Orange Polska S.A.

Quarterly Report • Oct 24, 2018

GRUPA KAPITAŁOWA ORANGE POLSKA

SKRÓCONE KWARTALNE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA TRZY MIESIĄCE ZAKOŃCZONE 30 WRZEŚNIA 2018 ROKU SPORZĄDZONE WEDŁUG MIĘDZYNARODOWYCH STANDARDÓW SPRAWOZDAWCZOŚCI FINANSOWEJ

Spis treści

	SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT 3
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 3
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 4
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM5
	SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 6
1.	Grupa Kapitałowa Orange Polska 7
2.	Przychody i wyniki segmentu (Grupy) 7
3.	Oświadczenie o zgodności oraz podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego9
4.	Oświadczenie o zasadach rachunkowości 14
5.	Przychody16
6.	Objaśnienia dotyczące sezonowości lub cykliczności w odniesieniu do śródrocznej działalności Grupy 17
7.	Zdarzenia wpływające na aktywa, zobowiązania, kapitał własny, wynik netto lub przepływy pieniężne, które
	są nietypowe ze względu na ich charakter, wielkość lub częstotliwość 17
8.	Dług finansowy netto18
9.	Wartość godziwa instrumentów finansowych 19
10.	Dywidenda19
11.	Zmiany w głównych roszczeniach i sprawach sądowych, zobowiązaniach warunkowych i aktywach
	warunkowych od dnia kończącego poprzedni rok finansowy 20
12.	Transakcje ze stronami powiązanymi 20
13.	Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego 22

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

(w milionach złotych, z wyjątkiem zysku na jedną akcję)	3 miesiące	9 miesięcy do 30 września 2018	3 miesiące	9 miesięcy do 30 września 2017
		Dane według MSSF 15		Dane według MSR 18
				(patrz Nota 3.3)
Przychody (patrz Nota 5)	2.755	8.171	2.814	8.471
Koszty zakupów zewnętrznych	(1.582)	(4.660)	(1.555)	(4.650)
Koszty świadczeń pracowniczych	(370)	(1.199)	(395)	(1.285)
Pozostałe koszty operacyjne	(113)	(337)	(115)	(358)
Pozostałe przychody operacyjne	55	195	50	160
Utrata wartości należności i aktywów kontraktowych	(46)	(110)	(26)	(70)
Zyski ze sprzedaży aktywów (patrz Nota 7)	93	115	3	68
Amortyzacja	(619)	(1.896)	(643)	(1.924)
(Utworzenie)/odwrócenie odpisu z tytułu utraty wartości środków trwałych	2	2	(5)	(6)
Zysk z działalności operacyjnej	175	281	128	406
Przychody odsetkowe	9	25	7	19
Koszty odsetkowe i pozostałe koszty finansowe	(63)	(195)	(68)	(213)
Koszty dyskonta	(7)	(64)	(27)	(51)
Koszty finansowe, netto	(61)	(234)	(88)	(245)
Podatek dochodowy	(23)	(22)	(12)	(23)
Skonsolidowany zysk netto	91	25	28	138
Zysk netto przypisany właścicielom Orange Polska S.A. Zysk netto przypisany udziałom niedającym kontroli	91 -	25 -	28 -	138 -
Zysk na jedną akcję (w złotych)	0,07	0,02	0,02	0,11
Średnia ważona liczba akcji (w milionach)	1.312	1.312	1.312	1.312

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW

(w milionach złotych)	3 miesiące	9 miesięcy do 30 września 2018	3 miesiące	9 miesięcy do 30 września 2017
		Dane według MSSF 15		Dane według MSR 18
Skonsolidowany zysk netto	91	25	28	138
Pozycje, które nie zostaną przeniesione do wyniku
Straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia	(3)	(3)	(5)	(5)
Podatek dochodowy dotyczący pozycji, które nie zostaną przeniesione	1	1	1	1
Pozycje, które mogą być przeniesione do wyniku
Zyski/(straty) z wyceny instrumentów zabezpieczających przepływy pieniężne	(2)	3	23	(12)
Podatek dochodowy dotyczący pozycji, które mogą być przeniesione	1	-	(5)	2
Inne całkowite dochody/(straty), netto	(3)	1	14	(14)
Całkowite dochody ogółem	88	26	42	124
Całkowite dochody ogółem przypisane właścicielom Orange Polska S.A.	88	26	42	124
Całkowite dochody ogółem przypisane udziałom niedającym kontroli	-	-	-	-

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

(w milionach złotych)		Na dzień 30 września 2018	Na dzień 31 grudnia 2017
		Dane według	Dane według
AKTYWA	Nota	MSSF 15	MSR 18
Wartość firmy		2.147	2.147
Pozostałe wartości niematerialne		4.915	5.256
Środki trwałe		10.547	10.666
Należności handlowe		516	532
Aktywa kontraktowe	3	18	-
Koszty kontraktowe	3	56	-
Instrumenty pochodne	8	39	37
Pozostałe aktywa		71	72
Aktywa z tytułu podatku odroczonego		801	950
Aktywa trwałe razem		19.110	19.660
Zapasy		227	217
Należności handlowe		2.359	2.266
Aktywa kontraktowe Koszty kontraktowe	3 3	137 303	- -
Instrumenty pochodne	8	30	-
Pozostałe aktywa		215	78
Czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów		73	66
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	8	475	646
Aktywa obrotowe razem		3.819	3.273
SUMA AKTYWÓW		22.929	22.933
PASYWA
Kapitał zakładowy		3.937	3.937
Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej		832	832
Pozostałe kapitały rezerwowe		(43)	(40)
Zyski zatrzymane		5.804	5.207
Kapitał własny przypisany właścicielom Orange Polska S.A.		10.530	9.936
Udziały niedające kontroli		2	2
Kapitał własny razem		10.532	9.938
Zobowiązania handlowe	9	473	550
Pożyczki od jednostki powiązanej	8	5.053	5.485
Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	8	108	68
Instrumenty pochodne	8	12	58
Rezerwy		485	553
Zobowiązania kontraktowe	3,7	196	-
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych		133	139
Pozostałe zobowiązania		19	16
Przychody przyszłych okresów	3	-	83
Zobowiązania długoterminowe razem		6.479	6.952
Zobowiązania handlowe	9	2.106	2.421
Pożyczki od jednostki powiązanej	8	2.336	1.484
Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu	8	119	45
Instrumenty pochodne	8	38	42
Rezerwy	11	209	854
Zobowiązania kontraktowe	3,7	471	-
Zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych		185	221
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		17	19
Pozostałe zobowiązania	7	437	479
Przychody przyszłych okresów	3	-	478
Zobowiązania krótkoterminowe razem		5.918	6.043
SUMA PASYWÓW		22.929	22.933

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM

(w milionach złotych)

	Kapitał zakładowy	Kapitał z emisji akcji powyżej ich wartości nominalnej	Kapitał rezerwowy z wyceny instrumentów zabezpieczają cych przepływy	Pozostałe kapitały rezerwowe Straty aktuarialne dotyczące świadczeń pracowniczych po okresie	Podatek odroczony	Zyski zatrzymane	Kapitał własny przypisany właścicielom OPL S.A.	Udziały niedające kontroli	Kapitał własny razem
			pieniężne	zatrudnienia
Saldo na 1 stycznia 2018 roku	3.937	832	(2)	(47)	9	5.207	9.936	2	9.938
Wpływ zastosowania MSSF 15 (patrz Nota 3.2)	-	-	-	-	-	583	583	-	583
Wpływ zastosowania MSSF 9 (patrz Nota 3.3)	-	-	-	-	-	(11)	(11)	-	(11)
Saldo na 1 stycznia 2018 roku po zastosowaniu MSSF 15 i MSSF 9	3.937	832	(2)	(47)	9	5.779	10.508	2	10.510
Całkowite dochody ogółem za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2018 roku	-	-	3	(3)	1	25	26	-	26
Reklasyfikacja do zapasów	-	-	(4)	-	-	-	(4)	-	(4)
Saldo na 30 września 2018 roku	3.937	832	(3)	(50)	10	5.804	10.530	2	10.532
Saldo na 1 stycznia 2017 roku	3.937	832	9	(44)	6	5.267	10.007	2	10.009
Całkowite dochody ogółem za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2017 roku	-	-	(12)	(5)	3	138	124	-	124
Saldo na 30 września 2017 roku	3.937	832	(3)	(49)	9	5.405	10.131	2	10.133

