varsayımlarda yer alan girdiler %10 artırılarak/azaltılarak yapıldığında yatırım teşviklerine ilişkin ertelenmiş vergi varlıklarının 3-5 yıl olarak öngörülen geri kazanım sürelerinde bir değişiklik olmamıştır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Toplam geçici farklar | Ertelenmiş vergi varlıkları/(yükümlülükleri) |
|||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ertelenmiş vergi varlıkları / (yükümlülükleri) |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
31 Aralık 2022 |
| Yatırım teşviki |
483.034 | 498.565 | 305.424 | 483.034 | 498.565 | 305.424 |
| Garanti gideri karşılığı |
(278.829) | (451.980) | (330.344) | 69.707 | 112.995 | 66.069 |
| Kıdem tazminatı karşılıkları |
(205.800) | (223.897) | (313.225) | 51.450 | 55.974 | 62.644 |
| İzin ve ücret karşılığı |
(51.652) | (99.289) | (31.710) | 12.912 | 24.822 | 6.342 |
| Maddi ve maddi olmayan duran varlıklara |
||||||
| ilişkin düzeltmeler |
1.736.183 | 922.193 | 4.424.567 | (291.028) | (94.674) | (884.913) |
| Finansal kiralama alacaklarına |
||||||
| ilişkin düzeltmeler |
382.013 | 658.684 | 838.574 | (95.503) | (164.671) | (167.715) |
| Türev araçlar | 178.226 | 355.573 | 344.365 | (44.557) | (88.894) | (68.873) |
| Gelir tahakkukları |
72.657 | 174.682 | 16.744 | (18.164) | (44.244) | (3.349) |
| İndirilebilir mali zararlar (+) |
- | (286.428) | (286.247) | - | 71.607 | 57.249 |
| Diğer | 209.592 | 174.200 | 70.985 | (52.398) | (43.550) | (14.197) |
| Ertelenmiş vergi varlıkları / (yükümlülükleri), net |
115.453 | 327.930 | (641.319) |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla sona eren yıl içindeki ertelenmiş vergi aktifleri / (pasiflerinin) hareketi aşağıda verilmiştir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Dönem başı – 1 Ocak |
327.930 | (641.319) |
| Kar veya zarar tablosuyla ilişkilendirilen |
(202.498) | 918.588 |
| Diğer kapsamlı gelir altında muhasebeleştirilen |
(9.979) | 50.661 |
| Dönem sonu – 31 Aralık |
115.453 | 327.930 |
1 Ocak - 31 Aralık 2024 ve 1 Ocak - 31 Aralık 2023 hesap dönemleri içerisinde vergi (giderinin)/gelirinin mutabakatı aşağıdaki gibidir:
| 1 Ocak | 1 Ocak | |
|---|---|---|
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
| Vergi öncesi kar / (zarar) | 92.123 | (386.586) |
| Yürürlükteki vergi oranı |
%25 | %25 |
| Vergi oranı üstünden hesaplanan vergi |
(23.031) | 96.647 |
| Kanunen kabul edilmeyen giderler ve ilaveler |
(133.566) | (79.023) |
| Ar-ge indirimleri |
278.977 | 254.389 |
| Nakdi sermaye indirimi | 86.518 | 43.246 |
| Yatırım indirimi |
103.344 | 94.236 |
| Parasal kazanç/(kayıp) etkisi ve diğer |
(491.807) | 420.781 |
| Diğer | (37.256) | 88.312 |
| Vergi geliri / (gideri) | (216.821) | 918.588 |
Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosunda beyan edilen pay başına kazanç/(kayıp), ana ortaklığa ait net dönem karının/(zararının) ilgili yıl içinde mevcut hisselerin ağırlıklı ortalama adedine bölünmesi ile tespit edilir. Hisse başına esas ve nispi kazanç arasında hiçbir dönem için herhangi bir fark bulunmamaktadır. 31 Aralık 2024 ve 2023 tarihlerinde sona eren dönemler Grup hisselerinin ağırlıklı ortalaması ve 1 tam TL karşılığı hisse başına kazanç/(kayıp) hesaplamaları aşağıdaki gibidir:
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Tedavüldeki hisse senedinin ağırlıklı ortalama adedi (1 Kr) |
90.000.000.000 | 90.000.000.000 |
| Ana ortaklık net dönem karı/(zararı) (bin TL) |
(124.698) | 556.164 |
| Pay başına kazanç/(kayıp) |
||
| (100 adet hisse başına) |
(0,139) | 0,6180 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 | 31 Aralık 2023 | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Varlıklar | Yükümlülükler | Varlıklar | Yükümlülükler | ||
| Kısa vadeli | 60.664 | - | 194.884 | - | |
| Gerçeğe uygun değer riskinden korunma amaçlı sözleşmeler |
60.664 | - | 194.884 | - | |
| Uzun vadeli | 117.562 | - | 160.689 | - | |
| Gerçeğe uygun değer riskinden korunma amaçlı sözleşmeler |
117.562 | - | 160.689 | - | |
| 178.226 | - | 355.573 | - |
Grup, yapmış olduğu anlaşmalar ve kurumsal bütçe kapsamında ileriki tarihlerde gerçekleştirmesi yüksek olasılıklı yabancı para biriminden satışların tutarlarından kaynaklanan kur risklerine karşı aynı para biriminde borçlanarak bilanço üzerinde kur riskinden korunma sağlamaktadır. Bu bağlamda, riskten korunma muhasebesine konu olan ve riskten korunma aracı olarak belirlenen yabancı para borçlanmaların geri ödemeleri, birbirine yakın tarihlerde gerçekleştirilecek ve riskten korunma muhasebesi kapsamında riskten korunan kalem olarak belirlenen yabancı para biriminden satışların nakit akışlarıyla yapılmaktadır. Grup, belirlemiş olduğu kur riski yönetim stratejisi kapsamında, gerçekleşme olasılığı yüksek tahmini işlem nakit akış riskinin kur riski bileşeninden korunma amacıyla riskten korunma muhasebesi uygulamakta ve riskten korunma aracı üzerinde oluşmuş ve henüz gerçekleşmemiş döviz kuru dalgalanmalarını türev araçlar altında muhasebeleştirmiştir.
