4Mass S.A.

Annual / Quarterly Financial Statement • May 10, 2018

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE GRUPY KAPITAŁOWEJ URSUS za rok 2017 SPORZĄDZONE ZGODNIE Z MSSF

(za okres od 1 stycznia 2017r. do 31 grudnia 2017r.)

Lublin, 9 maja 2018r.

SPIS TREŚCI

1.	RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT4
2.	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW5
3.	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 6
4.	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 8
5.	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM 9
6.	INFORMACJE OGÓLNE 10
7.	SKŁAD GRUPY10
8.	SKŁAD ZARZĄDU I RADY NADZORCZEJ 11
9.	ZATWIERDZENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 12
10.	PODSTAWA SPORZĄDZENIA ROCZNEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO12
11.	OŚWIADCZENIE O ZGODNOŚCI 12
12.	WALUTA POMIARU I WALUTA SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH 12
13.	DOBROWOLNA ZMIANA ZASAD RACHUNKOWOŚCI12
14.	KOREKTA BŁĘDU13
15.	NOWE STANDARDY I INTERPRETACJE14
16.	ISTOTNE WARTOŚCI OPARTE NA PROFESJONALNYM OSĄDZIE I SZACUNKACH16
17.	ISTOTNE ZASADY RACHUNKOWOŚCI16
18.	INFORMACJE DOTYCZĄCE SEGMENTÓW OPERACYJNYCH24
19.	PRZYCHODY I KOSZTY27
20.	INNE CAŁKOWITE DOCHODY 30
21.	PODATEK DOCHODOWY31
22.	MAJĄTEK SOCJALNY ORAZ ZOBOWIĄZANIA ZFŚS 34
23.	ZYSK (STRATA) PRZYPADAJĄCY NA JEDNĄ AKCJĘ34
24.	PŁATNOŚCI W FORMIE AKCJI 35
25.	DYWIDENDY WYPŁACONE I ZAPROPONOWANE DO WYPŁATY35
26.	RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE 35
27.	AKTYWA TRWAŁE PRZEZNACZONYCH DO SPRZEDAŻY37
28.	NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE37
29.	WARTOŚCI NIEMATERIALNE 38
30.	POŁĄCZENIA JEDNOSTEK GOSPODARCZYCH 40
31.	INWESTYCJE W JEDNOSTKACH STOWARZYSZONYCH WYCENIANYCH METODĄ PRAW WŁASNOŚCI .40

32.	ZAPASY41
33.	NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ POZOSTAŁE NALEŻNOŚCI42
34.	INWESTYCJE DŁUGOTERMINOWE ORAZ INWESTYCJE KRÓTKOTERMINOWE 43
35.	ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY43
36.	KAPITAŁ ZAKŁADOWY I POZOSTAŁE KAPITAŁY43
37.	UDZIAŁY MNIEJSZOŚCI 45
38.	REZERWY46
39.	ŚWIADCZENIA PRACOWNICZE 46
40.	OPROCENTOWANE KREDYTY BANKOWE I POŻYCZKI47
41.	ZOBOWIĄZANIA Z TYTUŁU DOSTAW I USŁUG ORAZ POZOSTAŁE ZOBOWIĄZANIA (KRÓTKOTERMINOWE)53
42.	DOTACJE RZĄDOWE53
43.	ZOBOWIĄZANIA I NALEŻNOŚCI WARUNKOWE54
44.	INFORMACJE O PODMIOTACH POWIĄZANYCH57
45.	WYNAGRODZENIE WYŻSZEJ KADRY KIEROWNICZEJ GRUPY 58
46.	CELE I ZASADY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM FINANSOWYM 58
47.	ZARZĄDZANIE KAPITAŁEM 63
48.	INSTRUMENTY FINANSOWE 64
49.	STRUKTURA ZATRUDNIENIA 66
50.	ZDARZENIA NASTĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM66
51.	INFORMACJE DOTYCZĄCE UMOWY Z PODMIOTEM UPRAWNIONYM DO BADANIA I PRZEGLĄDU SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH. 66

1. RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2017 roku ( w tys. zł.)

	Nota	okres zakończony 31.12.2017	okres zakończony 31.12.2016 dane przekształcone
		w tys. PLN	w tys. PLN
Działalność kontynuowana
Przychody ze sprzedaży	19	277 574	* 344 349
Koszt własny sprzedaży	19	(229 694)	(278 535) *
Zysk (strata) brutto ze sprzedaży		47 881	65 814
Koszty sprzedaży	19	(31 639)	(32 694) *
Koszty ogólnego zarządu	19	(31 290)	(25 665)
Pozostałe przychody operacyjne	19	5 548	3 127 *
Aktualizacja nieruchomości inwestycyjnych	19	-	2 596
Pozostałe koszty operacyjne	19	(12 578)	(7 893) *
Zysk (strata) na działalności operacyjnej		(22 079)	5 285
Przychody finansowe	19	3 835	11 226
Koszty finansowe	19	(8 892)	(9 691)
Zysk (strata) na sprzedaży całości lub części udziałów jednostek podporządkowanych		-	17 891
Zysk (strata) przed opodatkowaniem		(27 136)	24 711
Podatek dochodowy	21	(2 817)	(4 036)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej		(24 318)	20 675
Zysk (strata) netto		(24 318)	20 675
Zysk (strata) ogółem przypadający na:
-udziały akcjonariuszy niekontrolujących		(4 959)	(2 274) *
-akcjonariuszy jednostki dominujacej		(19 359)	22 949

2. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2017 roku ( w tys. zł.)

	Nota	okres zakończony 31.12.2017	okres zakończony 31.12.2016 dane przekształcone
Zysk (strata) netto		(24 318)	20 675
Przeszacowanie wartości nieruchomości inwestycyjnych		-	(144)
Wycena instrumentów finansowych (polityka zabezpieczeń)		4 230	(4 230)
Inne dochody całkowite netto		4 230	(4 374)
Całkowite dochody ogółem		(20 088)	16 301
Zysk netto przypisany:
Akcjonariuszom jednostki dominującej		(15 130)	18 575
Akcjonariuszom niekontrolującym		(4 959)	(2 274)
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis	zmian w pkt. 14

3. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2017 roku ( w tys. zł.)

AKTYWA Nota		Stan na 31.12.2017	Stan na 31.12.2016 dane przekształcone		Stan na 01.01.2016 dane przekształcone
		w tys. PLN	w tys. PLN		w tys. PLN
Aktywa trwałe		146 180	135 820		110 985
Rzeczowe aktywa trwałe	26	97 123	82 609	*	83 108
Nieruchomości inwestycyjne	28	11 192	15 799		12 869
Wartość firmy	29	4 349	-		422
Pozostałe wartości niematerialne	29	16 019	17 394		12 532
Inwestycje długoterminowe		-	150	*	-
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	21	501	-	*	1 930
Należności długoterminowe		16 960	19 832	*	-
Udziały i akcje		36	36		125
Aktywa obrotowe		249 464	277 876		223 266
Zapasy	32	182 262	135 787	*	150 464
Inwestycje krótkoterminowe		759	2 395	*	-
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	33	63 856	109 909	*	70 984
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	35	2 548	29 746		1 568
Należności z tytułu podatku dochodowego		-	-		219
Aktywa zaklasyfikowane jako dostępne do sprzedaży		39	39		31
SUMA AKTYWÓW		395 644	413 696		334 251
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis		zmian w pkt. 14

PASYWA	Stan na Stan na 31.12.2016 31.12.2017 dane przekształcone			Stan na 01.01.2016 dane przekształcone
		w tys. PLN	w tys. PLN		w tys. PLN
Kapitał własny	36	107 284	114 871		94 296
Wyemitowany kapitał akcyjny		59 180	54 180		54 180
Nadwyżka ze sprzedaży akcji		64 998	57 498	*	57 498
Kapitały rezerwowe (kapitał z aktualizacji wyceny)		(144)	(4 374)		-
Zyski zatrzymane	36	(15 407)	3 952	*	(18 997)
Kapitały przypadające akcjonariuszom jednostki dominującej		108 627	111 256		92 681
Kapitały przypadające akcjonariuszom niekontrolującym		(1 343)	3 615		1 615
Zobowiązania długoterminowe		44 116	28 298		29 314
Długoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	40	26 630	10 569		17 492
Pozostałe zobowiązania finansowe	40	8 475	6 814		3 705
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	21	-	1 400	*	-
Rezerwy długoterminowe	38	750	501		617
Pozostałe zobowiązania	41	8 260	9 014		7 500
Zobowiązania krótkoterminowe		244 244	270 526		210 642
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	41	120 223	164 679	*	74 274
Krótkoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	40	115 563	95 464	*	130 535
Pozostałe zobowiązania finansowe	40	2 833	6 545	*	1 624
Bieżące zobowiązania podatkowe		-	652		-
Rezerwy krótkoterminowe	38	3 495	2 886		3 022
Przychody przyszłych okresów		2 129	300	*	1 186
Zobowiązania razem		288 360	298 824		239 956
SUMA PASYWÓW		395 644	413 696		334 251

4. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2017 roku ( w tys. zł.)

	Nota	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Zysk/(strata) netto		(24 317)	20 675 *
Korekty o pozycje:		(41 444)	76 912 *
Zyski/ straty akcjonariuszy niekontrolujących		4 959	2 274
Amortyzacja	19	10 297	8 742
Odsetki i dywidendy, netto		4 737	(22)
(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej		(583)	(15 245)
(Zwiększenie)/ zmniejszenie stanu należności		37 181	(28 721) *
(Zwiększenie)/ zmniejszenie stanu zapasów		(31 076)	(32 675) *
Zwiększenie/ (zmniejszenie) stanu zobowiązań		(66 451)	141 644 *
Zmiana stanu rezerw		1 735	124 *
Zyski/ straty z tytułu różnic kursowych		(1 483)	(1)
Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych		(7 076)	5 235 *
Pozostałe		6 316	(4 443)
Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej		(65 762)	97 587
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych		131	503
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych		(1 696)	(10 126)
Sprzedaż aktywów finansowych		2 210	(21 965)
Nabycie aktywów finansowych		(6 816)	(1 658)
Dywidendy i odsetki otrzymane		721	262
Spłata udzielonych pożyczek		9 485	1 232
Udzielenie pożyczek		(6 879)	(5 086)
Pozostałe		(102)	(292)
Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(2 946)	(37 130)
Wpływy z tytułu emisji akcji		13 092	-
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu finansowego Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek/kredytów		(3 031) 56 106	(2 661) 42 569
Spłata pożyczek/kredytów		(19 661)	(74 134)
Odsetki zapłacone, w tym		(5 740)	(4 502)
Pozostałe		743	6 449
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		41 509	(32 279)
Zwiększenie netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów		(27 199)	28 178
Różnice kursowe netto		1
Środki pieniężne na początek okresu		29 746	1 568
Środki pieniężne na koniec okresu, w tym	36	2 548	29 746
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis	zmian w pkt. 14

5. SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

za okres 12 miesięcy zakończony dnia 31 grudnia 2017 roku ( w tys. zł.)
	Kapitał akcyjny	Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	Kapitały rezerwowe (kapitał z aktualizacj i wyceny)	Zyski zatrzymane	Udziały niekontrolujące	Razem kapitał własny
Na dzień 1 stycznia 2016 roku	54 180	57 342	-	9 026	1 615	122 163
korekta błedu lat ubiegłych (nota 14)	-	156	-	(28 023)		(27 867)
Na dzień 1 stycznia 2016 roku (po korekcie błędu)	54 180	57 498	-	(18 997)	1 615	94 296
Zysk lub (strata) roku (dane zatwierdzone)	-	-	-	17 083	-	17 083
Zysk lub (strata) roku (korekta błędu - nota 14)	-	-	-	5 866	4 274	10 140
Inne całkowite dochody	-	-	(4 374)	-	-	(4 374)
Udział akc jonariuszy niekontrolujących	-	-	-	-	(2 274)	(2 274)
Na dzień 31 grudnia 2016 roku (po korekcie błędu)	54 180	57 498	(4 374)	3 952	3 615	114 871
Na dzień 1 stycznia 2017 roku (po korekcie błędu)	54 180	57 498	(4 374)	3 952	3 615	114 871
Zysk lub (strata) roku	-	-	-	(19 359)	-	(19 359)
Emisja akc ji	5 000	-	-	-	-	5 000
Inne całkowite dochody	-	-	4 230	-	-	4 230
Nadwyżka ze sprzedazy akc ji	-	7 500	-	-	-	7 500
Udział akc jonariuszy niekontrolujących	-	-	-	-	(4 959)	(4 959)
Na dzień 31 grudnia 2017 roku	59 180	64 998	(144)	(15 407)	(1 343)	107 284

DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

6. Informacje ogólne

Grupa Kapitałowa URSUS ("Grupa") składa się ze spółki dominującej URSUS SA (do dnia 31.05.2012r. POL-MOT Warfama S.A.) i jej spółek zależnych URSUS BUS S.A., URSUS DYSTRYBUCJA Sp. z o.o., Ursus Sp. z o.o. oraz AIU+ Sp. z o.o.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony 31 grudnia 2017 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony 31 grudnia 2016 roku.

URSUS S.A. ("Spółka dominująca" ) została utworzona Aktem Notarialnym z dnia 24 czerwca 1997 roku. Siedziba Spółki dominującej mieści się w Lublinie przy ul. Frezerów 7.

Spółka dominująca jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy, VI Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 13785

Spółce dominującej nadano numer statystyczny REGON 510481080 oraz numer NIP: 739-23-88-088.

Czas trwania Spółki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Począwszy od roku 2014 Spółka posiada oddział główny w Lublinie oraz dwie dywizje produkcyjne Spółki w Dobrym Mieście k. Olsztyna i Opalenicy k. Poznania.

Podstawowym przedmiotem działania Spółki dominującej jest:

▪ produkcja maszyn dla rolnictwa i leśnictwa.

7. Skład Grupy

W skład Grupy na 31.12.2017 wchodziły URSUS S.A. oraz trzy spółki zależne oraz jednostki stowarzyszone tj. AIU+ Sp. z o.o. oraz Nowe Technologie Przemysłowe Sp. z o.o.:

Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	Udział w kapitale zakładowym %	Udział w prawach głosu %
1. URSUS BUS S.A.	Lublin	produkcja autobusów	71	71
2. URSUS Dystrybucja Sp. z o.o.	Lublin	sprzedaż ciągników i maszyn rolniczych	96	96
3. Ursus Sp. z o.o.	Lublin	sprzedaż ciągników i maszyn rolniczych	100	100
4. AIU+ Sp. z o.o.	Lublin	badania naukowe i prace rozwojowe	24	24
5. Nowe Technologie Przemysłowe Sp. z o.o.	Lublin	badania naukowe i prace rozwojowe	20	20

W skład Grupy na 31.12.2016 wchodziły URSUS SA oraz następujące spółki zależne:

Nazwa jednostki	Siedziba	Zakres działalności	Udział w kapitale zakładowym %	Udział w prawach głosu %
1. URSUS ZACHÓD Sp. z o.o.	Koszalin	sprzedaż ciągników i maszyn rolniczych	51	51
2. URSUS BUS S.A.	Lublin	produkcja autobusów	60	60
3. Ursus Sp. z o.o.	Lublin	prod.maszyn dla rolnictwa	100	100

Na dzień 31.12.2017 roku udział w ogólnej liczbie głosów posiadanych przez Grupę w podmiotach zależnych jest równy udziałowi Spółki dominującej w kapitałach tej jednostki.

Spółka URSUS Dystrybucja sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie powstała z przekształcenia w dniu 11 grudnia 2017 r. spółki LZM3 sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie.

Strona 10 z 67 W dniu 6 listopada 2017 r. nastąpiło połączenie spółek zależnych Emitenta- spółki URSUS Zachód sp. z o.o. z siedzibą w Koszalinie oraz URSUS Wschód sp. z o.o. z siedzibą w Lublinie ze spółką LZM3 sp. z o.o. w Lublinie,

poprzez przeniesienie całego majątku tych spółek w zamian za udziały spółki LZM3 sp. z o.o., które zostały wydane wspólnikom spółek przejmowanych. W rezultacie powyższego spółka URSUS S.A., jako wspólnik spółek przejmowanych, został wspólnikiem spółki LZM3 sp. z o.o.

W dniu 11 grudnia 2017 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie LZM3 sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki z kwoty 8.900.100 PLN do kwoty 16.900.100 PLN. URSUS S.A. objął 80.000 nowych udziałów w spółce LZM3 sp. z o.o., które zostały pokryte w całości wkładem pieniężnym w kwocie 8.000.000 PLN. W tym samym dniu Nadzwyczajne Zgromadzenie LZM3 sp. z o.o. podjęło uchwałę o zmianie firmy spółki na URSUS Dystrybucja sp. z o.o. Powyższe zmiany zostały zarejestrowane w KRS w dniu 8 stycznia 2018 r.

Na dzień sporządzenia sprawozdania głównymi wspólnikami Ursus Dystrybucja sp. z o.o. są URSUS S.A., posiadająca 95,925% udziałów, Karol Nowe (2,064% udziałów), Marzena Nowe (1,981% udziałów), Edyta Lewandowska (0,027% udziałów) i Michał Wiśniewski (0,003% udziałów).

W dniu 14 grudnia 2017 r. Walne Zgromadzenie Spółki URSUS BUS S.A. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki o 5.000.000 zł, tj. do kwoty 18.627.500 zł w drodze emisji akcji o wartości nominalnej 1 zł każda. Ww. akcje zostały objęte w drodze subskrypcji prywatnej skierowanej do spółki URSUS S.A. i zostały pokryte w całości wkładem pieniężnym.

W roku 2017 nie zaistniała utrata kontroli nad spółkami zależnymi.

W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, w oparciu o MSR 8 pkt 8, który zezwala na odstąpienie od zasad zawartych w MSSF w sytuacji, gdy skutek odstąpienia od ich zastosowania nie jest istotny, nie objęto konsolidacją Ursus sp. z o.o., AIU+ sp. z o.o. oraz Nowe Technologie Przemysłowe Sp. z o.o.

Kapitał akcyjny URSUS S.A na dzień 31.12.2017 r. wynosił 59.180.000 akcji zwykłych na okaziciela o wartości nominalnej 1,00 zł każda i dzielił się na 44.180.000 szt. akcji zdematerializowanych i 15 000 000 akcji posiadających formę dokumentu.

Zgodnie z posiadanymi przez Spółkę informacjami, na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania, akcjonariuszami posiadającymi co najmniej 5% ogólnej liczby głosów są następujące podmioty:

Nazwa podmiotu	Ilość akcji (szt.)	% udział w kapitale akcyjnym	Liczba głosów	% udział w ogólnej liczbie głosów
POL-MOT HOLDING S.A. wraz ze spółkami powiązanymi*	23 684 996	40,02%	23 684 996	40,02%
PB ELIN sp. z o.o.	3 350 000	5,66%	3 350 000	5,66%
Pozostali Źródło: Zarząd Emitenta	32 145 004	54,32%	32 145 004	54,32%

8. Skład Zarządu i Rady Nadzorczej

W skład Zarządu Spółki na dzień 31.12.2017 roku wchodzili:

Karol Zarajczyk – Prezes Zarządu od 05.11.2013 r. Monika Kośko – Wiceprezes Zarządu od 17.10.2016 r. Michał Nidzgorski – Wiceprezes Zarządu od 07.08.2017r. Jan Wielgus – Członek Zarządu od 30.06.2008 r. Marek Włodarczyk – Członek Zarządu od 15.01.2015 r. Zoran Radosavljević – Członek Zarządu od 31.03.2017 r. Marcin Matusewicz – Członek Zarządu od 07.08.2017 r.

8 stycznia 2016 r. Rada Nadzorcza podjęła uchwałę o odwołaniu z dniem 31 stycznia 2016 r. Pana Wojciecha Zachorowskiego z funkcji Członka Zarządu URSUS S.A. (uchwała nr 160/2016). Przyczyną odwołania było desygnowanie Pana Wojciecha Zachorowskiego na inne odpowiedzialne stanowisko w grupie kapitałowej POL-MOT Holding.

17 października 2016r. Rada Nadzorcza uchwałą nr 194/2016 postanowiła powołać z dniem 17 października 2016r. Panią Monikę Kośko do pełnienia funkcji Członka/Wiceprezesa Zarządu URSUS S.A.

30 marca 2017 r. Rada Nadzorcza URSUS S.A. podjęła uchwałę o odwołaniu z dniem 31 marca 2017 r. Pana Abdullaha Akkusa z funkcji Członka Zarządu URSUS S.A., którą to funkcję pełnił od dnia 1 marca 2014 r. (uchwała nr 216/2017) Jednocześnie Rada Nadzorcza URSUS S.A. postanowiła powołać z dniem 31 marca 2017 r. Pana Zorana Radosavljevica do Zarządu Spółki i powierzyła mu funkcję Członka Zarządu URSUS S.A. bieżącej, wspólnej kadencji (uchwała nr 217/2016).

W dniu 7 sierpnia 2017 r. Rada Nadzorcza URSUS S.A. postanowiła powołać z dniem 7 sierpnia 2017 r. Pana Michała Nidzgorskiego do pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu URSUS S.A. (uchwała nr 257/2017) oraz Pana Marcina Matusewicza do pełnienia funkcji Członka Zarządu URSUS S.A. (uchwała nr 259/2017).

W skład Rady Nadzorczej na dzień 31.12.2017 roku wchodzili: Andrzej Zarajczyk – Przewodniczący Rady Nadzorczej Henryk Goryszewski - Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej Zbigniew Janas - Członek Rady Nadzorczej Zbigniew Nita – Członek Rady Nadzorczej Stanisław Służałek - Członek Rady Nadzorczej Michał Szwonder - Członek Rady Nadzorczej

9. Zatwierdzenie sprawozdania finansowego

Niniejsze sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 9.05.2018 roku. Po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego do publikacji, nie istnieje możliwość dokonywania jakichkolwiek zmian w księgach rachunkowych oraz w samym sprawozdaniu finansowym. Jeżeli po sporządzeniu sprawozdania finansowego jednostka otrzyma informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na to sprawozdanie, to skutki tych zdarzeń Spółka ujmie w księgach tego roku obrotowego, w którym je otrzymała.

10.Podstawa sporządzenia rocznego sprawozdania finansowego

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego. Nieruchomości inwestycyjne oraz pochodne instrumentów finansowych są wyceniane według wartości godziwej.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych ("PLN"), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach PLN.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez spółki grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez spółkę.

11.Oświadczenie o zgodności

Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF") oraz MSSF zatwierdzonymi przez UE. MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ("RMSR") oraz Komisję ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej ("KIMSF").

Spółka dominująca prowadzi swoje księgi rachunkowe zgodnie z polityką (zasadami) rachunkowości określoną przez Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF")

12.Waluta pomiaru i waluta sprawozdań finansowych

Walutą pomiaru i walutą sprawozdawczą niniejszego sprawozdania finansowego jest złoty polski.

13.Dobrowolna zmiana zasad rachunkowości

W 2017 roku Grupa nie dokonała zmiany polityk rachunkowości. Sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy zastosowaniu takich samych zasad (polityk) rachunkowości jak w roku ubiegłym, z wyjątkiem zastosowania zmian do MSSF, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 roku.