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

(w milionach złotych)	Nota	3 miesiące Dane według MSSF 15	9 miesięcy do 30 września 2018	3 miesiące	9 miesięcy do 30 września 2017 Dane według MSR 18
DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA
Skonsolidowany zysk netto		91	25	28	138
Korekty uzgadniające zysk netto do środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zyski ze sprzedaży aktywów		(93)	(115)	(3)	(68)
Amortyzacja		619	1.896	643	1.924
Utworzenie/(odwrócenie) odpisu z tytułu utraty wartości środków trwałych		(2)	(2)	5	6
Koszty finansowe, netto		61	234	88	245
Podatek dochodowy		23	22	12	23
Zmiana stanu rezerw i odpisów aktualizujących (Zyski)/straty operacyjne z tytułu różnic kursowych i wyceny instrumentów	11	(647)	(700)	(7)	(21)
pochodnych, netto		5	-	(3)	3
Zmiana kapitału obrotowego
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu zapasów, brutto		16	(12)	(5)	(67)
Zwiększenie stanu należności handlowych, brutto		(12)	(142)	(191)	(164)
Zmniejszenie stanu aktywów kontraktowych, brutto	3	35	142	-	-
Zmniejszenie stanu kosztów kontraktowych	3	1	45	-	-
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań handlowych		68	(127)	94	(232)
Zwiększenie stanu zobowiązań kontraktowych	3,7	147	108	-	-
(Zwiększenie)/zmniejszenie stanu czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów i pozostałych należności		(2)	(61)	2	(27)
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu przychodów przyszłych okresów
i pozostałych zobowiązań	3	(20)	(33)	(23)	20
Otrzymane odsetki		9	25	7	19
Odsetki zapłacone i przepływy odsetkowe z instrumentów pochodnych, netto		(130)	(276)	(128)	(262)
Różnice kursowe i inne przepływy zapłacone z instrumentów pochodnych, netto		-	(5)	-	(7)
Podatek dochodowy zapłacony		(2)	(7)	(1)	(7)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		167	1.017	518	1.523
DZIAŁALNOŚĆ INWESTYCYJNA
Zakup środków trwałych i wartości niematerialnych		(498)	(1.469)	(438)	(1.260)
Zmniejszenie stanu zobowiązań wobec dostawców środków trwałych
i wartości niematerialnych		(65)	(162)	(61)	(367)
Otrzymane dotacje inwestycyjne		3	3	266	266
Dotacje inwestycyjne zapłacone dostawcom środków trwałych i wartości
niematerialnych		(4)	(10)	-	-
Różnice kursowe otrzymane/(zapłacone) z instrumentów pochodnych
ekonomicznie zabezpieczających nakłady inwestycyjne, netto		3	3	(5)	(5)
Wpływy ze sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych		30	67	10	97
Wydatki z tytułu nabycia jednostek zależnych pomniejszone o środki
pieniężne tych jednostek		-	-	(26)	(26)
Wpływy z pozostałych instrumentów finansowych		-	-	-	1
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(531)	(1.568)	(254)	(1.294)
DZIAŁALNOŚĆ FINANSOWA Spłata długoterminowego zadłużenia		(9)	(25)	(9)	(27)
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu odnawialnej linii kredytowej
i krótkoterminowego zadłużenia	8	299	405	(200)	41
Różnice kursowe otrzymane/(zapłacone) z instrumentów pochodnych
zabezpieczających dług, netto		1	-	(2)	(1)
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		291	380	(211)	13
Zmiana stanu środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych, netto		(73)	(171)	53	242
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na początek okresu		548	646	451	262
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych na koniec okresu		475	475	504	504

Noty do Skróconego Kwartalnego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego

1. Grupa Kapitałowa Orange Polska

Orange Polska S.A. ("Orange Polska" lub "Spółka" lub "OPL S.A."), spółka akcyjna, powstała i rozpoczęła działalność 4 grudnia 1991 roku. Grupa Kapitałowa Orange Polska ("Grupa") składa się z Orange Polska i jej spółek zależnych. Akcje Orange Polska są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

Grupa jest wiodącym dostawcą usług telekomunikacyjnych w Polsce. Grupa dostarcza komórkowe i stacjonarne usługi telekomunikacyjne, w tym połączenia głosowe, usługi przesyłu wiadomości i treści, dostęp do Internetu oraz telewizję. Ponadto, Grupa świadczy usługi ICT (Information and Communications Technology), usługi w zakresie dzierżawy łączy oraz inne usługi telekomunikacyjne o wartości dodanej, prowadzi sprzedaż sprzętu telekomunikacyjnego, świadczy usługi w zakresie transmisji danych, budowy infrastruktury telekomunikacyjnej, prowadzi działalność obrotu energią elektryczną oraz sprzedaje usługi finansowe.

Siedziba Orange Polska mieści się w Warszawie przy ulicy Aleje Jerozolimskie 160.

Lista spółek ujętych w Skróconym Kwartalnym Skonsolidowanym Sprawozdaniu Finansowym Grupy według Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej ("MSSF") ("Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe") na dzień i za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2018 roku została zaprezentowana w Nocie 1.2 Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego Grupy Kapitałowej Orange Polska za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonego według MSSF, zawierającego noty objaśniające ("Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe sporządzone według MSSF").

2. Przychody i wyniki segmentu (Grupy)

Grupa raportuje jeden segment operacyjny, ponieważ decyzje o alokacji zasobów oraz ocena wyników oparte są o dane skonsolidowane. Zarząd ocenia wyniki segmentu głównie na podstawie skonsolidowanych przychodów, skonsolidowanego wskaźnika EBITDA, skonsolidowanego zysku netto, skonsolidowanych organicznych przepływów pieniężnych, skonsolidowanych nakładów inwestycyjnych, skonsolidowanego długu finansowego netto oraz skonsolidowanego wskaźnika długu finansowego netto do wartości EBITDA w oparciu o skumulowany wskaźnik EBITDA za ostatnie cztery kwartały. W celu lepszej prezentacji wyników, powyższe mierniki są korygowane jak określono poniżej.

W celu zapewnienia porównywalności okresów po zastosowaniu MSSF 15 według zmodyfikowanej metody retrospektywnej, wybrane mierniki wyników prezentowane są również jako "dane według MSR 18", tj. wyliczone zgodnie z MSR 18 oraz pozostałymi standardami i interpretacjami dotyczącymi rozpoznawania przychodów obowiązującymi w 2017 roku. Więcej informacji na temat MSSF 15 i jego zastosowania przez Grupę w 2018 roku znajduje się w Nocie 3.2.

Przychody z działalności Grupy są korygowane o wpływ zmian w zakresie konsolidacji. Nie wystąpiły korekty za okresy 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 i 2017 roku.

Sposób kalkulacji EBITDA, organicznych przepływów pieniężnych, nakładów inwestycyjnych oraz długu finansowego netto nie jest zdefiniowany w MSSF, metodologia przyjęta przez Grupę została zaprezentowana poniżej.

EBITDA jest głównym miernikiem zyskowności operacyjnej używanym przez Zarząd i odpowiada zyskowi z działalności operacyjnej przed amortyzacją i utratą wartości środków trwałych. W celu lepszej prezentacji wyników, EBITDA jest korygowana o wpływ zmian w zakresie konsolidacji, programów rozwiązania stosunku pracy, kosztów restrukturyzacji, znaczących roszczeń, spraw sądowych i pozostałych ryzyk, jak również innych

znaczących jednorazowych zdarzeń. Korekty za okresy 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 i 2017 roku zostały zaprezentowane w tabeli poniżej.