| Kısa vadeli finansal yatırımlar |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|---|---|---|
| Kur korumalı mevduat (**) |
- | 170.978 |
| 170.978 |
(**) Grup'un 31 Aralık 2023 tarihi itibariyla dövizden dönüşen (Avro) kur korumalı TL hesabı bulunmaktadır. Dövizden dönüşümlü kur korumalı mevduat hesap kapanış tarihi 4 Mart 2024' tür. İlgili bakiye kur korumalı mevduat içermekte olup vadesi 4 Mart 2024 ve yıllık etkin faiz oranı %34'tür.
Grup'un gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara / diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal yatırımlarının detayı aşağıdaki gibidir:
| Hisse | 31 Aralık |
Hisse | 31 Aralık |
|
|---|---|---|---|---|
| Uzun vadeli finansal yatırımlar |
Oranı | 2024 | Oranı | 2023 |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı |
||||
| gelire yansıtılan finansal varlıklar: |
||||
| Industria Italiana Autobus S.P.A (IIA) (*) | %0 | - | %28,59 | 244.343 |
| %28,59 | 244.343 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
(*) 29 Ocak 2019 tarihinde düzenlenen IIA Genel Kurul'unda İtalyan devlet kurumu olan INVITALIA S.P.A.'nın orantısal olarak sermaye artışı hakkını kullanması sonucu, Şirket'in IIA'daki ortaklık oranı %28,59'a düşmüştür. Şirket, 2019 yılı içinde yapılan sermaye artışına 8.295.024 Avro bedelinde iştirak ederek IIA'nın sermayesindeki toplam yatırım tutarını 5.129.642 Avro'dan (26.927 TL) 11.924.666 Avro'ya (78.635 TL) çıkartmıştır. Şirket, 24 Şubat 2020 tarihinde yaptığı 125 TL (19.000 Avro) tutarındaki sermaye ödemesi ile toplam yatırım tutarını 78.760 TL'ye çıkartmıştır. 2021 Eylül ayında ise 48.031 TL (4.683.160 Avro), 9 Mart 2023 tarihinde (7.580.406 Avro) 151.528 TL borç tutarı sermayeye ilave edilmiştir.tutarındaki yatırım payı Şirket'in ticari alacaklarından mahsup edilerek, toplam yatırım tutarı 244.343 TL seviyesine ulaşmıştır.
Grup, ana faaliyet konusu otobüs üretimi, dağıtımı ve pazarlaması olan Industria Italiana Autobus'un ("IIA") sermayesinin %28,59 payına sahip olmakla birlikte, Grup yönetiminin TMS-28 kapsamında yaptığı değerlendirmede, söz konusu şirket üzerinde Grup'un kontrol gücü veya önemli etkisinin bulunmadığı sonucuna varılmış ve konsolide finansal tablolarda finansal yatırım olarak gösterilmiştir. IIA'nın diğer pay sahipleri İtalya kamu kurumlarının iştiraklerinden oluşmaktadır.
Grup'un iştiraki olan IIA şirketinin Genel Kurul'u, diğer gündem maddelerinin yanında bilanço açıklarının kapatılması amacı ile sermayenin asgari seviyeye çıkartılması gündemi ile 20 Haziran 2024 tarihinde toplanmıştır ve takibinde toplantının tescili gerçekleşmiştir. Söz konusu işlemler için Grup'un, işlemlere mevcut payları oranında katılma hakkını kullanmayarak, IIA'da sahip olduğu payları muhafaza etme hakkını kullanmamış, bu nedenle IIA'daki pay sahipliği son bulmuştur.
Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karını artırmayı hedeflemektedir.