14.Korekta błędu

				Korekta
				przychodów w
		31.12.2015		związku z		Korekty błędu	31.12.2015
		dane		rekomendacja		dotyczące 2015 i	dane
AKTYWA		zatwierdzone		KNF 2015/2016	lat	wcześniejszych	przekształcone
Aktywa trwałe (długoterminowe)				5 770	-	285
Rzec zowe aktywa trwałe		8 3 4 6 0		-	-	352	8 3 1 0	8
I nwes tyc je długoterminowe		-		-		-	-
N ależnoś c i długoterminowe		-		-		-	-
A ktywa z tytułu podatku odroc	zonego	2 9 5 2		5 7 7 0		67	8 7 8	9
Aktywa obrotowe (krótkoterminowe)			-	30 371	-	3 402
Zapas y		1 1 2 0 7 8		3 9 1 7 1	-	785	1 5 0 4 6	4
I nwes tyc je krótkoterminowe		-		-		-	-
N ależnoś c i handlowe i pozos tałe		1 4 3 1 4 3	-	6 9 5 4 2	-	2 6 1 7	7 0 9 8	4
SUMA AKTYWÓW			-	24 601	-	3 687
PASYWA
Wpływ na kapitały własne
		122 163	-	24 601	-	3 267	94 295
Zobowiązania długoterminowe				-		-
Rezerwa z tytułu odroc zonego podatku doc		hodowego 6 8 5 9					6 8 5	9
Zobowiązania krótkoterminowe				-	-	264
Kredyty i pożyc zki		1 3 0 5 3 5		-		-	1 3 0 5 3	5
Zobowiązania handlowe i pozos tałe		7 4 2 7 4		-		-	7 4 2 7	4
P ozos tałe zobowiazania finans owe		1 7 8 0		-		-	1 7 8	0
Rozlic zenia międzyokres owe		1 4 5 0		-	-	264	1 1 8	6
Stan zobowiązań ogółem				-	-	264
SUMA PASYWÓW			-	24 601	-	3 531
		Przeniesione korekty błędu
		dotyczące 2015		Korekta
		i lat		przychodów w
	31.12.2016	wcześniejszych wpływające na		związku z rekomendacja		Korekty błędu	Prezentacyj	31.12.2016
	dane	saldo pozycji		KNF		dotyczące	ne korekty	dane
AKTYWA	zatwierdzone	bilansowych		2015/2016		2016 roku	błędu	przekształcone
Aktywa trwałe (długoterminowe)		-	285	1 550		- 2 626	21 582
Rzeczowe aktywa trwałe	82 961	-	352	-		-	-	82 609
Inwestycje długoterminowe	-		-	-		- 1 600	1 750	150
Należności długoterminowe Aktywa z tytułu podatku odroczonego	- 4 165		- 67	- 1 550		- - 1 026	19 832 -	19 832 4 756
Aktywa obrotowe (krótkoterminowe)		-	3 402	- 8 166		- 12 674	- 34 061
Zapasy	143 859	-	785	1 431		- 8 718	-	135 787
Inwestycje krótkoterminowe	-		-	-		- 2 693	5 088	2 395
Należności handlowe i pozostałe	162 535	-	2 617	- 9 597		- 1 263	- 39 149	109 909
SUMA AKTYWÓW		-	3 687	- 6 616		- 15 300	- 12 479
PASYWA
Wpływ na kapitały własne	140 054	-	3 267	- 6 616		- 15 300	-	114 871
Zobowiązania długoterminowe			-	-		- 907	-
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	7 064		-			- 907		6 157
Zobowiązania krótkoterminowe Kredyty i pożyczki	99 971	-	264 -	- -		- -	- 12 479 - 4 507	95 464
Zobowiązania handlowe i pozostałe	178 592		-	-		-	- 12 479	166 113
Pozostałe zobowiazania finansowe	2 038		-	-		-	4 507	6 545
Rozliczenia międzyokresowe	564	-	264	-		-	-	300
Stan zobowiązań ogółem		-	264	-		-	- 12 479
SUMA PASYWÓW		-	3 531	- 6 616		- 16 207	- 12 479

	31.12.2015 dane zatwierdzone	Korekty błędu dotyczące 2015 roku	31.12.2015 dane przekształcone	31.12.2016 dane zatwierdzone	Korekty błędu dotyczące 2016 roku	31.12.2016 dane przekształcone
Przychody ze sprzedaży	324 427	-69 542	254 885	284 404	59 945	344 349
Koszt własny sprzedaży	-255 412	38 386	-217 026	-232 077	-46 458	-278 535
Koszty sprzedaży	-32 097	-2 410	-34 507	-31 802	-892	-32 694
Pozostałe przychody operacyjne	1 076	264	1 340	3 127	0	3 127
Pozostałe koszty operacyjne	-3 106	-558	-3 664	-3 228	-4 665	-7 893
Podatek dochodowy	-2 188	5 837	3 649	302	-4 338	-4 036
Zysk (strata) netto		-28 023			3 592

W powyższych tabelach przedstawione zostało liczbowe uzgodnienie pomiędzy danymi finansowymi wynikającymi z zatwierdzonego sprawozdania finansowego Spółki za rok zakończony dnia 31 grudnia 2015 roku oraz za rok zakończony dnia 31 grudnia 2016 roku, a danymi przekształconymi wynikającymi ze zidentyfikowanych błędów, skorygowanych przez Zarząd Spółki. Zidentyfikowane błędy wynikają z przeglądu poszczególnych pozycji bilansowych, w toku którego zidentyfikowano salda aktywów (w szczególności produkcji w toku w kwocie 8 718 tys., należności handlowych oraz pozostałych, zaliczek w kwocie 4 665 tys., inwestycji długo- i krótkoterminowych dotyczących udzielonych pożyczek w kwocie 4 293 tys. oraz środków trwałych w budowie w kwocie 352 tys.) i zobowiązań niepoprawnie rozliczonych w latach ubiegłych. Spółka dokonała także poprawnej klasyfikacji sald aktywów, wcześniej prezentowanych jako krótkoterminowe i zaklasyfikowała je do aktywów długoterminowych bądź rozliczyła ze zobowiązaniami krótkoterminowymi – uzgodnienie liczbowe zostało zaprezentowane w tabeli powyżej. Ponadto Spółka zmieniła prezentację aktywa i rezerwy z tytułu podatku odroczonego wcześniej prezentowanych brutto i zaprezentowała je netto.

Ponadto, zgodnie z zaleceniami KNF, Zarząd Spółki URSUS S.A. podjął decyzję o rozpoznaniu przychodów zgodnie z MSR 18 par. 14-16, i tym samym do przychodów za rok 2017 zakwalifikowano kwotę w wysokości 9 587 tys. zł wynikającą z realizacji kontraktu z tanzańską spółką NDC (National Development Corporation), wcześniej ujętą w wyniku roku 2016, natomiast do przychodów za rok 2016 zakwalifikowano kwotę w wysokości 69 542 tys. zł wynikającą z realizacji kontraktu z etiopską spółką ESC (Ethiopian Sugar Corporation), wcześniej ujętą w wyniku roku 2015, co skutkuje koniecznością skorygowania danych finansowych w bieżącym okresie sprawozdawczym oraz danych za lata 2015-2016.

15.Nowe standardy i interpretacje.

Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2017 roku są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzeniu sprawozdania finansowego za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2016 roku, z wyjątkiem zastosowania zmian do MSSF, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2017 roku:

• Zmiany do MSR 12 - Ujmowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikających z nierozliczonych strat podatkowych (opublikowano dnia 19 stycznia 2016 roku);

• Zmiany do MSR 7 - Inicjatywa w zakresie ujawniania informacji (opublikowano dnia 29 stycznia 2016 roku);

• Zmiany do MSSF 12 będące częścią zmian wynikających z przeglądu MSSF 2014 - 2016 (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku).

Zmiany te nie miały istotnego wpływu na niniejsze sprawozdanie finansowe.

W niniejszym sprawozdaniu finansowym Grupa nie zdecydowała o wcześniejszym zastosowaniu opublikowanych standardów lub interpretacji przed ich datą wejścia w życie.

Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie:

• MSSF 9 Instrumenty Finansowe (opublikowano dnia 24 lipca 2014 roku) mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe (opublikowano dnia 30 stycznia 2014 roku) zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później
• MSSF 15 Przychody z umów z klientami (opublikowano dnia 28 maja 2014 roku), obejmujący zmiany do MSSF 15 Data wejścia w życie MSSF 15 (opublikowano dnia 11 września 2015 roku) – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później
• Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (opublikowano dnia 11 września 2014 roku) –

prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony,

• MSSF 16 Leasing (opublikowano dnia 13 stycznia 2016 roku) mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później
• Zmiany do MSSF 4 Stosowanie MSSF 9 Instrumenty finansowe łącznie z MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe (opublikowano 12 września 2016 roku) - mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Wyjaśnienia do MSSF 15 Przychody z umów z klientami (opublikowano dnia 12 kwietnia 2016 roku) mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później
• Zmiany do MSSF 2 Klasyfikacja i wycena transakcji płatności na bazie akcji (opublikowano dnia 20 czerwca 2016 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach będące częścią Zmian wynikających z przeglądu MSSF 2014-2016 (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy będące częścią Zmian wynikających z przeglądu MSSF 2014-2016 (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• KIMSF 22 Transakcje w walucie obcej i zaliczki (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mająca zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• Zmiany do MSR 40: Przeniesienie nieruchomości inwestycyjnej (opublikowano dnia 8 grudnia 2016 roku) mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,
• MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe (opublikowano dnia 18 maja 2017 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2021 roku lub później,
• KIMSF 23 Niepewność związana z ujmowaniem podatku dochodowego (opublikowano dnia 7 czerwca 2017 roku) - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,
• Zmiany do MSSF 9 Kontrakty z cechami przedpłat z ujemną rekompensatą (opublikowano dnia 12 października 2017 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,
• Zmiany do MSR 28 Udziały długoterminowe w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach (opublikowano dnia 12 października 2017 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,
• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2015-2017 (opublikowano dnia 12 grudnia 2017 roku) do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,
• Zmiany do MSR 19 Zmiana, ograniczenie lub rozliczenie programu (opublikowano dnia 7 lutego 2018 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później.

Daty wejścia w życie są datami wynikającymi z treści standardów ogłoszonych przez Radę ds. Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Daty stosowania standardów w Unii Europejskiej mogą różnić się od dat stosowania wynikających z treści standardów i są ogłaszane w momencie zatwierdzenia do stosowania przez Unię Europejską.

• Wdrożenie MSSF 15

MSSF 15 Przychody z umów z klientami, który został wydany w maju 2014 r., a następnie zmieniony w kwietniu 2016 r., wprowadza nowy model rozpoznawania przychodów oraz nowe, rozbudowane wymogi co do dodatkowych ujawnień w sprawozdaniu finansowym. Ustanawia tzw. model pięciu kroków rozpoznawania przychodów wynikających z umów z klientami. Zgodnie z MSSF 15, przychody ujmowane są w kwocie wynagrodzenia, które – zgodnie z oczekiwaniami jednostki- przysługuje jej w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług klientowi.

Nowy standard ma zastosowanie w odniesieniu do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. i później.

Grupa planuje zastosować MSSF 15 od dnia wejścia w życie standardu, z zastosowaniem pełnej metody retrospektywnej. Mając na uwadze specyfikę działalności Grupy głównie w obszarze sprzedaży towarów, Grupa ocenia, że wpływ przyjęcia MSSF 15 na ujmowanie przychodów oraz wyniki finansowe z tytułu tego rodzaju sprzedaży będzie nieistotny.

• Wdrożenie MSSF 16

W styczniu 2016 r. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości wydała MSSF 16 Leasing. MSSF 16 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 r. i później, z możliwością wcześniejszego zastosowania.

MSSF wprowadza jednolity model rachunkowości leasingobiorcy i wymaga od leasingobiorcy ujmowania prawie wszystkich transakcji leasingu w bilansie, co ma za zadanie odzwierciedlić ich prawo do korzystania z aktywów przez dany okres oraz ujęcie odnośnego zobowiązania do zapłaty rat leasingowych. Leasingobiorca będzie odrębnie ujmował amortyzację składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania i odsetki od zobowiązania z tytułu leasingu. Grupa planuje zastosować MSSF 16 od dnia wejścia w życie standardu, bez przekształcania danych porównawczych. Na dzień zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego Zarząd jest w trakcie oceny wpływu wprowadzenia MSSF 16 na stosowane przez Grupę zasady (politykę) rachunkowości w odniesieniu do działalności Grupy lub do jej wyników finansowych.

• Wdrożenie MSSF 9

W lipcu 2014 r. Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała MSSF 9 Instrumenty finansowe. MSSF 9 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. i później, z możliwością wcześniejszego zastosowania. Standard ten zmienia zasady klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych i wprowadza nowy model utraty wartości oparty o oczekiwane straty.

Grupa planuje zastosować MSSF 9 od dnia wejścia w życie standardu, bez przekształcania danych porównawczych. Grupa ocenia, że wdrożenie MSSF 9 nie będzie miało istotnego wpływu na stosowane przez Grupę zasady (politykę) rachunkowości w odniesieniu do działalności Grupy lub jej wyników finansowych.

16.Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

Profesjonalny osąd

W przypadku, gdy dana transakcja nie jest uregulowana w żadnym standardzie bądź interpretacji, Zarząd, kierując się subiektywną oceną, określa i stosuje polityki rachunkowości, które zapewnią, iż skonsolidowane sprawozdanie finansowe będzie zawierać właściwe i wiarygodne informacje oraz będzie:

– prawidłowo, jasno i rzetelnie przestawiać sytuację majątkową i finansową Grupy, wyniki jej działalności i przepływy pieniężne,

• odzwierciedlać treść ekonomiczną transakcji,
• obiektywne,
• sporządzone zgodnie z zasadą ostrożnej wyceny,
• kompletne we wszystkich istotnych aspektach.

Niepewność szacunków

Sporządzenie skonsolidowanego sprawozdania finansowego wymaga od Zarządu Grupy dominującej dokonania szacunków, jako że wiele informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym nie może zostać wycenione w sposób precyzyjny. Zarząd weryfikuje przyjęte szacunki w oparciu o zmiany czynników branych pod uwagę przy ich dokonywaniu, nowe informacje lub doświadczenia z przeszłości. Dlatego też szacunki dokonane na 31 grudnia 2014 roku mogą zostać w przyszłości zmienione. Główne szacunki zostały opisane w następujących notach:

Nota		Rodzaj ujawnionej informacji
33	Odpisy aktualizujące wartość należności handlowych	Ryzyko wystąpienia odpisów aktualizujących
21	Podatek dochodowy	Założenie wykorzystania różnic przejściowych pomiędzy wartością bilansową i podatkową w przyszłości.
39	Świadczenia pracownicze	Stopy dyskontowe – 2,9%, wskaźnik rotacji pracowników - wysoki, przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń – 1,5% rocznie
48	Wartość godziwa instrumentów pochodnych oraz innych instrumentów finansowych	Wycena w wartości rynkowej zawartych umów leasingu oraz w wartości godziwej instrumentów pochodnych
17.3	Okres ekonomicznej użyteczności środków trwałych oraz wartości niematerialnych	Okres ekonomicznej użyteczności oraz metodę amortyzacji aktywów weryfikuje się co najmniej na koniec każdego roku finansowego.

17.Istotne zasady rachunkowości

17.1.Udział we wspólnym przedsięwzięciu

Nie wystąpił.

17.2. Przeliczanie pozycji wyrażonych w walucie obcej

Transakcje wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu kursu obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień zawarcia transakcji.

Na dzień bilansowy aktywa i zobowiązania pieniężne wyrażone w walutach innych niż polski złoty są przeliczane na złote polskie przy zastosowaniu odpowiednio obowiązującego na koniec okresu sprawozdawczego średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski. Powstałe z przeliczenia różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w pozycji:

• przychodów ze sprzedaży; jeżeli dotyczą należności z tytułu dostaw i usług,

• kosztu własnego sprzedaży; jeżeli dotyczą zobowiązań z tytułu dostaw i usług

• przychodów (kosztów) finansowych w przypadku pozostałych pozycji aktywów lub pasywów

Aktywa i zobowiązania niepieniężne ujmowane według kosztu historycznego wyrażonego w walucie obcej są wykazywane po kursie historycznym z dnia transakcji.

Przyjęte kursy do wyceny bilansowej

Kurs obowiązujący na ostatni dzień okresu	31.12.2017	31.12.2016
USD	3,4813	4,1793
EURO	4,1709	4,4240
Kurs średni, liczony jako średnia arytmetyczna kursów obowiązujących na ostatni dzień każdego miesiąca w danym okresie	31.12.2017	31.12.2016
USD	3,7439	3,9680
EURO	4,2447	4,3757

17.3. Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według ceny nabycia/kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości. Wartość początkowa środków trwałych obejmuje ich cenę nabycia powiększoną o wszystkie koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania oraz powiększoną o koszty finansowania zewnętrznego do momentu oddania środka trwałego do używania. W skład kosztu wchodzi również koszt wymiany części składowych maszyn i urządzeń w momencie poniesienia, jeśli spełnione są kryteria rozpoznania. Koszty poniesione po dacie oddania środka trwałego do używania, takie jak koszty konserwacji i napraw, obciążają rachunek zysków i strat w momencie ich poniesienia.

Istotne części zamienne i serwisowe ujmowane jako rzeczowe aktywa trwałe są amortyzowane zgodnie z przewidywanym okresem użytkowania, ale nie dłuższym niż okres użytkowania środków trwałych, które serwisują.

Wydatki poniesione na remonty, które nie powodują ulepszenia lub przedłużenia okresu użytkowania środka trwałego są ujmowane jako koszty w momencie ich poniesienia. W przeciwnym wypadku są kapitalizowane.

Amortyzacja jest naliczana metodą liniową przez szacowany okres użytkowania danego składnika aktywów, wynoszący:

Typ	Okres
Budynki i budowle	–20-40 lat
Maszyny i urządzenia techniczne	–2-14 lat
Komputery	- 3 lata
Środki transportu	–2-7 lat

Inwestycje rozpoczęte dotyczą środków trwałych będących w toku budowy lub montażu i są wykazywane według cen nabycia lub kosztu wytworzenia. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji do czasu zakończenia budowy i przekazania środka trwałego do używania.

Wartość końcową, okres użytkowania oraz metodę amortyzacji składników aktywów weryfikuje się, i w razie konieczności – koryguje, na koniec każdego roku obrotowego.

17.4. Koszty finansowania zewnętrznego

Koszty finansowania zewnętrznego ujmowane są jako koszty w momencie ich poniesienia po oddaniu środka trwałego do używania.

17.5. Utrata wartości składnika aktywów

Na każdy dzień bilansowy spółka dokonuje oceny aktywów pod kątem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki, spółka dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. W przypadku, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwalną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna jest jedną z dwóch wartości w zależności od tego, która z nich jest wyższa: wartością godziwą pomniejszoną o koszty zbycia lub wartością użytkową danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne.

Corocznie dokonuje się oszacowania wartości niematerialnych nieprzyjętych do użytkowania oraz tych o nieokreślonym okresie użytkowania.

17.6. Nieruchomości inwestycyjne

Początkowe ujęcie nieruchomości inwestycyjnych następuje według ceny nabycia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Wartość bilansowa składnika aktywów obejmuje koszt zastąpienia części nieruchomości inwestycyjnej w chwili jego poniesienia, o ile spełnione są kryteria ujmowania, i nie obejmuje kosztów bieżącego utrzymania tych nieruchomości. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjne są wykazywane według wartości godziwej. Zyski lub straty wynikające ze zmian wartości godziwej nieruchomości inwestycyjnych są ujmowane w rachunku zysków i strat w tym okresie, w którym powstały.

Przeniesienia aktywów do nieruchomości inwestycyjnych dokonuje się tylko wówczas, gdy następuje zmiana sposobu ich użytkowania potwierdzona przez zakończenie użytkowania składnika aktywów przez właściciela, zawarcie umowy leasingu operacyjnego lub zakończenie budowy/ wytworzenia nieruchomości inwestycyjnej.

W przypadku przeniesienia nieruchomości inwestycyjnej do aktywów wykorzystywanych przez właściciela lub do zapasów, domniemany koszt takiego składnika aktywów, który zostanie przyjęty dla celów jego ujęcia w innej kategorii jest równy wartości godziwej nieruchomości ustalonej na dzień zmiany jej sposobu użytkowania. Jeżeli składnik aktywów wykorzystywany przez właściciela - Spółkę grupy staje się nieruchomością inwestycyjną, Grupa stosuje zasady opisane w części Rzeczowy majątek trwały aż do dnia zmiany sposobu użytkowania tej nieruchomości. W przypadku przeniesienia aktywów z zapasów do nieruchomości inwestycyjnych, różnicę między wartością godziwą nieruchomości ustaloną na ten dzień przeniesienia a jej poprzednią wartością bilansową ujmuje się w zysku lub stracie. Gdy Grupa kończy budowę lub wytworzenie nieruchomości inwestycyjnej, różnicę między ustaloną na ten dzień wartością godziwą tej nieruchomości a jej poprzednią wartością bilansową ujmuje się w zysku lub stracie.

17.7. Leasing i prawo wieczystego użytkowania gruntu

Umowy leasingu finansowego, które przenoszą na Grupy grupy zasadniczo całe ryzyko i wszystkie pożytki wynikające z posiadania przedmiotu leasingu, są ujmowane w bilansie na dzień rozpoczęcia leasingu według niższej z następujących dwóch wartości: wartości godziwej środka trwałego stanowiącego przedmiot leasingu lub wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych. Opłaty leasingowe są rozdzielane pomiędzy koszty finansowe i zmniejszenie salda zobowiązania z tytułu leasingu w sposób umożliwiający uzyskanie stałej stopy odsetek od pozostałego do spłaty zobowiązania. Koszty finansowe są ujmowane bezpośrednio w ciężar rachunku zysków i strat. Środki trwałe użytkowane na mocy umów leasingu finansowego są amortyzowane przez szacowany okres użytkowania środka trwałego.

Prawo wieczystego użytkowania gruntów wykazywane jest w rzeczowych aktywach trwałych według wartości historycznej bądź w nieruchomościach inwestycyjnych według wartości godziwej i nie podlega amortyzacji.

17.8. Wartości niematerialne

Do wartości niematerialnych zaliczane są: koszty prac rozwojowych, oprogramowanie komputerowe, licencje, certyfikaty bezpieczeństwa i znaki towarowe. W 2011 roku spółka nabyła znak towarowy URSUS. Ponieważ nie można oszacować okresu ekonomicznego wykorzystania znaku towarowego spółka nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych, natomiast corocznie przeprowadzany jest test na utratę wartości.

Koszty prac badawczych ujmowane są w rachunku zysków i strat w okresie, w którym są ponoszone. Koszty prac rozwojowych spełniające kryteria ich kapitalizacji, opisane poniżej, podobnie jak inne wartości niematerialne wyceniane są w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o zakumulowane umorzenie.

Kryteria kapitalizacji:

• możliwość, z technicznego punktu widzenia, ukończenia składnika wartości niematerialnych tak, aby nadawał się do użytkowania lub sprzedaży,
• zamiar ukończenia składnika wartości niematerialnych oraz jego użytkowania lub sprzedaży,

• zdolność do użytkowania lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,

• sposób, w jaki składnik wartości niematerialnych będzie wytwarzał prawdopodobne przyszłe korzyści ekonomiczne. Miedzy innymi jednostka gospodarcza powinna udowodnić istnienie rynku na produkty powstające dzięki składnikowi wartości niematerialnych lub na sam składnik lub – jeśli składnik ma być użytkowany przez jednostkę – użyteczność składnika wartości niematerialnych,

• dostępność stosownych środków technicznych, finansowych i innych, które maja służyć ukończeniu prac rozwojowych oraz użytkowaniu lub sprzedaży składnika wartości niematerialnych,
• możliwość wiarygodnego ustalenia nakładów poniesionych w czasie prac rozwojowych, które można przyporządkować temu składnikowi wartości niematerialnych.

Amortyzacja naliczana jest metoda liniową, według oszacowanego okresu użytkowania, który wynosi:

• koszty prac rozwojowych 3-5 lat,
• dla licencji i oprogramowania komputerowego 3 lata.

17.9. Odzyskiwalna wartość aktywów długoterminowych

Na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje oceny aktywów pod kątem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. W przypadku istnienia takiej przesłanki, Grupa dokonuje formalnego oszacowania wartości odzyskiwalnej. W przypadku, gdy wartość bilansowa danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne przewyższa jego wartość odzyskiwaną, uznaje się utratę jego wartości i dokonuje odpisu aktualizującego jego wartość do poziomu wartości odzyskiwalnej. Wartość odzyskiwalna jest jedną z dwóch wartości w zależności od tego, która z nich jest wyższa: wartością godziwą pomniejszoną o koszty zbycia lub wartością użytkową danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne.

17.10. Instrumenty finansowe

Instrumentem finansowym jest każda umowa, która powoduje powstanie aktywa finansowego u jednej strony i zobowiązania finansowego lub instrumentu kapitałowego u drugiej strony.

Aktywa finansowe Grupa klasyfikuje do następujących kategorii:

• aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
• pożyczki i należności,
• aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności,
• aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.

Zobowiązania finansowe dzielone są na:

• zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
• zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie.

Podstawę dokonania klasyfikacji stanowi cel nabycia aktywów finansowych oraz ich charakter. Grupa określa klasyfikacje swoich aktywów finansowych przy ich początkowym ujęciu, a następnie poddaje ją weryfikacji na każdy dzień sprawozdawczy.

17.11. Aktywa finansowe

Aktywa finansowe wycenia się na moment ich ujęcia w księgach w wartości godziwej. Początkowa wycena powiększana jest o koszty transakcji z wyjątkiem aktywów finansowych zaliczonych do kategorii wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Koszty transakcyjne ewentualnego zbycia składnika aktywów nie są uwzględniane przy późniejszej wycenie aktywów finansowych. Składnik aktywów finansowych jest wykazywany w bilansie, gdy Spółka staje się stroną umowy (kontraktu), z której to aktywo finansowe wynika.

Na każdy dzień bilansowy Grupa ocenia, czy istnieją przesłanki wskazujące na utratę wartości składnika aktywów finansowych (lub grupy aktywów finansowych). W przypadku instrumentów zaliczonych do dostępnych do sprzedaży, przy ustalaniu, czy nastąpiła utrata wartości, bierze się pod uwagę między innymi znaczący lub przedłużający się spadek wartości godziwej papieru wartościowego poniżej kosztu.

17.12. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

Kategoria ta obejmuje dwie grupy aktywów: aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz aktywa finansowe wyznaczone w momencie ich początkowego ujęcia jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Składnik aktywów finansowych zalicza się do kategorii przeznaczonych do obrotu jeżeli nabyty został w celu sprzedaży w krótkim terminie, jeżeli stanowi część portfela, który generuje krótkoterminowe zyski lub też jest instrumentem pochodnym o dodatniej wartości godziwej.