Organiczne przepływy pieniężne są głównym miernikiem generowania przepływów pieniężnych używanym przez Zarząd i odpowiadają przepływom pieniężnym netto z działalności operacyjnej pomniejszonym o zakupy środków trwałych i wartości niematerialnych, zmiany stanu zobowiązań wobec dostawców środków trwałych i wartości niematerialnych, wpływ dotacji inwestycyjnych otrzymanych/zapłaconych dostawcom środków trwałych i wartości niematerialnych, wpływ różnic kursowych netto otrzymanych/zapłaconych z instrumentów pochodnych ekonomicznie zabezpieczających nakłady inwestycyjne i powiększonym o przychody ze sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych. W celu lepszej prezentacji wyników, organiczne przepływy pieniężne są korygowane o płatności za rezerwacje i inne prawa do częstotliwości oraz płatności wynikające ze znaczących roszczeń, spraw sądowych i pozostałych ryzyk, jak również dotacje inwestycyjne otrzymane/zapłacone dostawcom środków trwałych i wartości niematerialnych. Korekty za okresy 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 i 2017 roku zostały zaprezentowane w tabeli poniżej.

Nakłady inwestycyjne są głównym miernikiem alokacji zasobów używanym przez Zarząd i odzwierciedlają nabycia środków trwałych i wartości niematerialnych. W celu lepszej prezentacji wyników, nakłady inwestycyjne są korygowane o wpływ nabycia rezerwacji i innych praw do częstotliwości. Korekty za okresy 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 i 2017 roku zostały zaprezentowane w tabeli poniżej.

Dług finansowy netto oraz wskaźnik długu finansowego netto do skorygowanej wartości EBITDA są głównymi miernikami poziomu zadłużenia i płynności finansowej używanymi przez Zarząd. Kalkulacja długu finansowego netto została przedstawiona w Nocie 8.

Poniżej zostały przedstawione podstawowe informacje finansowe dotyczące segmentu operacyjnego:

(w milionach złotych)	9 miesięcy
	do 30 września 2018	do 30 września 2017
Przychody (dane według MSSF15) (1)	8.171	Nie dotyczy
Przychody (dane według MSR 18) (1)	8.332	8.471
EBITDA (dane według MSSF 15) (1)	2.175	Nie dotyczy
Skorygowana EBITDA (dane według MSR 18)	2.365	2.344
Zysk netto w skonsolidowanym rachunku zysków i strat (dane według MSSF 15)	25	Nie dotyczy
Zysk netto w skonsolidowanym rachunku zysków i strat (dane według MSR 18)	179	138
Skorygowane organiczne przepływy pieniężne	102	(12)
Skorygowane nakłady inwestycyjne	1.437	1.260

(1) Nie wystąpiły korekty za okresy 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 i 2017 roku.

	Na dzień	Na dzień
	30 września 2018	31 grudnia 2017
Dług finansowy netto (w milionach złotych, patrz Nota 8)	7.119	6.497
Wskaźnik dług finansowy netto/skorygowana EBITDA (dane według MSR 18)	2,3	2,2

Poniżej zaprezentowano korekty wprowadzone do informacji finansowych dotyczących segmentu operacyjnego:

	9 miesięcy
	do 30 września 2018	do 30 września 2017
EBITDA (dane według MSR 18)	2.365	2.336
- korekta dotycząca kosztów rozwiązania stosunku pracy	-	8
Skorygowana EBITDA (dane według MSR 18)	2.365	2.344
Organiczne przepływy pieniężne	(551)	254
- korekta dotycząca zapłaty kary nałożonej przez Komisję Europejską (patrz Nota 11)	646	-
- korekta dotycząca otrzymanych dotacji inwestycyjnych	(3)	(266)
- korekta dotycząca dotacji inwestycyjnych zapłaconych dostawcom środków trwałych
i wartości niematerialnych	10	-
Skorygowane organiczne przepływy pieniężne	102	(12)
Nakłady inwestycyjne	1.469	1.260
- korekta dotycząca nakładów na rezerwacje częstotliwości	(32)	-
Skorygowane nakłady inwestycyjne	1.437	1.260

3. Oświadczenie o zgodności oraz podstawa sporządzenia sprawozdania finansowego

3.1. Podstawa sporządzenia

Niniejsze niezbadane Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości ("MSR") 34 – Śródroczna Sprawozdawczość Finansowa ("MSR 34") oraz zgodnie ze wszystkimi standardami rachunkowości mającymi zastosowanie do śródrocznej sprawozdawczości finansowej przyjętymi przez Unię Europejską, opublikowanymi i obowiązującymi w czasie przygotowywania Skróconego Kwartalnego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego (patrz również Nota 4).

Niniejsze Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe należy czytać łącznie ze zbadanym Skonsolidowanym Sprawozdaniem Finansowym za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonym według MSSF.

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe składa się ze skonsolidowanego rachunku zysków i strat, skonsolidowanego sprawozdania z całkowitych dochodów, skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej, skonsolidowanego sprawozdania ze zmian w kapitale własnym, skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych oraz wybranych not objaśniających.

W kwartalnym sprawozdaniu finansowym nalicza się bądź odracza koszty powstające nierównomiernie w roku finansowym tylko wtedy, gdy powyższe koszty powinny zostać naliczone bądź odroczone w czasie na koniec danego roku obrotowego.

Niniejsze Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe zostało przygotowane w milionach złotych i zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 24 października 2018 roku.

Zastosowanie standardów w 2018 roku

Następujące standardy przyjęte przez Unię Europejską zostały zastosowane przez Grupę na dzień 1 stycznia 2018 roku:

– MSSF 15 "Przychody z umów z klientami". Standard został przyjęty przez Unię Europejską 22 listopada 2016 roku i ma zastosowanie do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później.

– MSSF 9 "Instrumenty Finansowe". Standard został przyjęty przez Unię Europejską 22 listopada 2016 roku i ma zastosowanie do rocznych okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku lub później.

3.2. Zastosowanie MSSF 15 "Przychody z umów z klientami"

MSSF 15 ustanawia zasady, które jednostka stosuje do przedstawienia informacji dotyczących charakteru, kwot, rozkładu w czasie oraz niepewności dotyczących przychodów wynikających z umów z klientami.

Wpływ standardu na Grupę odnosi się głównie do rynku telefonii mobilnej poprzez:

• a) rozpoznawanie przychodów z tytułu ofert pakietowych, które zawierają telefon sprzedawany po obniżonej cenie wraz z usługą telekomunikacyjną świadczoną przez określony czas: skumulowana wartość przychodów nie ulega zmianie, ale zmienia się alokacja przychodu pomiędzy sprzedany telefon i usługę telekomunikacyjną (więcej przychodu ze sprzętu rozpoznanego na początku kontraktu z równoważnym spadkiem przychodów z usług rozpoznawanych w czasie z powodu mechanizmu subsydiowania występującego w ofertach);
• b) przyspieszone rozpoznawanie przychodów w momencie sprzedaży sprzętu zrównoważone zmniejszonymi przychodami z tytułu usług w okresie ich dostarczania w trakcie założonego okresu umowy, co prowadzi do rozpoznania aktywa kontraktowego w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Aktywo to jest rozliczane poprzez należności handlowe za świadczenie usługi telekomunikacyjnej;
• c) rozpoznawanie w kosztach przez okres trwania kontraktu niektórych inkrementalnych kosztów pozyskania i utrzymania abonenta (to znaczy płatności do dealerów dających się bezpośrednio przypisać do kontraktu z abonentem);
• d) ujęcie zobowiązania kontraktowego oznaczającego zobowiązanie Grupy do wyświadczenia usługi lub dostarczenia sprzętu klientowi, za które Grupa otrzymała już wynagrodzenie lub jest ono należne (głównie niewykorzystane środki w systemie pre-paid i abonament w systemie post-paid poprzednio ujmowane jako przychody przyszłych okresów).

Nowa polityka rachunkowości dotycząca przychodów i kosztów kontraktowych stosowana przez Grupę od 1 stycznia 2018 roku jest zaprezentowana w Nocie 4.