Grup'un sermaye yapısı Dipnot 19'da açıklanan kredileri de içeren borçlar ve sırasıyla nakit ve nakit benzerleri, çıkarılmış sermaye, yedekler ile geçmiş yıl kazançlarını içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.
Grup'un yönetim kurulu sermaye yapısını inceler. Bu incelemeler sırasında kurul, sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskleri değerlendirir. Grup, kurulun yaptığı önerilere dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle olduğu kadar, temettü ödemeleri, yeni hisse ihracı ve hisselerin geri satın alımı yollarıyla dengede tutmayı amaçlamaktadır.
Endüstrideki diğer firmalarla tutarlı olmak üzere sermayeyi kaldıraç oranına göre inceler. Söz konusu rasyo net borcun toplam sermayeye bölünmesi ile hesaplanır. Net borç ise toplam kredilerden (cari ve cari olmayan kredilerin konsolide bilançoda gösterildiği gibi dahil edilmesiyle) nakit ve nakit benzerlerinin çıkarılması suretiyle elde edilir. Toplam sermaye, konsolide bilançodaki "özkaynak" kalemi ile net borcun toplanması ile hesaplanır.
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzeri değerlerin ve kısa vadeli finansal yatırımların finansal borçlardan düşülmesiyle hesaplanan net borcun, toplam sermayeye bölünmesi ile bulunan borç sermaye oranı aşağıdaki gibidir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
|
|---|---|---|
| Toplam finansal borçlanmalar |
5.983.593 | 5.495.566 |
| Eksi: Nakit ve Nakit Benzerleri | (1.178.181) | (1.482.888) |
| Net Borç | 4.805.412 | 4.012.678 |
| Özkaynaklar | 5.490.273 | 5.231.026 |
| Toplam Sermaye | 10.270.053 | 9.243.704 |
| Net Borç/Özkaynak (%) | 46,67 | 43,41 |
Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akımı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup'un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır. Grup, çeşitli finansal risklerden korunmak amacı ile türev ürünleri kullanmaktadır.
Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda yürütülmektedir. Risk politikalarına ilişkin olarak ise Grup yönetimi tarafından finansal riskler tanımlanır, değerlendirilir ve Grup'un operasyon üniteleri ile birlikte çalışmak suretiyle riskin azaltılmasına yönelik araçlar kullanılır.
Grup kredi riskini minimuma indirmek için, kredibilitesi yüksek taraflarla çalışmayı ve temerrüt durumundaki finansal zarar riskini azaltmak adına da gerekli gördüğü durumlarda teminat alma politikasını benimsemiştir.
Yeni bir müşteri kabul edilirken; müşterinin kredibilitesi, ilgili departmanlar tarafından değerlendirilir ve gerekli görülen durumlarda teminat alınarak uygun kredi limitleri tanımlanır.
Grup'un müşteri limitlerinin belirlenmesi ve vadesi geçen alacaklara ilişkin uygulanacak takip mekanizmalarına dair de prosedürleri mevcuttur. Grup'un ticari alacakları, çeşitli sektör ve coğrafi alanlara dağılmış, çok sayıdaki müşteriyi kapsamaktadır. Müşterilerin ticari alacak bakiyeleri üzerinden sürekli olarak kredi değerlendirmeleri yapılmaktadır. Ayrıca, Grup yönetimi dönem sonları itibariyle ticari borçlarını ve finansal varlıklarını müşteri ve varlık bazında değerlendirerek, tahsili mümkün görünmeyen tutarlara ilişkin gerekli karşılıkların konsolide finansal tablolara yansıtılmasını sağlar. Bu bağlamda, Grup yönetimi raporlama tarihi itibarıyla, Grup'un kredi riskinin önemli ölçüde azaldığını düşünmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri |
Alacaklar | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Diğer | Alacaklar | ||||
| Bankalardaki | ||||||
| 31 Aralık 2024 |
İlişkili Taraf |
Diğer Taraf |
İlişkili Taraf |
Diğer Taraf |
Mevduat | Türev Araçlar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D+E) (*) |
189.658 | 4.453.077 | - | 416.880 | 1.077.172 | 178.226 |
| - Riskin teminatlarla güvence altına alınan kısmı (**) |
- | 285.650 | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter |
||||||
| değeri | 189.658 | 3.338.058 | - | 416.880 | 1.077.172 | 178.226 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer |
||||||
| düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri |
- | 71.360 | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri |
- | 1.056.465 | - | - | - | - |
| - Teminat, vs ile güvence altına alınan kısmı |
- | 6.475 | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğramış varlıkların net defter değeri |
- | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brut defter değeri) |
- | 60.139 | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) |
- | (60.139) | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - |
| E. Beklenen kredi zararları |
- | (12.806) | - | - | - | - |
(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(**) Teminatlar, müşterilerden alınan teminat senetleri ve teminat çeklerinden oluşmaktadır.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri |
Alacaklar | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ticari Alacaklar | Alacaklar | |||||
| Bankalardaki | ||||||