W Grupie do tej kategorii należą przede wszystkim instrumenty pochodne (Grupa nie stosuje rachunkowości zabezpieczeń) oraz instrumenty dłużne lub kapitałowe, które zostały nabyte w celu ich odsprzedaży w krótkim terminie.

Wbudowane instrumenty pochodne są oddzielane od umów i traktowane jak instrumenty pochodne, jeżeli wszystkie z następujących warunków są spełnione:

charakter ekonomiczny i ryzyko wbudowanego instrumentu nie są ściśle związane z ekonomicznym charakterem i ryzykiem umowy, w którą dany instrument jest wbudowany,

samodzielny instrument z identycznymi warunkami realizacji jak instrument wbudowany spełniałby definicję instrumentu pochodnego,

instrument hybrydowy (złożony) nie jest wykazywany w wartości godziwej, a zmiany jego wartości godziwej nie są odnoszone w zysk/stratę netto ( tj. instrument pochodny, który jest wbudowany w składnik aktywów finansowych lub zobowiązanie finansowe wyceniane według wartości godziwej przez wynik finansowy, nie jest wydzielony). Wbudowane instrumenty pochodne są wykazywane w analogiczny sposób jak samodzielne instrumenty pochodne.

Aktywa zaliczone do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy wyceniane są na każdy dzień sprawozdawczy w wartości godziwej a wszelkie zyski lub straty odnoszone są w przychody lub koszty finansowe. Wyceny instrumentów pochodnych w wartości godziwej dokonuje się na dzień bilansowy oraz na każdy koniec okresu sprawozdawczego w oparciu o wyceny przeprowadzone przez banki realizujące transakcje. Pozostałe aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wycenia się stosując notowania giełdowe, a w przypadku ich braku odpowiednie techniki wyceny, które obejmują: wykorzystanie cen niedawno zawartych transakcji lub cen ofertowych, porównanie do podobnych instrumentów, modele wyceny opcji. Wartość godziwą instrumentów dłużnych stanowią przyszłe przepływy pieniężne zdyskontowane bieżącą rynkową stopą procentową właściwą dla podobnych instrumentów.

17.13. Pożyczki i należności

Pożyczki i należności to niezaliczane do instrumentów pochodnych aktywa finansowe o ustalonych lub możliwych do ustalenia płatnościach, nienotowane na aktywnym rynku. W zależności od ich terminu wymagalności zalicza się je do aktywów trwałych (aktywa wymagalne w terminie powyżej 1 roku od dnia sprawozdawczego) lub obrotowych (aktywa wymagalne w terminie do 1 roku od dnia sprawozdawczego). Pożyczki i należności są wyceniane na dzień bilansowy według zamortyzowanego kosztu. Do grupy tej Grupa zalicza głównie należności handlowe oraz depozyty bankowe i inne środki pieniężne jak również pożyczki i nabyte, nienotowane instrumenty dłużne, niezliczone do pozostałych kategorii aktywów finansowych.

17.14. Aktywa finansowe utrzymywane do terminu wymagalności

Aktywa finansowe utrzymywane do upływu terminu wymagalności są to inwestycje o określonych lub możliwych do określenia płatnościach oraz ustalonym terminie zapadalności, co do których Spółka posiada zamiar i możliwość utrzymywania do upływu zapadalności. Spółka zalicza do tej kategorii wyłącznie notowane instrumenty dłużne o ile nie zostały uprzednio zakwalifikowane do kategorii aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy lub do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży.

17.15. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży są to instrumenty finansowe, inne niż instrumenty pochodne, wyznaczone jako "dostępne do sprzedaży" albo niezaliczone do żadnej z pozostałych kategorii. Do aktywów dostępnych do sprzedaży Grupa zalicza głównie instrumenty dłużne nabyte w celu lokowania nadwyżek finansowych o ile instrumenty te nie zostały zakwalifikowane do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy z uwagi na zamiar krótkiego ich utrzymywania w Grupie. Ponadto Grupa kwalifikuje do tej kategorii inwestycje kapitałowe nie objęte obowiązkiem konsolidacji.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży zalicza się do aktywów trwałych, o ile nie istnieje zamiar zbycia inwestycji w ciągu 1 roku od dnia bilansowego lub do aktywów obrotowych – w przeciwnym wypadku. Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wyceniane są na każdy dzień sprawozdawczy w wartości godziwej a zyski i straty (za wyjątkiem strat z tytułu utraty wartości) ujmowane są w kapitale własnym.

17.16. Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

Kategoria ta obejmuje dwie grupy zobowiązań: zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu oraz zobowiązania finansowe wyznaczone w momencie ich początkowego ujęcia jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy. Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu są to zobowiązania, które: zostały zaciągnięte głównie w celu sprzedaży lub odkupienia w bliskim terminie lub są częścią portfela określonych instrumentów finansowych, którymi zarządza się łącznie, i dla których można potwierdzić generowanie krótkoterminowych zysków lub też stanowią instrumenty pochodne.

W Grupie do zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy należą przede wszystkim instrumenty pochodne (Grupa nie stosuje rachunkowości zabezpieczeń) o ujemnej wartości godziwej. Zobowiązania zaliczone do zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej wyceniane są na każdy dzień sprawozdawczy w wartości godziwej a wszelkie zyski lub straty odnoszone są w przychody lub koszty finansowe. Wyceny instrumentów pochodnych w wartości godziwej dokonuje się na dzień bilansowy oraz na każdy koniec okresu sprawozdawczego w oparciu o wyceny przeprowadzone przez banki realizujące transakcje.

17.17. Zobowiązania finansowe

Zobowiązania finansowe wycenia się na moment ich ujęcia w księgach w wartości godziwej. W początkowej wycenie uwzględniane są koszty transakcji z wyjątkiem zobowiązań finansowych zaliczonych do kategorii wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Koszty transakcyjne wyzbycia się składnika zobowiązań finansowych nie są uwzględniane przy późniejszej wycenie tych zobowiązań. Składnik zobowiązań finansowych jest wykazywany w bilansie, gdy Spółka staje się stroną umowy (kontraktu), z której to zobowiązanie finansowe wynika.

17.18. Zapasy

Zapasy wyceniane są według rzeczywistych cen ich zakupu lub cen nabycia (w przypadku towarów) lub kosztów ich wytworzenia nie wyższych od cen sprzedaży netto. Cena sprzedaży netto stanowi możliwą do uzyskania w dniu

bilansowym cenę sprzedaży bez należnego podatku od towarów i usług pomniejszoną o rabaty i upusty oraz o koszty związane z przystosowaniem zapasów do sprzedaży i doprowadzenia jej do skutku.

Wartość rozchodu zapasów ustala się według zasady "pierwsze weszło – pierwsze wyszło".

Koszty poniesione na doprowadzenie każdego składnika zapasów do jego aktualnego miejsca i stanu – zarówno w odniesieniu do bieżącego, jak i poprzedniego roku – są ujmowane w następujący sposób:

Materiały	– w rzeczywistej cenie zakupu
Produkty gotowe i produkty w toku	– koszt bezpośrednich materiałów i robocizny oraz odpowiedni narzut pośrednich kosztów produkcji ustalony przy założeniu normalnego wykorzystania mocy produkcyjnych, z wyłączeniem kosztów finansowania zewnętrznego.
Towary	– w cenie nabycia

Zapasy są wykazywane w wartości netto (pomniejszonej o korekty do wartości odzyskiwalnej netto). Korekty tworzy się w związku z utratą ich wartości, celem doprowadzenia wartości zapasów do poziomu wartości netto możliwej do odzyskania. Korekty ujmowane są w rachunku zysków i strat w pozycji "koszt własny sprzedaży". Natomiast odwrócenie korekt ujmowane jest jako zmniejszenie kosztu własnego sprzedaży. Wart ość korekt pomniejsza wartość bilansową zapasów objętych korektą.

17.19. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności

Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności wykazuje się w kwocie wymaganej zapłaty. Wartość należności aktualizuje się poprzez dokonanie odpisu aktualizującego na wszystkie należności, których ściągalność jest wątpliwa, zaliczanego do kosztu sprzedaży.

Wartość należności jest aktualizowana przy uwzględnieniu stopnia prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego. Odpis z tytułu utraty wartości należności z tytułu dostaw i usług tworzy się, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że nie będzie można otrzymać wszystkich należnych kwot wynikających z pierwotnych warunków umownych. Ocena, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości należności przeprowadzana jest na bieżąco, po powzięciu informacji o wystąpieniu obiektywnego dowodu, który może determinować utratę wartości, nie rzadziej niż na koniec kwartału.

W szczególności dokonuje się odpisu aktualizującego w wysokości 100% w odniesieniu do należności:

• od dłużników postawionych w stan likwidacji lub upadłości, do wysokości nie objętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem,
• od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli masa dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego w pełnej wysokości roszczenia,
• kwestionowane przez dłużników oraz z zapłatą których dłużnik zalega do wysokości nie pokrytej gwarancją lub innymi zabezpieczeniami, jeśli ocena sytuacji gospodarczej i finansowej dłużnika wskazuje, że spłata należności w umownej kwocie w najbliższym półroczu nie jest możliwa,
• przeterminowanych lub nie przeterminowanych o znacznym stopniu prawdopodobieństwa nieściągalności, w wiarygodnie oszacowanej kwocie odpisu na nieściągalne należności,

Odpisy aktualizujące wartość należności ujmuje się w ciężar kosztów sprzedaży. Odwrócenie odpisu ujmuje się w rachunku zysków i strat jako zmniejszenie kosztów sprzedaży.

17.20. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Środki pieniężne i lokaty krótkoterminowe wykazane w bilansie obejmują środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nie przekraczającym trzech miesięcy.

Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w rachunku przepływów pieniężnych składa się z określonych powyżej środków pieniężnych i ich ekwiwalentów.

17.21. Kapitał własny

Kapitały własne ujmuje się w księgach rachunkowych z podziałem na jego rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa i postanowieniami Statutu Grupy.

Kapitał zakładowy wykazywany jest w wysokości wykazywanej w statucie i Krajowym Rejestrze Sądowym.

Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej – kapitał ten stanowią nadwyżki osiągnięte przy emisji, pomniejszone o koszty poniesione w związku z emisją akcji.

Zyski zatrzymane stanowią: kapitał zapasowy oraz kapitały rezerwowe tworzone z zysku za kolejne lata, niepodzielony zysk lub niepokryta strata z lat ubiegłych (skumulowane zyski/straty z lat ubiegłych), wynik finansowy bieżącego roku obrotowego.

Zadeklarowane, lecz nie wniesione wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału. Akcje własne oraz należne wpłaty na poczet kapitału akcyjnego pomniejszają wartość kapitału własnego Grupy.

17.22. Oprocentowane kredyty bankowe, pożyczki i papiery dłużne

W momencie początkowego ujęcia, wszystkie kredyty bankowe są ujmowane według ceny nabycia odpowiadającej wartości godziwej otrzymanych środków pieniężnych. Grupa wykorzystuje krótkoterminowe kredyty w rachunku

bieżącym naliczając odsetki wg zasady memoriału, oprocentowane kredyty nie są następnie wyceniane według zamortyzowanej ceny nabycia, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej ze względu na nieistotność wpływu przyporządkowania odsetek wg zasady zamortyzowanej ceny nabycia.

17.23. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług i pozostałe zobowiązania są ujmowane wg kosztu historycznego. Zobowiązania nie zaliczone do zobowiązań finansowych wycenia się w kwocie wymagającej zapłaty.

17.24. Rezerwy

Rezerwy tworzone są wówczas, gdy na Grupie ciąży obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, i gdy prawdopodobne jest, że wypełnienie tego obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków uosabiających korzyści ekonomiczne, oraz można dokonać wiarygodnego oszacowania kwoty tego zobowiązania. W przypadku, gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, wielkość rezerwy jest ustalana poprzez zdyskontowanie prognozowanych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej, przy zastosowaniu stopy dyskontowej odzwierciedlającej aktualne oceny rynkowe wartości pieniądza w czasie oraz ewentualne ryzyka związane z danym zobowiązaniem.

17.25. Świadczenia pracownicze

17.25.1. Odprawy emerytalne

Zgodnie z obowiązującymi spółkę przepisami dotyczącymi wynagradzania pracownikom przysługuje odprawa emerytalno-rentowa.

Spółka nie wydziela aktywów, które w przyszłości służyłyby uregulowaniu zobowiązań z tytułu odpraw emerytalnych. Spółka tworzy rezerwę na przyszłe zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych w celu przyporządkowania kosztów do okresów, których dotyczą.

Wartość przyszłych zobowiązań spółki z tytułu odpraw emerytalnych wyliczana jest przez uprawnionego aktuariusza przy zastosowaniu metody nagromadzonych przyszłych świadczeń z uwzględnieniem prognozowanego wzrostu wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru przyszłych świadczeń, założonej stopie dyskonta; założonym prawdopodobieństwie osiągnięcia odpowiedniego stażu pracy, pod warunkiem pozostania w stosunku pracy z obecnym pracodawcą, prawdopodobieństwie dożycia przez pracownika wieku emerytalnego (prawdopodobieństwo osiągnięcia uprawnień do jednorazowej odprawy emerytalnej), pod warunkiem pozostania w stosunku pracy z obecnym pracodawcą, prawdopodobieństwie inwalidztwa pracownika przed osiągnięciem wieku emerytalnego (prawdopodobieństwo osiągnięcia uprawnień do jednorazowej odprawy rentowej), pod warunkiem pozostania w stosunku pracy z obecnym pracodawcą.

Wysokość rezerwy aktualizowana jest raz w roku - na koniec danego roku obrotowego. Korekta zwiększająca lub zmniejszająca wysokość rezerwy odnoszona jest w koszty działalności operacyjnej (świadczenia pracownicze).

Wykorzystanie tego typu rezerw powoduje zmniejszenie rezerwy (nie jest dopuszczalne bieżące obciążenie kosztów działalności kwotami wypłaconych świadczeń z jednoczesną korektą rezerwy na koniec okresu). Rozwiązanie powyższej rezerwy koryguje (zmniejsza) koszty świadczeń pracowniczych.

17.25.2. Świadczenie związane z ustaniem stosunku pracy

W przypadku rozwiązania stosunku pracy pracownikom spółki przysługują świadczenia przewidziane przez obowiązujące w Polsce przepisy prawa pracy, między innymi ekwiwalent z tytułu niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego.

Rezerwa na urlopy pracowników liczona jest jako iloraz średniego wynagrodzenia oraz liczby (w dniach) nie wykorzystanych urlopów wszystkich pracowników.

17.25.3. Nagrody z zysku netto

Zgodnie z obowiązującymi Grupę przepisami dotyczącymi wynagradzania pracownikom przysługuje nagroda z zysku netto. W związku z tym, że na dzień bilansowy nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie kwoty zobowiązania, Grupa ujmuje koszty świadczeń pracowniczych dotyczących wypłat nagród z zysku netto w kosztach roku obrotowego, w którym podjęta została uchwała o podziale zysku i w którym nagrody z zysku zostały wypłacone.

17.25.4. Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych z zysku netto

Zgodnie z obowiązującymi Grupę przepisami dotyczącymi wynagradzania możliwe jest przeznaczenie części zysku na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych. W związku z tym, że na dzień bilansowy nie jest możliwe wiarygodne oszacowanie kwoty zobowiązania Grupa ujmuje koszty świadczeń pracowniczych dotyczących odpisów na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych z zysku netto w kosztach roku obrotowego, w którym podjęta została uchwała o przeznaczeniu części zysku netto na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych.

17.25.5. Pozostałe świadczenia pracownicze

Koszty pozostałych świadczeń pracowniczych są ujmowane w kosztach roku obrotowego, w którym zostały zatwierdzone do wypłaty, gdyż zazwyczaj dopiero w momencie zatwierdzenia kwoty do wypłaty możliwe jest wiarygodne określenie kwoty świadczenia

17.26. Przychody

Przychody są ujmowane w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że Grupa uzyska korzyści ekonomiczne związane z daną transakcją oraz gdy kwotę przychodów można wycenić w wiarygodny sposób. Przychody są rozpoznawane po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług (VAT) i podatek akcyzowy oraz rabaty (dyskonta, premie, bonusy).

Wysokość przychodów ustala się według wartości godziwej zapłaty otrzymanej bądź należnej. Przychody wycenia się według wartości zdyskontowanej, w przypadku, gdy wpływ zmian wartości pieniądza w czasie jest istotny (a za taki uważa się okres uzyskania zapłaty dłuższy niż 360 dni). W przypadku ujmowania przychodów w wartości zdyskontowanej, wartość dyskonta jest odnoszona stosownie do upływy czasu jako zwiększenie wartości należności, a drugostronnie jako przychody finansowe.

Różnice kursowe powstałe przy realizacji oraz wycenie bilansowej należności z tytułu dostaw i usług korygują przychody ze sprzedaży.

Różnice kursowe powstałe przy realizacji oraz wycenie bilansowej zobowiązań z tytułu dostaw i usług korygują koszt własny sprzedaży.

Przy ujmowaniu przychodów obowiązują również kryteria przedstawione poniżej.

17.26.1. Sprzedaż towarów i produktów

Przychody są ujmowane, jeżeli znaczące ryzyko i korzyści wynikające z prawa własności do towarów i produktów zostały przekazane nabywcy oraz gdy kwotę przychodów można wycenić w wiarygodny sposób.

17.26.2. Świadczenie usług

Przychody z tytułu świadczenia usług są ujmowane na podstawie stopnia zaawansowania ich realizacji.

17.26.3. Dywidendy

Dywidendy są ujmowane w momencie ustalenia praw akcjonariuszy lub udziałowców do ich otrzymania.

17.26.4. Przychody z tytułu wynajmu

Przychody z tytułu wynajmu nieruchomości inwestycyjnych ujmowane są metodą liniową przez okres wynajmu w stosunku do otwartych umów.

17.26.5. Dotacje rządowe

Grupa ujmuje dotacje rządowe w momencie zaistnienia uzasadnionej pewności, że dotacja zostanie uzyskana oraz że spełnione zostaną wszystkie związane z nią warunki. W celu ujęcia dotacji rządowej obydwa powyższe warunki muszą być spełnione łącznie.

Jeżeli dotacja dotyczy składnika aktywów, wówczas jej wartość godziwa jest ujmowana na koncie przychodów przyszłych okresów, a następnie stopniowo, drogą równych odpisów rocznych, odpisywana do rachunku zysków i strat przez szacowany okres użytkowania związanego z nią składnika aktywów.

Jeżeli dotacja dotyczy danej pozycji kosztowej, wówczas jest ona ujmowana jako przychód w sposób współmierny do kosztów, które dotacja ta ma w zamierzeniu kompensować.

Jeżeli dotacja jest formą rekompensaty za już poniesione koszty lub straty, lub została przyznana jednostce gospodarczej celem udzielenia jej natychmiastowego finansowego wsparcia, bez towarzyszących przyszłych kosztów, ujmuje się ją jako przychód w okresie, w którym stała się należna.

Rzeczowe aktywa trwałe oraz wartości niematerialne i prawne otrzymane w formie dotacji ujmuje się w wartości godziwej.

17.26.6. Podatek dochodowy

Na potrzeby sprawozdawczości finansowej, rezerwa na podatek dochodowy jest tworzona metodą zobowiązań bilansowych w stosunku do wszystkich różnic przejściowych występujących na dzień bilansowy między wartością podatkową aktywów i pasywów a ich wartością bilansową wykazaną w sprawozdaniu finansowym.

Rezerwa na podatek odroczony ujmowana jest w odniesieniu do wszystkich dodatnich różnic przejściowych:

• z wyjątkiem sytuacji, gdy rezerwa na podatek odroczony powstaje w wyniku początkowego ujęcia wartości firmy lub początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji nie stanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mającej wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz
• w przypadku dodatnich różnic przejściowych wynikających z inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych i udziałów we wspólnych przedsięwzięciach – z wyjątkiem sytuacji, gdy terminy odwracania się różnic przejściowych podlegają kontroli inwestora i gdy prawdopodobne jest, iż w dającej się przewidzieć przyszłości różnice przejściowe nie ulegną odwróceniu.

• Aktywa z tytułu podatku odroczonego ujmowane są w odniesieniu do wszystkich ujemnych różnic przejściowych, jak również niewykorzystanych aktywów podatkowych i niewykorzystanych strat podatkowych przeniesionych na następne lata, w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, że zostanie osiągnięty dochód do opodatkowania, który pozwoli wykorzystać ww. różnice, aktywa i straty:

• z wyjątkiem sytuacji, gdy aktywa z tytułu odroczonego podatku dotyczące ujemnych różnic przejściowych powstają w wyniku początkowego ujęcia składnika aktywów bądź zobowiązania przy transakcji nie stanowiącej połączenia jednostek gospodarczych i w chwili jej zawierania nie mają wpływu ani na wynik finansowy brutto, ani na dochód do opodatkowania czy stratę podatkową oraz

• w przypadku ujemnych różnic przejściowych z tytułu inwestycji w jednostkach zależnych lub stowarzyszonych oraz udziałów we wspólnych przedsięwzięciach, składnik aktywów z tytułu odroczonego podatku jest ujmowany w bilansie jedynie w takiej wysokości, w jakiej jest prawdopodobne, iż w dającej się przewidzieć przyszłości ww. różnice przejściowe ulegną odwróceniu i osiągnięty zostanie dochód do opodatkowania, który pozwoli na potrącenie ujemnych różnic przejściowych.

Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego.

Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz rezerwy na podatek odroczony wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) obowiązujące na dzień bilansowy lub takie, których obowiązywanie w przyszłości jest pewne na dzień bilansowy.

Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujmowanych bezpośrednio w kapitale własnym jest ujmowany w kapitale własnym, a nie w rachunku zysków i strat.

Od roku 2012r. Spółka dominująca, oblicza amortyzację podatkową od znaku towarowego. Spółka nie dokonuje ustalenia rezerwy na podatek dochodowy od znaku towarowego, ponieważ nie przewiduje realizacji transakcji zbycia tego aktywa.

17.26.7. Zysk netto na akcję

Zysk netto na akcję dla każdego okresu jest obliczony poprzez podzielenie zysku netto za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Spółka nie prezentuje rozwodnionego zysku/straty na akcję, ponieważ nie występują instrumenty o charakterze rozwadniającym.

18. Informacje dotyczące segmentów operacyjnych

Segment operacyjny jest częścią składową jednostki:

• a) która angażuje się w działalność gospodarczą, w związku z którymi może uzyskiwać przychody i ponosić koszty (w tym przychody i koszty związane z transakcjami z innymi częściami składowymi tej samej jednostki),
• b) której wyniki działalności są regularnie przeglądane przez główny organ odpowiedzialny za podejmowanie decyzji operacyjnych w jednostce oraz wykorzystujący te wyniki przy decydowaniu o alokacji zasobów do segmentu i przy ocenie wyników działalności segmentu, a także
• c) w przypadku której są dostępne oddzielne informacje finansowe.

Produkty tworzące ofertę handlową Grupy adresowane są do tego samego grona odbiorców i podlegają takiemu samemu ryzyku. Produkty Grupy charakteryzują się zbliżonym poziomem zwrotu z poniesionych nakładów inwestycyjnych. Z uwagi na powyższe Grupa sporządza sprawozdania według segmentów operacyjnych ponieważ Zarząd analizuje wyniki według ośrodków wypracowujących zyski czyli zakładów.

W poniższych tabelach przedstawione zostały dane dotyczące przychodów i zysków oraz niektórych aktywów i zobowiązań poszczególnych segmentów operacyjnych Grupy za rok zakończony odpowiednio 31 grudnia 2017 roku i 31 grudnia 2017 roku.