MSSF 15 został zastosowany przez Grupę z wykorzystaniem "zmodyfikowanej metody retrospektywnej", w której skumulowany efekt zastosowania standardu po raz pierwszy jest rozpoznawany w zyskach zatrzymanych na dzień pierwszego zastosowania standardu.

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF – 30 września 2018 roku

Zastosowanie MSSF 15 miało następujący wpływ na skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 1 stycznia 2018 roku:

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

(w milionach złotych)	Na dzień 1 stycznia 2018
	Przed	Wpływ
	zastosowaniem	zastosowania	Po zastosowaniu
	MSSF 15	MSSF 15	MSSF 15
AKTYWA
Aktywa kontraktowe	-	58	58
Koszty kontraktowe	-	53	53
Pozostałe aktywa	72	(2)	70
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	950	(137)	813
Aktywa trwałe razem	19.660	(28)	19.632
Aktywa kontraktowe	-	235	235
Koszty kontraktowe	-	351	351
Pozostałe aktywa	78	(5)	73
Aktywa obrotowe razem	3.273	581	3.854
SUMA AKTYWÓW	22.933	553	23.486
PASYWA
Zyski zatrzymane	5.207	583	5.790
Kapitał własny razem	9.938	583	10.521
Zobowiązania kontraktowe	-	71	71
Przychody przyszłych okresów	83	(83)	-
Zobowiązania długoterminowe razem	6.952	(12)	6.940
Zobowiązania handlowe	2.421	(28)	2.393
Zobowiązania kontraktowe	-	488	488
Przychody przyszłych okresów	478	(478)	-
Zobowiązania krótkoterminowe razem	6.043	(18)	6.025
SUMA PASYWÓW	22.933	553	23.486

W celu zapewnienia porównywalności okresów, poniższe tabele przedstawiają wpływ zastosowania MSSF 15 na skonsolidowane sprawozdanie finansowe za bieżący okres:

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

(w milionach złotych, z wyjątkiem zysku
na jedną akcję)	3 miesiące do 30 września 2018				9 miesięcy do 30 września 2018
	Dane	Wpływ	Raportowane	Dane	Wpływ	Raportowane
	według	zastosowania	według	według	zastosowania	według
	MSR 18	MSSF 15	MSSF 15	MSR 18	MSSF 15	MSSF 15
Przychody	2.800	(45)	2.755	8.332	(161)	8.171
Koszty zakupów zewnętrznych	(1.582)	-	(1.582)	(4.614)	(46)	(4.660)
Koszty świadczeń pracowniczych	(366)	(4)	(370)	(1.193)	(6)	(1.199)
Utrata wartości należności i aktywów kontraktowych	(53)	7	(46)	(133)	23	(110)
Zysk z działalności operacyjnej	217	(42)	175	471	(190)	281
Podatek dochodowy	(31)	8	(23)	(58)	36	(22)
Skonsolidowany zysk netto	125	(34)	91	179	(154)	25
Zysk na jedną akcję (w złotych)	0,10	(0,03)	0,07	0,14	(0,12)	0,02
Całkowite dochody ogółem	122	(34)	88	180	(154)	26

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ

(w milionach złotych)	Na dzień 30 września 2018
	Dane	Wpływ	Raportowane
	według	zastosowania	według
	MSR 18	MSSF 15	MSSF 15
AKTYWA
Aktywa kontraktowe	-	18	18
Koszty kontraktowe	-	56	56
Pozostałe aktywa	74	(3)	71
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	902	(101)	801
Aktywa trwałe razem	19.140	(30)	19.110
Aktywa kontraktowe	-	137	137
Koszty kontraktowe	-	303	303
Pozostałe aktywa	219	(4)	215
Aktywa obrotowe razem	3.383	436	3.819
SUMA AKTYWÓW	22.523	406	22.929
PASYWA
Zyski zatrzymane	5.375	429	5.804
Kapitał własny razem	10.103	429	10.532
Zobowiązania kontraktowe	-	196	196
Przychody przyszłych okresów	205	(205)	-
Zobowiązania długoterminowe razem	6.488	(9)	6.479
Zobowiązania handlowe	2.127	(21)	2.106
Zobowiązania kontraktowe	-	471	471
Przychody przyszłych okresów	464	(464)	-
Zobowiązania krótkoterminowe razem	5.932	(14)	5.918
SUMA PASYWÓW	22.523	406	22.929

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

(w milionach złotych)	3 miesiące do 30 września 2018			9 miesięcy do 30 września 2018
	Dane	Wpływ	Raportowane	Dane	Wpływ	Raportowane
	według	zastosowania	według	według	zastosowania	według
	MSR 18	MSSF 15	MSSF 15	MSR 18	MSSF 15	MSSF 15
DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA
Skonsolidowany zysk netto	125	(34)	91	179	(154)	25
Korekty uzgadniające zysk netto do środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Podatek dochodowy	31	(8)	23	58	(36)	22
Zmiana stanu rezerw i odpisów aktualizujących	(646)	(1)	(647)	(696)	(4)	(700)
Zmiana kapitału obrotowego
Zmniejszenie stanu aktywów kontraktowych, brutto	-	35	35	-	142	142
Zmniejszenie stanu kosztów kontraktowych	-	1	1	-	45	45
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań
handlowych	65	3	68	(134)	7	(127)
Zwiększenie stanu zobowiązań kontraktowych	-	147	147	-	108	108
Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu przychodów
przyszłych okresów i pozostałych zobowiązań	123	(143)	(20)	75	(108)	(33)
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej	167	-	167	1.017	-	1.017
Zmiana stanu środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych, netto	(73)	-	(73)	(171)	-	(171)

3.3. Zastosowanie MSSF 9 "Instrumenty Finansowe"

MSSF 9 definiuje trzy kategorie aktywów finansowych – w zależności od modelu biznesowego w zakresie zarządzania aktywami oraz charakterystyki przepływów pieniężnych wynikających z umowy:

• aktywa wyceniane po początkowym ujęciu według zamortyzowanego kosztu jeśli aktywa finansowe są utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz warunki umowy dotyczącej tych aktywów finansowych powodują powstawanie przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek;
• aktywa wyceniane po początkowym ujęciu w wartości godziwej przez inne całkowite dochody jeśli aktywa finansowe są utrzymywane zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno utrzymywanie aktywów finansowych dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jak i sprzedaż aktywów finansowych oraz warunki umowy dotyczącej tych aktywów finansowych powodują powstawanie przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek;
• aktywa wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat wszystkie pozostałe aktywa finansowe.

MSSF 9 nie zmienia klasyfikacji zobowiązań finansowych Grupy.

Na dzień pierwszego zastosowania, 1 stycznia 2018 roku, klasyfikacja i wartość bilansowa instrumentów finansowych Grupy przedstawiały się następująco:

(w milionach złotych)	Na dzień 1 stycznia 2018
	Klasyfikacja	Wartość bilansowa
	MSR 39	MSSF 9	MSR 39	MSSF 9
Należności handlowe	Pożyczki i należności	Zamortyzowany koszt	2.798	2.784
	Zabezpieczające	Zabezpieczające
Instrumenty pochodne	instrumenty pochodne	instrumenty pochodne	35	35
	Wartość godziwa przez	Wartość godziwa przez
Instrumenty pochodne	rachunek zysków i strat	rachunek zysków i strat	2	2
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych	Pożyczki i należności	Zamortyzowany koszt	646	646
Aktywa finansowe razem			3.481	3.467
Zobowiązania handlowe	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt	2.971	2.971
Pożyczki od jednostki powiązanej	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt	6.969	6.969
Pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane
według zamortyzowanego kosztu	Zamortyzowany koszt	Zamortyzowany koszt	113	113
	Zabezpieczające	Zabezpieczające
Instrumenty pochodne	instrumenty pochodne	instrumenty pochodne	69	69
	Wartość godziwa przez	Wartość godziwa przez
Instrumenty pochodne	rachunek zysków i strat	rachunek zysków i strat	31	31
Zobowiązania finansowe razem			10.153	10.153

MSSF 9 zmienia sposób ujmowania ryzyka kredytowego z modelu strat poniesionych na model strat oczekiwanych. Grupa ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe w kwocie równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia dla należności handlowych, środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych oraz aktywów kontraktowych. W wyniku zastosowania MSSF 9 utworzony został odpis z tytułu utraty wartości niewymagalnych należności handlowych. Różnica pomiędzy pierwotną wartością bilansową należności handlowych wycenionych według MSR 39 a nową wartością bilansową wycenioną według MSSF 9 na dzień 1 stycznia 2018 roku wyniosła 14 milionów złotych. Efekt netto w kwocie 11 milionów złotych (zawierający wpływ podatku odroczonego) został rozpoznany jako obniżenie zysków zatrzymanych na dzień 1 stycznia 2018 roku.