| 31 Aralık 2023 |
İlişkili Taraf |
Diğer Taraf |
İlişkili Taraf |
Diğer Taraf |
Mevduat | Türev Araçlar |
| Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (A+B+C+D+E) (*) |
719 | 3.391.032 | - | 1.080.152 | 1.295.317 | 355.573 |
| - Riskin teminatlarla güvence altına alınan kısmı (**) |
- | 1.077.300 | - | - | - | - |
| A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter |
||||||
| değeri | 719 | 1.271.888 | - | 1.080.152 | 1.295.317 | 355.573 |
| B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer |
||||||
| düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri |
- | 319.165 | - | - | - | - |
| C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri |
- | 1.859.366 | - | - | - | - |
| - Teminat, vs ile güvence altına alınan kısmı |
- | 633.422 | - | - | - | - |
| D. Değer düşüklüğüne uğramış varlıkların net defter değeri |
- | - | - | - | - | - |
| - Vadesi geçmiş (brut defter değeri) |
- | 172.065 | - | - | - | - |
| - Değer düşüklüğü (-) |
- | (172.065) | - | - | - | - |
| - Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı |
- | - | - | - | - | - |
| E. Beklenen kredi zararları |
- | (59.387) | - | - | - | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup'a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenirliliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda, yeterli teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup'un maruz kaldığı kredi riskleri ve müşterilerin kredi dereceleri devamlı olarak izlenmektedir. Kredi riski, müşteriler için belirlenen ve risk yönetimi kurulu tarafından her yıl incelenen ve onaylanan sınırlar aracılığıyla kontrol edilmektedir.
Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, yönetim kuruluna aittir. Yönetim kurulu, Grup yönetiminin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur. Grup, likidite riskini tahmini ve fiili nakit akımlarını düzenli olarak takip etmek ve finansal varlık ve yükümlülüklerin vadelerinin eşleştirilmesi yoluyla yeterli fonların ve borçlanma rezervinin devamını sağlamak suretiyle, yönetir.
Aşağıdaki tablo, Grup'un türev niteliğinde olmayan ve olan finansal yükümlülüklerinin sözleşme uyarınca geri ödeme süreleriyle vade dağılımını göstermektedir. Türev olmayan finansal yükümlülükler iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir. Türev finansal yükümlülükler ise iskonto edilmemiş net nakit giriş ve çıkışlarına göre düzenlenmiştir. Vadeli işlem araçları brüt ödenmesi gereken vadeli işlemler için net olarak ödenir ve iskonto edilmemiş, brüt nakit giriş ve çıkışları üzerinden realize edilir. Alacaklar veya borçlar sabit olmadığı zaman açıklanan tutar, rapor tarihindeki getiri eğrilerinden elde edilen faiz oranı kullanılarak belirlenir.
| Sözleşme | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kayıtlı | uyarınca | 3-12 ay | 5 yıl ve | |||
| 31 Aralık 2024 | değeri | nakit akışı | 3 aydan kısa | arası | 1-5 yıl arası | üzeri |
| Banka kredileri | 4.941.515 | 5.417.854 | 1.925.153 | 1.779.655 | 1.592.436 | 120.610 |
| Ticari borçlar | 2.237.410 | 2.268.781 | 2.094.530 | 174.251 | - | - |
| Tahvil ihracına yönelik borçlanmalar | 751.883 | 996.628 | 88.366 | 908.262 | - | - |
| Kiralama işlemlerinden yükümlülükler | 116.386 | 123.181 | 28.000 | 83.458 | 11.723 | - |
| Faktoring borçları | 173.809 | 173.809 | 173.809 | - | - | - |
| Diğer borçlar | 65.002 | 65.002 | 65.002 | - | - | - |
| Toplam borçlar | 8.286.005 | 9.045.255 | 4.374.860 | 2.945.626 | 1.604.159 | 120.610 |
| Sözleşme | ||||||
| 31 Aralık 2023 | Kayıtlı değeri |
uyarınca nakit akışı |
3 aydan kısa |
3-12 ay arası |
1-5 yıl arası | 5 yıl ve üzeri |
| Banka kredileri | 4.701.190 | 5.087.773 | 2.110.578 | 1.436.232 | 1.540.963 | - |
| Ticari borçlar | 2.563.254 | 2.563.254 | 2.501.929 | 61.325 | - | - |
| Tahvil ihracına yönelik borçlanmalar | 565.846 | 565.846 | - | 565.846 | - | - |
| Kiralama işlemlerinden yükümlülükler | 60.167 | 66.184 | 29.423 | 26.616 | 10.145 | - |
| Faktoring borçları | 168.363 | 168.363 | 168.363 | - | - | - |
| Diğer borçlar | 642.149 | 642.149 | 266.764 | 375.385 | - | - |
| Toplam borçlar | 8.700.969 | 9.093.569 | 5.077.057 | 2.465.404 | 1.551.108 | - |
31 Aralık 2024 ve 2023 tarihleri itibarıyla Şirket'in sözleşme şartlarına bağlı iskonto edilmemiş nakit çıkışları aşağıdaki gibidir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un faaliyetleri öncelikle, aşağıda ayrıntılarına yer verildiği üzere, döviz kurundaki ve faiz oranındaki değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Döviz kuru ve faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, aşağıdakilerin de dahil olduğu türev niteliğinde olan çeşitli finansal araçlar kullanmaktadır:
Yabancı para alım ve satım nedeniyle doğan döviz kuru riskinden korunmak için kullanılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri
Piyasa riskleri ayrıca, duyarlılık analizleri ve stres senaryoları ile de değerlendirilmektedir.
