Tauron Polska Energia S.A.

Annual Report (ESEF) • Mar 30, 2022

Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia 259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542021-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542019-12-31259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember259400NAPDFBOTNCRL542020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember259400NAPDFBOTNCRL542020-01-012020-12-31259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:StatutoryReserveMember259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfCashFlowHedgesMember259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember259400NAPDFBOTNCRL542021-01-012021-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMemberiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia S.A. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zgodne z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ ORAZ PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Informacje ogólne dotyczące Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. oraz jej jednostki dominującej 2. Skład Grupy TAURON oraz wspólne przedsięwzięcia 3. Oświadczenie o zgodności 4. Kontynuacja działalności 5. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji 6. Zasady (polityka) rachunkowości 7. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach 8. Opublikowane standardy i zmiany do standardów, które nie weszły jeszcze w życie 9. Zmiany stosowanych zasad rachunkowości oraz przekształcenie danych porównywalnych 9.1. Zastosowanie zmian do standardów 9.2. Przekształcenie danych porównywalnych SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI 10. Informacje dotyczące segmentów działalności 10.1. Segmenty operacyjne 10.2. Geograficzne obszary działalności UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH 11. Utrata wartości aktywów niefinansowych NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 12. Przychody ze sprzedaży 13. Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług 13.1. Koszty według rodzajów 13.2. Koszty świadczeń pracowniczych 13.3. Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące 14. Pozostałe przychody i koszty operacyjne 15. Przychody i koszty finansowe 16. Koszty wynikające z leasingu 17. Podatek dochodowy 17.1. Obciążenia podatkowe w sprawozdaniu z całkowitych dochodów 17.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej 18. Zysk (strata) przypadający na jedną akcję NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 19. Rzeczowe aktywa trwałe 20. Prawa do użytkowania aktywów 21. Wartość firmy 22. Świadectwa energii i prawa do emisji CO2 22.1. Długoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji CO2 22.2. Krótkoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji CO2 22.3. Bilans praw do emisji CO2 w Rejestrze Unii Europejskiej 23. Pozostałe aktywa niematerialne 24. Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 25. Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 26. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń 27. Pozostałe aktywa finansowe 28. Pozostałe aktywa niefinansowe 28.1. Długoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe 28.2. Krótkoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe 29. Odroczony podatek dochodowy 30. Zapasy 31. Należności od odbiorców 32. Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat 33. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 34. Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 35. Kapitał własny 35.1. Kapitał podstawowy 35.2. Prawa akcjonariuszy 35.3. Kapitał zapasowy 35.4. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających 35.5. Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy 35.6. Udziały niekontrolujące 36. Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty 37. Zobowiązania z tytułu zadłużenia 37.1. Wyemitowane obligacje 37.2. Kredyty i pożyczki 37.3. Kowenanty w umowach dotyczących zadłużenia 37.4. Zobowiązanie z tytułu leasingu 38. Rezerwy na świadczenia pracownicze 39. Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe 39.1. Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych 39.2. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych 40. Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 41. Pozostałe rezerwy 41.1. Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości 41.2. Rezerwy na umowy rodzące obciążenia 41.3. Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy 42. Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 42.1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe 42.2. Rozliczenia międzyokresowe kosztów 43. Zobowiązania wobec dostawców 44. Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 45. Zobowiązania inwestycyjne 46. Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego 47. Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat 48. Pozostałe zobowiązania finansowe 49. Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 50. Istotne pozycje skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych 50.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej 50.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej 50.3. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 51. Instrumenty finansowe 51.1. Wartość bilansowa i wartość godziwa kategorii i klas instrumentów finansowych 51.2. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w podziale na kategorie instrumentów finansowych 52. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 52.1. Ryzyko kredytowe 52.1.1 Ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców 52.1.2 Ryzyko kredytowe związane z innymi należnościami finansowymi 52.1.3 Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami oraz z instrumentami pochodnymi 52.1.4 Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami 52.2. Ryzyko związane z płynnością 52.3. Ryzyko rynkowe 52.3.1 Ryzyko stopy procentowej 52.3.2 Ryzyko walutowe 52.3.3 Ryzyko zmian cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych 53. Ryzyko operacyjne INNE INFORMACJE 54. Zobowiązania warunkowe 55. Zabezpieczenia spłaty zobowiązań 56. Informacja o podmiotach powiązanych 56.1. Transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami 56.2. Transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa 56.3. Wynagrodzenie kadry kierowniczej 57. Zarządzanie kapitałem i finansami 58. Wynagrodzenie biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego 59. Pozostałe istotne informacje 60. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW Nota Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży 12 25 614 20 850 Rekompensaty (9) 66 Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług 13 (23 623) (21 708) Zysk (strata) brutto ze sprzedaży 1 982 (792) Koszty sprzedaży 13 (562) (497) Koszty ogólnego zarządu 13 (635) (637) Pozostałe przychody i koszty operacyjne 14 99 373 Udział w zyskach/(stratach) wspólnych przedsięwzięć 24 32 16 Zysk (strata) operacyjny 916 (1 537) Koszty odsetkowe od zadłużenia 15 (368) (286) Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe 15 127 (356) Zysk (strata) przed opodatkowaniem 675 (2 179) Podatek dochodowy 17 (290) 6 Zysk (strata) netto 385 (2 173) Wycena instrumentów zabezpieczających 35.4 455 (103) Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 16 12 Podatek dochodowy 17 (88) 19 Pozostałe całkowite dochody podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy 383 (72) Zyski (straty) aktuarialne 38 118 (144) Podatek dochodowy 17 (21) 27 Pozostałe całkowite dochody nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy 97 (117) Pozostałe całkowite dochody netto 480 (189) Łączne całkowite dochody 865 (2 362) Zysk (strata) netto przypadający: Akcjonariuszom jednostki dominującej 338 (2 170) Udziałom niekontrolującym 47 (3) Całkowity dochód przypadający: Akcjonariuszom jednostki dominującej 818 (2 359) Udziałom niekontrolującym 47 (3) Zysk (strata) na jedną akcję podstawowy i rozwodniony (w złotych) 18 0,19 (1,24) SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ Nota Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) AKTYWA Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 19 29 174 29 505 Prawa do użytkowania aktywów 20 1 946 1 876 Wartość firmy 21 26 26 Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji CO2 do umorzenia 22.1 444 501 Pozostałe aktywa niematerialne 23 540 552 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 24 597 587 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 25 99 97 Instrumenty pochodne 26 532 36 Pozostałe aktywa finansowe 27 215 209 Pozostałe aktywa niefinansowe 28.1 159 63 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 29 123 133 33 855 33 585 Aktywa obrotowe Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji CO2 do umorzenia 22.2 157 1 039 Zapasy 30 543 874 Należności od odbiorców 31 3 322 2 473 Należności z tytułu podatku dochodowego 46 415 84 Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat 32 292 295 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 25 - 2 Instrumenty pochodne 26 465 123 Pozostałe aktywa finansowe 27 89 143 Pozostałe aktywa niefinansowe 28.2 112 83 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 33 815 921 Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 34 10 74 6 220 6 111 SUMA AKTYWÓW 40 075 39 696 Nota Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) PASYWA Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej Kapitał podstawowy 35.1 8 763 8 763 Kapitał zapasowy 35.3 2 749 6 339 Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających 35.4 299 (68) Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 43 27 Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) 35.5 4 637 773 16 491 15 834 Udziały niekontrolujące 35.6 33 893 Kapitał własny ogółem 16 524 16 727 Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 37 10 947 13 171 Rezerwy na świadczenia pracownicze 38 789 952 Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe 39 436 669 Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 42 568 495 Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 29 741 434 Instrumenty pochodne 26 116 74 Pozostałe zobowiązania finansowe 48 33 64 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 4 8 13 634 15 867 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 37 2 143 1 481 Zobowiązania wobec dostawców 43 1 242 1 021 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 44 1 061 - Zobowiązania inwestycyjne 45 616 857 Rezerwy na świadczenia pracownicze 38 104 104 Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 40 1 890 1 750 Pozostałe rezerwy 41 619 304 Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 42 177 181 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 46 4 3 Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat 47 629 410 Instrumenty pochodne 26 379 102 Pozostałe zobowiązania finansowe 48 483 458 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 49 570 423 Zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży - 8 9 917 7 102 Zobowiązania razem 23 551 22 969 SUMA PASYWÓW 40 075 39 696 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM Nota Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej Udziały niekontrolujące Razem kapitał własny Kapitał podstawowy Kapitał zapasowy Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty) Razem Stan na 1 stycznia 2020 roku 8 763 6 802 16 15 2 598 18 194 900 19 094 Pokrycie straty z lat ubiegłych - (463) - - 463 - - - Dywidenda - - - - - - (2) (2) Transakcje z udziałowcami niekontrolującymi - - - - (1) (1) (2) (3) Transakcje z właścicielami - (463) - - 462 (1) (4) (5) Strata netto - - - - (2 170) (2 170) (3) (2 173) Pozostałe całkowite dochody - - (84) 12 (117) (189) - (189) Łączne całkowite dochody - - (84) 12 (2 287) (2 359) (3) (2 362) Stan na 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) 8 763 6 339 (68) 27 773 15 834 893 16 727 Pokrycie straty z lat ubiegłych 35.3 - (3 590) - - 3 590 - - - Dywidenda - - - - - - (3) (3) Nabycie udziałów niekontrolujących 35.6 - - - - (158) (158) (903) (1 061) Pozostałe transakcje z udziałowcami niekontrolującymi - - - - (3) (3) (1) (4) Transakcje z właścicielami - (3 590) - - 3 429 (161) (907) (1 068) Zysk netto - - - - 338 338 47 385 Pozostałe całkowite dochody - - 367 16 97 480 - 480 Łączne całkowite dochody - - 367 16 435 818 47 865 Stan na 31 grudnia 2021 roku 8 763 2 749 299 43 4 637 16 491 33 16 524 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH Nota Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Zysk (strata) przed opodatkowaniem 675 (2 179) Udział w (zyskach)/stratach wspólnych przedsięwzięć (32) (16) Amortyzacja 2 100 2 017 Odpisy aktualizujące wartość niefinansowych aktywów trwałych 1 129 3 746 Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek (1) 221 Różnice kursowe (10) 246 Odsetki i prowizje 367 283 Pozostałe korekty zysku przed opodatkowaniem (90) (87) Zmiana stanu kapitału obrotowego 50.1 1 256 (129) Podatek dochodowy zapłacony 50.1 (392) (60) Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej 5 002 4 042 Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych 50.2 (3 255) (3 908) Nabycie aktywów finansowych (28) (33) Udzielenie pożyczek (1) (105) Razem płatności (3 284) (4 046) Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych 76 18 Sprzedaż udziałów 50.2 53 - Dywidendy otrzymane 47 6 Pozostałe wpływy 5 45 Razem wpływy 181 69 Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej (3 103) (3 977) Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Wykup dłużnych papierów wartościowych (170) (60) Spłata kredytów/pożyczek 50.3 (3 466) (4 407) Odsetki zapłacone 50.3 (343) (216) Spłata zobowiązań leasingowych (117) (102) Pozostałe płatności (24) (25) Razem płatności (4 120) (4 810) Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów/pożyczek 50.3 2 003 3 369 Otrzymane dotacje 50.3 114 67 Emisja dłużnych papierów wartościowych - 1 000 Razem wpływy 2 117 4 436 Środki pieniężne netto z działalności finansowej (2 003) (374) Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów (104) (309) Różnice kursowe netto (3) 3 Środki pieniężne na początek okresu 33 895 1 204 Środki pieniężne na koniec okresu, w tym: 33 791 895 o ograniczonej możliwości dysponowania 33 314 211 INFORMACJE O GRUPIE KAPITAŁOWEJ ORAZ PODSTAWA SPORZĄDZENIA SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Informacje ogólne dotyczące Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. oraz jej jednostki dominującej Grupa Kapitałowa TAURON Polska Energia S.A. („Grupa”, „Grupa Kapitałowa”, „Grupa TAURON”) składa się z TAURON Polska Energia S.A. („jednostka dominująca”, „Spółka”, „Spółka dominująca”) i jej spółek zależnych. TAURON Polska Energia S.A., mająca siedzibę w Katowicach przy ul. ks. Piotra Ściegiennego 3, w Polsce, prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej, zawiązanej aktem notarialnym w dniu 6 grudnia 2006 roku. Do dnia 16 listopada 2007 roku Spółka działała pod firmą Energetyka Południe S.A. Spółka nie zmieniała nazwy ani innych danych identyfikujących w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku. Jednostka dominująca jest wpisana do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Katowice-Wschód Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, pod numerem KRS 0000271562. Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony. Działalność prowadzona jest na podstawie odpowiednich koncesji przyznanych poszczególnym jednostkom wchodzącym w skład Grupy. Podstawowy przedmiot działalności Grupy TAURON jest odzwierciedlony w podziale na segmenty: Wydobycie, Wytwarzanie (segment obejmujący wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych oraz wytwarzanie energii cieplnej), Odnawialne źródła energii (segment obejmujący wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych), Dystrybucja, Sprzedaż oraz działalność pozostała – w tym obsługa klienta, o czym szerzej w nocie 10 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku oraz zawiera dane porównawcze za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd w dniu 29 marca 2022 roku. Skład Zarządu W skład Zarządu na dzień 1 stycznia 2021 roku wchodzili:  Wojciech Ignacok – Prezes Zarządu,  Jerzy Topolski – Wiceprezes Zarządu,  Marek Wadowski – Wiceprezes Zarządu. W okresie od dnia 1 stycznia 2021 roku do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji w składzie Zarządu nastąpiły poniższe zmiany:  Pan Wojciech Ignacok złożył rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu ze skutkiem na koniec dnia 28 lutego 2021 roku,  Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę dotyczącą powierzenia Panu Markowi Wadowskiemu pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Spółki od dnia 1 marca 2021 roku do dnia powołania Prezesa Zarządu Spółki, zaś w dniu 1 kwietnia 2021 roku powołała Pana Pawła Strączyńskiego do składu Zarządu Spółki i powierzyła mu funkcję Prezesa Zarządu,  Pan Marek Wadowski złożył rezygnację z pełnienia funkcji Wiceprezesa Zarządu ds. Finansów ze skutkiem na koniec dnia 17 maja 2021 roku,  Pan Paweł Strączyński złożył rezygnację z pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki ze skutkiem na koniec dnia 4 sierpnia 2021 roku,  Rada Nadzorcza Spółki powołała z dniem 5 sierpnia 2021 roku do składu Zarządu:  Pana Artura Michałowskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Handlu,  Pana Patryka Demskiego na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Strategii i Rozwoju,  Pana Krzysztofa Surmę na stanowisko Wiceprezesa Zarządu ds. Finansów. Jednocześnie Rada Nadzorcza Spółki podjęła uchwałę dotyczącą powierzenia Panu Arturowi Michałowskiemu pełnienia obowiązków Prezesa Zarządu Spółki od dnia 5 sierpnia 2021 roku do dnia powołania Prezesa Zarządu Spółki.  Rada Nadzorcza Spółki powołała z dniem 21 stycznia 2022 roku Pana Artura Warzochę do składu Zarządu Spółki i powierzyła mu funkcję Wiceprezesa Zarządu ds. Korporacyjnych. W skład Zarządu na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wchodzili:  Artur Michałowski – p.o. Prezesa Zarządu, Wiceprezes Zarządu,  Patryk Demski – Wiceprezes Zarządu,  Krzysztof Surma – Wiceprezes Zarządu,  Jerzy Topolski – Wiceprezes Zarządu,  Artur Warzocha – Wiceprezes Zarządu. 2. Skład Grupy TAURON oraz wspólne przedsięwzięcia Na dzień 31 grudnia 2021 roku TAURON Polska Energia S.A. posiadała bezpośrednio i pośrednio udziały i akcje w następujących istotnych spółkach zależnych: Lp. Nazwa spółki Siedziba Udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale spółki Spółka posiadająca bezpośrednio udziały w kapitale/ Komplementariusz WYDOBYCIE 1 TAURON Wydobycie S.A. Jaworzno 100,00% TAURON Polska Energia S.A. WYTWARZANIE 2 TAURON Wytwarzanie S.A. Jaworzno 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 3 Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Jaworzno 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 4 TAURON Ciepło Sp. z o.o. Katowice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 5 TAURON Serwis Sp. z o.o. Katowice 95,61% TAURON Polska Energia S.A. 6 Łagisza Grupa TAURON Sp. z o.o. Katowice 100,00% TAURON Wytwarzanie S.A. ODNAWIALNE ŹRÓDŁA ENERGII 7 TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. Jelenia Góra 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 8 Marselwind Sp. z o.o. Katowice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 9 TEC1 Sp. z o.o. Katowice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 10 TAURON Zielona Energia Sp. z o.o.1 Katowice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 11 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno I sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 12 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno II sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 13 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno III sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 14 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno IV sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 15 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno V sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 16 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno VI sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 17 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Śniatowo sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 18 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Dobrzyń sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 19 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Gołdap sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 20 TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Ino 1 sp.k. Katowice 100,00% TEC1 Sp. z o.o. 21 WIND T1 Sp. z o.o. Jelenia Góra 100,00% TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. 22 AVAL-1 Sp. z o.o. Jelenia Góra 100,00% TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. 23 Polpower Sp. z o.o. Połczyn-Zdrój 100,00% TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. DYSTRYBUCJA 24 TAURON Dystrybucja S.A. Kraków 99,76% TAURON Polska Energia S.A. 25 TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o.2 Tarnów 99,76% TAURON Dystrybucja S.A. SPRZEDAŻ 26 TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. Kraków 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 27 TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. Gliwice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 28 TAURON Czech Energy s.r.o. Ostrawa, Republika Czeska 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 29 TAURON Nowe Technologie S.A. Wrocław 100,00% TAURON Polska Energia S.A. POZOSTAŁE 30 TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o. Wrocław 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 31 Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. Krzeszowice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 32 Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. Warszawa 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 33 Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Katowice 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 34 Bioeko Grupa TAURON Sp. z o.o. Stalowa Wola 100,00% TAURON Polska Energia S.A. 35 Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o. Tarnów 99,76% TAURON Dystrybucja S.A. 1 W dniu 1 lipca 2021 roku nastąpiło połączenie w drodze przejęcia spółki TEC3 Sp. z o.o. (spółka przejmująca) ze spółką TEC2 Sp. z o.o. (spółka przejmowana) na podstawie art.492 par.1 pkt 1 KSH. W dniu 8 października 2021 roku nastąpiła zmiana nazwy spółki z dotychczasowej TEC3 Sp. z o.o. na TAURON Zielona Energia Sp. z o.o. 2 Na dzień bilansowy TAURON Polska Energia S.A. był użytkownikiem udziałów spółki TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. Na dzień 31 grudnia 2021 roku TAURON Polska Energia S.A. posiadała udział pośredni i bezpośredni w następujących istotnych spółkach współzależnych w segmencie Wytwarzanie: Lp. Nazwa spółki Siedziba Udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym spółki 1 Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1 Stalowa Wola 50,00% 2 TAMEH HOLDING Sp. z o.o. 2 Dąbrowa Górnicza 50,00% 3 TAMEH POLSKA Sp. z o.o. 2 Dąbrowa Górnicza 50,00% 4 TAMEH Czech s.r.o. 2 Ostrawa, Republika Czeska 50,00% 1 Udział w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. posiadany jest przez TAURON Polska Energia S.A. w sposób pośredni poprzez spółkę zależną TAURON Wytwarzanie S.A. 2 TAURON Polska Energia S.A. posiada bezpośredni udział w kapitale i organie stanowiącym spółki TAMEH HOLDING Sp. z o.o., która posiada 100% udział w kapitale i organie stanowiącym TAMEH POLSKA Sp. z o.o. oraz TAMEH Czech s.r.o. Zmiany w składzie Grupy TAURON  Zmiany udziału TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. W dniu 13 stycznia 2021 roku zarejestrowane zostało podwyższenie kapitału zakładowego spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. o kwotę 2 mln PLN dokonane na podstawie uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 3 grudnia 2020 roku. Wszystkie udziały zostały objęte przez Spółkę za łączną kwotę 190 mln PLN. W wyniku tej transakcji udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. zwiększył się z 85,88% do 86,29%. W dniu 22 grudnia 2021 roku została podpisana umowa pomiędzy Funduszem Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowy Fundusz Inwestycji Zamknięty Aktywów Niepublicznych zarządzanym przez PFR Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A., a Spółką na nabycie 176 000 udziałów w spółce Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., co zostało opisane szerzej w nocie 35.6 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W wyniku tej transakcji udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. zwiększył się z 86,29% do 100%.  Obniżenie kapitału zakładowego TAURON Dystrybucja S.A. W dniu 21 maja 2021 roku zarejestrowane zostało obniżenie kapitału zakładowego spółki zależnej TAURON Dystrybucja S.A., w związku z ustawowym umorzeniem akcji nabytych przez spółkę od akcjonariuszy reprezentujących nie więcej niż 5% kapitału zakładowego. Na dzień bilansowy udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym wynosił 99,76% (na dzień 31 grudnia 2020 roku 99,75%). W wyniku zmiany udziału Spółki w TAURON Dystrybucja S.A., zmianie uległ również udział w spółkach zależnych posiadanych pośrednio poprzez TAURON Dystrybucja S.A., tj. w spółkach TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. oraz Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o.  Nabycie udziałów w Polpower Sp. z o.o. W dniu 10 czerwca 2021 roku spółka TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. nabyła 100% udziałów spółki Polpower Sp. z o.o. Tym samym TAURON Polska Energia S.A. posiada pośredni udział w wysokości 100% w spółce Polpower Sp. z o.o. Łączna kwota środków pieniężnych wydatkowanych w związku z transakcją wyniosła 4 mln PLN. W ocenie Spółki, biorąc pod uwagę w szczególności wstępny etap przygotowania do realizacji projektu oraz brak prowadzenia działalności gospodarczej na moment przejęcia, transakcja nie stanowi nabycia przedsięwzięcia w rozumieniu MSSF 3 Połączenia jednostek i w związku z tym transakcja została rozliczona jako nabycie aktywów niestanowiących przedsięwzięcia.  Obniżenie kapitału zakładowego TAURON Wytwarzanie S.A. W dniu 23 listopada 2021 roku zarejestrowane zostało obniżenie kapitału zakładowego spółki zależnej TAURON Wytwarzanie S.A. w drodze zmiany Statutu spółki poprzez umorzenie części akcji należących do jedynego akcjonariusza TAURON Polska Energia S.A. Udział Spółki w kapitale i organie stanowiącym TAURON Wytwarzanie S.A. nie uległ zmianie i wynosi 100%. Na dzień 31 grudnia 2021 roku udział TAURON Polska Energia S.A. w kapitale i organie stanowiącym pozostałych istotnych spółek zależnych i współzależnych nie uległ zmianie od dnia 31 grudnia 2020 roku. 3. Oświadczenie o zgodności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE”). MSSF obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości („RMSR”) oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej. Spółki Grupy oraz jednostka dominująca prowadzą swoje księgi rachunkowe i sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE, z wyjątkiem TAURON Czech Energy s.r.o., która prowadzi swoje księgi rachunkowe oraz sporządza sprawozdania finansowe zgodnie z zasadami rachunkowości obowiązującymi w Republice Czeskiej oraz spółek Łagisza Grupa TAURON Sp. z o.o., AVAL-1 Sp. z o.o., WIND T1 Sp. z o.o., Polpower Sp. z o.o., TEC1 Sp. z o.o., TAURON Zielona Energia Sp. z o.o., które prowadzą swoje księgi rachunkowe oraz sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Ustawą o rachunkowości. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera korekty nie zawarte w księgach rachunkowych jednostek Grupy wprowadzone w celu doprowadzenia niniejszego sprawozdania skonsolidowanego do zgodności z MSSF zatwierdzonymi przez UE. 4. Kontynuacja działalności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w dającej się przewidzieć przyszłości, tj. w okresie nie krótszym niż 1 rok od dnia bilansowego. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie stwierdza się istnienia okoliczności wskazujących na zagrożenie kontynuowania działalności przez Grupę. Grupa identyfikuje i aktywnie zarządza ryzykiem płynności rozumianym jako możliwość utraty lub ograniczenie zdolności do regulowania bieżących wydatków. Grupa posiada pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Na dzień bilansowy Grupa posiada dostępne finansowanie w ramach zawartych umów finansowania. W obszarze płynności, finansowania i zabezpieczenia kontynuowania działalności operacyjnej, Zarząd po przeanalizowaniu sytuacji finansowej Spółki i Grupy, nie identyfikuje ryzyka dla kontynuacji działalności w przewidywanej przyszłości, tj. w okresie nie krótszym niż 1 rok od dnia bilansowego, z uwzględnieniem opisu wpływu agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy oraz pandemii COVID-19 na działalność Grupy, o czym szerzej w notach 59 i 60 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 5. Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Walutą funkcjonalną jednostki dominującej i spółek zależnych, z wyjątkiem TAURON Czech Energy s.r.o. objętych niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym oraz walutą prezentacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski. Walutą funkcjonalną TAURON Czech Energy s.r.o. jest korona czeska („CZK”). Pozycje sprawozdań finansowych TAURON Czech Energy s.r.o. są przeliczane przy użyciu odpowiednich kursów wymiany na walutę prezentacji Grupy TAURON. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych („PLN”), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w milionach PLN („mln PLN”). 6. Zasady (polityka) rachunkowości Istotne zasady rachunkowości przedstawiono w poszczególnych notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za wyjątkiem zasad konsolidacji oraz rozliczania nabycia przedsięwzięć (w tym pod wspólną kontrolą), które zostały przedstawione poniżej. Zasady konsolidacji oraz rozliczanie nabycia przedsięwzięć (w tym pod wspólną kontrolą): Konsolidacja Za jednostki zależne uznaje się te jednostki, w odniesieniu do których jednostka dominująca, bezpośrednio lub pośrednio poprzez swoje jednostki zależne sprawuje kontrolę. Jednostki zależne podlegają konsolidacji metodą pełną od dnia objęcia kontroli do dnia utraty kontroli. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie jednostki dominującej, w oparciu o jednolite zasady rachunkowości. Salda i transakcje pomiędzy jednostkami Grupy, w tym niezrealizowane zyski i straty (jeżeli nie wskazują na utratę wartości) wynikające z transakcji w ramach Grupy są eliminowane. Nabycia przedsięwzięć Objęcie kontroli nad przedsięwzięciem rozlicza się metodą przejęcia. Na dzień przejęcia jednostka przejmująca ujmuje możliwe do zidentyfikowania nabyte aktywa oraz przejęte zobowiązania i wycenia je w wartościach godziwych. Nadwyżka sumy przekazanej zapłaty za przejęcie, kwoty wszelkich niekontrolujących udziałów w jednostce przejmowanej oraz wartości godziwej na dzień przejęcia uprzednio posiadanego udziału w jednostce przejmowanej, nad kwotą netto ustalonej na dzień przejęcia wartości godziwych możliwych do zidentyfikowania nabytych aktywów, przejętych zobowiązań i zobowiązań warunkowych stanowi wartość firmy. W przypadku gdy wspomniana różnica jest ujemna, to Grupa dokonuje ponownej oceny identyfikacji oraz wyceny możliwych do zidentyfikowania aktywów, zobowiązań i zobowiązań warunkowych jednostki przejmowanej oraz wartości godziwej zapłaty i ujmuje od razu w sprawozdaniu z całkowitych dochodów ewentualną nadwyżkę pozostałą po dokonaniu ponownej oceny (zysk z okazyjnego nabycia). W przypadku, gdy nabyte aktywa nie stanowią przedsięwzięcia w rozumieniu MSSF 3 Połączenia jednostek Grupa rozlicza transakcje jako nabycie aktywów. Nabycia przedsięwzięć pod wspólną kontrolą Skarbu Państwa Transakcje połączenia jednostek gospodarczych znajdujących się pod wspólną kontrolą Skarbu Państwa (tj. podmioty łączące się były zarówno przed, jak i po transakcji kontrolowane przez Skarb Państwa) rozliczane są metodą łączenia udziałów na zasadach opisanych poniżej. Sprawozdanie finansowe po połączeniu odzwierciedla fakt ciągłości wspólnej kontroli oraz nie odzwierciedla zmian wartości aktywów netto do wartości godziwych (lub też rozpoznania nowych aktywów) lub wyceny wartości firmy, ponieważ żaden z łączących się podmiotów nie jest w istocie nabywany. Sprawozdanie finansowe przygotowywane jest tak, jakby łączące się podmioty były połączone ze sobą od dnia objęcia ich wspólną kontrolą. Różnica pomiędzy wartością księgową aktywów netto rozpoznanych w wyniku połączenia a wartością udziałów rozpoznawanych dotychczas w księgach spółki przejmującej lub przekazaną zapłatą zostaje rozpoznana w kapitale własnym spółki przejmującej. 7. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach W procesie stosowania polityki rachunkowości największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań oraz zdarzeń w poszczególnych obszarach. W okresie objętym niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym nie miały miejsca istotne zmiany wielkości szacunkowych oraz metodologii dokonywania szacunków, które miałyby wpływ na okres bieżący lub na okresy przyszłe, inne niż te przedstawione poniżej oraz opisane w dalszej części niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Pozycje skonsolidowanego sprawozdania finansowego, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań opisano w poszczególnych notach niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Istotne szacunki dotyczą odpisów na aktywa niefinansowe ujmowane w wyniku przeprowadzanych testów na utratę wartości (nota 11) oraz tworzonych rezerw (noty 38-41). Poza powyższym, Grupa dokonuje istotnych szacunków w zakresie ujmowanych zobowiązań warunkowych, w szczególności w zakresie spraw sądowych, w których spółki Grupy są stroną (nota 54). Na dzień 31 grudnia 2021 Grupa oceniła, że w stosunku do aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. ujmowanej na dzień 31 grudnia 2020 roku jako grupa do zbycia przeznaczona do sprzedaży, nie są spełnione warunki wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako grupy do zbycia przeznaczonej do sprzedaży. W celu zapewnienia porównywalności danych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku, Grupa dokonała odpowiedniego przekształcenia danych porównywalnych w zakresie prezentacji, wyceny aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku (nota 9.2). 8. Opublikowane standardy i zmiany do standardów, które nie weszły jeszcze w życie Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu lub zmiany do standardu, które zostały opublikowane, lecz nie weszły dotychczas w życie do dnia 31 grudnia 2021 roku. • Standardy wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz zmiany do standardów, które zostały zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły jeszcze w życie W ocenie Zarządu następujące standardy oraz zmiany do standardów nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości: Standard Data wejścia w życie w UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie) Zmiany do MSSF 3 Połączenia jednostek: Zmiany do odniesień do Założeń Koncepcyjnych 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe: Przychody osiągnięte przed oddaniem do użytkowania 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe: Koszty wypełnienia obowiązków umownych 1 stycznia 2022 Zmiany do różnych standardów Poprawki do MSSF (cykl 2018-2020): MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej po raz pierwszy 1 stycznia 2022 MSSF 9 Instrumenty finansowe 1 stycznia 2022 MSR 41 Rolnictwo 1 stycznia 2022 Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych i Stanowiska Praktycznego 2: Ujawnianie informacji dotyczących zasad (polityki) rachunkowości 1 stycznia 2023 Zmiany do MSR 8 Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów: Definicja wartości szacunkowych 1 stycznia 2023 MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe 1 stycznia 2023  Standardy wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości oraz zmiany do standardów, które nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską i nie weszły jeszcze w życie Zmiany do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych: Klasyfikacja zobowiązań finansowych jako krótko- lub długoterminowe, które mają wejść w życie w dniu 1 stycznia 2023 roku Zgodnie ze zmianami do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych zobowiązania klasyfikuje się jako długoterminowe, jeżeli jednostka ma istotne prawo do odroczenia rozliczenia zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego. Oczekiwania jednostki nie wpływają na klasyfikację. Na dzień bilansowy Spółka posiada umowę kredytową o charakterze odnawialnym, w ramach której okres ciągnienia transz kredytu może być krótszy niż 1 rok, przy czym okres dostępności finansowania przekracza okres 12 miesięcy od dnia bilansowego i Spółka ma prawo odroczenia rozliczenia zobowiązania o co najmniej 12 miesięcy od zakończenia okresu sprawozdawczego do daty zakończenia umowy. W przypadku tej umowy kredytowej Spółka klasyfikuje transze jako zobowiązanie długoterminowe lub krótkoterminowe zgodnie z oczekiwaniem odnośnie spłaty zobowiązania. Na dzień 31 grudnia 2021 roku w ramach tej umowy Spółka posiada zobowiązanie w wysokości 160 mln PLN klasyfikowane z uwzględnieniem intencji Spółki jako zobowiązanie długoterminowe. Spółka w ramach umowy ma prawo odroczenia rozliczenia zobowiązania o okres przekraczający 12 miesięcy, tym samym zgodnie ze zmianami do MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych wspomniane zobowiązanie zostałoby również zaklasyfikowane jako zobowiązanie długoterminowe. W ocenie Zarządu następujące standardy i zmiany do standardów nie spowodują istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości: Standard Data wejścia w życie według standardu, niezatwierdzone przez UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie) MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe 1 stycznia 2016 Zmiany do MSSF 10 Skonsolidowane sprawozdania finansowe oraz MSR 28 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach: Sprzedaż lub wniesienie aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem oraz późniejsze zmiany data wejścia w życie zmian została odroczona Zmiany do MSR 12 Podatek dochodowy: Podatek odroczony dotyczący aktywów i zobowiązań wynikający z pojedynczej transakcji 1 stycznia 2023 Zmiany do MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe: pierwsze zastosowanie MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe i MSSF 9 Instrumenty finansowe - informacje porównawcze 1 stycznia 2023 * Komisja Europejska postanowiła nie rozpoczynać procesu zatwierdzania tego tymczasowego standardu do stosowania na terenie UE do czasu wydania ostatecznej wersji MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe. 9. Zmiany stosowanych zasad rachunkowości oraz przekształcenie danych porównywalnych Zasady (polityka) rachunkowości zastosowane do sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku, z wyjątkiem zastosowania zmian do standardów wymienionych poniżej. Grupa dokonała przekształcenia danych porównywalnych, co zostało opisane poniżej. 9.1. Zastosowanie zmian do standardów W ocenie Zarządu wprowadzenie następujących zmian do standardów nie miało istotnego wpływu na stosowaną dotychczas politykę rachunkowości: Standard Data wejścia w życie w UE (okresy roczne rozpoczynające się dnia lub po tej dacie) Zmiany do MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe: odroczenie zastosowania MSSF 9 Instrumenty finansowe 1 stycznia 2021 Zmiany do MSSF 9 Instrumenty finansowe, MSR 39 Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena, MSSF 7 Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji, MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe i MSSF 16 Leasing: Reforma wskaźników referencyjnych stóp procentowych 1 stycznia 2021 Zmiany do MSSF 16 Leasing: Zmiany warunków leasingu w związku z pandemią COVID-19 po 30 czerwca 2021 roku (stosuje się w odniesieniu do lat obrotowych rozpoczynających się najpóźniej dnia 1 stycznia 2021 roku i później) 1 kwietnia 2021 9.2. Przekształcenie danych porównywalnych Zmiana w planie sprzedaży udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. Grupa na dzień 31 grudnia 2021 roku oceniła, że w stosunku do aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. nie są dłużej spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako grupy do zbycia przeznaczonej do sprzedaży. W ramach projektu mającego na celu rynkową weryfikację możliwości sprzedaży udziałów oraz ewentualną kontynuację procesu sprzedaży Spółka prowadziła negocjacje w trybie wyłączności z Polskim Górnictwem Naftowym i Gazownictwem S.A. W dniu 29 stycznia 2021 roku spółka Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. wyraziła wolę niekontynuowania negocjacji zmierzających do nabycia udziałów w spółce TAURON Ciepło Sp. z o.o. Spółka, po przeprowadzeniu rynkowej weryfikacji możliwości zbycia TAURON Ciepło Sp. z o.o. oraz uwzględnieniu aktualnych perspektyw rozwoju krajowego sektora ciepłowniczego, w dniu 22 grudnia 2021 roku podjęła decyzję o pozostawieniu TAURON Ciepło Sp. z o.o. w strukturach Grupy TAURON. Na dzień 30 czerwca 2020 roku Grupa oceniła, że w stosunku do aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. zostały spełnione wynikające z MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana warunki w zakresie klasyfikacji powyższych składników majątku jako grupy do zbycia przeznaczonej do sprzedaży, w związku z czym Grupa dokonała na dzień 30 czerwca 2020 roku reklasyfikacji aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupy do zbycia do pozycji odpowiednio: aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży oraz zobowiązań związanych z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży, a działalność TAURON Ciepło Sp. z o.o. została zaprezentowana w ramach działalności zaniechanej. Przeprowadzona przez Grupę na dzień 30 czerwca 2020 roku, w oparciu o informacje zebrane w toku prowadzonego rynkowego procesu sprzedaży udziałów w TAURON Ciepło Sp. z o.o., wycena do wartości godziwej aktywów i zobowiązań (aktywów netto) TAURON Ciepło Sp. z o.o. na dzień 30 czerwca 2020 roku wyniosła 1 343 mln PLN. Na dzień 31 grudnia 2020 roku szacunek wartości godziwej nie uległ istotnej zmianie i wyniósł 1 342 mln PLN. Na podstawie paragrafu 28 MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana, mając na uwadze fakt, iż grupę do zbycia, w stosunku do której nastąpiły zmiany w planie sprzedaży, stanowiła spółka zależna, Grupa ocenia, że konieczne jest odpowiednie przekształcenie danych porównywalnych w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Dane porównywalne zostały przekształcone w ten sposób, jak gdyby aktywa i zobowiązania spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. w poprzednich okresach sprawozdawczych nie zostały zaklasyfikowane jako grupa do zbycia przeznaczona do sprzedaży i nie były wycenione do wartości godziwej. W celu zapewnienia porównywalności danych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku, Grupa dokonała odpowiedniego przekształcenia danych porównywalnych w zakresie prezentacji i wyceny aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku. Aktywa i zobowiązania spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. po przekształceniu prezentowane są w odpowiednich pozycjach skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej. Wartość aktywów i zobowiązań oparta została na wartości odzyskiwalnej poszczególnych ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. („CGU”), którą stanowi wartość użytkowa ww. CGU na dzień 31 grudnia 2020 roku, oszacowana w ramach przeprowadzonych przez Grupę na dzień 31 grudnia 2020 roku testów na utratę wartości. Kluczowe założenia przeprowadzonych testów, w szczególności w zakresie przyjętych ścieżek cen węgla, energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO2 opisane zostały w nocie 11 skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku. Ponadto, założono przychód taryfowy przedsiębiorstw ciepłowniczych zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów oraz osiągnięcie zwrotu z zaangażowanego kapitału na uzasadnionym poziomie. Dla poszczególnych CGU związanych z wytwarzaniem ciepła i energii elektrycznej przyjęto okres funkcjonowania jednostek wytwórczych do 2049 roku. Dla CGU związanego z przesyłem ciepła przyjęto szczegółową prognozę w okresie 10 lat z uwzględnieniem wartości rezydualnej. Poniższa tabela przedstawia wartość odzyskiwalną poszczególnych ośrodków wypracowujących przepływy pieniężne, wartość bilansową tych ośrodków po dokonaniu odpisu z tytułu utraty wartości zgodnie z MSR 36 Utrata wartości aktywów oraz kwotę odpisu aktualizującego ujętą w ramach zmiany prezentacji oraz wyceny aktywów i zobowiązań TAURON Ciepło Sp. z o.o. CGU Spółka Poziom stopy dyskontowej (po opodatkowaniu) przyjęty w testach na dzień: Wartość odzyskiwalna Wartość bilansowa według danych przekształconych Odpis aktualizujący 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2020 Rok zakończony 31 grudnia 2020 CGU ZW Katowice TAURON Ciepło Sp. z o.o. 8,52% 405 351 - CGU ZW Bielsko-Biała 134 134 (250) CGU ZW Tychy 328 328 (310) CGU ZW OCL 29 29 (11) CGU Przesył 6,87% 738 685 - Razem 1 634 1 527 (571) Przekształcenie danych porównywalnych za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku Przekształcenie danych porównywalnych w zakresie prezentacji i wyceny aktywów i zobowiązań spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o. spowodowało zwiększenie wyniku finansowego netto za rok 2020, a co za tym idzie zysków zatrzymanych Grupy na dzień 31 grudnia 2020 roku o kwotę 315 mln PLN. Powyższy wzrost wynika z:  braku konieczności ujęcia w ramach przekształconego wyniku finansowego odpisu aktywów netto TAURON Ciepło Sp. z o.o. do wartości godziwej w kwocie 826 mln PLN,  obciążenia wyniku finansowego netto za rok 2020 kwotą 462 mln PLN wskutek konieczności ujęcia odpisu aktualizującego wartość aktywów TAURON Ciepło Sp. z o.o. w łącznej kwocie 571 mln PLN, w oparciu o wartość odzyskiwalną oszacowaną w ramach przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2020 roku testów na utratę wartości,  obciążenia wyniku finansowego netto kwotą 49 mln PLN wskutek ujęcia amortyzacji i pozostałych zmian w zakresie niefinansowych aktywów trwałych za drugie półrocze 2020 roku. Zmiana prezentacji aktywów i zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych W związku z prowadzaną działalnością Grupa jest stroną transakcji mających charakter instrumentów pochodnych, mających na celu, w istotnej mierze, zabezpieczenie Grupy przed ryzykami związanymi z prowadzoną działalnością. Rodzaje zawieranych instrumentów pochodnych oraz dalsze informacje odnośnie tych transakcji zostały zaprezentowane w nocie 26 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Mając na uwadze skalę zawieranych transakcji, ich znaczenie w zakresie zabezpieczenia istotnych aspektów działalności Grupy, jak również istotność wyceny zawartych transakcji na dzień bilansowy, Grupa zdecydowała o odrębnej prezentacji aktywów i zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Przed zmianą prezentacji aktywa i zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych prezentowane były w ramach pozostałych aktywów finansowych i pozostałych zobowiązań finansowych Grupy. Odrębna prezentacja aktywów i zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych pozwoli w opinii Grupy w sposób bardziej czytelny zaprezentować odbiorcom informację o strukturze i charakterze posiadanych przez Grupę aktywów finansowych oraz obciążających ją zobowiązaniach finansowych. Wpływ opisanych powyżej zmian na skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku oraz na sprawozdanie z sytuacji finansowej na dzień 31 grudnia 2020 roku przedstawiają tabele poniżej: Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane zatwierdzone) Zmiana prezentacji i wyceny aktywów i zobowiązań TAURON Ciepło Sp. z o.o. Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży 20 367 483 20 850 Rekompensaty 66 - 66 Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (20 697) (1 011) (21 708) Strata brutto ze sprzedaży (264) (528) (792) Koszty sprzedaży (492) (5) (497) Koszty ogólnego zarządu (613) (24) (637) Pozostałe przychody i koszty operacyjne 338 35 373 Udział w zyskach/(stratach) wspólnych przedsięwzięć 16 - 16 Strata operacyjna (1 015) (522) (1 537) Koszty odsetkowe od zadłużenia (283) (3) (286) Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe (358) 2 (356) Strata przed opodatkowaniem (1 656) (523) (2 179) Podatek dochodowy (78) 84 6 Strata netto z działalności kontynuowanej (1 734) (439) (2 173) Strata netto z działalności zaniechanej (754) 754 - Strata netto (2 488) 315 (2 173) Wycena instrumentów zabezpieczających (103) - (103) Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 12 - 12 Podatek dochodowy 19 - 19 Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (72) - (72) Straty aktuarialne (141) (3) (144) Podatek dochodowy 27 - 27 Pozostałe całkowite dochody z działalności kontynuowanej nie podlegające przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (114) (3) (117) Pozostałe całkowite dochody z działalności zaniechanej (3) 3 - Pozostałe całkowite dochody netto (189) - (189) Łączne całkowite dochody (2 677) 315 (2 362) Strata netto przypadająca: Akcjonariuszom jednostki dominującej (2 485) 315 (2 170) Udziałom niekontrolującym (3) - (3) Całkowity dochód przypadający: Akcjonariuszom jednostki dominującej (2 674) 315 (2 359) Udziałom niekontrolującym (3) - (3) Strata na jedną akcję (w złotych): podstawowa i rozwodniona ze straty netto za okres przypadającej akcjonariuszom jednostki dominującej (1,42) 0,18 (1,24) podstawowa i rozwodniona ze straty netto z działalności kontynuowanej za okres przypadającej akcjonariuszom jednostki dominującej (0,99) (0,25) (1,24) Stan na 31 grudnia 2020 (dane zatwierdzone) Zmiana prezentacji i wyceny aktywów i zobowiązań TAURON Ciepło Sp. z o.o. Zmiana prezentacji aktywów i zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) AKTYWA Aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe 27 927 1 578 - 29 505 Prawa do użytkowania aktywów 1 739 137 - 1 876 Wartość firmy 26 - - 26 Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji CO2 do umorzenia 501 - - 501 Pozostałe aktywa niematerialne 549 3 - 552 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 587 - - 587 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 97 - - 97 Instrumenty pochodne - - 36 36 Pozostałe aktywa finansowe 207 38 (36) 209 Pozostałe aktywa niefinansowe 63 - - 63 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 40 93 - 133 31 736 1 849 - 33 585 Aktywa obrotowe Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji CO2 do umorzenia 1 008 31 - 1 039 Zapasy 777 97 - 874 Należności od odbiorców 2 363 110 - 2 473 Należności z tytułu podatku dochodowego 84 - - 84 Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat 283 12 - 295 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 2 - - 2 Instrumenty pochodne - - 123 123 Pozostałe aktywa finansowe 266 - (123) 143 Pozostałe aktywa niefinansowe 80 3 - 83 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 909 12 - 921 Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 1 903 (1 829) - 74 7 675 (1 564) - 6 111 SUMA AKTYWÓW 39 411 285 - 39 696 Stan na 31 grudnia 2020 (dane zatwierdzone) Zmiana prezentacji i wyceny aktywów i zobowiązań TAURON Ciepło Sp. z o.o. Zmiana prezentacji aktywów i zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) PASYWA Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej Kapitał podstawowy 8 763 - - 8 763 Kapitał zapasowy 6 339 - - 6 339 Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających (68) - - (68) Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej 27 - - 27 Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) 458 315 - 773 15 519 315 - 15 834 Udziały niekontrolujące 893 - - 893 Kapitał własny ogółem 16 412 315 - 16 727 Zobowiązania długoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 13 108 63 - 13 171 Rezerwy na świadczenia pracownicze 932 20 - 952 Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe 669 - - 669 Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 400 95 - 495 Zobowiązania z tytułu odroczonego podatku dochodowego 434 - - 434 Instrumenty pochodne - - 74 74 Pozostałe zobowiązania finansowe 137 1 (74) 64 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 8 - - 8 15 688 179 - 15 867 Zobowiązania krótkoterminowe Zobowiązania z tytułu zadłużenia 1 479 2 - 1 481 Zobowiązania wobec dostawców 965 56 - 1 021 Zobowiązania inwestycyjne 838 19 - 857 Rezerwy na świadczenia pracownicze 101 3 - 104 Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 1 623 127 - 1 750 Pozostałe rezerwy 274 30 - 304 Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe 166 15 - 181 Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego 3 - - 3 Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat 393 17 - 410 Instrumenty pochodne - - 102 102 Pozostałe zobowiązania finansowe 550 10 (102) 458 Pozostałe zobowiązania niefinansowe 423 - - 423 Zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży 496 (488) - 8 7 311 (209) - 7 102 Zobowiązania razem 22 999 (30) - 22 969 SUMA PASYWÓW 39 411 285 - 39 696 SEGMENTY DZIAŁALNOŚCI Grupa prezentuje informacje dotyczące segmentów działalności zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne za bieżący okres sprawozdawczy oraz okres porównywalny. Organizacja i zarządzanie Grupą odbywają się w podziale na segmenty, uwzględniające rodzaj oferowanych wyrobów i usług. Każdy z segmentów stanowi strategiczną jednostkę gospodarczą, oferującą inne wyroby i obsługującą inne rynki. Grupa stosuje takie same zasady rachunkowości dla wszystkich segmentów operacyjnych. Grupa rozlicza transakcje między segmentami w taki sposób, jakby dotyczyły one podmiotów niepowiązanych, czyli przy zastosowaniu bieżących cen rynkowych. Przychody z tytułu transakcji pomiędzy segmentami są eliminowane w procesie konsolidacji. Koszty ogólnego zarządu jednostki dominującej po wyeliminowaniu kosztów wynikających z transakcji wewnątrzgrupowych są prezentowane w kosztach nieprzypisanych. Koszty ogólnego zarządu jednostki dominującej ponoszone są na rzecz całej Grupy i nie można ich bezpośrednio przyporządkować do jednego segmentu operacyjnego. Aktywa segmentu nie zawierają podatku odroczonego, należności z tytułu podatku dochodowego oraz aktywów finansowych, z wyjątkiem należności od odbiorców i innych należności finansowych, aktywów z tytułu dodatniej wyceny towarowych pochodnych instrumentów finansowych oraz środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, które stanowią aktywa segmentu. Zobowiązania segmentu nie zawierają podatku odroczonego, zobowiązania z tytułu podatku dochodowego oraz zobowiązań finansowych, z wyjątkiem zobowiązań wobec dostawców, zobowiązań inwestycyjnych, zobowiązań z tytułu wynagrodzeń oraz zobowiązań z tytułu ujemnej wyceny towarowych pochodnych instrumentów finansowych, które stanowią zobowiązania segmentu. Finansowanie Grupy (łącznie z kosztami i przychodami finansowymi) oraz podatek dochodowy są monitorowane na poziomie Grupy i nie ma miejsca ich alokacja do segmentów. Żaden z segmentów operacyjnych Grupy nie został połączony z innym segmentem w celu stworzenia sprawozdawczych segmentów operacyjnych. Zarząd monitoruje oddzielnie wyniki operacyjne segmentów w celu podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, oceny skutków tej alokacji oraz wyników działalności. Podstawą oceny wyników działalności jest EBITDA oraz zysk lub strata na działalności operacyjnej. Przez EBITDA Grupa rozumie EBIT powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe. Do odpisów na aktywa niefinansowe Grupa TAURON zalicza odpisy na aktywa niefinansowe jednostek konsolidowanych metodą pełną oraz udział w odpisach na aktywa niefinansowe jednostek wycenianych metodą praw własności. Przez EBIT Grupa rozumie zysk/(stratę) przed opodatkowaniem, przychodami i kosztami finansowymi, tj. zysk/(stratę) operacyjną. 10. Informacje dotyczące segmentów działalności Segmenty operacyjne Przedmiot działalności Spółki zależne/ Spółki ujmowane metodą praw własności Wydobycie Wydobycie węgla kamiennego TAURON Wydobycie S.A. Wytwarzanie TAURON Wytwarzanie S.A. Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. TAURON Ciepło Sp. z o.o. TAURON Serwis Sp. z o.o. Łagisza Grupa TAURON Sp. z o.o. TAMEH HOLDING Sp. z o.o.1 TAMEH POLSKA Sp. z o.o.1 TAMEH Czech s.r.o.1 Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1 Wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach konwencjonalnych, w tym w kogeneracji. Produkcja, dystrybucja i sprzedaż ciepła Odnawialne źródła energii Wytwarzanie energii elektrycznej w źródłach odnawialnych TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. Marselwind Sp. z o.o. TEC1 Sp. z o.o. TAURON Zielona Energia Sp. z o.o. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno I sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno II sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno III sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno IV sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno V sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Mogilno VI sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Śniatowo sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Dobrzyń sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością EW Gołdap sp.k. TEC1 spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Ino 1 sp.k. WIND T1 Sp. z o.o. AVAL-1 Sp. z o.o. Polpower Sp. z o.o. TAURON Wytwarzanie S.A. 2 Dystrybucja Dystrybucja energii elektrycznej TAURON Dystrybucja S.A. TAURON Dystrybucja Pomiary Sp. z o.o. Sprzedaż Handel hurtowy energią elektryczną, jak również obrót prawami do emisji CO2 i świadectwami pochodzenia oraz sprzedaż energii elektrycznej do krajowych odbiorców końcowych lub podmiotów dokonujących dalszej odsprzedaży energii elektrycznej TAURON Polska Energia S.A. TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. TAURON Czech Energy s.r.o. TAURON Nowe Technologie S.A. 1 Spółki ujmowane metodą praw własności. 2 TAURON Wytwarzanie S.A. klasyfikuje w segmencie Odnawialne źródła energii działalność związaną z wytwarzaniem energii w źródłach fotowoltaicznych. Oprócz powyższych głównych segmentów działalności, Grupa TAURON prowadzi również działalność w obszarze wydobycia kamienia, w tym kamienia wapiennego, na potrzeby energetyki, hutnictwa, budownictwa i drogownictwa oraz w obszarze produkcji sorbentów przeznaczonych do instalacji odsiarczania spalin metodą mokrą oraz do wykorzystania w kotłach fluidalnych (Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o.). Jako pozostała działalność Grupy traktowana jest również działalność spółek TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o., Bioeko Grupa TAURON Sp. z o.o., Wsparcie Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. W związku z zaprzestaniem klasyfikacji aktywów i zobowiązań spółki zależnej TAURON Ciepło Sp. z o.o. jako grupy do zbycia, o czym szerzej w nocie 9.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, dane na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku zostały odpowiednio przekształcone. 10.1. Segmenty operacyjne Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Segmenty operacyjne Pozostałe Pozycje nieprzypisane / Eliminacje Razem Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Przychody Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 689 3 504 159 3 446 17 639 177 - 25 614 Sprzedaż między segmentami 778 6 315 502 3 653 6 495 1 000 (18 743) - Przychody segmentu ogółem 1 467 9 819 661 7 099 24 134 1 177 (18 743) 25 614 Rekompensaty - - - - (9) - - (9) Zysk/(strata) segmentu (458) (57) 224 1 767 (564) 92 (29) 975 Udział w zysku/(stracie) wspólnych przedsięwzięć - 32 - - - - - 32 Koszty nieprzypisane - - - - - - (91) (91) EBIT (458) (25) 224 1 767 (564) 92 (120) 916 Przychody/(koszty) finansowe - - - - - - (241) (241) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem (458) (25) 224 1 767 (564) 92 (361) 675 Podatek dochodowy - - - - - - (290) (290) Zysk/(strata) netto za okres (458) (25) 224 1 767 (564) 92 (651) 385 Aktywa i zobowiązania Aktywa segmentu 899 8 252 2 470 21 117 4 508 891 - 38 137 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach - 597 - - - - - 597 Aktywa nieprzypisane - - - - - - 1 341 1 341 Aktywa ogółem 899 8 849 2 470 21 117 4 508 891 1 341 40 075 Zobowiązania segmentu 857 2 713 195 2 038 2 015 591 - 8 409 Zobowiązania nieprzypisane - - - - - - 15 142 15 142 Zobowiązania ogółem 857 2 713 195 2 038 2 015 591 15 142 23 551 EBIT (458) (25) 224 1 767 (564) 92 (120) 916 Amortyzacja (143) (453) (151) (1 203) (41) (110) - (2 101) Odpisy aktualizujące (185) (947) (1) 3 1 (6) - (1 135) EBITDA (130) 1 375 376 2 967 (524) 208 (120) 4 152 Pozostałe informacje dotyczące segmentu Nakłady inwestycyjne * 276 240 90 2 044 82 200 - 2 932 * Nakłady inwestycyjne obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów z wyłączeniem nabycia praw do emisji CO2 oraz praw majątkowych pochodzenia energii. Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Segmenty operacyjne Pozostałe Pozycje nieprzypisane / Eliminacje Razem Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Przychody Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych 327 2 869 147 3 310 14 054 143 - 20 850 Sprzedaż między segmentami 725 1 653 469 3 556 3 196 971 (10 570) - Przychody segmentu ogółem 1 052 4 522 616 6 866 17 250 1 114 (10 570) 20 850 Rekompensaty - - - - 66 - - 66 Zysk/(strata) segmentu (887) (3 254) 146 1 857 642 136 (96) (1 456) Udział w zysku/(stracie) wspólnych przedsięwzięć - 16 - - - - - 16 Koszty nieprzypisane - - - - - - (97) (97) EBIT (887) (3 238) 146 1 857 642 136 (193) (1 537) Przychody/(koszty) finansowe - - - - - - (642) (642) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem (887) (3 238) 146 1 857 642 136 (835) (2 179) Podatek dochodowy - - - - - - 6 6 Zysk/(strata) netto za okres (887) (3 238) 146 1 857 642 136 (829) (2 173) Aktywa i zobowiązania Aktywa segmentu 1 116 9 467 2 439 20 079 4 614 776 - 38 491 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach - 587 - - - - - 587 Aktywa nieprzypisane - - - - - - 618 618 Aktywa ogółem 1 116 10 054 2 439 20 079 4 614 776 618 39 696 Zobowiązania segmentu 1 048 2 102 239 1 814 1 781 559 - 7 543 Zobowiązania nieprzypisane - - - - - - 15 426 15 426 Zobowiązania ogółem 1 048 2 102 239 1 814 1 781 559 15 426 22 969 EBIT (887) (3 238) 146 1 857 642 136 (193) (1 537) Amortyzacja (170) (393) (151) (1 166) (44) (93) - (2 017) Odpisy aktualizujące (560) (3 189) - - 3 - - (3 746) EBITDA (157) 344 297 3 023 683 229 (193) 4 226 Pozostałe informacje dotyczące segmentu Nakłady inwestycyjne * 345 1 437 40 1 908 61 248 - 4 039 * Nakłady inwestycyjne obejmują nakłady na rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów, z wyłączeniem nabycia praw do emisji CO2 oraz praw majątkowych pochodzenia energii. Wzrost EBITDA segmentu Wytwarzanie w stosunku do okresu porównywalnego wynika w głównej mierze ze skutków przeprowadzenia restrukturyzacji portfela uprawnień do emisji CO2 i rozpoczęcia funkcjonowania od dnia 1 stycznia 2021 roku Rynku Mocy (przy jednoczesnym braku uwzględnienia w katalogu usług systemowych od 2021 roku usług Operacyjnej Rezerwy Mocy i Interwencyjnej Rezerwy Zimnej, z których przychody były uzyskiwane w 2020 roku), co zostało opisane szerzej w nocie 12 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, jak również uzyskania w bieżącym okresie sprawozdawczym marż ze sprzedaży energii elektrycznej, w tym na umowie elektrycznej pomiędzy Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. a Spółką. Pozytywny skutek przedstawionych powyżej czynników został częściowo zniwelowany przez rozpoznanie w wynikach segmentu Wytwarzanie kosztów rezerwy na umowy rodzące obciążenia w wysokości 289 mln PLN w odniesieniu do kontraktów sprzedaży energii elektrycznej w związku ze skutkami postoju bloku o mocy 910 MW w Jaworznie do dnia 29 kwietnia 2022 roku. Spadek EBITDA segmentu Sprzedaż w stosunku do okresu porównywalnego wynika głównie z niższej uzyskanej marży na sprzedaży energii elektrycznej, co jest wypadkową wyższych kosztów zakupu energii elektrycznej, w tym w ramach realizacji kontraktu na zakup energii elektrycznej z bloku 910 MW w Jaworznie przy uzyskaniu wyższej ceny sprzedaży energii elektrycznej, wyższego wolumenu oraz wyższych przychodów z opłat stałych handlowych. Najistotniejszą przyczyną wzrostu przychodów ze sprzedaży pomiędzy segmentami, osiągniętych przez segment Wytwarzanie w stosunku do okresu porównywalnego jest realizacja sprzedaży energii elektrycznej przez spółkę Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. do Spółki na podstawie wieloletniej umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej pomiędzy ww. podmiotami. W roku zakończonych dnia 31 grudnia 2021 roku przychody ze sprzedaży do Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A., stanowiły 11% łącznych przychodów Grupy w segmencie Sprzedaż i wynosiły 2 798 mln PLN. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, Grupa nie zidentyfikowała pojedynczych klientów, z którymi zrealizowałaby przychody ze sprzedaży przekraczające poziom 10% łącznych przychodów ze sprzedaży Grupy TAURON. Restrukturyzacja branży górnictwa węgla kamiennego w Polsce W 2020 roku zostały rozpoczęte prace dotyczące transformacji branży górnictwa węgla kamiennego w Polsce. Zgodnie z ustaleniami pomiędzy przedstawicielami Rządu i przedstawicielami spółki TAURON Wydobycie S.A., spółka ta uczestniczyła w negocjacjach nad przygotowaniem umowy społecznej dotyczącej transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego („Umowa społeczna”). Umowa społeczna obejmuje swoim zakresem m.in. harmonogram likwidacji kopalń należących do polskich spółek górniczych, mechanizm finansowania spółek z sektora górnictwa węgla kamiennego, a także gwarancje zatrudnienia i pakiet osłon socjalnych dla pracowników kopalń. W dniu 28 maja 2021 roku umowa została podpisana przez stronę rządową, przedstawicieli związków zawodowych, przedstawicieli gmin górniczych oraz spółki górnicze (pracodawcy). Podpisanie umowy umożliwiło rozpoczęcie procesu negocjacji z Komisją Europejską w ramach prenotyfikacji udzielenia pomocy publicznej Państwa na likwidację sektora węgla kamiennego (energetycznego) w Polsce. Po dniu bilansowym, w dniu 3 lutego 2022 roku weszła w życie Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego („Ustawa”), ustanawiająca system publicznego wsparcia dla górnictwa węgla kamiennego. Ustawa przewiduje wartość dopłat w wysokości ponad 28,8 miliardów PLN za lata 2022-2031, natomiast wartości dopłat na lata kolejne nie zostały sprecyzowane. Ustawa precyzuje m.in. zasady udzielania publicznego wsparcia w postaci dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw górniczych, przewiduje zawieszenie spłaty i docelowe umorzenie części zobowiązań górniczych firm wobec ZUS oraz określa możliwości podwyższania ich kapitału za pomocą emisji skarbowych papierów wartościowych. W dniu 4 lutego 2022 roku weszło w życie Rozporządzenie Ministra Aktywów Państwowych w sprawie dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw górniczych określające szczegółowe warunki systemu wsparcia w zakresie dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych. System wsparcia przyjęty w Ustawie stanowi pomoc publiczną i podlega notyfikacji w Komisji Europejskiej. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie został notyfikowany. Objęcie spółki TAURON Wydobycie S.A. systemem dopłat, o którym mowa w Ustawie, w sposób istotny wpłynie na działalność spółki oraz na dotychczasowy sposób jej finansowania (umożliwienie pokrycia strat finansowych związanych z prowadzoną działalnością produkcyjną oraz kosztów likwidacji w całym horyzoncie czasowym funkcjonowania spółki przewidzianym w Umowie Społecznej). Przystąpienie spółki TAURON Wydobycie S.A. do systemu dopłat wymaga przygotowania dokumentów w postaci programu operacyjnego do 2049 roku oraz planu techniczno-ekonomicznego, jak również wniosku o przyznanie dopłaty. Program operacyjny oraz wniosek o przyznanie dopłaty wymagają zaakceptowania przez Ministra Aktywów Państwowych. Powyższe plany oraz wniosek o przyznanie dopłaty na rok 2022 zostały przedłożone przez spółkę Ministrowi Aktywów Państwowych w dniu 25 lutego 2022 roku. W dniu 15 marca 2022 roku Minister Aktywów Państwowych zaakceptował kierunkowo program operacyjny przedłożony przez spółkę TAURON Wydobycie S.A. Na dzień zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, spółka nie otrzymała informacji o zatwierdzeniu wniosku o dopłatę. Grupa uwzględniła w ramach przeprowadzonych testów na utratę wartości wpływy z tytułu prognozowanych dopłat w pespektywie do roku 2049. Powyższe zdarzenia mogą istotnie przełożyć się na kształt oraz dane finansowe segmentu Wydobycie w kolejnych okresach sprawozdawczych. 10.2. Geograficzne obszary działalności Działalność Grupy w przeważającym zakresie prowadzona jest na terenie Polski. Przychody ze sprzedaży od podmiotów zagranicznych przedstawia tabela poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Przychody ze sprzedaży od podmiotów zagranicznych, w tym: 859 174 Czechy 416 172 Wielka Brytania 271 - Niemcy 169 - Pozostałe kraje 3 2 Przychody ze sprzedaży od podmiotów zagranicznych w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku dotyczyły w głównej mierze sprzedaży energii elektrycznej oraz restrukturyzacji portfela uprawnień do emisji CO2, która stanowiła odpowiednio 44% oraz 35% przychodów na rzecz podmiotów zagranicznych. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku przychody ze sprzedaży od podmiotów zagranicznych dotyczyły w głównej mierze sprzedaży energii elektrycznej i stanowiły 92% przychodów na rzecz klientów zagranicznych. UTRATA WARTOŚCI AKTYWÓW NIEFINANSOWYCH 11. Utrata wartości aktywów niefinansowych WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wartość firmy podlega corocznemu testowi sprawdzającemu, czy nastąpiła utrata wartości oraz każdorazowo, gdy występują przesłanki. Pozostałe niefinansowe aktywa trwałe podlegają testowi na utratę wartości, gdy istnieją przesłanki wskazujące na to, że mogła nastąpić utrata wartości. W ramach testu na utratę wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej danego składnika aktywów lub ośrodka wypracowującego środki pieniężne („CGU”), do którego dany składnik aktywów należy. W celu przeprowadzenia testu na utratę wartości, wartość firmy przejęta w wyniku połączenia lub nabycia jednostek zostaje w chwili przejęcia przypisana do poszczególnych ośrodków lub zespołów ośrodków wypracowujących środki pieniężne. Informacje dotyczące określenia CGU, do którego alokowana zostaje wartość firmy zawiera nota 21. Wartość odzyskiwalna składnika aktywów lub CGU odpowiada wyższej z dwóch: wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży lub wartości użytkowej. Jeśli wartość bilansowa składnika aktywów/CGU jest wyższa niż jego wartość odzyskiwalna, ma miejsce utrata wartości i dokonuje się wówczas odpisu do ustalonej wartości odzyskiwalnej. Odpis z tytułu utraty wartości w pierwszej kolejności przypisuje się do wartości firmy, pozostałą kwotę odpisu alokuje się do poszczególnych aktywów wchodzących w skład CGU do udziału wartości bilansowej poszczególnych aktywów w wartości bilansowej CGU, przy czym w wyniku alokacji odpisu wartość bilansowa składnika aktywów nie może być niższa od najwyższej z trzech kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia, wartości użytkowej i zera. W przypadku kiedy przesłanki, z uwagi na które w okresach poprzednich został ujęty odpis z tytułu utraty wartości, już nie występują, odpis ten zostaje odwrócony bądź zmniejszony. Odpis z tytułu utraty wartości dotyczący wartości firmy nie podlega odwróceniu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy, czy nastąpiły obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika niefinansowych aktywów trwałych. W ramach analizy wystąpienia przesłanek analizowane są zarówno czynniki zewnętrzne, jak i wewnętrzne. W trakcie przeprowadzania testu na utratę wartości Grupa dokonuje oszacowania wartości odzyskiwalnej. Oszacowanie wartości użytkowej jednostek generujących przepływy pieniężne odbywa się w oparciu o ich przyszłe przepływy pieniężne, które następnie przy zastosowaniu stopy dyskontowej koryguje się do wartości bieżącej. W ramach kalkulacji wartości użytkowej przyjmuje się szereg założeń, o czym szerzej poniżej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku Grupa ujęła odpisy aktualizujące dotyczące niefinansowych aktywów trwałych będące wynikiem testów na utratę wartości aktywów przeprowadzonych na dzień 30 czerwca 2021 roku i 31 grudnia 2021 roku. Wartość odzyskiwalna tej grupy aktywów odpowiada ich wartości użytkowej. Odpisy aktualizujące obciążyły w głównej mierze koszt własny sprzedaży. Odpis aktualizujący ujęty w wyniku testów przeprowadzonych w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku dotyczy następujących jednostek generujących przepływy pieniężne: CGU Spółka Poziom stopy dyskontowej (po opodatkowaniu) przyjęty w testach na dzień: Wartość odzyskiwalna Kwota ujętego odpisu 31 grudnia 2021 30 czerwca 2021 (niebadane) 31 grudnia 2020 Stan na 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2021 Wydobycie TAURON Wydobycie S.A. 14,19% 13,98% 13,12% - (185) Wytwarzanie - Węgiel TAURON Wytwarzanie S.A. / Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. 8,96% 8,23% 8,52% 4 996 (924) Wytwarzanie - Biomasa 164 - CGU ZW Katowice TAURON Ciepło Sp. z o.o. 8,96% 8,23% 8,52% 561 - CGU ZW Bielsko-Biała 182 - CGU ZW Tychy 306 (15) CGU ZW Obszar Ciepłowni Lokalnych 14 (14) CGU Przesył 6,89% 6,49% 6,87% 735 - Dystrybucja TAURON Dystrybucja S.A. 5,23% 5,03% 5,09% 22 251 - Razem (1 138) Na dzień 31 grudnia 2021 roku przeprowadzono testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych, uwzględniając następujące przesłanki:  długotrwałe utrzymywanie się kapitalizacji Grupy na poziomie poniżej wartości bilansowej aktywów netto;  zmiany w zakresie światowych cen surowców energetycznych, energii elektrycznej oraz cen uprawnień do emisji CO2;  publikacja oraz przyjęcie przez Komisję Europejską pakietu „Fit for 55”, mającego ukierunkować Unię Europejską na osiągnięcie ambitnych poziomów redukcji emisji netto do 2030 roku oraz bycia pierwszym kontynentem neutralnym klimatycznie do roku 2050;  duża zmienność cen energii na rynku terminowym (wraz z utrzymującą się niską płynnością) i utrzymujące się wysokie ceny na rynku bieżącym;  wyniki dotychczasowych aukcji OZE oraz bardzo dynamiczny rozwój podsektora prosumentów i mikroinstalacji w związku z uruchomionymi programami wsparcia;  skutki wprowadzenia zapisów pakietu zimowego, w tym standardu emisyjnego, niekorzystnie wpływającego na możliwość uczestnictwa w rynku mocy jednostek węglowych po 1 lipca 2025 roku;  zaostrzanie norm emisyjności i utrzymujące się niekorzystne warunki rynkowe z punktu widzenia rentowności energetyki konwencjonalnej;  awaria bloku 910 MW w Jaworznie;  utrzymujące się straty segmentu Wydobycie oraz zwiększone ryzyka w zakresie produkcji węgla handlowego;  przyjęcie przez Radę Ministrów Polityki energetycznej Polski do 2040 roku wyznaczającej kierunki transformacji sektora energetycznego;  ograniczona dostępność paliw powodująca wzrosty ich cen;  wzrost poziomu inflacji;  wzrost stopy wolnej od ryzyka. Przeprowadzone na dzień 31 grudnia 2021 roku testy wymagały oszacowania wartości użytkowej jednostek generujących przepływy pieniężne, w oparciu o ich przyszłe przepływy pieniężne, które następnie przy zastosowaniu stopy dyskontowej zostały skorygowane do wartości bieżącej. Testy na utratę wartości rzeczowych i niematerialnych składników aktywów trwałych zostały przeprowadzone na poziomie poszczególnych spółek, z wyjątkiem:  TAURON Wytwarzanie S.A. oraz Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. gdzie identyfikacja ośrodków wypracowujących środki pieniężne („CGU”) została rozpoznana na innym poziomie, identyfikując w obszarze działalności wytwórczej energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych (węgla kamiennego) spółek Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz częściowo w obszarze działalności TAURON Wytwarzanie S.A. ośrodek generujący środki pieniężne: CGU Wytwarzanie-Węgiel. W ramach pozostałych obszarów działalności spółki TAURON Wytwarzanie S.A. zidentyfikowane został ośrodek generujący środki pieniężne: CGU Wytwarzanie-Biomasa. Głównymi przesłankami za ujęciem w ramach CGU Wytwarzanie-Węgiel jednostek wytwórczych opalanych węglem było: opublikowanie w roku 2018 przepisów dotyczących nowego mechanizmu Rynku Mocy wprowadzającego nowy produkt – obowiązek mocowy; strategia przystąpienia do Rynku Mocy polegająca na podejściu portfelowym, w którym istotna jest maksymalizacja łącznych przychodów z Rynku Mocy, podział mocy na dostawców, określenie poziomu mocy stanowiącej źródła rezerwowe dla pozostałej mocy zakontraktowanej na rynku mocy oraz wysoka zależność wpływów pieniężnych pomiędzy jednostkami wytwórczymi;  TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno I Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno II Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno III Sp. Komandytowa, TEC1 Sp. z o.o. Mogilno IV Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno V Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Mogilno VI Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Śniatowo Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Dobrzyń Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. EW Gołdap Sp. Komandytowa, TEC 1 Sp. z o.o. Ino 1 Sp. Komandytowa, gdzie test został przeprowadzony osobno dla działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej w elektrowniach wodnych w ramach TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. – CGU Elektrownie wodne oraz dla łącznej działalności związanej z wytwarzaniem energii elektrycznej z farm wiatrowych w ramach TAURON Ekoenergia Sp. z o.o. i pozostałych spółek – CGU Farmy wiatrowe i CGU Fotowoltaika. Konsolidacja farm wiatrowych w jedno CGU wynikała w głównej mierze ze specyfiki i charakteru podstawowych umów na serwis oraz zarządzania technicznego poszczególnych parków wiatrowych pozwalającego na optymalizację procesu wytwarzania dążącego do poprawy wskaźników ekonomicznych eksploatowanych farm wiatrowych. Ponadto, z punktu widzenia zarządczej analizy istotne jest pojęcie grupy aktywów produkujących energię w technologii wiatrowej, a nie pojedyncze funkcjonowanie farm wiatrowych. Ma to również znaczenie w celu zintegrowanego zarządzania portfelem wyprodukowanego wolumenu pochodzącego z farm wiatrowych oraz sprzedaży energii elektrycznej i praw majątkowych w ramach Grupy TAURON;  TAURON Nowe Technologie S.A. gdzie wyodrębniono działalność związaną z oświetleniem oraz dostarczaniem rozwiązań związanych z nowoczesnymi technologiami. Testy zostały przeprowadzone w oparciu o bieżącą wartość szacowanych przepływów pieniężnych z działalności CGU na podstawie szczegółowych prognoz do roku 2031, a także oszacowanej wartości rezydualnej, z wyjątkiem jednostek wytwórczych i wydobywczych, dla których szczegółowe prognozy obejmują cały okres ich funkcjonowania. Założenia dotyczące okresu funkcjonowania jednostek wytwórczych oraz wydobywczych są zgodne z przyjętymi do testów na utratę wartości przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2020 roku, w tym w szczególności:  założono funkcjonowanie jednostek wytwórczych TAURON Wytwarzanie S.A. do 2035 roku, w tym: blok w Oddziale Jaworzno III do roku 2025; dwóch bloków w Oddziale Jaworzno III do roku 2028; dwóch bloków w Oddziale Jaworzno II do roku 2030; bloku w Oddziale Łagisza do roku 2035. Przyjęto funkcjonowanie jednostki wytwórczej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. do 2060 roku;  prognoza elektrowni wodnych obejmuje okres do 2066 roku, a farm wiatrowych do 2040 roku;  założono funkcjonowanie jednostek wydobywczych do 2049 roku, w tym ZG Sobieski oraz ZG Janina do roku 2049 oraz ZG Brzeszcze do roku 2040;  założono funkcjonowanie jednostek wytwórczych TAURON Ciepło Sp. z o.o. do 2049 roku. W przypadku Zakładu Wytwórczego EC2 w Czechowicach-Dziedzicach, ze względu na stan wyeksploatowania majątku produkcyjnego oraz politykę klimatyczną, założono zakończenie eksploatacji jednostek węglowych a tym samym przejście na paliwo gazowe. Wykorzystanie prognoz dłuższych niż 5-letnie wynika w szczególności z długotrwałych procesów inwestycyjnych w branży energetycznej. Założenia makroekonomiczne i sektorowe przyjmowane do prognoz aktualizowane są tak często, jak występują obserwowane na rynku przesłanki do ich zmiany. Prognozy uwzględniają także znane na dzień przeprowadzenia testu zmiany w otoczeniu prawnym. Kluczowe założenia przyjęte w testach na dzień 31 grudnia 2021 roku: Kategoria Opis Węgiel Prognozowane ceny węgla kamiennego w najbliższych trzech latach (w cenach stałych) utrzymują się na wyższych niż dotychczasowych poziomach, co wynika z obserwowanych tendencji wzrostowych w zakresie krajowego kosztu wydobycia oraz bieżącej sytuacji na światowym rynku węgla. W ujęciu długoterminowym (lata 2025-2040) ceny węgla będą natomiast spadać wskutek przyspieszania realizacji polityki dekarbonizacyjnej forsowanej przez Unię Europejską, a mającej na celu doprowadzenie do neutralności klimatycznej Europy w perspektywie roku 2050. Jej przejawem jest sukcesywne zmniejszenie udziału węgla w miksie energetycznym poszczególnych krajów (m.in. Niemiec, Czech, a także Polski), co związane jest ze wzrostem udziału energii ze źródeł OZE w bilansie energetycznym krajów członkowskich Unii Europejskiej. Po roku 2025 ceny węgla w Polsce ulegają nieznacznym spadkom, co wynikać będzie ze zmniejszonej generacji energii elektrycznej z wykorzystaniem tego surowca, a także spodziewanego wzrostu wolumenów importu w obliczu wysokich poziomów kosztu wydobycia w kraju. W latach 2022-2040 przyjęto realny spadek cen węgla energetycznego o 16,1%. Energia elektryczna Przyjęta prognoza hurtowych cen energii elektrycznej na lata 2022-2040 została zaktualizowana i dostosowana w pierwszych trzech latach (2022-2024) do bieżących poziomów występujących na rynku z uwzględnieniem poziomu kontraktacji. W 2023 roku założono dalszy wzrost cen energii o około 8% w stosunku do roku 2022, co wynika m.in. z gwałtownego wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 w 2021 roku. W 2024 roku w stosunku do 2022 roku cena jest wyższa o około 19,9%. W latach 2025-2040 hurtowa cena energii elektrycznej (w cenach stałych) spada o około 6,2%. Na kształt prognozy hurtowych cen energii elektrycznej wpływa obecna oraz przewidywana sytuacja bilansowa w krajowym systemie elektroenergetycznym, prognozy cen paliw oraz kosztów zakupu uprawnień do emisji CO2. Obserwowana zmiana struktury wytwarzania energii elektrycznej i wzrost udziału odnawialnych źródeł energii obniża poziom marż uzyskiwanych przy sprzedaży energii elektrycznej ze źródeł opalanych węglem kamiennym – efekt ten jest częściowo kompensowany poprzez założenie wpływu mechanizmu Scarcity Pricing po 2025 roku na hurtowe ceny energii elektrycznej. Wzrost cen od 2029 do 2032 roku wynika z prognozowanej trudnej sytuacji bilansowej w Europie spowodowanej włączeniami źródeł konwencjonalnych mających bezpośredni wpływ na poziom salda wymiany międzysystemowej. Przyjęto ścieżkę cen detalicznych energii elektrycznej na podstawie hurtowej ceny energii czarnej przy uwzględnieniu kosztu akcyzy, kosztu obowiązku umorzenia świadectw pochodzenia oraz spodziewanego poziomu marży. CO2 Przyjęto limity emisji CO2 dla produkcji ciepła zgodne z rozporządzeniem Rady Ministrów, które skorygowano o poziom działalności, tj. produkcji ciepła. Przyjęto wzrostową ścieżkę ceny uprawnień do emisji CO2 w całym horyzoncie prognostycznym. W kontraktacji na 2023 rok założono cenę uprawnień do emisji CO2 wyższą o 18,6% w stosunku do średniej ceny w kontraktacji na 2022 rok. W 2024 roku w stosunku do 2022 roku cena uprawnień do emisji CO2 jest wyższa o 37,7%. W latach 2024-2030 założono wzrost cen do poziomu około 70 EUR/Mg w cenach stałych (około 90 EUR/Mg w cenach bieżących) z uwagi na założenie wzrostu współczynnika redukcji liniowej (LRF) do zaproponowanego przez Komisję Europejską poziomu 4,2% (z obecnych 2,2%). Prognozowany dla 2030 roku poziom cen uprawnień do emisji CO2 jest zgodny z opublikowaną wraz z pakietem „Fit for 55” oceną wpływu rewizji systemu EU ETS na poziom cen CO2 (SWD(2021) 601 final). W latach 2031-2040 założono dalszy wzrost cen uprawnień do emisji CO2 w stosunku do 2030 roku, co wynika z założenia wzrostu tempa dekarbonizacji gospodarki i dążenia do osiągnięcia neutralności klimatycznej Europy w 2050 roku. Prognozowana dla 2040 roku cena CO2 wynosi około 86 EUR/Mg (około 123 EUR/Mg w cenach bieżących). Świadectwa pochodzenia energii Przyjęto ścieżkę cenową dla świadectw pochodzenia oraz obowiązki umorzenia w kolejnych latach na bazie zapisów ustawy o OZE oraz prognozy bilansu systemu. Rynek Mocy Uwzględniono wdrożenie mechanizmu Rynku Mocy, zgodnie z przyjętą i notyfikowaną Ustawą o rynku mocy i Regulaminem Rynku Mocy. Założono uruchomienie płatności za moc od roku 2021 i utrzymanie ich do roku 2025 dla istniejących jednostek węglowych niespełniających kryterium EPS 550 (dla których jednostkowa emisyjność przekracza 550kg/MWh). Dla jednostek, które otrzymały kontrakty wieloletnie do dnia 31 grudnia 2019 roku, a nie spełniają kryterium EPS 550 założono utrzymanie płatności do końca obowiązywania kontraktu. OZE W zakresie Obszaru OZE uwzględniono istniejące systemy wsparcia (system świadectw pochodzenia, system aukcyjny, system taryf gwarantowanych FIT/FIP, system gwarancji pochodzenia, Rynek mocy) z których najistotniejsze znaczenie ma system świadectw pochodzenia. W ramach tego systemu, dla energii zielonej uwzględniono ograniczone okresy wsparcia, zgodnie z założeniami zapisów ustawy o OZE określającej nowe mechanizmy przyznawania wsparcia dla energii elektrycznej wytworzonej w tego typu źródłach Okres wsparcia został ograniczony do 15 lat liczonych od momentu wprowadzenia do sieci po raz pierwszy energii elektrycznej, za którą przysługiwało świadectwo pochodzenia. Gaz ziemny Ceny gazu ziemnego dla założeń przyjmowanych na dzień 31 grudnia 2021 roku zostały podniesione w stosunku do poprzednich założeń datowanych na dzień 30 czerwiec 2021 roku na przestrzeni całego horyzontu prognostycznego. Główną przyczyną prognozowanych wzrostów cen gazu są wyższe szacunki dotyczące prognozy popytu na gaz ziemny zaprezentowane przez GAZ-SYSTEM S.A. w horyzoncie do 2040 roku. 2022 rok to efekt znacznego wzrostu cen na kontrakcie rocznym, które miał miejsce w drugiej połowie 2021 roku. Spadek cen w latach 2023-2025 jest spowodowany unormowaniem się sytuacji związanej ze stanami magazynowymi w Europie. Natomiast w Polsce zakładamy oddanie do użytku Baltic Pipe, rozbudowę terminalu LNG w Świnoujściu, interconnectora Polska-Litwa (GIPL), jak również oddanie do użytku najpóźniej w 2028 roku pływającego terminalu LNG w Zatoce Gdańskiej oraz bloków gazowych w Elektrowni Dolna Odra. Głównym czynnikiem prognozowanego wzrostu cen w dalszych latach jest spadek produkcji gazu w Europie z jednoczesnym wzrostem jego zużycia. Po 2025 roku założono spadek wydobycia surowca z Norweskiego Szelfu Kontynentalnego. W latach 2026–2030 zakłada się dalszy przyrost liczby źródeł opalanych gazem ziemnym w Polsce, co warunkuje dalszy wzrost popytu. Po roku 2030 zapotrzebowanie na gaz w Europie i Azji znacząco rośnie. WACC Przyjęto poziom średniego ważonego kosztu kapitału (WACC) kształtujący się w okresie projekcji dla poszczególnych CGU między 5,23%-14,19% w ujęciu nominalnym po opodatkowaniu przy uwzględnieniu stopy wolnej od ryzyka odpowiadającej rentowności 10-letnich obligacji Skarbu Państwa (na poziomie 1,78%) oraz premii za ryzyko działalności właściwej dla branży energetycznej (6,75%). Stopa wzrostu zastosowana do ekstrapolacji prognoz przepływów pieniężnych wykraczających poza szczegółowy okres objęty planowaniem została przyjęta na poziomie 2,5% i odpowiada zakładanej długoterminowej stopie inflacji. Poziom WACC na dzień 31 grudnia 2021 roku w porównaniu do poziomu na dzień 31 grudnia 2020 roku wzrósł w poszczególnych segmentach przede wszystkim z powodu wzrostu stopy wolnej od ryzyka. Przychód regulowany Założono przychód regulowany przedsiębiorstw dystrybucyjnych zapewniający pokrycie uzasadnionych kosztów oraz osiągnięcie zwrotu z zaangażowanego kapitału na uzasadnionym poziomie. Poziom zwrotu uzależniony jest od Wartości Regulacyjnej Aktywów. W latach 2022-2031 założono wzrost dostaw energii elektrycznej o 1,15% r/r. Wolumen sprzedaży i zdolności produkcyjne Przyjęto wolumen sprzedaży do klientów końcowych uwzględniający wzrost PKB, sytuację konkurencyjną na rynku, istotny wzrost kosztów finansowych (koszty kredytu kupieckiego), którym są obciążone spółki sprzedażowe. Spowodowało to spadek wolumenu w latach 2022-2023. Od roku 2024 planuje się stopniowe odzyskiwanie utraconego wolumenu. Uwzględniono okresy ekonomicznej użyteczności aktywów trwałych oraz utrzymanie zdolności produkcyjnej w wyniku prowadzenia inwestycji o charakterze odtworzeniowym. Mechanizm dopłat i okres funkcjonowania jednostek produkcyjnych przedsiębiorstw górniczych został przedstawiony w dokumencie Umowy Społecznej z dnia 28 maja 2021 roku w Ustawie z dnia 17 grudnia 2021 roku o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego i rozporządzeniu w sprawie dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych przedsiębiorstw górniczych z dnia 3 lutego 2022 roku („Rozporządzenie”). W testach na dzień 31 grudnia 2021 roku założono otrzymywanie dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych jednostek wydobywczych do 2049 roku. Wysokość dopłat została ustalona na poziomie, który pozwoli pokryć różnicę między kosztami kwalifikowanymi i przychodami kwalifikowanymi w myśl zapisów Rozporządzenia, związanymi z funkcjonowaniem przedsiębiorstw objętych system wsparcia. W zakresie awarii bloku 910 MW w Jaworznie założono uruchomienie bloku od dnia 29 kwietnia 2022 roku, prowadzenie testów oraz działanie jednostki w pełnej mocy od listopada 2022 roku. W dniu 14 marca 2019 roku spółki Tempus Energy Germany GmbH oraz T Energy Sweden AB złożyły do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) skargę na decyzję pomocową Komisji Europejskiej w sprawie polskiego Rynku Mocy. Skarga miała na celu unieważnienie decyzji o niewnoszeniu zastrzeżeń do polskiego Rynku Mocy. Zarzuty podmiotów składających skargę dotyczyły braku wszczęcia przez Komisję Europejską formalnego postępowania wyjaśniającego oraz rzekomo dyskryminacyjnego traktowania w ramach polskiego Rynku Mocy jednostek zarządzania popytem. W dniu 6 października 2021 roku Sąd Unii Europejskiej w ramach TSUE oddalił skargę firm Tempus Energy Germany GmbH oraz T Energy Sweden AB na decyzję Komisji Europejskiej, zatwierdzającą polski mechanizm rynku mocy. Założenia wykorzystano również do oszacowania wartości użytkowej pozostałych aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów. Konieczność dokonania odpisu aktywów CGU Wytwarzanie-Węgiel oraz CGU ZW Obszar Ciepłowni Lokalnych wynikała w szczególności z poniższych czynników:  wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 wynikającego z zaostrzającej się polityki klimatycznej Unii Europejskiej silnie ukierunkowanej na przyspieszenie tempa dekarbonizacji oraz dążenie do osiągnięcia neutralności klimatycznej Europy,  zmiany miksu energetycznego w Polsce w kierunku źródeł nisko i zeroemisyjnych powodującej obniżenie wolumenów produkcji energii elektrycznej w źródłach konwencjonalnych, w szczególności w elektrowniach węglowych,  prognozowanego spadku marż rynkowych w perspektywie średnio- i długoterminowej będącego skutkiem wzrostu kosztów zmiennych produkcji w źródłach konwencjonalnych wynikającego głównie ze wzrostu cen uprawnień do emisji CO2 oraz zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii i nowych źródeł opalanych gazem ziemnym,  przestoju bloku 910 MW w Jaworznie w okresie od czerwca 2021 roku do, zgodnie z przyjętymi założeniami w testach, dnia 29 kwietnia 2022 roku. Konieczność dokonania odpisu aktywów CGU Wydobycie wynikała w szczególności ze zmniejszonego prognozowanego zapotrzebowania na węgiel energetyczny będącego skutkiem postępującej dekarbonizacji w Europie oraz rosnących kosztów wydobycia. Konieczność dokonania odpisu aktywów CGU ZW Tychy wynika z ujęcia wyższych cen biomasy, co ma związek z przepisami rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2020/2085 z dnia 14 grudnia 2020 roku „W sprawie zmiany i sprostowania rozporządzenia wykonawczego (UE) 2018/2066 w sprawie monitorowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych na podstawie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady”, zgodnie z którymi biomasa wykorzystana do celów energetycznych powinna spełniać kryteria zrównoważonego rozwoju na potrzeby wymagań systemu EU ETS. Analiza wrażliwości dla aktywów wydobywczych oraz wytwórczych Poniżej zaprezentowano szacowane zmiany odpisu aktualizującego wartość aktywów wydobywczych oraz wytwórczych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz wpływ na aktywa Grupy w efekcie zmian najistotniejszych założeń. Parametr Zmiana Wpływ na odpis aktualizujący Aktywa Grupy Wpływ na odpis aktualizujący Aktywa Wydobywcze Aktywa Wytwórcze Zwiększenie odpisu netto Zmniejszenie odpisu netto Zwiększenie odpisu netto Zmniejszenie odpisu netto Zwiększenie odpisu netto Zmniejszenie odpisu netto Zmiana cen energii elektrycznej w okresie prognozy +1% 9 - - 381 - 372 -1% - 9 381 - 372 - Zmiana cen ciepła w okresie prognozy +1% - - - 29 - 29 -1% - - 29 - 29 - Zmiana cen uprawnień do emisji CO2 w okresie prognozy +1% - - 236 - 236 - -1% - - - 236 - 236 Zmiana WACC (netto) +0,1 p.p. - - 30 - 30 - -0,1 p.p. - - - 30 - 30 Zmiana cen węgla kamiennego w okresie prognozy +1% - 49 95 - 46 - -1% 49 - - 95 - 46 Brak subwencji do wydobycia węgla do 2032 roku1 -100% 754 - - - 754 - Brak mechanizmu scarcity pricing2 - - - 1 227 - 1 227 - 1 Odpis aktywów trwałych do poziomu wartości księgowej gruntów i prawa wieczystego użytkowania gruntów odpowiadających wartości godziwej. 2 Zgodnie z artykułem 16 (e) decyzji Komisji Europejskiej „Pomoc państwa nr SA.46100 (2017/N) – Polska – planowany polski mechanizm zdolności wytwórczych”, do 1 stycznia 2021 roku Polska powinna wdrożyć administracyjny mechanizm wyceny niedoboru mocy, o którym mowa w art. 44 ust. 3 The Electricity Balancing Guideline. PSE S.A. w pierwszym kwartale 2021 roku przedstawiło plan zmiany harmonogramu, który zostanie ujęty w nowym Planie Wdrażania, i w którym to termin wdrożenia mechanizmu został przesunięty na 2023 rok. Brak ujęcia mechanizmu scarcity pricing w powyższej analizie oznacza mniejsze przychody ze sprzedaży energii z własnej produkcji w całym analizowanym okresie o 8,8 miliarda PLN w ujęciu nominalnym. Analiza wrażliwości dla segmentu Dystrybucja Poniżej zaprezentowano szacowane wpływy na odpis aktualizujący wartość aktywów segmentu Dystrybucja na dzień 31 grudnia 2021 roku. Parametr Zmiana Wartość testowana Wartość odzyskiwalna Wpływ na wartość odzyskiwalną Zwiększenie Zmniejszenie Zmiana WACC (netto) +0,1 p.p. 19 894 22 251 - 959 -0,1 p.p. 1 037 - Zmiana WACC przyjętego do kalkulacji przychodu regulowanego w latach 2023-2031 oraz w okresie rezydualnym +0,1 p.p. 663 - -0,1 p.p. - 663 Utrata wartości bilansowej wartości firmy Test przeprowadzono w odniesieniu do aktywów netto powiększonych o wartość firmy na poszczególnych segmentach operacyjnych. Podstawę wyceny wartości odzyskiwalnej poszczególnych spółek stanowiła ich wartość użytkowa. NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 12. Przychody ze sprzedaży WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa wprowadziła pięciostopniowy model ujmowania przychodów obejmujący kolejno: identyfikację umowy z klientem, identyfikację poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczenia, określenie ceny transakcyjnej, alokację ceny transakcyjnej do poszczególnych zobowiązań do wykonania świadczeń oraz ujęcie przychodu w momencie realizacji zobowiązania wynikającego z umowy. Przychody są ujmowane w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego towaru, produktu, materiału (tj. składnika aktywów) lub wykonania usługi klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów, zaś w przypadku sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego oraz ciepła za moment sprzedaży przyjmuje się dostarczenie energii do odbiorcy. Przychody wycenia się w wartości, jaką Grupa spodziewa się otrzymać, po pomniejszeniu o podatek od towarów i usług (VAT) i podatek akcyzowy i inne podatki od sprzedaży lub opłaty oraz rabaty i upusty. Przychód obejmuje tylko wpływy korzyści ekonomicznych otrzymane lub należne na rachunek własny jednostki. Kwoty uzyskane w imieniu stron trzecich, gdzie Grupa działa jako agent, takie jak podatki od sprzedaży, podatki od towarów i usług nie stanowią korzyści ekonomicznych, jakie płyną do Spółki i nie prowadzą do zwiększenia kapitału własnego. Kwot tych nie ujmuje się zatem w przychodzie. Jeżeli Spółka działa jako agent, kwotę ujmowaną jako przychód stanowi należna jej prowizja i nie obejmuje ona kwot otrzymanych w imieniu zleceniodawcy. Przykładami tego typu przychodów są: • opłaty przejściowe, opłata OZE, opłata mocowa oraz opłata kogeneracyjna pobierane od odbiorcy końcowego energii elektrycznej, a następnie przekazywane do Operatora Systemu; • przychody z usług serwisowych w ramach umów sprzedaży produktów i usług połączonych z dodatkowymi usługami. W przypadku towarów i materiałów przychód rozpoznaje się, gdy Grupa przestaje być trwale zaangażowana w zarządzanie sprzedanymi towarami i materiałami w stopniu w jakim zazwyczaj funkcję taką realizuje się wobec towarów, do których ma się prawo własności, ani też nie sprawuje nad nimi efektywnej kontroli. Do przychodów danego roku obrotowego zalicza się również zarachowane przychody, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Najistotniejsze przychody Grupa osiąga ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż, usług dystrybucyjnych w segmencie Dystrybucja oraz energii elektrycznej w segmencie Wytwarzanie. Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż Spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż uzyskują przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych od odbiorców detalicznych oraz od odbiorców hurtowych. W tym segmencie uzyskiwane są również przychody z tytułu usługi konserwacji oświetlenia drogowego. Na każdy dzień bilansowy, z zachowaniem zasady ostrożności, dokonywany jest szacunek kwoty przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych dotyczących roku obrotowego, które z uwagi na ustalony w umowach z odbiorcami cykl rozliczeniowy oraz fakt, że fakturowanie jest dokonywane dla znacznej liczby odbiorców w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych, zostaną zafakturowane w roku następnym. Rodzaje szacunków kwot przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych przedstawiono poniżej. Rodzaj doszacowania Opis Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej Doszacowanie dla odbiorców niezafakturowanych na dany dzień bilansowy Odczyty układów pomiarowo-rozliczeniowych dotyczące wielkości sprzedanej energii elektrycznej w handlu detalicznym oraz jej fakturowanie są dokonywane w dużej mierze w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym, spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucji na dzień bilansowy. Dla klientów posiadających umowy kompleksowe i umowy sprzedaży doszacowanie wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie energii elektrycznej w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego. Doszacowanie dla odbiorców rozliczanych z zastosowaniem płatności prognozowych Na każdy dzień bilansowy, dokonywane jest doszacowanie, któremu podlegają odbiorcy posiadający 6-miesięczne lub 12-miesięczne okresy rozliczeniowe z zastosowaniem płatności prognozowych w okresach pomiędzy odczytami wskazań układów pomiarowo - rozliczeniowych. Doszacowanie sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucji wyznaczane jest na podstawie danych dotyczących sprzedaży, pozyskanych z systemu bilingowego i współczynnika doszacowania. Współczynnik doszacowania bazuje na ilości dni od daty odczytu dla faktur rozliczeniowych lub daty płatności dla faktur prognozowych do ostatniego dnia miesiąca kalendarzowego w stosunku do rzeczywistej liczby dni w danym miesiącu kalendarzowym. Doszacowanie przychodów dla odbiorców, rozliczanych wg cen uzależnionych od cen na Towarowej Giełdzie Energii lub rynku bilansującym Doszacowaniem objęci są odbiorcy, dla których sprzedaż energii elektrycznej, zgodnie z zawartymi umowami, realizowana jest według cen z Towarowej Giełdy Energii lub rynku bilansującego. Na każdy dzień bilansowy, dla odbiorców, dla których zostało naliczone doszacowanie niezafakturowanej sprzedaży energii elektrycznej w systemie bilingowym, wyznaczane jest doszacowanie na podstawie różnicy cen energii elektrycznej przyjętych do naliczenia doszacowania i cen, które zostaną zastosowane do zafakturowania sprzedaży. Doszacowanie wynikające z uzgodnienia bilansu energii Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują uzgodnienia bilansu energii elektrycznej, określając szacowany wolumen niezbilansowania po stronie zakupu lub sprzedaży. W ramach tego doszacowania ujmowana jest kwota zwiększająca lub zmniejszająca przychody ze sprzedaży energii elektrycznej, wyznaczona jako iloczyn oszacowanego wolumenu niezbilansowania i średnioważonej ceny zakupu energii elektrycznej na rynku bilansującym. Przychody ze sprzedaży paliwa gazowego Doszacowanie dla odbiorców niezafakturowanych na dany dzień bilansowy Odczyty układów pomiarowo-rozliczeniowych dotyczące wielkości sprzedanego paliwa gazowego w handlu detalicznym oraz jej fakturowanie są dokonywane w dużej mierze w okresach odmiennych od okresów sprawozdawczych. W związku z powyższym, spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują odpowiednich szacunków sprzedaży paliwa gazowego i usług dystrybucji na dzień bilansowy. Doszacowanie sprzedaży paliwa gazowego wyliczane jest w systemach bilingowych w oparciu o średniodobowe zużycie paliwa gazowego w okresie od dnia ostatniego odczytu rzeczywistego do dnia bilansowego. Doszacowanie sprzedaży usług dystrybucyjnych wyznaczane jest jako różnica pomiędzy kosztami zakupu usług dystrybucyjnych paliwa gazowego a zafakturowanymi przychodami ze sprzedaży usług dystrybucyjnych. Doszacowanie wynikające z uzgodnienia bilansu gazu Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy należące do segmentu Sprzedaż dokonują uzgodnienia bilansu paliwa gazowego, określając szacowany wolumen niezbilansowania po stronie zakupu lub sprzedaży. W ramach tego doszacowania ujmowana jest kwota zwiększająca lub zmniejszająca przychody ze sprzedaży paliwa gazowego, wyznaczona jako iloczyn oszacowanego wolumenu niezbilansowania i średniomiesięcznej ceny rozliczenia bilansowania gazu wysokometanowego publikowanej przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Przychody ze sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej w segmencie Dystrybucja W przychodach ze sprzedaży usług Grupa prezentuje przede wszystkim przychody związane z działalnością dystrybucyjną. Za moment sprzedaży usług dystrybucji energii elektrycznej przyjmuje się moment dostarczenia tej usługi do odbiorcy, rejestrowany przez licznik energii elektrycznej, z uwzględnieniem prognozowanego zużycia energii oraz doszacowania przychodów, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Przychody z hurtowej sprzedaży energii elektrycznej w segmencie Wytwarzanie Hurtowa sprzedaż energii elektrycznej z jednostek wytwórczych centralnie dysponowanych oraz w ramach działalności obrotowej odbywa się poprzez zgłoszenie przez odbiorcę i dostawcę do Operatora Systemu Przesyłowego (OSP) deklarowanej w każdej godzinie ilości energii elektrycznej, którą spółka z segmentu Wytwarzanie jako dostawca zobowiązana jest dostarczyć lub spowodować jej dostarczenie, a odbiorca odebrać. Tak cena, jak i ilości w poszczególnych godzinach wynikają z wcześniej podpisanych, bądź (w przypadku TGE) elektroniczne zarejestrowanych transakcji. OSP jako swego rodzaju gwarant rozliczeń ilościowych zabezpiecza wiarygodność danych w zakresie dostarczanych ilości energii. Fakturowanie odbywa się w oparciu o raporty generowane przez OSP. Faktury za sprzedaż energii elektrycznej dostarczanej na Rynek Bilansujący wystawiane są w oparciu o raporty ze scentralizowanego systemu bilansującego sprzedaż w Krajowym Systemie Elektroenergetycznym. Rozliczenia te dokonywane są w cyklu dekadowym. Hurtowa sprzedaż energii elektrycznej z jednostek wytwórczych nie dysponowanych centralnie (jednostki wytwórcze poniżej 100 MW rozliczane na rynku lokalnym) odbywa się na podobnych zasadach, jednakże podmiotem odpowiedzialnym za rozliczenie jest Operator Systemu Dystrybucyjnego (OSD). PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa TAURON dokonuje szacunków przychodów, jak zostało opisane powyżej, z czego najistotniejszy szacunek dotyczy doszacowania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej, paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż. Na dzień 31 grudnia 2021 roku doszacowanie przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż wyniosło 959 mln PLN, przy czym uwzględniając odwrócenie szacunków z roku poprzedniego wpływ na wynik finansowy 2021 roku wyniósł 222 mln PLN. Na dzień 31 grudnia 2021 roku doszacowanie przychodów ze sprzedaży paliwa gazowego i usług dystrybucyjnych w segmencie Sprzedaż wyniosło 100 mln PLN, przy czym uwzględniając odwrócenie szacunków z roku poprzedniego wpływ na wynik finansowy 2021 roku wyniósł 57 mln PLN. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów bez wyłączenia akcyzy 17 654 14 066 Podatek akcyzowy (109) (104) Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów 17 545 13 962 Energia elektryczna 14 878 12 224 Energia cieplna 763 669 Gaz 576 338 Węgiel 628 296 Uprawnienia do emisji CO2 204 6 Świadectwa pochodzenia energii i podobne 245 232 Pozostałe towary, produkty i materiały 251 197 Przychody ze sprzedaży usług 7 695 6 818 Usługi dystrybucyjne i handlowe 6 672 6 502 Rynek Mocy 652 - Usługi konserwacji oświetlenia drogowego 123 121 Opłaty za przyłączanie odbiorców 83 83 Pozostałe usługi 165 112 Pozostałe przychody 70 70 Razem przychody z umów z klientami 25 310 20 850 Restrukturyzacja portfela uprawnień do emisji CO2 304 - Razem przychody ze sprzedaży 25 614 20 850 Przychody zgodnie z MSSF 15 Przychody z umów z klientami W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku w stosunku do okresu porównywalnego nastąpił wzrost przychodów ze sprzedaży z tytułu umów z klientami, a główne zmiany dotyczyły przychodów ze sprzedaży następujących produktów, towarów i usług:  Energia elektryczna – wzrost wynika głównie z wyższego wolumenu sprzedaży detalicznej energii elektrycznej (zarówno w segmencie biznesowym jak i masowym), wyższego wolumenu energii elektrycznej sprzedanej z własnej produkcji, uzyskanych wyższych cen energii elektrycznej głównie na rynku bilansującym i giełdowym oraz uzyskanych wyższych przychodów z opłat handlowych,  Energia cieplna – wzrost wynika ze sprzedaży wyższego wolumenu (na co wpływ miały niższe temperatury w bieżącym okresie w stosunku do okresu porównywalnego) oraz uzyskania wyższych cen sprzedaży energii cieplnej,  Gaz – wzrost głównie na skutek wyższych cen gazu oraz sprzedaży większego wolumenu z uwagi na niższe temperatury w stosunku do okresu porównywalnego i pozyskanie nowych klientów,  Węgiel – wzrost przychodów ze sprzedaży węgla wynika ze sprzedaży wyższego wolumenu oraz uzyskania wyższych cen,  Uprawnienia do emisji CO2 – wzrost przychodów wynika głównie z ujęcia skutków działań podjętych celem zagospodarowania nadwyżki uprawnień do emisji CO2. W związku z opóźnieniem oddania bloku 910 MW do eksploatacji i w konsekwencji niższą produkcją, w portfelu spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. powstała istotna nadwyżka uprawnień zakontraktowanych na potrzeby spełnienia obowiązku umorzenia za 2020 rok ponad faktyczne zapotrzebowanie. W konsekwencji Grupa podjęła dwojakie działania mające na celu zagospodarowanie powstałej nadwyżki. Jednym z podjętych działań była odsprzedaż posiadanego wolumenu 691 000 uprawnień do emisji CO2 o wartości bilansowej 76 mln PLN, uzyskując z tego tytułu przychody wynoszące 135 mln PLN. Jako drugie działanie Grupa dokonała restrukturyzacji portfela uprawnień do emisji CO2 w zakresie kontraktów terminowych, o czym mowa poniżej,  Rynek Mocy – od dnia 1 stycznia 2021 roku, na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o rynku mocy wprowadzającej usługę obowiązku mocowego, polegającą na pozostawaniu przez jednostkę rynku mocy w gotowości do dostarczania mocy elektrycznej do systemu oraz zobowiązaniu do dostawy określonej mocy do systemu w okresie zagrożenia, rozpoczął funkcjonowanie Rynek Mocy. W związku z powyższym Grupa rozpoznaje przychody związane z realizacją przez spółki Grupy będące dostawcami mocy na rzecz PSE S.A. obowiązku mocowego, realizowanego przez jednostki Rynku Mocy wchodzące w skład Grupy. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku przychody z powyższego tytułu wyniosły 652 mln PLN. Restrukturyzacja portfela uprawnień do emisji CO2 Grupa dokonała w marcu 2021 roku restrukturyzacji portfela uprawnień do emisji CO2, spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. w odniesieniu do wolumenu 3 258 000 uprawnień do emisji CO2 zawartych w ramach kontraktów terminowych z terminem odbioru w marcu 2021 roku. W wyniku dokonanej analizy nowych przesłanek i okoliczności, Grupa dokonała zmiany intencji odnośnie przeznaczenia powyższych uprawnień do emisji CO2 i podjęła decyzję o dokonaniu ich rolowania poprzez zawarcie nowych kontraktów z terminami dostawy w marcu 2022, 2023 i 2024 roku. W związku z faktem, iż pierwotne kontrakty nie zostały rozliczone przez fizyczną dostawę, Grupa ujęła kontrakty zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej pod datą zmiany osądu, tj. w marcu 2021 roku, a następnie ujęła wynik z rozliczenia instrumentów, co spowodowało zwiększenie przychodów ze sprzedaży i wyniku operacyjnego w kwocie 304 mln PLN (tj. 66 mln EUR). Nowe zakontraktowane transakcje z datą realizacji w latach 2022-2024 zostały zawarte oraz są utrzymywane zgodnie z oczekiwanymi przez Grupę potrzebami umorzeniowymi oraz zostaną rozliczone poprzez fizyczną dostawę, w związku z czym podlegają wyłączeniu z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe i nie są wyceniane do wartości godziwej. Jednocześnie te transakcje dokonane zostały po cenach wyższych niż zakup pierwotnie zakontraktowany, przez co wpływają na zwiększenie kosztów utworzenia przez Grupę rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 za 2021 rok i kolejne lata obrotowe. W wyniku powyższego Grupa ocenia, iż łączny wpływ restrukturyzacji w zakresie rolowania kontraktów na jej wyniki operacyjne w latach 2021-2023 nie będzie znaczący. Przychody ze sprzedaży w podziale na segmenty operacyjne przedstawiono w poniższych tabelach. Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Pozostałe Razem Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów 664 2 495 152 2 14 081 151 17 545 Energia elektryczna - 1 644 1 - 13 203 30 14 878 Energia cieplna - 763 - - - - 763 Gaz - - - - 576 - 576 Węgiel 628 - - - - - 628 Uprawnienia do emisji CO2 - - - - 204 - 204 Świadectwa pochodzenia energii i podobne - 83 151 - 1 10 245 Pozostałe towary, produkty i materiały 36 5 - 2 97 111 251 Przychody ze sprzedaży usług 24 691 6 3 406 3 554 14 7 695 Usługi dystrybucyjne i handlowe - 241 - 3 233 3 198 - 6 672 Rynek Mocy - 442 5 - 205 - 652 Usługi konserwacji oświetlenia drogowego - - - - 123 - 123 Opłaty za przyłączanie odbiorców - - - 83 - - 83 Pozostałe usługi 24 8 1 90 28 14 165 Pozostałe przychody 1 14 1 38 4 12 70 Razem przychody z umów z klientami 689 3 200 159 3 446 17 639 177 25 310 Restrukturyzacja portfela uprawnień do emisji CO2 - 304 - - - - 304 Razem przychody ze sprzedaży 689 3 504 159 3 446 17 639 177 25 614 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Wydobycie Wytwarzanie Odnawialne źródła energii Dystrybucja Sprzedaż Pozostałe Razem Przychody ze sprzedaży towarów, produktów i materiałów 312 2 626 145 3 10 754 122 13 962 Energia elektryczna - 1 871 5 - 10 332 16 12 224 Energia cieplna - 669 - - - - 669 Gaz - - - - 338 - 338 Węgiel 296 - - - - - 296 Uprawnienia do emisji CO2 - - - - 6 - 6 Świadectwa pochodzenia energii i podobne - 83 140 - 1 8 232 Pozostałe towary, produkty i materiały 16 3 - 3 77 98 197 Przychody ze sprzedaży usług 13 229 1 3 271 3 296 8 6 818 Usługi dystrybucyjne i handlowe - 213 - 3 134 3 155 - 6 502 Usługi konserwacji oświetlenia drogowego - - - - 121 - 121 Opłaty za przyłączanie odbiorców - 2 - 81 - - 83 Pozostałe usługi 13 14 1 56 20 8 112 Pozostałe przychody 2 14 1 36 4 13 70 Razem przychody ze sprzedaży 327 2 869 147 3 310 14 054 143 20 850 Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej w podziale na rynki zbytu przedstawiono w poniższej tabeli. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Przychody ze sprzedaży energii elektrycznej 14 878 12 224 Sprzedaż detaliczna 9 294 8 399 Klienci strategiczni 1 031 993 Klienci biznesowi 4 399 3 960 Klienci masowi - Grupa G 2 971 2 708 Klienci masowi - MSP 912 785 Pozostali 90 57 Podatek akcyzowy (109) (104) Sprzedaż hurtowa 4 941 3 022 Operacyjna rezerwa mocy - 195 Pozostałe 643 608 13. Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa prezentuje koszty w układzie funkcjonalnym (kalkulacyjnym). Do kosztów w układzie funkcjonalnym zalicza się: • koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług poniesiony w danym okresie sprawozdawczym, w tym utworzenie odpisów aktualizujących wartość rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych, prawa do użytkowania aktywów, należności oraz zapasów skorygowany o koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby, • całość poniesionych w okresie sprawozdawczym kosztów sprzedaży i ogólnego zarządu (wykazywane odrębnie w sprawozdaniu z całkowitych dochodów). Koszty wytworzenia, które można bezpośrednio przyporządkować przychodom osiągniętym przez Grupę, wpływają na wynik finansowy Grupy za ten okres sprawozdawczy, w którym przychody te wystąpiły. Koszty wytworzenia, które można jedynie w sposób pośredni przyporządkować przychodom lub innym korzyściom osiąganym przez Grupę, wpływają na wynik finansowy Grupy w części, w której dotyczą danego okresu sprawozdawczego, zapewniając ich współmierność do przychodów lub innych korzyści ekonomicznych. 13.1. Koszty według rodzajów Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Amortyzacja (2 101) (2 017) Odpisy aktualizujące niefinansowe aktywa trwałe (1 129) (3 746) Zużycie materiałów i energii (1 444) (1 387) Usługi konserwacji i remontowe (280) (245) Usługi dystrybucyjne (1 508) (1 610) Pozostałe usługi obce (876) (794) Koszt obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 (2 147) (986) Pozostałe podatki i opłaty (755) (728) Koszty świadczeń pracowniczych (3 123) (2 760) Odpis aktualizujący należności od odbiorców (33) (60) Pozostałe koszty rodzajowe (147) (96) Razem koszty według rodzaju (13 543) (14 429) Zmiana stanu zapasów i rozliczeń międzyokresowych (179) 80 Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby 801 936 Koszty sprzedaży 562 497 Koszty ogólnego zarządu 635 637 Wartość sprzedanych towarów i materiałów (11 899) (9 429) Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (23 623) (21 708) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku w stosunku do okresu porównywalnego główne zmiany kosztu sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług dotyczyły:  niższego kosztu odpisów aktualizujących niefinansowe aktywa trwałe, który w okresie bieżącym wynika w głównej mierze z ujęcia odpisów aktualizujących wskutek przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 30 czerwca 2021 roku testów na utratę wartości w kwocie 1 138 mln PLN, o czym szerzej w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego;  wzrostu kosztu obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2, co wynika głównie ze wzrostu ceny uprawnień do emisji CO2 uwzględnionych w kalkulacji rezerwy oraz wzrostu emisji z uwagi na wyższą produkcję energii elektrycznej ze źródeł konwencjonalnych;  wzrostu kosztów świadczeń pracowniczych, co wynika w znacznej części z ujęcia w okresie porównywalnym skutków rozwiązania rezerw na taryfę pracowniczą w części na obecnych pracowników jako przyszłych emerytów, co wpłynęło na zmniejszenie kosztów operacyjnych w kwocie 299 mln PLN;  zmiany wartości sprzedanych towarów i materiałów dotyczącej kosztu sprzedanej energii elektrycznej, głównie w efekcie wzrostu ceny zakupu energii elektrycznej w stosunku do okresu porównywalnego. Dodatkowo, w okresie porównywalnym wartość sprzedanych towarów i materiałów Grupy została obciążona kwotą 124 mln PLN będącą skutkiem zmiany strategii zabezpieczenia potrzeb umorzeniowych dotyczących uprawnień do emisji CO2 obszaru Wytwarzanie. Ponadto, w kosztach sprzedanej energii elektrycznej roku 2021 ujęto koszt rozpoznanej na dzień bilansowy rezerwy na umowę rodzącą obciążenia w kwocie 416 mln PLN (nota 41.2). 13.2. Koszty świadczeń pracowniczych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wynagrodzenia (2 383) (2 285) Koszty ubezpieczeń społecznych (471) (453) Koszty świadczeń po okresie zatrudnienia, w tym: (106) 194 Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne (28) (28) Deputaty węglowe i taryfa energetyczna - 293 Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (7) (5) Koszty pracowniczych programów emerytalnych (71) (66) Odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych (66) (68) Nagrody jubileuszowe 12 (47) Program dobrowolnych odejść - (6) Pozostałe koszty świadczeń pracowniczych (109) (95) Razem (3 123) (2 760) Pozycje ujęte w koszcie własnym sprzedaży (2 057) (1 811) Pozycje ujęte w kosztach sprzedaży (255) (196) Pozycje ujęte w kosztach ogólnego zarządu (412) (372) Pozycje ujęte w koszcie wytworzenia świadczeń na potrzeby własne (399) (381) 13.3. Koszty amortyzacji oraz odpisy aktualizujące Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Amortyzacja, w tym ujęta w pozycji: (2 101) (2 017) Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (1 981) (1 906) Koszty sprzedaży (51) (44) Koszty ogólnego zarządu (42) (43) Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby (27) (24) Odpis aktualizujący, w tym ujęty w pozycji: (1 129) (3 746) Koszt sprzedanych towarów, produktów, materiałów i usług (1 133) (3 700) Koszty sprzedaży 1 - Koszty ogólnego zarządu (6) (46) Koszt wytworzenia świadczeń na własne potrzeby 9 - Razem (3 230) (5 763) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku, w wyniku przeprowadzonych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 30 czerwca 2021 roku testów na utratę wartości, Grupa ujęła odpisy aktualizujące w segmentach Wytwarzanie i Wydobycie w łącznej wysokości 1 138 mln PLN. Testy i ich wyniki zostały szerzej opisane w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dodatkowo, w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 spółki Grupy rozwiązywały i tworzyły odpisy na aktywa indywidualne, aktywa z tytułu umów z klientami oraz aktywa trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży, co łącznie pomniejszyło koszty operacyjne Grupy o kwotę 9 mln PLN. Łączny odpis aktualizujący rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne oraz prawa do użytkowania aktywów w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wyniósł 1 129 mln PLN. 14. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Otrzymane lub należne kary, grzywny, odszkodowania 35 59 Nadwyżka (utworzenia)/ rozwiązania pozostałych rezerw 34 13 Pozostałe dotacje oraz przychody stanowiące równowartość odpisów amortyzacyjnych od dotacji do lub nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych 36 38 Wynik ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych oraz koszty szkód w majątku trwałym 22 (17) Odpisanie zaniechanych inwestycji i produkcji (15) (2) Koszty postępowania sądowego oraz kary i odszkodowania (8) (12) Rozwiązanie rezerw aktuarialnych na taryfę pracowniczą w części dla emerytów - 234 Przychody z tytułu dofinansowania kosztów świadczeń pracowniczych w ramach tarczy antykryzysowej - 65 Pozostałe przychody operacyjne 45 51 Pozostałe koszty operacyjne (50) (56) Razem 99 373 15. Przychody i koszty finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Przychody i koszty finansowe obejmują głównie przychody i koszty dotyczące: • odsetek i odwijania dyskonta oraz przychodów z tytułu udziału w zyskach innych jednostek, • aktualizacji wartości instrumentów finansowych, z wyłączeniem aktualizacji instrumentów finansowych ujmowanej w pozostałych całkowitych dochodach i odnoszonej na kapitał z aktualizacji wyceny oraz pochodnych towarowych instrumentów finansowych objętych zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, z których zyski/straty z tytułu zmiany wyceny i realizacji prezentowane są w działalności operacyjnej, w której ujmowane są wyniki na powiązanym z nimi obrocie towarami, • różnic kursowych, za wyjątkiem różnic kursowych ujętych w wartości początkowej środka trwałego, w stopniu w jakim są uznawane za korektę kosztów odsetek, • pozostałych pozycji związanych z działalnością finansową. Transakcje wyrażone w walutach obcych przelicza się na moment początkowego ujęcia na walutę funkcjonalną według średniego kursu ustalonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień. Na dzień bilansowy pozycje pieniężne są przeliczane przy zastosowaniu kursu zamknięcia (dla jednostek, których walutą funkcjonalną jest PLN za kurs zamknięcia przyjmuje się kurs średni ustalony dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na ten dzień). Następujące kursy zostały przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej: Waluta 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku EUR 4,5994 4,6148 USD 4,0600 3,7584 CZK 0,1850 0,1753 Powstałe z rozliczenia oraz z przeliczenia na dzień bilansowy różnice kursowe ujmowane są odpowiednio w wyniku finansowym w pozycji przychodów (kosztów) finansowych, z wyjątkiem przypadku gdy są kapitalizowane w wartości aktywów. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Przychody i koszty z tytułu instrumentów finansowych (222) (635) Koszty odsetkowe (368) (286) Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi (25) (18) Wynik na instrumentach pochodnych 116 125 Przychody odsetkowe 25 27 Różnice kursowe 15 (246) Przychody z tytułu dywidendy 10 6 Aktualizacja wartości udzielonych pożyczek 1 (221) Pozostałe 4 (22) Pozostałe przychody i koszty finansowe (19) (7) Odsetki od świadczeń pracowniczych (11) (21) Odsetki z tytułu dyskonta pozostałych rezerw (7) (10) Pozostałe przychody finansowe 8 36 Pozostałe koszty finansowe (9) (12) Razem, w tym w sprawozdaniu z całkowitych dochodów: (241) (642) Koszty odsetkowe od zadłużenia (368) (286) Przychody finansowe i pozostałe koszty finansowe 127 (356) Wzrost kosztów odsetkowych w kwocie 82 mln PLN wynika głównie ze spadku kwoty skapitalizowanych odsetek w wartości zadań inwestycyjnych. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku skapitalizowano koszty odsetkowe w wysokości 14 mln PLN, a w okresie porównywalnym 169 mln PLN. Spadek wiąże się przede wszystkim z oddaniem w listopadzie 2020 roku do eksploatacji bloku 910 MW w Jaworznie. Jednocześnie nastąpił spadek kosztów odsetkowych ze względu na zmiany wykorzystania instrumentów finansowania oraz zmiany stóp procentowych. 16. Koszty wynikające z leasingu Poniższa tabela prezentuje całkowite obciążenie wyniku finansowego z tytułu umów leasingu, w których leasingobiorcą są spółki Grupy. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Koszty leasingu ujętego zgodnie z MSSF 16 Leasing, w tym: (159) (154) Amortyzacja aktywów z tytułu prawa do użytkowania (106) (104) Koszty odsetek od zobowiązań z tytułu leasingu (53) (50) Koszty leasingu, co do którego zastosowano praktyczne wyłączenie z MSSF 16 Leasing, w tym: (14) (17) Koszty leasingów krótkoterminowych (11) (15) Zmienne opłaty leasingowe nieujęte w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu (3) (2) Razem (173) (171) 17. Podatek dochodowy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Podatek bieżący Podatek dochodowy wykazany w wyniku finansowym okresu obejmuje rzeczywiste obciążenie podatkowe za dany okres sprawozdawczy poszczególnych spółek stanowiących Podatkową Grupę Kapitałową („PGK”) oraz pozostałych spółek Grupy nienależących do PGK, ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ewentualne korekty rozliczeń podatkowych za lata ubiegłe. Podatek odroczony Grupa ujmuje zobowiązania i ustala aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości. Aktywa z tytułu podatku dochodowego wykazywane są tylko wtedy, gdy ich realizacja jest prawdopodobna, tj. gdy przewiduje się, iż w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na wykorzystanie aktywa. Podatek dochodowy dotyczący pozycji ujętych w pozostałych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym, jest ujmowany odpowiednio w pozostałych całkowitych dochodach lub w kapitale własnym. Aktywa z tytułu podatku odroczonego oraz zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego spółek tworzących Podatkową Grupę Kapitałową są kompensowane ze względu na fakt, iż spółki te składają wspólną deklarację podatkową. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy realizowalność oraz weryfikuje nieujęte aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Grupa ujmuje odpis na aktywo z tytułu podatku odroczonego spółki z segmentu Wydobycie, w związku z brakiem prognoz uzasadniających możliwość jego realizacji. Grupa oceniła na dzień bilansowy, że nie występuje ryzyko niezrealizowania aktywa z tytułu podatku odroczonego spółek tworzących PGK. 17.1. Obciążenia podatkowe w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Bieżący podatek dochodowy (82) (229) Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego (48) (218) Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych (34) (11) Odroczony podatek dochodowy (208) 235 Podatek dochodowy wykazywany w wyniku finansowym (290) 6 Podatek dochodowy dotyczący pozostałych całkowitych dochodów, w tym: (109) 46 podlegających przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (88) 19 nie podlegających przeklasyfikowaniu w wynik finansowy (21) 27 17.2. Uzgodnienie efektywnej stawki podatkowej Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zysk/(strata) przed opodatkowaniem 675 (2 179) Podatek według ustawowej stawki podatkowej obowiązującej w Polsce, wynoszącej 19% (128) 414 Korekty dotyczące podatku dochodowego z lat ubiegłych (34) (11) Przychody i koszty trwale niepodatkowe (7) (45) Zmiany szacunku w podatku odroczonym (151) (293) Pozostałe 30 (59) Podatek według efektywnej stawki podatkowej wynoszącej 43,0% (2020: 0,3%) (290) 6 Podatek dochodowy (obciążenie) wykazany w wyniku finansowym (290) 6 Zmiany szacunku w podatku odroczonym dotyczą w głównej mierze spółki segmentu Wydobycie i związane są ze zwiększeniem odpisu aktualizującego wartość aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego oraz brakiem rozpoznania aktywa na podatek odroczony od straty podatkowej spółki za rok 2021. 18. Zysk (strata) przypadający na jedną akcję WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zysk (strata) netto na akcję dla każdego okresu obliczany jest poprzez podzielenie zysku (straty) netto przypadającego akcjonariuszom jednostki dominującej za dany okres przez średnią ważoną liczbę akcji w danym okresie sprawozdawczym. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zysk (strata) netto za rok obrotowy przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej 338 (2 170) Liczba akcji zwykłych 1 752 549 394 1 752 549 394 Zysk (strata) na jedną akcję podstawowy i rozwodniony (w złotych) 0,19 (1,24) NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z SYTUACJI FINANSOWEJ 19. Rzeczowe aktywa trwałe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Kluczowe dla Grupy środki trwałe w poszczególnych segmentach to:  w obszarze Wydobycie: - obudowy zmechanizowane, szyby i upadowe wydobywcze oraz środki trwałe zlokalizowane w ścianach kopalni i w zakładzie przeróbki węgla; - koszty prac związanych z drążeniem wyrobisk chodnikowych produkcyjnych i zbrojeniem ścian.  w obszarze Wytwarzanie: - kotły wraz z urządzeniami pomocniczymi, turbiny z generatorami, transformatory i stacje ciepłownicze, a także urządzenia do rozładunku, magazynowania i transportu paliwa, pompownie i instalacje odsiarczania, wytwornice pary, rozdzielnie, składowiska odpadów, magazyny i budynki, rozdzielnie najwyższych napięć; - stacje ciepłownicze, urządzenia do rozładunku paliwa i transportu, a także pompownie i stacje uzdatniania wody.  w obszarze Odnawialnych źródeł energii: - elektrownie wiatrowe, farmy fotowoltaiczne, turbozespoły wodne, budynki elektrowni wodnych oraz jazy, zapory i urządzenia hydrotechniczne.  w obszarze Dystrybucja: - linie elektroenergetyczne położone na obszarze 57 tysięcy km kwadratowych, o łącznej długości około 247 tysiące km; - stacje elektroenergetyczne (około 62 tysięcy sztuk); - transformatory (około 59 tysięcy sztuk). Rzeczowe aktywa trwałe wycenia się według kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt obejmuje: • cenę nabycia lub koszt wytworzenia, • koszty bezpośrednio związane z zakupem i przystosowaniem składnika majątku do stanu zdatnego do używania, • przewidywany koszt demontażu, usunięcia rzeczowych aktywów trwałych oraz przywrócenia do stanu pierwotnego miejsca, w którym dany składnik aktywów się znajduje (politykę rachunkowości w zakresie tworzenia rezerw na te koszty przedstawiono w nocie 39 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego), • koszty finansowania zewnętrznego. Na dzień nabycia składnika rzeczowych aktywów trwałych są identyfikowane i wyodrębniane wszystkie istotne elementy wchodzące w skład danego składnika aktywów, mające różny okres ekonomicznej użyteczności (komponenty). Komponentem składników rzeczowych aktywów trwałych są również koszty remontów kapitalnych, przeglądów okresowych oraz koszty wymiany głównych części składowych. Grupa ujmuje jako odrębne pozycje rzeczowych aktywów trwałych specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący, jeżeli ich okres użytkowania wynosi więcej niż 1 rok. Podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych stanowi cena nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego pomniejszone o jego wartość rezydualną. Amortyzacja następuje na podstawie planu amortyzacji określającego przewidywany okres użytkowania środka trwałego. Rzeczowe aktywa trwałe (w tym komponenty) są amortyzowane liniowo przez ich przewidywany okres użytkowania, z wyjątkiem gruntów i środków trwałych w budowie, które nie podlegają amortyzacji. Specjalistyczne części zamienne oraz sprzęt serwisujący są amortyzowane przez okres użytkowania środka trwałego, którego dotyczą. Koszty finansowania zewnętrznego Koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane jako część kosztu wytworzenia lub ceny nabycia dostosowywanych składników aktywów trwałych. Na koszty finansowania zewnętrznego składają się przede wszystkim odsetki od finansowania specyficznego i ogólnego wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej oraz różnice kursowe powstałe w związku z finansowaniem w walucie obcej w stopniu, w jakim uznawane są za korektę kosztów odsetek. Kapitalizacji podlega także efektywna część zabezpieczenia dla kontraktów spełniających warunki rachunkowości zabezpieczeń i zawieranych w związku z finansowaniem budowy aktywów trwałych. Kwotę kosztów ogólnego finansowania zewnętrznego podlegającą aktywowaniu określa się poprzez zastosowanie stopy kapitalizacji do nakładów poniesionych na dostosowywane składniki aktywów. Stopa kapitalizacji stanowi średnią ważoną stopę wszystkich kosztów finansowania zewnętrznego dotyczących finansowania zewnętrznego stanowiących zobowiązania w danym okresie, ale innych niż finansowanie specyficzne. Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe i opłaty przyłączeniowe oraz dotacje do aktywów Nieodpłatnie otrzymane środki trwałe oraz opłaty przyłączeniowe ujmowane są początkowo w cenie nabycia odpowiadającej szacowanej wartości godziwej lub wartości otrzymanych środków pieniężnych stanowiących dotacje do aktywów. Przychody z tytułu nieodpłatnie otrzymanych środków trwałych sfinansowanych z dotacji są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako rozliczenia międzyokresowe przychodów i rozpoznawane jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji otrzymanych lub nabytych składników rzeczowych aktywów trwałych. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Utrata wartości Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika rzeczowych aktywów trwałych. Testy na utratę wartości rzeczowych aktywów trwałych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Średnie pozostałe okresy użytkowania poszczególnych grup środków trwałych Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej 20 lat Urządzenia techniczne i maszyny 12 lat Wyrobiska górnicze 2 lata Inne środki trwałe 4 lata Metoda amortyzacji, okres użytkowania oraz wartość rezydualna rzeczowych aktywów trwałych podlegają weryfikacji, co najmniej na koniec każdego roku obrotowego, a ewentualne korekty odpisów amortyzacyjnych dokonywane są z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację. Przeprowadzona w 2021 roku weryfikacja okresów ekonomicznej użyteczności rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych wpłynęła w segmencie Dystrybucja na spadek kosztów amortyzacji o 28 mln PLN, a w segmencie Wytwarzanie na ich wzrost o 11 mln PLN. Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Grunty Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Wyrobiska górnicze Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Rzeczowe aktywa trwałe razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 143 29 748 25 206 258 976 1 888 58 219 Zakup bezpośredni - - - 2 - 2 487 2 489 Koszty finansowania zewnętrznego - - - - - 14 14 Rozliczenie środków trwałych w budowie 2 1 702 994 - 38 (2 736) - Sprzedaż (1) (38) (137) - (6) (4) (186) Likwidacja - (46) (140) (149) (17) - (352) Nieodpłatne otrzymanie - 43 - - - - 43 Koszty komponentów remontowych - - - - - 94 94 Wytworzenie we własnym zakresie - - - 169 - 48 217 Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych - (159) (14) - - - (173) Pozostałe zmiany - (29) 39 - (13) (18) (21) Bilans zamknięcia 144 31 221 25 948 280 978 1 773 60 344 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia - (13 010) (14 570) (138) (704) (292) (28 714) Amortyzacja za okres - (887) (850) (83) (59) - (1 879) Odpisy aktualizujące - (484) (674) (33) (1) 71 (1 121) Sprzedaż - 36 135 - 6 3 180 Likwidacja - 41 136 149 17 - 343 Pozostałe zmiany - 28 (17) - 13 (3) 21 Bilans zamknięcia - (14 276) (15 840) (105) (728) (221) (31 170) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 143 16 738 10 636 120 272 1 596 29 505 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 144 16 945 10 108 175 250 1 552 29 174 w tym segmenty operacyjne: Wydobycie 3 201 176 169 3 117 669 Wytwarzanie 42 2 513 3 651 - 24 114 6 344 Odnawialne źródła energii - 791 1 172 - 3 93 2 059 Dystrybucja 81 12 851 4 939 - 196 1 065 19 132 Inne segmenty oraz pozostała działalność 18 589 170 6 24 163 970 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Grunty Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Wyrobiska górnicze Inne środki trwałe Środki trwałe w budowie Rzeczowe aktywa trwałe razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 141 25 481 20 297 265 958 7 777 54 919 Zakup bezpośredni - - - 1 - 3 247 3 248 Koszty finansowania zewnętrznego - - - - - 227 227 Rozliczenie środków trwałych w budowie 1 4 284 5 301 - 44 (9 630) - Sprzedaż - (14) (108) - (8) - (130) Likwidacja - (76) (310) (147) (15) - (548) Koszty komponentów remontowych - - - - - 216 216 Wytworzenie we własnym zakresie - - - 139 - 193 332 Koszty demontażu farm wiatrowych oraz likwidacji zakładów górniczych - 72 8 - - - 80 Przychody z rozruchu - - - - - (162) (162) Pozostałe zmiany 1 1 18 - (3) 20 37 Bilans zamknięcia 143 29 748 25 206 258 976 1 888 58 219 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia - (10 757) (12 008) (116) (655) (283) (23 819) Amortyzacja za okres - (857) (804) (93) (68) - (1 822) Odpisy aktualizujące - (1 481) (2 160) (76) (6) (10) (3 733) Sprzedaż - 13 105 - 8 - 126 Likwidacja - 68 303 147 15 - 533 Pozostałe zmiany - 4 (6) - 2 1 1 Bilans zamknięcia - (13 010) (14 570) (138) (704) (292) (28 714) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 141 14 724 8 289 149 303 7 494 31 100 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 143 16 738 10 636 120 272 1 596 29 505 w tym segmenty operacyjne: Wydobycie 3 311 188 115 4 187 808 Wytwarzanie 42 2 896 4 290 - 22 203 7 453 Odnawialne źródła energii 1 885 1 259 - 1 30 2 176 Dystrybucja 80 12 127 4 773 - 222 1 028 18 230 Inne segmenty oraz pozostała działalność 17 519 126 5 23 148 838 W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku Grupa dokonała zakupu rzeczowych aktywów trwałych (wliczając skapitalizowane koszty finansowania zewnętrznego) w kwocie 2 503 mln PLN. Największe zakupy dokonane zostały w związku z inwestycjami w następujących segmentach operacyjnych: Segment operacyjny Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Dystrybucja 1 988 1 845 Wytwarzanie 116 1 187 Wydobycie 95 191 Średnia stopa kapitalizacji kosztów finansowania zewnętrznego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wyniosła 2,8%, a w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 wyniosła 4,14%. Główne zadania inwestycyjne realizowane przez Grupę w roku obrotowym 2021 opisane zostały w punkcie 1.5. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2021. Odpisy aktualizujące rzeczowe aktywa trwałe miały wpływ na wynik następujących segmentów operacyjnych: Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Wytwarzanie Wydobycie Dystrybucja Pozostałe Razem Zwiększenie odpisów aktualizujących (942) (181) (1) (1) (1 125) Zmniejszenie odpisów aktualizujących 1 - 3 - 4 Łączny wpływ na wynik okresu (941) (181) 2 (1) (1 121) Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Wytwarzanie Wydobycie Dystrybucja Pozostałe Razem Zwiększenie odpisów aktualizujących (3 191) (545) (4) - (3 740) Zmniejszenie odpisów aktualizujących 4 - 3 - 7 Łączny wpływ na wynik okresu (3 187) (545) (1) - (3 733) 20. Prawa do użytkowania aktywów WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Umowę lub część umowy najmu, dzierżawy albo inną umowę lub część umowy o podobnym charakterze, na mocy której przekazuje się prawo do kontroli użytkowania składnika aktywów przez dany okres w zamian za wynagrodzenie, klasyfikuje się jako leasing. Klasyfikacji leasingu dokonuje się na dzień rozpoczęcia leasingu, w oparciu o treść ekonomiczną umowy, nie zaś o jej formę prawną. Spółka klasyfikuje jako leasing prawa wieczystego użytkowania gruntu oraz służebności, których przedmiotem jest korzystanie z urządzeń służących do przesyłu energii i ciepła (służebność przesyłu). Z dniem rozpoczęcia leasingu ujmuje się składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz zobowiązanie z tytułu leasingu. Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wycenia się według kosztu obejmującego: • kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, • wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia leasingu lub przed tą datą, pomniejszone o związane z leasingiem otrzymane kwoty lub pokryte przez leasingodawcę koszty (zachęty leasingowe), • wszelkie poniesione przez leasingobiorcę początkowe koszty bezpośrednie, • szacunek kosztów demontażu i usunięcia bazowego składnika aktywów, przeprowadzenia renowacji miejsca, w którym się znajdował, lub przeprowadzenia renowacji do stanu wymaganego przez warunki leasingu. Po początkowym ujęciu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania wyceniany jest według kosztu pomniejszonego o łączne odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości oraz skorygowanego z tytułu aktualizacji wyceny zobowiązania z tytułu leasingu. Zasady amortyzacji aktywów będących przedmiotem leasingu są spójne z zasadami stosowanymi przy amortyzacji aktywów będących własnością Grupy. Przy braku wystarczającej pewności, że Grupa uzyska tytuł własności przed końcem okresu leasingu, dany składnik aktywów umarza się przez krótszy z dwóch okresów: okres leasingu lub okres użytkowania. Spółka nie stosuje wymogów MSSF 16 Leasing w odniesieniu do klasy aktywów w stosunku do leasingów krótkoterminowych, które w dniu rozpoczęcia mają okres leasingu nie dłuższy niż 12 miesięcy. Grupa stosuje zwolnienie ze stosowania MSSF 16 Leasing w odniesieniu do leasingów, których bazowy składnik aktywów ma wartość nieprzekraczającą 20 tysięcy złotych. Wyboru zwolnienia dla leasingów, w przypadku których bazowy składnik aktywów ma niską wartość Grupa może dokonać w odniesieniu do poszczególnych leasingów, w szczególności Grupa nie stosuje zwolnienia dla aktywów niskocennych w przypadku prawa wieczystego użytkowania gruntu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa w dacie rozpoczęcia leasingu wycenia składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania m.in. w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe są dyskontowane z zastosowaniem stopy procentowej leasingu, jeżeli stopę tę można z łatwością ustalić. W przeciwnym razie Grupa stosuje krańcową stopę procentową, zgodnie z przyjętą do stosowania metodyką w zależności od ratingu. Grupa stosuje podejście portfelowe do leasingów o podobnych cechach, dotyczących jednolitych aktywów, wykorzystywanych w podobny sposób. Rozliczając umowy leasingu metodą portfelową, Grupa stosuje szacunki i założenia odpowiadające rozmiarowi i składowi posiadanego portfela, w tym w postaci szacunku średniego ważonego okresu trwania leasingu. Spółka stosuje podejście portfelowe w szczególności dla umów najmu, dzierżawy i innych umów spełniających kryteria uznania za leasing dotyczących pomieszczeń i gruntów dla celów montażu infrastruktury cieplnej i elektroenergetycznej. Dla określenia okresu leasingu m.in. dla umów na czas nieokreślony Grupa dokonuje szacunku. Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Grunty Prawo użytkowania wieczystego gruntu Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Służebności przesyłu Prawa do użytkowania aktywów w przygotowaniu Prawa do użytkowania aktywów razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 548 1 162 196 89 8 133 6 2 142 Zwiększenie z tytułu nowej umowy leasingu 66 1 13 34 5 - - 119 Zwiększenie/(zmniejszenie) z tytułu zmian leasingu 4 27 4 9 - - - 44 Likwidacja (5) (1) (1) (20) (2) - - (29) Pozostałe zmiany 5 11 - - - 17 - 33 Bilans zamknięcia 618 1 200 212 112 11 150 6 2 309 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (45) (92) (32) (62) (5) (30) - (266) Amortyzacja za okres (27) (33) (19) (20) (1) (6) - (106) Odpisy aktualizujące - (1) - (4) - (1) - (6) Likwidacja 1 - - 20 2 - - 23 Pozostałe zmiany - (8) - - - - - (8) Bilans zamknięcia (71) (134) (51) (66) (4) (37) - (363) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 503 1 070 164 27 3 103 6 1 876 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 547 1 066 161 46 7 113 6 1 946 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Grunty Prawo użytkowania wieczystego gruntu Budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Służebności przesyłu Prawa do użytkowania aktywów w przygotowaniu Prawa do użytkowania aktywów razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 476 1 076 176 65 7 121 6 1 927 Zwiększenie z tytułu nowej umowy leasingu 55 - 12 31 - - - 98 Zwiększenie/(zmniejszenie) z tytułu zmian leasingu 3 78 9 (1) - - - 89 Pozostałe zmiany 14 8 (1) (6) 1 12 - 28 Bilans zamknięcia 548 1 162 196 89 8 133 6 2 142 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (20) (60) (15) (35) (2) (21) - (153) Amortyzacja za okres (25) (34) (17) (19) (3) (6) - (104) Odpisy aktualizujące - 10 - (14) - (3) - (7) Pozostałe zmiany - (8) - 6 - - - (2) Bilans zamknięcia (45) (92) (32) (62) (5) (30) - (266) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 456 1 016 161 30 5 100 6 1 774 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 503 1 070 164 27 3 103 6 1 876 21. Wartość firmy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wartość firmy wycenia się według wartości początkowej (ustalonej zgodnie z polityką rachunkowości przedstawioną w nocie 6) pomniejszonej o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Wartość firmy nie podlega amortyzacji, lecz testowana jest na utratę wartości. Na dzień przejęcia nabyta wartość firmy jest alokowana do każdego z ośrodków wypracowujących środki pieniężne, które mogą skorzystać z synergii połączenia. Każdy ośrodek, lub zespół ośrodków, do którego została przypisana wartość firmy odpowiada najniższemu poziomowi w Grupie TAURON, na którym wartość firmy jest monitorowana na wewnętrzne potrzeby zarządcze oraz jest nie większy niż jeden segment operacyjny Grupy TAURON. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Wartość firmy podlega testowi na utratę wartości corocznie oraz na każdy dzień bilansowy, na który występują stosowne przesłanki. Test na utratę wartości w odniesieniu do wartości firmy przeprowadza się zgodnie z zasadami rachunkowości przedstawionymi w nocie 11. Segment operacyjny Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Dystrybucja 26 26 Razem 26 26 22. Świadectwa energii i prawa do emisji CO2 WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Świadectwa pochodzenia energii i prawa do emisji gazów klasyfikowane jako aktywa niematerialne obejmują:  świadectwa pochodzenia energii wytworzonej ze źródeł odnawialnych (OZE), a także prawa majątkowe wynikające ze świadectw efektywności energetycznej, otrzymane lub nabyte z zamiarem umorzenia w związku ze sprzedażą energii elektrycznej odbiorcom finalnym;  prawa do emisji CO2 otrzymane lub nabywane z zamiarem spełnienia obowiązku wynikającego z emisji CO2. Grupa klasyfikuje świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji CO2 na podstawie intencji co do sposobu ich przeznaczenia określonej w dniu nabycia (z możliwością późniejszej reklasyfikacji) jako:  aktywa niematerialne krótkoterminowe – świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji gazów desygnowane na własne potrzeby, w przypadku gdy Grupa ma zamiar umorzyć je w celu spełnienia obowiązku za rok bieżący;  aktywa niematerialne długoterminowe – świadectwa pochodzenia energii oraz prawa do emisji gazów desygnowane na własne potrzeby, dla których celem jest wypełnienie obowiązku przedstawienia do umorzenia za lata kolejne. Zasady wyceny tych aktywów na moment początkowego ujęcia są następujące: Nabyte Przyznane/ Otrzymane nieodpłatnie Rozchód Świadectwa pochodzenia Cena nabycia Wartość godziwa z ostatniego dnia miesiąca wyprodukowania energii kwalifikowanej lub z dnia, w którym zostały przyznane świadectwa efektywności energetycznej FIFO „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” Prawa do emisji CO2 Cena nabycia Wartość nominalna tj. zero) W pierwszej kolejności otrzymane nieodpłatnie, a następnie nabyte (wg FIFO „pierwsze weszło, pierwsze wyszło”) Rozchód posiadanych świadectw pochodzenia energii oraz praw do emisji CO2 (w korespondencji z rozliczeniem kwoty rezerwy) następuje na dzień umorzenia tych praw. Zasady tworzenia rezerw z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii oraz rezerw na zobowiązania z tytułu emisji CO2 przedstawiono w nocie 40. 22.1. Długoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji CO2 Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Bilans otwarcia 234 267 501 306 162 468 Zakup bezpośredni 113 - 113 217 141 358 Reklasyfikacja (147) (23) (170) (289) (36) (325) Bilans zamknięcia 200 244 444 234 267 501 22.2. Krótkoterminowe świadectwa energii i prawa do emisji CO2 Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Świadectwa pochodzenia energii Prawa do emisji CO2 Razem Bilans otwarcia 705 334 1 039 595 690 1 285 Zakup bezpośredni 281 1 360 1 641 190 385 575 Wytworzenie we własnym zakresie 239 - 239 227 - 227 Umorzenie (1 221) (1 635) (2 856) (596) (777) (1 373) Reklasyfikacja 147 (53) 94 289 36 325 Bilans zamknięcia 151 6 157 705 334 1 039 Reklasyfikacja praw do emisji CO2 obejmuje:  reklasyfikację uprawnień o wartości 222 mln PLN nabytych w latach poprzednich i przeznaczonych pod umorzenie roku 2021 z długoterminowych do krótkoterminowych uprawnień do emisji CO2,  reklasyfikację uprawnień o wartości 76 mln PLN, posiadanych przez spółkę zależną Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. i stanowiących nadwyżkę ponad potrzeby umorzeniowe za rok 2020, z krótkoterminowych uprawnień do emisji CO2 do zapasów, w związku ze zmianą intencji odnośnie wykorzystania tych uprawnień i ich odsprzedaży, co zostało opisane szerzej w nocie 12 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Przychody z tego tytułu wyniosły 135 mln PLN,  reklasyfikację uprawnień o wartości 199 mln PLN, pierwotnie nabytych przez Grupę w grudniu 2021 roku dla spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., z krótkoterminowych do długoterminowych uprawnień do emisji CO2, w związku z powstałą nadwyżką uprawnień za rok 2021 w portfelu Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., w wyniku awarii bloku i trwającego w drugiej połowie 2021 roku postoju bloku 910 MW w Jaworznie i zaalokowaniem tej nadwyżki dla instalacji TAURON Wytwarzanie S.A. pod rok umorzeniowy 2022. 22.3. Bilans praw do emisji CO2 w Rejestrze Unii Europejskiej Bilans uprawnień Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Uprawnienia na rejestrze na początek roku 6 732 596 13 784 891 Uprawnienia umorzone: emisja poprzedniego roku (10 047 653) (12 161 904) emisja bieżącego roku (5 871 051) - Przydział nieodpłatnych uprawnień 131 815 223 609 Uprawnienia nabyte na rynku wtórnym 17 673 672 12 555 500 Uprawnienia sprzedane na rynek wtórny (6 431 379) (7 669 500) Uprawnienia na rejestrze na koniec roku 2 188 000 6 732 596 W 2021 roku spółki Grupy TAURON otrzymały przydziały darmowych uprawnień do emisji CO2 w ilości 131 815 EUA z tytułu produkcji ciepła. Pozostałe uprawnienia, potrzebne do zbilansowania potrzeb emisji w 2021 roku, zostały nabyte oraz zakontraktowane do nabycia na rynku wtórnym. 23. Pozostałe aktywa niematerialne WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Główne pozycje ujęte w ramach pozostałych aktywów niematerialnych to oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości. Składniki pozostałych aktywów niematerialnych wycenia się w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonym o skumulowane odpisy amortyzacyjne i odpisy z tytułu utraty wartości. Pozostałe aktywa niematerialne, z wyjątkiem nieoddanych do użytkowania, są amortyzowane przez szacowany okres użytkowania. Podstawą naliczania amortyzacji jest wartość początkowa pomniejszona o wartość rezydualną. Wartość rezydualną uwzględnia się przy ustalaniu podstawy ustalania odpisów amortyzacyjnych, jeżeli w odniesieniu do danego aktywa istnieje aktywny rynek lub strona trzecia zobowiązała się do zakupu składnika aktywów w momencie zakończenia okresu jego użytkowania. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Utrata wartości Grupa ocenia na każdy dzień bilansowy czy zaistniały obiektywne przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości danego składnika aktywów niematerialnych. Testy na utratę wartości aktywów niematerialnych są przeprowadzane zgodnie z polityką rachunkowości określoną w nocie 11. Okres i metoda amortyzacji oraz wartość rezydualna podlegają weryfikacji nie rzadziej niż na koniec każdego roku obrotowego. Wszelkie zmiany wynikające z przeprowadzonej weryfikacji ujmuje się jako zmianę szacunków, a ewentualna korekta odpisów amortyzacyjnych dokonywana jest z efektem od początku okresu sprawozdawczego, w którym zakończono weryfikację. Okresy użytkowania Dla poszczególnych grup pozostałych aktywów niematerialnych przyjęto następujące średnie pozostałe okresy użytkowania: Grupa rodzajowa Średni pozostały okres amortyzacji w latach Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości 4 lata Inne 9 lat Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Koszty zakończonych prac rozwojowych Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości Inne aktywa niematerialne Aktywa niematerialne nie oddane do użytkowania Aktywa niematerialne razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 12 945 219 120 1 296 Zakup bezpośredni - - - 106 106 Rozliczenie aktywów nie oddanych do użytkowania 5 143 7 (155) - Sprzedaż/Likwidacja - (43) (3) - (46) Bilans zamknięcia 17 1 045 223 71 1 356 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (7) (624) (113) - (744) Amortyzacja za okres (1) (105) (10) - (116) Odpisy aktualizujące - - (2) - (2) Sprzedaż/Likwidacja - 43 3 - 46 Bilans zamknięcia (8) (686) (122) - (816) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 5 321 106 120 552 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 9 359 101 71 540 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Koszty zakończonych prac rozwojowych Oprogramowanie, koncesje, patenty, licencje i podobne wartości Inne aktywa niematerialne Aktywa niematerialne nie oddane do użytkowania Aktywa niematerialne razem WARTOŚĆ BRUTTO Bilans otwarcia 9 822 200 114 1 145 Zakup bezpośredni - - - 168 168 Rozliczenie aktywów nie oddanych do użytkowania 5 144 19 (168) - Sprzedaż/Likwidacja (2) (21) - - (23) Pozostałe zmiany - - - 6 6 Bilans zamknięcia 12 945 219 120 1 296 SKUMULOWANA AMORTYZACJA (UMORZENIE) Bilans otwarcia (6) (563) (98) - (667) Amortyzacja za okres (1) (80) (10) - (91) Odpisy aktualizujące - (2) (5) - (7) Sprzedaż/Likwidacja - 21 - - 21 Bilans zamknięcia (7) (624) (113) - (744) WARTOŚĆ NETTO NA POCZĄTEK OKRESU 3 259 102 114 478 WARTOŚĆ NETTO NA KONIEC OKRESU 5 321 106 120 552 24. Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Wspólne ustalenia umowne Grupy zaklasyfikowane jako wspólne przedsięwzięcia są ujmowane metodą praw własności. Przy zastosowaniu metody praw własności, wartość początkową inwestycji w cenie nabycia zwiększa się lub zmniejsza o udział w zyskach/stratach oraz udział w pozostałych całkowitych dochodach wspólnego przedsięwzięcia od dnia przejęcia (ujmowany odpowiednio w wyniku finansowym lub w pozostałych całkowitych dochodach Grupy). Wypłaty z zysku wypracowanego przez wspólne przedsięwzięcie, pomniejszają wartość bilansową inwestycji. Jeżeli udział Grupy w stratach wspólnego przedsięwzięcia jest równy lub wyższy od jej udziału we wspólnym przedsięwzięciu, Grupa zaprzestaje ujmowania swojego udziału w dalszych stratach. W sytuacji gdy Grupa wnosi lub sprzedaje aktywa wspólnemu przedsięwzięciu, które zatrzymuje te aktywa, Grupa ujmuje tylko tę część zysku lub straty, która przypada na udziały innych inwestorów we wspólnym przedsięwzięciu, chyba że wniesienie lub sprzedaż aktywów wskazuje na spadek możliwej do uzyskania wartości netto aktywów obrotowych lub na wystąpienie utraty wartości. W przypadku, gdy Grupa nabywa aktywa od wspólnego przedsięwzięcia, nie ujmuje ona przypadającej na nią części zysków z tytułu tej transakcji do czasu odsprzedania tych aktywów niezależnemu podmiotowi trzeciemu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa określa rodzaj wspólnego ustalenia umownego, którego jest stroną, w zależności od praw i obowiązków stron tego ustalenia. Na podstawie analizy praw i obowiązków Grupa ocenia, że posiada współkontrolę nad wspólnymi ustaleniami umownymi, mając prawo do aktywów netto. W konsekwencji udziały w Grupie Kapitałowej TAMEH Holding Sp. z o.o. oraz w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. klasyfikowane są jako wspólne przedsięwzięcia. Utrata wartości Udział we wspólnych przedsięwzięciach testowany jest na utratę wartości w przypadku wystąpienia przesłanek wskazujących na możliwość wystąpienia utraty lub odwrócenia uprzednio ujętego odpisu. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. * Stan na 31 grudnia 2021 lub za rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A.1 TAMEH HOLDING Sp. z o.o. 2 Stan na 31 grudnia 2020 lub za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku Aktywa trwałe (długoterminowe) 980 2 033 3 013 941 2 118 3 059 Aktywa obrotowe (krótkoterminowe), w tym: 554 1 428 1 982 165 652 817 środki pieniężne i ich ekwiwalenty 24 251 275 2 159 161 Zobowiązania długoterminowe (-), w tym: (1 813) (672) (2 485) (1 897) (840) (2 737) zobowiązania z tytułu zadłużenia (1 792) (577) (2 369) (1 844) (743) (2 587) Zobowiązania krótkoterminowe (-), w tym: (1 282) (1 514) (2 796) (731) (675) (1 406) zobowiązania z tytułu zadłużenia (108) (185) (293) (6) (184) (190) Razem aktywa netto (1 561) 1 275 (286) (1 522) 1 255 (267) Udział w aktywach netto (50%) (781) 638 (143) (761) 628 (133) Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach - 597 597 - 587 587 Przychody ze sprzedaży 1 004 2 779 3 783 125 1 690 1 815 Zysk (strata) netto, w tym: (41) 64 23 (1 039) 32 (1 007) Amortyzacja (32) (194) (226) (21) (186) (207) Przychody z tytułu odsetek - 3 3 - - - Koszty z tytułu odsetek (109) (21) (130) (38) (23) (61) Podatek dochodowy - (14) (14) - (8) (8) Rozpoznany udział w zysku (stracie) wspólnych przedsięwzięć - 32 32 - 16 16 1 W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony dnia 31 grudnia 2020 roku zaprezentowane zostały niezatwierdzone dane spółki Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. dostępne na dzień zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji. 2 Zaprezentowane informacje dotyczą grupy kapitałowej TAMEH HOLDING Sp. z o.o. Wartość posiadanego udziału w TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jest różna od wartości aktywów netto przypadających Grupie, ze względu na fakt, iż cena nabycia udziałów TAMEH HOLDING Sp. z o.o. została skalkulowana przy uwzględnieniu wartości godziwej udziału wnoszonego do wspólnego przedsięwzięcia przez spółki Grupy ArcelorMittal. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. jest spółką celową utworzoną w 2010 roku z inicjatywy TAURON Polska Energia S.A. oraz PGNiG S.A., poprzez którą partnerzy zrealizowali inwestycję polegającą na budowie bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli opalanego gazem ziemnym o mocy elektrycznej brutto 450 MWe i mocy cieplnej netto 240 MWt. W dniu 30 września 2020 roku Elektrociepłownia Stalowa Wola została oddana do eksploatacji. TAURON Polska Energia S.A. posiada pośredni udział na poziomie 50% w kapitale spółki i w organie stanowiącym wykonywany poprzez TAURON Wytwarzanie S.A. W związku z faktem, iż w trakcie 2015 roku, dotychczasowy udział w stratach wspólnego przedsięwzięcia oraz korekta wyników z transakcji pomiędzy spółkami Grupy a wspólnym przedsięwzięciem przewyższyły wartość posiadanych udziałów we wspólnym przedsięwzięciu, Spółka zaprzestała ujmowania udziału w dalszych stratach wspólnego przedsięwzięcia. Dodatkowo, Spółka posiada należności z tytułu udzielonych pożyczek na rzecz Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. w wartości bilansowej 99 mln PLN, o czym szerzej w nocie 25 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w sprawie roszczeń Abener Energia S.A. wobec Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. oraz postępowania pomiędzy Abener Energia S.A. a Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. W dniu 25 kwietnia 2019 roku wydany został wyrok Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie („Wyrok”) w sprawie z powództwa Abener Energia S.A. („Abener”) przeciwko spółce Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. („ECSW”) będącej wspólnym przedsięwzięciem Grupy TAURON. Postępowanie przed Sądem Arbitrażowym dotyczyło roszczenia o zapłatę, o ustalenie stosunku prawnego oraz o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli w związku z kontraktem pomiędzy Abener (generalny wykonawca) i ECSW (zamawiający) na budowę bloku gazowo-parowego w Stalowej Woli („Kontrakt”), od którego odstąpiono. Na mocy Wyroku ECSW została zobowiązana do zapłaty na rzecz Abener kwoty 334 mln PLN wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz kosztami postępowania arbitrażowego. W dniu 22 września 2020 roku Sąd Apelacyjny w Rzeszowie oddalił skargę ECSW o uchylenie Wyroku, a w dniu 20 listopada 2020 roku wydał postanowienie, którym wstrzymał wykonanie Wyroku do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego lub upływu terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W konsekwencji w dniu 21 grudnia 2020 roku ECSW wniosła skargę kasacyjną. Elektrociepłownia Stalowa Wola S.A. rozpoznała w ostatnim sprawozdaniu finansowym za rok 2020 zobowiązanie na skutki powyższego Wyroku. W dniu 20 grudnia 2019 roku ECSW otrzymała kolejny pozew wniesiony przez Abener do Sądu Arbitrażowego. Przedmiotem żądania pozwu jest zapłata przez ECSW na rzecz Abener łącznej kwoty 156 mln PLN oraz 0,5 mln EUR wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem odszkodowania wynikającego z zażądania i uzyskania przez ECSW kosztem Abener wypłaty z gwarancji należytego wykonania kontraktu lub ewentualnie zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia uzyskanego przez ECSW kosztem Abener w związku z uzyskaniem wypłaty z gwarancji należytego wykonania kontraktu. W dniu 19 października 2020 roku ECSW złożyła pozew do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w Warszawie przeciwko Abener o zapłatę przez Abener na rzecz ECSW odszkodowania za szkodę odpowiadającą kosztom usunięcia wad, usterek i niedoróbek robót, dostaw i usług wykonanych przez Abener w trakcie realizacji ww. kontraktu. Aktualna wartość przedmiotu sporu wynosi 188 mln PLN oraz 0,5 mln EUR. Kontrakt zawarty pomiędzy ECSW a Abener nie zawiera regulacji zobowiązujących Spółkę do zapłaty w jakiejkolwiek formie za ECSW wynagrodzenia na rzecz Abener. W dniu 31 grudnia 2021 roku ECSW i Abener („Strony”) podpisały ugodę celem określenia zasad, na jakich ECSW oraz Abener dokonają wzajemnych rozliczeń wynikających z wszelkich sporów sądowych i arbitrażowych toczących się pomiędzy Stronami i wynikających z Kontraktu. Na podstawie ugody, ECSW zobowiązuje się zapłacić na rzecz Abener kwotę 93 mln EUR na podstawie Wyroku i innych rozliczeń, z czego kwota 32 mln EUR uregulowana została w postaci uwolnienia środków zdeponowanych wcześniej na rachunku powierniczym z tytułu wygranego przez ECSW w 2017 roku procesu z gwarantem należytego wykonania umowy z Abener. Wraz z wejściem w życie warunków przewidzianych w ugodzie Strony zobowiązują się umorzyć wszelkie trwające między nimi postępowania sądowe oraz arbitrażowe i potwierdzają brak jakichkolwiek dalszych lub przyszłych roszczeń wynikających z Kontraktu. Wejście w życie ugody zostało opatrzone warunkami rozwiązującymi, tj. Abener była zobowiązana do przedstawienia dokumentów umożliwiających wykonanie ugody w terminie do dnia 28 lutego 2022 roku, a ECSW była zobowiązana do przedstawienia uchwały Rady Nadzorczej zatwierdzającej zawarcie ugody. Po dniu bilansowym, w dniu 28 lutego 2022 roku ECSW i Abener podpisały aneks do ugody wydłużający termin na spełnienie obowiązków Abener, których niewykonanie w terminie stanowiłoby warunek rozwiązujący ugodę, do dnia 7 marca 2022 roku. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji, warunki ugody zostały spełnione i Strony przystąpiły do jej wykonania. Po dniu bilansowym, w związku z ugodą zawartą w dniu 31 grudnia 2021 roku, wszystkie postępowania sądowe i arbitrażowe pomiędzy ECSW i Abener zostały zawieszone na zgodny wniosek Stron. W dniach 9 i 10 marca 2022 roku Strony złożyły wnioski o podjęcie zawieszonych postępowań, cofnięcie powództw i skargi kasacyjnej oraz o umorzenie wszystkich postępowań. Strony oczekują na postanowienia Sądu Najwyższego oraz Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w powyższych sprawach. Podpisanie listu intencyjnego w sprawie Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. W dniu 2 sierpnia 2021 roku, Spółka, spółka zależna TAURON Wytwarzanie S.A., Polskie Górnictwo Naftowe i Gazownictwo S.A. („PGNiG”) oraz PGNiG TERMIKA S.A. podpisały list intencyjny dotyczący potencjalnej transakcji zbycia przez TAURON Wytwarzanie S.A. na rzecz Grupy PGNiG zaangażowania kapitałowego w Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. oraz wierzytelności z tytułu pożyczek udzielonych Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. przez TAURON Polska Energia S.A. Podpisanie listu intencyjnego nie pociąga za sobą zobowiązania stron do zawarcia powyższej potencjalnej transakcji. Decyzja o przeprowadzeniu potencjalnej transakcji uzależniona będzie od wyników negocjacji w tym zakresie oraz spełnienia innych warunków określonych w przepisach prawa lub dokumentach korporacyjnych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku w ocenie Grupy nie zostały spełnione kryteria MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana w zakresie klasyfikacji powyższych aktywów jako przeznaczone do sprzedaży. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. i spółki zależne W 2014 roku została zawarta umowa wspólników pomiędzy Grupą TAURON i Grupą ArcelorMittal w spółce TAMEH HOLDING Sp. z o.o., która odpowiada za zadania inwestycyjne i operacyjne w obszarze energetyki przemysłowej. Umowa została zawarta na okres 15 lat z możliwością jej przedłużenia. Obie grupy kapitałowe posiadają w spółce TAMEH HOLDING Sp. z o.o. po 50% udziałów. TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jest właścicielem 100% udziałów w TAMEH POLSKA Sp. z o.o., którą utworzyły wniesione aportem przez Grupę TAURON: Zakład Wytwarzania Nowa oraz Elektrownia Blachownia, a także wniesiona przez Grupę ArcelorMittal  Elektrociepłownia w Krakowie. Ponadto, TAMEH HOLDING Sp. z o.o. posiada 100% udziałów w TAMEH Czech s.r.o., którą tworzy Elektrociepłownia w Ostrawie. W dniu 7 lipca 2021 roku Zgromadzenie Wspólników TAMEH Holding Sp. z o.o. zdecydowało o przeznaczeniu kwoty 74 mln PLN na wypłatę dywidendy dla udziałowców. Udział Grupy we wspólnym przedsięwzięciu TAMEH Holding Sp. z o.o. został pomniejszony o wartość dywidendy przypadającej dla Grupy w kwocie 37 mln PLN. 25. Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pożyczki udzielone na rzecz wspólnego przedsięwzięcia nie spełniają kryteriów uznania za inwestycje netto we wspólne przedsięwzięcie. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe Grupa dokonuje odpowiedniej klasyfikacji i wyceny udzielonych pożyczek oraz szacuje wielkość odpisów na oczekiwane straty kredytowe w przypadku pożyczek klasyfikowanych jako aktywa wyceniane według zamortyzowanego kosztu. Na dzień bilansowy pożyczka udzielona w ramach porozumienia konsolidującego dług ze względu na to, że przepływy pieniężne nie odpowiadają wyłącznie spłacie kapitału i odsetek, została zaklasyfikowana do aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa dokonała odpowiednio szacunku wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Pozostałe pożyczki wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, a na każdy dzień bilansowy Grupa dokonuje szacunku oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia oraz kwoty oczekiwanych strat kredytowych zostały przedstawione poniżej oraz w nocie 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Termin spłaty Stopa oprocen- towania Kapitał do spłaty oraz naliczone umownie odsetki Wartość brutto Odpis aktualizujący Wartość bilansowa Kapitał do spłaty oraz naliczone umownie odsetki Wartość brutto Odpis aktualizujący Wartość bilansowa Pożyczki wyceniane w wartości godziwej 409 74 n.d. 74 385 73 n.d. 73 30.06.2033 stała Pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu 116 28 (3) 25 111 27 (1) 26 Razem 525 102 (3) 99 496 100 (1) 99 Długoterminowe 102 (3) 99 98 (1) 97 Krótkoterminowe - - - 2 - 2 Po dniu bilansowym, w dniu 2 marca 2022 roku Spółka zawarła z Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. umowę pożyczki do wysokości 120 mln PLN, w celu uregulowania przez Elektrociepłownię Stalowa Wola S.A. zobowiązania wynikającego z zawartej w dniu 31 grudnia 2021 roku ugody z Abener Energia S.A., o czym szerzej w nocie 24 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Zgodnie z umową termin spłaty pożyczki wraz z naliczonymi odsetkami nastąpi do dnia 30 czerwca 2033 roku, a w przypadku zniesienia podporządkowanego charakteru pożyczki do dnia 31 grudnia 2022 roku. Pożyczka oprocentowana jest w oparciu o stałą stopę procentową, a zabezpieczeniem jej spłaty, naliczonych odsetek oraz kosztów i innych kwot należnych Spółce z tytułu umowy pożyczki jest weksel własny in blanco pożyczkobiorcy wraz z deklaracją wekslową. W dniu 8 marca 2022 roku Spółka wypłaciła na rzecz pożyczkobiorcy pełną kwotę pożyczki. 26. Instrumenty pochodne i rachunkowość zabezpieczeń WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pochodne instrumenty finansowe objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe zalicza się do aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, z wyjątkiem instrumentów pochodnych stanowiących instrumenty zabezpieczające i objętych rachunkowością zabezpieczeń. Instrumenty pochodne nabywane i utrzymywane w celu zabezpieczenia własnych potrzeb jako wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe nie podlegają wycenie na dzień bilansowy. Instrumenty pochodne zaliczone do kategorii „aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy” są wyceniane w wartości godziwej, uwzględniając ich wartość rynkową na dzień bilansowy. Zmiany w wartości godziwej tych instrumentów są ujmowane w wyniku okresu (towarowe instrumenty pochodne w przychodach/kosztach operacyjnych, pozostałe instrumenty pochodne w przychodach/kosztach finansowych). Instrumenty pochodne wykazuje się jako aktywa, gdy ich wartość jest dodatnia i jako zobowiązania – gdy ich wartość jest ujemna. Na dzień bilansowy instrumenty pochodne Interest Rate Swaps (IRS) nabyte i utrzymywane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem zmian stóp procentowych związanym z zadłużeniem objęte są rachunkowością zabezpieczeń. Pozostałe posiadane przez Spółkę na dzień bilansowy instrumenty pochodne nie są objęte rachunkowością zabezpieczeń. Rachunkowość zabezpieczeń W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych Grupa korzysta z finansowych instrumentów pochodnych typu swap procentowy (Interest Rate Swap). Instrumenty te zabezpieczają przepływy środków pieniężnych związane z zadłużeniem. Transakcje te są objęte rachunkowością zabezpieczeń. W momencie ustanowienia zabezpieczenia Grupa formalnie wyznacza i dokumentuje powiązanie zabezpieczające, jak również cel zarządzania ryzykiem oraz strategię ustanowienia zabezpieczenia. Zabezpieczenie przepływów pieniężnych ujmuje się w następujący sposób: • część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym, które stanowią efektywne zabezpieczenie ujmuje się bezpośrednio w pozostałych całkowitych dochodach oraz • nieefektywną część zysków lub strat związanych z instrumentem zabezpieczającym ujmuje się w wyniku finansowym jako zysk lub stratę bieżącego okresu. Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach zyski/straty z wyceny instrumentu zabezpieczającego ujmuje się bezpośrednio jako zysk lub stratę bieżącego okresu w momencie, w którym pozycja zabezpieczana wpływa na zysk lub stratę bieżącego okresu lub zalicza się do początkowego kosztu nabycia składnika aktywów (kapitalizacja kosztów finansowania zewnętrznego). W przypadku IRS korygowane są odpowiednio koszty odsetkowe z tytułu zadłużenia. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa dokonuje oszacowania wartości godziwej na każdy dzień bilansowy. Metodologia została przedstawiona w tabeli poniżej. Na każdy dzień bilansowy Grupa bada efektywność zabezpieczenia. W związku z opóźnieniem oddania do eksploatacji bloku energetycznego w Jaworznie, na dzień 31 grudnia 2020 roku Spółka posiadała istotną nadwyżkę uprawnień do emisji CO2 zakontraktowanych do nabycia celem umorzenia przez spółkę zależną w związku z emisją za rok 2020. W pierwszym kwartale 2021 roku, w wyniku dokonanej analizy nowych przesłanek i okoliczności, które pojawiły się po dniu 31 grudnia 2020 roku, Spółka dokonała zmiany intencji odnośnie powyższych kontraktów terminowych na zakup uprawnień do emisji CO2 i podjęła decyzję o dokonaniu ich rolowania z zawarciem nowych kontraktów z termiami dostawy w marcu 2022, 2023, 2024 (szerzej w nocie 12). Instrument Metodologia ustalania wartości godziwej Na dzień 31 grudnia 2021 roku Instrumenty pochodne objęte rachunkowością zabezpieczeń IRS Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych opartych o zmienną stopę procentową oraz o stałą stopę procentową. Dane wejściowe stanowi krzywa stóp procentowych z serwisu Refinitiv. Instrumenty IRS (Interest Rate Swap) służą zabezpieczeniu części ryzyka stopy procentowej w stosunku do przepływów pieniężnych związanych z ekspozycją na WIBOR 6M wyznaczonych w ramach dynamicznej strategii zarządzania ryzykiem, tj.: • odsetek od kredytu o wartości nominalnej 750 mln PLN, na okresy rozpoczynające się odpowiednio od lipca 2020 roku, wygasające w grudniu 2024 roku; • odsetek od obligacji o łącznej wartosci nominalnej 3 090 mln PLN, na okresy rozpoczynające się w grudniu 2019 roku, wygasające kolejno od 2023 do 2029 roku. Zgodnie z warunkami transakcji, Spółka płaci odsetki naliczone na podstawie stałej stopy procentowej w PLN, równocześnie otrzymując płatności według zmiennej stopy procentowej w PLN. Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy nieobjęte rachunkowością zabezpieczeń CCIRS Różnica zdyskontowanych odsetkowych przepływów pieniężnych strumienia płaconego i strumienia otrzymywanego, w dwóch różnych walutach, wyrażona w walucie wyceny. Dane wejściowe stanowią krzywe stóp procentowych, basis spready oraz fixing NBP dla odpowiednich walut z serwisu Refinitiv. Instrumenty pochodne CCIRS (Coupon Only Cross Currency Swap fixed-fixed) polegają na wymianie płatności odsetkowych od łącznej kwoty nominalnej 500 mln EUR. Termin zapadalności transakcji upływa w lipcu 2027 roku. Zgodnie z warunkami transakcji, Spółka płaci odsetki naliczone na podstawie stałej stopy procentowej w PLN, równocześnie otrzymując płatności według stałej stopy procentowej w EUR. Instrumenty pochodne CCIRS mające na celu zabezpieczenie przepływów walutowych wygenerowanych przez płatności odsetkowe od wyemitowanych euroobligacji. Forward/futures towarowy Wartość godziwa transakcji terminowych na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2, energii elektrycznej oraz innych towarów ustalana jest w oparciu o ceny notowane na aktywnym rynku lub w oparciu o przepływy pieniężne stanowiące różnicę pomiędzy indeksem referencji cenowej (krzywą forward) i ceną kontraktu. Instrumenty pochodne (futures, forward) towarowe obejmują transakcje terminowe na zakup i sprzedaż uprawnień do emisji CO2 i innych towarów. Forward walutowy Różnica zdyskontowanych przyszłych przepływów pieniężnych pomiędzy ceną terminową na dzień wyceny a ceną transakcyjną, przemnożona przez wartość nominalną kontraktu w walucie obcej. Dane wejściowe stanowią fixing NBP i krzywa stóp procentowych implikowana z transakcji fx swap dla odpowiedniej waluty z serwisu Refinitiv. Instrumenty pochodne typu forward walutowy mające na celu zabezpieczenie przepływów walutowych wygenerowanych z tytułu prowadzonej działalności. Wycenę instrumentów pochodnych na poszczególne dni bilansowe prezentuje poniższa tabela. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Odniesiono w wynik finansowy Odniesiono w pozostałe całkowite dochody Ogółem Odniesiono w wynik finansowy Odniesiono w pozostałe całkowite dochody Ogółem Aktywa Zobowiązania Aktywa Zobowiązania Instrumenty pochodne objęte rachunkowością zabezpieczeń IRS - 371 371 - (6) (84) - (90) Instrumenty pochodne wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy CCIRS 25 - 26 (1) 3 - 5 (2) Forward/futures towarowy (9) - 485 (494) 2 - 86 (84) Forward walutowy 115 - 115 - 68 - 68 - Razem 997 (495) 159 (176) Długoterminowe 532 (116) 36 (74) Krótkoterminowe 465 (379) 123 (102) W związku ze zmianami cen instrumentów bazowych, tj. stóp procentowych, walut oraz towarów, w tym głównie uprawnień do emisji CO2 nastąpił istotny wzrost wyceny aktywów i zobowiązań z tytułu instrumentów pochodnych. 27. Pozostałe aktywa finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Do pozostałych aktywów finansowych Grupa zalicza m.in. udziały i akcje, lokaty, depozyty, wadia, kaucje, zabezpieczenia przekazane oraz pożyczki udzielone jednostkom niepowiązanym. Na moment początkowego ujęcia aktywa finansowe są klasyfikowane do odpowiedniej kategorii aktywów finansowych i odpowiednio wyceniane. Zasady klasyfikacji i wyceny aktywów finansowych zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe zostały opisane w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Wycena aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej wymaga oszacowania przez Grupę na każdy dzień bilansowy wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wycena aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie wymaga oszacowania przez Grupę na każdy dzień bilansowy oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia szacowania oczekiwanych strat kredytowych dla pożyczek udzielonych została przedstawiona w nocie 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Udziały i akcje 141 122 Lokaty i depozyty Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych 56 53 Pozostałe należności finansowe, w tym: 107 177 Wadia, kaucje, zabezpieczenia przekazane 65 56 Depozyty początkowe i uzupełniające z tytułu rozliczeń giełdowych 32 49 Należność z tytułu rekompensat dla przedsiębiorstw obrotu - 61 Pozostałe 10 11 Razem 304 352 Długoterminowe 215 209 Krótkoterminowe 89 143 28. Pozostałe aktywa niefinansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa ujmuje jako pozostałe aktywa niefinansowe rozliczenia międzyokresowe, zaliczki na środki trwałe w budowie, aktywa niematerialne oraz zapasy, które jako aktywa niepieniężne nie podlegają dyskontowaniu, oraz koszty pozyskania umów i koszty rabatów. Koszty pozyskania umów są kapitalizowane, jeśli Grupa oczekuje, że zostaną odzyskane. Dozwolone jest natychmiastowe ujęcie kosztów pozyskania umów w kosztach, jeśli okres amortyzacji aktywa wynosi do jednego roku. Aktywo amortyzowane jest przez okres przekazywania dóbr lub świadczenia usług. W przypadku, gdy koszty dotyczą więcej niż jednej umowy, amortyzacja powinna uwzględniać bieżące i przewidywane umowy. 28.1. Długoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zaliczki na środki trwałe w budowie oraz aktywa niematerialne, w tym: 115 14 związane z budową farm wiatrowych 102 - Koszty pozyskania umów i koszty rabatów 8 7 Rozliczenia międzyokresowe prowizji z tytułu zadłużenia 5 8 Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe 3 3 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe 28 31 Razem 159 63 28.2. Krótkoterminowe pozostałe aktywa niefinansowe Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Koszty rozliczane w czasie 101 73 Ubezpieczenia majątkowe i deliktowe 54 27 Usługi informatyczne i telekomunikacyjne 22 24 Koszty pozyskania umów i koszty rabatów 15 13 Rozliczenia międzyokresowe prowizji z tytułu zadłużenia 8 6 Pozostałe koszty rozliczane w czasie 2 3 Pozostałe aktywa niefinansowe krótkoterminowe 11 10 Razem 112 83 29. Odroczony podatek dochodowy Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów 1 858 1 828 z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu ze sprzedaży produktów i usług 399 327 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów finansowych 297 42 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością praw majątkowych pochodzenia energii 25 22 pozostałe 80 74 Razem 2 659 2 293 Aktywa z tytułu podatku odroczonego od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością rzeczowych aktywów trwałych, aktywów niematerialnych oraz praw do użytkowania aktywów 892 852 od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów i zobowiązań finansowych 547 389 od rezerw bilansowych i rozliczeń międzyokresowych 537 731 z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu i kosztu sprzedaży produktów i usług 367 270 straty podatkowe 16 9 nieodpłatnie otrzymana infrastruktura energetyczna i otrzymane opłaty przyłączeniowe 6 7 pozostałe 28 27 Razem 2 393 2 285 Odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego (352) (293) Aktywa z tytułu podatku odroczonego po odpisie 2 041 1 992 Po skompensowaniu sald na poziomie spółek z Grupy Kapitałowej podatek odroczony Grupy prezentowany jest jako: Aktywo z tytułu podatku odroczonego 123 133 Zobowiązanie z tytułu podatku odroczonego (741) (434) Aktywa z tytułu podatku odroczonego oraz zobowiązania z tytułu podatku odroczonego spółek tworzących w roku 2021 Podatkową Grupę Kapitałową zostały na dzień 31 grudnia 2021 roku skompensowane. Dokonany odpis aktualizujący aktywa z tytułu podatku odroczonego dotyczy spółki z segmentu Wydobycie. Zmiana stanu zobowiązania i aktywa z tytułu podatku odroczonego Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Aktywa z tytułu podatku odroczonego Zobowiązania z tytułu podatku odroczonego Aktywa z tytułu podatku odroczonego Bilans otwarcia 2 293 1 992 2 341 1 758 Zmiana stanu: w korespondencji z wynikiem finansowym 295 87 (44) 191 w korespondencji z pozostałymi całkowitymi dochodami 71 (38) (4) 42 pozostałe zmiany - - - 1 Bilans zamknięcia 2 659 2 041 2 293 1 992 30. Zapasy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych nabywane z przeznaczeniem do sprzedaży i realizacji w krótkim terminie zysku wynikającego ze zmienności cen rynkowych wyceniane są na każdy dzień bilansowy w wartości godziwej. Wycena rozchodu zapasów dokonywana jest metodą średniej ważonej, za wyjątkiem zapasów świadectw pochodzenia energii i praw do emisji CO2, których rozchód dokonywany jest metodą „pierwsze weszło, pierwsze wyszło” (FIFO). Zapasy Grupy obejmują głównie zapasy paliw. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Wycena zapasów wymaga oszacowania możliwej do uzyskania ceny sprzedaży netto. Jest to szacowana cena sprzedaży dokonywana w toku zwykłej działalności gospodarczej, pomniejszona o koszty wykończenia i szacowane koszty niezbędne do doprowadzenia sprzedaży do skutku. Wycena zapasu uprawnień do emisji CO2 opisanych powyżej w wartości godziwej opiera się na cenach notowanych na aktywnym rynku. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wartość brutto Węgiel, w tym stanowiący: 338 658 Materiały 166 278 Półprodukty i produkcja w toku 171 377 Prawa do emisji CO2 - 18 Pozostałe zapasy 216 209 Razem 554 885 Odpis do wartości netto możliwej do uzyskania Pozostałe zapasy (11) (11) Razem (11) (11) Wartość netto możliwa do uzyskania Węgiel, w tym stanowiący: 338 658 Materiały 166 278 Półprodukty i produkcja w toku 171 377 Prawa do emisji CO2 - 18 Pozostałe zapasy 205 198 Razem 543 874 31. Należności od odbiorców WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Należności od odbiorców obejmują należności zafakturowane oraz należności zarachowane na poczet przychodów, w tym doszacowane przychody, które z uwagi na stosowany system rozliczeń odbiorców nie zostały zmierzone i zafakturowane. Politykę rachunkowości w zakresie przychodów zarachowanych opisano w nocie 12. Należności od odbiorców są wyceniane według kwot pierwotnie zafakturowanych lub oszacowanych, w tym zgodnie z metodologią opisaną w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego (uwzględniając wpływ dyskontowania, jeżeli jest istotny), z uwzględnieniem odpisu aktualizującego. Odpis z tytułu utraty wartości tworzy się na należnościach zarówno przeterminowanych, jak i nieprzeterminowanych w oparciu o ważoną prawdopodobieństwem oczekiwaną stratę kredytową, jaka zostanie poniesiona w przypadku wystąpienia któregokolwiek z poniższych zdarzeń:  nastąpi istotne opóźnienie płatności,  dłużnik zostanie postawiony w stan likwidacji albo upadłości albo restrukturyzacji,  należności skierowane zostaną na drogę egzekucji administracyjnej, postępowania sądowego albo egzekucji sądowej. W przypadku, w którym należność od danego kontrahenta znajduje się w przedziale przeterminowania przekraczającym 90 dni, przyjmowane jest założenie o niewykonaniu zobowiązania przez kontrahenta, tj. prawdopodobieństwo niewypłacalności przypisane do kontrahenta wynosi 100%. Dla należności od odbiorców Grupa wydzieliła portfel kontrahentów strategicznych (kontrahent o ekspozycji kredytowej przekraczającej 1 mln PLN) oraz portfel pozostałych kontrahentów. Dla portfela kontrahentów strategicznych ryzyko niewypłacalności kontrahentów strategicznych jest oceniane w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Oczekiwana strata kredytowa, zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe, kalkulowana jest przy uwzględnieniu szacunków w zakresie potencjalnych odzysków z tytułu wniesionych zabezpieczeń. W przypadku należności od pozostałych kontrahentów oczekuje się, że dane w zakresie historycznej spłacalności mogą odzwierciedlać ryzyko kredytowe, jakie ponoszone będzie w okresach przyszłych. Oczekiwane straty kredytowe dla tej grupy kontrahentów oszacowane zostały z wykorzystaniem macierzy wiekowania należności oraz przypisanych do poszczególnych przedziałów i grup (między innymi należności dochodzone na drodze sądowej, należności od kontrahentów w upadłości) wskaźników procentowych pozwalających na oszacowanie wartości należności od odbiorców, co do których oczekuje się, że nie zostaną spłacone. W celu uwzględnienia wpływu czynników przyszłych (w odniesieniu do kontrahentów strategicznych oraz pozostałych) Grupa koryguje parametry związane z prawdopodobieństwem niewypełnienia zobowiązania wykorzystując notowania instrumentów Credit Default Swap dla poszczególnych ratingów. Odpisy aktualizujące wartość należności ujmuje się w tych kategoriach kosztów, które odpowiadają funkcji składnika aktywów, tj. w kosztach działalności operacyjnej lub kosztach finansowych – zależnie od rodzaju należności, której dotyczy. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Zgodnie z wymogami MSSF 9 Instrumenty finansowe Grupa szacuje wielkość odpisów aktualizujących wartość należności od odbiorców z tytułu oczekiwanych strat kredytowych. Metodologia kalkulacji odpisów została opisana powyżej. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wartość brutto Należności od odbiorców, w tym: 3 363 2 512 Doszacowanie przychodów z tytułu energii elektrycznej oraz usługi dystrybucyjnej 1 094 814 Należności dochodzone na drodze sądowej 217 222 Razem 3 580 2 734 Odpis aktualizujący Należności od odbiorców (65) (63) Należności dochodzone na drodze sądowej (193) (198) Razem (258) (261) Wartość netto Należności od odbiorców 3 298 2 449 Należności dochodzone na drodze sądowej 24 24 Razem, w tym: 3 322 2 473 Krótkoterminowe 3 322 2 473 Wiekowanie należności od odbiorców na dzień 31 grudnia 2021 roku Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 3 012 286 38 20 32 192 3 580 Odpis aktualizujący (28) (4) (6) (20) (32) (168) (258) Wartość netto 2 984 282 32 - - 24 3 322 Wiekowanie należności od odbiorców na dzień 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 2 216 222 53 33 36 174 2 734 Odpis aktualizujący (14) (9) (20) (32) (36) (150) (261) Wartość netto 2 202 213 33 1 - 24 2 473 Zmiana stanu odpisów aktualizujących należności od odbiorców Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Bilans otwarcia (261) (229) Utworzenie (6) (39) Wykorzystanie 7 6 Rozwiązanie 2 1 Bilans zamknięcia (258) (261) 32. Należności z tytułu pozostałych podatków i opłat WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rozrachunki z tytułu pozostałych podatków i opłat prezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej obejmują: • Rozrachunki z tytułu VAT i akcyzy; • Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i ubezpieczeń społecznych; • Opłaty środowiskowe i inne rozliczenia publiczno-prawne. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Należności z tytułu podatku VAT 285 271 Należności z tytułu akcyzy 1 12 Pozostałe 6 12 Razem 292 295 33. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Środki pieniężne i ich ekwiwalenty obejmują w szczególności środki pieniężne w banku i w kasie oraz lokaty krótkoterminowe o pierwotnym okresie zapadalności nieprzekraczającym trzech miesięcy. Środki pieniężne wykazuje się w wartości nominalnej. W przypadku środków zgromadzonych na rachunkach bankowych wartość nominalna na dzień bilansowy obejmuje doliczone przez bank odsetki lub naliczone we własnym zakresie przez spółkę. Niespłacone kredyty w rachunku bieżącym, stanowiące integralną część zarządzania środkami pieniężnymi dla celów sporządzenia sprawozdania z przepływów pieniężnych są zaliczane do pozycji „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty”. W ramach sprawozdania z sytuacji finansowej kredyty tego rodzaju prezentowane są odpowiednio w zobowiązaniach z tytułu zadłużenia. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Środki pieniężne w banku i w kasie 811 668 Lokaty krótkoterminowe do 3 miesięcy - 250 Inne 4 3 Razem saldo środków pieniężnych i ich ekwiwalentów wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, w tym: 815 921 środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, w tym: 314 214 zabezpieczenie rozliczeń z Izbą Rozliczeniową Giełd Towarowych S.A. 168 121 środki pieniężne na rachunkach VAT (split payment) 102 52 rachunki bankowe związane z otrzymanymi dotacjami 43 32 Kredyt w rachunku bieżącym - (2) Cash pool (24) (21) Różnice kursowe - (3) Razem saldo środków pieniężnych i ekwiwalentów wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 791 895 Różnica pomiędzy stanem środków pieniężnych wykazywanym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej a stanem wykazywanym w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych wynika z kwoty kredytów w rachunkach bieżących, pożyczek z tytułu cash pool od jednostek nie objętych konsolidacją ze względu na sumaryczną nieistotność oraz różnic kursowych z wyceny środków pieniężnych na rachunkach walutowych. 34. Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa klasyfikuje składnik aktywów trwałych (lub grupę do zbycia) jako przeznaczony do sprzedaży, jeśli spełnione są następujące kryteria:  przedstawiciele właściwego organu korporacyjnego Spółki są zdecydowani do wypełnienia planu sprzedaży,  aktywa są dostępne do natychmiastowej sprzedaży w obecnym stanie, z uwzględnieniem jedynie normalnych i zwyczajowo przyjętych warunków dla sprzedaży,  zainicjowano aktywne poszukiwanie potencjalnego nabywcy,  transakcja sprzedaży jest wysoce prawdopodobna i można ją będzie przeprowadzić w ciągu 12 miesięcy od podjęcia decyzji,  cena sprzedaży jest racjonalna w stosunku do bieżącej wartości godziwej,  istnieje małe prawdopodobieństwo wprowadzenia istotnych zmian do planu zbycia tych aktywów. Aktywa trwałe (lub grupę do zbycia) sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży wycenia się w wartości bilansowej lub wartości godziwej pomniejszonej o koszty sprzedaży, w zależności od tego, która z nich jest niższa, z wyjątkiem aktywów z tytułu podatku odroczonego, aktywów wynikających ze świadczeń pracowniczych oraz aktywów finansowych wchodzących w zakres MSSF 9 Instrumenty finansowe. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa ujmuje odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w momencie początkowego lub późniejszego przeszacowania składnika aktywów (lub grupy do zbycia) do wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Spadek wartości aktywów zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży wynika w głównej mierze ze sprzedaży przez Spółkę na rzecz Skarbu Państwa w dniu 26 marca 2021 roku, na podstawie zawartej umowy, wszystkich posiadanych udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o., klasyfikowanych jako aktywa przeznaczone do sprzedaży. Zgodnie z umową Spółka sprzedała 532 523 udziały PGE EJ 1 Sp. z o.o. stanowiące 10% kapitału zakładowego oraz reprezentujące 10% głosów na zgromadzeniu wspólników PGE EJ 1 Sp. z o.o. za cenę 53 mln PLN. Umowa została zawarta przez Skarb Państwa ze wszystkimi podmiotami posiadającymi udziały w PGE EJ 1 Sp. z o.o., tj. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., Enea S.A. oraz KGHM Polska Miedź S.A., a łączna cena sprzedaży za 100% udziałów wyniosła 526 mln PLN. Ponadto, w dniu 26 marca 2021 roku Wspólnicy zawarli z PGE EJ 1 Sp. z o.o. aneks do porozumienia z 15 kwietnia 2015 roku w sprawie WorleyParsons, regulujący zasady odpowiedzialności Wspólników za potencjalnie powstałe zobowiązania lub przysługujące świadczenia w wyniku rozstrzygnięcia sporu PGE EJ 1 Sp. z o.o. z WorleyParsons, co zostało opisane szerzej w nocie 54 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W dniu 15 czerwca 2021 roku została zarejestrowana zmiana umowy spółki PGE EJ 1 Sp. z o.o., która m.in. zmieniła firmę spółki (w następstwie zawarcia opisanej powyżej umowy sprzedaży udziałów) na Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o. 35. Kapitał własny WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Kapitał podstawowy Kapitał podstawowy wykazuje się w wysokości określonej w statucie jednostki dominującej i wpisanej w rejestrze sądowym. Kapitał zapasowy Na pokrycie straty Spółki będącej spółką akcyjną tworzony jest kapitał zapasowy, do którego przelewa się co najmniej 8% zysku za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających wynika z wyceny instrumentów Interest Rate Swap zabezpieczających ryzyko stopy procentowej z tytułu zadłużenia. Ustalony jest w wysokości wartości godziwej instrumentów zabezpieczających w skutecznej części zabezpieczenia przepływów pieniężnych, z uwzględnieniem podatku odroczonego. Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej Pozycje sprawozdań finansowych jednostek zagranicznych (TAURON Czech Energy s.r.o.) są przeliczane na walutę prezentacji w następujący sposób:  aktywa i zobowiązania zostały przeliczone na walutę prezentacji po kursie średnim Narodowego Banku Polski z dnia bilansowego,  przychody i koszty zostały przeliczone po kursie średnim NBP z dnia transakcji lub średnim z danego okresu, jeżeli nie występowały znaczące wahania kursów w danym okresie. Wynikające z tego przeliczenia różnice kursowe zostały ujęte w pozostałych całkowitych dochodach. Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) Zyski zatrzymane/(Niepokryte straty) obejmują: • niepodzielone wyniki finansowe lat ubiegłych, • kapitały rezerwowe i zapasowe spółek zależnych powstałe po dacie nabycia kontroli, • rozliczenie nabycia/połączenia spółek będących pod wspólną kontrolą przy zastosowaniu metody łączenia udziałów, • zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujmowane poprzez pozostałe całkowite dochody, • wpływ korekt związanych z zastosowaniem MSSF, takie jak m.in. różnice z przeszacowania środków trwałych do wartości godziwej jako zakładanego kosztu na dzień przyjęcia MSSF lub zastosowaniem zwolnień MSSF 1 Zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości po raz pierwszy. Udziały niekontrolujące Odrębną pozycję kapitału własnego stanowią kapitały (udziały) niekontrolujące. Wartość początkową tych kapitałów ustala się w wysokości odpowiadającej im wartości godziwej aktywów netto lub w wartości godziwej udziałów niekontrolujących, ustalonej na dzień rozpoczęcia sprawowania kontroli i zwiększa się lub zmniejsza odpowiednio o zmiany w aktywach netto spółek zależnych. Decyzje odnośnie początkowej wyceny udziałów niekontrolujących podejmuje się dla każdej transakcji oddzielnie. 35.1. Kapitał podstawowy Kapitał podstawowy na dzień 31 grudnia 2021 roku Seria/emisja Rodzaj akcji Liczba akcji Wartość nominalna akcji (w PLN) Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej Sposób pokrycia kapitału AA na okaziciela 1 589 438 762 5 7 947 gotówka/aport BB imienne 163 110 632 5 816 aport Razem 1 752 549 394 8 763 Struktura akcjonariatu na dzień 31 grudnia 2021 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku (według najlepszej wiedzy Spółki) Akcjonariusz Liczba akcji Wartość nominalna akcji Udział w kapitale podstawowym (%) Udział w liczbie głosów (%) Skarb Państwa 526 848 384 2 634 30,06% 30,06% KGHM Polska Miedź S.A. 182 110 566 911 10,39% 10,39% Nationale - Nederlanden Otwarty Fundusz Emerytalny 88 742 929 444 5,06% 5,06% Pozostali akcjonariusze 954 847 515 4 774 54,49% 54,49% Razem 1 752 549 394 8 763 100% 100% Na dzień 31 grudnia 2021 roku wartość kapitału podstawowego, liczba akcji, wartość nominalna akcji oraz struktura akcjonariatu, według najlepszej wiedzy Spółki, nie uległy zmianie w porównaniu do struktury na dzień 31 grudnia 2020 roku. 35.2. Prawa akcjonariuszy Prawo głosu akcjonariuszy dysponujących powyżej 10% ogółu głosów w Spółce zostaje ograniczone w ten sposób, że żaden z nich nie może wykonywać na Walnym Zgromadzeniu więcej niż 10% ogółu głosów w Spółce. Ograniczenie to nie dotyczy Skarbu Państwa i podmiotów zależnych od Skarbu Państwa w okresie, w którym Skarb Państwa wraz z podmiotami zależnymi od Skarbu Państwa posiada liczbę akcji Spółki uprawniającą do wykonywania co najmniej 25% ogółu głosów w Spółce. Szerzej na temat ograniczeń w wykonywaniu prawa głosu zostało przedstawione w punkcie 9.6. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2021. 35.3. Kapitał zapasowy Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Kwoty z podziału wyników lat ubiegłych 2 749 4 887 Zmniejszenie wartości kapitału podstawowego - 1 217 Rozliczenie połączeń z jednostkami zależnymi - 235 Razem kapitał zapasowy 2 749 6 339 Zmniejszenie wartości kapitału zapasowego w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wynika z pokrycia straty netto Spółki za rok obrotowy 2020 w wysokości 3 590 mln PLN. W dniu 29 marca 2021 roku Zarząd TAURON Polska Energia S.A. podjął uchwałę w sprawie skierowania wniosku do Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia TAURON Polska Energia S.A. o dokonanie pokrycia straty netto Spółki za rok obrotowy 2020 w wysokości 3 590 mln PLN z kapitału zapasowego Spółki. W dniu 24 maja 2021 roku Zwyczajne Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy Spółki podjęło uchwałę zgodnie z rekomendacją Zarządu. Kapitał zapasowy Spółki nie przekracza jednej trzeciej wysokości kapitału podstawowego Spółki, tj. kwoty 2 921 mln PLN, w związku z czym może zostać użyty jedynie na pokrycie straty. 35.4. Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Bilans otwarcia (68) 16 Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających 449 (97) Zmiana wyceny instrumentów zabezpieczających odniesiona do wyniku finansowego okresu 6 (6) Podatek odroczony (88) 19 Bilans zamknięcia 299 (68) Kapitał z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających wynika z wyceny instrumentów Interest Rate Swap (IRS) zabezpieczających ryzyko stopy procentowej z tytułu zadłużenia, co zostało szerzej opisane w nocie 26 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Dla zawartych transakcji zabezpieczających Grupa stosuje rachunkowość zabezpieczeń. Na dzień 31 grudnia 2021 roku w kapitale z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających Grupa rozpoznała kwotę 299 mln PLN. Kwota ta stanowi aktywo z tytułu wyceny instrumentów IRS na dzień bilansowy w kwocie 371 mln PLN, skorygowane o część wyceny dotyczącą naliczonych na dzień bilansowy odsetek z tytułu zadłużenia z uwzględnieniem podatku odroczonego. Wzrost wartości kapitału z aktualizacji wyceny instrumentów zabezpieczających w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku wynika ze wzrostu dodatniej wyceny instrumentów IRS, co jest związane w głównej mierze ze wzrostem poziomu rynkowych stóp procentowych. 35.5. Niepodzielony wynik finansowy oraz ograniczenia w wypłacie dywidendy Podziałowi nie podlegają kwoty wyniku z lat ubiegłych powstałe w wyniku rozliczenia połączenia z jednostkami zależnymi, jak również zyski i straty aktuarialne dotyczące rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia ujmowane poprzez pozostałe całkowite dochody. W związku z faktem, że kapitał zapasowy Spółki nie przekracza jednej trzeciej kapitału podstawowego Spółka jest zobowiązana do przekazywania na kapitał zapasowy co najmniej 8% zysku netto za dany rok obrotowy, dopóki kapitał ten nie osiągnie co najmniej jednej trzeciej kapitału podstawowego. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji nie istnieją inne ograniczenia dotyczące wypłaty dywidendy. 35.6. Udziały niekontrolujące Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Bilans otwarcia 893 900 Nabycie udziałów niekontrolujących (903) - Udział w wyniku jednostek zależnych 47 (3) Dywidendy dla udziałów niekontrolujących (3) (2) Pozostałe transakcje z udziałowcami niekontrolującymi (1) (2) Bilans zamknięcia 33 893 Nabycie udziałów niekontrolujących wynika z nabycia przez Spółkę w dniu 22 grudnia 2021 roku od Funduszu Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowego FIZAN 176 000 udziałów w spółce zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. reprezentujących 13,71% ogólnej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. za kwotę 1 061 mln PLN, co zostało opisane szerzej w nocie 44 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Po dokonaniu transakcji Spółka posiada 100% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Na dzień nabycia Spółka wyksięgowała wartość udziałów niekontrolujących w spółce Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. w kwocie 903 mln PLN. Pozostałe na dzień bilansowy udziały niekontrolujące dotyczą w głównej mierze spółki TAURON Dystrybucja S.A. 36. Dywidendy wypłacone i zaproponowane do wypłaty Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Dywidendy wypłacone z zysku przez jednostki zależne (3) (2) W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym Spółka nie zaproponowała do wypłaty, ani nie wypłaciła dywidendy dla akcjonariuszy Spółki. 37. Zobowiązania z tytułu zadłużenia WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zobowiązania z tytułu zadłużenia obejmują: kredyty bankowe, pożyczki, wyemitowane obligacje oraz zobowiązania z tytułu leasingu.  Kredyty bankowe, pożyczki, wyemitowane obligacje W momencie początkowego ujęcia kredyty, pożyczki i wyemitowane obligacje wycenia się w wartości godziwej pomniejszonej o koszty transakcyjne oraz dyskonta lub premie. Po początkowym ujęciu zobowiązania te wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej.  Leasing Umowę lub część umowy najmu, dzierżawy albo inną umowę lub część umowy o podobnym charakterze, na mocy, której przekazuje się prawo do kontroli użytkowania składnika aktywów (bazowego składnika aktywów) przez dany okres w zamian za wynagrodzenie, klasyfikuje się jako leasing. Zobowiązanie z tytułu leasingu wycenia się w wysokości wartości bieżącej opłat leasingowych pozostających do zapłaty, zdyskontowanych z zastosowaniem stopy procentowej leasingu określonej w umowie (jeżeli jej ustalenie jest możliwe) lub krańcowej stopy procentowej. Opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania leasingowego obejmują: - stałe opłaty leasingowe pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe, - zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia, - kwoty, których zapłacenia przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarancji wartości końcowej bazowego składnika aktywów, - cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można założyć, że leasingobiorca z niej skorzysta, - kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI W ramach wyceny zobowiązań według zamortyzowanego kosztu przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej Grupa dokonuje oszacowania oczekiwanych przepływów pieniężnych, uwzględniając wszystkie warunki umowy instrumentu finansowego, w tym możliwość wcześniejszej spłaty. Na dzień bilansowy wcześniejszy wykup obligacji został uwzględniony w wycenie zobowiązań z tytułu emisji obligacji hybrydowych w ramach umów zawartych z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym oraz Bankiem Gospodarstwa Krajowego, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. W przypadku umowy kredytowej określającej termin spłaty na koniec okresu odsetkowego, gdy finansowanie dostępne w ramach umowy ma charakter odnawialny, a termin dostępności przekracza 1 rok, Grupa klasyfikuje transze zgodnie z zamiarem i możliwością utrzymywania finansowania w ramach umowy, tj. jako zobowiązanie długoterminowe lub krótkoterminowe. Krańcowa stopa procentowa leasingu szacowana jest jako średnioważony koszt długu Grupy TAURON skorygowany o indywidualny rating spółek z uwzględnieniem podziału na okresy trwania leasingu. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Obligacje niepodporządkowane 5 348 5 524 Obligacje podporządkowane 1 972 1 998 Kredyty i pożyczki 4 535 5 992 Zobowiązania z tytułu leasingu 1 235 1 138 Razem 13 090 14 652 Długoterminowe 10 947 13 171 Krótkoterminowe 2 143 1 481 37.1. Wyemitowane obligacje Emitent Inwestor Oprocentowanie Waluta Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Wartość nominalna wyemitowanych obligacji w walucie Termin wykupu Wartość bilansowa Wartość nominalna wyemitowanych obligacji w walucie Termin wykupu Wartość bilansowa TAURON Polska Energia S.A. Bank Gospodarstwa Krajowego zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 700 2022-2028 700 800 2021-2028 800 560 2022-2029 560 630 2021-2029 630 Obligacje serii A (TPE1025) zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 1 000 30.10.2025 1 002 1 000 30.10.2025 1 000 Euroobligacje stałe EUR 500 5.07.2027 2 316 500 5.07.2027 2 322 Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. Inwestorzy zagraniczni stałe EUR 168 3.12.2029 770 168 3.12.2029 772 Obligacje niepodporządkowane 5 348 5 524 TAURON Polska Energia S.A. Bank Gospodarstwa Krajowego zmienne, oparte o WIBOR 6M PLN 400 29.03.20312 401 400 29.03.20312 400 Europejski Bank Inwestycyjny stałe1 EUR 190 16.12.20342 847 190 16.12.20342 865 PLN 400 17.12.20302 386 400 17.12.20302 391 PLN 350 19.12.20302 338 350 19.12.20302 342 Obligacje podporządkowane 1 972 1 998 Razem wyemitowane obligacje 7 320 7 522 1 W przypadku obligacji objętych przez Europejski Bank Inwestycyjny (finansowania hybrydowego podporządkowanego) wyróżnia się dwa okresy. W pierwszym okresie oprocentowanie jest stałe, natomiast w drugim okresie oprocentowanie jest zmienne oparte o stopę bazową (EURIBOR/WIBOR) powiększoną o ustaloną marżę. 2 W przypadku obligacji podporządkowanych termin wykupu uwzględnia dwa okresy finansowania, o czym mowa poniżej. Terminy wykupu zaprezentowane w powyższej tabeli to ostateczne terminy wykupu wynikające z umowy, po dwóch okresach finansowania. Wycena obligacji na dzień bilansowy uwzględnia wcześniejszy wykup, w związku z zamiarem wykupu obligacji po zakończeniu pierwszego okresu finansowania. Euroobligacje zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym Giełdy Papierów Wartościowych w Londynie (London Stock Exchange), natomiast obligacje TPE1025 są notowane w alternatywnym systemie obrotu Catalyst prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. Obligacje hybrydowe podporządkowane Obligacje objęte przez Europejski Bank Inwestycyjny („EBI”) o wartości nominalnej 190 mln EUR oraz 750 mln PLN oraz Bank Gospodarstwa Krajowego („BGK”) o wartości nominalnej 400 mln PLN mają charakter podporządkowany, co oznacza, że w przypadku upadłości lub likwidacji emitenta, zobowiązania wynikające z obligacji będą miały pierwszeństwo zaspokojenia jedynie przed wierzytelnościami akcjonariuszy Spółki. To z kolei pozytywnie wpływa na stabilność finansową Spółki, ponieważ obligacje są wyłączone z kalkulacji wskaźnika zadłużenie netto/EBITDA, stanowiącego kowenant w części umów finansowania zawartych przez Spółkę. Ponadto 50% kwoty obligacji podporządkowanych zostało zaliczone przez agencję ratingową jako kapitał w modelu ratingowym, co ma korzystny wpływ na ocenę ratingową Grupy TAURON. W przypadku obligacji hybrydowych wyróżnia się dwa okresy finansowania:  Obligacje w PLN objęte przez EBI - termin wykupu 12 lat od daty emisji (17 i 19 grudnia 2030 roku) z dwoma okresami finansowania: 7 i 5 lat. Obligacje w EUR objęte przez EBI - termin wykupu 18 lat od daty emisji (16 grudnia 2034 roku) z dwoma okresami finansowania: 8 i 10 lat. Oprocentowanie w pierwszym okresie jest stałe, natomiast w drugim zmienne oparte o stopę bazową (WIBOR dla obligacji wyemitowanych w PLN oraz EURIBOR dla obligacji wyemitowanych w EUR) powiększoną o ustaloną marżę.  Obligacje o wartości nominalnej 400 mln PLN objęte przez BGK - termin wykupu 12 lat od daty emisji (29 marca 2031 roku). W pierwszym 7-letnim okresie oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 6M powiększone o ustaloną marżę, przy czym w drugim 5-letnim okresie finansowania marża jest dodatkowo powiększana. W przypadku obligacji hybrydowych w pierwszym okresie finansowania nie jest też możliwy wcześniejszy wykup obligacji przez Spółkę oraz nie jest możliwa wcześniejsza sprzedaż obligacji przez bank na rzecz osób trzecich (z zastrzeżeniem wyjątków określonych w dokumentacji). W dniu 11 marca 2021 roku TAURON Polska Energia S.A. zawarła z Bankiem Gospodarstwa Krajowego program emisji obligacji podporządkowanych do kwoty 450 mln PLN. Program przewiduje możliwość przeprowadzenia emisji w okresie dwóch lat od momentu podpisania dokumentacji. Okres finansowania wynosi 12 lat od daty emisji. W okresie pierwszych 7 lat od emisji oprocentowanie jest zmienne oparte o WIBOR 6M powiększone o ustaloną marżę, przy czym po 7-letnim okresie finansowania marża jest dodatkowo powiększana. Do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji emisja obligacji nie została przeprowadzona. 37.2. Kredyty i pożyczki Zaciągnięte kredyty i pożyczki na dzień 31 grudnia 2021 roku Waluta Stopa oprocentowania Wartość kredytów, pożyczek na dzień bilansowy Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego): w walucie w złotych poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat PLN zmienna 3 646 3 646 1 726 5 3 850 363 699 stała 880 880 35 75 109 89 557 15 Razem PLN 4 526 4 526 1 761 80 112 939 920 714 Razem 4 526 1 761 80 112 939 920 714 Odsetki zwiększające wartość bilansową 9 Razem 4 535 Zaciągnięte kredyty i pożyczki na dzień 31 grudnia 2020 roku Waluta Stopa oprocentowania Wartość kredytów, pożyczek na dzień bilansowy Z tego o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego): w walucie w złotych poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat PLN zmienna 4 942 4 942 1 022 3 2 008 2 1 109 798 stała 1 036 1 036 35 123 109 109 616 44 Razem PLN 5 978 5 978 1 057 126 2 117 111 1 725 842 EUR zmienna - 2 2 - - - - - Razem EUR - 2 2 - - - - - Razem 5 980 1 059 126 2 117 111 1 725 842 Odsetki zwiększające wartość bilansową 12 Razem 5 992 Specyfikacja zaciągniętych kredytów i pożyczek na dzień 31 grudnia 2021 roku i na 31 grudnia 2020 roku Kredytodawca/ pożyczkodawca Cel Oprocentowanie Waluta Termin spłaty Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Konsorcjum banków I 1 Umorzenie obligacji, wydatki inwestycyjne i ogólnokorporacyjne Grupy zmienne PLN 14.04.2021 3 - 602 30.04.2021 3 - 200 29.06.2021 3 - 1 100 10.09.2021 3 - 100 25.01.2021 - 300 28.01.2021 - 600 29.01.2021 - 100 17.01.2022 300 - 20.01.2022 400 - 24.01.2022 350 - 31.01.2022 650 - Bank Gospodarstwa Krajowego Wydatki inwestycyjne Grupy oraz refinansowanie części zadłużenia zmienne PLN 20.12.2033 999 998 Europejski Bank Inwestycyjny Budowa kotła opalanego biomasą w Elektrowni Jaworzno III oraz remont turbiny parowej stałe PLN 15.12.2021 - 20 Budowa i rozruch bloku kogeneracyjnego w EC Bielsko - Biała 15.12.2021 - 29 Modernizacja i rozbudowa sieci elektroenergetycznych 15.06.2024 100 138 15.09.2024 54 72 15.09.2024 68 90 Modernizacja i rozbudowa sieci elektroenergetycznych oraz modernizacja elektrowni wodnych 15.03.2027 162 191 Intesa Sanpaolo S.p.A. Wydatki inwestycyjne Grupy, za wyjątkiem finansowania lub refinansowania projektów związanych z aktywami węglowymi zmienne PLN 19.12.2024 752 752 SMBC BANK EU AG Wydatki ogólnokorporacyjne Grupy, z wyłączeniem finansowania i refinansowania elektrowni węglowych stałe PLN 23.03.2025 499 499 Konsorcjum banków II 2 Wydatki ogólnokorporacyjne Grupy, z wyłączeniem finansowania wszelkich nowych projektów związanych z aktywami węglowymi zmienne PLN 10.03.2022 3 161 161 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Budowa jednostki wytwórczej OZE w Elektrowni Jaworzno III zmienne PLN 15.12.2022 4 8 Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Budowa farmy fotowoltaicznej zmienne PLN 30.11.2025 12 9 Pozostałe kredyty i pożyczki 24 23 Razem 4 535 5 992 1 Konsorcjum banków I tworzą: Bank Handlowy w Warszawie S.A., Santander Bank Polska S.A., CaixaBank S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce, Industrial and Commercial Bank of China (Europe) S.A. Oddział w Polsce, ING Bank Śląski S.A., mBank S.A., MUFG Bank (Europe) N.V., MUFG Bank (Europe) N.V. S.A. Oddział w Polsce oraz Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski S.A. 2 Konsorcjum banków II tworzą: Intesa Sanpaolo S.p.A. działający za pośrednictwem Intesa Sanpaolo S.p.A. S.A. Oddział w Polsce oraz China Construction Bank (Europe) S.A. działający za pośrednictwem China Construction Bank (Europe) S.A. (Spółka Akcyjna) Oddział w Polsce. 3 Transza klasyfikowana jako zobowiązanie długoterminowe. Kredyt konsorcjalny zaciągnięty w ramach umowy z dnia 25 marca 2020 roku (Konsorcjum banków II) ma charakter odnawialny. Spółka może zaciągać finansowanie w ramach dostępnego finansowania z wybranym okresem odsetkowym. Zgodnie z umową spłata następuje na koniec okresu odsetkowego, przy czym Spółka ma możliwość ponownego zaciągnięcia finansowania. Ze względu na zamiar i możliwość utrzymywania finansowania w ramach wspomnianej umowy przez okres przekraczający 12 miesięcy od dnia bilansowego wykorzystane ciągnienie w kwocie 160 mln PLN klasyfikowane jest na dzień bilansowy jako zobowiązanie długoterminowe. Podobnie klasyfikowane są transze kredytu zaciągane w ramach umowy z dnia 19 czerwca 2019 roku zawartej z konsorcjum banków (Konsorcjum banków I). Zgodnie z zapisami umowy kredytowej z dnia 19 czerwca 2019 roku zawartej z konsorcjum banków (Konsorcjum banków I) maksymalny okres ciągnienia poszczególnych transz kredytu to 12 miesięcy. Finansowanie dostępne w ramach umowy ma jednak charakter odnawialny, a termin jego dostępności to 31 grudnia 2022 roku. Tym samym na dzień 31 grudnia 2020 roku część transz klasyfikowana była jako długoterminowe zobowiązanie zgodnie z zamiarem Spółki i możliwością utrzymywania finansowania. W związku z terminem zakończenia umowy przypadającym w 2022 roku, na dzień 31 grudnia 2021 roku wszystkie transze o łącznej wartości nominalnej 1 700 mln PLN zostały zaklasyfikowane jako krótkoterminowe. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku Grupa dokonała następujących transakcji odnośnie kredytów i pożyczek (w wartości nominalnej), bez kredytów w rachunku bieżącym: Kredytodawca Opis Rok zakończony 31 grudnia 2021 Ciągnienie Spłata Konsorcjum banków I Ciągnienie nowych transz i spłata transz zgodnie z terminem umownym 8 150 (9 450) Konsorcjum banków II Ciągnienie nowych transz i spłata transz zgodnie z terminem umownym 320 (320) Europejski Bank Inwestycyjny Spłata rat kapitałowych zgodnie z harmonogramem - (162) Pozostałe umowy 3 (4) Razem, w tym: 8 473 (9 936) Przepływy pieniężne 2 003 (3 466) Rozliczenie netto (bez przepływu środków pieniężnych) 6 470 (6 470) Po dniu bilansowym, Spółka w ramach umowy:  z dnia 19 czerwca 2019 roku (Konsorcjum banków I) zaciągnęła transze o łącznej wartości nominalnej 6 800 mln PLN i spłaciła transze zgodnie z terminem spłaty w łącznej wysokości 5 050 mln PLN,  z dnia 25 marca 2020 roku (Konsorcjum banków II) dokonała ciągnienia transzy (wznowienia) w ramach kredytu w kwocie 160 mln PLN do dnia 10 września 2022 roku. W 2021 roku Spółka zawarła następujące umowy kredytowe:  Umowa kredytu z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym W dniu 29 października 2021 roku Spółka zawarła z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym umowę kredytu na kwotę 2 800 mln PLN, z której środki będą przeznaczane na pokrycie wydatków inwestycyjnych Grupy TAURON związanych z modernizacją i rozbudową sieci dystrybucji energii elektrycznej zaplanowanych na lata 2022-2026. Zgodnie z umową Spółka może wykorzystać środki w ciągu trzech lat od daty jej zawarcia. Spłata kredytu następować będzie w terminie do osiemnastu lat od daty wypłaty środków. W zależności od decyzji Spółki, oprocentowanie oparte jest o stałą stopę procentową lub zmienną stopę procentową (powiększoną o marżę banku), ustalane na dzień ciągnienia środków. Po dniu bilansowym, w dniu 24 lutego 2022 roku Spółka dokonała ciągnienia w wysokości 800 mln PLN z terminem spłaty 18 lat.  Umowy kredytu z Erste Group Bank AG W dniu 15 grudnia 2021 roku Spółka zawarła z Erste Group Bank AG umowę kredytu na kwotę 500 mln PLN, z której środki będą przeznaczane na pokrycie wydatków Grupy związanych z finansowaniem lub refinansowaniem rozwoju w obszarze odnawialnych źródeł energii, poprawy efektywności energetycznej oraz rozbudowy infrastruktury związanej e-mobilnością. Zgodnie z umową Spółka może wykorzystać środki w ciągu 18 miesięcy od daty zawarcia umowy. Spłata kredytu będzie następowała w terminie 5 lat od daty zawarcia umowy, a oprocentowanie będzie oparte o zmienną stopę procentową powiększoną o marżę Banku. Po dniu bilansowym, w dniu 16 lutego 2022 roku Spółka dokonała ciągnienia w wysokości 96 mln PLN z terminem spłaty w grudniu 2026 roku. 37.3. Kowenanty w umowach dotyczących zadłużenia Podpisane z bankami umowy nakładają na Spółkę zobowiązania natury prawno-finansowej (kowenanty), stosowane standardowo w tego rodzaju transakcjach. Kluczowym kowenantem jest wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA (dla umów kredytów długoterminowych oraz krajowych programów emisji obligacji), który określa poziom zadłużenia pomniejszonego o środki pieniężne w relacji do generowanej EBITDA. Kowenant zadłużenie netto/EBITDA dla banków jest badany na bazie danych skonsolidowanych na dzień 30 czerwca i 31 grudnia, a jego graniczna dopuszczalna wartość wynosi 3,5. Zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 2021 roku wskaźnik zadłużenie netto/EBITDA wyniósł 2,44 w związku z czym kowenant nie został przekroczony. 37.4. Zobowiązanie z tytułu leasingu Zobowiązanie z tytułu leasingu Grupy dotyczy przede wszystkim prawa wieczystego użytkowania gruntu, umów za zajęcie pasa drogowego, umów najmu i dzierżawy gruntów, służebności przesyłu, umów najmu maszyn górniczych oraz najmu pomieszczeń biurowych i magazynowych. Wiekowanie zobowiązania z tytułu leasingu Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) do 1 roku 136 125 od 1 do 5 lat 355 330 od 5 do 10 lat 367 337 od 10 do 20 lat 650 578 powyżej 20 lat 907 863 Wartość niezdyskontowana opłat leasingowych 2 415 2 233 Dyskonto (1 180) (1 095) Wartość bieżąca opłat leasingowych 1 235 1 138 Umowy leasingu niespełniające warunków uznania za leasing finansowy zgodnie z definicją zawartą w umowach finansowania 1 235 1 138 38. Rezerwy na świadczenia pracownicze WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Zgodnie z zakładowymi systemami wynagradzania pracownicy spółek Grupy mają prawo do następujących świadczeń po okresie zatrudnienia:  odpraw emerytalno-rentowych - wypłacanych jednorazowo, w momencie przejścia na emeryturę lub rentę,  odpraw pośmiertnych,  świadczeń z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Powyższe rezerwy stanowią program określonych świadczeń po okresie zatrudnienia. Pracownicy spółek Grupy są również uprawnieni do nagród jubileuszowych, które są wypłacane po przepracowaniu określonej liczby lat. Wartość bieżąca rezerw na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz rezerw na nagrody jubileuszowe na każdy dzień bilansowy jest obliczana przez niezależnego aktuariusza przy zastosowaniu metod aktuarialnych. Rezerwy obliczane są metodą indywidualną, dla każdego pracownika osobno. Naliczone zobowiązania są równe zdyskontowanym płatnościom, które w przyszłości zostaną dokonane, z uwzględnieniem rotacji zatrudnienia i dotyczą okresu do dnia bilansowego. Informacje demograficzne oraz informacje o rotacji zatrudnienia oparte są o dane historyczne. Zyski i straty aktuarialne z wyceny zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia ujmowane są w całości w pozostałych całkowitych dochodach (skumulowana kwota ujmowana jest w zyskach zatrzymanych), natomiast zyski i straty aktuarialne od nagród jubileuszowych odnoszone są do wyniku finansowego. Pozostałe zwiększenia i zmniejszenia stanu rezerw ujmowane są w kosztach operacyjnych w przypadku pracowników, pozostałych kosztach/przychodach operacyjnych w przypadku emerytów i rencistów oraz w ciężar kosztów finansowych w części dotyczącej odsetek stanowiących rozwinięcie dyskonta rezerw. Zgodnie z MSR 19 Świadczenia pracownicze Grupa ujmuje również rezerwy na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy w następstwie programów dobrowolnych odejść. Wycena świadczeń opiera się na przewidywanej liczbie pracowników, którzy przyjmą propozycję rozwiązania stosunku pracy oraz oszacowanej wartości odprawy. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe zostały oszacowane przy wykorzystaniu metod aktuarialnych. Główne założenia przyjęte przez aktuariusza na dzień bilansowy do wyliczenia kwoty zobowiązania są następujące: 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 roku Stopa dyskontowa (%) 3,60% 1,20% Przewidywany długoterminowy wskaźnik inflacji (%) 2,50% 2,50% Wskaźnik rotacji pracowników (%) 0,99% - 8,60% 0,95% - 8,79% Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%) 5,8% w 2022, 3,6% w 2023, 2,5% w kolejnych latach 2,50% Przewidywana stopa wzrostu wartości odpisu na ZFŚS (%) 3,50% 3,50% Pozostały średni okres zatrudnienia 11,93 - 20,92 12,06 – 21,62 Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Rezerwa na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe 874 1 034 Rezerwa na świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy oraz pozostałe rezerwy pracownicze 19 22 Razem 893 1 056 Długoterminowe 789 952 Krótkoterminowe 104 104 Rezerwy na świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz na nagrody jubileuszowe Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne ZFŚS Nagrody jubileuszowe Rezerwy razem Bilans otwarcia 403 172 459 1 034 Koszty bieżącego zatrudnienia 28 7 34 69 Zyski i straty aktuarialne, w tym: (59) (59) (47) (165) powstałe na skutek zmian założeń finansowych (67) (55) (59) (181) powstałe na skutek zmian założeń demograficznych - 1 4 5 powstałe na skutek innych zmian 8 (5) 8 11 Wypłacone świadczenia (24) (4) (47) (75) Koszty odsetek 4 2 5 11 Bilans zamknięcia 352 118 404 874 Długoterminowe 309 114 358 781 Krótkoterminowe 43 4 46 93 Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Rezerwa na świadczenia emerytalne, rentowe i podobne Taryfa pracownicza ZFŚS Nagrody jubileuszowe Rezerwy razem Bilans otwarcia 378 450 119 450 1 397 Koszty bieżącego zatrudnienia 28 6 5 39 78 Zyski i straty aktuarialne, w tym: 15 79 50 8 152 powstałe na skutek zmian założeń finansowych 34 76 24 29 163 powstałe na skutek zmian założeń demograficznych - - 1 1 2 powstałe na skutek innych zmian (19) 3 25 (22) (13) Wypłacone świadczenia (25) (6) (4) (46) (81) Koszty przeszłego zatrudnienia - (533) - - (533) Koszty odsetek 7 4 2 8 21 Bilans zamknięcia 403 - 172 459 1 034 Długoterminowe 361 - 168 413 942 Krótkoterminowe 42 - 4 46 92 Analiza wrażliwości Na dzień 31 grudnia 2021 roku została przeprowadzona analiza wrażliwości wyników wyceny na zmianę stopy dyskonta finansowego oraz na zmiany planowanych wzrostów podstaw w przedziale -0,5 p.p./+0,5 p.p. Poniższa tabela prezentuje wartość bilansową poszczególnych tytułów rezerw oraz wartości rezerw wyliczone przy zmienionych założeniach oraz jak zmieniłaby się wartość bilansowa przy innych założeniach (odchylenie): Tytuł rezerwy Wartość bilansowa na dzień 31 grudnia 2021 Stopa dyskontowa Planowane wzrosty podstaw -0,5 p.p. +0,5 p.p. -0,5 p.p. +0,5 p.p. saldo odchylenie saldo odchylenie saldo odchylenie saldo odchylenie Odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne 352 368 16 339 (13) 340 (12) 367 15 Koszty odpisu na ZFŚS 118 126 8 110 (8) 109 (9) 126 8 Nagrody jubileuszowe 404 418 14 392 (12) 395 (9) 416 12 Razem 874 912 38 841 (33) 844 (30) 909 35 wpływ na wynik finansowy (14) 12 9 (12) wpływ na pozostałe całkowite dochody (24) 21 21 (23) Podziału rezerw na długo i krótkoterminowe Grupa dokonuje na podstawie szacunków dotyczących rozkładu wypłat w czasie przygotowanego przy pomocy technik aktuarialnych. Okresy zapadalności rezerw na świadczenia pracownicze Rok Odprawy emerytalne, rentowe i podobne ZFŚS Nagrody jubileuszowe Razem rezerwy 2022 43 4 46 93 2023 24 5 41 70 2024 27 5 38 70 2025 21 5 33 59 2026 21 5 32 58 Pozostałe lata 216 94 214 524 Razem 352 118 404 874 39. Rezerwy na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa na koszty demontażu środków trwałych i rekultywacji terenu obejmuje głównie rezerwę na koszty likwidacji zakładów górniczych, w odniesieniu do których istnieje obowiązek likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji. Rezerwa ustalana jest w oparciu o szacunki przyszłych kosztów likwidacji i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji opracowywane przez niezależnych ekspertów z uwzględnieniem dyskonta oraz salda tworzonego zgodnie z odrębnymi przepisami Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych. Podstawą szacowania wielkości rezerwy są opracowania sporządzone w oparciu o prognozy eksploatacji złoża (dla obiektów górniczych) oraz analizy technologiczno-ekonomiczne. W odniesieniu do kopalń węgla kamiennego rezerwa ujmowana jest drugostronnie zgodnie z MSR 16 Rzeczowe aktywa trwałe jako składnik wartości środków trwałych zakładu górniczego, a zmiany szacunków ujmowane są zgodnie z interpretacją KIMSF 1 Zmiany istniejących zobowiązań z tytułu wycofania z eksploatacji, rekultywacji i zobowiązań o podobnym charakterze, tj. jako korekty salda rezerwy oraz skapitalizowanych przyszłych kosztów likwidacji zakładów górniczych. Odwracanie dyskonta ujmowane jest w wyniku finansowym. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Grupa tworzy rezerwę na szacunkowe koszty demontażu, w tym w odniesieniu do farm wiatrowych, w oparciu o szacunki przyszłych kosztów likwidacji opracowywane przez niezależnych ekspertów z uwzględnieniem dyskonta, ale także na likwidację środków trwałych i koszty przeprowadzenia rekultywacji miejsca, w którym środki trwałe się znajdowały, w przypadku, gdy istnieje zobowiązanie wynikające z nabycia lub używania składników rzeczowego majątku trwałego. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa szacuje wysokość tworzonych rezerw w oparciu o przyjęte założenia, metodologię i sposób kalkulacji właściwy dla danego tytułu rezerw, oceniając prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określając wiarygodny poziom kwoty niezbędnej do spełnienia obowiązku. Grupa tworzy rezerwy, gdy prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest większe niż 50%. Szacując poziom rezerw na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa przyjęła szacunek stopy dyskontowej na poziomie 3,6% oraz przewidywany długoterminowy wskaźnik inflacji na poziomie 2,5%. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Rezerwy razem Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Rezerwy razem Bilans otwarcia 375 208 583 306 194 500 Odwrócenie dyskonta 5 2 7 6 4 10 Zmiana stopy dyskontowej (123) (42) (165) 63 24 87 Utworzenie/(rozwiązanie) netto - (17) (17) - (12) (12) Wykorzystanie - (6) (6) - (2) (2) Bilans zamknięcia 257 145 402 375 208 583 Długoterminowe 257 129 386 375 196 571 Krótkoterminowe - 16 16 - 12 12 Część długoterminowa pozostałych rezerw 50 98 Razem 436 669 39.1. Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Rezerwa tworzona jest w odniesieniu do zakładów górniczych wchodzących w skład Grupy na bazie szacunku przewidywanych kosztów likwidacji obiektów i przywrócenia stanu pierwotnego terenu po zakończeniu eksploatacji. W ramach rezerwy na koszty likwidacji zakładów górniczych ujmowane jest saldo Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych („FLZG”), który zgodnie z przepisami ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz przepisami wykonawczymi wydanymi do tej ustawy tworzony jest przez przedsiębiorstwa górnicze wchodzące w skład Grupy w określonym stosunku procentowym do wartości podatkowych odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych lub w odniesieniu do opłaty eksploatacyjnej, poprzez przekazanie środków pieniężnych w wysokości równowartości odpisów na wyodrębniony rachunek bankowy. Aktywa finansowe FLZG prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako długoterminowe aktywa finansowe, natomiast saldo FLZG ujmowane jest w ramach rezerwy na przyszłe koszty likwidacji obiektów zakładów górniczych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku saldo rezerwy wynosiło 257 mln PLN, a zmiana stanu jest związana przede wszystkim z aktualizacją wyceny rezerwy z tytułu zmiany stopy dyskontowej przyjętej do kalkulacji rezerwy – zwiększenie stopy dyskontowej z 1,2% do 3,6%. Tabele poniżej przedstawiają kwotę odpisu na FLZG, stan aktywów FLZG oraz saldo zobowiązań z tytułu przyszłych kosztów likwidacji obiektów zakładów górniczych. Aktywa finansowe Funduszu Likwidacji Zakładów Górniczych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Stan środków na 1 stycznia 53 50 Odprowadzone środki 6 4 Wykorzystanie (3) (1) Stan środków na 31 grudnia 56 53 Odpisy na FLZG w okresie (5) (5) Rezerwa na koszty likwidacji zakładów górniczych Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Fundusz Likwidacji Zakładów Górniczych 60 57 Nadwyżka zdyskontowanych szacowanych kosztów likwidacji 197 318 Razem 257 375 39.2. Rezerwa na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów Rezerwa na demontaż farm wiatrowych Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych Rezerwy na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych razem Rezerwa na rekultywację składowisk popiołów Rezerwa na demontaż farm wiatrowych Rezerwa na koszty likwidacji środków trwałych Rezerwy na koszty rekultywacji i demontażu oraz likwidację środków trwałych razem Bilans otwarcia 20 158 30 208 31 133 30 194 Odwrócenie dyskonta - 2 - 2 1 2 1 4 Zmiana stopy dyskontowej (3) (38) (1) (42) 1 22 1 24 Utworzenie/(rozwiązanie) netto 1 (17) (1) (17) (12) 1 (1) (12) Wykorzystanie - - (6) (6) (1) - (1) (2) Bilans zamknięcia 18 105 22 145 20 158 30 208 Długoterminowe 14 105 10 129 20 158 18 196 Krótkoterminowe 4 - 12 16 - - 12 12 40. Rezerwy na zobowiązania z tytułu świadectw pochodzenia energii i emisji CO2 WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2 Grupa tworzy rezerwę na koszty umorzenia uprawień do emisji CO2. Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji gazów objętych systemem uprawnień do emisji jest tworzona wówczas, gdy rzeczywista emisja za dany rok obrotowy wskazuje na przewidywany niedobór uprawnień w odniesieniu do przyznanych nieodpłatnie uprawnień do emisji, z uwzględnieniem przypisania uprawnień do emisji na instalacje przynależne do poszczególnych spółek segmentu Wytwarzanie. Spółki Grupy objęte systemem EU ETS są zobowiązane do 30 kwietnia następnego roku umorzyć uprawnienie za każdą emitowaną w danym roku tonę dwutlenku węgla. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych (podatki i opłaty) w wysokości:  w części pokrytej posiadanymi na dzień bilansowy uprawnieniami: - w wartości zerowej - w przypadku uprawnień otrzymanych nieodpłatnie, - w cenie nabycia - w przypadku zakupionych uprawnień;  w części niepokrytej posiadanymi na dzień bilansowy uprawnieniami: - w pierwszej kolejności w wartościach wynikających z zawartych transakcji terminowych na zakup uprawnień z przeznaczeniem pod spełnienie obowiązku za rok bieżący, - następnie w wartości rynkowej uprawnień brakujących do spełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w wartości ewentualnej kary - zgodnie z zamiarem odnośnie sposobu wypełnienia obowiązku, przy uwzględnieniu intencji Grupy odnośnie przeznaczenia uprawnień na cele umorzenia za dany rok obrotowy w momencie ich zakupu. W dacie umorzenia uprawnień następuje wyksięgowanie uprawnień do emisji zakwalifikowanych jako krótkoterminowe aktywa niematerialne w korespondencji z rezerwą na zobowiązania z tytułu emisji gazów. Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii Przedsiębiorstwa energetyczne zajmujące się obrotem energią elektryczną i jej odsprzedażą do odbiorcy finalnego mają obowiązek zakupu i przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej oraz świadectw efektywności energetycznej lub uiszczenia opłaty zastępczej. W celu wypełnienia obowiązku przedstawienia do umorzenia praw lub uiszczenia opłaty zastępczej Grupa na koniec okresów sprawozdawczych tworzy rezerwę na koszty wypełnienia tego obowiązku. Rezerwę z tytułu obowiązku przedstawienia do umorzenia świadectw pochodzenia energii elektrycznej wytworzonej w źródłach odnawialnych oraz świadectw efektywności energetycznej ujmuje się:  w części pokrytej posiadanymi na dzień bilansowy świadectwami pochodzenia oraz świadectwami efektywności energetycznej – w wartości posiadanych świadectw,  w części niepokrytej posiadanymi na dzień bilansowy świadectwami pochodzenia oraz świadectwami efektywności energetycznej – w pierwszej kolejności w wartościach wynikających z zawartych transakcji terminowych na zakup świadectw z przeznaczeniem pod spełnienie obowiązku za rok bieżący, a następnie w wartości rynkowej świadectw niezbędnych do spełnienia obowiązku na dzień bilansowy lub w wysokości opłaty zastępczej – zgodnie z zamiarem odnośnie sposobu wypełnienia obowiązku, przy uwzględnieniu intencji Grupy odnośnie przeznaczenia świadectw pochodzenia oraz świadectw efektywności energetycznej na cele umorzenia za dany rok obrotowy w momencie ich wytworzenia lub zakupu. Rezerwa tworzona jest w ciężar kosztów operacyjnych. Rozliczenie kwoty rezerwy oraz umorzenie praw majątkowych następuje na podstawie wydanej decyzji prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o umorzeniu przedstawionych przez spółkę świadectw pochodzenia energii elektrycznej lub też w związku z uiszczeniem opłaty zastępczej. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2 Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii Rezerwy razem Rezerwa na zobowiązania z tytułu emisji CO2 Rezerwa z tytułu obowiązku przedstawienia świadectw pochodzenia energii Rezerwy razem Bilans otwarcia 981 769 1 750 772 606 1 378 Utworzenie 2 148 859 3 007 986 762 1 748 Rozwiązanie (1) (10) (11) - (3) (3) Wykorzystanie (1 635) (1 221) (2 856) (777) (596) (1 373) Bilans zamknięcia 1 493 397 1 890 981 769 1 750 Wzrost kosztu utworzenia rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku w porównaniu do okresu porównywalnego został opisany w nocie 13 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Grupa w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku dokonała już częściowych umorzeń wynikających z obowiązku za 2021 rok. 41. Pozostałe rezerwy WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe rezerwy obejmują:  Rezerwę na bezumowne korzystanie z nieruchomości Grupa tworzy rezerwy na wszystkie zgłoszone roszczenia właścicieli nieruchomości, na których usytuowane są obiekty energetyczne lub technologiczne, sieci dystrybucyjne oraz instalacje ciepłownicze, w kwocie prawdopodobnych kosztów (wraz z naliczonymi odsetkami, jeżeli można je oszacować w sposób wiarygodny) odszkodowań z tego tytułu należnych właścicielom nieruchomości do dnia bilansowego. Grupa nie tworzy rezerw na potencjalne niezgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym stanie korzystania z tych gruntów, w tym na ustanowienie służebności przesyłu lub służebności gruntowych. Utworzenie i rozwiązanie rezerwy odnoszone jest w pozostałe koszty/przychody operacyjne oraz w części dotyczącej naliczonych odsetek do kosztów/przychodów finansowych.  Rezerwę na umowy rodzące obciążenia Jeżeli Grupa jest stroną umowy, na podstawie której nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku przeważają nad korzyściami, które będą uzyskane na jej mocy, obecny obowiązek wynikający z umowy Grupa ujmuje i wycenia jako rezerwę. Na nieuniknione koszty wynikające z umowy składają się co najmniej koszty netto zakończenia umowy, odpowiadające kwocie niższej spośród kwot kosztów wypełnienia umowy i kosztów wszelkich odszkodowań lub kar wynikających z jej niewypełnienia. Nieuniknione koszty wypełnienia obowiązku powiększa się o wartość wymaganych odsetek, jeżeli można je oszacować w sposób wiarygodny.  Pozostałe tytuły rezerw, które dotyczą głównie spraw sądowych, roszczeń od kontrahentów lub innych podmiotów, potencjalnych kar wynikających z postępowań administracyjnych Urzędu Regulacji Energetyki i Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz rozliczeń podatkowych. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa szacuje wysokość tworzonych rezerw w oparciu o przyjęte założenia, metodologię i sposób kalkulacji właściwy dla danego tytułu rezerw, oceniając prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz określając wiarygodny poziom kwoty niezbędnej do spełnienia obowiązku. Grupa tworzy rezerwy, gdy prawdopodobieństwo wydatkowania środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne jest większe niż 50%. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończonyn31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Rezerwy na umowy rodzące obciążenia Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy Rezerwy razem Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Rezerwy na umowy rodzące obciążenia Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy Rezerwy razem Bilans otwarcia 77 85 228 390 88 242 397 727 Utworzenie/(Rozwiązanie) netto - 385 (33) 352 (15) 38 (80) (57) Wykorzystanie (3) (54) (32) (89) - (195) (63) (258) Pozostałe zmiany - - - - 4 - (26) (22) Bilans zamknięcia 74 416 163 653 77 85 228 390 Długoterminowe - 8 42 50 - 28 70 98 Krótkoterminowe 74 408 121 603 77 57 158 292 Część krótkoterminowa rezerw na koszty demontażu środków trwałych i rekultywację terenu oraz pozostałych 16 12 Razem 619 304 41.1. Rezerwa na bezumowne korzystanie z nieruchomości Spółki Grupy tworzą rezerwy na wszystkie zgłoszone roszczenia właścicieli nieruchomości, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne oraz instalacje ciepłownicze. Na dzień 31 grudnia 2021 roku rezerwa z tego tytułu wynosiła 74 mln PLN i dotyczyła segmentów:  Wytwarzanie – 36 mln PLN;  Dystrybucja – 34 mln PLN;  Odnawialne źródła energii – 4 mln PLN. W 2012 roku podmiot trzeci wystąpił wobec TAURON Ciepło S.A. (obecnie TAURON Ciepło Sp. z o.o.) z roszczeniami z tytułu uregulowania stanów prawnych urządzeń przesyłowych przebiegających przez jego nieruchomości. Spółka kwestionuje zarówno zasadność tych roszczeń, jak i zasadność dokonanych potrąceń z bieżącymi zobowiązaniami wobec spółki z tytułu dostaw ciepła. W konsekwencji spółka wystąpiła na drogę postępowania sądowego celem dochodzenia bieżących należności wobec dłużnika. W dalszym toku postępowania zostanie zweryfikowana kwota ewentualnych roszczeń tego podmiotu z tytułu regulowania stanów prawnych urządzeń przesyłowych spółki. W związku z toczącym się sporem, mając na uwadze przyjętą politykę rachunkowości, rozpoznana została rezerwa na szacowane koszty powyższego roszczenia. Mając na uwadze toczący się spór sądowy, uwzględniając zapisy MSR 37.92 Grupa nie ujawnia wszystkich informacji związanych z ww. kwestią, a wymaganych przez MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe. 41.2. Rezerwy na umowy rodzące obciążenia Na dzień 31 grudnia 2021 roku Grupa zidentyfikowała kontrakty dotyczące sprzedaży energii elektrycznej w kolejnych okresach sprawozdawczych, w przypadku których osiągnięte przychody ze sprzedaży nie pokryją w pełni kosztów, które mają zostać poniesione w związku z koniecznością nabycia energii elektrycznej bądź wyprodukowania energii elektrycznej niezbędnej do realizacji kontraktów sprzedażowych. W związku z powyższym Grupa rozpoznała rezerwy na umowy rodzące obciążenia w łącznej kwocie 416 mln PLN. W ramach segmentu Sprzedaż Grupa ujęła część rezerw związaną z kontraktami na sprzedaż energii elektrycznej w wysokości 127 mln PLN, dotyczącą w szczególności:  klientów korzystających z cen taryfy G URE, w związku z przyjęciem do kalkulacji ceny sprzedaży dla tych odbiorców na 2022 rok parametrów określonych w wezwaniu Prezesa URE, zatwierdzonych w grudniu 2021 roku, skutkujących brakiem możliwości uzyskania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej w wartości pokrywającej koszty uzasadnione prowadzenia działalności w tym zakresie,  klientów, którzy korzystają z oferowanych przez spółki cenników produktowych, w tym w zakresie klientów indywidualnych („cenniki GD”). Na konieczność utworzenia rezerw dotyczących cenników GD istotny wpływ ma taryfa G URE, w związku z faktem, iż część umów produktowych w segmencie gospodarstw domowych wiąże stawki za energię elektryczną z ceną taryfy G URE,  klientów biznesowych z indywidualnie negocjowanymi umowami, którzy w roku 2022 skorzystali z możliwości rozliczania według cen wynikających z taryf spółek, w związku ze wzrostem kosztów zakupu energii elektrycznej dla zabezpieczenia wolumenu sprzedaży do tych klientów, w sytuacji gwarancji stałych cen sprzedaży energii elektrycznej tym klientom w całym roku 2022. W ramach segmentu Wytwarzanie Grupa rozpoznała część rezerw w kwocie 289 mln PLN, utworzoną w związku z postojem bloku 910 MW w Jaworznie planowanym do dnia 29 kwietnia 2022 roku, co zostało opisane szerzej w nocie 59 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Utworzona zgodnie z MSR 37 Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe rezerwa została skalkulowana przy założeniu zakupu przez Grupę, w okresie szacowanego postoju bloku, wolumenu 1,7 TWh energii elektrycznej, która w związku z postojem bloku 910 MW w Jaworznie nie zostanie wyprodukowana w ramach własnej produkcji. W związku z postojem bloku 910 MW oraz koniecznością realizacji zakontraktowanych dostaw do klientów Grupa dokonuje zakupu energii elektrycznej na rynku hurtowym po bieżących cenach, a następnie dokonuje jej odsprzedaży poprzez spółki segmentu Sprzedaż do odbiorcy końcowego. Kalkulacja rezerwy oparta została na różnicy cen pomiędzy szacowaną ceną zakupu energii elektrycznej przez Grupę na rynku hurtowym, a szacowaną możliwą do osiągniecia ceną sprzedaży energii elektrycznej przez spółki segmentu Sprzedaż do odbiorcy końcowego po uwzględnieniu jednostkowego kosztu świadectw pochodzenia i podatku akcyzowego w przeliczeniu na 1 MWh sprzedanej energii. Kluczowe założenia będące podstawą kalkulacji rezerwy, tj. cena zakupu energii elektrycznej na rynku hurtowym, cena sprzedaży energii elektrycznej do odbiorcy końcowego oraz koszt umorzenia świadectw pochodzenia energii są zgodne z tymi, które zostały przyjęte do testów na utratę wartości aktywów i zostały opisane w nocie 11 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Na dzień 31 grudnia 2020 roku spółki w segmencie Sprzedaż w ramach działalności w zakresie obrotu energią elektryczną rozpoznały rezerwę na umowy rodzące obciążenia w wysokości 76 mln PLN, dotyczącą klientów którzy korzystają z oferowanych przez spółki cenników produktowych, w tym w ramach cenników GD w kwocie 69 mln PLN. Konieczność utworzenia rezerwy spowodowana była brakiem możliwości uzyskania przychodów ze sprzedaży energii elektrycznej w wartości pokrywającej koszty działalności w tym zakresie, głównie wskutek wzrostu kosztów zakupu energii elektrycznej lub produkcji energii elektrycznej przez Grupę dla cenników ze stałą ceną sprzedaży. W trakcie 2021 roku na skutek stosowania powyższych cenników, spółki zrealizowały stratę na sprzedaży energii elektrycznej dla odbiorców, w związku z tym dokonały wykorzystania rezerwy w kwocie 53 mln PLN. 41.3. Rezerwy na spory sądowe, roszczenia od kontrahentów i pozostałe rezerwy Istotne rezerwy ujęte w ramach pozostałych rezerw zostały opisane poniżej. Segment operacyjny Opis Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Rezerwa na wzrost wynagrodzenia za służebności przesyłu Dystrybucja Rezerwa dotyczy ryzyka zwiększonych opłat okresowych za służebność przesyłu dla infrastruktury energetycznej zlokalizowanej na terenach nadleśnictw podlegających Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych we Wrocławiu, Katowicach i Krakowie, w związku ze zmianą charakteru gruntów z terenów leśnych na grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku spółka z segmentu Dystrybucja utworzyła rezerwę w wysokości 7 mln PLN, rozwiązała rezerwę w kwocie 22 mln PLN oraz wykorzystała rezerwę w wysokości 11 mln PLN. 33 59 Rezerwa na podatek od nieruchomości Dystrybucja Rezerwa na ryzyko gospodarcze w zakresie podatku od nieruchomości dotyczące majątku sieciowego. 39 39 Odnawialne źródła energii Rezerwa dotyczy ryzyka skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2020 roku w sprawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości elektrowni wiatrowych w roku 2018. 17 17 42. Rozliczenia międzyokresowe i dotacje rządowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe W ramach rozliczeń międzyokresowych przychodów i dotacji rządowych Grupa ujmuje głównie otrzymane dotacje i dopłaty na nabycie rzeczowych aktywów trwałych oraz dofinansowania prac rozwojowych. Otrzymane dotacje i dopłaty na nabycie rzeczowych aktywów trwałych ujmowane są w wartości otrzymanych środków pieniężnych i rozpoznawane są jako pozostałe przychody operacyjne w sposób współmierny do odpowiadających im kosztów amortyzacji składników rzeczowych aktywów trwałych. Dotyczy to w szczególności umorzonych częściowo pożyczek i kredytów oraz rozliczenia wyceny kredytów preferencyjnych. Rozliczenia międzyokresowe kosztów Rozliczenia międzyokresowe bierne są zobowiązaniami przypadającymi do zapłaty za dobra lub usługi, które zostały otrzymane/wykonane, ale nie zostały opłacone, zafakturowane, oraz kwoty należne pracownikom w szczególności z tytułu premii i niewykorzystanych urlopów. Mimo, iż czasami konieczne jest oszacowanie kwoty lub terminu zapłaty rozliczeń międzyokresowych biernych, stopień niepewności jest na ogół znacznie mniejszy niż w przypadku rezerw. 42.1. Rozliczenia międzyokresowe przychodów i dotacje rządowe Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Rozliczenia międzyokresowe przychodów 41 45 Darowizny, dopłaty na nabycie oraz nieodpłatnie otrzymane środki trwałe 36 40 Pozostałe 5 5 Dotacje rządowe 561 479 Otrzymane dopłaty w ramach funduszy europejskich 485 394 Rozliczenie wyceny kredytów preferencyjnych 29 31 Umorzenie pożyczek z funduszy środowiskowych 24 29 Pozostałe 23 25 Razem 602 524 Długoterminowe 567 494 Krótkoterminowe 35 30 42.2. Rozliczenia międzyokresowe kosztów Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Rozliczenia międzyokresowe z tytułu premii 60 63 Rozliczenia międzyokresowe z tytułu niewykorzystanych urlopów 35 50 Opłaty z tytułu ochrony środowiska 26 22 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe kosztów 22 17 Razem 143 152 Długoterminowe 1 1 Krótkoterminowe 142 151 43. Zobowiązania wobec dostawców WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Grupa stosuje uproszczone metody wyceny zobowiązań finansowych, które zwykle wyceniane są według zamortyzowanego kosztu, jeżeli nie spowoduje to zniekształcenia informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym, w szczególności w przypadku, gdy okres do momentu uregulowania zobowiązania nie jest długi. Zobowiązania, w odniesieniu do których stosowane są uproszczenia, wyceniane są w momencie początkowego ujęcia i w okresie późniejszym, w tym na koniec okresu sprawozdawczego, w kwocie wymagającej zapłaty. Zobowiązania wobec dostawców, zobowiązania inwestycyjne (nota 45) oraz wybrane pozostałe zobowiązania finansowe (nota 48) wyceniane są więc w kwocie wymagającej zapłaty, ze względu na nieistotny wpływ dyskonta. Krótkoterminowe zobowiązania wobec dostawców w poszczególnych segmentach na dzień 31 grudnia 2021 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku prezentuje tabela poniżej. Segment operacyjny Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wydobycie 164 138 Wytwarzanie 168 163 Odnawialne źródła energii 14 13 Dystrybucja, w tym: 409 242 wobec spółki Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. 331 183 Sprzedaż 389 372 Pozostałe 98 93 Razem 1 242 1 021 44. Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących W dniu 22 grudnia 2021 roku pomiędzy Spółką a Funduszem Inwestycji Infrastrukturalnych – Kapitałowym FIZAN (dalej: „Fundusz PFR”) zawarta została umowa („Umowa”), na mocy której Spółka nabyła 176 000 udziałów w spółce zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. reprezentujących 13,71% ogólnej liczby głosów na zgromadzeniu wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. za kwotę 1 061 mln PLN. Przeniesienie tytułu do udziałów nastąpiło z chwilą zawarcia Umowy. Po dokonaniu transakcji Spółka posiada 100% głosów na zgromadzeniu wspólników spółki Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. Zgodnie z umową Spółka spłaciła terminowo zobowiązanie z tytułu nabycia udziałów w dniu 22 marca 2022 roku. Strony postanowiły, że z chwilą zapłaty ceny sprzedaży umowa wspólników oraz umowa inwestycyjna, zawarte w 2018 roku pomiędzy Spółką, Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. oraz Funduszem PFR, określające warunki inwestycji kapitałowej Funduszu PFR w Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. ulegną rozwiązaniu. Jednocześnie strony postanowiły w szczególności, iż od zawarcia Umowy do chwili zapłaty całości ceny sprzedaży, umowa wspólników oraz umowa inwestycyjna w zakresie w jakim dotyczą praw korporacyjnych Funduszu PFR jako wspólnika Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. określonych w Umowie, nie będą miały zastosowania, tj. ulegną zawieszeniu zgodnie z zasadami określonymi w Umowie. W celu zabezpieczenia roszczeń Funduszu wynikających z Umowy, Spółka ustanowiła na nabytych udziałach zastaw rejestrowy i zastaw zwykły oraz wniosła zabezpieczenie w postaci oświadczenia o poddaniu się egzekucji, co zostało opisane szerzej w nocie 55 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Grupa na dzień bilansowy ujęła zobowiązanie wynikające z umowy w kwocie 1 061 mln PLN oraz wyksięgowała wartość udziałów niekontrolujących w spółce Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. na dzień nabycia w kwocie 903 mln PLN. Różnica w kwocie 158 mln PLN odniesiona została w zyski zatrzymane Grupy. Zawarcie Umowy i skrócenie okresu zaangażowana kapitałowego Funduszu PFR związane jest ze zmianą okoliczności wynikającą z rządowego programu wydzielenia wytwórczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa, związanych z wytwarzaniem energii w konwencjonalnych jednostkach węglowych i ich docelowej integracji w ramach Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. 45. Zobowiązania inwestycyjne Krótkoterminowe zobowiązania inwestycyjne na dzień 31 grudnia 2021 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku prezentuje tabela poniżej. Segment operacyjny Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wydobycie 30 102 Wytwarzanie 110 372 Odnawialne źródła energii 19 4 Dystrybucja 345 254 Sprzedaż i Pozostałe 112 125 Razem 616 857 Zobowiązania inwestycyjne długoterminowe są prezentowane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej w pozycji pozostałe zobowiązania finansowe. Na dzień 31 grudnia 2021 roku zobowiązanie z tego tytułu nie wystąpiło, zaś na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiło 23 mln PLN. Zobowiązania do poniesienia nakładów inwestycyjnych Na dzień 31 grudnia 2021 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa zobowiązała się ponieść nakłady na rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne odpowiednio w wysokości 2 844 mln PLN oraz 3 309 mln PLN, z czego największe pozycje przedstawiono w poniższej tabeli. Segment operacyjny Przedmiot umowy / nazwa projektu inwestycyjnego Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Dystrybucja Budowa nowych przyłączy 1 342 1 426 Modernizacja i odtworzenie istniejących sieci 556 709 Wytwarzanie Budowa Bloku 910 MW w Jaworznie 166 232 Rozbudowa źródeł ciepła o nowe moce 141 2 Wydobycie Budowa szybu Grzegorz wraz z infrastrukturą oraz wyrobiskami towarzyszącymi 96 126 Odnawialne źródła energii Budowa farm wiatrowych 82 202 Pozostałe Budowa sieci szerokopasmowego internetu w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa 62 154 46. Rozrachunki z tytułu podatku dochodowego Należności z tytułu podatku dochodowego w kwocie 415 mln PLN dotyczą:  Podatkowej Grupy Kapitałowej („PGK”), która na dzień 31 grudnia 2021 roku posiadała należność z tytułu podatku dochodowego w kwocie 373 mln PLN, stanowiącą nadwyżkę zapłaconych zaliczek w kwocie 401 mln PLN nad obciążeniem podatkowym PGK w kwocie 28 mln PLN,  spółki TAURON Ciepło Sp. z o.o., która nie wchodzi w skład PGK, w kwocie 42 mln PLN. Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego w kwocie 4 mln PLN dotyczą spółek spoza PGK. Umowa Podatkowej Grupy Kapitałowej na lata 2021-2023 została zarejestrowana w dniu 14 grudnia 2020 roku. Główne spółki tworzące PGK od dnia 1 stycznia 2021 roku: TAURON Polska Energia S.A., TAURON Wytwarzanie S.A., Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., TAURON Dystrybucja S.A., TAURON Sprzedaż Sp. z o.o., TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o., TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o., TAURON Ekoenergia Sp. z o.o., TEC1 Sp. z o.o., TAURON Zielona Energia Sp. z o.o. (dawniej: TEC3 Sp. z o.o.) i Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. W dniu 24 marca 2022 roku złożona została deklaracja podatkowa PGK za rok 2021. Zgodnie ze złożoną deklaracją niezrealizowany został wymagany przepisami prawa warunek utrzymania PGK w latach kolejnych, dotyczący minimalnej rentowności PGK za rok 2021 na poziomie 2%. W ocenie Grupy niedotrzymanie minimalnego wskaźnika rentowności Podatkowej Grupy Kapitałowej za 2021 rok skutkuje utratą statusu podatnika Podatkowej Grupy Kapitałowej z efektem od 1 stycznia 2022 roku i stanowi zdarzenie po dacie bilansowej nie wymagające korygowania danych finansowych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok zakończony dnia 31 grudnia 2021 roku oraz nie wpływa na rozliczenie podatkowe PGK za rok 2021. 47. Zobowiązania z tytułu pozostałych podatków i opłat Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Podatek VAT 263 97 Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych 231 230 Podatek dochodowy od osób fizycznych 69 62 Podatek akcyzowy 15 13 Podatek od czynności cywilno-prawnych 11 - Pozostałe 40 8 Razem 629 410 Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności mogą być przedmiotem kontroli organów, które uprawnione są do nakładania kar i grzywien, a wszelkie dodatkowe zobowiązania podatkowe, wynikające z ostatecznych decyzji organów kontroli podatkowej, muszą zostać zapłacone wraz z odsetkami. W konsekwencji, kwoty prezentowane i ujawniane w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym mogą się zmienić w przyszłości. 48. Pozostałe zobowiązania finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe zobowiązania finansowe klasyfikowane do zobowiązań wycenianych według zamortyzowanego kosztu ujmuje się początkowo według wartości godziwej, skorygowanej o koszty transakcyjne. Po początkowym ujęciu pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są w wysokości zamortyzowanego kosztu, przy zastosowaniu efektywnej stopy procentowej. W przypadku nieistotnego wpływu dyskonta pozostałe zobowiązania finansowe wyceniane są w kwocie wymagającej zapłaty. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Na każdy dzień bilansowy Grupa szacuje wartość godziwą zobowiązań wycenianych w wartości godziwej. Metodologia kalkulacji wartości godziwej została przedstawiona w nocie 51 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 220 232 Depozyty uzupełniające z tytułu rozliczeń giełdowych 102 73 Wadia, kaucje, zabezpieczenia otrzymane 64 86 Pozostałe 130 131 Razem 516 522 Długoterminowe 33 64 Krótkoterminowe 483 458 49. Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Pozostałe zobowiązania niefinansowe obejmują w szczególności nadpłaty otrzymane od klientów oraz zobowiązania z tytułu otrzymanych zaliczek, które będą rozliczone poprzez dostawę towarów, usług lub środków trwałych. Pozostałe zobowiązania niefinansowe ujmowane są w kwocie wymagającej zapłaty. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wpłaty kontrahentów dotyczące przyszłych okresów 568 421 Nadpłaty od klientów 392 337 Przedpłaty na poczet opłaty przyłączeniowej 107 44 Inne 69 40 Pozostałe zobowiązania niefinansowe krótkoterminowe 2 2 Razem 570 423 NOTY OBJAŚNIAJĄCE DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 50. Istotne pozycje skonsolidowanego sprawozdania z przepływów pieniężnych WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Sprawozdanie z przepływów pieniężnych sporządzane jest metodą pośrednią. 50.1. Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej Zmiana stanu kapitału obrotowego Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Zmiana stanu należności (786) 146 Bilansowa zmiana stanu należności od odbiorców (849) (182) Zmiana stanu innych należności finansowych 71 319 Korekta o zmianę stanu należności z tytułu zbycia rzeczowych aktywów trwałych i aktywów finansowych (8) - Pozostałe korekty - 9 Zmiana stanu zapasów 313 (196) Bilansowa zmiana stanu zapasów 331 (190) Korekta o przesunięcie zapasów do/z rzeczowych aktywów trwałych (18) (6) Zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem kredytów i pożyczek 543 24 Bilansowa zmiana stanu zobowiązań wobec dostawców 221 171 Zmiana stanu zobowiązań z tytułu wynagrodzeń, ubezpieczeń i pozostałych zobowiązań finansowych 17 (6) Bilansowa zmiana stanu zobowiązań niefinansowych 143 55 Zmiana stanu zobowiązań podatkowych za wyjątkiem podatku dochodowego 219 (179) Korekta o zmianę stanu podatku od towarów i usług dotycząca zobowiązań inwestycyjnych (45) 14 Korekta pozostałych zobowiązań finansowych o wycenę gwarancji 12 (13) Pozostałe korekty (24) (18) Zmiana stanu pozostałych aktywów długo- i krótkoterminowych 915 347 Bilansowa zmiana stanu pozostałych aktywów niefinansowych długo i krótkoterminowych (125) 106 Zmiana stanu należności podatkowych za wyjątkiem podatku dochodowego 3 90 Zmiana stanu praw do emisji CO2 długo i krótkoterminowych 351 251 Zmiana stanu świadectw pochodzenia energii długo i krótkoterminowych 588 (38) Korekta o zmianę stanu zaliczek na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych 99 (64) Pozostałe korekty (1) 2 Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych (87) (47) Bilansowa zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych i dotacji rządowych 69 30 Korekta o nieodpłatnie otrzymane rzeczowe aktywa trwałe, aktywa niematerialne i prawa do użytkowania (47) (13) Korekta o otrzymane dotacje i zwrócone dotacje (111) (60) Pozostałe korekty 2 (4) Zmiana stanu rezerw 358 (403) Bilansowa zmiana stanu rezerw długo i krótkoterminowych 59 (258) Korekta o zyski/straty aktuarialne od rezerw po okresie zatrudnienia ujmowane w pozostałe całkowite dochody 118 (144) Korekta o rezerwy ujmowane w korespondencji z rzeczowymi aktywami trwałymi i pozostałymi aktywami niefinansowymi 170 (9) Pozostałe korekty 11 8 Razem 1 256 (129) Podatek dochodowy zapłacony W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku podatek dochodowy zapłacony wyniósł 392 mln PLN, z czego Podatkowej Grupy Kapitałowej dotyczyła kwota 329 mln PLN. Podatkowa Grupa Kapitałowa zapłaciła podatek dochodowy w kwocie 433 mln PLN z tytułu zaliczek podatku dochodowego za trzy pierwsze kwartały 2021 roku oraz za miesiąc grudzień 2020 roku oraz otrzymała zwrot nadpłaty podatku dochodowego za rok 2020 w kwocie 104 mln PLN. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku podatek dochodowy zapłacony wyniósł 60 mln PLN, z czego Podatkowej Grupy Kapitałowej dotyczyła kwota 43 mln PLN. Podatkowa Grupa Kapitałowa zapłaciła zaliczki podatku dochodowego za 2020 rok w kwocie 287 mln PLN oraz otrzymała wpływ netto z tytułu rozliczeń podatku dochodowego za lata poprzednie w kwocie 244 mln PLN. W roku 2021 Podatkowa Grupa Kapitałowa uiszcza kwartalne zaliczki na podatek dochodowy, podczas gdy w roku 2020 Podatkowa Grupa Kapitałowa uiszczała stałe zaliczki miesięczne ustalone w uproszczony sposób na podstawie rozliczenia podatkowego za rok 2018. 50.2. Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych (2 514) (3 371) Wydatki na nabycie aktywów niematerialnych (106) (167) Zmiana stanu zobowiązań inwestycyjnych skorygowanych o VAT (221) 82 Zmiana stanu zaliczek (99) 64 Koszty remontów oraz wytworzenie we własnym zakresie (305) (514) Pozostałe (10) (2) Razem (3 255) (3 908) Sprzedaż udziałów Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Sprzedaż udziałów w spółce PGE EJ1 Sp. z o.o. (obecnie: Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o.) 53 - 50.3. Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej Spłata kredytów/pożyczek Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Spłata przez Spółkę transz kredytów wobec Konsorcjum banków I (3 300) (4 240) Spłata przez Spółkę rat kredytu do Europejskiego Banku Inwestycyjnego (162) (162) Pozostałe (4) (5) Razem (3 466) (4 407) Odsetki zapłacone Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Odsetki zapłacone od dłużnych papierów wartościowych (249) (200) Odsetki zapłacone od kredytów (101) (178) Odsetki zapłacone od leasingu i pozostałe (7) (7) Razem (357) (385) stanowiące wydatek inwestycyjny (14) (169) stanowiące wydatek finansowy (343) (216) Grupa prezentuje poniesione koszty finansowania zewnętrznego aktywowane w bieżącym okresie na składniki aktywów jako wydatki na nabycie rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych w przepływach z działalności inwestycyjnej. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku zapłacone odsetki stanowiące koszty finansowania zewnętrznego, które podlegały kapitalizacji w wartości rzeczowych aktywów trwałych i aktywów niematerialnych wyniosły 14 mln PLN, natomiast w okresie porównywalnym 169 mln PLN. Spadek kapitalizowanych kosztów finansowania zewnętrznego wynika w głównej mierze z oddania do użytkowania bloku 910 MW w Jaworznie w listopadzie 2020 roku. Zaciągnięte kredyty Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Uruchomienie przez Spółkę finansowania w ramach umów kredytów Konsorcjum banków I (uruchomienie transz kredytu) 2 000 1 950 Intesa Sanpaolo S.p.A. (uruchomienie całości dostępnego finansowania) - 750 SMBC BANK EU AG (uruchomienie całości dostępnego finansowania) - 500 Konsorcjum banków II (uruchomienie transz kredytu) - 160 Pozostałe 3 9 Razem 2 003 3 369 Otrzymane dotacje Otrzymane dotacje w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku w kwocie 114 mln PLN wynikają w głównej mierze z otrzymania przez spółkę TAURON Obsługa Klienta Sp. z o.o. rat dofinansowania przyznanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach konkursu „Polska Cyfrowa” w kwocie 76 mln PLN. INSTRUMENTY FINANSOWE I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM 51. Instrumenty finansowe WYBRANE ZASADY RACHUNKOWOŚCI Aktywa finansowe posiadane przez Grupę zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe klasyfikowane są do następujących kategorii instrumentów finansowych: • aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie; • aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Na dzień bilansowy Grupa nie posiadała żadnych aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez inne całkowite dochody. Aktywa finansowe zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe klasyfikowane są na moment początkowego ujęcia w oparciu o charakterystykę przepływów pieniężnych (test SPPI) oraz model biznesowy, w oparciu o który dane aktywo finansowe jest zarządzane. Grupa wycenia instrumenty kapitałowe zgodnie z MSSF 9 Instrumenty finansowe w wartości godziwej przez wynik finansowy. Grupa TAURON dzieli zobowiązania finansowe na następujące kategorie: • zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, • pozostałe zobowiązania finansowe, wyceniane na kolejne dni bilansowe według zamortyzowanego kosztu. PROFESJONALNY OSĄD I SZACUNKI Grupa dokonuje osądu w zakresie klasyfikacji instrumentów finansowych. Na każdy dzień bilansowy Grupa wycenia do wartości godziwej aktywa i zobowiązania zaklasyfikowane do aktywów i zobowiązań wycenianych w wartości godziwej oraz ujawnia wartość godziwą pozostałych instrumentów finansowych. Metodologia wyceny wartości godziwej została przedstawiona poniżej. Grupa dokonuje odpisu z tytułu oczekiwanej utraty wartości w momencie początkowego ujęcia składnika aktywów finansowych, a następnie aktualizuje wartość odpisu na każdy dzień sprawozdawczy. Grupa ujmuje odpis na oczekiwane straty kredytowe na składnikach aktywów finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie, w tym głównie na należności od odbiorców i udzielone pożyczki. Metodologia wyceny została opisana w notach 31 i 52.1.4 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 51.1. Wartość bilansowa i wartość godziwa kategorii i klas instrumentów finansowych Kategorie i klasy aktywów finansowych Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wartość bilansowa Wartość godziwa Wartość bilansowa Wartość godziwa 1 Aktywa finansowe wycenianie według zamortyzowanego kosztu 3 440 2 661 Należności od odbiorców 3 322 3 322 2 473 2 473 Lokaty i depozyty 56 56 53 53 Pożyczki udzielone 26 26 26 26 Inne należności finansowe 36 36 109 109 2 Aktywa finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 1 726 1 396 Instrumenty pochodne 626 626 159 159 Udziały i akcje 141 141 122 122 Udziały zaklasyfikowane jako aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży - - 53 53 Pożyczki udzielone 74 74 73 73 Inne należności finansowe 70 70 68 68 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 815 921 921 3 Instrumenty pochodne zabezpieczające 371 371 - - 4 Aktywa finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe 597 587 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 597 587 Razem aktywa finansowe, w tym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej: 6 134 4 644 Aktywa trwałe 1 443 929 Udziały i akcje we wspólnych przedsięwzięciach 597 587 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć 99 97 Instrumenty pochodne 532 36 Pozostałe aktywa finansowe 215 209 Aktywa obrotowe 4 691 3 715 Należności od odbiorców 3 322 2 473 Pożyczki udzielone na rzecz wspólnych przedsięwzięć - 2 Instrumenty pochodne 465 123 Pozostałe aktywa finansowe 89 143 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 921 Aktywa zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży - 53 Kategorie i klasy zobowiązań finansowych Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Wartość bilansowa Wartość godziwa Wartość bilansowa Wartość godziwa 1 Zobowiązania finansowe wycenianie według zamortyzowanego kosztu 15 290 15 914 Kredyty i pożyczki preferencyjne 15 15 17 17 Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych 4 520 4 471 5 973 6 005 Kredyty w rachunku bieżącym - - 2 2 Wyemitowane obligacje 7 320 7 500 7 522 7 939 Zobowiązania wobec dostawców 1 242 1 242 1 021 1 021 Pozostałe zobowiązania finansowe 250 250 247 247 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 1 061 1 061 - - Zobowiązania inwestycyjne 616 616 880 880 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 220 220 232 232 Zobowiązania z tytułu umów ubezpieczenia 46 46 20 20 2 Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez wynik finansowy 495 86 Instrumenty pochodne 495 495 86 86 3 Instrumenty pochodne zabezpieczające - - 90 90 4 Zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe 1 235 1 146 Zobowiązania z tytułu leasingu 1 235 1 146 Razem zobowiązania finansowe, w tym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej: 17 020 17 236 Zobowiązania długoterminowe 11 096 13 309 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 10 947 13 171 Instrumenty pochodne 116 74 Pozostałe zobowiązania finansowe 33 64 Zobowiązania krótkoterminowe 5 924 3 927 Zobowiązania z tytułu zadłużenia 2 143 1 481 Zobowiązania wobec dostawców 1 242 1 021 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 1 061 - Zobowiązania inwestycyjne 616 857 Instrumenty pochodne 379 102 Pozostałe zobowiązania finansowe 483 458 Zobowiązania związane z aktywami zaklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży - 8 Opis metodologii wyceny wartości godziwej instrumentów finansowych oraz przypisanie poziomu hierarchii wartości godziwej został przedstawiony w tabelach poniżej. Klasy aktywów/zobowiązań finansowych Poziom hierarchii wartości godziwej Metodologia ustalania wartości godziwej Aktywa/zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej Instrumenty pochodne, w tym: Pochodne instrumenty finansowe zostały wycenione zgodnie z metodologią opisaną w nocie 26 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. IRS i CCIRS 2 Kontrakty walutowe forward 2 Kontrakty towarowe (forward, futures) 1 Udziały i akcje 3 Grupa dokonała szacunku wartości godziwej posiadanych udziałów w spółkach nienotowanych metodą skorygowanych aktywów netto, biorąc pod uwagę posiadany udział w aktywach netto, korygując wartość o istotne czynniki wpływające na wycenę takie jak dyskonto z tytułu braku kontroli oraz dyskonto z tytułu ograniczonej płynności powyższych instrumentów, oraz przy wykorzystaniu podejścia mieszanego. W przypadku pozostałych instrumentów ze względu na fakt, że kluczowe czynniki wpływające na wartość objętych udziałów, nie zmieniły się na dzień bilansowy w stosunku do momentu początkowego ujęcia, Grupa przyjmuje koszt historyczny jako akceptowalne przybliżenie wartości godziwej. Pożyczki udzielone 3 Wycena wartości godziwej pożyczki dokonana została jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych z uwzględnieniem ryzyka kredytowego pożyczkobiorcy. Zobowiązania finansowe, dla których wartość godziwa jest ujawniana Kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje 2 Zobowiązania z tytułu zadłużenia o stałej stopie procentowej zostały wycenione w wartości godziwej. Wycena wartości godziwej dokonana została jako bieżąca wartość przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych aktualnie obowiązującą stopą procentową dla danych obligacji czy kredytów, tzn. przy zastosowaniu rynkowych stóp procentowych. Wartość godziwa pozostałych instrumentów finansowych na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz 31 grudnia 2020 roku (poza wyłączonymi z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe) nie odbiegała istotnie od wartości prezentowanych w sprawozdaniach finansowych za poszczególne okresy z następujących powodów:  w odniesieniu do instrumentów krótkoterminowych ewentualny efekt dyskonta nie jest istotny;  instrumenty te dotyczą transakcji zawieranych na warunkach rynkowych. Udziały i akcje w jednostkach współzależnych wyłączone z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe wyceniane są metodą praw własności. Zmiana stanu aktywów finansowych, których wycena do wartości godziwej klasyfikowana jest na poziomie 3 hierarchii wartości godziwej Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Nienotowane udziały i akcje Pożyczki udzielone Nienotowane udziały i akcje Pożyczki udzielone Bilans otwarcia 175 73 141 216 Zyski/ (straty) za okres ujęte w przychodach/kosztach finansowych (4) 1 (1) (143) Zakup 20 - 47 - Sprzedaż (likwidacja)/spłata (53) - - - Pozostałe zmiany 3 - (12) - Bilans zamknięcia 141 74 175 73 W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku, ani też w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku, nie miały miejsca przesunięcia między poziomem 1 a poziomem 2 hierarchii wartości godziwej, ani też żaden z instrumentów nie został przesunięty z lub do poziomu 3 hierarchii wartości godziwej. 51.2. Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w sprawozdaniu z całkowitych dochodów w podziale na kategorie instrumentów finansowych Rok zakończony 31 grudnia 2021 roku Aktywa / zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Instrumenty zabezpieczające Aktywa / zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem Dywidendy i udziały w zyskach 10 - - - - 10 Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek - 23 (286) (25) (55) (343) Różnice kursowe (5) 1 19 - - 15 Odpisy aktualizujące/ aktualizacja wartości 67 (2) 12 - - 77 Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi - - (25) - - (25) Zysk/(strata) ze zbycia inwestycji (1) (2) - - - (3) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych 47 - - - - 47 Przychody/(koszty) finansowe netto 118 20 (280) (25) (55) (222) Aktualizacja wartości (11) (33) - - - (44) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych 114 - - - - 114 Przychody/(koszty) operacyjne netto 103 (33) - - - 70 Zmiana wyceny IRS - - - 455 - 455 Pozostałe całkowite dochody - - - 455 - 455 * Grupa ujmuje przychody i koszty z tytułu instrumentów pochodnych towarowych w działalności operacyjnej. Przychody i koszty z tytułu pozostałych instrumentów pochodnych ujmowane są w przychodach/kosztach finansowych. Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Aktywa / zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu Instrumenty zabezpieczające Aktywa / zobowiązania finansowe wyłączone z zakresu MSSF 9 Razem Dywidendy i udziały w zyskach 6 - - - - 6 Przychody/(Koszty) z tytułu odsetek 4 22 (206) (29) (50) (259) Różnice kursowe (5) 8 (249) - - (246) Odpisy aktualizujące/ aktualizacja wartości 110 (223) (14) - - (127) Prowizje związane z kredytami i papierami dłużnymi - - (18) - - (18) Zysk/(strata) ze zbycia inwestycji 2 (5) - - - (3) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych 12 - - - - 12 Przychody/(koszty) finansowe netto 129 (198) (487) (29) (50) (635) Aktualizacja wartości (2) (60) - - - (62) Wynik na zrealizowanych pochodnych instrumentach finansowych (136) - - - - (136) Przychody/(koszty) operacyjne netto (138) (60) - - - (198) Zmiana wyceny IRS - - - (103) - (103) Pozostałe całkowite dochody - - - (103) - (103) * Grupa ujmuje przychody i koszty z tytułu instrumentów pochodnych towarowych w działalności operacyjnej. Przychody i koszty z tytułu pozostałych instrumentów pochodnych ujmowane są w przychodach/kosztach finansowych. 52. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym Rodzaje ryzyk związanych z instrumentami finansowymi, na jakie narażona jest Grupa TAURON wraz z opisem ekspozycji na ryzyko i sposobu zarządzania ryzykiem prezentuje poniższa tabela. Ekspozycja na ryzyko Zarządzanie ryzykiem Regulacja Ryzyko kredytowe Możliwość poniesienia straty z tytułu niewywiązania się partnerów handlowych z zobowiązań kontraktowych. Ekspozycja kredytowa dzieli się na ekspozycję z tytułu płatności (kwota jaka może zostać utracona w wyniku braku zapłaty za towar lub usługę) i ekspozycję zastąpienia (kwota jaka może zostać utracona w wyniku niezrealizowania dostawy towaru lub wykonania usługi). Zarządzanie ryzykiem kredytowym ma na celu ograniczanie strat wynikających z pogorszenia sytuacji finansowej kontrahentów Grupy TAURON oraz minimalizację ryzyka wystąpienia ekspozycji kredytowych zagrożonych utratą wartości. Transakcje handlowe o istotnej wartości poprzedza ocena wiarygodności kredytowej kontrahenta, obejmująca analizę ekonomiczno-finansową podmiotu. Na podstawie przeprowadzonej oceny kontrahentowi przyznaje się limit kredytowy, stanowiący ograniczenie maksymalnej ekspozycji kredytowej rozumianej jako kwota, która może zostać utracona, jeśli kontrahent nie wywiąże się ze swoich zobowiązań umownych w określonym czasie (z uwzględnieniem wartości wniesionych zabezpieczeń). Ekspozycję kredytową wylicza się na aktualny dzień i dzieli się ją na ekspozycję z tytułu płatności i ekspozycję zastąpienia. Grupa TAURON posiada zdecentralizowany system zarządzania ryzykiem kredytowym, co oznacza, iż każdy właściciel ryzyka w sposób aktywny odpowiada za zarządzanie ryzykiem kredytowym, jakie powstaje w obrębie jego zakresu działalności, jednak kontrola, monitorowanie oraz raportowanie odbywa się na poziomie Spółki. Funkcjonująca Polityka Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON określa zasady zarządzania mające skutecznie zminimalizować wpływ tego ryzyka na realizację celów strategicznych Grupy. Na podstawie wartości ekspozycji oraz oceny kondycji finansowej poszczególnych klientów wartość ryzyka kredytowego, na jakie narażona jest Grupa TAURON, jest wyliczana z wykorzystaniem metod statystycznych, według których oblicza się wartość narażoną na ryzyko na podstawie rozkładu prawdopodobieństwa straty całkowitej. Polityka zarządzania ryzykiem kredytowym w Grupie TAURON Ryzyko płynności Możliwość utraty lub ograniczenia zdolności do regulowania bieżących wydatków ze względu na nieadekwatną wielkość lub strukturę płynnych aktywów w stosunku do zobowiązań krótkoterminowych lub niedostateczny poziom rzeczywistych wpływów netto z działalności operacyjnej. Sytuacja płynnościowa Grupy TAURON jest na bieżąco monitorowana pod kątem ewentualnych odchyleń od zakładanych planów, a dostępność zewnętrznych źródeł finansowania, których kwota istotnie przewyższa oczekiwane zapotrzebowanie w krótkim okresie, mityguje ryzyko utraty płynności. W tym celu Spółka stosuje określone zasady wyznaczania pozycji płynnościowej zarówno poszczególnych spółek, jak i całej Grupy TAURON, co pozwala zabezpieczyć środki na pokrycie ewentualnej luki płynnościowej, zarówno poprzez alokację środków pomiędzy spółkami (mechanizm cash pool), jak również z wykorzystaniem finansowania zewnętrznego. Spółka zarządza również ryzykiem finansowania rozumianym jako brak możliwości pozyskania nowego finansowania, wzrost kosztów finansowania oraz ryzyko wypowiedzenia dotychczasowych umów finansowania. W ramach minimalizacji ryzyka finansowania Spółka prowadzi politykę pozyskiwania finansowania dla Grupy TAURON z odpowiednim wyprzedzeniem w stosunku do planowanej daty jego wykorzystania, tj. do 12 miesięcy przed planowanym zapotrzebowaniem. Taka polityka ma na celu przede wszystkim zapewnienie elastycznego doboru źródeł finansowania i wykorzystania sprzyjających warunków rynkowych, a także zmniejszenie ryzyka konieczności zaciągnięcia nowych zobowiązań na niekorzystnych warunkach finansowych. Polityka zarządzania płynnością finansową Grupy TAURON Ryzyko rynkowe - ryzyko zmian stóp procentowych i kursów walutowych Możliwość negatywnego wpływu na wyniki Grupy poprzez wahania wartości godziwej instrumentów finansowych lub zmianę przyszłych przepływów pieniężnych z nimi związanych na skutek zmian stóp procentowych lub kursów walutowych. Grupa TAURON zarządza ryzykiem walutowym i ryzykiem stopy procentowej w oparciu o opracowaną i przyjętą do stosowania Politykę zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON oraz zatwierdzoną przez Zarząd Tolerancję na ryzyko, Limit globalny na ryzyko finansowe wraz z jego dekompozycją na poszczególne rodzaje ryzyka finansowego. Głównym celem zarządzania tymi ryzykami jest minimalizacja wrażliwości przepływów pieniężnych Grupy TAURON na czynniki ryzyka finansowego oraz minimalizacja kosztów finansowych i kosztów zabezpieczenia w ramach transakcji z wykorzystaniem instrumentów pochodnych. Spółka dla transakcji zabezpieczających ryzyko stopy procentowej oraz w przypadkach, w których jest to możliwe i ekonomicznie uzasadnione, wykorzystuje instrumenty pochodne, których charakterystyka pozwala na zastosowanie rachunkowości zabezpieczeń. Polityka zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON wprowadza zasady rachunkowości zabezpieczeń, które określają zasady i rodzaje rachunkowości zabezpieczeń oraz ujęcie księgowe instrumentów zabezpieczających i pozycji zabezpieczanych w ramach rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSSF. Polityka zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON Ryzyko rynkowe - ryzyko zmian cen Nieplanowana zmienność wyniku operacyjnego Grupy TAURON wynikająca z fluktuacji cen rynków towarowych w poszczególnych obszarach działalności handlowej Grupy TAURON. W celu efektywnego zarządzania stworzono system zarządzania ryzykiem handlowym powiązany organizacyjnie i informacyjnie z funkcjonującą na poziomie Grupy TAURON strategią zabezpieczenia pozycji handlowej. Polityka wprowadza system wczesnego ostrzegania oraz system limitowania ekspozycji na ryzyko w poszczególnych obszarach handlowych. Podstawową miarę operacyjną ryzyka rynkowego w Grupie TAURON stanowi miara wartości narażonej na ryzyko (Value at Risk) określająca maksymalną dopuszczalną zmianę wartości pozycji w zadanym horyzoncie czasowym i na określonym poziomie prawdopodobieństwa. Polityka zarządzania ryzykiem handlowym w Grupie TAURON 52.1. Ryzyko kredytowe Poniższa tabela przedstawia główne klasy instrumentów finansowych, w których powstaje ekspozycja na ryzyko kredytowe. Maksymalna ekspozycja na ryzyko kredytowe wynikająca z aktywów finansowych Grupy TAURON jest równa ich wartościom bilansowym. Klasy instrumentów finansowych Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Należności od odbiorców 3 322 2 473 Instrumenty pochodne 997 159 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 921 Pożyczki udzielone 100 99 Lokaty i depozyty 56 53 Inne należności finansowe 106 177 52.1.1 Ryzyko kredytowe związane z należnościami od odbiorców Grupa posiada należności od dwóch grup odbiorców: odbiorcy instytucjonalni oraz odbiorcy indywidualni. Poniższa tabela przedstawia procentowy udział poszczególnych grup w łącznej kwocie należności od odbiorców. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Odbiorcy instytucjonalni 68,96% 64,45% Odbiorcy indywidualni 31,04% 35,55% Razem 100% 100% W Grupie nie występują istotne koncentracje ryzyka kredytowego związanego z działalnością podstawową. Największą pozycję należności od odbiorców stanowi należność od PSE S.A., a udział w saldzie należności od odbiorców wynosi odpowiednio na dzień 31 grudnia 2021 roku – 12,61% oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku – 8,06%. Grupa na bieżąco monitoruje ryzyko kredytowe generowane w ramach prowadzonej działalności zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON. W wyniku przeprowadzanej analizy wiarygodności kredytowej kontrahentów o istotnej ekspozycji kredytowej, zawieranie transakcji handlowych skutkujących wzrostem ekspozycji kredytowej powyżej przyznanego limitu ekspozycji, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia. Wiekowanie należności od odbiorców oraz informacje odnośnie odpisów aktualizujących należności od odbiorców zaprezentowano w nocie 31 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 52.1.2 Ryzyko kredytowe związane z innymi należnościami finansowymi Inne należności finansowe Grupy na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku dotyczą w głównej mierze odbiorców instytucjonalnych (udział odpowiednio 94,34% i 99,69%). Istotną pozycję innych należności finansowych stanowią depozyty początkowe i uzupełniające oraz inne wniesione zabezpieczenia wynikające z transakcji zawieranych na giełdach. Mechanizmy funkcjonowania giełdy i stosowane zabezpieczenia w ocenie Spółki zasadniczo eliminują ryzyko kredytowe. Poza zabezpieczeniami giełdowymi nie występuje istotna koncentracja ryzyka kredytowego związanego z innymi należnościami finansowymi. Odnośnie innych należności finansowych wycenianych w zamortyzowanym koszcie na dzień bilansowy Grupa szacuje odpis aktualizujący. Wiekowanie innych należności finansowych na dzień 31 grudnia 2021 roku wycenianych w zamortyzowanym koszcie Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 40 1 76 2 2 90 211 Odpis aktualizujący (4) (1) (76) (2) (2) (90) (175) Wartość netto 36 - - - - - 36 Wiekowanie innych należności finansowych na dzień 31 grudnia 2020 roku wycenianych w zamortyzowanym koszcie Nie przeterminowane Przeterminowane Razem <30 dni 30-90 dni 90-180 dni 180-360 dni >360 dni Wartość przed uwzględnieniem odpisu aktualizującego 115 3 9 8 6 80 221 Odpis aktualizujący (8) (1) (9) (8) (6) (80) (112) Wartość netto 107 2 - - - - 109 Zmiana stanu odpisów aktualizujących inne należności finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Bilans otwarcia (112) (116) Utworzenie (73) (2) Wykorzystanie 3 - Rozwiązanie 7 6 Bilans zamknięcia (175) (112) 52.1.3 Ryzyko kredytowe związane ze środkami pieniężnymi i ich ekwiwalentami oraz z instrumentami pochodnymi Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Zarządzanie ryzykiem kredytowym związanym ze środkami pieniężnymi Grupa realizuje poprzez dywersyfikacje banków, w których mogą być deponowane nadwyżki środków pieniężnych, jednocześnie ograniczając koszty utrzymywania gotówki na rachunkach. Są to banki posiadające oceny ratingowe na poziomie inwestycyjnym. Udział trzech banków, w których Grupa posiada największe salda środków pieniężnych, na dzień 31 grudnia 2021 roku wynosił 82%. Instrumenty pochodne Podmioty, z którymi Spółka zawiera transakcje pochodne w celu zabezpieczenia przed ryzykiem związanym ze zmianami stóp procentowych i kursów walutowych, działają w sektorze finansowym. Są to banki posiadające oceny ratingowe na poziomie inwestycyjnym. Spółka dywersyfikuje banki, z którymi zawiera transakcje pochodne. Instrumenty pochodne, dla których aktywem bazowym są aktywa niefinansowe, objęte zakresem MSSF 9 Instrumenty finansowe, dotyczą transakcji typu futures (rynek giełdowy) i forward (rynek pozagiełdowy). Zgodnie z regulacjami giełdowymi funkcjonują odpowiednie mechanizmy zabezpieczające – depozyty początkowe i uzupełniające. W ramach depozytów uzupełniających Spółka na bieżąco przekazuje i otrzymuje środki pieniężne z tytułu zmiany wyceny instrumentów, co oznacza, że na dzień bilansowy w przypadku transakcji futures ryzyko kredytowe zasadniczo nie występuje. W przypadku instrumentów pozagiełdowych występuje ryzyko kredytowe związane z możliwością niewypłacalności drugiej strony umowy. W związku z tym, transakcje handlowe o istotnej wartości poprzedza ocena wiarygodności kredytowej kontrahenta, obejmująca analizę ekonomiczno-finansową podmiotu. Na podstawie przeprowadzonej oceny kontrahentowi przyznaje się limit kredytowy, stanowiący ograniczenie maksymalnej ekspozycji kredytowej. Zawieranie transakcji handlowych skutkujących wzrostem ekspozycji kredytowej powyżej przyznanego limitu ekspozycji, co do zasady wymaga ustanowienia zabezpieczenia zgodnie z Polityką Zarządzania Ryzykiem Kredytowym w Grupie TAURON. 52.1.4 Ryzyko kredytowe związane z udzielonymi pożyczkami Pożyczki wyceniane według zamortyzowanego kosztu W odniesieniu do udzielonych pożyczek, wycenianych według zamortyzowanego kosztu, Grupa szacuje ryzyko niewypłacalności pożyczkobiorców w oparciu o ratingi nadane kontrahentom z wykorzystaniem wewnętrznego modelu scoringowego, odpowiednio przekształcone na prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania. Oczekiwana strata kredytowa kalkulowana jest przy uwzględnieniu wartości pieniądza w czasie. Na potrzeby określenia horyzontu kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych, weryfikowany jest fakt znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego związanego z danym aktywem finansowym od momentu początkowego ujęcia tego aktywa finansowego. Przy analizie wystąpienia znacznego wzrostu ryzyka kredytowego związanego z danym aktywem Grupa bierze pod uwagę między innymi następujące przesłanki:  wewnętrzny lub zewnętrzny rating kontrahenta na dzień sprawozdawczy jest o ponad dwa stopnie ratingowe niższy (gorszy) od ratingu kontrahenta w momencie początkowego ujęcia;  prawdopodobieństwo niewypłacalności kontrahenta na dzień sprawozdawczy w horyzoncie 1 roku jest co najmniej dwukrotnie większe od prawdopodobieństwa niewypłacalności na datę początkowego ujęcia;  przeterminowanie należności z tytułu danego aktywa przekraczają 30 dni. W przypadku, w którym należność od danego kontrahenta znajduje się w przedziale przeterminowania przekraczającym 90 dni, przyjmowane jest założenie o niewykonaniu zobowiązania przez kontrahenta, tj. prawdopodobieństwo niewypłacalności przypisane do kontrahenta wynosi 100%. Pożyczki udzielone przez Grupę na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku nie były przeterminowane. Pożyczki wyceniane w wartości godziwej Wycena pożyczki udzielonej wspólnemu przedsięwzięciu Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. klasyfikowanej w aktywach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy o wartości bilansowej 74 mln PLN uwzględnia wpływ ryzyka kredytowego. Pożyczka została zabezpieczona poprzez weksel in blanco z porozumieniem wekslowym. 52.2. Ryzyko związane z płynnością Grupa utrzymuje równowagę pomiędzy ciągłością, elastycznością i kosztem finansowania poprzez korzystanie z różnych źródeł finansowania, które pozwalają na zarządzanie ryzykiem płynności i skutecznie minimalizują negatywne skutki jego materializacji. Spółka prowadzi politykę dywersyfikacji instrumentów finansowania, ale przede wszystkim dąży do zabezpieczenia finansowania i utrzymania zdolności spółek Grupy TAURON do wywiązywania się z bieżących, jak i przyszłych zobowiązań w okresie krótko i długoterminowym. Zarządzanie ryzykiem płynności jest powiązane z planowaniem i monitorowaniem przepływów pieniężnych w krótkim i długim okresie i podejmowaniu czynności dla zapewnienia środków finansowych na prowadzenie działalności spółek Grupy. Grupa TAURON prowadzi scentralizowaną politykę w zakresie zarządzania finansami, dzięki czemu możliwe jest efektywne zarządzanie obszarem w ramach całej Grupy. W Grupie została wdrożona między innymi Polityka zarządzania płynnością finansową Grupy TAURON, dzięki której następuje optymalizacja zarządzania pozycją płynnościową Grupy i tym samym zmniejsza się ryzyko utraty płynności przez Grupę, jak i każdą ze spółek wchodzących w skład Grupy TAURON oraz zmniejsza się koszty finansowe. Poprzez wdrożenie odpowiednich standardów prognozowania możliwe staje się ustalenie precyzyjnej pozycji płynnościowej Grupy TAURON pozwalającej na optymalizację doboru momentu pozyskania finansowania oraz terminu zapadalności i rodzajów instrumentów lokacyjnych, a także odpowiedniego poziomu rezerwy płynnościowej. Dodatkowo, w celu zminimalizowania możliwości wystąpienia zakłóceń przepływów środków pieniężnych oraz ryzyka utraty płynności Grupa TAURON stosuje mechanizm cash pool. Dzięki funkcjonowaniu struktury cash pool spółki Grupy TAURON, posiadające krótkotrwałe niedobory środków, mogą korzystać ze środków spółek wykazujących nadwyżki finansowe, bez konieczności pozyskiwania finansowania zewnętrznego. Grupa posiada dostępne finansowanie w ramach zawartych umów. Umowy z dostępnym na dzień bilansowy finansowaniem oraz wykorzystaniem środków zostały przedstawione w poniżej tabeli. Kredytodawca Data zakończenia okresu dostępności środków Stan na 31 grudnia 2021 Dostępny limit według umowy Wykorzystany limit program emisji obligacji hybrydowych Bank Gospodarstwa Krajowego 11.03.2023 450 - kredyt Konsorcjum banków I 31.12.2022 5 570 1 700 Konsorcjum banków II 25.03.2025 500 160 Europejski Bank Inwestycyjny 29.10.2024 2 800 - Erste Group Bank AG 15.06.2023 500 - kredyt w rachunku Bank Gospodarstwa Krajowego 30.08.2022 250 - Dostępne umowy finansowania mogą być wykorzystywane na cele ogólnokorporacyjne, w tym na zabezpieczenie bieżącej sytuacji płynnościowej Grupy. Prowadzona polityka w zakresie pozyskiwania źródeł finansowania umożliwia przede wszystkim zwiększenie możliwości otrzymania finansowania na ogólne cele korporacyjne i wydatki inwestycyjne, obniżenie kosztu kapitału zewnętrznego, ograniczenie ustanawiania ilości i form zabezpieczeń na majątku Grupy TAURON oraz kowenantów wymaganych przez instytucje finansowe, a także wpływa na zmniejszenie kosztów administracyjnych. Model finansowania korporacyjnego umożliwia również pozyskiwanie źródeł finansowania niedostępnych dla pojedynczych spółek. W 2021 roku Grupa posiadała pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Tabele poniżej przedstawiają wiekowanie wymagalności zobowiązań finansowych Grupy według niezdyskontowanych umownych płatności. Zobowiązania finansowe na dzień 31 grudnia 2021 roku Klasy instrumentów finansowych Wartość bilansowa Umowne niezdyskontowane płatności Z tego umowne niezdyskontowane płatności o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego) poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi Oprocentowane kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje 11 855 (13 777) (1 780) (613) (680) (2 381) (3 844) (4 479) Zobowiązania wobec dostawców 1 242 (1 242) (1 241) (1) - - - - Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 1 061 (1 061) (1 061) - - - - - Zobowiązania inwestycyjne 616 (616) (595) (21) - - - - Inne zobowiązania finansowe 516 (516) (450) (37) (10) (7) (7) (5) Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 1 235 (2 415) (88) (48) (107) (92) (156) (1 924) Pochodne zobowiązania finansowe Instrumenty pochodne-towarowe 494 (185) (84) (26) (75) - - - Instrumenty pochodne-CCIRS 1 (13) - (2) (2) (2) (4) (3) Razem 17 020 (19 825) (5 299) (748) (874) (2 482) (4 011) (6 411) Zobowiązania finansowe na dzień 31 grudnia 2020 roku Klasy instrumentów finansowych Wartość bilansowa Umowne niezdyskontowane płatności Z tego umowne niezdyskontowane płatności o terminie spłaty przypadającym w okresie (od dnia bilansowego) poniżej 3 miesięcy od 3 do 12 miesięcy od 1 roku do 2 lat od 2 lat do 3 lat od 3 lat do 5 lat powyżej 5 lat Zobowiązania finansowe niebędące instrumentami pochodnymi Oprocentowane kredyty i pożyczki oraz wyemitowane obligacje 13 514 (15 318) (1 075) (561) (2 542) (590) (5 319) (5 231) Zobowiązania wobec dostawców 1 021 (1 021) (1 019) (1) (1) - - - Zobowiązania inwestycyjne 880 (880) (832) (25) (23) - - - Inne zobowiązania finansowe 499 (499) (428) (29) (20) (6) (8) (8) Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego 1 146 (2 263) (77) (49) (99) (84) (149) (1 805) Pochodne zobowiązania finansowe Instrumenty pochodne-towarowe 84 (18) - (13) (5) - - - Instrumenty pochodne-IRS 90 (90) (2) (31) (31) (22) (3) (1) Instrumenty pochodne-CCIRS 2 (14) - (2) (2) (2) (4) (4) Razem 17 236 (20 103) (3 433) (711) (2 723) (704) (5 483) (7 049) 52.3. Ryzyko rynkowe Grupa identyfikuje następujące rodzaje ryzyka rynkowego, na które jest narażona:  ryzyko stopy procentowej;  ryzyko walutowe;  ryzyko cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych. 52.3.1 Ryzyko stopy procentowej Pozycje oprocentowane według stopy zmiennej narażają Grupę na zmianę przepływów pieniężnych w wyniku zmiany stóp procentowych. Pozycje oprocentowane według stopy stałej narażają Grupę na zmianę wartości godziwej w przypadku pozycji wycenianych w wartości godziwej. Ryzyko zmiany wartości godziwej w wyniku zmiany stóp procentowych dotyczy instrumentów pochodnych IRS i CCIRS oraz pożyczki udzielonej na rzecz Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. Grupa jest również narażona na materializację ryzyka związanego z utraconymi korzyściami w związku ze spadkiem stóp procentowych w przypadku zadłużenia o stałym oprocentowaniu lub ze wzrostem stóp procentowych w przypadku posiadanych aktywów o stałym oprocentowaniu, jednak zmiany te nie są ujmowane w sprawozdaniu finansowym. Celem zarządzania ryzykiem stopy procentowej jest ograniczenie do poziomu akceptowalnego przez Grupę niekorzystnego wpływu zmian rynkowych stóp procentowych na przepływy pieniężne oraz minimalizacja kosztów finansowych. W celu zabezpieczenia się przed ryzykiem stopy procentowej związanej z zadłużeniem o zmiennej stopie procentowej Grupa zawarła transakcje typu swap procentowy (IRS), o czym szerzej w nocie 26 niniejszego sprawozdania finansowego. Transakcje IRS zawierane w celu zabezpieczenia ryzyka stopy procentowej są objęte rachunkowością zabezpieczeń. W poniższych tabelach przedstawione zostały wartości bilansowe instrumentów finansowych Grupy narażonych na ryzyko stopy procentowej. Ze względu na stosowaną przez Grupę dynamiczną strategię zarządzania ryzykiem finansowym, w której pozycję zabezpieczaną stanowią przepływy związane z ekspozycją na zmienną stopę procentową WIBOR 6M ryzyko zmiany stóp procentowych dla części przepływów odsetkowych zostało ograniczone poprzez zawarte transakcje zabezpieczające IRS. W związku z tym, część wartości bilansowej zadłużenia o zmiennym oprocentowaniu, których zmienność przepływów odsetkowych została zabezpieczona poprzez swap procentowy, w tabelach poniżej została zaprezentowana łącznie z wyceną tych instrumentów zabezpieczających w ramach pozycji o oprocentowaniu stałym. Instrumenty finansowe w podziale na rodzaj oprocentowania Instrumenty finansowe Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Oprocentowane wg stałej stopy Oprocentowane wg zmiennej stopy Razem Oprocentowane wg stałej stopy Oprocentowane wg zmiennej stopy Razem Aktywa finansowe Lokaty i depozyty 26 30 56 53 - 53 Pożyczki udzielone 100 - 100 97 2 99 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty - 766 766 - 788 788 Instrumenty pochodne-CCIRS 26 - 26 5 - 5 Instrumenty pochodne-IRS 371 - 371 - - - Zobowiązania finansowe Kredyty w rachunku bieżącym - - - - 2 2 Kredyty i pożyczki preferencyjne - 15 15 - 17 17 Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych 2 634 1 886 4 520 2 789 3 184 5 973 Wyemitowane obligacje 6 750 570 7 320 6 782 740 7 522 Zobowiązania z tytułu leasingu 1 235 - 1 235 1 146 - 1 146 Instrumenty pochodne-CCIRS 1 - 1 2 - 2 Instrumenty pochodne-IRS - - - 90 - 90 Pozostałe instrumenty finansowe Grupy, które nie zostały ujęte w powyższych tabelach, nie są oprocentowane i w związku z tym nie podlegają ryzyku stopy procentowej. Analiza wrażliwości Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej. Grupa wykorzystuje scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę Grupy odnośnie kształtowania się pojedynczych czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Przedmiotem analizy zostały objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych zgodnie z MSSF. W analizie wrażliwości na ryzyko stopy procentowej Grupa stosuje równoległe przesunięcie krzywej stóp procentowych o potencjalną możliwą zmianę referencyjnych stóp procentowych w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego. Dla celów analizy wrażliwości na ryzyko zmian stóp procentowych wykorzystano średnie poziomy referencyjnych stóp procentowych w danym roku. Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian stóp procentowych WIBOR, EURIBOR, ESTRON oraz LIBOR USD, przy czym na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku narażenie na zmianę stopy EURIBOR, ESTRON i LIBOR USD było nieistotne. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto oraz pozostałych całkowitych dochodów brutto Grupy na racjonalne możliwe do zaistnienia zmiany stóp procentowych w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka. Klasy instrumentów finansowych 31 grudnia 2021 Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej na 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 Analiza wrażliwości na ryzyko stopy procentowej na 31 grudnia 2020 roku (dane przekształcone) Wartość bilansowa Wartość narażona na ryzyko WIBOR +64 pb WIBOR -64 pb Wartość bilansowa Wartość narażona na ryzyko WIBOR +69 pb WIBOR -69 pb Wynik finansowy / Pozostałe całkowite dochody Wynik finansowy / Pozostałe całkowite dochody Aktywa finansowe Instrumenty pochodne 997 397 82 (82) 159 5 9 (9) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 766 4 (4) 921 788 5 (2) Pożyczki udzielone 100 74 (4) 5 99 75 (5) 5 Zobowiązania finansowe Wyemitowane obligacje 7 320 2 663 (17) 17 7 522 2 830 (20) 20 Kredyty i pożyczki udzielane na warunkach rynkowych 4 520 3 638 (23) 23 5 973 4 934 (34) 34 Instrumenty pochodne 495 1 - - 176 92 128 (128) Razem 42 (41) 83 (80) Dotyczy finansowych instrumentów pochodnych typu swap procentowy (Interest Rate Swap) objętych rachunkowością zabezpieczeń, o czym szerzej w nocie 26 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Ekspozycja na ryzyko na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku jest reprezentatywna dla ekspozycji Grupy na ryzyko w trakcie poprzedzającego tą datę okresu rocznego. Na dzień 31 grudnia 2020 roku analiza wrażliwości na ryzyko spadku stopy procentowej nie uwzględniała środków pieniężnych na rachunkach bankowych, dla których zgodnie z zapisami umownymi banki nie będą naliczały ujemnego oprocentowania. 52.3.2 Ryzyko walutowe W spółkach Grupy TAURON występuje ekspozycja na ryzyko walutowe transakcyjne i translacyjne. Spółki Grupy narażone są na zmiany kursów walutowych w związku z ich działalnością operacyjną i finansową. Poniższe tabele prezentują ekspozycję Grupy na ryzyko walutowe w podziale na poszczególne klasy instrumentów finansowych. Istotna ekspozycja dotyczy zmiany kursu EUR/PLN oraz CZK/PLN. Ekspozycja Grupy na zmiany kursu pozostałych walut nie jest istotna. Klasy instrumentów finansowych Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Łączna wartość bilansowa w PLN EUR CZK Łączna wartość bilansowa w PLN EUR CZK w walucie w PLN w walucie w PLN w walucie w PLN w walucie w PLN Aktywa finansowe Należności od odbiorców 3 322 5 22 49 9 2 473 2 9 61 11 Instrumenty pochodne 997 100 460 - - 159 18 81 - - Inne należności finansowe 106 7 32 25 5 177 11 51 20 4 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 22 101 24 5 921 27 124 29 5 Razem 134 615 98 19 58 265 110 20 Zobowiązania finansowe Wyemitowane obligacje 7 320 855 3 933 - - 7 522 858 3 959 - - Zobowiązania wobec dostawców 1 242 4 21 7 1 1 021 12 57 8 1 Zobowiązania inwestycyjne 616 5 22 - - 880 15 64 - - Instrumenty pochodne 495 102 469 - - 176 17 79 - - Pozostałe zobowiązania finansowe 250 22 102 - - 247 16 73 - - Razem 988 4 547 7 1 918 4 232 8 1 Pozycja walutowa netto (854) (3 932) 91 18 (860) (3 967) 102 19 Grupa TAURON wykorzystuje w ramach zarządzania ryzykiem walutowym kontrakty terminowe typu forward. Celem zawieranych transakcji jest zabezpieczenie Grupy przed ryzykiem walutowym powstającym w toku prowadzonej działalności handlowej, przede wszystkim z tytułu zakupu uprawnień do emisji CO2 oraz zabezpieczanie ekspozycji walutowej generowanej przez płatności odsetkowe od pozyskanego finansowania w EUR. Uprawnienia do emisji CO2 nabywane są celem wypełnienia obowiązku umorzeniowego przez instalacje Grupy. W związku z emisją CO2 za dany okres sprawozdawczy Grupa tworzy rezerwę na zobowiązania z tytułu obowiązku umorzenia uprawnień do emisji CO2 w wysokości posiadanych i zakontraktowanych do zakupu w EUR uprawnień do emisji CO2. Tym samym wartość rezerwy narażona jest na ryzyko zmiany kursu EUR/PLN. Kontrakty walutowe związane z zakupami uprawnień do emisji CO2 zabezpieczają przepływy Grupy wynikające z zakupu uprawnień. Wycena w wartości godziwej walutowych kontraktów terminowych typu forward oraz kontraktów CCIRS narażona jest na ryzyko zmian kursu EUR/PLN. Transakcje zawierane w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem walutowym nie są objęte rachunkowością zabezpieczeń. Analiza wrażliwości Na potrzeby analizy wrażliwości na zmiany czynników ryzyka rynkowego Grupa wykorzystuje metodę analizy scenariuszowej. Grupa wykorzystuje scenariusze eksperckie odzwierciedlające subiektywną ocenę Grupy odnośnie kształtowania się pojedynczych czynników ryzyka rynkowego w przyszłości. Przedmiotem analizy zostały objęte wyłącznie te pozycje, które spełniają definicję instrumentów finansowych zgodnie z MSSF. Potencjalne możliwe zmiany kursów walutowych są określone w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego i zostały obliczone na podstawie rocznych zmienności implikowanych dla opcji walutowych kwotowanych na rynku międzybankowym dla danej pary walut z daty bilansowej lub w przypadku braku dostępnych kwotowań rynkowych na podstawie zmienności historycznych za okres jednego roku przed datą bilansową. Grupa identyfikuje ekspozycję na ryzyko zmian kursów walutowych EUR/PLN, CZK/PLN, USD/PLN, GBP/PLN. Istotne narażenie na ryzyko występuje w przypadku EUR, głównie ze względu na finansowanie zewnętrzne zaciągnięte w EUR. Pozostałe waluty nie generują istotnego ryzyka dla Grupy. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego brutto oraz pozostałych całkowitych dochodów brutto Grupy na racjonalne możliwe do zaistnienia zmiany kursu walutowego EUR/PLN w horyzoncie do daty następnego sprawozdania finansowego, przy założeniu niezmienności innych czynników ryzyka. Klasy instrumentów finansowych 31 grudnia 2021 Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2021 roku 31 grudnia 2020 Analiza wrażliwości na ryzyko walutowe na 31 grudnia 2020 roku Wartość bilansowa EUR/PLN Wartość bilansowa EUR/PLN Wartość narażona na ryzyko kurs EUR/PLN +5,88% kurs EUR/PLN -5,88% Wartość narażona na ryzyko kurs EUR/PLN +5,78% kurs EUR/PLN -5,78% Aktywa finansowe Należności od odbiorców 3 322 22 1 (1) 2 473 9 1 (1) Instrumenty pochodne 997 601 285 (285) 159 154 161 (161) Inne należności finansowe 106 32 2 (2) 177 51 3 (3) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 101 6 (6) 921 124 7 (7) Zobowiązania finansowe Wyemitowane obligacje 7 320 3 933 (231) 231 7 522 3 959 (229) 229 Zobowiązania wobec dostawców 1 242 21 (1) 1 1 021 57 (3) 3 Zobowiązania inwestycyjne 616 22 (1) 1 880 64 (4) 4 Instrumenty pochodne 495 470 (24) 24 176 81 (1) 1 Pozostałe zobowiązania finansowe 250 102 (6) 6 247 73 (4) 4 Razem 31 (31) (69) 69 Ekspozycja na ryzyko na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku jest reprezentatywna dla ekspozycji Grupy na ryzyko w trakcie poprzedzającego tą datę okresu rocznego. 52.3.3 Ryzyko zmian cen surowców i towarów w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych Grupa zawiera transakcje pochodne, dla których instrumentem bazowym są towary lub surowce. Narażenie Grupy na ryzyko cenowe w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych wiąże się z ryzykiem wahań wartości godziwej tych instrumentów na skutek zmian cen surowców/towarów, na których te instrumenty są oparte. Grupa ogranicza ryzyko cenowe związane z towarowymi instrumentami pochodnymi poprzez zawieranie transakcji przeciwstawnych. Ryzyko ogranicza się do otwartych transakcji na zakup lub sprzedaż danego towaru lub surowca, tzn. dotyczy niezbilansowanej pozycji w portfelu. Na dzień 31 grudnia 2021 roku portfel zawartych kontraktów jest w całości zbilansowany. Minimalizuje to ryzyko rynkowe w portfelu towarowych instrumentów pochodnych. Potwierdziły to wyniki przeprowadzonej analizy wrażliwości, które wskazały na nieistotny wpływ potencjalnych możliwych zmian cen uprawnień do emisji CO2 na wynik finansowy brutto Grupy. 53. Ryzyko operacyjne Ryzyko operacyjne handlowe zarządzane jest na poziomie Grupy TAURON, co zostało opisane w punkcie 3.3. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2021. Grupa zarządza ryzykiem handlowym w oparciu o opracowaną i przyjętą do stosowania Politykę zarządzania ryzykiem handlowym w Grupie TAURON, która wprowadza system wczesnego ostrzegania oraz system limitowania ekspozycji na ryzyko w poszczególnych obszarach handlowych. Spółki Grupy narażone są na działanie i niekorzystny wpływ czynników ryzyka związanego ze zmiennością przepływów pieniężnych oraz wyników finansowych wyrażonych w walucie krajowej z tytułu zmian cen towarów. Ekspozycję Grupy na ryzyko cen towarów odzwierciedla wolumen zakupów podstawowych surowców i towarów, do których zalicza się węgiel kamienny, gaz oraz energię. Wolumen oraz koszty zakupów podstawowych surowców od dostawców spoza Grupy przedstawia poniższa tabela. Rodzaj paliwa Jednostka miary 2021 2020 Wolumen Koszty zakupu Wolumen Koszty zakupu Węgiel tona 2 414 222 559 2 814 471 703 Gaz MWh 4 720 343 572 3 965 153 331 Energia elektryczna MWh 32 316 552 9 640 32 036 767 8 093 Energia cieplna GJ 5 193 627 249 4 769 991 209 Razem 11 020 9 336 INNE INFORMACJE 54. Zobowiązania warunkowe Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych Powództwa związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko spółce zależnej Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. W 2015 roku spółki należące do grup Polenergia oraz Wind Invest wytoczyły przeciwko spółce Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. powództwa o stwierdzenie bezskuteczności złożonych przez Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. oświadczeń o wypowiedzeniu umów zawartych z ww. spółkami na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych. W toku postępowań sądowych spółki powodowe rozszerzają powództwa poprzez zgłaszanie roszczeń odszkodowawczych i roszczeń z kar umownych związanych z wypowiedzeniem umów bądź składają odrębne pozwy o zapłatę odszkodowań. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wysokość żądanych w pozwach odszkodowań wynosi: spółki grupy Polenergia –116 mln PLN (w tym Amon Sp. z o.o. – 70 mln PLN, Talia Sp. z o.o.– 46 mln PLN); spółki grupy Wind Invest – 402 mln PLN. W sprawie z powództw spółek Amon Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. zostały wydane wyroki częściowe i wstępne (wyrok z dnia 25 lipca 2019 roku w sprawie z powództwa Amon Sp. o.o. oraz wyrok z dnia 6 marca 2020 roku, uzupełniony przez sąd w dniu 8 września 2020 roku w sprawie z powództwa Talia Sp. o.o.), w których sądy ustaliły, że oświadczenia Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. o wypowiedzeniu umów długoterminowych zawartych pomiędzy Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. i Amon Sp. z o.o. oraz zawartych pomiędzy Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia są bezskuteczne i nie wywołują skutku prawnego w postaci rozwiązania obu umów, skutkiem czego umowy te po okresie wypowiedzenia, tj. po dniu 30 kwietnia 2015 roku pozostają w mocy co do wszystkich postanowień i wiążą strony. Sądy uznały ponadto, żądania Amon Sp. z o.o. i Talia Sp. z o.o. zapłaty odszkodowania za usprawiedliwione co do zasady, przy czym nie przesądziły o wysokości ewentualnego odszkodowania. Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. złożyła apelacje od wyroków. Wyrok w sprawie Amon Sp. z o.o. jest nieprawomocny. W sprawie z powództwa Talia Sp. z o.o. Sąd Apelacyjny w Gdańsku w dniu 20 grudnia 2021 roku ogłosił wyrok, w którym oddalił apelacje Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. Wyrok Sądu Apelacyjnego, a w konsekwencji wskazane wyżej wyrok wstępny i częściowy oraz wyrok uzupełniający są prawomocne, jednakże istnieje możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Wyroki te nie zasądzają od Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. żadnego odszkodowania na rzecz powoda, tj. Talia Sp. z o.o. Powyższe prawomocne, częściowe i wstępne wyroki w sprawie z powództwa Talia Sp. z o.o., nie zmieniają oceny Grupy, zgodnie z którą szanse ostatecznego przegrania sprawy o odszkodowanie na rzecz Talia Sp. z o.o. nie są wyższe od szansy jej wygrania, w związku z czym nie tworzy się rezerwy na koszty z nim związane. Częściowy i wstępny wyrok w sprawie z powództwa Amon Sp. z o.o., nie zmienia oceny Grupy, zgodnie z którą szanse przegrania sprawy skutkującego koniecznością zapłaty odszkodowania nie są wyższe od szansy jej wygrania, w związku z czym nie tworzy się rezerwy na koszty z nim związane. W sprawie z wniosku spółki Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. o udzielenie zabezpieczenia roszczeń o ustalenie, że wypowiedzenia umów długoterminowych złożonych przez Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. są bezskuteczne, Sąd Apelacyjny w Warszawie w dniu 6 listopada 2019 roku częściowo uwzględnił wniosek o zabezpieczenie poprzez nakazanie Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. wykonywania w całości postanowień umów na dotychczasowych warunkach, zgodnie z ich treścią, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania z powództwa Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. przeciwko Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o., toczącej się przed Sądem Okręgowym w Warszawie. Postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia jest prawomocne. Postanowienie to nie przesądza merytorycznie o zasadności powództwa, co może nastąpić dopiero w prawomocnym wyroku, a jedynie tymczasowo reguluje stosunki stron na czas trwania postępowania. Mając na uwadze konieczność realizowania postanowienia o zabezpieczeniu, o którym mowa powyżej, Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. tworzyła rezerwę na umowy rodzące obciążenia. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku rezerwa została w całości rozwiązana w związku z prognozowanym osiąganiem w latach kolejnych zysków na wykonywaniu umów ramowych zakupu energii elektrycznej i praw majątkowych z Pękanino Wind Invest Sp. z o.o. Pozostałe postępowania toczą się przed sądami pierwszej instancji (w tym jedno postępowanie, które zostało skierowane mocą wyroku sądu drugiej instancji do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji). Uwzględniając aktualny stan spraw sądowych i okoliczności im towarzyszące, Grupa ocenia, iż szanse przegrania pozostałych spraw sądowych związanych z powództwami zarówno w zakresie stwierdzenia bezskuteczności oświadczeń o wypowiedzeniu umów jak i roszczeń odszkodowawczych nie są wyższe od szans wygrania przedmiotowych spraw, w związku z czym nie tworzy rezerwy na koszty z nimi związane. Powództwo związane z wypowiedzeniem umów długoterminowych przeciwko TAURON Polska Energia S.A. W latach 2017 i 2018 spółki należące do grup Polenergia oraz Wind Invest wytoczyły przeciwko spółce TAURON Polska Energia S.A. pozwy o zapłatę odszkodowania oraz o ustalenie odpowiedzialności za szkody, które mogą wyniknąć w przyszłości z czynów niedozwolonych, w tym z czynów nieuczciwej konkurencji. Podstawą faktyczną żądań pozwów, według twierdzeń stron powodowych, jest wypowiedzenie przez spółkę zależną Polska Energia-Pierwsza Kompania Handlowa Sp. z o.o. umów długoterminowych na zakup energii elektrycznej i praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia oraz rzekome kierowanie przez TAURON Polska Energia S.A. tym procesem. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji wysokość żądanych w pozwach odszkodowań wynosi: spółki grupy Polenergia – 131 mln PLN, spółki grupy Wind Invest – 272 mln PLN. Ponadto, spółki powodowe wskazują w swych pozwach na następujące wartości szacowanych szkód, które mogą powstać w przyszłości: spółki grupy Polenergia – 265 mln PLN, spółki grupy Wind Invest – 1 119 mln PLN. Sądem właściwym dla rozpoznania pozwów jest Sąd Okręgowy w Katowicach. Wszystkie postępowania toczą się przed sądami pierwszej instancji. Postępowania toczone z powództw grupy Wind Invest toczą się z wyłączeniem jawności. Na dzień zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji szanse Spółki na uzyskanie pozytywnego rozstrzygnięcia w sporach należy ocenić pozytywnie, tj. szanse przegranej nie są wyższe niż szanse wygranej. Roszczenie wobec PGE EJ 1 Sp. z o.o. (obecnie Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o.) W dniu 13 marca 2015 roku konsorcjum w składzie WorleyParsons Nuclear Services JSC, WorleyParsons International Inc, WorleyParsons Group Inc (dalej: „konsorcjum WorleyParsons"), będące wykonawcą badań w ramach procesu inwestycyjnego związanego z budową elektrowni jądrowej przez PGE EJ 1 Sp. z o.o. (dalej: „umowa”), zgłosiło w związku z umową - w wezwaniu do zapłaty względem PGE EJ 1 Sp. z o.o. - roszczenia na łączną kwotę 92 mln PLN. W następstwie tego, w dniu 15 kwietnia 2015 roku Spółka (jako wspólnik posiadający wówczas 10% udziałów w kapitale zakładowym PGE EJ 1 Sp. z o.o.) zawarła porozumienie z PGE EJ 1 Sp. z o.o. oraz pozostałymi jej ówczesnymi udziałowcami (tj. PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., KGHM Polska Miedź S.A. oraz ENEA S.A.), które regulowało wzajemne relacje stron tego porozumienia związane z tymi roszczeniami, w tym zasady zapewnienia ewentualnych dodatkowych środków dla PGE EJ 1 Sp. z o.o. przez jej udziałowców. W listopadzie 2015 roku Sąd Okręgowy w Warszawie doręczył PGE EJ 1 Sp. z o.o. pozew konsorcjum WorleyParsons na kwotę około 59 mln PLN, rozszerzony następnie w 2017 i 2019 roku do kwoty około 128 mln PLN. W dniu 26 marca 2021 roku Spółka oraz pozostałe podmioty posiadające udziały w PGE EJ 1 Sp. z o.o. podpisały ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o., co zostało szerzej opisane w nocie 34 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Ponadto, Spółka oraz PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., KGHM Polska Miedź S.A. i ENEA S.A. zawarły z PGE EJ 1 Sp. z o.o. aneks do porozumienia z dnia 15 kwietnia 2015 roku w sprawie WorleyParsons, regulujący kwestie potencjalnych zobowiązań i świadczeń stron wynikających z rozstrzygnięcia sporu z konsorcjum WorleyParsons po sprzedaży udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. Zgodnie z podpisanym aneksem wspólnicy proporcjonalnie do uprzednio posiadanych ilości udziałów w PGE EJ 1 Sp. z o.o. odpowiadają za zobowiązania lub proporcjonalnie przysługują im świadczenia potencjalnie powstałe w wyniku rozstrzygnięcia sporu z konsorcjum WorleyParsons do nieprzekraczalnego poziomu roszczeń wraz z odsetkami ustalonymi na dzień 26 marca 2021 roku, wynoszącego odpowiednio 140 mln PLN w przypadku roszczeń kierowanych przez konsorcjum WorleyParsons w stosunku do PGE EJ 1 Sp. z o.o. oraz 71 mln PLN w odniesieniu do roszczeń podniesionych przez PGE EJ 1 Sp. z o.o. w stosunku do konsorcjum WorleyParsons. PGE EJ 1 Sp. z o.o. nie uznało zgłoszonych w stosunku do niej roszczeń, a ewentualne ich zasądzenie przez sąd uważa za mało prawdopodobne. Spółka nie tworzy rezerwy w związku z powyższymi zdarzeniami. W dniu 15 czerwca 2021 roku została zarejestrowana zmiana umowy spółki PGE EJ 1 Sp. z o.o., która m.in. zmieniła firmę spółki (w następstwie zawarcia opisanej powyżej umowy sprzedaży udziałów) na Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o. Roszczenia od Huty Łaziska S.A. W związku z połączeniem Spółki z Górnośląskim Zakładem Elektroenergetycznym S.A. („GZE”) – TAURON Polska Energia S.A. została stroną sporu sądowego z Hutą Łaziska S.A. („Huta”) przeciwko GZE i Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prezesa URE. Aktualnie proces toczy się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie. Pozwem z dnia 12 marca 2007 roku Huta domaga się od GZE i Skarbu Państwa - Prezesa URE (in solidum) zasądzenia kwoty 182 mln PLN z odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za rzekome szkody wywołane niewykonaniem przez GZE postanowienia Prezesa URE z dnia 12 października 2001 roku dotyczącego wznowienia przez GZE dostaw energii elektrycznej do Huty. W sprawie tej zapadły korzystne dla GZE wyroki sądu pierwszej i drugiej instancji, jednakże wyrokiem z dnia 29 listopada 2011 roku Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania. W dniu 5 czerwca 2012 roku Sąd Apelacyjny uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu. Wyrokiem z dnia 28 maja 2019 roku Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił w całości powództwo Huty oraz orzekł o zwrocie przez Hutę na rzecz każdego z pozwanych kosztów postępowania. Wyrok nie jest prawomocny. Huta wniosła apelację (datowaną na 25 lipca 2019 roku), zaskarżając powyższy wyrok w całości oraz wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanych na rzecz Huty kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na apelację z dnia 9 sierpnia 2019 roku Spółka wniosła o oddalenie apelacji w całości jako oczywiście bezpodstawnej oraz zasądzenie od Huty na rzecz Spółki kosztów postępowania apelacyjnego. Po dniu bilansowym, wyrokiem z dnia 9 lutego 2022 roku apelacja Huty została oddalona, zasądzono także m.in. na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania apelacyjnego. Wyrok jest prawomocny. Na podstawie przeprowadzonej analizy prawnej roszczeń, jak również biorąc pod uwagę powyższy wyrok, Spółka uważa, że są one bezzasadne, a ryzyko konieczności ich zaspokojenia nikłe. W rezultacie Spółka nie utworzyła rezerwy na koszty związane z tymi roszczeniami. Sprawa z powództwa ENEA S.A. Sprawa z powództwa ENEA S.A. („ENEA”) przeciwko TAURON Polska Energia S.A., zawisła od 2016 roku przed Sądem Okręgowym w Katowicach, a obecnie przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach, dotyczy zapłaty kwoty 17 mln PLN z odsetkami ustawowymi od dnia 30 czerwca 2015 roku do dnia zapłaty. Podstawą faktyczną roszczenia ENEA są zarzuty dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia Spółki w związku z możliwymi błędami w zakresie wyznaczenia danych pomiarowo – rozliczeniowych przez ENEA Operator Sp. z o.o., stanowiących podstawę rozliczeń ENEA i Spółki ze spółką Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z tytułu niezbilansowania na rynku bilansującym w okresie od stycznia do grudnia 2012 roku. W toku postępowania na wniosek ENEA nastąpiło dopozwanie sprzedawców, dla których TAURON Polska Energia S.A. pełniła funkcję podmiotu odpowiedzialnego za bilansowanie handlowe w tym spółek zależnych Spółki, tj.: TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. Roszczenie o zapłatę przez powyższe spółki zależne, wynoszące łącznie 8 mln PLN, wraz z ustawowymi odsetkami zostało zgłoszone przez stronę powodową na wypadek oddalenia powództwa przeciwko TAURON Polska Energia S.A. W dniu 22 marca 2021 roku Sąd Okręgowy w Katowicach oddalił w całości powództwo ENEA oraz orzekł o obowiązku zwrotu przez ENEA na rzecz Spółki kosztów postępowania. Wyrok nie jest prawomocny. ENEA wniosła apelację od ww. orzeczenia. Do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego do publikacji, do Spółki nie zostało doręczone zawiadomienie o wyznaczeniu terminu rozprawy apelacyjnej. Spółka nie utworzyła rezerwy, ponieważ uważa, że ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy dla Spółki wynosi poniżej 50%. Rezerwy w ciężar kosztów tworzyły spółki zależne TAURON Sprzedaż Sp. z o.o. oraz TAURON Sprzedaż GZE Sp. z o.o. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku rezerwy zostały w całości rozwiązane, w związku ze stanowiskiem spółek i oceną szans pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania zakończonego nieprawomocnym korzystnym dla spółek wyrokiem. Postępowania wszczęte przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki Wobec spółek z segmentu Sprzedaż toczą się postępowania administracyjne i wyjaśniające. Spółki na bieżąco składają wyjaśnienia w sprawach i podejmują działania naprawcze. Spółki nie tworzą rezerw na potencjalne kary związane z wszczętymi postępowaniami, ponieważ w ocenie Zarządów spółek ryzyko niekorzystnego rozstrzygnięcia spraw i nałożenia kary jest niskie. W zakresie postępowań wszczętych w sprawie wymierzenia kar pieniężnych wobec spółki z segmentu Sprzedaż, dla których Prezes URE wydał decyzje nakładające kary pieniężne, spółka utworzyła rezerwy na toczące się postępowania w łącznej wysokości 3 mln PLN. Bezumowne korzystanie z nieruchomości Spółki należące do Grupy nie posiadają tytułów prawnych do wszystkich gruntów, na których usytuowane są sieci dystrybucyjne, instalacje ciepłownicze oraz związane z nimi urządzenia. W przyszłości Grupa może być zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości, jednak należy zaznaczyć, iż ryzyko utraty majątku jest znikome. Grupa tworzy rezerwę na wszystkie zgłoszone spory sądowe w tym zakresie. Nie jest tworzona rezerwa na potencjalne nie zgłoszone roszczenia właścicieli gruntów o nieuregulowanym statusie ze względu na brak szczegółowej ewidencji nieuregulowanych gruntów i w konsekwencji brak możliwości wiarygodnego oszacowania kwoty potencjalnych roszczeń. Biorąc jednak pod uwagę dotychczasową historię zgłoszonych roszczeń i koszty ponoszone z tego tytułu w latach ubiegłych, ryzyko związane z koniecznością poniesienia istotnych kosztów z tego tytułu można uznać za niewielkie. Na zgłoszone spory sądowe na dzień bilansowy zostały utworzone rezerwy w wysokości 74 mln PLN ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w ramach pozostałych rezerw (nota 41.1). Roszczenie dotyczące zwrotu wydatków na zabezpieczenie obiektu przed wpływami eksploatacji górniczej W grudniu 2017 roku spółka zależna TAURON Wydobycie S.A. otrzymała od spółki Galeria Galena Sp. z o.o. z siedzibą w Gliwicach pozew o zapłatę kwoty 23 mln PLN tytułem zwrotu wydatków na zabezpieczenie obiektu położonego w Jaworznie przed wpływami eksploatacji górniczej. Dodatkowo, w dniu 5 kwietnia 2018 roku spółka otrzymała pozew o zapłatę wniesiony przez spółkę Galeria Galena Sp. z o.o. przeciwko następcom prawnym Kompanii Węglowej S.A. wraz z wnioskiem o połączenie przedmiotowej sprawy do wspólnego rozpoznania ze sprawą prowadzoną przeciwko TAURON Wydobycie S.A. Sprawa została połączona do wspólnego rozpoznania przeciwko pozwanym przez spółkę Galeria Galena Sp. z o.o., tj. przeciwko Skarbowi Państwa – Dyrektorowi Okręgowego Urzędu Górniczego w Katowicach oraz następcom prawnym Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach. Strony na bieżąco składają stosowne wyjaśnienia oraz pisma procesowe. Sprawa toczy się w pierwszej instancji przed Sądem Okręgowym w Katowicach. Z uwagi na rozszerzenie powództwa o dodatkowych pozwanych w osobach następców prawnych byłej Kompanii Węglowej S.A. oraz na wątpliwości natury faktycznej i prawnej uniemożliwiające jednoznaczne przesądzenie kierunku rozpoznania sprawy przez Sąd, jak również wysokości zasądzonego roszczenia, spółka nie tworzy rezerwy na powyższe zdarzenie. Roszczenie dotyczące zmiany umowy na budowę Szybu Grzegorz w TAURON Wydobycie S.A. Generalny wykonawca prowadzonego przez spółkę TAURON Wydobycie S.A. zadania inwestycyjnego pn. ”Roboty budowlane wykonywane przez Generalnego Wykonawcę Etapu I budowy Szybu Grzegorz wraz z budową infrastruktury powierzchniowej dla TAURON Wydobycie S.A.” wstrzymał prace wskazując jako powód zagrożenie bezpieczeństwa spowodowane ujawnieniem zmiany warunków hydrogeologicznych w rejonie prac i wystąpił do spółki o zmianę umowy będącej podstawą ich prowadzenia, w tym zmiany w zakresie wysokości wynagrodzenia. Spółka TAURON Wydobycie S.A. po przeanalizowaniu materiałów związanych z roszczeniami zmiany umowy przez wykonawcę i uzyskaniu ekspertyzy w zakresie prawidłowości wykonania dokumentacji hydrogeologicznej i geologiczno-inżynierskiej dla potrzeb głębienia Szybu Grzegorz, która nie potwierdziła tezy generalnego wykonawcy, jak również na podstawie opinii rzeczoznawcy, która wskazała istotne błędy w projekcie obudowy szybowej, uniemożliwiające dalszą realizację umowy z Generalnym Wykonawcą, zwróciła się do projektanta dokumentacji projektowej z wezwaniem do usunięcia istotnych wad w projekcie technicznym obudowy szybowej Szybu Grzegorz. W opinii spółki, w celu zrealizowania inwestycji w sposób zgodny z umową zawartą z Generalnym Wykonawcą konieczne jest poprawienie projektu obudowy szybowej i usunięcie błędów projektowych. W odpowiedzi na zgłoszone przez wykonawcę żądanie udzielenia gwarancji zapłaty za roboty budowlane TAURON Wydobycie S.A. udzieliła wykonawcy gwarancji zapłaty w formie akredytywy bankowej ważnej do dnia 18 stycznia 2021 roku. Akredytywa bankowa nie została przedłużona. W lutym 2021 roku spółka złożyła w Sądzie Polubownym przy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej wniosek o przeprowadzenie mediacji. W dniu 17 marca 2021 roku odbyło się pierwsze spotkanie mediacyjne, które rozpoczęło prowadzony do chwili obecnej proces mediacji. Grupa ocenia, że brak jest na dzień bilansowy podstaw do tworzenia rezerw na skutki powyższych zdarzeń. Sprawa nie jest objęta postępowaniem sądowym. 55. Zabezpieczenia spłaty zobowiązań W ramach prowadzonej działalności Grupa stosuje wiele instrumentów zabezpieczających spłatę własnych zobowiązań oraz zobowiązań wspólnych przedsięwzięć z tytułu zawieranych umów i transakcji. Główne rodzaje zabezpieczeń przedstawiono poniżej. Rodzaj zabezpieczenia Wartość zabezpieczenia na dzień 31 grudnia 2021 31 grudnia 2020 Oświadczenia o poddaniu się egzekucji 19 189 18 734 Zastawy na udziałach 1 796 416 Gwarancje korporacyjne i bankowe 1 526 1 651 Pełnomocnictwa do rachunków bankowych 600 1 408 Weksle in blanco 499 682 Umowy poręczenia 62 37 Na dzień 31 grudnia 2021 roku pozycja obejmuje zabezpieczenia dotyczące umów, dla których na dzień bilansowy zobowiązania wygasły, zostały spłacone lub zastąpione innymi, w łącznej wysokości 580 mln PLN. Najistotniejsze pozycje zabezpieczeń stanowią:  Oświadczenie o poddaniu się egzekucji do wysokości 7 284 mln PLN ustanowione do umowy kredytu bankowego z Konsorcjum banków I z dnia 19 czerwca 2019 roku, opisanego szerzej w nocie 37.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.  Zabezpieczenia spłaty zobowiązań z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących, o czym szerzej w nocie 44 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. W ramach zabezpieczeń, na mocy umowy z dnia 22 grudnia 2021 roku zawartej z Funduszem Inwestycji Infrastrukturalnych–Kapitałowy Fundusz Inwestycyjny Aktywów Niepublicznych („Fundusz”), Spółka ustanowiła zastawy na 176 000 udziałach w kapitale zakładowym spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., tj. zastaw rejestrowy o najwyższym pierwszeństwie zaspokojenia na udziałach do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości 1 380 mln PLN i zastaw zwykły z najwyższym pierwszeństwem zaspokojenia równym pierwszeństwu zastawu rejestrowego. Spółka dokonała również cesji praw do otrzymania dywidend lub innych wypłat z zysku w związku z udziałami stanowiącymi przedmiot zastawu oraz udzieliła Funduszowi bezwarunkowego i nieodwołalnego pełnomocnictwa do wykonywania prawa głosu z udziałów w spółce zależnej będących przedmiotem zastawu. Zastawy obowiązywały do dnia pełnego zaspokojenia zabezpieczonych wierzytelności. Ponadto, Spółka podpisała na rzecz Funduszu oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 1 380 mln PLN, z terminem wykonalności do dnia 22 września 2023 roku. Po dniu bilansowym, w dniu 22 marca 2022 roku Spółka spłaciła zobowiązania wynikające z umowy nabycia udziałów w spółce zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o.  Zastawy rejestrowy i zastaw finansowy ustanowione na mocy umowy zawartej w 2015 roku na posiadanych udziałach, stanowiących 50% udziałów w kapitale zakładowym spółki TAMEH HOLDING Sp. z o.o., na rzecz RAIFFEISEN BANK INTERNATIONAL AG. Zastawy rejestrowe są zastawami o najwyższym pierwszeństwie zaspokojenia na udziałach do najwyższej sumy zabezpieczenia w wysokości odpowiednio 3 950 mln CZK oraz 1 370 mln PLN. Umowa o ustanowienie zastawów rejestrowych i zastawu finansowego została zawarta w celu zabezpieczenia transakcji obejmującej umowę kredytów terminowych i obrotowych, która została zawarta pomiędzy TAMEH Czech s.r.o. oraz TAMEH POLSKA Sp. z o.o. jako pierwotnymi kredytobiorcami, TAMEH HOLDING Sp. z o.o. jako spółką dominującą i gwarantem oraz RAIFFEISEN BANK INTERNATIONAL AG jako agentem oraz agentem zabezpieczenia. Zastawy rejestrowe obowiązują przez okres zabezpieczenia, tzn. do całkowitej spłaty zabezpieczonych wierzytelności lub do momentu zwolnienia przez zastawnika. Zastaw finansowy obowiązuje przez okres zabezpieczenia lub do momentu zwolnienia przez zastawnika, nie później jednak niż w dniu 31 grudnia 2028 roku.  Gwarancja korporacyjna udzielona przez Spółkę w 2014 roku celem zabezpieczenia obligacji Finanse Grupa TAURON Sp. z o.o. (tzw. NSV). Gwarancja obowiązuje do dnia 3 grudnia 2029 roku, tj. dnia wykupu obligacji i opiewa na kwotę 168 mln EUR (773 mln PLN), a beneficjentami gwarancji są inwestorzy private placement, którzy nabyli wyemitowane obligacje.  Zobowiązanie wobec MUFG Bank, Ltd. wynikające z wystawienia na zlecenie Spółki przez MUFG Bank, Ltd. gwarancji bankowej, będącej zabezpieczeniem wierzytelności Banku Gospodarstwa Krajowego („BGK”) wynikających z umowy pożyczki zawartej w dniu 8 marca 2018 roku, pomiędzy pożyczkobiorcą Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. a BGK oraz PGNiG S.A. Na dzień bilansowy kwota udzielonego zabezpieczenia wynosi 518 mln PLN, z terminem obowiązywania do dnia 11 kwietnia 2022 roku. Zabezpieczeniem wierzytelności banku wobec Spółki jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 621 mln PLN z terminem obowiązywania do dnia 31 października 2022 roku. W związku z wystawioną gwarancją Spółka ujęła zobowiązanie w kwocie oczekiwanych strat kredytowych, którego wartość na dzień 31 grudnia 2021 roku wyniosła 16 mln PLN (na dzień 31 grudnia 2020 roku 28 mln PLN). Po dniu bilansowym miały miejsce następujące zdarzenia:  na rzecz Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. („IRGiT”) wystawione zostały gwarancje bankowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki w łącznej wysokości 150 mln PLN, z terminami obowiązywania od 14 lutego do 24 kwietnia 2022 roku;  w dniu 4 stycznia 2022 roku podpisano oświadczenie o poddaniu się egzekucji do maksymalnej kwoty 600 mln PLN z terminem obowiązywania 15 grudnia 2029 roku w związku z zawarciem przez Spółkę w dniu 15 grudnia 2021 roku umowy kredytu do maksymalnej kwoty 500 mln PLN, o czym szerzej w nocie 37.2 niniejszego sprawozdania finansowego;  w dniu 4 marca 2022 roku Spółka zawarła z BGK aneks do umowy o udzielanie gwarancji bankowych w ramach linii, wydłużający o rok termin jej obowiązywania, tj. do dnia 13 marca 2023 roku. Zabezpieczeniem umowy jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do maksymalnej kwoty 300 mln PLN, z terminem obowiązywania do dnia 14 marca 2025 roku;  w dniu 14 marca 2022 roku Spółka zawarła z Intesa Sanpaolo S.p.A. umowę o linię gwarancyjną do kwoty 518 mln PLN, z terminem obowiązywania do dnia 11 października 2022 roku, w ramach której na zlecenie Spółki została wystawiona gwarancja bankowa na zabezpieczenie wierzytelności BGK wynikających z umowy pożyczki zawartej w dniu 8 marca 2018 roku, pomiędzy pożyczkobiorcą Elektrociepłownią Stalowa Wola S.A. a BGK oraz PGNiG S.A. Zabezpieczeniem linii gwarancyjnej jest oświadczenie o poddaniu się egzekucji do kwoty 621 mln PLN, z terminem obowiązywania do dnia 14 marca 2025 roku.  w dniu 24 marca 2022 roku Spółka udzieliła na rzecz spółki zależnej TAURON Czech Energy s.r.o. zabezpieczenia w postaci gwarancji korporacyjnej w wysokości 3 mln EUR, jako zabezpieczenie zawartych przez spółkę umów handlowych, z terminem obowiązywania do dnia 31 stycznia 2024 roku oraz w postaci oświadczenia patronackiego do kwoty 180 mln CZK, jako zabezpieczenie umowy ramowej o udzielenie gwarancji bankowych na okres jej obowiązywania. Wartość bilansowa aktywów stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań Grupy Wartość bilansową składników majątku stanowiących zabezpieczenie spłaty zobowiązań na poszczególne dni bilansowe przedstawia poniższa tabela. Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Inne należności finansowe 29 49 Nieruchomości 4 8 Środki pieniężne - 8 Razem 33 65 Główną pozycję stanowią zabezpieczenia transakcji terminowych – pochodnych instrumentów finansowych zawieranych przez Spółkę na zagranicznych rynkach giełdowych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku oraz na dzień 31 grudnia 2020 roku zabezpieczenia z tego tytułu wynosiły odpowiednio 29 mln PLN oraz 49 mln PLN. Zabezpieczenie transakcji zawieranych na Towarowej Giełdzie Energii S.A. Spółka zabezpiecza transakcje zawierane na Towarowej Giełdzie Energii S.A. m.in. w formie gwarancji bankowych wystawionych na rzecz IRGiT. Na dzień 31 grudnia 2021 roku i 31 grudnia 2020 roku obowiązywały gwarancje bankowe w łącznej wysokości odpowiednio 70 mln PLN i 180 mln PLN. Na mocy umowy określającej zasady ustanawiania zabezpieczenia finansowego dla Grupy energetycznej zawartej z IRGiT, w Grupie TAURON stosuje się mechanizm kompensacji depozytów zabezpieczających. W zakresie dokonywanych transakcji, wymagane przez IRGiT depozyty zabezpieczające naliczane są od pozycji skompensowanych w ramach Grupy, co przekłada się na zmniejszenie środków zaangażowanych w skali Grupy w utrzymywanie zabezpieczeń wymaganych przez IRGiT. Zabezpieczenie środków na pokrycie przyszłych kosztów likwidacji W celu zabezpieczenia środków na pokrycie przyszłych kosztów likwidacji wchodzące w skład Grupy spółki zależne, tj. TAURON Wydobycie S.A. oraz Kopalnia Wapienia Czatkowice Sp. z o.o. tworzą Fundusz Likwidacji Zakładów Górniczych, o czym szerzej w nocie 39.1 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 56. Informacja o podmiotach powiązanych 56.1. Transakcje ze wspólnymi przedsięwzięciami Grupa posiada wspólne przedsięwzięcia: Elektrociepłownię Stalowa Wola S.A. oraz grupę kapitałową TAMEH HOLDING Sp. z o.o., które zostały szerzej opisane w nocie 24 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Łączna wartość transakcji ze spółkami będącymi pod wspólną kontrolą została przedstawiona w tabeli poniżej. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Przychody 412 296 Koszty (488) (118) Główną pozycję rozrachunków ze spółkami będącymi pod wspólną kontrolą stanowią pożyczki udzielone Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A., o czym szerzej w nocie 25 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Spółka udzieliła również zabezpieczeń wspólnym przedsięwzięciom poprzez zastaw na udziałach TAMEH HOLDING Sp. z o.o. oraz wystawioną na zlecenie Spółki gwarancję bankową na zabezpieczenie zobowiązania Elektrociepłowni Stalowa Wola S.A. z tytułu pożyczki, o czym szerzej w nocie 55 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 56.2. Transakcje z udziałem spółek Skarbu Państwa Głównym akcjonariuszem Grupy jest Skarb Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z tym spółki Skarbu Państwa są traktowane jako podmioty powiązane. Łączna wartość transakcji ze spółkami Skarbu Państwa została przedstawiona w tabeli poniżej. Przychody i koszty Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Przychody 3 344 2 473 Koszty (4 457) (2 747) Należności i zobowiązania Stan na 31 grudnia 2021 Stan na 31 grudnia 2020 Należności * 573 320 Zobowiązania 506 388 *Na dzień 31 grudnia 2021 roku i na dzień 31 grudnia 2020 roku pozycja należności w powyższej tabeli obejmuje zaliczki na zakup środków trwałych, odpowiednio w wysokości 2 mln PLN i 3 mln PLN. Spośród spółek Skarbu Państwa największymi klientami Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku byli KGHM Polska Miedź S.A., PSE S.A. oraz Polska Grupa Górnicza S.A. Największe transakcje zakupu Grupa dokonała od PSE S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz Węglokoksu S.A. Spośród spółek Skarbu Państwa największymi klientami Grupy Kapitałowej TAURON Polska Energia S.A. w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2020 roku byli KGHM Polska Miedź S.A., PSE S.A. oraz Spółka Restrukturyzacji Kopalń S.A. Największe transakcje zakupu Grupa dokonała od PSE S.A., Polskiej Grupy Górniczej S.A. oraz Węglokoksu S.A. Koszty od spółek Skarbu Państwa zawierają koszty opłat na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A., które ostatecznie pobierane są przez Grupę od odbiorców energii elektrycznej i w przypadku których Grupa działa jako pośrednik, pomniejszając w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów uzyskane przychody od odbiorców o poniesione na rzecz Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. koszty. Wzrost kosztów w okresie bieżącym w stosunku do okresu porównywalnego wynika głównie z rozpoczęcia funkcjonowania od 1 stycznia 2021 roku Rynku Mocy i związanego z tym kosztu zakupu opłaty mocowej od Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. Grupa Kapitałowa dokonuje istotnych transakcji na rynkach energii za pośrednictwem Izby Rozliczeniowej Giełd Towarowych S.A. Z uwagi na fakt, iż jednostka ta zajmuje się jedynie organizacją obrotu giełdowego, transakcji zakupu i sprzedaży dokonywanych za jej pośrednictwem nie traktuje się jako transakcji z podmiotem powiązanym. Transakcje ze spółkami Skarbu Państwa dotyczą głównie działalności operacyjnej Grupy i dokonywane są na warunkach rynkowych. Powyższe tabele nie zawierają transakcji z bankami pod kontrolą Skarbu Państwa, które zgodnie z MSR 24 Ujawnianie informacji na temat podmiotów powiązanych, jako instytucje zapewniające finansowanie, nie są uznawane za podmioty powiązane. Transakcje ze Skarbem Państwa W dniu 22 marca 2021 roku została zawarta umowa pomiędzy Skarbem Państwa reprezentowanym przez Ministra Aktywów Państwowych a Spółką, na podstawie której Spółka jest uprawniona do otrzymania zwrotu kosztów poniesionych w związku z realizacją działań zleconych jej decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 października 2020 roku w zakresie przeciwdziałania COVID-19, polegających na zorganizowaniu i utworzeniu w Krynicy-Zdroju szpitala tymczasowego oraz utrzymaniu funkcjonowania tego szpitala. Łączne koszty poniesione na realizację tego zadania wyniosły 9 mln PLN, a do dnia bilansowego Spółka otrzymała zwrot poniesionych kosztów w łącznej kwocie 7 mln PLN. W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku koszty poniesione wyniosły 4 mln PLN. Rozliczenie zadania pozostaje co do zasady bez wpływu na wyniki finansowe Spółki, z uwagi na uprawnienie Spółki do otrzymania zwrotu poniesionych, uzasadnionych kosztów. W dniu 26 marca 2021 roku Spółka podpisała ze Skarbem Państwa umowę sprzedaży udziałów w spółce PGE EJ 1 Sp. z o.o. (obecnie: Polskie Elektrownie Jądrowe Sp. z o.o.) co zostało opisane szerzej w nocie 34 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. 56.3. Wynagrodzenie kadry kierowniczej Wysokość wynagrodzeń oraz innych świadczeń członków Zarządu, Rad Nadzorczych i pozostałych członków głównej kadry kierowniczej jednostki dominującej oraz spółek zależnych, wypłaconych i należnych do wypłaty w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku oraz w okresie porównywalnym przedstawia poniższa tabela. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 Jednostka dominująca Jednostki zależne Jednostka dominująca Jednostki zależne Zarząd jednostki 4 22 5 24 Krótkoterminowe świadczenia (wraz z narzutami) 4 22 4 23 Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy - - 1 1 Rada nadzorcza jednostki 1 - 1 1 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (płace i narzuty) 1 - 1 1 Pozostali członkowie głównej kadry kierowniczej 16 47 17 45 Krótkoterminowe świadczenia pracownicze (płace i narzuty) 14 47 15 44 Świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy 1 - 1 - Inne 1 - 1 1 Razem 21 69 23 70 Zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości Grupa tworzy rezerwy na świadczenia przysługujące członkom Zarządu z tytułu rozwiązania umów o zarządzanie i pozostałym członkom głównej kadry kierowniczej z tytułu rozwiązania stosunku pracy, które mogą być wypłacone lub należne do wypłaty w kolejnych okresach sprawozdawczych. Powyższa tabela uwzględnia kwoty wypłacone i należne do wypłaty do dnia 31 grudnia 2021 roku. 57. Zarządzanie kapitałem i finansami Spółka prowadzi scentralizowaną politykę w zakresie zarządzania finansami, dzięki czemu możliwe jest efektywne zarządzanie niniejszym obszarem w ramach całej Grupy TAURON. Głównymi narzędziami umożliwiającymi skuteczne zarządzanie są odpowiednie regulacje wewnątrzkorporacyjne, a także funkcjonująca w Grupie TAURON usługa cash pool oraz pożyczki wewnątrzgrupowe. Dodatkowo system zarządzania finansami jest wspomagany polityką w zakresie zarządzania ryzykiem finansowym w Grupie TAURON oraz polityką ubezpieczeniową Grupy TAURON. W tych obszarach Spółka pełni funkcję zarządzającego oraz decydującego o kierunkach podejmowanych działań, umożliwiając ustanawianie odpowiednich limitów ekspozycji na ryzyko. Szczegółowe informacje dotyczące zarządzania finansami opisano w punkcie 7.3. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2021. W 2021 roku Spółka i Grupa TAURON posiadały pełną zdolność do regulowania swoich zobowiązań w terminie ich płatności. Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększałyby wartość dla jej akcjonariuszy. Spółka monitoruje przede wszystkim wskaźnik zadłużenia Grupy definiowany jako relacja zadłużenia finansowego netto do EBITDA. Zadłużenie finansowe netto Grupy TAURON jest definiowane w poszczególnych umowach finansowania i zasadniczo oznacza zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu pieniędzy z tytułu kredytów, pożyczek i dłużnych papierów wartościowych oraz z tytułu leasingu finansowego (w rozumieniu zapisów standardu MSR 17), z wyłączeniem zobowiązań z tytułu obligacji podporządkowanych oraz pomniejszone o środki pieniężne oraz inwestycje krótkoterminowe o okresie zapadalności do 1 roku. EBITDA oznacza zysk lub stratę z działalności operacyjnej Grupy TAURON powiększony o amortyzację oraz odpisy na aktywa niefinansowe. Dodatkowo Spółka ma możliwość, wg własnego wyboru, nieuwzględniania w kalkulacji wskaźnika zadłużenia, finansowania zaciągniętego przez spółki celowe w formule project finance (o ile takie zadłużenie nie ma regresu do Spółki), przy jednoczesnym wyłączaniu wartości EBITDA danej spółki celowej. Dodatkowo na potrzeby części umów finansowania monitorowane są wskaźniki zrównoważonego rozwoju w postaci wskaźnika przyrostu mocy OZE oraz wskaźnika redukcji emisji CO2. Wartości wskaźników są monitorowane przez instytucje finansujące Grupę oraz agencje ratingowe i mają wpływ na możliwość oraz koszt pozyskania finansowania, a także ocenę wiarygodności kredytowej Spółki. Na dzień bilansowy wartość wskaźnika zadłużenia kształtowała się na poziomie 2,44, co jest akceptowalne przez instytucje finansowe. Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Kredyty i pożyczki 2 685 4 795 Obligacje niepodporządkowane 5 145 5 322 Zobowiązania z tytułu zadłużenia długoterminowe 7 830 10 117 Kredyty i pożyczki 1 850 1 197 Obligacje niepodporządkowane 203 202 Zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 1 061 - Zobowiązania z tytułu zadłużenia krótkoterminowe 3 114 1 399 Razem zadłużenie 10 944 11 516 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 815 921 Zadłużenie netto 10 129 10 595 EBITDA 4 152 4 226 Zysk (strata) z działalności operacyjnej 916 (1 537) Amortyzacja (2 101) (2 017) Odpisy aktualizujące (1 135) (3 746) Dług netto / EBITDA 2,44 2,51 Zmianę stanu zobowiązań z tytułu zadłużenia prezentuje poniższa tabela. Zobowiązania z tytułu zadłużenia Rok zakończony 31 grudnia 2021 Rok zakończony 31 grudnia 2020 (dane przekształcone) Bilans otwarcia 14 652 14 314 obligacje podporządkowane (1 998) (1 913) zadłużenie z tytułu leasingu (poza spełniającym warunki MSR 17 Leasing) (1 138) (1 007) Bilans otwarcia - zadłużenie w kalkulacji wskaźnika zadłużenia 11 516 11 394 Wpływy z tytułu zaciągniętego zadłużenia 2 002 4 360 otrzymane finansowanie 2 003 4 369 koszty transakcyjne (1) (9) Naliczenie odsetek 409 426 odniesione do rachunku wyników 395 257 kapitalizacja na rzeczowe aktywa trwałe i aktywa niematerialne 14 169 Płatności z tytułu zadłużenia (4 110) (4 954) wykup dłużnych papierów wartościowych (170) (60) spłaty kapitału (3 466) (4 407) zapłacone raty leasingowe (117) (102) odsetki zapłacone (343) (216) odsetki zapłacone aktywowane na zadania inwestycyjne (14) (169) Ujęcie zobowiązania z tytułu nabycia udziałów niekontrolujących 1 061 - Zmiana stanu zadłużenia w rachunku bieżącym oraz cash pool 1 (16) Ujęcie nowych umów leasingowych oraz zmian umów leasingowych 163 187 Zmiana wyceny zadłużenia (25) 339 Pozostałe zmiany niepieniężne (2) (4) Bilans zamknięcia 14 151 14 652 obligacje podporządkowane (1 972) (1 998) zadłużenie z tytułu leasingu (poza spełniającym warunki MSR 17 Leasing) (1 235) (1 138) Bilans zamknięcia - zadłużenie w kalkulacji wskaźnika zadłużenia 10 944 11 516 58. Wynagrodzenie biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego Informacja na temat wynagrodzenia biegłego rewidenta została zaprezentowana w punkcie 6. Sprawozdania Zarządu z działalności TAURON Polska Energia S.A. oraz Grupy Kapitałowej TAURON za rok obrotowy 2021. 59. Pozostałe istotne informacje Podpisanie porozumienia dotyczącego współpracy w zakresie wydzielenia aktywów węglowych W dniu 23 lipca 2021 roku Spółka, PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., ENEA S.A., Energa S.A. (łącznie „Spółki energetyczne”) oraz Skarb Państwa zawarły porozumienie dotyczące współpracy w zakresie wydzielenia aktywów węglowych i ich integracji w ramach Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego („Porozumienie”). Zawarcie Porozumienia ma związek z opublikowanym przez Ministerstwo Aktywów Państwowych dokumentem „Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa”. W dokumencie powyższym przedstawiona została koncepcja wydzielenia z grup kapitałowych poszczególnych Spółek energetycznych aktywów związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej w konwencjonalnych jednostkach węglowych przewidująca m.in. integrację powyższych aktywów w ramach jednego podmiotu, tj. PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. - spółki zależnej PGE Polska Grupa Energetyczna S.A., która będzie docelowo działała pod firmą Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Mając na uwadze powyższe oraz dostrzegając potrzebę koordynacji współpracy w planowanym procesie wydzielenia aktywów węglowych, strony w ramach Porozumienia zadeklarowały wzajemną wymianę niezbędnych informacji, co pozwoli na sprawną i efektywną realizację procesu mającego na celu utworzenie Narodowej Agencji Bezpieczeństwa Energetycznego. Po dniu bilansowym, w dniu 1 marca 2022 roku dokument „Transformacja sektora elektroenergetycznego w Polsce. Wydzielenie wytwórczych aktywów węglowych ze spółek z udziałem Skarbu Państwa" został przyjęty przez Rząd. Na dzień 31 grudnia 2021 roku w ocenie Grupy nie zostały spełnione kryteria MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana w zakresie klasyfikacji powyższych aktywów jako przeznaczone do sprzedaży. Postój bloku o mocy 910 MW w Jaworznie W roku zakończonym dnia 31 grudnia 2021 roku doszło do postoju bloku 910 MW w Jaworznie funkcjonującego w ramach spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. („Blok”). Planowany ponowny termin synchronizacji z siecią Bloku przypada na dzień 29 kwietnia 2022 roku. Kluczowe zdarzenia, które miały miejsce w zakresie postoju Bloku opisane zostały poniżej:  W dniu 2 sierpnia 2021 roku, TAURON Polska Energia S.A. otrzymała od spółki zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. pismo, w którym wskazano, iż spółka E003B7 Sp. z o.o. (spółka zależna RAFAKO S.A.) przekazała do Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. harmonogram prac, które będą prowadzone na Bloku. Harmonogram, zawierający wskazany przez spółkę E003B7 Sp. z o.o. termin ponownej synchronizacji Bloku z siecią, tj. 25 lutego 2022 roku, wynikał z konieczności przeprowadzenia prac na niektórych elementach Bloku, które zostały zidentyfikowane w ramach inspekcji wewnętrznych urządzeń podczas postoju Bloku.  W dniu 8 września 2021 roku spółka RAFAKO S.A., będąca jednym z podmiotów wchodzących w skład konsorcjum RAFAKO S.A. - MOSTOSTAL WARSZAWA S.A. („Konsorcjum”), które realizuje prace wykonawcze związane z Blokiem przekazała Spółce oświadczenie, że warunkiem zapewnienia sprawnej kontynuacji prac na Bloku jest kapitałowe zaangażowanie przez Spółkę w RAFAKO S.A. Spółka nie podejmowała żadnych decyzji ani działań zmierzających do nabycia pakietu akcji RAFAKO S.A., w tym nie prowadziła z RAFAKO S.A. negocjacji w tej sprawie.  W dniu 8 września 2021 roku Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. otrzymała od RAFAKO S.A. wezwanie do niezwłocznego wyjaśnienia przyczyn zdarzeń pożarowych, które miały miejsce na Bloku, pod rygorem odstąpienia od umowy zawartej 17 kwietnia 2014 roku na budowę Bloku. W opinii Spółki wszelkie działania podejmowane przez spółkę Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. w ramach realizacji inwestycji i eksploatacji Bloku, w tym związane ze zdarzeniami pożarowymi, o których mowa powyżej, były i są zgodne z najwyższymi standardami oraz przepisami prawa, w tym regulacjami z zakresu ochrony przeciwpożarowej, a także z dokumentacją eksploatacyjną opracowaną przez RAFAKO S.A. w ramach umowy na budowę Bloku.  W dniu 3 listopada 2021 roku Spółka została powiadomiona przez spółkę zależną Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. o zadeklarowanym przez spółkę RAFAKO S.A nowym terminie ponownej synchronizacji z siecią Bloku, która została zaplanowana na 29 kwietnia 2022 roku. Nowy termin ponownej synchronizacji Bloku z siecią został wskazany w protokole z mediacji z dnia 3 listopada 2021 roku, prowadzonej przy udziale Mediatorów Sądu Polubownego przy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.  W dniu 2 grudnia 2021 roku Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o., E003B7 Sp. z o.o. i Konsorcjum podpisały ugodę przed Sądem Polubownym przy Prokuratorii Generalnej RP. W ramach ugody potwierdzony został termin synchronizacji Bloku z siecią, zaplanowany na dzień 29 kwietnia 2022 roku. Ponadto ugoda reguluje kwestie związane m.in. z wykonaniem przez Konsorcjum dodatkowych świadczeń i prac obniżających koszty przyszłej eksploatacji Bloku, zasady i warunki w zakresie rezygnacji z naliczania przez Strony kar umownych oraz dochodzenia roszczeń, zasady naliczania dodatkowych kar umownych oraz odstąpienia od umowy w przypadku zwłoki w terminie synchronizacji Bloku z siecią.  W związku z zawarciem ugody Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. i Konsorcjum zawarły w dniu 2 grudnia 2021 roku aneksy do umowy na budowę Bloku, które w sposób szczegółowy regulują mediacyjne uzgodnienia Stron. Za wykonanie dodatkowych świadczeń i prac, nabycie licencji do dokumentacji warsztatowej kotła, naprawę Bloku zostało ustalone wynagrodzenie w łącznej wysokości 91 mln PLN. Ponadto spółka Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. zobowiązała się warunkowo do powierzenia Konsorcjum wykonania innych prac zwiększających efektywność pracy Bloku, jeśli Konsorcjum wykona w terminie synchronizację Bloku oraz przedstawi oświadczenie instytucji finansowych zabezpieczających realizację umowy zawierające zgodę na uruchomienie dodatkowego finansowania RAFAKO S.A. Wartość prac, o których mowa powyżej została ustalona na kwotę 23 mln PLN. Wejście w życie ugody i aneksów, o których mowa powyżej nastąpi po spełnieniu warunków zawieszających. Strony ustaliły także, że zawarta przed mediatorem ugoda zostanie skierowana do właściwego sądu powszechnego wraz z wnioskiem o jej zatwierdzenie przez sąd. Po prawomocnym zatwierdzeniu przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, ugoda zyskuje moc prawną ugody sądowej. W dniu 9 marca 2022 roku Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. otrzymała postanowienie sądu z dnia 1 marca 2022 roku w sprawie zatwierdzenia ugody. W dniu 24 marca 2022 roku upłynął termin na wnoszenie środków zaskarżenia od postanowienia o zatwierdzeniu ugody. Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. nie zaskarżyła ugody i zgodnie z najlepszą z jej najlepszą wiedzą, ugoda nie została także zaskarżona przez Konsorcjum. Podpisanie listu intencyjnego dotyczącego sprzedaży akcji w spółce zależnej TAURON Wydobycie S.A. W dniu 15 września 2021 roku Spółka podpisała ze Skarbem Państwa list intencyjny dotyczący potencjalnego nabycia przez Skarb Państwa 100% akcji w spółce TAURON Wydobycie S.A. Spółka i Skarb Państwa zgodnie oświadczyły, że podejmą wszelkie działania niezbędne do przygotowania i dokonania transakcji oraz będą w dobrej wierze prowadzić rozmowy, negocjacje i podejmować czynności związane z transakcją, w tym podejmą działania związane z wyborem doradcy do spraw wyceny TAURON Wydobycie S.A. Powyższy list intencyjny nie pociąga za sobą zobowiązania do dokonania transakcji. Decyzja o jej przeprowadzeniu uzależniona będzie od wyników negocjacji w tym zakresie oraz spełnienia innych warunków określonych w przepisach prawa lub dokumentach korporacyjnych. Na dzień 31 grudnia 2021 roku w ocenie Grupy nie zostały spełnione kryteria MSSF 5 Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży oraz działalność zaniechana w zakresie klasyfikacji aktywów i zobowiązań TAURON Wydobycie S.A. jako grupy przeznaczonej do sprzedaży. Wpływ pandemii COVID-19 na działalność Grupy Rok 2021 to ciągle utrzymujący się stan pandemii COVID-19, w którym obserwowano wzrost zachorowań powodujący rekordowe poziomy odnotowanych przypadków zakażeń wirusem SARS-CoV-2, a następnie stopniowy spadek w drugim i trzecim kwartale 2021 roku oraz rozwój kolejnej fali zachorowań w czwartym kwartale 2021 roku. W związku z powyższym, w kraju, w zależności od bieżącej sytuacji epidemiologicznej, obowiązywały liczne ograniczenia mające na celu powstrzymanie rozprzestrzeniania się pandemii. Sytuacja ta powodowała zaburzenia w systemie gospodarczym oraz administracyjnym w Polsce i na świecie. W efekcie pandemia w dalszym ciągu ograniczała, głównie w pierwszym i drugim kwartale 2021 roku aktywność gospodarczą, wpływając szczególnie na pracę firm z branż m.in. turystycznej, handlowej czy transportowej. W konsekwencji, w średniej i długiej perspektywie należy oczekiwać – biorąc pod uwagę ciągle utrzymujący się wysoki poziomo zakażeń oraz pojawianie się kolejnych fal - iż pandemia COVID-19 będzie nadal wpływać na stan krajowej, europejskiej, jak również globalnej koniunktury, potencjalnie odbijając się na czynnikach makroekonomicznych, tj. na wzroście gospodarczym w Polsce w roku bieżącym, jak i latach kolejnych, czy tez inflacji. Istotne kwestie związane z wpływem pandemii na Grupę TAURON zostały przedstawione poniżej.  Pomimo obowiązujących ograniczeń w 2021 roku obserwowano wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną klientów Grupy TAURON.  W raportowanym okresie nie zaobserwowano istotnych zmian oraz trwałych tendencji w poziomie należności przeterminowanych oraz zmienności cen energii elektrycznej i produktów powiązanych wynikających z pandemii COVID-19.  Utrzymujący się stan pandemii COVID-19 w 2021 roku powodował pewne utrudnienia w realizacji niektórych strategicznych projektów inwestycyjnych Grupy TAURON, do czego przyczyniły się m.in. zakłócenia w dostawach materiałów i urządzeń oraz występowały problemy z funkcjonowaniem administracji publicznej, co miało wpływ na wydłużenie czasu trwania postępowań administracyjnych.  Sytuacja związana z pandemią COVID-19 w dalszym ciągu wpływała również na działalność operacyjną poszczególnych obszarów biznesowych poprzez zwiększoną absencję pracowników oraz wzrost kosztów funkcjonowania wynikających z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa epidemiologicznego. Grupa TAURON, mając świadomość zagrożeń związanych z sytuacją epidemiologiczną, kontynuowała w 2021 roku aktywne działania mające na celu minimalizację wpływu bieżącej i spodziewanej sytuacji gospodarczej, jak również zabezpieczenie się przed zdarzeniami o charakterze ekstremalnym. Należy podkreślić, iż sytuacja związana z pandemią COVID-19 jest zmienna, a przyszłe skutki oraz skala pandemii na chwilę obecną są trudne do precyzyjnego oszacowania. Istotny będzie czas trwania pandemii, jej nasilenie i zasięg, poziom wyszczepienia, a także wpływ na wzrost gospodarczy w Polsce w krótkim, średnim i długim terminie. Zarząd Spółki, mając świadomość zagrożeń wynikających z pandemii COVID-19, na bieżąco monitoruje wpływ oraz podejmie wszelkie możliwe kroki, aby złagodzić negatywne skutki oddziaływania pandemii na Grupę TAURON. 60. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym Uruchomienie transz kredytów Po dniu bilansowym Spółka uruchomiła transze w ramach umów zawartych w październiku i grudniu 2021 roku:  w dniu 16 lutego 2022 roku Spółka dokonała ciągnięcia środków w kwocie 96 mln PLN w ramach umowy kredytu z dnia 15 grudnia 2021 roku zawartej z Erste Group Bank AG;  w dniu 24 lutego 2022 roku uruchomiona została transza w wysokości 800 mln PLN w ramach umowy kredytu z dnia 29 października 2021 roku zawartej z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. Wspomniane powyżej umowy kredytowe zostały szerzej opisane w nocie 37.2 niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Sprzedaż uprawnień do emisji CO2 w ilości 1 717 000 posiadanych przez Grupę z przeznaczeniem na cele umorzeniowe za rok 2022 W związku z awarią bloku 910 MW w Jaworznie w połowie roku 2021, emisja CO2 w 2021 roku w spółce zależnej Nowe Jaworzno Grupa TAURON Sp. z o.o. była znacznie niższa niż zabezpieczony przez Grupę pod planowaną produkcję energii wolumen zakontraktowanych i odebranych uprawnień do emisji CO2. Część powstałej nadwyżki w wysokości 1 717 000 EUA z rozliczenia kontraktów w grudniu 2021 roku została zaalokowana na cele umorzeniowe innej instalacji Grupy za rok 2022. Mając na uwadze zasadność dopasowania dostawy uprawnień i wydatku pieniężnego, Grupa po dniu bilansowym zdecydowała o sprzedaży posiadanej nadwyżki uprawnień do emisji CO2 (1 717 000 Mg CO2) i jednoczesnym odkupie tego wolumenu w produkcie terminowym EUA MAR’23 z przeznaczeniem na cele umorzenia uprawnień za rok 2022. Transakcja ma charakter jednorazowy i incydentalny i wynika bezpośrednio z nieplanowanego, jednorazowego zdarzenia, jakim jest awaria bloku 910 MW. Grupa odebrała uprawnienia będące przedmiotem sprzedaży oraz planuje odbiór odkupowanych uprawnień na poczet umorzenia. Sprzedaż EUA wynika z niedopasowania terminów realizacji kontraktów (dostaw) w stosunku do potrzeb umorzeniowych, jako konsekwencji nadzwyczajnego zdarzenia, jakim jest awaria bloku. W związku z tym transakcje podlegają wyłączeniu z zakresu MSSF 9 Instrumenty finansowe. Powyżej opisane działania zostały przeprowadzone w pierwszym kwartale 2022 roku. Grupa szacuje, że wynik Grupy z tytułu odsprzedaży wyniesie około 400 mln PLN. Jednocześnie odkup wolumenu w produkcie terminowym EUA MAR’23 po cenach wyższych niż średnia cena odsprzedanych uprawnień wpłynie na zwiększenie kosztów utworzenia przez Grupę rezerwy na zobowiązania z tytułu emisji CO2 za 2022 rok. W wyniku powyższego Grupa ocenia, iż łączny wpływ opisanych działań na jej wyniki operacyjne nie będzie znaczący. Wpływ zbrojnej agresji Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy na bieżącą i przyszłą działalność Grupy TAURON W lutym 2022 roku rozpoczęła się agresja wojsk Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy, co powoduje napięcia geopolityczne zarówno w Europie, jak i na świecie. W odpowiedzi na zaistniałą sytuację Unia Europejska wprowadza kolejne pakiety sankcji skierowanych przeciw Federacji Rosyjskiej, które przyjmują szeroką i zróżnicowaną formę obejmując m.in. środki dyplomatyczne i finansowe, sankcje indywidualne, jak również restrykcje w stosunkach gospodarczych. Grupa TAURON identyfikuje skokowy wzrost zmienności i poziomów cen surowców notowanych na rynkach towarowych (w tym ropy, gazu i węgla), a także cen energii elektrycznej oraz uprawnień do emisji CO2. Istotne zmiany odnotowane zostały również w notowaniach kursów walut obcych, w tym istotne osłabienie kursu PLN względem EUR, jak również wzrost rynkowych stóp procentowych i interwencyjną podwyżkę stopy referencyjnej NBP o 75 p.b. Ponadto, na obszarze Polski wprowadzono trzeci stopień alarmowy CHARLIE-CRP wskazujący na podwyższone ryzyko związane z możliwością wystąpienia zdarzeń o charakterze terrorystycznym. Należy także zwrócić uwagę, że występują utrudnienia w dostępie do biomasy agro, która jest głównie importowana z terytorium Ukrainy. W pozostałych obszarach na chwilę obecną Grupa TAURON nie identyfikuje bezpośrednich skutków agresji na własną działalność operacyjną i biznesową, a ciągłość funkcjonowania procesów biznesowych nie jest zagrożona. Grupa nie posiada aktywów zlokalizowanych na terenie Ukrainy, Rosji, Białorusi, jak również nie miały miejsca istotne transakcje związane ze sprzedażą lub dostawami Grupy w tych kierunkach. Należy podkreślić, iż sytuacja związana z agresją wojsk Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy jest bardzo zmienna, a jej przyszłe skutki są trudne do precyzyjnego oszacowania. Będą one, w szczególności, uzależnione od skali i czasu trwania agresji, a także wpływu na stan gospodarki w Polsce i na świecie. Wpływ na Grupę TAURON będzie również uzależniony od zakresu sankcji kierowanych wobec Federacji Rosyjskiej oraz ich wpływu na lokalne oraz globalne stosunki polityczne i gospodarcze. Do potencjalnych ryzyk mogących stanowić przyszłą konsekwencję przedmiotowej sytuacji o podwyższonym ryzyku materializacji, które mogą mieć wpływ na Grupę TAURON, zaliczyć należy:  zwiększone ryzyko cyberbezpieczeństwa (możliwe ataki na systemy IT oraz systemy OT, a w konsekwencji zakłócenia w jej pracy infrastruktury krytycznej),  możliwe zachwiania na rynku paliw w Unii Europejskiej, a w konsekwencji wysoka zmienność cen gazu, węgla kamiennego oraz biomasy, co może przekładać się na poziom i zmienność cen energii elektrycznej, a także ryzyko zapewnienia wystarczającej podaży paliw energetycznych w Grupie,  zwiększona zmienność cen energii elektrycznej, cen uprawnień do emisji CO2 oraz pozostałych produktów powiązanych, co może mieć wpływ na ryzyko rynkowe związane z działalnością handlową Grupy, jak również może wpływać na wysokość depozytów handlowych wynikających z transakcji zawieranych na towarowym rynku giełdowym TGE,  zmiany w bilansie energetycznym Unii Europejskiej i w konsekwencji możliwość zwiększonej pracy jednostek zlokalizowanych na terytorium Polski, co powodować może zakłócenia pracy sieci elektroenergetycznej, jak również zwiększone obciążenie jednostek wytwórczych w Grupie TAURON oraz eskalację ryzyka dostaw paliw energetycznych i ryzyka dotrzymania rezerw strategicznych,  zmienność cen surowców oraz cen energii elektrycznej i produktów powiązanych, co może przekładać się na rentowność prowadzonych i planowanych procesów inwestycyjnych,  możliwy wpływ na przerwanie/ zakłócenie łańcuchów dostaw towarów i usług, co może mieć wpływ m.in. na możliwe opóźnienia w prowadzonych procesach inwestycyjnych oraz restrukturyzacyjnych,  możliwe zakłócenia w dostępie paliw ciekłych mogą powodować utrudnienia w transporcie drogowym, co może się przełożyć na brak możliwości odbiorów UPS i UPW, a w konsekwencji powodując ograniczenia w funkcjonowaniu jednostek wytwórczych Grupy TAURON,  wzrost cen surowców oraz towarów i usług, co może powodować negatywny wpływ na stan gospodarki, powodując dalszy wzrost inflacji w Polsce i pozostałych krajach Unii Europejskiej,  w wyniku możliwego pogorszenia się sytuacji gospodarczej można spodziewać się dalszego wzrostu poziomu stóp procentowych (wpływ na koszty finansowania opartego o zmienną stopę procentową oraz wpływ na przyszły poziom zwrotu z zaangażowanego kapitału w segmencie Dystrybucji) oraz wahań kursu waluty krajowej względem kluczowych walut obcych,  w przypadku pogorszenia się sytuacji gospodarczej w kraju można spodziewać się zmniejszenia krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną, co może przekładać się na rentowność segmentu Dystrybucji i segmentu Sprzedaży,  w wyniku zwiększonej imigracji obywateli Ukrainy do Polski, można spodziewać się zwiększonego zapotrzebowania na energię elektryczną w segmencie gospodarstw domowych, co może przekładać się na zwiększenie kosztu zakupu energii elektrycznej w segmencie Sprzedaży,  możliwe zakłócenia w pracy przedsiębiorstw oraz możliwa realokacja mocy zakładów produkcyjnych mogą mieć wpływ na poziom krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną w segmencie klientów biznesowych, co może przekładać się na rentowność segmentu Dystrybucji i segmentu Sprzedaży,  w związku z możliwym ograniczeniem wymiany handlowej pomiędzy Polską a Federacją Rosyjską, a także z uwagi na możliwe spowolnienie gospodarcze można się spodziewać trudności finansowych u części klientów i kontrahentów Grupy TAURON, co może się przekładać na wzrost ryzyka kredytowego w Grupie,  niekorzystne postrzeganie Grupy TAURON przez instytucje finansowe w kontekście lokalizacji Polski jako kraju graniczącego z Ukrainą,  możliwe ograniczenia w dostępie do infrastruktury IT, sieci internetowej i GSM, co może powodować zakłócenia w zakresie funkcjonowania procesów operacyjnych i ciągłości biznesowej. Powyższe ryzyka stanowią identyfikowane na dzień sporządzenia informacji skutki obserwowanej sytuacji mogące wpływać na działalność Grupy TAURON w przyszłości, w związku z czym nie stanowią katalogu zamkniętego. Grupa TAURON dostrzegając skalę zagrożeń związanych z zaistniałą sytuacją, na bieżąco monitoruje wpływ wojny na terenie Ukrainy i podejmuje działania mające na celu minimalizację potencjalnych skutków materializacji ryzyka w Grupie TAURON, jak również utrzymanie ciągłości działania infrastruktury krytycznej. Koordynacją prac związanych z identyfikacją wpływu oraz reakcją na ryzyko kierują dedykowane Zespoły kryzysowe powołane zarówno na poziomie Spółki, jak również poszczególnych spółek zależnych Grupy TAURON. Zarząd Spółki Katowice, dnia 29 marca 2022 roku Artur Michałowski – pełniący obowiązki Prezesa Zarządu / Wiceprezes Zarządu Patryk Demski – Wiceprezes Zarządu Krzysztof Surma – Wiceprezes Zarządu Jerzy Topolski – Wiceprezes Zarządu Artur Warzocha – Wiceprezes Zarządu Oliwia Tokarczyk – Dyrektor Wykonawczy ds. Rachunkowości i Podatków