MSSF 9 spowodował zmianę w MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych", która zobowiązuje Grupę do prezentacji utraty wartości należności i aktywów kontraktowych jako oddzielnej linii w skonsolidowanym rachunku zysków i strat. Dane porównawcze w skonsolidowanym rachunku zysków i strat za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2017 roku zostały odpowiednio skorygowane, bez wpływu na zysk z działalności operacyjnej. Poprzednio Grupa prezentowała te koszty w pozostałych kosztach operacyjnych.

4. Oświadczenie o zasadach rachunkowości

Z wyjątkiem zmian opisanych w Nocie 3 i zaprezentowanych poniżej, zasady rachunkowości oraz metody wyliczeń przyjęte do przygotowania Skróconego Kwartalnego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego są spójne we wszystkich istotnych aspektach z zasadami opisanymi w Notach 2 oraz 31 zbadanego Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonego według MSSF.

Nowe zasady rachunkowości stosowane przez Grupę od 1 stycznia 2018 roku dotyczące przychodów oraz kosztów kontraktowych zostały zaprezentowane poniżej:

4.1. Przychody

Przychody z działalności prowadzonej przez Grupę są ujmowane i prezentowane zgodnie z MSSF 15 "Przychody z umów z klientami".

Osobne komponenty w ofertach pakietowych

Przy sprzedaży wielu produktów i usług (np. w ofercie mobilnej sprzedaż oferty pakietowej zawierającej telefon i usługę telekomunikacyjną), Grupa ocenia wszystkie dobra i usługi przyrzeczone w umowie w celu identyfikacji, czy stanowią one odrębne zobowiązania do wykonania świadczenia, tj. zobowiązania niezależne od siebie nawzajem. Sprzedaż telefonu mobilnego i usługa telekomunikacyjna w ofertach pakietowych są odrębnymi zobowiązaniami do wykonania świadczenia.

Wynagrodzenie za ofertę pakietową (tj. cena transakcyjna) jest przypisywane do odrębnych zobowiązań do wykonania świadczenia (np. sprzedaży telefonu i sprzedaży usługi) i są rozpoznawane jako przychody, gdy dane zobowiązanie jest spełnione (tj. gdy kontrola nad dobrem lub usługą jest przekazywana do klienta).

Cena transakcyjna jest to kwota wynagrodzenia (najczęściej gotówki), która zgodnie z oczekiwaniem Grupy będzie jej przysługiwać w trakcie założonego wymagalnego okresu umowy. Założony wymagalny okres umowy jest to okres, który jest wymagalny w wyniku zapisów umownych lub praktyki biznesowej. Na założony wymagalny okres umowy ma wpływ praktyka biznesowa Grupy, gdy Grupa poprzez swoje działania kreuje lub akceptuje uzasadnione oczekiwanie klienta, że zostanie on zwolniony ze swojego zobowiązania do zapłaty przed końcem kontraktu w momencie podpisania nowego kontraktu. W cenie transakcyjnej nie jest uwzględniony efekt pieniądza w czasie, ponieważ efekt komponentu finansowego, w stosunku do ceny transakcyjnej, jest nieistotny na poziomie kontraktu.

Przypisanie ceny transakcyjnej do różnych zobowiązań do wykonania świadczenia jest dokonywane w celu odzwierciedlenia kwot, do których zgodnie z oczekiwaniem Grupy jest ona uprawniona w zamian za przekazanie przyrzeczonych dóbr lub usług do klienta.

Grupa jest spółką usługową i osiąga znaczącą większość swojej marży poprzez sprzedaż usług telekomunikacyjnych. Sprzedaż telefonów subsydiowanych (tj. w sytuacji, gdy wartość faktury za telefon jest mniejsza niż koszt telefonu) jest narzędziem promowania usług Grupy i pozyskiwania klientów. Dlatego, w przypadku usług sprzedawanych wraz z telefonem subsydiowanym, Grupa przypisuje subsydium do przychodów z usług. Grupa określa przychody, które oczekuje uzyskać podczas wyceny oferty na świadczenie usług. Na podstawie powyższego, indywidualna cena sprzedaży (tj. cena, po której Grupa sprzedałaby oddzielnie przyrzeczone dobra lub usługi klientowi) telefonu subsydiowanego jest szacowana na podstawie jego kosztu powiększonego o marżę niezbędną w celu pokrycia dodatkowych kosztów związanych ze sprzedażą telefonów, takich jak koszty transportu czy koszty logistyczne. Oszacowana marża jest nieistotna, w związku z tym nie uwzględniono jej w formule koszt plus marża ze względów praktycznych.

Jeśli Grupa jest w stanie sprzedać telefon z zyskiem (tj. gdy kwota zafakturowana za telefon jest wyższa niż koszt telefonu w ofercie pakietowej), to zysk na sprzedaży telefonu jest przypisany do przychodów z telefonu.

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF – 30 września 2018 roku

Podczas ustalania indywidualnej ceny sprzedaży zobowiązania do wykonania świadczenia w pierwszej kolejności określane jest, czy istnieje specyficzna dla Grupy obserwowalna cena dobra lub usługi, tj. cena, gdy Grupa sprzedaje dobro lub usługę oddzielnie w podobnych okolicznościach i podobnym klientom. W przypadku braku obserwowalnej ceny sprzedaży, inne metody szacowania wartości zobowiązania powinny zostać użyte. Indywidualna cena sprzedaży usług jest określana dla każdej osobnej kategorii klientów. Kategorie klientów są zależne od zawartości usług, długości okresu lojalnościowego oraz profilu aktywności klienta. W związku z tym cena oferty SIMO (tj. cena usługi telekomunikacyjnej niesprzedawanej osobno poza pakietem) nie może być traktowana jako dobre przybliżenie indywidualnej ceny sprzedaży usług w ofercie pakietowej. W konsekwencji indywidualna cena sprzedaży usług telekomunikacyjnych sprzedawanych w ofercie pakietowej jest określana poprzez zastosowanie metody dostosowanej oceny rynku i odpowiada cenie usługi w ramach oferty pakietowej zmodyfikowanej o subsydium z telefonu do odzyskania w trakcie założonego okresu umowy.

Przychody ze sprzedaży towarów

Przychody ze sprzedaży towarów ujmowane są w momencie przeniesienia na nabywcę kontroli (patrz również paragraf Osobne komponenty w ofertach pakietowych). W przypadku sprzedaży sprzętu przez dystrybutora, który kupuje sprzęt od Grupy przychód rozpoznawany jest w momencie sprzedaży sprzętu do klienta końcowego, ponieważ Grupa działa jako zleceniodawca w ramach tego procesu.

Przychody z tytułu najmu i dzierżawy sprzętu telekomunikacyjnego

Przychody z tytułu najmu i dzierżawy sprzętu telekomunikacyjnego ujmowane są w rachunku zysków i strat w sposób liniowy w okresie obowiązywania umowy, z wyjątkiem umów leasingu finansowego, w przypadku których ujmuje się przychody ze sprzedaży środków trwałych w kwocie równej inwestycji leasingowej netto, w momencie rozpoczęcia leasingu oraz przychody finansowe przez okres trwania leasingu.