Cari yılda Grup'un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.
Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.
Grup'un yabancı para cinsinden parasal ve parasal olmayan varlıklarının ve parasal ve parasal olmayan yükümlülüklerinin bilanço tarihi itibarıyla dağılımı aşağıdaki gibidir:
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TL Karşılığı (Fonksiyonel para birimi) |
ABD Doları | Avro | Rumen Lei | Kanada Doları |
Çin Yuanı | Sterlin | Norveç Kronu |
İsveç Kronu | |
| 1. Ticari Alacaklar | 3.135.543 | 13.622 | 71.563 | 9.383 | 291 | 3.927 | - | - | - |
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar | 625.478 | 184 | 16.801 | 150 | - | - | 15 | - | - |
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 3. Diğer | 285.069 | 1.337 | 5.661 | 2.297 | 1 | 2.462 | 18 | - | 89 |
| 4. Dönen Varlıklar (1+2+3) | 4.046.090 | 15.143 | 94.025 | 11.830 | 292 | 6.389 | 33 | - | 89 |
| 5. Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 7. Diğer | 117.562 | - | 3.200 | - | - | - | - | - | - |
| 8. Duran Varlıklar (5+6+7) 9. Toplam Varlıklar (4+8) |
117.562 4.163.652 |
- 15.143 |
3.200 97.225 |
- 11.830 |
- 292 |
- 6.389 |
- 33 |
- - |
- 89 |
| 10. Ticari Borçlar | 884.382 | - | 23.639 | 474 | 435 | - | 33 | 27 | 89 |
| 11. Finansal Yükümlülükler | 2.341.291 | - | 63.733 | - | - | - | - | - | - |
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 429.239 | 4 | 9.622 | 281 | 3.000 | - | - | - | - |
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 13. Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) | 3.654.912 | 4 | 96.994 | 755 | 3.435 | - | 33 | 27 | 89 |
| 14. Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 15. Finansal Yükümlülükler | 1.393.810 | - | 37.941 | - | - | - | - | - | - |
| 16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 17. Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) | 1.393.810 | - | 37.941 | - | - | - | - | - | - |
| 18. Toplam Yükümlülükler (13+17) | 5.048.722 | 4 | 134.935 | 755 | 3.435 | - | 33 | 27 | 89 |
| 19. Finansal Durum Tablosu Dışı Türev Araçların Net Varlık/(Yükümlülük) | |||||||||
| Pozisyonu (19a+19b) | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 19.a Aktif Karakterli Finansal Durum Tablosu Dışı Döviz Türev Ürünlerin Tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 19b. Pasif Karakterli Finansal Durum Tablosu Dışı Döviz Türev Ürünlerin Tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 20. Net Yabancı Para Vvarlık/(Yükümlülük) Pozisyonu (9-18+19) | (885.070) | 15.139 | (37.710) | 11.075 | (3.144) | 6.389 | - | (27) | - |
| 21. Parasal Kalemler Net Yabancı Para Varlık/(Yükümlülük) Pozisyonu | |||||||||
| (UFRS7.B23) (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (1.287.701) | 13.802 | (46.571) | 8.778 | (3.144) | 3.927 | (18) | (27) | (89) |
| 22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun | |||||||||
| değeri | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | 111.015 | - | 3.022 | - | - | - | - | - | - |
| 24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 25. Toplam ihracat tutarı | 5.595.962 | 9.595 | 140.876 | 9.383 | 543 | - | - | - | - |
| 26. Toplam ithalat tutarı | 2.213.493 | 7.803 | 48.261 | - | - | 33.242 | 79 | - | 52 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TL Karşılığı (Fonksiyonel para birimi) |
ABD Doları | Avro | Rumen Lei Kanada Doları | Çin Yuanı | Japon Yeni | Diğer | ||
| 1. Ticari Alacaklar | 2.993.602 | 7.921 | 54.837 | 8.197 | 23 | - | - | - |
| 2a. Parasal Finansal Varlıklar | 736.557 | 27 | 13.738 | 2.628 | 2.006 | - | - | - |