01.01.2017-31.12.2017				Działalność kontynuowana
	Dywizja Produkcji w Dobrym Mieście	Dywizja Produkcji w Opalenicy	Dywizja Produkcji w Lublinie	URSUS Zachód	URSUS Wschód	URSUS Dystrybucja	URSUS BUS	Razem	Wyłączenia	Działalność ogółem
Przychody Sprzedaż	44 802	20 868	192 942	37 615	37 857	4 691	30 204	368 979	(91 405)	277 574
Przychody segmentu ogółem	44 802	20 868	192 942	37 615	37 857	4 691	30 204	368 979	(91 405)	277 574
Koszty
Koszt własny sprzedaży	(42 362)		(17 332) (149 728)		(34 678) (35 423)	(4 114)	(31 256)	(314 893)	85 199	(229 694)
Koszty segmentu ogółem			(42 362) (17 332) (149 728) (34 678) (35 423)					(4 114) (31 256) (314 893)	85 199	(229 694)
Zysk (strata) brutto ze
sprzedaży segmentu	2 440	3 536	43 214	2 937	2 434	577	(1 052)	54 086	(6 206)	47 881
Koszty sprzedaży	(4 140)		(1 203) (24 484)	-	-	-	(1 811)	(31 639)	-	(31 639)
Koszty ogólnego zarządu	(3 648)		(1 797) (14 070)	(3 265)	(3 649)	(491)	(4 370)	(31 290)	-	(31 290)
Zysk (strata) operacyjny
segmentu*	(5 349)	535	4 659		(328) (1 215)	86	(7 232)	(8 843)	(6 206)	(15 049)
Pozostałe przychody/koszty operacyjne	(129)	(1 750)	460	(1 069)	(802)	1	(3 742)	(7 030)		(7 030)
Zysk (strata) z działalności kontynuowanej przed opodatkowaniem i kosztami
finansowymi	-	-	-	-	-	-	-	(15 873)	(6 206)	(22 078)
Przychody z tytułu odsetek	-	-	-	-	-	-	-	473	(295)	178
Koszty z tytułu odsetek	-	-	-	-	-	-	-	(5 210)	295	(4 916)
Pozostałe przychody/koszty finansowe netto	-	-	-	-	-	-	-	(319)	-	(319)
Zysk (strata) przed
opodatkowaniem	-	-	-	-	-	-	-	(20 931)	(6 206)	(27 135)
Podatek dochodowy	-	-	-	-	-	-	-	(2 452)	(365)	(2 817)
Zysk (strata) netto za rok obrotowy	-	-	-	-	-	-	-	(18 478)	(5 841)	(24 317)
Zysk ogółem przypadający na
- udziały nie dające kontroli								(3 768)	(1 191)	(4 959)
- akcjonariuszy jednostki
dominującej								(14 710)	(4 650)	(19 359)
Aktywa i zobowiązania
Aktywa segmentu	58 841	9 320	154 021	-	-	97 984	33 636	294 961	-	294 961
Aktywa nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	-	100 683	-	100 683
Aktywa ogółem	58 841	9 320	154 021	-	-		33 636	395 644	-	395 644
Zobowiązania segmentu	10 930	4 878	72 658	-	-	10 429	10 402	109 296	-	109 296
Zobowiązania nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	-	178 801	-	178 801
Kapitały własne	-	-	-	-	-	-	-	107 546	-	107 546
Zobowiązania i kapitały ogółem	10 930	4 878	72 658	-	-		10 402	395 644	-	395 644
Pozostałe informacje dotyczące
segmentu
Nakłady inwestycyjne:
Rzeczowe aktywa trwałe Wartości niematerialne	474 93	336 -	2 647 1 020	- -	- -	- -	- -	810 1 113	- -	810 1 113
								-
Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych	1 864	488	3 849	-	-	-	-	2 352	-	2 352
Amortyzacja wartości	446	8	1 531	-	-	-	-
niematerialnych								1 977	-	1 977
Pozostałe nakłady niepieniężne: rezerwa na naprawy gwarancyjne	-	-	500	-	-	-	-	500	-	500

01.01.2016-31.12.2016 dane przekształcone				Działalność kontynuowana
	Dywizja Produkcji w Dobrym Mieście	Dywizja Produkcji w Opalenicy	Dywizja Produkcji w Lublinie	Bioenergia Invest	URSUS Zachód	URSUS BUS	Razem	Wyłączenia	Działalność ogółem
Przychody
Sprzedaż	48 547	22 574	272 427	1 756	31 112	5 917	382 333	(37 984)	344 349 *
Przychody segmentu ogółem	48 547	22 574	272 427	1 756	31 112	5 917	382 333	(37 984)	344 349
Koszty
Koszt własny sprzedaży	(45 675)		(17 925) (213 055)		(1 342) (30 056)		(7 837) (315 890)	37 356	(278 534) *
Koszty segmentu ogółem		(45 675) (17 925) (213 055)			(1 342) (30 056)		(7 837) (315 890)	37 356	(278 534)
Zysk (strata) brutto ze
sprzedaży segmentu	2 872	4 649	59 372	414	1 056	(1 920)	66 443	(628)	65 815
						-	-		-
Koszty sprzedaży	(5 206)	(2 144)	(24 665)	-	(92)	(588)	(32 694)	-	(32 695) *
Koszty ogólnego zarządu	(3 301)	(2 420)	(16 283)	(1 223)	(900)	(1 539)	(25 665)	-	(25 665)
Zysk (strata) operacyjny
segmentu*	(5 635)	85	18 424	(809)	64	(4 047)	8 084	(628)	7 455
Pozostałe przychody/koszty operacyjne	44	(24)	(1 458)	(1 116)	28	-	(2 526)	357	(2 170) *
Zysk (strata) z działalności
kontynuowanej przed	-	-	-	-	-	-	5 558	(271)	5 285
Przychodu z tytułu odsetek							386	(6)	380
Koszty z tytułu odsetek	-	-	-	-	-	-	(5 192)	6	(5 186)
Pozostałe przychody/koszty
finansowe netto	-	-	-	-	-	-	6 743	(402)	6 341
Udział w zyskach jednostek								-
stowarzyszonych	-	-	-	-	-	-	17 891		17 891
Zysk (strata) przed
opodatkowaniem	-	-	-	-	-	-	25 384	(673)	24 711
Podatek dochodowy Zysk (strata) netto za rok	-	-	-	-	-	-	(3 985)	(51)	(4 036)
obrotowy	-	-		-	-	-	21 399	(724)	20 675
Zysk ogółem przypadający na
- udziały nie dające kontroli - akcjonariuszy jednostki									(2 274)
dominującej									22 949
Aktywa i zobowiązania Aktywa segmentu	91 583	11 548	237 527	-	31 718	25 930	398 306	-	398 306
Aktywa nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	15 390	-	15 390
Aktywa ogółem	91 583	11 548	237 527	-	31 718	25 930	413 696	-	413 696 *
Zobowiązania segmentu	9 945	3 450	153 306	-	31 969	16 682	215 352	-	215 352
Zobowiązania nieprzypisane	-	-	-	-	-	-	83 472	-	83 472
Kapitały własne	-	-	-	-	-	-	114 871	-	114 871
Zobowiązania i kapitały ogółem	9 945	3 450	153 306	-	31 969	16 682	413 696	-	413 695 *
Pozostałe informacje dotyczące
segmentu
Nakłady inwestycyjne:
rzeczowe aktywa trwałe	1 584	197	9 619	-	99	-	11 499	-	11 499
wartości niematerialne	8	-	3 168	-	-	-	3 176	-	3 176
Amortyzacja rzeczowych aktywów
trwałych	2 131	509	3 257	-	21	-	5 918	-	5 918
Amortyzacja wartości
niematerialnych	492	-	1 127	-	1	-	1 620	-	1 620
rezerwa na naprawy gwarancyjne	-	-	113	-	-	-	113	-	113

* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14

01.01.2017-31.12.2017	Polska	Unia	Poza Unię	Wyłączenia	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	242 598	51 763	74 618	(91 405)	277 574 *
Przychody segmentu ogółem	242 598	51 763	74 618	(91 405)	277 574
Koszty Koszt własny sprzedaży na rzecz klientów zewnętrznych	(226 106)	(43 451)	(45 338)	85 199	(229 694) *
Koszty segmentu ogółem	(226 106)	(43 451)	(45 338)	85 199	(229 694)
Zysk (strata) segmentu	16 493	8 313	29 280	(6 206)	47 880
01.01.2016-31.12.2016 dane przekształcone	Polska	Unia	Poza Unię	Wyłączenia	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	193 069	45 635	143 628	(37 984)	344 349 *
Przychody segmentu ogółem	193 069	45 635	143 628	(37 984)	344 349
Koszty Koszt własny sprzedaży na rzecz klientów	(172 513)	(37 693)	(106 471)	37 356	(279 321) *
zewnętrznych Koszty segmentu ogółem	(172 513)	(37 693)	(106 471)	37 356	(279 321)

Zysk (strata) segmentu	20 557	7 943	37 156	(628)	65 028

19. Przychody i koszty

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Działalność kontynuowana
Przychody ze sprzedaży produktów	164 012	253 457
Przychody ze sprzedaży usług	10 922	19 970
Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów	102 640	70 922
	277 574	344 349 *
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis	zmian w pkt. 14

Koszty według rodzaju

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Amortyzacja środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych	10 297	8 742
Koszty świadczeń pracowniczych Zużycie materiałów i energii	50 376 186 984	46 975 192 191
Usługi obce	37 765	30 879
Podatki i opłaty	5 121	4 063
Ubezpieczenia majątkowe i osobowe	364	347
Pozostałe koszty, w tym	10 639	14 892	*
- odpisy aktualizujące wartość należności Razem koszty rodzajowe	- 301 546	3 567 298 089	*
Zmiana stanu produktów, produkcji w roku i rozliczeń międzyokresowych (+/-)	9 958	25 779
Wartość sprzedanych towarów i materiałów (+), w tym	77 483	54 933
- odwrócenie odpisów aktualizujących wartość zapasów	1	-
Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki (-)	20 390	- 558
Koszty sprzedaży (+)	31 639	32 694	*
Koszty ogólnego zarządu (+)	31 290	25 665
Koszt wytworzenia sprzedanych produktów (+)	152 210	223 602	*
Łączne koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, sprzedaży i koszty ogólnego zarządu * dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis	322 970 zmian w pkt. 14	362 115
Koszty świadczeń pracowniczych
	01.01.2017 -	01.01.2016 -
Koszty wynagrodzeń (+)	31.12.2017 40 852	31.12.2016 38 193
Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń (+)	9 524	8 782
Razem koszty świadczeń pracowniczych	50 376	46 975
Pozostałe przychody operacyjne	01.01.2017 -	01.01.2016 -
	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Zysk netto ze zbycia:	90		363
- niefinansowych aktywów trwałych	90		363
Rozwiązanie odpisu aktualizującego wartość należności handlowych	826	-
Przychody z tytułu objęcia udziałów/akcji w zamian za aport	1 200		653
Zysk z wyceny nieruchomości inwestycyjnych do wartości godziwej	-	2 596
Otrzymane dotacje	1 831		757	*
Otrzymane kary i odszkodowania	88		612
Inne	1 513		742

operacyjne 5 548 5 723

* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis zmian w pkt. 14

Razem pozostałe przychody

Pozostałe koszty operacyjne

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Strata netto ze zbycia:	-	470
- niefinansowych aktywów trwałych		470
Odpis aktualizujący wartość zapasów	940	-
Odpis aktualizujący wartość należności handlowych	1 908	670
Strata z likwidacji rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych	235	227
Darowizny przekazane	600	102
Kary i odszkodowania	3 014	-
Róznice inwentaryzacyjne	1 045	-
Najem floty	178	-
Prowizje agentów	863	-
Koszty postępowania sądowego	63	-
Wynagrodzenie za działalnia promocyjne	101	304
Ochrona środowiska (dopłata za 2016)	21	-
Odpis na należnościach od pracowników	-	372 *
Strata na objęciu udziałów	2 490	4 293 *
Inne	1 120	1 455
Razem pozostałe koszty operacyjne	12 578	7 893
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis	zmian w pkt. 14

Emitent udzielił spółce LZM3 sp. z o.o. pożyczki w kwocie 3 mln zł w 2017 r. oraz w kwocie 5,6 mln zł w latach ubiegłych (z czego na dzień 31 grudnia 2017 r. pozostało do spłąty 4,293 mln zł). W dniu 1 grudnia 2017 r. nastąpiło połączenie spółek zależnych Emitenta- spółki URSUS Zachód sp. z o.o. oraz URSUS Wschód sp. z o.o. ze spółką LZM3 sp. z o.o., poprzez przeniesienie całego majątku tych spółek w zamian za udziały spółki LZM3 sp. z o.o., które zostały wydane wspólnikom spółek przejmowanych. W rezultacie powyższego spółka URSUS S.A., jako wspólnik spółek przejmowanych, został wspólnikiem spółki LZM3 sp. z o.o. W dniu 11 grudnia 2017 r. Nadzwyczajne Zgromadzenie LZM3 sp. z o.o. podjęło uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki z kwoty 8.900.100 zł do kwoty 16.900.100 zł. W związku z powyższym Spółka URSUS S.A. postanowiła dokonać rozliczenia zaległych pożyczek z objętymi udziałami w spółce LZM3 Sp. z o.o.

Przychody finansowe

	01.01.2017 -	01.01.2016 -
	31.12.2017	31.12.2016
Przychody z tytułu odsetek	178	380
- należności	178	380
Zysk ze sprzedaży inwestycji finansowych		408
- na instrumentach pochodnych zabezpieczających wartość godziwą	1 070	10 824
Zyski z tytułu różnic kursowych	2 587	16
- inne		(402)
Przychody finansowe ogółem	3 835	11 226

Koszty finansowe

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Koszty z tytułu odsetek
- z tytułu kredytów	2 830	3 649
- z tytułu leasingu finansowego	339	324
- z tytułu pożyczek	768
- z tytułu factofingu	358
- pozostałe	620	1 213
Razem koszty z tytułu odsetek	4 915	5 186
Minus kwoty ujęte w kosztach aktywów spełniających warunki kapitalizacji
	4 915	5 186
Straty z tytułu różnic kursowych dotyczących aktywów i pasywów innych niż należności i zobowiązania handlowe		1 760
Prowizje od kredytów i faktoringu	2 060	2 687
Pozostałe koszty finansowe	1 078	58
Koszty finansowe ogółem	8 892	9 691

20. Inne całkowite dochody

Główne składniki innych całkowitych dochodów wynikają z korekty wyceny instrumentów finansowych, które stanowiły zabezpieczenie w ramach polityki zabezpieczeń.

	Nota	okres zakończony 31.12.2017	okres zakończony 31.12.2016
Całkowite dochody, które zostaną przeklasyfikowane do wyniku finansowego		4 230	(4 374)
Przeszacowanie wartości nieruchomości inwestycyjnych		-	(144)
Wycena instrumentów finansowych (polityka zabezpieczeń)		4 230	(4 230)

	Nota	okres zakończony 31.12.2017	okres zakończony 31.12.2016
Korekty wynikające z przeklasyfikowania rzeczowych aktywów trwałych do nieruchomości inwestycyjnych		-	(144)

21. Podatek dochodowy

Główne składniki obciążenia podatkowego za zakończony dnia 31 grudnia 2017 roku i 31 grudnia 2016 roku przedstawiają się następująco:

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Skonsolidowany rachunek zysków i strat
Bieżący podatek dochodowy	-	(652)
Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego	-	(652)
Odroczony podatek dochodowy	(2 817)	(3 384)
Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych	(2 817)	(3 384)
Obciążenie podatkowe wykazane w rachunku zysków i strat	(2 817)	(4 036)

Uzgodnienie podatku dochodowego od wyniku finansowego brutto przed opodatkowaniem według ustawowej stawki podatkowej, z podatkiem dochodowym liczonym według efektywnej stawki podatkowej za rok zakończony dnia 31 grudnia 2017 i 31 grudnia 2016 roku przedstawia się następująco:

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Zysk /(strata) brutto przed opodatkowaniem z działalności kontynuowanej	(27 135)	21 221 *
Zysk /(strata) brutto przed opodatkowaniem	(27 135)	21 221
Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19%	(5 156)	4 032
Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych Straty podatkowe, z tytułu których nie rozpoznano aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego Wykorzystanie uprzednio nierozpoznanych strat	(2 882)	1 889
podatkowych
Podatkowe ulgi inwestycyjne
Koszty nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów w tym:	24 665	58 290
- strata z zakupu udziałów	2 490	4 293
- PFRON	503	464
- odpisy aktualizujące	2 849	1 263
- koszty reprezentacji	1 215	1 087
- koszty kontraktu zw z przesunięciem zg z zaleceniem KNF	1 431	46 459
- róznice kursowe z wyceny	3 578	(342)
- rezerwy	883	(276)
- darowizny	592	100
- odsetki	964	288
- koszty czynszu dzierżawnego	1 200	653
- kary	2 750	-
- amortyzacja śr trwałych wg MMSF-UOR	755	745
	1 364	1 176
- amortyzacja śr trwałych w leasingu	1 786	714
- amortyzacja od śr trwałych finansowanych dotacją
- pozostałe	2 305	1 666
Przychody nie będące podstawą do opodatkowania	(24 438)	(64 231)
w tym: - wycena nieruchomości inwestycyjnych	-	(2 597)
- przychody kontraktu zw z przesunięciem zg z zaleceniem KNF	(9 597)	(59 945)
- naliczone odsetki od należności	(62)	(262)
- otrzymane dotacje	(1 831)	(714)
- róznice kursowe z wyceny	(11 055)	(551)
- pozostałe	(1 893)	(162)
Podstawa naliczenia podatku dochodowego bieżącego i odroczonego	(26 543)	20 669
Podatek dochodowy wykazany w jednostkowym rachunku zysków i strat	(2 817)	(4 036)
Podatek bieżący	-	(652)
podatek odroczony	(2 817)	(3 384)
Efektywna stawka podatkowa	10,4%	-19,0%
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis zmian w pkt. 14

Odroczony podatek dochodowy

Odroczony podatek dochodowy wynika z następujących pozycji:

31.12.2017	Stan na początek okresu	Odniesione w dochód	Wyłączenia	Stan na koniec okresu
Różnice przejściowe dotyczące aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Rezerwy	672	286	-	958
Należności wątpliwe	1 334	521	-	1 855
Pozostałe zobowiązania finansowe	482	71	-	553
Rezerwa na złe długi	26	-	-	26
Straty podatkowe	-	4 220	-	4 220
Inne	2 243	(1 767)	(553)	(77)
	4 757	3 331	(553)	7 535
Różnice przejściowe dotyczące rezerwy z tytułu podatku odroczonego:
Rzeczowe aktywa trwałe	3 256	739	-	3 995
Leasing finansowy	954	(170)	-	784
Różnice kursowe zagranicznej jednostki zaleznej	-	2 100	-	2 100
Przeszacowanie nieruch.inwestyc.do wartości godziwej	1 760	(1 071)	-	689
Inne	187	(721)	-	(534)
	6 157	877	-	7 034
Razem aktywa (rezerwy) z tytułu podatku odroczonego	(1 400)	2 454	(553)	501

Spółka dominująca nie dokonuje ustalenia rezerwy na podatek dochodowy od różnicy między wartością bilansową a podatkową nabytego znaku towarowego URSUS, ponieważ nie jest przewidywana transakcja zbycia tego aktywa. Wraz z końcem 2016 r. upłynął 5 letni okres amortyzacji podatkowej tego znaku.

31.12.2016	Stan na początek okresu	Odniesione w dochód	Wyłączenia	Stan na koniec okresu
Różnice przejściowe dotyczące aktywów z tytułu podatku odroczonego:
Rezerwy	250	422	-	672
Należności wątpliwe	1 242	92	-	1 334
Pozostałe zobowiązania finansowe	534	(52)	-	482
Rezerwa na złe długi	777	(751)	-	26
Straty podatkowe	201	(201)	-	-
Inne	5 718	(3 356)	(119)	2 243
	8 722	(3 846)	(119)	4 757
Różnice przejściowe dotyczące rezerwy z tytułu podatku odroczonego:
Rzeczowe aktywa trwałe	3 469	(213)	-	3 256
Leasing finansowy	811	143	-	954
Przeszacowanie nieruch.inwestyc.do wartości godziwej	2 318	(558)	-	1 760
Inne	261	(74)	-	187
	6 859	(702)	-	6 157
Razem aktywa (rezerwy) z tytułu podatku odroczonego	(1 863)	3 144	119	1 400

Strona 33 z 67

22. Majątek socjalny oraz zobowiązania ZFŚS

Ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych z późniejszymi zmianami stanowi, że Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych tworzą pracodawcy zatrudniający powyżej 20 pracowników na pełne etaty. Grupa tworzy taki fundusz i dokonuje okresowych odpisów w wysokości odpisu podstawowego. Celem Funduszu jest subsydiowanie działalności socjalnej Grupy.

	31.12.2017	31.12.2016
Środki trwałe wniesione do Funduszu
Pożyczki udzielone pracownikom	7	20
Środki pieniężne	0	3
Zobowiązania z tytułu ZFŚS	(316)	(196)
Saldo po skompensowaniu	(309)	(173)
Odpisy na Fundusz w okresie
obrotowym	877	843

23. Zysk (strata) przypadający na jedną akcję

Zysk podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie zysku netto za okres przypadającego na zwykłych akcjonariuszy Spółki dominującej przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych występujących w ciągu okresu.

Poniżej przedstawione zostały dane dotyczące zysku oraz akcji, które posłużyły do wyliczenia zysku na jedną akcję:

	01.01.2017- 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Zysk netto z działalności kontynuowanej	(24 317)	20 675
Zysk netto Zysk netto przypadający na zwykłych akcjonariuszy,	(24 317)	20 675
zastosowany do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję	(24 317)	20 675 *
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis zmian w pkt. 14

	01.01.2017- 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia podstawowego zysku na jedną akcję	57 097	54 180
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję	57 097	54 180

Podstawowy zysk na akcję

31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
(24 317)	20 675 *
	54 180
(0,43)	0,38
	01.01.2017- 57 097

Rozwodniony zysk na akcję

	01.01.2017- 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone
Zysk netto przypadający na akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję	(24 317)	20 675 *
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia rozwodnionego zysku na jedną akcję	57 097	54 180
Rozwodniony zysk na akcję (zł/akcję) * dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis zmian w pkt. 14	(0,43)	0,38

24. Płatności w formie akcji

W roku 2017 w Grupie nie występowały płatności w formie akcji.

25. Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty

W 2017 roku nie wypłacano dywidend.

26. Rzeczowe aktywa trwałe

Grupa dokonała oceny aktywów trwałych na dzień bilansowy 31.12.2017r. pod kątem istnienia przesłanek wskazujących na utratę ich wartości. Na dzień 31.12.2017r. nie wystąpiła utrata wartości aktywów trwałych

31.12.2017

TABELA RUCHU ŚRODKÓW TRWAŁYCH	Grunty	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Wyłączenia RAZEM
a) wartość brutto środków trwałych na początek okresu	2 442	57 455	36 792	7 474	11 388	7 471	-	123 022
b) zwiększenia (z tytułu)	2 326	18 557	1 552	4 856	1 162	4 570	-	33 023
- zakup	197	383	921	4 691	941	-	-	7 133
- modernizacja	-	3 873	-	-	75	-	-	3 948
-aktualizacja wartości	-	1 344	-	-	-	-	-	1 344
- nakłady inwestycyjne na środki trwałe w budowie	-	-	-	-	-	4 570	-	4 570
- przejęte na podstawie umowy leasingu finansowego	-	-	631	165	146	-	-	942
- przesunięcie z nieruchomości inwestyc.	2 129	12 957		-	-	-	-	15 086
c) zmniejszenia (z tytułu)	-	-	143	179	24	10 513	-	10 860
- sprzedaż	-	-	73	179	21	-	-	274
- likwidacja	-	-	70	-	3	-	-	73
- przyjęcie do środków trwałych	-	-	-	-	-	10 513	-	10 513
d) wartość brutto środków trwałych na koniec okresu	4 768	76 012	38 201	12 151	12 525	1 528	-	145 185
e) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	-	9 498	21 664	3 025	6 226	-	-	40 413
f) amortyzacja za okres (z tytułu)	-	1 934	2 745	1 365	1 604	-	-	7 648
- roczny odpis amortyzacyjny	-	1 934	2 814	1 521	1 601	-	-	7 870
- sprzedaż srodka trwałego	-	-	(69)	(156)	3	-	-	(222)
g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	-	11 432	24 409	4 390	7 830	-	-	48 061
h) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na początek okresu	-	-	-	-	-	-	-	-
zwiększenie(z tytułu)	-	-	-	-	-	-	-	-
zmniejszenie(z tytułu)	-	-	-	-	-	-	-	-
i) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na koniec okresu	-	-	-	-	-	-	-	-
j) wartość netto środków trwałych na początek okresu	2 442	47 957	15 128	4 449	5 162	7 471	-	82 609
k) wartość netto środków trwałych na koniec okresu	4 768	64 580	13 792	7 761	4 695	1 528	-	97 123

31.12.2016 dane przekształcone

TABELA RUCHU ŚRODKÓW TRWAŁYCH	Grunty	Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej	Urządzenia techniczne i maszyny	Środki transportu	Inne środki trwałe	Środki trwałe w budowie	Wyłączenia	RAZEM
a) wartość brutto środków trwałych na	2 687	60 255	42 481	4 605	8 430	2 766		(459) 120 765
początek okresu b) zwiększenia (z tytułu)	-	88	3 171	3 698	3 126	14 244	-	24 327
- zakup	-	51	2 857	1 647	1 146	-	-	5 701
- modernizacja	-	37	-	-	-	-	-	37
- nakłady inwestycyjne na środki trwałe w budowie	-	-	-	-	-	14 244	-	14 244
- inne	-	-	314	2 051	1 980	-	-	4 345
c) zmniejszenia (z tytułu)	245	2 888	8 860	829	168	9 539	(459)	22 070
- sprzedaż	-	-	8 860	829	-	-	-	9 689
- likwidacja	-	-	-	-	168	-	-	168
- przyjęcie do środków trwałych	-	-	-	-	-	9 187	-	9 187
- przeniesienie do inwestycji w nieruchomosci	245	2 888	-	-	-	-	-	3 133
- inne	-	-	-	-	-	352	(459)	(107)
d) wartość brutto środków trwałych na koniec okresu	2 442	57 455	36 792	7 474	11 388	7 471	-	123 022
e) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na początek okresu	-	8 614	20 353	3 203	5 238	-	(103)	37 305
f) amortyzacja za okres (z tytułu)	-	884	1 311	(178)	988	-	103	3 108
- roczny odpis amortyzacyjny	-	1 673	2 710	464	1 072	-	-	5 919
- sprzedaż srodka trwałego	-	-	(1 376)	(642)	(84)	-	-	(2 102)
g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	-	9 498	21 664	3 025	6 226	-	-	40 413
h) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na początek okresu	-	-	-	-	-	-	-	-
zwiększenie(z tytułu)	-	-	-	-	-	-	-	-
zmniejszenie(z tytułu)	-	-	-	-	-	-	-	-
i) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na koniec okresu	-	-	-	-	-	-	-	-
j) wartość netto środków trwałych na początek okresu	2 687	51 641	22 128	1 402	3 192	2 766	(356)	83 460
k) wartość netto środków trwałych na koniec okresu	2 442	47 957	15 128	4 449	5 162	7 471	-	82 609 *

* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14

27. Aktywa trwałe przeznaczonych do sprzedaży

Spółka dominująca posiada aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży o wartości bilansowej 39 tys. Spółka przewiduje cenę sprzedaży na poziomie wartości bilansowej tych aktywów.