Przychody ze sprzedaży lub udostępnienia treści (ang. content)

W zależności od istoty transakcji i roli Grupy w ramach transakcji, Grupa może działać jako zleceniodawca i rozpoznawać przychody w wartości brutto, osobno od kosztów lub działać jako pośrednik i rozpoznawać przychody w ujęciu netto po pomniejszeniu o koszty. Ocena roli Grupy jest oparta o pojęcie kontroli i przesłanki wskazujące na sprawowanie kontroli. Grupa jest traktowana jako zleceniodawca, jeśli sprawuje kontrolę nad dobrem lub usługą przed ich przekazaniem klientowi.

Grupa jest traktowana jako pośrednik, jeśli jej zobowiązanie do wykonania świadczenia polega na zapewnieniu dostarczenia dóbr lub usług do klienta przez inny podmiot, tj. gdy nie sprawuje kontroli nad dobrem lub usługą przed przekazaniem ich klientowi.

Przychody z tytułu świadczenia usług

Przychody z tytułu opłat abonamentowych za usługi telefoniczne i dostęp do Internetu ujmowane są liniowo w okresie obowiązywania umowy.

Przychody z tytułu opłat za połączenia telefoniczne przychodzące i wychodzące ujmowane są w momencie świadczenia usługi.

Przychody ze sprzedaży kart telefonicznych dla telefonii komórkowej ujmowane są w momencie ich wykorzystania lub w momencie utraty ważności karty telefonicznej.

Oferty promocyjne

W przypadku niektórych ofert handlowych, w których klient nie płaci za świadczenie usługi przez ustalony okres w zamian za podpisanie umowy na czas określony (ang. time-based incentives), przychody ujmowane są równomiernie przez określony w umowie założony okres jej obowiązywania.

Prawa materialne

Prawo materialne to opcja zakupu dóbr i usług z upustem, który jest większy niż upusty zwykle stosowane dla określonych dóbr lub usług. Grupa nie zidentyfikowała żadnych praw materialnych w kontraktach z klientami, które powodowałyby konieczność traktowania ich jako zobowiązania do wykonania świadczenia.

4.2. Koszty pozyskania abonentów, koszty reklamy i pozostałe podobne koszty

Koszty pozyskania i utrzymania abonentów (np. prowizje płatne agentom za pozyskanie lub utrzymanie kontraktu) są ujmowane w rachunku zysków i strat jako koszty przez założony okres umowy. Koszty reklamy, promocji, sponsoringu, komunikacji korporacyjnej i koszty promocji marki są ujmowane w rachunku zysków i strat tego okresu, w którym zostały poniesione.

5. Przychody

Nowy podział przychodów, który lepiej odzwierciedla obecną politykę komercyjną Grupy, został wprowadzony w 2018 roku jak zaprezentowano poniżej:

Usługi wyłącznie komórkowe	Przychody z ofert telefonii komórkowej (z wyłączeniem ofert konwergentnych dla klientów indywidualnych) oraz połączeń telemetrii. Przychody z usług wyłącznie komórkowych nie obejmują przychodów ze sprzedaży
Usługi wyłącznie stacjonarne	sprzętu, połączeń przychodzących od innych operatorów oraz usług roamingu dla osób odwiedzających. Przychody z usług stacjonarnych (z wyłączeniem ofert konwergentnych dla klientów indywidualnych), w tym głównie (i) stacjonarny Internet szerokopasmowy (włączając bezprzewodowy dostęp stacjonarny), (ii) tradycyjne usługi głosowe, oraz (iii) infrastruktura i sieci danych dla klientów biznesowych.
Usługi konwergentne (klienci indywidualni)	Przychody z ofert konwergentnych dla klientów indywidualnych. Konwergentną ofertę definiuje się jako kombinację co najmniej usługi stacjonarnego Internetu oraz telefonii komórkowej, dającą korzyść finansową (z wyłączeniem MVNO - operatora wirtualnej sieci komórkowej). Przychody z usług konwergentnych nie obejmują przychodów ze sprzedaży sprzętu, połączeń przychodzących od innych operatorów oraz usług roamingu dla osób odwiedzających.
Sprzedaż sprzętu	Przychody ze sprzedaży detalicznej urządzeń mobilnych i stacjonarnych, z wyłączeniem sprzedaży sprzętu związanego z dostarczaniem usług IT i integracyjnych.
Usługi IT i integracyjne	Przychody z usług ICT (rozwiązania teleinformatyczne dla przedsiębiorstw) i Internetu Rzeczy, w tym przychody ze sprzedaży sprzętu związanego z dostarczaniem tych usług.
Usługi hurtowe	Przychody od operatorów telekomunikacyjnych z tytułu (i) usług mobilnych: połączenia przychodzące od innych operatorów, usługi roamingu dla osób odwiedzających, krajowe połączenia komórkowe (tj. umowa roamingu krajowego i udostępniania sieci) i MVNO, (ii) usług przewoźników stacjonarnych, oraz (iii) inne przychody (głównie infrastruktura i sieci danych).
Pozostałe przychody	Obejmują (i) sprzedaż sprzętu do brokerów i dealerów, (ii) przychody z projektów infrastrukturalnych oraz (iii) inne przychody różne, np. z wynajmu nieruchomości, działalności R&D (research and development - badania i rozwój).

W celu zapewnienia porównywalności okresów po zastosowaniu MSSF 15 według zmodyfikowanej metody retrospektywnej, przychody za okresy 3 oraz 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 roku prezentowane są również jako "dane według MSR 18", tj. wyliczone zgodnie z MSR 18 oraz pozostałymi standardami i interpretacjami dotyczącymi rozpoznawania przychodów obowiązującymi w 2017 roku. Więcej informacji na temat MSSF 15 i jego zastosowania przez Grupę w 2018 roku znajduje się w Notach 3.2 oraz 4.

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF – 30 września 2018 roku

(w milionach złotych)		3 miesiące			9 miesięcy
	do 30 września 2018		do 30 września 2017	do 30 września 2018		do 30 września 2017
	Raportowane	Dane	Raportowane	Raportowane	Dane	Raportowane
	według	według	według	według	według	według
	MSSF 15	MSR 18	MSR 18	MSSF 15	MSR 18	MSR 18
Usługi wyłącznie komórkowe	690	733	825	2.060	2.209	2.579
Usługi wyłącznie stacjonarne	610	614	681	1.865	1.884	2.090
Usługi wąskopasmowe	265	266	308	827	829	958
Usługi szerokopasmowe	230	233	258	695	712	787
Usługi dla przedsiębiorstw z zakresu
infrastruktury sieciowej	115	115	115	343	343	345
Usługi konwergentne
(klienci indywidualni)	336	358	279	943	1.021	768
Sprzedaż sprzętu	336	312	297	994	909	904
Usługi IT i integracyjne	127	127	123	373	373	316
Usługi hurtowe	576	576	547	1.726	1.726	1.583
Hurtowe usługi komórkowe	332	332	291	973	973	839
Hurtowe usługi stacjonarne	176	176	193	540	540	549
Pozostałe	68	68	63	213	213	195
Pozostałe przychody	80	80	62	210	210	231
Przychody razem	2.755	2.800	2.814	8.171	8.332	8.471

Usługi hurtowe oraz pozostałe przychody za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2018 roku zawierają 192 miliony złotych przychodów z tytułu leasingu, które są poza zakresem MSSF 15 "Przychody z umów z klientami".

6. Objaśnienia dotyczące sezonowości lub cykliczności w odniesieniu do śródrocznej działalności Grupy

Działalność Grupy podlega pewnej sezonowości. W czwartym kwartale, zazwyczaj najaktywniejszym sprzedażowo, występują wysokie wydatki komercyjne oraz zwiększone nakłady inwestycyjne wynikające z zastosowanego przez Grupę zarządzania cyklem inwestycyjnym. Sezonowo wysokie nakłady inwestycyjne w czwartym kwartale skutkują wyższymi płatnościami dla dostawców środków trwałych i wartości niematerialnych, a tym samym zwiększeniem wypływów pieniężnych z działalności inwestycyjnej w pierwszym kwartale kolejnego roku.