| 2b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 3. Diğer | 496.857 | 1.650 | 8.989 | 143 | 9 | - | - | - |
| 4. Dönen Varlıklar (1+2+3) | 4.227.016 | 9.598 | 77.564 | 10.968 | 2.038 | - | - | - |
| 5. Ticari Alacaklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 6a. Parasal Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 6b. Parasal Olmayan Finansal Varlıklar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 7. Diğer | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 8. Duran Varlıklar (5+6+7) | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 9. Toplam Varlıklar (4+8) | 4.227.016 | 9.598 | 77.564 | 10.968 | 2.038 | - | - | - |
| 10. Ticari Borçlar | 896.856 | 1.402 | 15.467 | 1 | 144 | 3.484 | 2.702 | - |
| 11. Finansal Yükümlülükler | 2.980.081 | - | 63.252 | - | - | - | - | - |
| 12a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | 6.422 | 1 | 135 | - | - | - | - | - |
| 12b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 13. Kısa Vadeli Yükümlülükler (10+11+12) | 3.883.359 | 1.403 | 78.854 | 1 | 144 | 3.484 | 2.702 | - |
| 14. Ticari Borçlar | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 15. Finansal Yükümlülükler | 1.052.159 | - | 22.332 | - | - | - | - | - |
| 16a. Parasal Olan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 16b. Parasal Olmayan Diğer Yükümlülükler | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 17. Uzun Vadeli Yükümlülükler (14+15+16) | 1.052.159 | - | 22.332 | - | - | - | - | - |
| 18. Toplam Yükümlülükler (13+17) | 4.935.518 | 1.403 | 101.186 | 1 | 144 | 3.484 | 2.702 | - |
| 19. Finansal Durum Tablosu Dışı Türev Araçların Net Varlık/(Yükümlülük) | ||||||||
| Pozisyonu (19a+19b) | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 19.a Aktif Karakterli Finansal Durum Tablosu Dışı Döviz Türev Ürünlerin Tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 19b. Pasif Karakterli Finansal Durum Tablosu Dışı Döviz Türev Ürünlerin Tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 20. Net Yabancı Para Vvarlık/(Yükümlülük) Pozisyonu (9-18+19) | (708.502) | 8.195 | (23.622) | 10.967 | 1.894 | (3.484) | (2.702) | - |
| 21. Parasal Kalemler Net Yabancı Para Varlık/(Yükümlülük) Pozisyonu | ||||||||
| (UFRS7.B23) (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) | (1.205.359) | 6.545 | (32.611) | 10.824 | 1.885 | (3.484) | (2.702) | - |
| 22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplam gerçeğe uygun | ||||||||
| değeri | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı | 766.634 | - | 16.272 | - | - | - | - | - |
| 24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı | - | - | - | - | - | - | - | - |
| 25. Toplam ihracat tutarı | 6.503.913 | 29.625 | 147.375 | - | - | 18.400 | 128.553 | - |
| 26. Toplam ithalat tutarı | 2.773.246 | 29.625 | 147.375 | - | 27 | 18.400 | 384 | - |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır. Aşağıdaki tablo Grup'un ABD Doları ve Avro kurlarındaki %10'luk artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %10'luk oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yılsonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yılsonundaki %10'luk kur değişiminin etkilerini gösterir. Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır. Pozitif değer, kar/zararda ve diğer özkaynak kalemlerindeki artışı ifade eder. Grup yönetimi, yılsonundaki kur riski analizinin yıl içinde oluşan kur riskini yansıtmıyor olması nedeniyle duyarlılık analizinin yabancı para riskini tam olarak ifade etmediği görüşündedir.