28. Nieruchomości inwestycyjne

NIERUCHOMOŚCI INWESTYCYJNE	31.12.2017	31.12.2016
Wartość brutto na początek okresu	15 799	12 869
- nabycie/sprzedaz w wyniku zakupów	1 866	(1 866)
- transfer z/do rzeczowego majątku trwałego	(6 473)	2 200
- przeszacowanie do wartości godziwej	-	2 596
Wartość brutto na koniec okresu	11 192	15 799
Skumulowana amortyzacja i odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na początek okresu	-	-
Skumulowana amortyzacja i odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na koniec okresu	-	-
Wartość netto na początek okresu	15 799	12 869
Wartość netto na koniec okresu	11 192	15 799

Na dzień sporządzania sprawozdania finansowego nie występowały żadne ograniczenia w rozporządzaniu przez Spółkę nieruchomościami inwestycyjnymi, czerpaniu korzyści ekonomicznych z tytułu czynszu czy zbyciu wyżej wymienionych nieruchomości. Nieruchomości inwestycyjne stanowią zabezpieczenie zobowiązań z tytułu kredytów.

Przychód uzyskany przez Spółkę z tytułu dzierżawy nieruchomości inwestycyjnych za rok 2017 wynosi 585 tys. zł. Za rok 2016 Spółka uzyskała przychody w wysokości 1.165 tys. Koszty bieżących napraw, dostawy mediów pokrywane są przez wynajmujących.

W dniu 30.11.2016r. Spółka dokonała transferu części nieruchomości inwestycyjnej do rzeczowego majątku trwałego na kwotę 2.200 tys. zł Wartość godziwa części nieruchomości inwestycyjnej przeznaczonej do użytkowania na potrzeby prowadzonej działalności wyceniona została przez niezależnego rzeczoznawcę majątkowego.

Zgodnie z MSR 40, Spółka dokonała aktualizacji wyceny nieruchomości inwestycyjnych na dzień 31.12.2016r. dla nieruchomości zlokalizowanych w Zakroczymiu, Opalenicy i Lublinie. Wartości godziwe ustalone przez rzeczoznawców majątkowych, wskazują na wzrost wartości nieruchomości w Zakroczymiu i Lublinie w roku 2016 w stosunku do roku 2014/2015r. oraz spadek wartości nieruchomości w Opalenicy.

W 2017 roku nie wystąpiła zmiana sposobu użytkowania nieruchomości inwestycyjnych powodująca zmianę klasyfikacji opisaną w MSR 40.

Wycena nieruchomość inwestycyjnej w Lublinie wykazała, że wartość nieruchomości w księgach odzwierciedla jej wartość godziwą. Ponoszone nakłady na modernizację nieruchomości Spółka księguje na środkach trwałych w budowie do momentu oddania inwestycji do użytkowania.

Skutki wycen zostały przyjęte do ksiąg roku 2016, a wpływ aktualizacji wartości nieruchomości inwestycyjnych na wynik wyniósł 2.596 tys. zł.

Wycena bilansowa nieruchomości inwestycyjnych według wartości godziwej ma charakter powtarzalny i jest przeprowadzana na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej. W okresie sprawozdawczym nie dokonano przeniesień pomiędzy poziomami hierarchii.

W hierarchii wyceny wartości godziwej nieruchomości inwestycyjne zaklasyfikowane zostały do poziomu 3, gdzie:

• 1 Wartości z notowań aktywów/zobowiązań finansowych bez dokonywania jakichkolwiek dostosowań.
• 2 Dane wsadowe inne niż notowania, które są jednak obserwowalne bezpośrednio lub niebezpośrednio.
• 3 Dane wsadowe nie dające się obserwować.

Hierarchię ustala się na podstawie najniższego poziomu danych wsadowych.

Lokalizacja nieruchomosci	Poziom 1	Poziom 2	Poziom 3	Wartosć godziwa nieruchomości w bilansie na dzień 31.12.2017
Opalenica	0	0	1 147	1 147
Lublin	0	0	2 436	2 436
Grunty Zakroczym	0	0	2 073	2 073
PWUG Lublin	0	0	1 471	1 470
Kętrzyn			2 200	2 200
Mircze			946	946
Perespa			920	920
				11 192

29. Wartości niematerialne

ZMIANY WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH (WG GRUP RODZAJOWYCH)	Koszty zakończonych prac	rozwojowych Wartość firmy	Nabyte koncesje, patenty, licencje itp.,	Oprogramowanie komputerowe	Inne wartości niematerialne - w tym znak URSUS	RAZEM
a) wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu	11 771	-	1 441	3 274	11 177	27 662
b) zwiększenia (z tytułu)	1 147	4 349	141	19	-	5 656
- zakup	-	4 349	141	19	-	4 509
- przekazania z prac rozwojowych	1 147	-	-	-	-	1 147
c) zmniejszenia (z tytułu)	186	-	-	-	-	186
- sprzedaż - likwidacja	163 23	- -	- -	- -	- -	163 23
d) wartość brutto wartości niematerialnych na koniec okresu	12 732	4 349	1 582	3 293	11 177	33 132
e) skumulowana amortyzacja na początek okresu	6 901	-	986	2 381	-	10 268
f) amortyzacja za okres (z tytułu)	1 184	-	164	476	672	2 496
- amortyzacja (odpis roczny)	1 343		164	483	672	2 662
- likwidacja - sprzedaż	(15) (144)		- -	(7) -	- -	(22) (144)
g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	8 085	-	1 150	2 858	672	12 764
h) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na początek okresu	-	-	-		-	-
- zwiększenie	-	-	-	-	-	-
- zmniejszenie	-	-	-	-	-	-
i) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na koniec okresu	-	-	-	-	-	-
j) wartość netto wartości niematerialnych na początek okresu	4 870	-	454	892	11 177	17 394
k) wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu	4 647	4 349	431	435	10 505	20 368

W roku zakończonym 31 grudnia 2017 roku:

• patenty i licencje amortyzowane były równomiernie przez okres ich ekonomicznego użytkowania wynoszący od 2 do 3 lat,
• aktywa wytworzone we własnym zakresie obejmują koszty prac rozwojowych amortyzowane przez okres ich ekonomicznego użytkowania wynoszący od 3 do 5 lat.
• znak towarowy URSUS nie był amortyzowany.

W roku 2017 Spółka nie zlecała wykonania wycena wartości znaku towarowego URSUS według wartości godziwej. Wycena wartości godziwej znaku została wykonana na dzień 31.12.2016 r. z datą wydania dokumentu 14.03.2017 r. z wykorzystaniem metody opłat licencyjnych i kapitalizacji zysków.

Spółka dokonała weryfikacji wyceny wartości godziwej znaku towarowego URSUS na dzień 31.12.2017 r. Przeanalizowano następujący zakres danych:

• 1) sprawozdania finansowe Spółki za lata 2014-2017,
• 2) strategię rozwoju Spółki, w tym prognozy finansowane na lata 2018-2021,
• 3) aktualne umowy handlowe,
• 4) realizowane projekty badawczo-rozwojowe,
• 5) inne dostępne dane finansowe: makroekonomiczne, rynku rolniczego na świecie i w kraju, pozycji konkurencyjności URSUS S.A. na krajowym rynku ciągników

Przeprowadzone badania w oparciu o metodę kapitalizacji zysków potwierdziły brak występowania przesłanek wskazujących na utratę wartości posiadanego znaku towarowego. Zweryfikowane zostały założenia przyjęte do poprzedniej wyceny, w tym dane rynkowe i makroekonomiczne. W przyjętej przez niezależnego rzeczoznawcę wycenie wykorzystano prognozy finansowe dotyczące przyszłych przychodów ze sprzedaży oraz realizowanego zysku na sprzedaży w latach 2017-2021. Jednocześnie, po uwzględnieniu sytuacji Spółki na rynku oraz danych makroekonomicznych, stosownie do przyjętej metodologii wykorzystano stopę dyskontową na poziomie 2,5%. Zarówno plany finansowe jak i wykorzystana przy wycenie stopa dyskontowa nie uległy w roku 2017 zmianie. W 2017 roku Spółka podpisała znaczące umowy współpracy:

• z irańską spółką Iran Tractor Manufacturing Company w sprawie wprowadzenia wspólnie wyprodukowanych ciągników o małej, średniej i dużej mocy na rynki, na których obie obecnie funkcjonują;
• z algierską spółką KARMAG INDUSTRIE prowadzącej do ustanowienia polsko algierskiej spółki joint venture z siedzibą w Algierii, której przedmiotem działalności będzie montaż, sprzedaż, dystrybucja i serwis ciągników i maszyn rolniczych na rynku algierskim;
• ze spółką DOBRE HOLDINGS (Republika Namibii) porozumienie o współpracy handlowo-przemysłowej, zakładające podjęcie długoterminowej współpracy pomiędzy Stronami w zakresie produkcji i montażu ciągników, maszyn rolniczych i ich oprzyrządowania oraz autobusów i pojazdów specjalnych pod marką URSUS;

Ponadto w 2017 roku Spółka podpisała umowę na dostawę ciągników, maszyn rolniczych, oprzyrządowania i części zamiennych, a także usług powiązanych ze spółką Industrial Development Corporation Limited (IDC) z siedzibą w Lusace (Zambia). Łączna wartość ww. Umowy w momencie jej zawarcia wynosi 100 mln USD. W ramach kontraktu Spółka dostarczy 2 694 ciągniki rolnicze w przedziale mocy 47- 180 KM wraz z oprzyrządowaniem i częściami zamiennymi, oraz 2506 maszyny rolnicze, m.in. przyczepy, rozrzutniki obornika, prasy zwijające do słomy i siana. Ponadto Spółka we współpracy z IDC utworzy w Lusace fabrykę montażu ciągników i maszyn rolniczych URSUS oraz 10 autoryzowanych centrów serwisowych na terenie Zambii.

Prognozy przychodów na rok 2018 i lata kolejne wskazują wzrost przychodów i zysków.

W związku z powyższym, w ocenie Spółki, w 2017 r. nie zaistniały przesłanki wskazujące na możliwość utraty wartości znaku marki URSUS i na dzień bilansowy 31.12.2017 r. zasadne jest wykazywanie tej pozycji w aktywach w bilansie na niezmienionym poziomie.

Wartość firmy w kwocie 4 349 tys. zł. powstała na nabyciu 100% udziałów w Ursus Wschód Sp. z o.o. w lutym 2017 roku, przez jednostkę zależną Ursus Zachód Sp. z o.o. Obecnie Ursus Wschód Sp. z o.o. oraz Ursus Zachód Sp. z o.o., po połączeniu z LZM 3 Sp. z o.o, co szerzej opisano w nocie 7, prowadzą działalność dystrybucyjną dla Grupy Ursus w ramach połączonego podmiotu pod firmą Ursus Dystrybucja.

31.12.2016
ZMIANY WARTOŚCI NIEMATERIALNYCH (WG GRUP RODZAJOWYCH)	Koszty zakończonych prac rozwojowych	Wartość firmy	Nabyte koncesje, patenty, licencje itp., w tym;	Oprogramowa nie komputerowe	Inne wartości niematerialne - znak URSUS	Wyłączenia RAZEM
a) wartość brutto wartości niematerialnych na początek okresu	8 939	-	1 011	3 075	8 154	-	21 178
b) zwiększenia (z tytułu)	2 832	-	430	199	3 023	-	6 484
- zakup	-	-	430	199	4	-	633
- przekazania z prac rozwojowych	2 832	-	-	-	-	-	2 832
- inne zwiększenie (Bioenergia)	-	-	-	-	3 019	-	3 019
c) zmniejszenia (z tytułu)	-	-	-	-	-	-	-
d) wartość brutto wartości
niematerialnych na koniec	11 771	-	1 441	3 274	11 177	-	27 662
okresu
e) skumulowana amortyzacja na początek okresu	5 829	-	837	1 980	-	-	8 646
f) amortyzacja za okres (z tytułu)	1 072	-	149	401	-	-	1 622
- amortyzacja (odpis roczny)	1 072	-	149	401	-	-	1 622
g) skumulowana amortyzacja (umorzenie) na koniec okresu	6 901	-	986	2 381	-	-	10 268
h) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na początek okresu	-	-	-	-	-	-	-
- zwiększenie	-	-	-	-	-	-	-
- zmniejszenie	-	-	-	-	-	-	-
i) odpisy z tytułu trwałej utraty wartości na koniec okresu	-	-	-	-	-	-	-
j) wartość netto wartości niematerialnych na początek okresu	3 110	-	173	1 094	8 154	-	12 532
k) wartość netto wartości niematerialnych na koniec okresu	4 870	-	454	892	11 177	-	17 394

30. Połączenia jednostek gospodarczych

W 2017 roku nie wystąpiło połączenie jednostek gospodarczych.

31. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych wycenianych metodą praw własności

Na dzień bilansowy spółka dominująca nie posiadała istotnych udziałów w jednostkach stowarzyszonych.

32. Zapasy

Zapasy materiałów, wyrobów gotowych i produkcji w toku o wartości 88.034 tys. zł. stanowiły zabezpieczenie kredytów bankowych i pożyczek w 2017 roku.

	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Materiały	82 275	78 838
Według ceny nabycia	82 275	79 623 *
Odpis aktualizujący		(785)
Towary	53 302	17 426
Według ceny nabycia	53 302	17 426
Produkcja w toku (według kosztu wytworzenia)	28 416	20 645 *
Produkty gotowe	18 269	18 878
Według ceny nabycia/kosztu wytworzenia	18 275	18 884 *
Odpis aktualizujący	(5)	(6)
Zapasy ogółem, według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia (kosztu wytworzenia) oraz	182 262	135 787
wartości netto możliwej do uzyskania
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis	zmian w pkt. 14

	01.01.2017-31.12.2017	01.01.2016-31.12.2016
Korekty do bieżącej wartości netto na 1 stycznia	990	990
Odwrócona korekta w kosztach sprzedanych produktów (nota 17.1)	1	-
Korekty do bieżącej wartości netto na 31 grudnia	989	990

33. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności

	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Należności od jednostek powiązanych	90	60 425
należności z tytułu dostaw i usług	90	59 371
pożyczki udzielone	-	961
inne należności niefinansowe	-	93
Należności od pozostałych jednostek	73 996	58 407
należności z tytułu dostaw i usług	49 470	21 470 *
należności budżetowe z innych tytułów niż bieżący podatek dochodowy	16 364	6 730
zaliczki na zapasy	-	1 222
zaliczki na wartości niematerialne i prawne	3 349	22 102
inne należności niefinansowe	1 457	5 791
rozliczenia międzyokresowe czynne, w tym:	3 356	1 092
- koszty prenumeraty czasopism	29	32
- koszty ubezpieczeń	286	107
- koszty badawczo-rozwojowe	216	-
- opłat wynikające z prowizji	344	598
- roczne opłaty z tytułu licencji	208	31
- opłaty dotyczące GPW i KDPW	44	-
- pozostałe rozliczenia międzyokresowe czynne	2 229	324
Należności brutto	74 086	118 832
Odpis aktualizujący należności	(10 230)	(8 923)
Należności ogółem (netto)	63 856	109 909
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis zmian w pkt. 14 Należności długoterminowe
	31.12.2017	31.12.2016
Należności od jednostek powiązanych	-	-
	-	-

Należności od pozostałych jednostek	16 960	19 832
należności z tytułu sprzedaży akcji/udziałów (bioenergia, OBR)	16 960	* 19 832

* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14

Należności z tytułu dostaw i usług mają zazwyczaj 90-dniowy termin płatności.

Należności z tytułu dostaw i usług z datą zapadalności poniżej 360 dni od dnia powstania należności nie podlegają dyskontowaniu.

Opis ryzyk związanych z należnościami z tytułu dostaw i usług i pozostałymi należnościami oraz polityka Spółki dotycząca zarządzania tymi ryzykami została przedstawiona w punkcie 39 informacji dodatkowej.

34. Inwestycje długoterminowe oraz inwestycje krótkoterminowe

Inwestycje

	31.12.2017	31.12.2016
Inwestycje długoterminowe	-	150
	-	150 *
Inwestycje krótkoterminowe	759	2 395
	759	2 395 *
* dane za okres porównywalny zos tały s korygowane. Opis zmian w pkt. 14

35. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w bilansie składało się z następujących:

	31.12.2017	31.12.2016
Środki pieniężne w banku i w kasie	2 548	29 746
Razem środki pieniężne i ich ekwiwalenty	2 548	29 746
	31.12.2016	31.12.2016
środki w PLN	2 475	28 015
środki w EUR	59	1 677
środki w USD	8	33
środki w innych walutach	6	21

Wolne środki pieniężne zgromadzone są na rachunkach bankowych i inwestowane są w formie lokat terminowych oraz overnight. Grupa uzyskuje głównie oprocentowanie zmienne od zgromadzonych środków pieniężnych.

Środki pieniężne w banku i w kasie są oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, których wysokość zależy od stopy oprocentowania jednodniowych lokat bankowych. Lokaty krótkoterminowe są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania spółki na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych dla nich stóp procentowych. Wartość godziwa środków pieniężnych i ich ekwiwalentów na dzień 31 grudnia 2017 roku wynosi 2.548 tysięcy złotych (31 grudnia 2016: 29.746 tysięcy złotych).

36. Kapitał zakładowy i pozostałe kapitały

Kapitał zakładowy

W ciągu roku obrotowego nastąpiły zmiany w kapitale zakładowym Spółki dominującej.

	Kapitał zakładowy zarejestrowany	Kapitał zakładowy z przeszacowania do warunków hiperinflacji na dzień przejścia Grupy Kapitałowej na MSSF		Razem
Stan na 31 grudnia 2016	54 180		0	54 180
Stan na 31 grudnia 2017	59 180		0	59 180

KAPITAŁ ZAKŁADOWY

Seria	Rodzaj akcji	Rodzaj	Rodzaj
		uprzywilejowani a akcji	ograniczenia praw do akcji	Liczba akcji	Wartość nominalna jednej akcji	Wartość serii/emisji wg wartości	Sposób pokrycia kapitału	Data rejestracji	Prawo do dywidendy (od daty)
A	zwykłe			700 000	1	700	aport	27.06.1997	27.06.1997
B	zwykłe			400 000	1	400	gotówka	21.08.1998	21.08.1998
C	zwykłe			800 000	1	800	gotówka	17.06.1999	17.06.1999
D	zwykłe			600 000	1	600	gotówka	25.01.2000	25.01.2000
E	zwykłe			900 000	1	900	gotówka	21.12.2000	21.12.2000
F	zwykłe			320 000	1	320	gotówka	18.10.2001	18.10.2001
G	zwykłe			600 000	1	600	gotówka	07.08.2002	07.08.2002
H	zwykłe			360 000	1	360	gotówka	13.03.2003	13.03.2003
I	zwykłe			4 000 000	1	4 000	gotówka	11.01.2006	11.01.2006
J	zwykłe			6 000 000	1	6 000	gotówka	22.12.2006	22.12.2006
K	zwykłe			7 500 000	1	7 500	gotówka	08.01.2008	08.01.2009
N	zwykłe			4 000 000	1	4 000	gotówka	28.03.2013	28.03.2013
O	zwykłe			15 000 000	1	15 000	gotówka	31.01.2015	31.01.2015
P	zwykłe			4 100 000	1	4 100	gotówka	12.11,2015	12.11,2015
Q	zwykłe			8 900 000	1	8 900	gotówka	13.11.2015	13.11.2015
R	zwykłe			5 000 000	1	5 000	gotówka	22.05.2017	22.05.2017
Razem				59 180 000		59 180

Struktura kapitału zakładowego:

Nazwa podmiotu	Ilość akcji (szt.)	% udział w kapitale akcyjnym	Liczba głosów	% udział w ogólnej liczbie głosów
POL-MOT HOLDING S.A. wraz ze spółkami powiązanymi*	23 684 996	40,02%	23 684 996	40,02%
PB ELIN sp. z o.o.	3 350 000	5,66%	3 350 000	5,66%
Pozostali	32 145 004	54,32%	32 145 004	54,32%

Źródło: Zarząd Emitenta

Emisja akcji serii P, Q i R

W dniu 7 października 2015 r. na Nadzwyczajnym Walnym Zgromadzeniu URSUS S.A. zostały podjęte:

• Uchwała w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w drodze emisji akcji zwykłych na okaziciela serii P i pozbawienia dotychczasowych akcjonariuszy w całości prawa poboru akcji serii P;

• Uchwała w sprawie emisji Warrantów Subskrypcyjnych Serii 2. z prawem do objęcia Akcji Spółki Serii Q i pozbawienia dotychczasowych akcjonariuszy w całości prawa poboru Warrantów Subskrypcyjnych Serii 2;

• Uchwała w sprawie w sprawie warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w celu przyznania Akcji Serii Q posiadaczom wyemitowanych przez Spółkę Warrantów Subskrypcyjnych serii 2, uprawniających do objęcia akcji Spółki serii Q;

• Uchwała w sprawie zmiany Statutu Spółki w zakresie upoważnienia Zarządu Spółki do podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w granicach kapitału docelowego.

Uchwalone na podstawie uchwały nr 6/2015 podwyższenie kapitału zakładowego Spółki z kwoty 41.180.000 (czterdzieści jeden milionów sto osiemdziesiąt tysięcy) złotych do kwoty 45.280.000 (czterdzieści pięć milionów dwieście osiemdziesiąt tysięcy) złotych, tj. o kwotę 4.100.000 (czterech milionów sto tysięcy) złotych w drodze emisji 4.100.000 (czterech milionów stu tysięcy) akcji zwykłych na okaziciela serii P o wartości nominalnej 1 (jeden) złoty każda akcja zostało zarejestrowane przez Sąd w dniu 12 listopada 2015 r.

Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego Spółki uchwalone na podstawie uchwały nr 9/2015 z kwoty 45.280.000 (czterdzieści pięć milionów dwieście osiemdziesiąt tysięcy) złotych do kwoty 54.180.000 (pięćdziesiąt cztery miliony sto osiemdziesiąt tysięcy) złotych, tj. o kwotę 8.900.000 (osiem milionów dziewięćset tysięcy) złotych, w drodze emisji 8.900.000 (ośmiu milionów dziewięciuset tysięcy) akcji zwykłych na okaziciela serii Q o wartości nominalnej 1 (jeden) złoty każda akcja zostało zarejestrowane przez Sąd w dniu 13 listopada 2015 r.

Na mocy uchwały z dnia 16 maja 2017 r. Zarząd Spółki postanowił o podwyższeniu kapitału zakładowego Spółki z kwoty 54.180.000 PLN (pięćdziesiąt cztery miliony sto osiemdziesiąt tysięcy złotych) do kwoty 59.180.000 PLN (pięćdziesiąt dziewięć milionów sto osiemdziesiąt tysięcy złotych), to jest o kwotę 5.000.000 PLN (pięć milionów złotych), poprzez emisję 5.000.000 akcji zwykłych na okaziciela serii R o wartości nominalnej 1,00 PLN (jeden złoty)

oraz cenie emisyjnej 2,50 PLN (dwa złote pięćdziesiąt groszy) za każdą akcję, to jest za łączną cenę emisyjną w kwocie 12.500.000 PLN (dwanaście milionów pięćset tysięcy). Zarówno wielkość nowej emisji, jak i cena emisyjna zostały przez Zarząd uchwalone zgodnie z § 7 b ust. 5 Statutu Spółki.

Stosownie do treści Uchwały Zarządu, akcje nowej emisji (serii R) zostały zaoferowane, w drodze subskrypcji prywatnej, podmiotom wybranym przez Zarząd Spółki. W związku z tym wyłączone zostało w całości przysługujące dotychczasowym akcjonariuszom Spółki prawo poboru akcji serii R, co nastąpiło za zgodą Rady Nadzorczej Spółki wyrażoną w uchwale nr 220/2017 podjętej w dniu 16 maja 2017 r.

W dniu 16 maja 2017 r. została przeprowadzona i zakończona subskrypcja prywatna akcji Spółki serii R, wyemitowanych przez Zarząd Spółki na mocy Uchwały Zarządu Spółki z dnia 16 maja 2017 r., dotyczącej opisanego powyżej podwyższenia kapitału zakładowego Spółki w ramach kapitału docelowego.

Subskrypcja prywatna (w tym przydział akcji), a także zawarcie umów objęcia akcji zostały przeprowadzone w dniu 16 maja 2017 r. Subskrypcją i przydziałem akcji zostały objęte wszystkie wyemitowane akcje, to jest 5.000.000 (pięć milionów) akcji. W ramach subskrypcji prywatnej zostały złożone oferty objęcia akcji dwóm podmiotom: spółce POL-MOT Auto S.A. (KRS 396018) oraz spółce Invest-Mot sp. z o.o. (KRS 15858). Oba podmioty zawarły ze Spółką umowy objęcia akcji oraz uiściły cenę emisyjną akcji, w kwocie 2,50 PLN (dwa złote i pięćdziesiąt groszy) za każdą akcję serii R.

Wartość przeprowadzonej subskrypcji prywatnej, rozumiana jako iloczyn liczby akcji serii R objętych ofertą i ich ceny emisyjnej wyniosła 12.500.000 PLN (dwanaście milionów pięćset tysięcy złotych).

Spółka URSUS S.A. w Lublinie jest spółką zależną od spółki POL-MOT Holding S.A. w Warszawie. Na dzień publikacji niniejszego raportu Spółka POL-MOT HOLDING S.A. wraz z podmiotami powiązanymi REO sp. z o.o. Inwestycje S.K.A., Invest-Mot sp. z o.o. i POL-MOT AUTO S.A. posiada 23 684 996 akcji, co stanowi 40,02% ogółu akcji URSUS S.A. i uprawnia do 23 684 996 głosów na Walnym Zgromadzeniu, co stanowi 40,02% ogółu głosów.

Wartość nominalna akcji

Wszystkie wyemitowane akcje posiadają wartość nominalną wynoszącą 1 złoty i zostały w pełni opłacone.

Prawa akcjonariuszy

Akcje wszystkich serii są jednakowo uprzywilejowane co do dywidendy oraz zwrotu z kapitału.

37. Udziały mniejszości

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Na dzień 1 stycznia
Udział mniejszości w wyniku jednostek zależnych	(4 959)	(2 274)
Na dzień 31 grudnia	(4 959)	(2 274)

38. Rezerwy

Zmiany stanu rezerw

	Świadczenia po okresie zatrudnienia (pkt 35 inf. dod.)	Rezerwa urlopowa	Rezerwa na sprawy sporne, kary, grzywny i odszkodowania	Inne rezerwy	Ogółem
Na dzień 1 stycznia 2017 roku	717	2 281	-	431	3 387
Nabycie jednostki zależnej Utworzone w ciągu roku Wykorzystane	14			909	- 923 -
Rozwiązane Korekta stopy dyskontowej		(41)		(24)	(41) (24)
Na dzień 31 grudnia 2017 roku	732	2 240	-	1 316	4 245

Struktura czasowa rezerw	31.12.2017	31.12.2016
część długoterminowa	750	501
część krótkoterminowa	3 495	2 886
Razem rezerwy	4 245	3 387

Inne rezerwy

Inne rezerwy dotyczą w większości rezerw na naprawy gwarancyjne.

39. Świadczenia pracownicze

Świadczenia emerytalne oraz inne świadczenia po okresie zatrudnienia

Grupa wypłaca pracownikom przechodzącym na emerytury kwoty odpraw emerytalnych w wysokości określonej przez Kodeks pracy. W związku z tym Grupa na podstawie wyceny dokonanej przez profesjonalną firmę aktuarialną tworzy rezerwę na wartość bieżącą zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych. Kwotę tej rezerwy oraz uzgodnienie przedstawiające zmiany stanu w ciągu okresu obrotowego przedstawiono w poniższej tabeli:

	31.12.2017	31.12.2016
Na dzień 1 stycznia	674	716
Utworzenie rezerwy	23
Rozwiązanie rezerwy	85	42
Na dzień 31 grudnia	612	674

Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień bilansowy i zakładane w roku zakończonym 31 grudnia 2016 roku i 31 grudnia 2015 roku do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące:

	31.12.2017	31.12.2016
Stopa dyskontowa (%)	2,90	3,00
Wskaźnik rotacji pracowników	6,5% rocznie	5% rocznie
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%)	1,5	1,0

W związku z rozwiązanym Układem Zbiorowym Pracy w Spółce dominującej, od dnia 01.01.2014r świadczenia pracownicze wypłacane są wyłącznie do wysokości regulowanych przepisami Kodeksu Pracy.

40. Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki

Długoterminowe kredyty i pożyczki	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego i umów dzierżawy z opcją zakupu	8 475	6 814
Kredyty w rachunku bieżącym
Kredyty bankowe	8 801	2 987
Pożyczki otrzymane	17 829	7 582
Inne
Razem kredyty i pożyczki długoterminowe	35 105	17 383

Krótkoterminowe kredyty i pożyczki	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego i umów dzierżawy z opcją zakupu	2 833	6 545	*
Kredyty w rachunku bieżącym	41 657	38 062
Kredyty bankowe	69 707	55 851
Pożyczki otrzymane Inne	4 199	1 550	*
Razem kredyty i pożyczki krótkoterminowe	118 396	102 008
* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14
Zabezpieczenia ustanowione na rzecz spółek Grupy - wartość godziwa	31.12.2017	31.12.2016
a)posiadanych
- nieruchomości		123 552 104 858
- zapasy		45 814 74 557
- środki trwałe		42 220 12 562
Razem		211 586 191 977

Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące kredyty oraz otwarte linie kredytowe:

Podmiot finansujący	Waluta kredytu	Wielkość kredytu/limitu	Stan na dzień 31.12.2017 w PLN	Data spłaty	Ustanow ione zabezpieczenia	Cel
	PLN	10 000	10 034 PLN	31.12.2018	1. Hipoteka kaucyjna łączna do kw oty 57.137.000 PLN - KW OL1O/00041258/5,	obrotow y w r.b.
Bank	PLN	10 000	1 930 PLN	17.12.2018	OL1O/00095687/4 i OL1O/00097764/2 w raz z cesją praw z umow y ubezpieczeniow ej
Millennium S.A.	PLN	17 000	10 205 PLN	15.12.2018	nieruchomości, na których ustanow iono hipotekę,	rew olw ingow y
	PLN			15.12.2019	2. cesja w ierzytelności z kontraktu	rew olw ingow y (VAT)
		5 000	2 246 PLN		1. Hipoteka łączna umow na do kw oty 25,5 mln PLN na nieruchomościach będących w	obrotow y w r.b.
	PLN	10 750	1 041 PLN		użytkow aniu w ieczystym Emitenta położonych w Lublinie oraz posadow ionych na nich budynkach będących w łasnością Spółki KW LU1I/00180343/9,	(w ielow alutow y)
	EUR		9 725 PLN		2. ośw iadczenie Emitenta o dobrow olnym poddaniu się egzekucji,
mBANK S.A.	PLN	3 000	3 000 PLN	30.11.2018	3. cesja praw z umow y ubezpieczeniow ej nieruchomości, na których ustanow iono	obrotow y
	EUR	600	2 503 PLN		hipotekę. 4. w eksel in blanco w raz z deklaracją w ekslow ą
mBANK S.A.	EUR	4 000	15 557 PLN	29.11.2019	1. hipoteka łączna umow na do kw oty 6,0 mln EUR KW Nr PO1N/00014427/2, PO1N/00017663/9, PO1N/00018940/2, PO1N/00018941/9, PO1N/00020140/1, PO1N/00020142/5. Współobciażenie LU1I//00180343/9 2. Zastaw rejestrow y na zapasach- 7.500.000 EUR. 3. Weksel in blanco. 4. Cesja na rzecz Banku w ierzytelności należnych z tytułu umow y z Getin Noble Bank S.A. o św iadczenenie usług faktoringow ych nr DFA/0001/U/2014 w kw ocie 17.900.00 PLN na podstaw ie umow y o cesję z dnia 29.04.2014 z późn zm.	odnaw ialny
mBank S.A.	PLN	3 650	2 249 PLN	23.04.2021	1. Hipoteka umow na łączna na nieruchomości w Lublinie KW nr LU1I/00180343/9 oraz w Opalenicy KW Nr PO1N/00014427/2, PO1N/00017663/9, PO1N/00018940/2, PO1N/00018941/9, PO1N/00020140/1, PO1N/00020142/5 do kw oty 2.250.000 EUR	inw estycyjny
mBank S.A.	PLN	-	14 PLN	-	Karty płatnicze	karty płatnicze
Bank Millennium S.A.	PLN	-	43 PLN	-	Karty płatnicze	karty płatnicze
	PLN		12 970 PLN
Bank Polska Kasa Opieki S.A.	EUR	65 000	8 619 PLN	31.12.2018	1. Pełnomocnictw o do dysponow ania rachunkami prow adzonymi przez Bank, 2. w eksel w łasny in blanco w raz z deklaracją w ekslow ą.	nieodnaw ialny
	USD		0 PLN
	PLN		8 940 PLN			obrotow y w r.b.
	EUR		5 072 PLN		1. Zastaw rejestrow y na zapasach Spółki, których w artość w ynosi minimum	odnaw ialny
					20.000.000,00 zł, w raz z cesją z umow y ich ubezpieczenia; 2. Hipoteka umow na łączna do kw oty 37.500.000 zł (KW nr LU1I/00180343/9, WA1N/00071691/3, LU1I/00250100/6,	(akredytyw a)
	PLN		3 847 PLN		LU1I/00311416/0); 3. Hipoteka do kw oty 4.960.000 PLN (KW LU1I/00180343/9); 4. Weksel	odnaw ialny
Bank PKO BP S.A.	EUR	25 000	0 PLN	29.05.2019	w łasny in blanco w raz z deklaracją w ekslow ą, 5. Poręczenie udzielone przez POL-MOT
	PLN		0 PLN		Holding S.A. 6. Zastaw rejestrow y na zapasach nabytych przy w ykorzystaniu	obrotow y odnaw ialny
	EUR		0 PLN		akredytyw otw artych w PKO BP S.A.; 7. Zastaw rejestrow y i finansow y na rachunkach	obrotow y odnaw ialny
	USD		432 PLN		Spółki w Banku PKO BP S.A. DO DOPISANIA zabezpiecznia z aneksu nr 6	obrotow y odnaw ialny
	PLN		683 PLN			obrotow y nieodnaw ialny
Getin Noble Bank S.A.	EUR	500	122 PLN	22.10.2018	1. Pełnomocnictw o do rachunków , 2. Weksel w łasny in blanco w raz z deklaracją w ekslow ą poręczony przez POL-MOT Holding S.A.	obrotow y rew olw ingow y
Getin Noble Bank S.A.	EUR	500	2 060 PLN		19.06.2018 1. Pełnomocnictw o do rachunków , 2. Weksel w łasny in blanco w raz z deklaracją w ekslow ą poręczony przez POL-MOT Holding S.A.	w rach. bieżącym
SGB-Bank S.A.	PLN	5 000	3 620 PLN		17.02.2020 1. Poręczenie 2. Weksel w łasny in blanco 3. Ośw iadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art 777§ 1 pkt 5 k.p.c	obrotow y nieodnaw ialny
Bank Millennium S.A.	PLN	2 000	2 000 PLN	22.12.2018	Weksel w łasny in blanco, ośw iadczenie kredytobiorcy o poddaniu się egzekucji w trybie art 777§ 1 pkt 5 k.p.c do kw oty , ośw iadczenie przystępującego do długu (Ursus S.A.) o poddaniu się egzekucji w trybie art. 777§ 1 pkt 5 k.p.c do kw oty 3,2 mln zł	w rach. bieżącym
Bank Ochrony Środow iska S.A.	PLN	2 000	2 000 PLN	31.07.2018	Pełnomocnictw o do pobrania środków pieniężnych, w eksel w łasny in blanco, Ośw iadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art 777§ 1 pkt 5 k.p.c, przystąpienie do długu przez URSUS SA, zastaw finansow y na w ierzytelności, zastaw finansow y na praw ach z akcji	w rach. bieżącym
Bank Ochrony Środow iska S.A.	PLN	33 000	8 615 PLN	31.07.2018	Pełnomocnictw o do pobrania środków pieniężnych, w eksel w łasny in blanco, Ośw iadczenie o poddaniu się egzekucji w trybie art 777 § 1 pkt 5 k.p.c, przystąpienie do długu przez URSUS SA, zastaw finansow y na w ierzytelności z kontraktu	nieodnaialny
SGB-Bank S.A.	PLN	5 276	4 924 PLN	21.04.2027	Hipoteka na nieruchomościach Spółki, poręczenie URSUS S.A. do kw oty 7.914.000 zł, ośw iadczenie o poddaniu się egzekucji, w eksel w łasny in blanco w raz z deklaracją w ekslow ą oraz pełnomocnictw o do rachunku	inw estycyjny

Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące pożyczki (dane w tys. zł):

Podmiot finansujący Waluta		Wielkość kredytu/limi t u	Stan na dzień 31.12.2017 w tys. PLN	Data spłaty	Warunki	Zabezpieczenia	Cel
Agencja Rozwoju Przemysłu S.A.	PLN	20 000 PLN			18 400 PLN 31.08.2021 WIBOR 1 M + marża banku	Hipoteka na nieruchomości położonej w Biedaszkach Małych w gminie Kętrzyn, objętej księgą wieczystą Nr OL1K/00012743/6, zastawy rejestrowe na zapasach Emitenta zlokalizowanych w siedzibie Spółki w Lublinie oraz oddziałach Spółki w Opalenicy, Dobrym Mieście i Biedaszkach Małych, zastaw rejestrowy na prawie z rejestracji znaków towarowych URSUS tj. numer prawa ochronnego 260749, 241814, 241813, 241812, 54394, 56476, 47098, przelew praw z umów ubezpieczenia majątku objętego zastawami rejestrowymi oraz hipoteką na rzecz ARP S.A., poręczenie spółki POL-MOT Holding S.A. z siedzibą w Warszawie wraz z oświadczeniem o poddaniu się egzekucji, weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową oraz oświadczenie o poddaniu się egzekucji.	pożyczka
mLeasing sp. z o.o.	PLN	2 269 PLN			1 074 PLN 30.07.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej, 4. pełnomocnictwo do rachunku wraz z blokadą środków	pożyczka
mLeasing sp. z o.o.	PLN	1 878 PLN			910 PLN 11.08.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej, 4. pełnomocnictwo do rachunku wraz z blokadą środków	pożyczka
SG Equipment Leasing Polska sp. z o.o.	PLN	1 441 PLN		422 PLN 05.04.2020	WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. blokada środków na rachunku	pożyczka
SG Equipment Leasing Polska sp. z o.o.	PLN	511 PLN			151 PLN 05.04.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. blokada środków na rachunku	pożyczka
SG Equipment Leasing Polska sp. z o.o.	PLN	101 PLN		29 PLN 05.04.2020	WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. blokada środków na rachunku	pożyczka
IL1 Leasing sp. z o.o.	PLN	115 PLN		53 PLN 15.07.2020	WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej	pożyczka
IL1 Leasing sp. z o.o.	PLN	339 PLN			170 PLN 15.09.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej	pożyczka
IL1 Leasing sp. z o.o.	PLN	37 PLN			16 PLN 15.07.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej	pożyczka
IL1 Leasing sp. z o.o.	PLN	48 PLN			21 PLN 15.07.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej	pożyczka
IL1 Leasing sp. z o.o.	PLN	102 PLN			47 PLN 15.07.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej	pożyczka
EFL Finance S.A.	PLN	136 PLN			84 PLN 30.11.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. zastaw rejestrowy, 2. cesja z polisy ubezpieczeniowej	pożyczka
mLeasing sp. z o.o.	PLN	277 PLN			145 PLN 30.11.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej, 4. pełnomocnictwo do rachunku wraz z blokadą środków	pożyczka
mLeasing sp. z o.o.	PLN	288 PLN			156 PLN 31.12.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej, 4. pełnomocnictwo do rachunku wraz z blokadą środków	pożyczka
mLeasing sp. z o.o.	PLN	609 PLN			347 PLN 31.12.2020 WIBOR 1 M + marża banku	1. weksel in blanco z deklaracją wekslową, 2. zastaw rejestrowy, 3. cesja praw z polisy ubezpieczeniowej, 4. pełnomocnictwo do rachunku wraz z blokadą środków	pożyczka

Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące linie kredytowe z przeznaczeniem na akredytywy oraz linie factoringowe:

Podmiot finansujący		Waluta Wielkość limitu	Data spłaty	Zabezpieczenia	Cel
				-weksel in blanco z deklaracją zabezpieczony
		17000000		hipoteką łączną do kwoty 57.137.000 PLN na	Linia na akredytywy
Bank Millenium S.A.	PLN		15.12.2018	OL1O/00041258/5, OL1O/00095687/4i	dokumentowe wraz z kredytem
				OL1O/00097764/2	rewolwingowym
				- cesja wierzytelności z kontraktu
Bank Millenium S.A.	PLN	12 740 000	13.03.2018	---	Faktoring
				- weksel własny in blanco z deklaracja wekslowa:
KUKE Finance S.A.	PLN	8 000 000	bezterminowo	cesja praw z polisy ubezpieczeniowej.	Faktoring
KUKE Finance S.A.	PLN	1000000	bezterminowo	-weksle własne in blanco z deklaracjami	Faktoring (odwrotny)
				wekslowymi
				-weksle własne in blanco z deklaracjami	Umowa na udzielanie
KUKES A	PLN	10 000 000	bezterminowo	wekslowymi	ubezpieczeniowych gwarancji
					kontraktowych
mBank	PLN	3 460 000	31.07.2018	- weksel in blanco; zastaw rejestrowy na zapasach	Gwarancja
Generali TU S.A.	PLN	3 000 000	31.05.2018	-weksle własne in blanco z deklaracjami	Umowa na udzielanie
				wekslowymi	gwarancji kontraktowych
				-weksle własne in blanco z deklaracjami	Umowa na udzielanie
STU Ergo Hestia S.A.	PLN	5 000 000	bezterminowo	wekslowymi	ubezpieczeniowych gwarancji
					kontraktowych
				1. Pełnomocnictwo do dysponowania rachunkiem.
Getin Bank S.A.	PLN	3 100 000	bezterminowo	2. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji.	Faktoring
				3. Depozyt świadectw homologacji maszyn.

Na dzień bilansowy Grupa posiadała następujące leasingi:

Leasingodawca	Data rozpoczęcia	Data zakończenia	Warunki/ Zabezpieczenie	Wartość początko wa netto w PLN	Stan na 31.12.2017 w PLN
			Umowy leasingu zawarte w PLN
mLeasing sp. z o.o.	16.01.2014		11.02.2018 48 rat, wartość resztowa 2 051,53 PLN, weksel	205	11
mLeasing sp. z o.o.	30.07.2014		11.08.2018 48 rat, wartość resztowa 7.842 PLN, weksel	131	30
mLeasing sp. z o.o.	30.07.2014		11.08.2018 48 rat, wartość resztowa 1.194 PLN, weksel	20	4
Mercedes-Benz Leasing Polska sp. z o.o.	07.10.2014		01.09.2018 48 rat, wartość resztowa 68.190,44 PLN	203	100
mLeasing sp. z o.o.	10.02.2015		27.02.2020 60 rat, wartość resztowa 70.214,68 PLN, weksel	493	223
mLeasing sp. z o.o.	10.02.2015		27.02.2020 60 rat, wartość resztowa 94.563 PLN, weksel	664	293
mLeasing sp. z o.o.	10.02.2015		27.02.2020 60 rat, wartość resztowa 13.000 PLN, weksel	1 300	481
mLeasing sp. z o.o.	10.02.2015		27.02.2020 60 rat, wartość resztowa 6.936 PLN, weksel	694	256
Europejski Fundusz Leasingowy S.A.	02.03.2015		25.02.2019 48 rat, wartość resztowa 510 PLN, weksel	9	3
Europejski Fundusz Leasingowy S.A.	02.03.2015		25.02.2019 48 rat, wartość resztowa 224,90 PLN, weksel	22	8
Europejski Fundusz Leasingowy S.A.	02.03.2015		25.02.2019 48 rat, wartość resztowa 1.950 PLN, weksel	8	4
Millennium Leasing sp. z o.o.	02.06.2015		05.06.2020 60 rat, wartość resztowa 64.248 PLN, weksel	370	233
Millennium Leasing sp. z o.o.	02.06.2015		05.06.2020 60 rat, wartość resztowa 21.962 PLN, weksel	147	80
Millennium Leasing sp. z o.o.	02.06.2015		05.06.2020 60 rat, wartość resztowa 23.795 PLN, wesel	160	86
Millennium Leasing sp. z o.o.	02.06.2015		05.06.2020 60 rat, wartość resztowa 55.159 PLN, weksel	431	200
Europejski Fundusz Leasingowy S.A.	18.11.2015		30.10.2019 48 rat, wartość resztowa 7.560 PLN, weksel	126	67
Europejski Fundusz Leasingowy S.A.	12.01.2016		12.12.2019 48 rat, wartość resztowa 35.387 PLN, weksel	142	91
Europejski Fundusz Leasingowy S.A.	05.02.2016		22.02.2020 48 rat, wartość resztowa 62.623 PLN, weksel	250	172
mLeasing sp. z o.o.	13.05.2016		30.04.2019 35 rat, wartość resztowa 24,75 PLN, weksel	27	11
mLeasing sp. z o.o.	12.05.2016		15.05.2021 59 rat, wartość resztowa 22.281 PLN, weksel	149	100
mLeasing sp. z o.o.	31.05.2016		31.05.2021 59 rat, wartość resztowa 59.297 PLN, weksel	395	276
Econocom Polska sp. z o.o.	15.06.2016		01.08.2019 36 rat, wartość resztowa 6096 PLN, weksel	203	118
mLeasing sp. z o.o.	30.06.2016		15.08.2019 35 rat, wartość resztowa 2.032,PLN, weksel	203	102
mLeasing sp. z o.o.	22.07.2016		15.08.2019 35 rat, wartość resztowa 26.904 PLN, weksel	128	77
mLeasing sp. z o.o.	12.09.2016		15.08.2021 59 rat, wartość resztowa 1.180 PLN, weksel	118	80
mLeasing sp. z o.o.	08.09.2016		15.10.2020 47 rat, wartość resztowa 166.031 PLN, weksel	572	350
mLeasing sp. z o.o.	14.10.2016		30.09.2021 59 rat, wartość resztowa 588 PLN, weksel	59	42
Grenke Leasing sp. z o.o.	26.09.2016		26.09.2018 8 rat kwartalnych, wartość resztowa 1993 PLN	199	81
Volkswagen Leasing GmbH Sp. z o.o. 18.10.2016			18.09.2020 47 rat, wartość resztowa 185.237 PLN	371	303
mLeasing sp. z o.o.	01.12.2016		31.12.2021 60 rat, wartość resztowa 12.008 PLN, weksel	1 201	865
Grenke Leasing sp. z o.o.	05.12.2016		05.12.2021 20 rat kwartalnych, wartość resztowa 3800 PLN, weksel	380	313
mLeasing sp. z o.o.	31.01.2017		31.01.2019 24 raty, wartość resztowa: 71.820 PLN, weksel	399	-40
mLeasing sp. z o.o.	31.01.2017		31.01.2019 24 raty, wartość resztowa: 109.530 PLN, weksel	609	-61
mLeasing sp. z o.o.	31.01.2017		31.01.2019 24 raty, wartość resztowa: 287.100 PLN, weksel	1 595	-160
Grenke Leasing sp. z o.o.	29.03.2017		31.03.2020 12 rat kwartalnych, wartość resztowa: 929 PLN, weskel	93	71
mLeasing sp. z o.o.	14.07.2017		31.08.2020 35 rat, wartość resztowa: 658 PLN, weksel	66	56
mLeasing sp. z o.o.	04.07.2017		22.07.2022 59 rat, wartość resztowa: 51 029 PLN, weksel	340	301
mLeasing sp. z o.o.	22.08.2017		15.09.2021 47 rat, wartość resztowa: 5775 PLN, weksel	83	74
mLeasing sp. z o.o.	22.08.2017		15.09.2021 47 rat, wartość resztowa: 5775 PLN, weksel	83	68
mLeasing sp. z o.o.	22.08.2017		31.07.2020 35 rat, wartość resztowa: 9660 PLN, weksel	46	41
mLeasing sp. z o.o.	20.09.2017		20.09.2020 35 rat, wartość resztowa: 799 PLN, weksel	80	72
BOŚ Ekosystem Sp. z o.o.	27.09.2016		29.09.2023 84 raty, weksel własny in blanco, oświadczenie o poddaniu się egzekucji zastaw na przedmiocie leasingu	2 000	1 551
BOŚ Ekosystem Sp. z o.o.	27.09.2016		25.06.2024 84 raty, weksel własny in blanco, oświadczenie o poddaniu się egzekucji zastaw na przedmiocie leasingu	4 000	3 372
PKO Leasing Spółka Akcyjna	06.09.2017		01.08.2021 47 rat, wartość resztowa 2 310,00 PLN, weksel własny In blanco	231	Strona 51 z 67 185
Raiffeisen-Leasing Polska Spółka Akcyjna	29.02.2016		01.02.2019 35 rat, wartość resztowa 448,78 PLN, weksel własny In blanco	45	15

Leasingodawca	Data rozpoczęcia	Data zakończenia	Warunki/ Zabezpieczenie	Wartość początko wa netto w PLN	Stan na 31.12.2017 w PLN
Umowy leasingu zawarte w EUR
BZ WBK Leasing S.A.	18.09.2012		30.11.2017 60 rat, wartość wykupu 15% (13026,69), weksel	335	59
mLeasing sp. z o.o.	30.07.2014		30.08.2018 47 rat, wartość wykupu 2.131.50 EUR, weksel	126	28
mLeasing sp. z o.o.	14.03.2017		31.03.2021 48 rat, wartość wykupu 14 125 EUR, weksel	0	204

W okresach objętych niniejszym sprawozdaniem finansowym nie miały miejsca przypadki naruszenia postanowień umów kredytowych.

Przyszłe minimalne opłaty leasingowe z tytułu tych umów oraz wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych netto przedstawiają się następująco:

	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Wartość nominalna minimalnych opłat leasingowych
W okresie 1 roku	6 909	7 157	*
W okresie od 1 do 5 lat Powyżej 5 lat	4 897 -	8 094 -
Razem zobowiązania z tytułu leasingu finansowego - minimalne opłaty leasingowe ogółem	11 806	15 251
Koszty finansowe z tytułu leasingu finansowego	497	1 892
Wycena leasingów w walutach	7	(2)
Wartość bieżąca minimalnych opłat leasingowych
W okresie 1 roku	2 833	6 545
W okresie od 1 do 5 lat	8 475	6 814
Powyżej 5 lat
Razem wartość bieżąca minimalnych opłat	11 309	13 359
* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14

Informacje na temat umów leasingu operacyjnego zostały szczegółowo opisane w pkt.14 Sprawozdania z działalności Grupy Kapitałowej URSUS S.A.

41. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania (krótkoterminowe)

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania

	31.12.2017	31.12.2016
Pozostałe zobowiązania długoterminowe	8 260	9 014
rozliczenia międzyokresowe bierne przychodów	8 260	9 014
Razem pozostałe zobowiązania długoterminowe	8 260	9 014

31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
13 686	14 675
8 002	14 675
5 684	-
108 667	150 304
94 743	141 260 *
2 416	2 083
5 898	4 982
3 481	1 679
2 129	300
122 353	164 979
130 613	173 993

* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14

Zasady i warunki płatności powyższych zobowiązań finansowych:

Zobowiązania z tytułu dostaw i usług są nieoprocentowane i zazwyczaj rozliczane w terminach 14-45-dniowych. Pozostałe zobowiązania są nieoprocentowane, ze średnim 1-2 miesięcznym terminem płatności. Kwota wynikająca z różnicy pomiędzy zobowiązaniami a należnościami z tytułu podatku od towarów i usług jest płacona właściwym władzom podatkowym w okresach miesięcznych.

42. Dotacje rządowe

Dotacje otrzymane do aktywów
Cel dotacji	Stan dotacji rządowych na 01.01.2017	Zwiększenia w okresie 01.01.2017- 31.12.2017	Odpisanie dotacji w pozostałe przychody operacyjne w w okresie 01.01.2017- 31.12.2017	Stan dotacji rządowych na 31.12.2017
dotacja PORPW	6 979	-	(714)	6 265
POIR	331	1 820	(1 056)	1 095
Razem	7 310	1 820	(1 770)	7 361

W dniu 27 listopada 2015 r. została podpisana umowa pomiędzy URSUS S.A. a Narodowym Centrum Badań i Rozwoju na dofinansowanie projektu polegającego na opracowaniu i zastosowaniu w ciągnikach URSUS nowej,

innowacyjnej konstrukcji transmisji na kwotę 11.255.751,72 zł, co stanowi 40% całkowitych wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem w ramach projektu. Od stycznia 2016 roku Emitent realizuje projekt POIR.01.01.02-00-86/15-00 pt. "Rozwój innowacyjnej, uniwersalnej konstrukcji układów przeniesienia mocy do ciągników rolniczych" (dalej zwany VIGUS). W ramach projektu Emitent może refundować poniesione wydatki albo wnioskować o zaliczki na poczet przyszłych wydatków.

W dniu 30 września 2013 r. spółka URSUS S.A. zawarła z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości z siedzibą w Warszawie umowę o dofinansowanie realizacji projektu "Infrastruktura zaplecza badawczo-rozwojowego dla zapewnienia innowacyjnej pozycji rynkowej przedsiębiorstwa". Przedmiotem umowy jest udzielenie spółce dofinansowania ze środków publicznych na realizację projektu w ramach Programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013, osi Priorytetowej I Nowoczesna Gospodarka, działania I.3 Wspieranie Innowacji. Wynikiem realizacji projektu będzie utworzenie w siedzibie głównej Spółki w Lublinie nowoczesnej infrastruktury służącej do prowadzenia prac badawczych i rozwojowych na potrzeby działalności Spółki.

43. Zobowiązania i należności warunkowe

Zobowiązania warunkowe

Inne zobowiązania warunkowe	31.12.2017	31.12.2016
Poręczenie spłaty kredytu	-	8 520
Poręczenie spłaty leasingu dla URSUS BUS	6 000	6 000
Poręczenie spłaty kredytu dla URSUS BUS	74 289	-
Poręczenie spłaty kredytu dla URSUS DYSTRYBUC JA	7 914	-
Zobowiązania z tytułu gwarancji bankowych udzielonych w głównej mierze jako zabezpieczenie wykonania umów handlowych PLN	21 901	2 967
Zobowiązania z tytułu gwarancji bankowych udzielonych w głównej mierze jako zabezpieczenie wykonania umów handlowych USD wg kursus z dnia 31.12.2016	-	14 917
Zobowiązania z tytułu należytego wykonania umów	12 323	-
Razem zobowiązania warunkowe	122 427	32 404

URSUS Dystrybucja sp. z o.o.	poręczenie wekslowe	SGB - Bank S.A.	Umowa o kredyt inwestycyjny w wysokości 5.276.000 PLN z dnia 21.04.2017 r. (poręczenie do kwoty 7.914.000 PLN), z terminem spłaty do dnia 21.04.2027 r.	7.914 PLN
URSUS BUS S.A.	poręczenie wekslowe	Bank Millennium S.A.	Umowy kredytu w rachunku bieżącym z dnia 23.11.2016 r. w kwocie 2.000.000 PLN. Poręczenie obowiązuje do dnia 22.12.2018 r.	1.920 PLN
URSUS BUS S.A.	Przystąpienie do długu	BOŚ Ekosystem sp. z o.o.	Umowa leasingu z dnia 27.09.2016 r. zawarta na 7 lat (termin spłaty: 23.09.2023)	2.000 PLN
URSUS BUS S.A.	Przystąpienie do długu	BOŚ Ekosystem sp. z o.o.	Umowa leasingu z dnia 27.09.2016 r. zawarta na 7 lat (termin spłaty: 25.05.2024)	4.000 PLN
URSUS BUS S.A.	poręczenie wekslowe	SGB - Bank S.A.	Umowa o kredyt obrotowy z dnia 15.02.2017 r. w wysokości 5.000.000 PLN, obowiązująca do 15.02.2020 r.	7.500 PLN
URSUS BUS S.A.	Przystąpienie do długu	Bank Ochrony Środowiska S.A.	Umowa kredytu nieodnawialnego z dnia 28.08.2017 r., w wysokości 33.054.830 PLN, z terminem spłaty na dzień 31.07.2018 r.	49.582 PLN
URSUS BUS S.A.	Przystąpienie do długu	Bank Ochrony Środowiska S.A.	Umowa kredytu nieodnawialnego z dnia 28.08.2017 r., w wysokości 6.234.467 PLN, z terminem spłaty na dzień 31.12.2017 r.	9.352 PLN
URSUS BUS S.A.	Przystąpienie do długu	Bank Ochrony Środowiska S.A.	Umowa kredytu nieodnawialnego z dnia 28.08.2017 r., w wysokości 1.956.445 PLN, z terminem spłaty na dzień 31.12.2018 r.	2.935 PLN
URSUS BUS S.A.	Przystąpienie do długu	Bank Ochrony Środowiska S.A.	Umowa kredytu odnawialnego w rach. bież. z dnia 28.08.2017 r., w wysokości 2.000.000 PLN, z terminem spłaty na dzień 31.07.2018 r.	3.000 PLN

Należności warunkowe

Nie występują.

Zobowiązania inwestycyjne

W 2018 r. Spółka planuje przeznaczyć 15,5 mln zł na inwestycje w poszerzenie oferty i rozbudowę zaplecza produkcyjnego, z czego 6,8 mln zł zostanie przeznaczone na kontynuację realizacji projektu, którego efektem ma być stworzenie i wdrożenie do produkcji seryjnej układu przeniesienia napędu VIGUS. Ponadto Spółka planuje przeznaczyć 3,9 mln zł na badania i rozwój, 3,2 mln zł na modernizację parków maszynowych, 0,8 mln zł na zakup maszyn i urządzeń, 0,7 mln zł na zakup oprzyrządowania oraz 0,1 mln zł na informatyzację.

Sprawy sądowe

Grupa nie rozpoczęła, jak również nie prowadzi przed Sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego ani organami administracji publicznej postępowań dotyczących zobowiązań lub wierzytelności Emitenta lub jednostki od niego zależnej, których łączna wartość stanowi co najmniej 10% kapitałów własnych Spółki. Emitent nie prowadzi również postępowań dotyczących zobowiązań oraz wierzytelności, których łączna wartość stanowi odpowiednio co najmniej 10 % kapitałów własnych Spółki.

Gwarancje

W 2017 r. Spółka udzielała gwarancji zapłaty wadium oraz gwarancji należytego wykonania kontraktów w ramach umów na udzielanie gwarancji kontraktowych zawartych z KUKE S.A., GENERALI TU S.A. oraz STU Ergo Hestia S.A., w związku z udziałem Konsorcjum URSUS BUS (w skład którego wchodzi URSUS S.A.) w przetargach na dostawy środków transportu miejskiego.

Na dzień 31.12.2017 r. obowiązywały gwarancje płatności na rzecz LOTOS Oil sp. z o.o. udzielone na zlecenie Emitenta przez mBank S.A. i Bank Millennium S.A.

Podmiot finansujący	Cel	Waluta	Wielkość kredytu/limitu w tys.	Data spłaty
Bank Millenium S.A.	Gwarancja płatności	PLN	441	31.01.2018
mBank S.A.	Gwarancja płatności	PLN	3 460	31.07.2018
KUKE S.A.	Gwarancja należytego wykonania umowy	PLN	1 704	20.06.2018
KUKE S.A.	Gwarancja należytego wykonania umowy	PLN	30	12.12.2019
Generali TU S.A.	Gwarancja należytego wykonania umowy	PLN	475	28.06.2018
Generali TU S.A.	Gwarancja należytego wykonania umowy	PLN	7 000	30.12.2018
STU Ergo Hestia S.A.	Gwarancja należytego wykonania umowy	PLN	2 648	30.12.2018
STU Ergo Hestia S.A.	Gwarancja należytego wykonania umowy	PLN	466	20.09.2018
KUKE S.A.	Umowa na udzielanie ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych	PLN	10 000	bezterminowo
Generali TU S.A.	Umowa na udzielanie gwarancji kontraktowych	PLN	3 000	31.05.2018
STU Ergo Hestia S.A.	Umowa na udzielanie ubezpieczeniowych gwarancji kontraktowych	PLN	5 000	bezterminowo

Udzielone gwarancje zostały szczegółowo opisane w pkt.15 Sprawozdania Zarządu z Działalności Grupy Kapitałowej URSUS S.A.

Rozliczenia podatkowe i związane z innymi regulacjami

Regulacje prawne dotyczące podatków, w tym m.in. podatku od towarów i usług, podatku dochodowego od osób prawnych i fizycznych oraz prawa pracy, ubezpieczeń społecznych i innych obszarów podlegającym regulacjom (np. sprawy celne i dewizowe) podlegają częstym zmianom, wskutek czego niejednokrotnie brakuje im odniesienia do utrwalonych w przeszłości regulacji bądź precedensów prawnych. Obowiązujące przepisy zawierają również niejasności i niespójności, które powodują różnice w opiniach, co do interpretacji prawnej przepisów zarówno między organami państwowymi, jak i między organami państwowymi i przedsiębiorstwami. Występujące różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych powodują powstawanie obszarów niepewności i konfliktów i powodują, że ryzyko podatkowe w Polsce jest znacząco wyższe niż istniejące zwykle w krajach o bardziej rozwiniętym systemie podatkowym. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary podlegające regulacjom mogą być przedmiotem kontroli organów administracyjnych, które uprawnione są do nakładania wysokich kar i sankcji, a ustalone w wyniku kontroli dodatkowe kwoty zobowiązań muszą zostać wpłacone wraz z odsetkami. Z dniem 15 lipca 2016 roku do Ordynacji Podatkowej zostały wprowadzone zmiany w celu uwzględnienia postanowień Ogólnej Klauzuli Zapobiegającej Nadużyciom (z ang. General Anti-Abuse Rule "GAAR"). GAAR ma zapobiegać powstawaniu i wykorzystywaniu sztucznych struktur prawnych tworzonych w celu uniknięcia zapłaty podatku w Polsce. GAAR definiuje unikanie opodatkowania, jako czynność dokonaną przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisy ustawy podatkowej. Zgodnie z GAAR taka czynność nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny. Wszelkie występowanie (i) nieuzasadnionego dzielenia operacji, (ii) angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, (iii) elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących oraz (iv) inne działania o podobnym działaniu do wcześniej wspomnianych, mogą być potraktowane jako przesłanka istnienia sztucznych czynności podlegających przepisom GAAR. Nowe regulacje będą wymagać znacznie większego osądu przy ocenie skutków podatkowych poszczególnych transakcji.

Klauzulę GAAR należy stosować w odniesieniu do transakcji dokonanych po jej wejściu w życie oraz do transakcji, które zostały przeprowadzone przed wejściem w życie klauzuli GAAR, ale dla których po dacie wejścia klauzuli w życie korzyści były lub są nadal osiągane. Wdrożenie powyższych przepisów umożliwi polskim organom kontroli podatkowej kwestionowanie realizowanych przez podatników prawnych ustaleń i porozumień, takich jak restrukturyzacja i reorganizacja grupy.

W Polsce organy skarbowe posiadają prawo kontroli deklaracji podatkowych przez okres pięciu lat od końca roku, w którym nastąpiła zapłata podatku, jednak spółki mogą w tym okresie dokonywać kompensat należności ze zobowiązaniami z tytułu bieżącego podatku dochodowego. Spółka/Grupa ocenia, że wykazane przez nią zobowiązania podatkowe są prawidłowe dla wszystkich lat podatkowych, które mogą być poddane kontroli przez organy skarbowe. Zdaniem Spółki na dzień 31 grudnia 2017 r. utworzono odpowiednie rezerwy na rozpoznane i policzalne ryzyko podatkowe. Osąd ten opiera się na ocenie wielu czynników związanych z zarządzaniem przez Spółkę ryzykiem podatkowym, w tym na ocenie interpretacji prawa podatkowego oraz doświadczeń z lat poprzednich. Niemniej fakty i okoliczności, które mogą zaistnieć w przyszłości, mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości istniejących lub przeszłych zobowiązań podatkowych.

44. Informacje o podmiotach powiązanych

Poniższa tabela przedstawia łączne kwoty transakcji zawartych z podmiotami powiązanymi za dany rok obrotowy

		01.01.2017 - 31.12.2017
Przychody ze sprzedaży jednostkom powiązanym	przychody ze sprzedaży produktów i usług	przychody ze sprzedaży towarów i materiałów
- pozostałym podmiotom powiązanym	29	36
Razem przychody ze sprzedaży jednostkom powiązanym	29	36
		01.01.2017 - 31.12.2017
Zakup pochodzący od jednostek powiązanych	zakupu usług	zakup towarów i materiałów
- od pozostałych podmiotów	8 981	3 511
Razem zakupy pochodzące od jednostkek powiązanych	8 981	3 511
Należności od podmiotów powiązanych	31.12.2017	31.12.2016
- od pozostałych podmiotów powiązanych	90	60 425
Razem należności od podmiotów powiązanych	90	60 425
Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych - wobec pozostałych podmiotów powiązanych	31.12.2017 13 686	31.12.2016 14 675
Razem zobowiązania wobec podmiotów powiązanych	13 686	14 675

45. Wynagrodzenie wyższej kadry kierowniczej Grupy

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (wynagrodzenia i narzuty)	4 969	5 901
Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy	76	115
Łączna kwota wynagrodzenia wypłaconego głównej kadrze kierowniczej	5 045	6 016

Wynagrodzenie wypłacone członkom Zarządu oraz członkom Rady Nadzorczej Grupy przedstawiało się następująco:

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Zarząd	1 774	2 643
Rada Nadzorcza	209	209
Zarząd – jednostki zależne lub stowarzyszone	530
Rada Nadzorcza – jednostki zależne lub stowarzyszone	2
Razem	2 515	2 852

46. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Do głównych instrumentów finansowych, z których korzysta Grupa, należą kredyty bankowe, umowy leasingu finansowego i dzierżawy z opcją zakupu i środki pieniężne. Głównym celem tych instrumentów finansowych jest pozyskanie środków finansowych na działalność Grupy. Grupa posiada też inne instrumenty finansowe, takie jak należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług, które powstają bezpośrednio w toku prowadzonej przez nią działalności.

Zasadą stosowaną przez Spółkę obecnie i przez cały okres objęty przeglądem jest nieprowadzenie obrotu instrumentami finansowymi.

Główne rodzaje ryzyka wynikającego z instrumentów finansowych Grupy obejmują ryzyko stopy procentowej, ryzyko związane z płynnością, ryzyko walutowe oraz ryzyko kredytowe. Zarząd weryfikuje i uzgadnia zasady zarządzania każdym z tych rodzajów ryzyka – zasady te zostały w skrócie omówione poniżej.

Ryzyko stopy procentowej

Grupa posiada zobowiązania z tytułu kredytów dla których odsetki liczone są na bazie zmiennej stopy procentowej, w związku z czym występuje ryzyko wzrostu tych stóp w stosunku do momentu zawarcia umowy. Informacje o aktywach i zobowiązaniach narażonych na ryzyko stopy procentowej zostały przedstawione w informacji dodatkowej. Z uwagi na to, że Grupa posiadała, w okresie sprawozdawczym zarówno aktywa jak i zobowiązania oprocentowane według stopy zmiennej (co równoważyło ryzyko) oraz na nieznaczne wahania stóp procentowych w minionych okresach, jak również na brak przewidywań gwałtownych zmian stóp procentowych w kolejnych okresach sprawozdawczych Grupa nie stosowała zabezpieczeń stóp procentowych, uznając że ryzyko stopy procentowej nie jest znaczące.

Niezależnie od obecnej sytuacji Grupa monitoruje stopień narażenia na ryzyko stopy procentowej oraz prognozy stóp procentowych i nie wyklucza podjęcia działań zabezpieczających w przyszłości.

W poniższej tabeli przedstawiona została wartość bilansowa instrumentów finansowych Grupy narażonych na ryzyko stopy procentowej, w podziale na poszczególne kategorie wiekowe.

01.01.2017 - 31.12.2017
Oprocentowanie stałe	<1rok	1–2 lat	2-3 lat	3-4 lat	4-5 lat	>5 lat	Ogółem
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego i umów dzierżawy z opcją zakupu	2 833	2 451	2 220	1 415	856	1 534	11 309
Razem	2 833	2 451	2 220	1 415	856	1 534	11 309
Oprocentowanie zmienne	<1rok	1–2 lat	2-3 lat	3-4 lat	4-5 lat	>5 lat	Ogółem
Aktywa gotówkowe	2 548						2 548
Kredyty w rachunku bieżącym	41 657						41 657
Pożyczki na kwotę 22 028 tys. zł	4 199	6 123	5 656	4 800	1 250		22 028
Kredyt bankowy na kwotę 2 249 tys.zł.		2 249					2 249
Kredyt bankowy na kwotę 10 205 tys.zł.	10 205						10 205
Kredyt bankowy na kwotę 2 246 tys.zł.	2 246						2 246
Kredyt bankowy na kwotę 21 589 tys.zł.	21 589						21 589
Kredyt bankowy na kwotę 15 557 tys.zł.	15 557						15 557
Kredyt bankowy na kwotę 5 503 tys.zł.	5 503						5 503
Kredyt bankowy na kwotę 1 892 tys.zł.		1 622	270				1 892
Kredyt bankowy na kwotę 4 924 tys.zł.	264	528	528	528	528	2 550	4 924
Kredyt bankowy na kwotę 1 728 tys.zł.	1 728						1 728
Kredyt bankowy na kwotę 2 000 tys.zł.	2 000						2 000
Kredyt bankowy na kwotę 2 000 tys.zł.	2 000						2 000
Kredyt bankowy na kwotę 8 615 tys.zł.	8 615						8 615
Razem	118 111	10 521	6 454	5 328	1 778	2 550	144 741

Oprocentowanie stałe	<1rok	1–2 lat	2-3 lat	3-4 lat	4-5 lat	>5 lat	Ogółem
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego i umów dzierżawy z opcją zakupu	2 038	3 377	1 535	1 441	461		8 852
Razem	2 038	3 377	1 535	1 441	461	-	8 852
Oprocentowanie zmienne	<1rok	1–2 lat	2-3 lat	3-4 lat	4-5 lat	>5 lat	Ogółem
Aktywa gotówkowe	29 746						29 746
Kredyty w rachunku bieżącym	38 062						38 062
Pożyczki na kwotę 9.132 tys. zł	1 550	5 426	1 311	844			9 132
Kredyt bankowy na kwotę 3.807 tys.zł.	3 807						3 807
Kredyt bankowy na kwotę 2.987 tys.zł.		2 987					2 987
Kredyt bankowy na kwotę 4.022 tys.zł.	4 022						4 022
Kredyt bankowy na kwotę 1.926 tys.zł.	1 926						1 926
Kredyt bankowy na kwotę 25.217 tys.zł.	25 217						25 217
Kredyt bankowy na kwotę 8.882 tys.zł.	8 882						8 882
Kredyt bankowy na kwotę 5.654 tys.zł.	5 654						5 654
Kredyt bankowy na kwotę 743 tys.zł.	743						743
Udział w kredycie zaciągniętym przez wspólne przedsięwzięcie	5 600						5 600
Razem	125 209	8 413	1 311	844	-	-	135 778

Ryzyko walutowe

Grupa jest narażona na ryzyko zmian kursów walutowych z uwagi na znaczącą sprzedaż produktów w walucie obcej oraz ponoszenie większości kosztów wytworzenia w walucie krajowej. Ryzyko walutowe wiąże się głownie ze zmianami poziomu kursu USD oraz EUR.

Na dzień bilansowy 31 grudnia 2017 r., należności w walucie wynosiły 9.612 tys.zł., co stanowiło 24,44% ogółu należności z tytułu dostaw i usług. W okresie porównawczym 31 grudnia 2016 r. wartości te wynosiły odpowiednio 37.922 tys. zł. i 29,43%. Na saldo należności w walucie na dzień bilansowy 31 grudnia 2017 r. składały się:

należności w USD w kwocie (po przeliczeniu na zł) 859 tys. zł należności w EUR w kwocie (po przeliczeniu na zł) 8.473 tys. zł

pozostałe należności walutowe (po przeliczeniu na zł) 280 tys. zł

Na dzień bilansowy 31 grudnia 2017 r. zobowiązania w walucie wynosiły 17.581 tys. zł., co stanowiło 17,16% ogółu zobowiązań z tytułu dostaw i usług . W okresie porównawczym 31 grudnia 2016 r. wartości te wynosiły odpowiednio 92.983 tys. zł. i 54,07%. Na saldo zobowiązań w walucie na dzień bilansowy 31 grudnia 2017 r. składały się:

zobowiązania w USD w kwocie (po przeliczeniu na zł) 11.098 tys. zł zobowiązania w EUR w kwocie (po przeliczeniu na zł) 6.178 tys. zł pozostałe zobowiązania walutowe (po przeliczeniu na zł) 296 tys. zł

Inne ryzyko cenowe

Grupa nie jest narażona na istotne inne ryzyko cenowe związane z instrumentami finansowymi natomiast występuje ryzyko cenowe zarówno cen produktów Grupy jak i surowców. Produkty Grupy oraz surowce nie są oferowane powszechnie na giełdach towarowych, co uniemożliwia wdrożenie strategii zabezpieczających.

Analiza wrażliwości na ryzyko rynkowe

Potencjalnie możliwe zmiany w zakresie ryzyka rynkowego Spółka oszacowała następująco: 1,0% zmiana w zakresie stopy procentowej PLN (wzrost lub spadek stopy procentowej), 0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej USD (wzrost lub spadek stopy procentowej), 0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej EUR (wzrost lub spadek stopy procentowej), 0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej SEK (wzrost lub spadek stopy procentowej), 0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej GBP (wzrost lub spadek stopy procentowej), 30% zmiana kursu walutowego PLN/USD (wzrost lub spadek stopy procentowej) 30% zmiana kursu walutowego PLN/EUR (wzrost lub spadek stopy procentowej) 30% zmiana kursu walutowego PLN/SEK (wzrost lub spadek stopy procentowej)

Wpływ potencjalnie możliwych zmian na wynik finansowy i kapitał Grupy przedstawia poniższa tabela:

	Pozycja w sprawozdaniu finansowym	wartość pozycji w tys. PLN	Ryzyko stopy procentowej	Ryzyko walutowe		Inne ryzyko cenowe		RAZEM:
			+ 100 pb w PLN - 100 pb w PLN
			+ 75 pb w EUR	- 75 pb w EUR
			+75 pb w SEK	- 75 pb w SEK	+ 30%	- 30%	+ 8%	- 8%	(+/-)
			+ 75 pb w GBP	- 75 pb w GBP
			+ 75 pb w USD	- 75 pb w USD
A	Aktywa finansowe
1.	Środki pieniężne na rachunkach oprocentowanych (waluta)	2 548	25	-25	22	-22	0	0	47
2.	Należności z odbiorcami (waluta)	39 330	369	-369	2 884	-2 884	0	0	3 253
3.	Udziały w jednostce zależnej	0	n/d	n/d	n/d	n/d	n/d	n/d	n/d
B.	Zobowiązania finansowe
4.	Instrumenty pochodne - wyznaczone jako zabezpieczenia przepływów pieniężnych (opcje walutowe)	0	0	0	0	0	0	0	0
5.	Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	102 483	981	-981	5 274	-5 274	0	0	6 255
6.	Kredyty bankowe i pożyczki	142 193	1 312	-1 312	13 226	-13 226	0	0	14 538
7.	zobowiązania z tytułu leasingu finansowego (waluta)	11 309	112	-112	89	-89	0	0	201
C.	RAZEM:	297 863	2 799	-2 799		21 495 -21 495	0		0 24 294

1. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują środki pieniężne oprocentowane na rachunkach bankowych wyrażone w USD, EUR, SEK, GBP, ETB, PLN o wartości:

USD = 2,3 tys. ; PLN = 8,1 tys. (PLN/USD na 31.12.2017=3,4813)

EUR = 14,0 tys.; PLN = 58,6 tys. (PLN/EUR na 31.12.2017 = 4,1709)

SEK = 0,5 tys.; PLN = 0,2 tys. (PLN/SEK na 31.12.2017 = 0,4243)

$$
GBP = 1,3 \text{ tys.}; \text{PLN} = 6 \text{ tys.} (\text{PLN}/\text{GBP} \text{ na } 31.12.2017 = 4,7001)
$$

ETB = 1,6 tys.; PLN = 0,2 tys. (PLN/ETB na 31.12.2017 = 0,1241)

PLN = 2 474,9 tys.

Razem 2 548 tys. PLN oprocentowane stopą zmienną.

Wrażliwość na zmianę o +/- 75pb rynkowych stóp procentowych w USD: +/- [ 8 tys. PLN x 0,75%] = 0 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 75pb rynkowych stóp procentowych w EUR: +/- [ 59 tys. PLN x 0,75%] = 0 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 75pb rynkowych stóp procentowych w GBP: +/- [ 6 tys. PLN x 0,75%] = 0 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 75pb rynkowych stóp procentowych w SEK: +/- [ 0,2 tys. PLN x 0,75%] = 0 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 75pb rynkowych stóp procentowych w ETB: +/- [ 0,2 tys. PLN x 0,75%] = 0 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 100pb rynkowych stóp procentowych w PLN: +/- [2 475tys. PLN x 1%] = 10 tys.

Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany USD do PLN: +/- [ 2 tys. USD x 3,4813 x 30% ] = 2 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany EUR do PLN: +/- [ 14 tys. EUR x 4,1709 x 30% ]= 18 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany GBP do PLN: +/- [ 1,3 tys. GBP x 4,7001 x 30% ]= 2 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany SEK do PLN: +/- [ 0,5 tys. SEK x 0,4243 x 30% ]= 0 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany ETB do PLN: +/- [ 1,6 tys. SEK x 0,1241 x 30% ]= 0 tys. PLN

2. Należności obejmują:

USD = 247 tys.; PLN= 859 tys. (PLN/USD na 31.12.2017 = 3,4813) EUR = 2.031 tys.; PLN = 8.473 tys. (PLN/EUR na 31.12.2017 = 4,1709) GBP = 60 tys.; PLN = 280 tys. (PLN/GBP na 31.12.2017 = 4,7001) PLN = 29 718 tys. Razem: 39 330 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany USD do PLN: +/- [247 tys. USD x 3,4813 x 30% ]= 258 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany EUR do PLN: +/-[2.031 tys. EUR x 4,1709 x 30%] =2.542 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany GBP do PLN: +/- [ 60 tys. GBP x 4,7001 x 30%] = 84 tys. PLN

3. Instrumenty pochodne wyznaczone jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy to opcje walutowe, stosowane dla potrzeb zabezpieczeń prognozowanych przepływów pieniężnych w walucie EUR oraz USD.

4.Zobowiązania obejmują:

EUR = 1.483 tys.; PLN = 6.187 tys. (PLN/EUR na 31.12.2017 = 4,1709) GBP = 63 tys.; PLN = 296 tys. (PLN/EUR na 31.12.2017 = 4,7001) USD = 3.188 tys.; PLN = 11.098 tys. (PLN/USD na 31.12.2017 = 3,4813) PLN = 84.902 tys. Razem: 102.483 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany EUR do PLN: +/- [ 1.483 tys. EUR x 4,1709 x 30%] = 1.856 tys. PLN

Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany GBP do PLN: +/- [ 63ys. EUR x 4,7001 x 30%] = 89 tys. PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany USD do PLN: +/- [ 3.188 tys. USD x 3,4813 x 30%] = 3.329 tys. PLN

5. Kredyty obejmują

Kredyt oprocentowany według zmiennej stopy procentowej wyrażony w PLN w wysokości 98.104 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 100 pb rynkowych stóp procentowych w PLN:+/-[98.104 tys. PLN x 1%] = 981 tys. PLN

Kredyty oprocentowane według zmiennej stopy procentowej wyrażony w EUR w wysokości 10.467 tys. EUR Wrażliwość na zmianę o +/- 75 pb rynkowych stóp procentowych w EUR: +/-[10.467 tys.EUR x 4,1709 x 0,75%] = 327 tys.PLN

Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany EUR do PLN: +/- [10.467 tys. EUR x 4,1709 x 30%] = 13.097 tys. PLN

Kredyty oprocentowane według zmiennej stopy procentowej wyrażony w USD w wysokości 124 tys. USD Wrażliwość na zmianę o +/- 75 pb rynkowych stóp procentowych w USD: +/- [124 tys. USDx 3,4813 x 0,75%] = 3 tys.PLN

Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany USD do PLN: +/- [124 tys. USDx 3,4813 x 30%] = 129 tys. PLN

6. Zobowiązania z tyt. leasingu finansowego (waluta) obejmują:

EUR = 71 tys.; PLN = 296 tys. (PLN/EUR na 31.12.2017 = 4,1709)

PLN = 11.013 tys.

Razem: 11.309 tys. PLN

Wrażliwość na zmianę o +/- 30% kursu wymiany EUR do PLN: +/- [71 tys. EUR x 4,1709 x 30% ] = 89 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 75pb rynkowych stóp procentowych w EUR: +/- [ 296 tys. PLN x 0,75%] =2 tys.PLN Wrażliwość na zmianę o +/- 100pb rynkowych stóp procentowych w PLN: +/- [11.013 tys. PLN x 1%] =110 tys.PLN

Potencjalnie możliwe zmiany w zakresie ryzyka rynkowego Spółka oszacowała następująco:

1% zmiana w zakresie stopy procentowej PLN (wzrost lub spadek stopy procentowej),

0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej USD (wzrost lub spadek stopy procentowej),

0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej SEK (wzrost lub spadek stopy procentowej),

0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej EUR (wzrost lub spadek stopy procentowej),

0,75% zmiana w zakresie stopy procentowej GBP (wzrost lub spadek stopy procentowej), 30% zmiana kursu walutowego PLN/USD (wzrost lub spadek kursu walutowego), 30% zmiana kursu walutowego PLN/EUR (wzrost lub spadek kursu walutowego), 30% zmiana kursu walutowego PLN/SEK (wzrost lub spadek kursu walutowego), 30% zmiana kursu walutowego PLN/GBP (wzrost lub spadek kursu walutowego). Powyżej ustalone wartości ustalone zostały w ujęciu rocznym.

Analiza wrażliwości przeprowadzona przez Spółkę nie uwzglęnia wpływu opodatkowania. Wpływ potencjalnie możliwych zmian na wynik finansowy i kapitał Spółki przedstawia poniższa tabela:

Ryzyko kredytowe

Grupa jest narażona na ryzyko kredytowe rozumiane jako ryzyko, że wierzyciele nie wywiążą się ze swoich zobowiązań i tym samym spowodują poniesienie strat przez Spółkę. Maksymalne narażenie na ryzyko kredytowe wynosi 104.355 tys. zł na dzień bilansowy i zostało oszacowane jako wartość bilansowa należności.

01.01.2017 - 31.12.2017					Należności przeterminowane, które nie utraciły wartości
Struktura wiekowa należności finansowych	Wartość nominalna należności	Należności nieprzeterminowane , które nie utraciły wartości	<30 dni		31-90 dni 91-180 dni	181-360 dni	>360 dni
Należności z tytuł dostaw i usług	39 330	26 255	3 030	3 588	3 231	1 589	1 637
Pozostałe należności	24 526	24 526	0	0	0	0	0

01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone					Należności przeterminowane, które nie utraciły wartości
Struktura wiekowa należności finansowych	Wartość nominalna należności	Należności nieprzeterminowane , które nie utraciły wartości	<30 dni		31-90 dni 91-180 dni	181-360 dni	>360 dni
Należności z tytuł dostaw i usług	71 918	26 589	4 533	28 255	7 200	5 341	0 *
Pozostałe należności	37 991	37 991	0	0	0	0	0

Zdaniem Zarządu Grupy nie występuje znacząca koncentracja ryzyka kredytowego gdyż Grupa posiada wielu odbiorców. Uwzględniając powyższe, w ocenie Zarządu Grupy, ryzyko kredytowe zostało ujęte w sprawozdaniu finansowym poprzez utworzenie odpisów aktualizujących.

Ryzyko kredytowe związane z depozytami bankowymi, instrumentami pochodnymi i innymi inwestycjami uznaje się za nieistotne ponieważ Grupa zawarła transakcje z instytucjami o ugruntowanej pozycji finansowej.

W Grupie nie występują istotne koncentracje ryzyka kredytowego.

Ryzyko związane z płynnością

Grupa jest narażona na ryzyko utraty płynności, rozumiane jako ryzyko utraty zdolności do regulowania zobowiązań w określonych terminach. Ryzyko wynika z potencjalnego ograniczenia dostępu do rynków finansowych, co może skutkować brakiem możliwości pozyskania nowego finansowania lub refinansowania swojego zadłużenia. W ocenie Zarządu Grupy wartość środków pieniężnych na dzień bilansowy oraz dostępne linie kredytowe, powodują iż ryzyko utraty płynności jest usystematyzowane.

Analiza zobowiązań finansowych w przedziałach czasowych przedstawiona została poniżej Przedstawione kwoty stanowią niezdyskontowane przepływy pieniężne, które stanowią maksymalną ekspozycję Grupy na ryzyko.

01.01.2017 - 31.12.2017				Zobowiązania wymagalne w okresie
Struktura wiekowa zobowiązań finansowych	Suma zobowiązań	do 30 dni	od 31 do 90 dni	od 91 do 180 dni	od 180 do 360 dni	powyżej 361 (patrz nota poniżej)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	102 745	4 8 0 1 1	3 0 1 5 4	1 6 3 1 4	6 2 1 7	2 0 4 8
Kredyty i pożyczki	142 193	650	881	3 5 7 9	1 1 0 4 5 2	2 6 6 3 0
Zobowiązania warunkowe	122 427	9 7 9 3	0	5 1 7 9	7 1 0 1 1	3 6 4 4 4
Pozostałe zobowiązania finansowe	11 309	671	385	615	1 1 6 3	8 4 7 5
Razem	378 674	59 124	31 420	25 688	188 843	73 598
Zobowiązania wymagalne powyżej 361 dni	1–2 lat	2-3 lat	3-4 lat	4-5 lat	>5 lat	Ogółem
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	2 048	-	-	-	-	2 048
Kredyty i pożyczki	10 521	6 454	5 328	1 778	2 550	26 630
Zobowiązania warunkowe	30	-	-	2 000	34 414	36 444
Pozostałe zobowiązania finansowe	2 450	2 220	1 415	856	1 534	8 475
Razem	15 049	8 674	6 743	4 634	38 498	73 597

01.01.2016 - 31.12.2016 dane przekształcone	Zobowiązania wymagalne w okresie
Struktura wiekowa zobowiązań finansowych	Suma zobowiązań	do 30 dni	od 31 do 90 dni	od 91 do 180 dni	od 180 do 360 dni	powyżej 361 (patrz nota poniżej)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	155 935	134 423	14 469	5 768	562	713
Kredyty i pożyczki	106 032	673	1 168	33 984	59 638	10 569
Zobowiązania warunkowe	32 404	13 258	2 128	3 600	7 418	6 000
Pozostałe zobowiązania finansowe	13 359	4 699	315	491	1 040	6 814
Razem	307 730	153 053	18 080	43 843	68 658	24 096
Zobowiązania wymagalne powyżej 361 dni	1–2 lat	2-3 lat	3-4 lat	4-5 lat	>5 lat	Ogółem
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	713	-	-	-	-	713
Kredyty i pożyczki Zobowiązania warunkowe	8 413 -	1 311 -	844 -	- -	- 6 000	10 569 6 000
Pozostałe zobowiązania finansowe	3 377	1 535	1 441	461	-	6 814

47. Zarządzanie kapitałem

Grupa zarządza kapitałem w celu zachowania zdolności do kontynuowania działalności z uwzględnieniem realizacji planowanych inwestycji, tak aby mogła generować zwrot dla akcjonariuszy oraz przynosić korzyści pozostałym interesariuszom.

Razem 12 503 2 846 2 285 461 6 000 24 096

Zgodnie z praktyka rynkową Grupa monitoruje kapitał miedzy innymi na podstawie wskaźnika kapitału własnego oraz wskaźnika kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania/EBITDA.

Wskaźnik kapitału własnego obliczany jest jako stosunek wartości netto aktywów rzeczowych (kapitał własny pomniejszony o wartości niematerialne) do sumy bilansowej.

Wskaźnik kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania / EBITDA jest obliczany jako stosunek kredytów, pożyczek i innych źródeł finansowania do EBITDA. Kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania oznaczają łączną kwotę zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek i leasingu, natomiast EBITDA jest to zysk z działalności operacyjnej po dodaniu amortyzacji.

Zarządzanie kapitałem	31.12.2017	31.12.2016
	w tys. PLN	w tys. PLN
Kapitał własny	107 284	114 871
Minus: wartości niematerialne	(20 368)	(17 394)
Wartość netto rzeczowych aktywów trwałych	97 123	82 609
Suma bilansowa	395 644	413 696
Wskaźnik kapitału własnego	0,25	0,20
Zysk z działalności operacyjnej	(22 079)	5 285
Plus: amortyzacja	10 297	8 742
EBIDTA	(11 783)	14 027
Kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania	153 502	119 391
Wskaźnik: Kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania/EBIDTA	-0,08	0,12

48. Instrumenty finansowe

Aktywa finansowe

	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Udziały i akcje	36	-
Pożyczki i należności (w tym środki pieniężne i ich ekwiwalenty)	66 404	139 655 *
	66 440	139 655
Wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako:
Udziały i akcje	36	-
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności	759	2 395
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	2 548	29 746
	3 343	32 141

* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14

Zobowiązania finansowe

	31.12.2017	31.12.2016 dane przekształcone
Wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	7	(112)
Koszt zamortyzowany	550 245	572 514
	550 252	572 402
Wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako:
Długoterminowe pożyczki i kredyty bankowe	44 116	28 298 *
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oiraz pozostałe zobowiązania	243 982	271 959
Krótkoterminowe pożyczki kredyty bankowe	119 961	166 112 *
Pozostałe zobowiązania finansowe	142 193	106 033
	550 252	572 402
* dane za okres porównywalny zostały skorygowane. Opis zmian w pkt. 14
Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej
Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat	31.12.2017 -	31.12.2016 -

Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej

	31.12.2017	31.12.2016
Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez rachunek	7	(112)
zysków i strat

	31.12.2017	31.12.2016
Aktywa długoterminowe, z tego		- -
-instrumenty zabezpieczające		- -
-instrumenty handlowe		- -
Aktywa długoterminowe z tytułu pochodnych instrumentów finansowych razem		- -
Aktywa krótkoterminowe, z tego		- -
-instrumenty zabezpieczające		- -
-instrumenty handlowe		-
Aktywa krótkoterminowe z tytułu pochodnych instrumentów finansowych razem		- -
Razem aktywa z tytułu pochodnych instrumentów finansowych	-	-
Zobowiązania długoterminowe, z tego		- -
-instrumenty zabezpieczające		- -
-instrumenty handlowe		- -
Zobowiązania długoterminowe z tytułu pochodnych instrumentów finansowych razem		- -
Zobowiązania krótkoterminowe, z tego		- 4 230
-instrumenty zabezpieczające		- 4 230
-instrumenty handlowe
Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu pochodnych instrumentów finansowych razem		- 4 230
Razem zobowiązania z tytułu pochodnych instrumentów finansowych		- 4 230

		31.12.2017			31.12.2016
Typ instrumentu pochodnego	Pierwotna wartość nominalna w	Aktywa finansowe		Zobowiązania finansowe		Aktywa finansowe		Zobowiązania finansowe
	walucie	KT	DT	KT	DT	KT	DT	KT	DT
Kontrakty forward	-	-	-	-	-	-	-	4 230	-
-EUR	-	-	-	-	-	-	-	-	-
-USD	29 500	-	-	-	-	-	-	4 230	-

Na dzień 31 grudnia 2016 roku wartość godziwa transakcji walutowych spełniających kryterium zaliczenia ich do rachunkowości zabezpieczeń wynosiła -4 638 tys. złotych i jako wartość efektywna w całości została ujęta w kapitale z aktualizacji wyceny oraz w pozostałych zobowiązaniach finansowych. Wartość godziwa pozostałych instrumentów tj. instrumentów zawartych przed wprowadzeniem rachunkowości zabezpieczeń wyniosła 132 tys. zł i została w całości ujęta w pozostałych przychodach operacyjnych w rachunku zysków i strat.

Spółka nie stosowała rachunkowości zabezpieczeń w okresach wcześniejszych i wszystkie pochodne instrumenty finansowe były wówczas klasyfikowane jako aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Na koniec okresu sprawozdawczego Spółka nie posiadała umów z wbudowanymi instrumentami pochodnymi, spełniającymi wymogi wydzielenia ich z umów zasadniczych ani nie zawierała kontraktów pochodnych w celach spekulacyjnych.

49. Struktura zatrudnienia

Przeciętne zatrudnienie w Grupie w 2017 i 2016 roku kształtowało się następująco:

	01.01.2017 - 31.12.2017	01.01.2016 - 31.12.2016
Zarząd Jednostki Dominującej	6	5
Zarządy Jednostek z Grupy	3	3
Administracja	161	153
Dział sprzedaży	61	51
Pion produkcji	464	465
Pozostali	160	117
Razem	855	794

50. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym

W dniu 17 kwietnia 2018 r. Pan Jan Wielgus i Pan Marek Włodarczyk złożyli rezygnacje z pełnienia funkcji Członka Zarządu URSUS S.A., z dniem 17 kwietnia 2018 r.

W dniu 11 kwietnia 2018 r. URSUS S.A. podpisał z chińską spółką Guangdong Jianglong Agricultural Machinery Technology Co., Ltd. (JML) z siedzibą w Guangzhou generalną umowę o współpracy w zakresie sprzedaży, montażu i produkcji ciągników i maszyn rolniczych oraz importu części i komponentów z Chin, a także ogólną umowę importerską, ogólną umowę na montaż ciągników oraz ogólną umowę dostawy komponentów. Na podstawie zawartych umów Strony rozpoczną współpracę, która będzie polegała głownie na sprzedaży przez URSUS na rzecz JML ciągników i maszyn rolniczych i ich dalszej odsprzedaży przez JML na terytorium Chin, uruchomieniu montażu ciągników URSUS w Chinach, a także sprzedaży przez JML na rzecz URSUS części i komponentów, które mogą być wykorzystywane przez URSUS w bieżącej działalności. Strony uzgodniły również, iż JML rozpocznie produkcję transmisji do ciągników URSUS w oparciu o otrzymaną od URSUS dokumentację techniczną. Dzięki rozpoczęciu współpracy z JML Emitent uzyska możliwość wejścia na perspektywiczny rynek chiński, co stanowi kolejny krok w ekspansji zagranicznej URSUS S.A.

W dniu 20 lutego 2018 roku Spółka URSUS BUS S.A. podpisała z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym w Lublinie umowę na dzierżawę 10 sztuk autobusów jednoczołowych o łącznej wartości netto 10,6 mln zł. W dniu 8 marca 2018 roku Spółka URSUS BUS S.A. podpisała z Przedsiębiorstwem Komunikacji Miejskiej w Katowicach umowę na dostawę 5 sztuk autobusów miejskich niskopodłogowych o napędzie elektrycznym o łącznej wartości netto 8,4 mln zł. W dniu 6 kwietnia 2018 roku Spółka URSUS BUS S.A. podpisała z Miejskim Zakładem Komunikacji S.A. w Ostrowie Wielkopolskim umowę na dostawę 6 sztuk autobusów miejskich niskopodłogowych o napędzie elektrycznym o łącznej wartości netto 12,5 mln zł.

W dniu 9 marca 2018 r. spółka URSUS BUS S.A. zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego z siedzibą w Warszawie umowę o kredyt obrotowy nieodnawialny wysokości oraz umowę o kredyt o w rachunku bieżącym w łącznej wysokości 108.000.000 PLN. Środki pochodzące z kredytów są przeznaczone na finansowanie działalności bieżącej spółki, głównie produkcji autobusów na potrzeby 5 kontraktów zawartych z Komunikacją Miejską sp. z o.o. w Szczecinku, Przedsiębiorstwem Komunikacji Miejskiej Katowice sp. z o.o., Miastem Zielona Góra – Miejskim Zakładem Komunikacji, Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym Lublin sp. z o.o. oraz Zarządem Transportu Miejskiego w Lublinie. Ww. kredyty zostaną spłacone do dnia 31 marca 2019 r.

51. Informacje dotyczące umowy z podmiotem uprawnionym do badania i przeglądu sprawozdań finansowych.

W dniu 16.05.2017 r. Rada Nadzorcza Spółki wybrała na audytora firmę Ernst & Young Audyt Polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w Warszawie przy Rondzie ONZ 1 wpisaną do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie, XII Wydział Gospodarczy pod nr 0000481039 oraz wpisaną przez Krajową Izbę Biegłych Rewidentów na listę podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych pod numerem ewidencyjnym 130.

W dniu 14 czerwca 2017r. z wybranym podmiotem została zawarta umowa, która objęła swym zakresem półroczne jednostkowe sprawozdanie finansowe, półroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej URSUS

oraz jednostkowe sprawozdanie finansowe Spółki za rok 2017 i skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej URSUS za rok 2017. Wysokość wynagrodzenia wynikającego z powyższej umowy wynosi 136.650 zł netto.

Roczne sprawozdanie finansowe za rok 2016 zostało zbadane przez firmę BDO Sp.z o.o. z siedzibą w Warszawie, ul. Postępu 12, wpisaną na listę podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych pod numerem ewidencyjnym 3355. Łączny koszt badania wyniósł 85.000 zł netto.

Lublin, dnia 9 maja 2018 roku

Karol Zarajczyk

Monika Kośko

Michał Nidzgorski

Prezes Zarządu

Wiceprezes Zarządu

Wiceprezes Zarządu

Zoran Radosavljević

___________________ ___________________ ___________________ Marcin Matusewicz

Agnieszka Wiśniewska

Członek Zarządu

Członek Zarządu

Prokurent