7. Zdarzenia wpływające na aktywa, zobowiązania, kapitał własny, wynik netto lub przepływy pieniężne, które są nietypowe ze względu na ich charakter, wielkość lub częstotliwość

W dniu 23 lipca 2018 roku Spółka oraz T-Mobile Polska zawarły długoterminową umowę w sprawie dostępu telekomunikacyjnego do sieci światłowodowej Orange Polska w zakresie transmisji danych (Bitstream Access – "BSA"). Orange Polska zapewni hurtowy dostęp do swojej sieci w celu świadczenia usług BSA w oparciu o własną infrastrukturę światłowodową dla klientów T-Mobile, w budynkach wielorodzinnych na obszarach nieregulowanych. Opłaty w ramach umowy zawierają 275 milionów złotych opłaty wstępnej oraz opłatę miesięczną za każdego klienta. Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2018 roku zawierają wpływ pierwszej raty opłaty wstępnej w wysokości 138 milionów złotych oraz refundacji kosztów związanych z integracją systemów IT, który jest prezentowany jako zobowiązania kontraktowe w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej.

Przepływy pieniężne z działalności operacyjnej za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2018 roku zawierają zapłatę kary nałożonej przez Komisję Europejską wraz z naliczonymi odsetkami w łącznej kwocie 646 milionów złotych (patrz Nota 11).

Zyski ze sprzedaży aktywów za okres 9 miesięcy zakończony 30 września 2018 roku zawierają 111 milionów złotych zysków ze sprzedaży nieruchomości.

Wartość zobowiązań handlowych objętych faktoringiem odwrotnym zmniejszyła się z 224 milionów złotych na dzień 31 grudnia 2017 roku do 179 milionów złotych na dzień 30 września 2018 roku. Zobowiązania te prezentowane są razem z innymi zobowiązaniami handlowymi, ponieważ analiza przeprowadzona przez Grupę wykazała, że utrzymały one handlowy charakter.

Program Operacyjny "Polska Cyfrowa"

W 2017 roku Grupa zawarła z Centrum Projektu "Polska Cyfrowa" umowy o dofinansowanie projektów inwestycyjnych w ramach drugiego konkursu Programu Operacyjnego "Polska Cyfrowa" ("Programu"). Celem Programu jest wzmocnienie cyfrowych podstaw rozwoju kraju, w tym szerokiego dostępu do szybkiego Internetu, efektywnych i przyjaznych użytkownikom e-usług oraz stale rosnącego poziomu kompetencji cyfrowych społeczeństwa. Grupa uzyskała z funduszu Programu dotacje w wysokości 0,7 miliarda złotych. W 2017 roku Grupa otrzymała 297 milionów złotych zaliczek na dotacje inwestycyjne. Otrzymane zaliczki prezentowane są jako środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych oraz pozostałe zobowiązania w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Dotacje pomniejszają koszt związanych z nimi aktywów w momencie rozpoznania tych aktywów.

W 2018 roku OPL S.A. zawarła z podwykonawcami umowy inwestycyjne związane z rozwojem szerokopasmowej sieci telekomunikacyjnej w ramach Programu na łączną kwotę 1.045 milionów złotych, z czego 508 milionów złotych zostanie pośrednio wykonane przez spółkę zależną. Spółka zależna zawarła umowy z zewnętrznymi podwykonawcami na 270 milionów złotych. Na dzień 30 września 2018 roku wartość zobowiązań z tytułu zakupu środków trwałych i wartości niematerialnych w ramach Programu, które zostały podjęte na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego, lecz nie zostały ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym, wynosiła 758 milionów złotych.

Łączna wartość podjętych zobowiązań inwestycyjnych wzrosła z 507 milionów złotych na dzień 31 grudnia 2017 roku do 1.453 milionów złotych na dzień 30 września 2018 roku, głównie z powodu zobowiązań opisanych powyżej.

8. Dług finansowy netto

Dług finansowy netto jest miernikiem poziomu zadłużenia używanym przez Zarząd. Sposób kalkulacji długu finansowego netto nie jest zdefiniowany w MSSF, metodologia przyjęta przez Grupę została zaprezentowana poniżej:

(w milionach złotych)	Na dzień	Na dzień
	30 września 2018	31 grudnia 2017
Pożyczki od jednostki powiązanej	7.389	6.969
Pozostałe zobowiązania finansowe	227	113
Instrumenty pochodne – netto (zobowiązania pomniejszone o aktywa)	(19)	63
Dług finansowy brutto po uwzględnieniu instrumentów pochodnych	7.597	7.145
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	(475)	(646)
Efektywna część zabezpieczeń przepływów pieniężnych	(3)	(2)
Dług finansowy netto	7.119	6.497

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF – 30 września 2018 roku

W dniu 14 lutego 2018 roku Grupa oraz Atlas Services Belgium S.A., spółka zależna od Orange S.A., zawarły umowę o pożyczkę w wysokości 750 milionów złotych z terminem spłaty przypadającym w marcu 2023 roku oraz umowę o odnawialną linię kredytową w wysokości 1.500 milionów złotych z terminem spłaty przypadającym w marcu 2022 roku. Celem nowych umów finansowania było bezgotówkowe refinansowanie odnawialnej linii kredytowej (przyznanej przez Atlas Services Belgium S.A.), która wygasła 30 marca 2018 roku.

W okresie 9 miesięcy zakończonym 30 września 2018 roku przepływy pieniężne netto z tytułu zaciągnięcia i spłat w ramach odnawialnych linii kredytowych przyznanych przez Atlas Services Belgium S.A. wyniosły 350 milionów złotych.

Na dzień 30 września 2018 roku łączna pozostała do spłaty kwota pożyczek od jednostki powiązanej wyniosła 7.389 milionów złotych, z uwzględnieniem naliczonych odsetek oraz prowizji aranżacyjnych. Na dzień 30 września 2018 roku średnioważone efektywne oprocentowanie pożyczek od jednostki powiązanej wynosiło 1,94% bez uwzględnienia wpływu instrumentów pochodnych oraz 3,45% z uwzględnieniem wpływu instrumentów pochodnych.

Łączna wartość nominalna walutowo–procentowych instrumentów swap (CCIRS) i procentowych instrumentów swap (IRS), zawartych w ramach umowy dotyczącej instrumentów pochodnych zawartej z Orange S.A. w celu zabezpieczenia ryzyka walutowego oraz ryzyka stopy procentowej, na dzień 30 września 2018 roku wyniosła odpowiednio 670 milionów euro i 5.950 milionów złotych z wyceną w wartości godziwej w łącznej kwocie 22 milionów złotych.

9. Wartość godziwa instrumentów finansowych

Instrumenty pochodne po początkowym ujęciu wyceniane są w wartości godziwej. Wartość godziwa instrumentów pochodnych ustalana jest w sposób opisany w Nocie 21 Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonego według MSSF. Znaczące dane źródłowe wykorzystywane przez Grupę w technice wyceny wartości godziwej instrumentów pochodnych są klasyfikowane do Poziomu 2 hierarchii wartości godziwej opisanej w Nocie 22.1.

Wartość bilansowa instrumentów finansowych Grupy jest zbliżona do ich wartości godziwej, z wyjątkiem zobowiązań z tytułu rezerwacji i innych praw do częstotliwości, dla których na dzień 30 września 2018 roku i 31 grudnia 2017 roku szacowana wartość godziwa przewyższała wartość bilansową odpowiednio o 85 milionów złotych i 113 milionów złotych z powodu znaczącej zmiany pomiędzy pierwotnymi efektywnymi stopami procentowymi na dzień początkowego ujęcia oraz bieżącymi stopami rynkowymi.

10. Dywidenda

Zgodnie z rekomendacją Zarządu Spółki, w 2018 roku dywidenda nie została wypłacona.