| 31 Aralık 2024 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Kar / Zarar | Özkaynaklar | ||||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | ||
| paranın | paranın | paranın | paranın | ||
| değer | değer | değer | değer | ||
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | ||
| ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü | 53.411 | (53.411) | 53.411 | (53.411) | |
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 3- ABD Doları net etki (1 +2) | 53.411 | (53.411) | 53.411 | (53.411) | |
| Avro'nun TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 4 - Avro net varlık / yükümlülük | (138.532) | 138.532 | (138.532) | 138.532 | |
| 5 - Avro riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 6- Avro net etki (4+5) | (138.532) | 138.532 | (138.532) | 138.532 | |
| RON'ın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 7- RON döviz net varlık / yükümlülüğü | 8.132 | (8.132) | 8.132 | (8.132) | |
| 8- RON döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 9- RON Döviz Varlıkları net etki (7+8) | 8.132 | (8.132) | 8.132 | (8.132) | |
| CAD'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 10- CAD döviz net varlık / yükümlülüğü | (7.709) | 7.709 | (7.709) | 7.709 | |
| 11- CAD döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 12- CAD Döviz Varlıkları net etki (10+11) | (7.709) | 7.709 | (7.709) | 7.709 | |
| CNY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 13- CNY döviz net varlık / yükümlülüğü | 3.071 | (3.071) | 3.071 | (3.071) | |
| 14- CNY döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 15- CNY Döviz Varlıkları net etki (13+14) | 3.071 | (3.071) | 3.071 | (3.071) | |
| NOK'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 16- NOK döviz net varlık / yükümlülüğü | (119) | 119 | (119) | 119 | |
| 17- NOK döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 18- NOK Döviz Varlıkları net etki (16+17) | (119) | 119 | (119) | 119 | |
| SEK'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 19- SEK döviz net varlık / yükümlülüğü | 17 | (17) | 17 | (17) | |
| 20- SEK döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 21- SEK Döviz Varlıkları net etki (19+20) | 17 | (17) | 17 | (17) | |
| Diğer TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | |||||
| 22- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü | 7 | (7) | 7 | (7) | |
| 23- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | |
| 24- Diğer Döviz Varlıkları net etki (22+23) | 7 | (7) | 7 | (7) | |
| TOPLAM (3 + 6 + 9 + 12 + 15 + 18 + 21 + 24 ) | (81.722) | 81.722 | (81.722) | 81.722 |
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2023 | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Kar / Zarar | ||||||
| Yabancı | Yabancı | Yabancı | Yabancı | |||
| paranın | paranın | paranın | paranın | |||
| değer | değer | değer | değer | |||
| kazanması | kaybetmesi | kazanması | kaybetmesi | |||
| ABD Doları'nın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde 1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü |
27.818 | (27.818) | 27.818 | (27.818) | ||
| 2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | ||
| 3- ABD Doları net etki (1 +2) | 27.818 | (27.818) | 27.818 | (27.818) | ||
| Avro'nun TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||||
| 4 - Avro net varlık / yükümlülük | (153.644) | 153.644 | (153.644) | 153.644 | ||
| 5 - Avro riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | ||
| 6- Avro net etki (4+5) | (153.644) | 153.644 | (153.644) | 153.644 | ||
| RON'ın TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||||
| 7- RON döviz net varlık / yükümlülüğü | 10.676 | (10.676) | 10.676 | (10.676) | ||
| 8- RON döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | ||
| 9- RON Döviz Varlıkları net etki (7+8) | 10.676 | (10.676) | 10.676 | (10.676) | ||
| CAD'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||||
| 10- CAD döviz net varlık / yükümlülüğü | 6.041 | (6.041) | 6.041 | (6.041) | ||
| 11- CAD döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | ||
| 12- CAD Döviz Varlıkları net etki (10+11) | 6.041 | (6.041) | 6.041 | (6.041) | ||
| CNY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||||
| 13- CNY döviz net varlık / yükümlülüğü | (2.101) | 2.101 | (2.101) | 2.101 | ||
| 14- CNY döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | ||
| 15- CNY Döviz Varlıkları net etki (13+14) | (2.101) | 2.101 | (2.101) | 2.101 | ||
| JPY'nin TL karşısında % 10 değerlenmesi halinde | ||||||
| 16- JPY döviz net varlık / yükümlülüğü | (8.147) | 8.147 | (8.147) | 8.147 | ||
| 17- JPY döviz kuru riskinden korunan kısım (-) | - | - | - | - | ||
| 18- JPY Döviz Varlıkları net etki (16+17) | (8.147) | 8.147 | (8.147) | 8.147 | ||
| TOPLAM (3 + 6 + 9 + 12 + 15 + 18 ) | (119.357) | 119.357 | (119.357) | 119.357 | ||
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
| 31 Aralık 2024 |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar |
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan tutarlar |
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan tutarlar |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal yükümlülükler |
Defter değeri |
Dipnot |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finansal varlıklar |
||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.178.181 | - | - | - | 1.178.181 | 4 |
| Ticari alacaklar | 4.642.735 | - | - | - | 4.642.735 | 7 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar |
189.658 | - | - | - | 189.658 | 6 |
| Diğer alacaklar |
416.880 | - | - | - | 416.880 | 8 |
| Türev araçlar | - | - | 178.226 | - | 178.226 | 30 |
| Finansal yükümlülükler | ||||||
| Finansal borçlanmalar | - | - | - | (5.867.207) | (5.867.207) | 19 |
| Kiralama işlemlerinden borçlar |
- | - | - | (116.386) | (116.386) | 19 |
| Ticari borçlar | - | - | - | (2.064.448) | (2.064.448) | 7 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar |
- | - | - | (172.962) | (172.962) | 6 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar |
- | - | - | (47.179) | (47.179) | 6 |
Grup yönetimi, finansal araçların defter değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığını düşünmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri:
| 31 Aralık 2023 |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal varlıklar |
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan tutarlar |
Gerçeğe uygun değer farkı kar/zarara yansıtılan tutarlar |
İtfa edilmiş değerinden gösterilen finansal yükümlülükler |
Defter değeri |
Dipnot |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finansal varlıklar |
||||||
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.482.891 | - | - | - | 1.482.891 | 4 |
| Ticari alacaklar | 3.342.811 | - | - | - | 3.342.811 | 7 |
| İlişkili taraflardan ticari alacaklar |
719 | - | - | - | 719 | 6 |
| Finansal kiralama alacakları |
658.684 | - | - | - | 658.684 | 8 |
| Finansal yatırımlar |
170.978 | - | - | - | 170.978 | 31 |
| Diğer alacaklar |
387.890 | - | - | - | 387.890 | 8 |
| Türev araçlar | - | - | 355.574 | - | 355.574 | 30 |
| Finansal yükümlülükler | ||||||
| Finansal borçlanmalar | - | - | - | (5.435.407) | (5.435.407) | 19 |
| Kiralama işlemlerinden borçlar |
- | - | - | (60.167) | (60.167) | 19 |
| Ticari borçlar | - | - | - | (2.552.019) | (2.552.019) | 7 |
| İlişkili taraflara ticari borçlar |
- | - | - | (158.050) | (158.050) | 6 |
| İlişkili taraflara diğer borçlar |
- | - | - | (41.616) | (41.616) | 6 |
Grup yönetimi, finansal araçların defter değerlerinin gerçeğe uygun değerlerini yansıttığını düşünmektedir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:
Grup'un bazı finansal varlık ve finansal yükümlülükleri her bilanço tarihinde gerçeğe uygun değerlerinden finansal tablolara yansıtılır. Aşağıdaki tablo söz konusu finansal varlık ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değerlerinin nasıl belirlendiği bilgisini vermektedir:
| Gerçeğe uygun değer | Önemli | |||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Finansal Varlıklar / Finansal Yükümlülükler |
31 Aralık 2024 |
31 Aralık 2023 |
Gerçeğe uygun seviyesi |
Değerleme tekniği |
gözlenebilir veriye dayanmayan girdiler |
Gözlenebilir veriye dayanmayan girdiler ile gerçeğe uygun değer ilişkisi |
| Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar – türev araçlar |
178.226 | 355.573 | İkinci seviye |
Gerçeğe uygun değer tayini, pazar yaklaşımına ve risk sermayesi değerleme modeline göre yapılır. |
Sürekli büyüme ve iskonto oranlarının finansal varlığın değeri üzerindeki etkisi |
İlgili finansal varlığın sürekli büyüme oranındaki pozitif değişim finansal varlığın gerçeğe uygun değerinde artışa neden olmaktadır. Ayrıca kullanılan tahminlere baz olan iskonto oranlarındaki artışın da finansal varlık gerçeğe uygun değerinde azaltıcı etkisi bulunmaktadır. |
Gerçeğe uygun değerleriyle gösterilen finansal olmayan varlıkların seviye sınıflamaları:
Değerlemede kullanılan veriler dolayısıyla, arazi, arsalar, yer altı ve yer üstü düzenleri ve binalarının gerçeğe uygun değerleme ölçümleri Seviye 2 olarak kategorize edilmiştir.
(Tutarlar aksi belirtilmedikçe bin Türk Lirası'nın ("TL"), 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla satın alma gücü esasına göre ifade edilmiştir.)
Grup'un 1 Ocak – 31 Aralık 2024 ve 1 Ocak – 31 Aralık 2023 dönemlerinde Bağımsız Denetim Kuruluşundan (BDK) aldığı hizmetlere ilişkin ücretler aşağıdaki gibidir:
| 2024 | 2023 | |
|---|---|---|
| Raporlama dönemine ait bağımsız denetim ücreti |
3.819 | 1.160 |
| - Yasal ve ihtiyari bağımsız denetim hizmetleri (ara |
||
| dönemler dahil) | 3.819 | 1.160 |
| Vergi danışmanlık hizmetlerine ilişkin ücretler |
557 | 807 |
| - Tasdik, vergi danışmanlığı vb. tüm vergi hizmetleri |
557 | 807 |
| Diğer güvence hizmetlerinin ücreti |
426 | 13 |
| 4.802 | 1.980 |
Sermaye Piyasası Kurulu'nun 7 Mart 2024 tarih ve 14/362 sayılı kararı ile onaylanan ihraç tavanı kapsamında, Karsan Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin kaynak kuruluş/fon kullanıcısı olarak yer alacağı, yurt içinde nitelikli yatırımcıya satılmak üzere, yönetim sözleşmesine dayalı olarak 1 (bir) adet 250.000.000 TL nominal değerli ve maksimum 730 gün vadeli, kira sertifikalarına ilişkin Sermaye Piyasası Kurulu'na yapmış olduğu başvuru 28 Şubat 2025 tarihinde onaylanmıştır.
Grup'un HOSAB (Hasanağa Organize Sanayi Bölgesi) fabrikasında LFF (Renault Megane) üretimi yapan tüm hatlarda, üretim planı doğrultusunda ikili vardiya çalışma düzeninden, üçlü vardiya çalışma düzenine geçilmiştir.
…………………
Building tools?
Free accounts include 100 API calls/year for testing.
Have a question? We'll get back to you promptly.