11. Zmiany w głównych roszczeniach i sprawach sądowych, zobowiązaniach warunkowych i aktywach warunkowych od dnia kończącego poprzedni rok finansowy

Poniższe informacje dotyczą spraw przedstawionych w Nocie 28 Skonsolidowanego Sprawozdania Finansowego za rok zakończony 31 grudnia 2017 roku sporządzonego według MSSF lub opisują główne zdarzenia, które nastąpiły po 31 grudnia 2017 roku.

a. Postępowania prowadzone przez UOKiK

Postępowanie UOKIK w sprawie ofert pre-paid

UOKiK poinformował Spółkę o przedłużeniu postępowania. Wskazana data przedłużenia to dzień 31 stycznia 2019 roku.

Postępowanie UOKiK w sprawie cen detalicznych za połączenia do Play

W dniu 2 stycznia 2018 roku UOKiK umorzył postępowanie antymonopolowe. UOKiK stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, że Orange Polska, Polkomtel Sp. z o.o. i T-Mobile Polska S.A. naruszyły prawo ochrony konkurencji. W dniu 2 lipca 2018 roku P4 rozszerzył powództwo z września 2015 roku, na podstawie którego żądał zapłaty 316 milionów złotych, o kwotę 314 milionów złotych (258 milionów złotych oraz 56 milionów złotych skapitalizowanych odsetek). Kwota główna wskazana w rozszerzeniu odpowiada kwocie żądanej przez P4 we wniosku o zawezwanie do próby ugodowej dotyczącym okresu od kwietnia 2012 roku do grudnia 2014 roku.

Postępowanie UOKiK w sprawie przetargów na usługi mobilne

UOKiK poinformował Spółkę o przedłużeniu postępowania. Wskazana data przedłużenia to dzień 31 października 2018 roku.

Roszczenie Magna Polonia S.A. wobec Orange Polska, T-Mobile Polska, Polkomtel i P4

W dniu 9 lutego 2018 roku sąd prowadzący postępowanie w sprawie roszczenia Magna Polonia S.A. zdecydował o zawieszeniu tego postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy w sprawie postępowania antymonopolowego.

b. Postępowanie przed Komisją Europejską w sprawie dostępu szerokopasmowego

W dniu 25 lipca 2018 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oddalił odwołanie Orange Polska od wyroku Sądu Unii Europejskiej i utrzymał karę w pierwotnej wysokości. W dniu 9 sierpnia 2018 roku Orange Polska zapłaciła karę i naliczone odsetki w łącznej kwocie 646 milionów złotych.

c. Pozostałe zobowiązania warunkowe i rezerwy

Poza kwestiami opisanymi powyżej, działalność operacyjna Grupy podlega prawnym, podatkowym, społecznym i administracyjnym regulacjom oraz Grupa jest stroną postępowań prawnych i podatkowych oraz umów handlowych związanych z działalnością operacyjną. Niektóre decyzje regulacyjne mogą być krzywdzące dla Grupy, a wyroki wydane przez sądy w postępowaniach odwoławczych od takich decyzji mogą mieć negatywne skutki dla Grupy. Grupa systematycznie monitoruje ryzyka i zdaniem Zarządu utworzono odpowiednie rezerwy na rozpoznane ryzyka, dla których można było dokonać szacunku wysokości rezerwy.

12. Transakcje ze stronami powiązanymi

Na dzień 30 września 2018 roku Orange S.A. była właścicielem 50,67% akcji Spółki i miała prawo do powoływania większości Członków Rady Nadzorczej OPL S.A. Rada Nadzorcza podejmuje decyzje o składzie Zarządu.

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF – 30 września 2018 roku

Przychody Grupy od podmiotów Grupy Orange obejmują przede wszystkim transmisję danych, usługi z zakresu badań i rozwoju oraz rozliczenia międzyoperatorskie. Zakupy od Grupy Orange obejmują przede wszystkim opłaty licencyjne za używanie marki, koszty rozliczeń międzyoperatorskich oraz koszty transmisji danych.

Orange Polska S.A. działa pod marką Orange na podstawie umowy licencyjnej zawartej z Orange S.A. i Orange Brand Services Limited ("OBSL"). Umowa licencyjna przewiduje, że OBSL otrzymuje wynagrodzenie w wysokości do 1,6% przychodów operacyjnych Spółki wypracowanych pod marką Orange. OPL S.A. i OBSL przedłużyły obowiązującą umowę na okres od 24 lipca 2018 roku do 31 grudnia 2019 roku bez zmiany warunków finansowych.

Należności i zobowiązania finansowe, koszty finansowe netto oraz inne całkowite dochody/straty dotyczące transakcji z Grupą Orange wynikają głównie z pożyczek udzielonych przez Atlas Services Belgium S.A. oraz umowy dotyczącej instrumentów pochodnych zawartej z Orange S.A. w celu zabezpieczenia ryzyka walutowego oraz ryzyka stopy procentowej związanego z wymienionymi powyżej pożyczkami. Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych zdeponowane w Orange S.A. dotyczą umowy scentralizowanego zarządzania płynnością.

(w milionach złotych)	3 miesiące	9 miesięcy	3 miesiące	9 miesięcy
		do 30 września 2018		do 30 września 2017
Sprzedaż towarów i usług oraz pozostałe przychody:	47	157	56	153
Orange S.A. (jednostka dominująca)	20	87	31	92
Grupa Orange (z wyłączeniem jednostki dominującej)	27	70	25	61
Zakupy towarów (w tym zapasów, środków trwałych i wartości niematerialnych)
i usług:	(64)	(180)	(60)	(181)
Orange S.A. (jednostka dominująca)	(16)	(48)	(17)	(53)
Grupa Orange (z wyłączeniem jednostki dominującej)	(48)	(132)	(43)	(128)
- w tym Orange Brand Services Limited (umowa licencyjna na używanie marki)	(28)	(85)	(31)	(91)
Koszty finansowe, netto:	(55)	(170)	(57)	(176)
Orange S.A. (jednostka dominująca)	(80)	-	32	(151)
Grupa Orange (z wyłączeniem jednostki dominującej)	25	(170)	(89)	(25)
Inne całkowite dochody/(straty):	4	(8)	2	(4)
Orange S.A. (jednostka dominująca)	4	(8)	2	(4)

(w milionach złotych)	Na dzień	Na dzień
	30 września 2018	31 grudnia 2017
Należności:	100	85
Orange S.A. (jednostka dominująca)	44	50
Grupa Orange (z wyłączeniem jednostki dominującej)	56	35
Zobowiązania:	102	99
Orange S.A. (jednostka dominująca)	45	49
Grupa Orange (z wyłączeniem jednostki dominującej)	57	50
Należności finansowe:	67	33
Orange S.A. (jednostka dominująca)	67	33
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych zdeponowane w:	61	166
Orange S.A. (jednostka dominująca)	61	166
Zobowiązania finansowe:	7.434	7.027
Orange S.A. (jednostka dominująca)	45	58
Grupa Orange (z wyłączeniem jednostki dominującej)	7.389	6.969

Świadczenia (wynagrodzenia, premie, świadczenia po okresie zatrudnienia i pozostałe długoterminowe świadczenia, świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz płatności oparte na akcjach – w pieniądzu lub w naturze) na rzecz Członków Zarządu i Rady Nadzorczej OPL S.A. za okresy 9 miesięcy zakończone 30 września 2018 i 2017 roku wyniosły odpowiednio 11,1 miliona złotych oraz 13,0 milionów złotych.

Skrócone Kwartalne Skonsolidowane Sprawozdanie Finansowe wg MSSF – 30 września 2018 roku

13. Zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego

Nie wystąpiły istotne zdarzenia po zakończeniu okresu sprawozdawczego.

Podpisy wszystkich członków Zarządu Orange Polska
Jean-François Fallacher Prezes Zarządu
Maciej Nowohoński Członek Zarządu
Mariusz Gaca Wiceprezes Zarządu
Bożena Leśniewska Wiceprezes Zarządu
Jolanta Dudek Członek Zarządu
Jacek Kowalski Członek Zarządu

Zuzanna Góral

Dyrektor Rachunkowości i Kontroli Wewnętrznej

Podpis osoby, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych