Rafako S.A. — Interim / Quarterly Report 2016

May 16, 2016

Grupa Kapitałowa RAFAKO

ŚRÓDROCZNE SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku

16 maja 2016 roku

Spis treści

	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów1
	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów2
	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej 3
	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej 4
	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych 5
	Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym6
	DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE7
1.	Informacje ogólne7
2.	Podstawa sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego9
3.	Istotne zasady (polityka) rachunkowości 10
4.	Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie11
5.	Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach12
5.1.	Profesjonalny osąd12
5.2.	Niepewność szacunków12
6.	Zmiana szacunków15
7.	Segmenty operacyjne 16
8.	Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego 19
9.	Zmiany w strukturze jednostki dominującej i jednostek zależnych objętych konsolidacją 20
10.	Sezonowość lub cykliczność działalności Grupy20
11.	Informacje dotyczące umów o usługę budowlaną 20
12.	Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz
	przepływy środków pieniężnych 22
12.1.	Przychody ze sprzedaży, koszty sprzedaży, przychody i koszty operacyjne oraz finansowe 22
12.2.	Podatek dochodowy 23
12.3.	Istotne pozycje wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych 25
12.4.	Rzeczowe aktywa trwałe26
12.5.	Nabycie i sprzedaż składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych 27
12.6.	Wartość firmy 27
12.7.	Akcje/udziały w pozostałych jednostkach28
12.8.	Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów -
	długoterminowe 28
12.9.	Inne aktywa finansowe długoterminowe 28
	12.10. Zapasy 29
	12.11. Inne aktywa finansowe krótkoterminowe 29
	12.12. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 30
	12.13. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów -
	krótkoterminowe 30
	12.14. Odpisy aktualizujące wartość skonsolidowanych aktywów32
	12.15. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy 32
	12.15.1. Zabezpieczenia ustanowione na środkach trwałych32
	12.15.2. Zabezpieczenia ustanowione na wartościach niematerialnych 33
	12.15.3. Zabezpieczenia ustanowione na akcjach/udziałach33
	12.15.4. Zabezpieczenia ustanowione na zapasach33
	12.15.5. Zabezpieczenia ustanowione na należnościach handlowych33
	12.16. Kapitał podstawowy34
	12.17. Wartość nominalna akcji34
	12.18. Prawa akcjonariuszy34
	12.19. Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 34
	12.20. Kapitał zapasowy34
	12.21. Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych34
	12.22. Zyski zatrzymane i wypłacone dywidendy 34
	12.23. Zysk/(strata) przypadający na jedną akcję 35
	12.24. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz inne świadczenia36
	12.25. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - długoterminowe 36
	12.26. Rezerwy, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe37
13.	Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym 37
14.	Instrumenty finansowe 38
15. 16.	Instrumenty pochodne 38 Rezerwy na koszty39

	16.1.	Rezerwa na koszty kar z tytułu nieterminowej realizacji lub niedotrzymania gwarantowanych
		parametrów technicznych umów o usługę budowlaną39
	16.2.	Zmiana stanu rezerw, zobowiązań i rozliczeń międzyokresowych wykazanych w skonsolidowanym
		sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej 39
17.		Kredyty i pożyczki40
18.		Zarządzanie kapitałem 41
19.		Emisja, wykup i spłata dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych 41
20.		Wypłacone lub zadeklarowane dywidendy 41
21.		Zobowiązania inwestycyjne 41
22.		Zmiany pozycji pozabilansowych, informacje o udzieleniu przez Grupę poręczeń kredytu, pożyczki lub udzieleniu
		gwarancji42
23.		Sprawy sporne, postępowania sądowe 43
24.		Należności od jednostek powiązanych znajdujących się w procesie upadłości układowej 43
25.		Transakcje z podmiotami powiązanymi45
26.		Informacje o Zarządzie i Radzie Nadzorczej jednostki dominującej 46
27.		Transakcje z udziałem członków Zarządu i Rady Nadzorczej 46
28.		Zwięzły opis dokonań i niepowodzeń Grupy Kapitałowej w pierwszym kwartale 2016 roku47
29.		Wynagrodzenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej jednostki dominującej oraz spółek wchodzących
		w skład Grupy Kapitałowej48
30.		Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz 48
31.		Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A., jednostki dominującej 49
32.		Zestawienie zmian w stanie posiadania akcji RAFAKO S.A. lub uprawnień do nich (opcji) przez osoby zarządzające
		i nadzorujące jednostek należących do Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją, zgodnie z posiadanymi przez
		RAFAKO S.A. informacjami, w okresie od przekazania poprzedniego sprawozdania finansowego50
33.		Czynniki mające istotny wpływ na wyniki do uzyskania w drugim kwartale 2016 roku. 50
34.		Portfel zamówień51
35.		Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego 51

Załączniki:

1. Śródroczne skrócone jednostkowe sprawozdanie finansowe RAFAKO S.A. za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku

		Okres 3 miesięcy	Okres 3 miesięcy
		zakończony	zakończony
	Nota	31 marca 2016	31 marca 2015
		(niebadane)	(niebadane)
Działalność kontynuowana
Przychody ze sprzedaży	12.1	334 262	280 092
Przychody ze sprzedaży produktów i usług		333 698	279 536
Przychody ze sprzedaży materiałów		564	556
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	12.1	(307 871)	(256 865)
Zysk/(strata) brutto ze sprzedaży		26 391	23 227
Pozostałe przychody operacyjne	12.1	457	1 340
Koszty sprzedaży	12.1	(7 087)	(6 808)
Koszty ogólnego zarządu		(12 481)	(9 706)
Pozostałe koszty operacyjne	12.1	(565)	(305)
Zysk/(strata) z działalności kontynuowanej		6 715	7 748
Przychody finansowe	12.1	841	937
Koszty finansowe	12.1	(1 858)	(2 346)
Zysk /(strata) brutto		5 698	6 339
Podatek dochodowy	12.2	(1 497)	(4 052)
Zysk/(strata) netto z działalności kontynuowanej	12.23	4 201	2 287
Działalność zaniechana
Zysk/ (strata) z działalności zaniechanej		–	(55)
Zysk netto za rok		4 201	2 232

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku

	Nota	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 (niebadane)
Inne całkowite dochody za okres
Pozycje podlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej		(7)	(79)
przypadające mniejszości		–	(5)
Inne całkowite dochody netto podlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych		(7)	(84)
Pozycje niepodlegające przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych
Inne całkowite dochody wynikające z zysków/(strat) aktuarialnych		307	(162)
Podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów Inne całkowite dochody netto niepodlegające	12.2	(59)	31
przekwalifikowaniu do zysku/(straty) w kolejnych okresach sprawozdawczych		248	(131)
Całkowity dochód za okres		4 442	2 017
Wynik netto przypadający:		4 201	2 232
Akcjonariuszom jednostki dominującej	12.23	4 354	2 195
Akcjonariuszom niekontrolującym		(153)	37
Całkowity dochód przypadający:		4 442	2 017
Dochody całkowite akcjonariuszy jednostki dominującej Dochody całkowite udziałów niekontrolujących		4 595 (153)	1 985 32
Zysk/(strata) na jedną akcję: Podstawowy zysk/(strata) na jedną akcję w złotych	12.23	0,05	0,03
Zysk/(strata) na jedną akcję z działalności zaniechanej Podstawowy zysk/(strata) na jedną akcję w złotych	12.23	0,00	0,00

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień 31 marca 2016 roku

	Nota	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
AKTYWA
Aktywa trwałe (długoterminowe)
Rzeczowe aktywa trwałe	12.4, 12.5	181 554	183 439
Nieruchomości inwestycyjne		–	–
Wartości niematerialne	12.5	15 376	15 211
Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności
długoterminowe		38 030	35 648
Należności z tytułu dostaw i usług	12.8	37 804	35 409
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe
kosztów	12.8	226	239
Aktywa finansowe długoterminowe		30 408	30 129
Akcje/udziały w pozostałych jednostkach	12.7	239	229
Udzielone pożyczki długoterminowe	12.9, 14	–	–
Inne aktywa finansowe długoterminowe	12.9, 14, 24	30 169	29 900
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	12.2	61 423	47 796
		326 791	312 223
Aktywa obrotowe (krótkoterminowe)
Zapasy	12.10	18 654	18 817
Należności z tytułu dostaw i usług, pozostałe należności
i rozliczenia międzyokresowe kosztów	12.13, 14	374 243	481 766
Należności z tytułu dostaw i usług	12.13, 14	222 612	277 397
Należności z tytułu podatku dochodowego	12.13	12 964	21 137
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów	12.13	138 667	183 232
Należności z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną i związane
z wyceną kontraktów rozliczenia międzyokresowe	11	324 696	233 992
Aktywa finansowe krótkoterminowe		236 740	203 357
Instrumenty pochodne	15	–	–
Lokaty krótkoterminowe	14	–	70
Udzielone pożyczki krótkoterminowe	14	54	80
Inne aktywa finansowe krótkoterminowe	12.11, 14, 24	5 946	5 946
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	12.3, 12.12, 14	230 740	197 261
Pozostałe aktywa niefinansowe krótkoterminowe		–	–
		954 333	937 932
Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży	9	979	1 063
SUMA AKTYWÓW		1 282 103	1 251 218

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej

na dzień 31 marca 2016 roku

		31 marca 2016	31 grudnia 2015
	Nota	(niebadane)
PASYWA
Kapitał własny (przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej)
Kapitał podstawowy	12.15	169 864	169 864
Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej	12.19	95 340	95 340
Kapitał zapasowy	12.20	112 715 (48)	112 715 (41)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki zagranicznej Zyski zatrzymane/ (Niepokryte straty)	12.21 12.22	51 815	47 213
		429 686	425 091
Kapitał udziałowców niekontrolujących		4 522	4 675
Kapitał własny ogółem		434 208	429 766
Zobowiązania długoterminowe
Oprocentowane kredyty bankowe i pożyczki		–	–
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	12.25, 14	3 558	3 686
Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego	12.2	164	94
Rezerwa z tytułu świadczeń pracowniczych	12.24, 16.2	23 643	23 552
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania		35 985	40 332
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	12.25, 14	29 884	34 844
Zobowiązania z tytułu inwestycji	12.25, 14, 21	633	852
Pozostałe zobowiązania	12.25	5 468	4 636
		63 350	67 664
Zobowiązania krótkoterminowe
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania	12.26	355 880	467 547
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług	14	263 571	400 842
Zobowiązania z tytułu inwestycji	14, 21	2 177	2 663
Zobowiązania z tytułu podatku dochodowego		25	4
Pozostałe zobowiązania	12.26	90 107	64 038
Bieżąca część oprocentowanych kredytów bankowych i pożyczek Pozostałe zobowiązania finansowe oraz z tytułu leasingu	14, 17, 18	148 481	109 208
finansowego	14	1 654	1 542
Rezerwa z tytułu świadczeń pracowniczych	12.24, 16.2	1 989	2 004
Zobowiązania, rezerwy z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną
i przychody przyszłych okresów	11	276 540	173 487
Zobowiązania z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	11	254 035	142 795
Rezerwy z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	11, 16	21 701	29 885
Dotacje		804	807
		784 544	753 788
Zobowiązania bezpośrednio związane z aktywami sklasyfikowanymi jako przeznaczone do sprzedaży		1	–
Zobowiązania razem		847 895	821 452
SUMA PASYWÓW		1 282 103	1 251 218

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku
		Okres 3 miesięcy	Okres 3 miesięcy
		zakończony	zakończony
		31 marca 2016	31 marca 2015
	Nota	(niebadane)	(niebadane)
Przepływy środków pieniężnych z działalności operacyjnej
Zysk/(strata) brutto z działalności kontynuowanej		5 698	6 339
Zysk/(strata) brutto z działalności zaniechanej		–	(66)
Zysk/(strata) brutto		5 698	6 273
Korekty o pozycje:		(7 589)	(31 893)
Amortyzacja		3 498	3 246
(Zyski)/straty z tytułu różnic kursowych		64	34
Odsetki i dywidendy, netto		956	1 248
(Zysk)/strata na działalności inwestycyjnej		(469)	(2 034)
Zwiększenie/ (zmniejszenie) stanu zobowiązań/aktywów z tytułu wyceny instrumentów pochodnych		–	(89)
(Zwiększenie)/ zmniejszenie stanu należności	12.3	96 836	(85 307)
(Zwiększenie)/ zmniejszenie stanu zapasów		163	1 206
Zwiększenie/ (zmniejszenie) stanu zobowiązań i rezerw z tytułu
świadczeń pracowniczych z wyjątkiem kredytów i pożyczek	12.3	(114 111)	(29 638)
Zmiana stanu rozliczeń z tytułu umów o usługę budowlaną	12.3	12 352	90 322
Podatek dochodowy (zapłacony)/otrzymany		(6 927)	(10 913)
Pozostałe		49	32
Środki pieniężne netto z działalności operacyjnej		(1 891)	(25 620)
Przepływy środków pieniężnych z działalności inwestycyjnej
Sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych		516	709
Nabycie rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych	12.3	(3 174)	(9 186)
Sprzedaż aktywów finansowych	12.3	–	21 430
Nabycie aktywów finansowych		–	–
Udzielenie pożyczek		–	–
Spłata udzielonych pożyczek		(7)	–
Odsetki od udzielonych pożyczek		32	–
Dywidendy i odsetki otrzymane		14	–
Pozostałe		(2)	(1 440)
Środki pieniężne netto z działalności inwestycyjnej		(2 621)	11 567
Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej		–	–
Wpływy z tytułu emisji akcji		(524)	(418)
Spłata zobowiązań z tytułu leasingu finansowego Wpływy z tytułu zaciągnięcia pożyczek/kredytów	12.3	39 026	–
Spłata pożyczek/kredytów	12.3	–	(23 509)
Dywidendy wypłacone udziałom niekontrolującym		–	–
Odsetki zapłacone	12.3	(443)	(1 122)
Prowizje bankowe		(57)	(50)
Pozostałe		(2)	11
Środki pieniężne netto z działalności finansowej		38 000	(25 088)
Zwiększenie (zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich
ekwiwalentów		33 488	(39 141)
Różnice kursowe netto		(9)	(110)
Środki pieniężne na początek okresu	12.12	197 261	65 899
Środki pieniężne na koniec okresu, w tym:	12.12	230 740	26 648
- o ograniczonej możliwości dysponowania	12.12	2 153	1 434

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym

za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku

		Nadwyżka ze		Różnice
		sprzedaży		kursowe	Zyski
		akcji powyżej		z przeliczenia	zatrzymane/
	Kapitał	ich wartości	Kapitał	jednostki	Niepokryte		Udziały	Kapitał własny
	akcyjny	nominalnej	zapasowy	zagranicznej	straty	Razem	niekontrolujące	ogółem
Na 1 stycznia 2016 roku	169 864	95 340	112 715	(41)	47 213	425 091	4 675	429 766
Dochody całkowite za okres
sprawozdawczy	–	–	–	(7)	4 602	4 595	(153)	4 442
Dywidenda	–	–	–	–	–	–	–	–
Podział zysku z lat ubiegłych	–	–	–	–	–	–	–	–
Na 31 marca 2016 roku (niebadane)	169 864	95 340	112 715	(48)	51 815	429 686	4 522	434 208
Na 1 stycznia 2015 roku	139 200	36 778	114 393	190	10 700	301 261	12 193	313 454
Dochody całkowite za okres
sprawozdawczy	–	–	–	(79)	2 064	1 985	32	2 017
Podział zysku z lat ubiegłych	–	–	–	–	–	–	–	–
Dywidenda	–	–	–	–	–	–	–	–
Zmiana struktury Grupy Kapitałowej	–	–	(27 352)	–	27 352	–	(11 452)	(11 452)
Na 31 marca 2015 roku (niebadane)	139 200	36 778	87 041	111	40 116	303 246	773	304 019

DODATKOWE NOTY OBJAŚNIAJĄCE

1. Informacje ogólne

Grupa Kapitałowa RAFAKO ("Grupa") składa się z RAFAKO S.A. ("jednostka dominująca") i jej spółek zależnych przedstawionych w nocie 8.

RAFAKO S.A. ("Spółka", "jednostka dominująca") jest spółką akcyjną z siedzibą w Raciborzu, ul. Łąkowa 33, której akcje znajdują się w publicznym obrocie. Spółka została utworzona aktem notarialnym dnia 12 stycznia 1993 roku. W dniu 24 sierpnia 2001 roku została wpisana do rejestru przedsiębiorców pod numerem KRS 34143 prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach, X Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. Jednostce dominującej nadano numer statystyczny REGON 270217865.

Czas trwania jednostki dominującej oraz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej jest nieoznaczony.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy obejmuje okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku oraz zawiera skonsolidowane dane porównawcze za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2015 roku oraz na dzień 31 grudnia 2015 roku. Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów obejmuje dane za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku oraz dane porównawcze za okres 3 miesięcy zakończony dnia 30 marca 2015 roku - nie były przedmiotem przeglądu lub badania przez biegłego rewidenta. Podstawowym przedmiotem działania Grupy jest:

• Produkcja wytwornic pary, z wyłączeniem kotłów do centralnego ogrzewania gorącą wodą,
• Naprawa i konserwacja metalowych wyrobów gotowych,
• Instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia,
• Produkcja konstrukcji metalowych i ich części,
• Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Produkcja przemysłowych urządzeń chłodniczych i wentylacyjnych,
• Produkcja pozostałych zbiorników, cystern i pojemników metalowych,
• Obróbka mechaniczna elementów metalowych,
• Obróbka metali i nakładanie powłok na metale,
• Produkcja maszyn do obróbki metalu,
• Naprawa i konserwacja maszyn,
• Działalność w zakresie architektury,
• Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne,
• Produkcja pieców, palenisk i palników piecowych,
• Sprzedaż hurtowa pozostałych maszyn i urządzeń,
• Sprzedaż hurtowa metali i rud metali,
• Produkcja pozostałych maszyn ogólnego przeznaczenia, gdzie indziej niesklasyfikowana,
• Produkcja narzędzi,
• Wytwarzanie energii elektrycznej,
• Przesyłanie energii elektrycznej,
• Dystrybucja energii elektrycznej,
• Handel energią elektryczną,
• Wytwarzanie i zaopatrywanie w parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych,
• Sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego,
• Wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,
• Pozostałe badania i analizy techniczne,
• Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Odprowadzanie i oczyszczanie ścieków,
• Hotele i podobne obiekty zakwaterowania,
• Obiekty noclegowe, turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania,
• Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne,
• Pozostała usługowa działalność gastronomiczna,

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO

Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego

sprawozdania finansowego za okres za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku

(w tysiącach złotych)

• Działalność obiektów kulturalnych,
• Pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna,
• Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów,
• Badania naukowe i prace rozwojowe w dziedzinie pozostałych nauk przyrodniczych i technicznych,
• Kucie, prasowanie, wytłaczanie i walcowanie metali; metalurgia proszków,
• Produkcja instrumentów i przyrządów pomiarowych, kontrolnych i nawigacyjnych,
• Produkcja elektrycznych silników, prądnic i transformatorów,
• Produkcja aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej,
• Produkcja silników i turbin, z wyłączeniem silników lotniczych, samochodowych i motocyklowych,
• Produkcja sprzętu i wyposażenia do napędu hydraulicznego i pneumatycznego,
• Produkcja pozostałych pomp i sprężarek,
• Produkcja urządzeń dźwigowych i chwytaków,
• Naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych,
• Obróbka i usuwanie odpadów innych niż niebezpieczne,
• Demontaż wyrobów zużytych,
• Działalność związana z rekultywacją i pozostała działalność usługowa związana z gospodarką odpadami,
• Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych,
• Roboty związane z budową dróg i autostrad,
• Roboty związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej,
• Roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych,
• Roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych,
• Roboty związane z budową pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Rozbiórka i burzenie obiektów budowlanych,
• Przygotowanie terenu pod budowę,
• Wykonywanie wykopów i wierceń geologiczno-inżynierskich,
• Wykonywanie instalacji elektrycznych,
• Wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych,
• Wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych,
• Wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych,
• Sprzedaż hurtowa odpadów i złomu,
• Magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów,
• Działalność związana z oprogramowaniem,
• Działalność związana z doradztwem w zakresie informatyki,
• Działalność związana z zarządzaniem urządzeniami informatycznymi,
• Pozostała działalność usługowa w zakresie technologii informatycznych i komputerowych,
• Przetwarzanie danych; zarządzanie stronami internetowymi (hosting) i podobna działalność,
• Działalność w zakresie specjalistycznego projektowania,
• Wynajem i dzierżawa samochodów osobowych i furgonetek,
• Wynajem i dzierżawa pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,
• Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych,
• Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń biurowych, włączając komputery,
• Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowane,
• Naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych,
• Działalność obiektów sportowych,
• Pozostała działalność związana ze sportem,
• Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

Jednostka dominująca posiada Oddział w Turcji sporządzający samodzielne sprawozdanie finansowe, zgodne z prawem tureckim. Walutą funkcjonalną Oddziału jest EUR.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej RAFAKO zostało sporządzone zgodnie z zasadą kosztu historycznego, zmodyfikowaną dla instrumentów finansowych wycenianych w wartości godziwej.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest przedstawione w złotych polskich ("PLN"), a wszystkie wartości, o ile nie wskazano inaczej, podane są w tysiącach złotych.

Niniejsze śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku zostało zatwierdzone do publikacji przez Zarząd jednostki dominującej w dniu 16 maja 2016 roku.

Śródroczny wynik finansowy może nie odzwierciedlać w pełni możliwego do zrealizowania wyniku finansowego za rok obrotowy.

2. Podstawa sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Niniejsze śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez UE ("MSSF"), w szczególności zgodnie z Międzynarodowym Standardem Rachunkowości nr 34.

Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej obejmują standardy i interpretacje zaakceptowane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości ("RMSR") oraz Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej ("KIMSF").

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez Grupę w okresie co najmniej 12 miesięcy po dniu bilansowym, czyli 31 marca 2016 roku.

Kluczową kwestią z perspektywy możliwości kontynuowania działalności Grupy jest płynność finansowa, tj. zapewnienie wystarczających źródeł finansowania realizowanych kontraktów. W związku z powyższym Zarząd jednostki dominującej przygotował prognozy finansowe obejmujące okres 12 miesięcy po dniu 31 marca 2016 roku oraz lata kolejne, w oparciu o szereg założeń, spośród których najbardziej kluczowe odnoszą się do:

• przedłużenia finansowania działalności jednostki dominującej w formie kredytu bankowego po dniu 31 maja 2016 roku zgodnie z zawartym aneksem z dnia 29 maja 2015 roku termin spłaty posiadanego przez Spółkę kredytu został wydłużony do dnia 31 maja 2016 roku,

• terminowej realizacji kontraktów, które RAFAKO S.A. posiada w swoim portfelu, w szczególności terminowej realizacji przepływów finansowych związanych z realizacją tych kontraktów oraz renegocjacji wybranych kontraktów celem optymalizacji przepływów finansowych,

• realizacji kontraktów, które RAFAKO S.A. posiada w swoim portfelu na poziomie zakładanej obecnie marży, w szczególności brak pogłębiania się strat już rozpoznanych na niektórych kontraktach,

• uwolnienia zablokowanych środków finansowych w postaci kaucji gwarancyjnych w zamian za przedstawienie kontrahentom Grupy gwarancji bankowych. Na dzień przygotowania niniejszego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupa posiada otwarte linie gwarancyjne w wysokości 175 mln złotych udzielone przez instytucje finansowe, z których ok. 79,6% jest obecnie wykorzystanych. Dostęp do niewykorzystanej części oraz negocjacje z instytucjami finansowymi w zakresie kolejnych gwarancji bankowych / ubezpieczeniowych umożliwi realizację nowych kontraktów budżetowanych do zdobycia w okresie 12 miesięcy po dniu 31 marca 2016 roku.

W 2016 roku jednostka dominująca podpisała umowę z mBank dotyczącą udzielenia przez ten bank gwarancji związanych z realizacją projektu Jaworzno, co pozwoliło na uwolnienie środków pieniężnych w kwocie 40 mln, co pozytywnie wpłynęło na płynność finansową jednostki dominującej.

Zarząd jednostki dominującej jest przekonany, że założenia opisane powyżej będące kluczowe z punktu widzenia przygotowanych prognoz finansowych zostaną zrealizowane, co w istotny sposób poprawi sytuację płynnościową Grupy w okresie co najmniej 12 kolejnych miesięcy po dniu bilansowym.

Grupa zastosowała MSSF według stanu obowiązującego dla sprawozdań finansowych za rok rozpoczynający się 1 stycznia 2016 roku.

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe nie obejmuje wszystkich informacji oraz ujawnień wymaganych w rocznym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym i należy je czytać łącznie ze skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku zatwierdzonym do publikacji dnia 21 marca 2016 roku.

Śródroczny wynik finansowy Grupy może nie odzwierciedlać w pełni możliwego do zrealizowania wyniku finansowego za rok obrotowy. Grupa zastosowała MSSF według stanu obowiązującego dla skonsolidowanych sprawozdań finansowych za rok rozpoczynający się 1 stycznia 2016 roku.

3. Istotne zasady (polityka) rachunkowości

Zasady (polityki) rachunkowości zastosowane do sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego są spójne z tymi, które zastosowano przy sporządzaniu rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku, z wyjątkiem zastosowania następujących nowych lub zmienionych standardów oraz interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się w dniu lub po 1 stycznia 2016 roku.

• Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2011-2013 obejmujące:
• Zmiany do MSSF 3 Połączenia przedsięwzięć

Zmiany wyjaśniają, że nie tylko wspólne przedsięwzięcia, ale również wspólne ustalenia umowne pozostają poza zakresem MSSF 3. Wyjątek ten stosuje się jedynie do sporządzania sprawozdania finansowego wspólnego ustalenia umownego. Zmiana ta stosowana jest prospektywnie.

Zmiany do MSSF 13 Wycena według wartości godziwej

Zmiany wyjaśniają, że wyjątek dotyczący portfela inwestycyjnego ma zastosowanie nie tylko do aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, ale także do innych umów objętych MSR 39. Zmiany stosuje się prospektywnie.

Zmiany do MSR 40 Nieruchomości inwestycyjne

Opis dodatkowych usług opisany w MSR 40 rozróżnia nieruchomości inwestycyjne od nieruchomości zajmowanych przez właściciela (to jest od rzeczowych aktywów trwałych). Zmiana stosowana jest prospektywnie i wyjaśnia, że to MSSF 3, a nie definicja dodatkowych usług zawarta w MSR 40, używany jest do określenia czy transakcja jest nabyciem aktywa czy też przedsięwzięcia.

KIMSF 21 Opłaty publiczne

Interpretacja wyjaśnia, że jednostka ujmuje zobowiązanie z tytułu opłaty publicznej w momencie, gdy nastąpi zdarzenie obligujące, czyli działanie, które wywołuje konieczność uiszczenia opłaty zgodnie z przepisami. W przypadku opłat należnych po przekroczeniu minimalnego progu, jednostka nie rozpoznaje zobowiązania do momentu, gdy zostanie osiągnięty ten próg. KIMSF 21 stosowany jest retrospektywnie.

Zastosowanie tych zmian nie miało wpływu na sytuację finansową, wyniki działalności Grupy, ani też na zakres informacji prezentowanych w śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy.

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego innego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie w świetle przepisów Unii Europejskiej.

4. Nowe standardy i interpretacje, które zostały opublikowane, a nie weszły jeszcze w życie

Następujące standardy i interpretacje zostały wydane przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości lub Komitet ds. Interpretacji Międzynarodowej Sprawozdawczości Finansowej, a nie weszły jeszcze w życie:

MSSF 9 Instrumenty Finansowe (opublikowano dnia 24 lipca 2014 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,

Zmiany do MSR 19 Programy określonych świadczeń: Składki pracownicze (opublikowano dnia 21 listopada 2013 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 lipca 2014 roku lub później, w UE mające zastosowanie najpóźniej dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 lutego 2015 roku lub później,

Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2010-2012 (opublikowano dnia 12 grudnia 2013 roku) – niektóre ze zmian mają zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 lipca 2014 roku lub później, a niektóre prospektywnie dla transakcji mających miejsce dnia 1 lipca 2014 roku lub później, w UE mające zastosowanie najpóźniej dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 lutego 2015 roku lub później,

MSSF 14 Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe (opublikowano dnia 30 stycznia 2014 roku) – zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej - do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

Zmiany do MSSF 11 Rozliczenie nabycia udziału we wspólnej działalności (opublikowano dnia 6 maja 2014 roku) mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

Zmiany do MSR 16 oraz MSR 38 Wyjaśnienie dopuszczalnych metod amortyzacji (opublikowano dnia 12 maja 2014 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

MSSF 15 Przychody z tytułu umów z klientami (opublikowano dnia 28 maja 2014 roku), obejmujący zmiany do MSSF 15 Data wejścia w życie MSSF 15 (opublikowano dnia 11 września 2015 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE – mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później,

Zmiany do MSR 16 i MSR 41 Rolnictwo: rośliny produkcyjne (opublikowano dnia 30 czerwca 2014 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

Zmiany do MSR 27 Metoda praw własności w jednostkowym sprawozdaniu finansowym (opublikowano dnia 12 sierpnia 2014 roku) – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

Zmiany do MSSF 10 i MSR 28 Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem (opublikowano dnia 11 września 2014 roku) – nie podjęto decyzji odnośnie terminu, w którym EFRAG przeprowadzi poszczególne etapy prac prowadzących do zatwierdzenia niniejszych zmian - do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony,

Zmiany wynikające z przeglądu MSSF 2012-2014 (opublikowano dnia 25 września 2014 roku) - mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

Zmiany do MSSF 10, MSSF 12 i MSR 28 Jednostki inwestycyjne: Zastosowanie wyjątku dotyczącego konsolidacji (opublikowano dnia 18 grudnia 2014 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE - mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

Zmiany do MSR 1 Ujawnienia (opublikowano dnia 18 grudnia 2014 roku) - mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub później,

MSSF 16 Leasing (opublikowano dnia 13 stycznia 2016 roku) - nie podjęto decyzji odnośnie terminu, w którym EFRAG przeprowadzi poszczególne etapy prac prowadzących do zatwierdzenia niniejszych zmian do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezatwierdzony przez UE - mający zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2019 roku lub później,

Zmiany do MSR 12 Ujmowanie aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynikających z nierozliczonych strat podatkowych (opublikowano dnia 19 stycznia 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później,

Zmiany do MSR 7 Inicjatywa w zakresie ujawniania informacji (opublikowano dnia 29 stycznia 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2017 roku lub później,

Wyjaśnienia do MSSF 15 Przychody z tytułu umów z klientami (opublikowano dnia 12 kwietnia 2016 roku) – do dnia zatwierdzenia niniejszego sprawozdania finansowego niezatwierdzone przez UE – mające zastosowanie dla okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2018 roku lub później.

Grupa nie zdecydowała się na wcześniejsze zastosowanie żadnego standardu, interpretacji lub zmiany, która została opublikowana, lecz nie weszła dotychczas w życie.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego wejście w życie powyższych standardów, zmian oraz interpretacji jak również ich wpływ na informacje finansowe będący skutkiem zastosowania powyższych standardów, zmian bądź interpretacji po raz pierwszy jest w trakcie analizy przez Zarząd jednostki dominującej.

5. Istotne wartości oparte na profesjonalnym osądzie i szacunkach

5.1. Profesjonalny osąd

Sporządzenie skróconego śródrocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy wymaga od Zarządu jednostki dominującej osądów, szacunków oraz założeń, które mają wpływ na prezentowane przychody, koszty, aktywa i zobowiązania i powiązane z nimi noty oraz ujawnienia dotyczące zobowiązań warunkowych. Niepewność co do tych założeń i szacunków może spowodować istotne korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w przyszłości.

W procesie stosowania zasad (polityki) rachunkowości wobec zagadnień podanych poniżej, największe znaczenie, oprócz szacunków księgowych, miał profesjonalny osąd kierownictwa, który wpływa na wielkości wykazywane w sprawozdaniu finansowym. Założenia tych szacunków opierają się na najlepszej wiedzy Zarządu odnośnie bieżących i przyszłych działań oraz zdarzeń w poszczególnych obszarach.

Klasyfikacja umów leasingu, w których Grupa występuje jako leasingobiorca

Spółki Grupy Kapitałowej występują jako strony umów leasingu. Grupa dokonuje klasyfikacji leasingu jako operacyjnego lub finansowego w oparciu o ocenę, w jakim zakresie ryzyko i pożytki z tytułu posiadania przedmiotu leasingu przypadają w udziale leasingodawcy, a w jakim leasingobiorcy. Ocena ta opiera się na treści ekonomicznej każdej transakcji.

Identyfikacja wbudowanych instrumentów pochodnych

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa dokonuje oceny, czy w ramach podpisanych umów występują cechy ekonomiczne i ryzyko właściwe dla wbudowanego instrumentu pochodnego w walucie obcej, które byłyby ściśle powiązane z cechami ekonomicznymi i ryzykiem właściwym dla umowy zasadniczej (głównego kontraktu).

Umowy konsorcjalne

Każdorazowo, po podpisaniu umowy o usługę budowlaną realizowanej w ramach konsorcjum, Zarząd dokonuje oceny charakteru umowy w celu określenia sposobu ujmowania przychodów i kosztów kontraktowych.

5.2. Niepewność szacunków

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na dzień bilansowy, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym roku finansowym. Grupa przyjęła założenia i szacunki na temat przyszłości na podstawie wiedzy posiadanej podczas sporządzania sprawozdania finansowego. Występujące założenia i szacunki mogą ulec zmianie na skutek wydarzeń w przyszłości wynikających ze zmian rynkowych lub zmian nie będących pod kontrolą Grupy. Takie zmiany są odzwierciedlane w szacunkach lub założeniach w chwili wystąpienia.

Decydujący wpływ na poziom prezentowanego wyniku netto za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku oraz wartości aktywów i zobowiązań na dzień 31 marca 2016 roku miały szacunki dotyczące:

• poziomu budżetowanych przychodów i kosztów z tytułu realizacji umów o usługę budowlaną, stanowiący podstawę wyceny realizowanych kontraktów zgodnie z MSR 11,
• wysokości kar umownych z tytułu nieterminowej realizacji umów,
• poziomu rezerw na świadczenia pracownicze (Grupa ponosi koszty świadczeń z tytułu nagród jubileuszowych oraz świadczeń po okresie zatrudnienia),
• utraty wartości aktywów, w tym aktywów finansowych (m.in. należności znajdujących się w postępowaniach arbitrażowych i układowych),
• zastosowanych stawek amortyzacyjnych,
• realizacji aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego (w tym aktywa z tytułu straty podatkowej).

Poniżej omówiono podstawowe założenia dotyczące przyszłości i inne kluczowe źródła niepewności występujące na koniec okresu sprawozdawczego, z którymi związane jest istotne ryzyko znaczącej korekty wartości bilansowych aktywów i zobowiązań w następnym okresie sprawozdawczym.

Utrata wartości aktywów

Na koniec okresu sprawozdawczego Grupa przeprowadza test na utratę wartości firmy oraz analizę utraty wartości rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych o określonym okresie użytkowania, w przypadku których zidentyfikowano przesłanki utraty wartości. Wymaga to oszacowania wartości użytkowej ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego należą te aktywa. Oszacowanie wartości użytkowej polega na ustaleniu przyszłych przepływów pieniężnych generowanych przez ośrodek wypracowujący środki pieniężne i ustalenia stopy dyskontowej do zastosowania w celu obliczenia bieżącej wartości tych przepływów. Spółki Grupy dokonały oceny, czy występują przesłanki mogące wskazywać na utratę wartości aktywów. Przeprowadzona analiza wykazała, że w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku przesłanki takie nie wystąpiły.

Wartości odpisów aktualizujących wartość pozostałych aktywów na koniec okresu sprawozdawczego zostały przedstawione w nocie 12.14 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Wycena rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych

Rezerwy z tytułu świadczeń pracowniczych zostały oszacowane za pomocą metod aktuarialnych.

Przyjęte w tym celu założenia zostały przedstawione w nocie 12.24 i nie uległy zmianie w stosunku do założeń przyjętych na 31 grudnia 2015 roku. Zmiana rezerw z tytułu świadczeń pracowniczych w okresie związana jest z ujęciem kosztów bieżącego zatrudnienia, kosztów odsetek oraz wypłaconych świadczeń.

Wartość godziwa instrumentów finansowych

Wartość godziwą instrumentów finansowych, dla których nie istnieje aktywny rynek ustala się wykorzystując odpowiednie techniki wyceny. Przy wyborze odpowiednich metod i założeń Grupa kieruje się profesjonalnym osądem. Sposób ustalenia wartości godziwej poszczególnych instrumentów finansowych został przedstawiony w nocie 14.

Ujmowanie przychodów

Grupa stosuje metodę procentowego zaawansowania prac przy rozliczaniu kontraktów długoterminowych. Stosowanie tej metody wymaga od Grupy szacowania proporcji dotychczas wykonanych prac do całości usług do wykonania. Gdyby szacunek łącznych kosztów realizacji kontraktów wzrósł o 10%, w stosunku do oszacowania Grupy, kwota przychodu zostałaby zmniejszona o około 58,5 mln złotych.

Stawki amortyzacyjne

Wysokość stawek oraz odpisów amortyzacyjnych jest ustalana na podstawie przewidywanego okresu ekonomicznego użytkowania danego składnika rzeczowych aktywów trwałych oraz szacunków dotyczących wartości rezydualnej środków trwałych. Grupa corocznie dokonuje weryfikacji przyjętych okresów ekonomicznej użyteczności na podstawie bieżących szacunków.

Składnik aktywów z tytułu podatku dochodowego

Grupa rozpoznaje składnik aktywów z tytułu podatku odroczonego bazując na założeniu, że w przyszłości zostanie osiągnięty zysk podatkowy pozwalający na jego wykorzystanie. Pogorszenie uzyskiwanych wyników podatkowych w przyszłości mogłoby spowodować, że założenie stałoby się nieuzasadnione. Aktywa z tytułu podatku odroczonego są wycenianie przy zastosowaniu stawek podatkowych, które będą stosowane na moment przewidywanego zrealizowania składnika aktywów, przyjmując za podstawę przepisy podatkowe, które obowiązywały na dzień sporządzenia śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Rezerwa na przewidywane straty na kontrakcie

Na koniec każdego okresu sprawozdawczego Grupa dokonuje aktualizacji szacunków całkowitych przychodów oraz kosztów z tytułu umów o usługę budowlaną rozliczanych metodą stopnia zaawansowania kontraktu. Przewidywaną stratę na kontrakcie Grupa ujmuje jako koszt zgodnie z MSSF. Szczegóły dotyczące rozliczenia przychodów i kosztów z umów o usługę budowlaną za okres sprawozdawczy zostały przedstawione w nocie 11 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Rezerwa na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów

Grupa tworzy rezerwę na karę umowną z tytułu nieterminowej realizacji umowy, jeżeli występuje istotne prawdopodobieństwo naliczenia kary za opóźnienie w realizacji przedmiotu umowy i opóźnienie to powstało z winy Spółek Grupy, jako wykonawcy umowy. Wysokość rezerwy wynika z zapisanej w danej umowie wartości kary za dany okres opóźnienia. Szczegóły dotyczące wartości oszacowanych w ten sposób rezerw zostały zaprezentowane w nocie 11 niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Odpisy aktualizujące wartość aktywów finansowych

Na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego Grupa ocenia czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika należności lub grupy aktywów finansowych. Jeżeli wartość możliwa do odzyskania składnika aktywów jest niższa od jego wartości bilansowej dana jednostka dokonuje odpisu aktualizującego do poziomu bieżącej wartości planowanych przepływów pieniężnych. W szczególności kwestia wartości godziwej/odzyskiwalnej należności od podmiotów powiązanych znajdujących się w procesie upadłości została szeroko opisana w nocie 24.

Rozpoznanie aktywa finansowego (należności) w wyniku utraty kontroli nad jednostką zależną

W wyniku utraty kontroli nad jednostką zależną, o której mowa szerzej w nocie 24, Grupa rozpoznała w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej za 2012 rok należność, która na moment początkowego ujęcia została wyceniona do wartości godziwej tj. w wartości bieżącej spodziewanych wpływów. Wycena ta została przeprowadzona przy zastosowaniu określonych założeń, takich jak szacowany okres dyskontowania, szacowana kwota wpływu, szacowana stopa dyskontowa. Biorąc pod uwagę niepewność w zakresie dochodzenia przez jednostkę dominującą wierzytelności z tytułu zwrotu ceny zapłaconej za akcje ENERGOMONTAŻ - POŁUDNIE S.A., oszacowanie poziomu parametrów do wyceny analizowanej należności, w szczególności na potrzeby początkowej jej wyceny jest utrudnione i obarczone niepewnością co do realizacji przyjętych szacunków.

Wycena należności od jednostek powiązanych w postępowaniu układowym

Jak szerzej opisano w nocie 24, na dzień publikacji niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania skonsolidowanego finansowego Sędzia Komisarz stwierdził zawarcie układu PBG z wierzycielami o treści zgodnej z propozycjami układowymi. Zarząd jednostki dominującej dokonał aktualizacji wyceny należności, opisanej w podpunkcie "Rozpoznanie aktywa finansowego (należności) w wyniku utraty kontroli nad jednostką zależną" w oparciu o nowe założenia, tj. wartość godziwa rozpoznanej należności została oszacowana przy uwzględnieniu spodziewanych wpływów środków pieniężnych do RAFAKO S.A. biorąc pod uwagę propozycje układowe PBG S.A. w upadłości układowej zakładające spłatę w wysokości 500 tysięcy złotych oraz 80-procentową redukcję wierzytelności powyżej 500 tysięcy złotych (dla której nie rozpoznano aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego) oraz spodziewany pierwszy termin wpływu środków pieniężnych z pięcioletniego okresu spłaty, oszacowany przez Zarząd RAFAKO S.A. na 30 czerwca 2016 roku.

Waluta pomiaru i waluta sprawozdań finansowych

Walutą pomiaru i walutą sprawozdawczą niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jest złoty polski.

Kursy walutowe przyjęte dla potrzeb wyceny bilansowej:

	31 marca 2016	31 grudnia 2015	31 marca 2015
USD	3,7590	3,9011	3,8125
EUR	4,2684	4,2615	4,0890
GBP	5,4078	5,7862	5,6295
CHF	3,9040	3,9394	3,9110
SEK	0,4624	0,4646	0,4410
TRY	1,3284	1,3330	1,4571

6. Zmiana szacunków

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2015 roku oraz na dzień 31 marca 2015 roku Grupa dokonała weryfikacji i aktualizacji szacunków w istotnych obszarach, które zostały opisane w nocie 5.2.

Ponadto, Grupa dokonała zmiany szacunków. Grupa stosuje metodę procentowego zaawansowania prac przy rozliczaniu kontraktów długoterminowych. Stosowanie tej metody wymaga od Grupy szacowania proporcji dotychczas wykonanych prac do całości usług do wykonania. Zmiana szacunków dotyczy szacowania przychodów ze sprzedaży realizowanych kontraktów o całkowitej wartości przychodów poniżej 5 milionów złotych. Dotychczasowy szacunek przychodów na bazie marży zerowej został zastąpiony rozpoznaniem marży na tych kontraktach w stosunku do ich procentowego zaangażowania.

Poniżej zaprezentowano wpływ zmiany szacunków na pozycje sprawozdania z całkowitych dochodów za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 roku:

	Przychody ze sprzedaży produktów i usług	Zysk/strata brutto	Podatek dochodowy	Zysk netto
Przed zmianą szacunków	279 536	6 339	(4 052)	2 287
Wycena kontraktów zgodnie z MSR 11	1 429	1 429	(272)	1 157
Po zmianie szacunków	280 965	7 768	(4 324)	3 444

Poniżej zaprezentowano wpływ zmiany szacunków na pozycje sprawozdania z sytuacji finansowej na dzień 31 marca 2015 roku:

	Rozliczenia międzyokresowe z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	Zobowiązania z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną	Aktywa z tytułu podatku odroczonego	Zyski zatrzymane/ Niepokryte straty
Przed zmianą szacunków	218 053	259 848	55 982	40 116
Wycena kontraktów zgodnie z MSR 11	988	(441)	(272)	1 157
Po zmianie szacunków	219 041	259 407	55 710	41 273

7. Segmenty operacyjne

Zarządzanie Grupą odbywa się w podziale na segmenty, odpowiednio do rodzaju oferowanych wyrobów i usług. Każdy z segmentów stanowi część składową Grupy osiągającą przychody i ponoszącą koszty, zgodnie z MSSF 8 Segmenty operacyjne.

Grupa wyodrębnia następujące segmenty działalności, w których działają poszczególne spółki:

Segmenty operacyjne	Spółki działające w segmencie
Obiekty energetyczne i ochrony środowiska	RAFAKO S.A.
	E001RK Sp. z o.o.
	E003B7 Sp. z o.o.
Pozostałe segmenty	PGL – DOM Sp. z o.o.
	RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o.
	ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o.
	RAFAKO ENGINEERING SOLUTION doo.
	RAFAKO Hungary Kft.

Segment obiekty energetyczne i ochrony środowiska oferuje bloki energetyczne, kotły: rusztowe, pyłowe, z cyrkulacyjnym i stacjonarnym złożem fluidalnym i odzyskowe, obiekty i instalacje towarzyszące kotłom energetycznym, technologie mokrego, półsuchego i suchego odsiarczania spalin, technologie odazotowania spalin, urządzenia odpylające obejmujące elektrofiltry i filtry workowe oraz instalacje termicznej utylizacji odpadów komunalnych i przemysłowych. Jest dostawcą zarówno dla energetyki zawodowej, jak i przemysłowej.

W skład pozostałych segmentów wchodzą segmenty nie osiągające progów ilościowych określonych w MSSF 8, w tym zarządzanie nieruchomościami oraz usługi projektowe świadczone przez pozostałe jednostki Grupy.

Zarząd monitoruje oddzielnie wyniki operacyjne segmentów w celu podejmowania decyzji dotyczących alokacji zasobów, oceny skutków tej alokacji oraz wyników działalności. Podstawą oceny wyników działalności jest zysk lub strata na działalności operacyjnej.

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku (w tysiącach złotych)

Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku lub na dzień 31 marca 2016 roku (niebadane)	Obiekty energetyczne i ochrony środowiska	Pozostałe segmenty	Segmenty razem	Eliminacje i pozycje nieprzypisane	Razem
Przychody Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych Sprzedaż między segmentami	329 527 193	4 626 3 797	334 153 3 990	109 (3 990)	334 262 –
Przychody ze sprzedaży ogółem	329 720	8 423	338 143	(3 881)	334 262
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	(305 746)	(7 164)	(312 910)	5 039	(307 871)
Wynik
Zysk (strata) na sprzedaży	23 974	1 259	25 233	1 158	26 391
Pozostałe przychody (koszty)	(17 360)	(1 132)	(18 492)	(1 184)	(19 676)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	6 614	127	6 741	(26)	6 715
Przychody (koszty) finansowe	(920)	14	(906)	(111)	(1 017)
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	5 694	141	5 835	(137)	5 698
Podatek dochodowy	(1 964)	(246)	(2 210)	713	(1 497)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	3 730	(105)	3 625	576	4 201
Amortyzacja	3 196	320	3 516	(18)	3 498
Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych	–	–	–	–	–
Aktywa i zobowiązania na dzień 31 marca 2016 roku (niebadane)
Aktywa	1 321 076	57 431	1 378 507	(96 404)	1 282 103
Zobowiązania	891 013	15 529	906 542	(58 647)	847 895
Inne informacje
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	–	–	–	–	–
Nakłady inwestycyjne	1 842	116	1 958	1	1 959

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku (w tysiącach złotych)

Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 roku (niebadane) lub na dzień 31 grudnia 2015 roku	Obiekty energetyczne i ochrony środowiska	Pozostałe segmenty	Segmenty razem	Paleniska i młyny – działalność zaniechana	Eliminacje i pozycje nieprzypisane	Razem
Przychody
Sprzedaż na rzecz klientów zewnętrznych	274 249	1 799	276 048	8 542	(4 498)	280 092
Sprzedaż między segmentami	156	3 933	4 089	–	(4 089)	–
Przychody ze sprzedaży ogółem	274 405	5 732	280 137	8 542	(8 587)	280 092
Koszty sprzedanych produktów i materiałów	(246 522)	(4 651)	(251 173)	(7 023)	1 331	(256 865)
Wynik
Zysk (strata) na sprzedaży	27 883	1 081	28 964	1 519	(7 256)	23 227
Pozostałe przychody (koszty)	(14 577)	(912)	(15 489)	(1 594)	1 604	(15 479)
Zysk (strata) z działalności operacyjnej	13 306	169	13 475	(75)	(5 652)	7 748
Przychody (koszty) finansowe	(883)	81	(802)	(57)	(550)	(1 409)
Zysk (strata) przed opodatkowaniem	12 423	250	12 673	(132)	(6 202)	6 339
Podatek dochodowy	(5 161)	(121)	(5 282)	11	1 219	(4 052)
Zysk (strata) netto z działalności kontynuowanej	7 262	129	7 391	(121)	(4 983)	2 287
Amortyzacja	2 745	255	3 000	265	(19)	3 246
Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych	–	–	–	–	–	–
Aktywa i zobowiązania na dzień 31 grudnia 2015 roku
Aktywa	1 297 249	57 013	1 354 262	83 080	(186 124)	1 251 218
Zobowiązania	875 345	15 003	890 348	16 422	(85 318)	821 452
Inne informacje
Inwestycje w jednostki stowarzyszone	–	–	–	–	–	–
Nakłady inwestycyjne	5 132	55	5 187	1 016	(1 016)	5 187

8. Zakres skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Śródroczne skrócone skonsolidowane sprawozdanie finansowe obejmuje sprawozdanie RAFAKO S.A. oraz sprawozdania finansowe jej jednostek zależnych, za wyjątkiem spółki ELWO S.A. w upadłości na skutek utraty przez Grupę kontroli nad jej działalnością operacyjną.

Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy co sprawozdanie jednostki dominującej, przy wykorzystaniu spójnych zasad rachunkowości. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest sporządzane zgodnie z MSR 27/MSSF 10 Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe.

W dniu 31 marca 2016 roku Grupa Kapitałowa RAFAKO składała się z jednostki dominującej i siedmiu jednostek zależnych działających w branży energetycznej, usługowej i handlowej.

Na dzień 31 marca 2016 roku roku konsolidacją sprawozdań finansowych objęto następujące spółki:

83,48% * procentowy udział prawa głosu na Zgromadzeniu Wspólników Spółki.

Wykaz jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej RAFAKO objętych konsolidacją sprawozdań finansowych

Nazwa i siedziba jednostki	Podstawowy przedmiot działalności (według PKD)	Właściwy sąd prowadzący rejestr oraz nr KRS	Zastosowana metoda konsolidacji
RAFAKO S.A. Racibórz	Produkcja generatorów pary z wyjątkiem kotłów do centralnego ogrzewania gorącą wodą	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 34143	-
PGL – DOM Sp. z o.o. Racibórz	Obsługa nieruchomości na własny rachunek	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 58201	pełna
RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o. Racibórz	Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 287033	pełna
ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o.* Gliwice	Działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 417946	pełna
RAFAKO ENGINEERING SOLUTION d.o.o. Belgrad	Działalność w zakresie projektowania technologicznego łącznie z doradztwem i sprawowaniem nadzoru dla budownictwa, przemysłu i ochrony środowiska	Agencja ds. Rejestrów Gospodarczych Republiki Serbii 20320524	pełna
RAFAKO Hungary Kft. Budapeszt	Montaż urządzeń w przemyśle energetycznym i chemicznym	Stołeczny Sąd Rejestrowy w Budapeszcie	pełna
E001RK Sp. z o.o. Racibórz	Realizacja projektów budowlanych oraz związanych z budową dróg i autostrad, dróg szynowych i kolei podziemnej, mostów i tuneli, działalność w zakresie inżynierii i doradztwa technicznego i naukowego, produkcja, naprawa i konserwacja maszyn i urządzeń, wytwarzanie, przesyłanie i handel energią elektryczną.	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 479758	pełna
E003B7 Sp. z o.o. Racibórz	Realizacja projektów budowlanych, działalność w zakresie doradztwa i projektowania budowlanego, inżynieryjnego i technologicznego	Sąd Rejonowy w Gliwicach KRS 486911	pełna

* jednostka zależna od RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o. i od PGL-DOM Sp. z o. o., zależna pośrednio od RAFAKO S.A.

9. Zmiany w strukturze jednostki dominującej i jednostek zależnych objętych konsolidacją

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku nie zaszły żadne zmiany w strukturze Grupy Kapitałowej.

10. Sezonowość lub cykliczność działalności Grupy

Działalność spółek wchodzących w skład Grupy nie cechuje się sezonowością ani cyklicznością istotnie wpływającą na wynik finansowy Grupy.

11. Informacje dotyczące umów o usługę budowlaną

Przychody z tytułu umów o usługę budowlaną są ujmowane na podstawie stopnia zaawansowania ich realizacji. Procentowy stan zaawansowania realizacji usługi ustalany jest jako stosunek kosztów poniesionych do sumy szacowanych kosztów niezbędnych do zrealizowania umowy.

Poniższa tabela przedstawia skutki wyceny umów o usługę budowlaną, w tym przychody oraz koszty realizowanych umów na dzień 31 marca 2016 roku, na dzień 31 grudnia 2015 roku i na dzień 31 marca 2015 roku, jak również kwoty należne zamawiającym oraz kwoty należne od zamawiających z tytułu prac wynikających z realizowanych umów na podane powyżej daty.

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015	31 marca 2015 (niebadane)
Poniesione koszty umów (narastająco)	3 152 115	3 260 138	2 097 184
Ujęte zyski pomniejszone o ujęte straty (narastająco)	217 024	243 305	137 949
Przychody z umowy obliczone wg stopnia zaawansowania wykonania umowy
(narastająco)	3 369 139	3 503 443	2 235 133
Należności uwarunkowane wykonaniem umowy (faktury częściowe
narastająco)	3 172 532	3 324 100	2 236 692
Kwota brutto należna Zamawiającym z tytułu prac wynikających z umowy
(pasywa), w tym:	(254 035)	(142 795)	(259 848)
- zaliczki otrzymane (zobowiązania z tytułu zaliczek) - korekta wartości zaliczek z tytułu kwot należnych od Zamawiających	(185 458) 51 649	(157 126) 56 859	(114 333) 8 173
- kwota brutto należna zamawiającym z tytułu wyceny kontraktów	(120 226)	(42 528)	(153 688)
Rozliczenia międzyokresowe z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną,
w tym:	324 696	233 992	218 053
- kwota brutto należna od Zamawiających z tytułu prac wynikających z umowy (aktywo) - koszty pozyskania kontraktów i pozostałe koszty kontraktów rozliczane	286 885	194 897	172 965
w czasie	37 811	39 095	45 088
Rezerwa na kary z tytułu nieterminowej realizacji umów lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych	–	–	(872)
Rezerwa na straty wynikające z umów	(21 701)	(29 885)	(28 137)

Grupa każdorazowo analizuje umowy pod kątem potencjalnych strat, które ujmowane są bezzwłocznie jako koszt zgodnie z MSR 11.36. W ramach wyceny umów o usługę budowlaną, zgodnie z MSR 11.11-15 Grupa uwzględnia odpowiednio szacunki kar z tytułu opóźnień w realizacji umów lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych. Szacunki wielkości kar prowadzone są w oparciu o dokumentację źródłową dotyczącą stwierdzonych opóźnień w realizacji prac lub problemów dotyczących gwarantowanych parametrów technicznych, w oparciu o założenia umowne oraz szacunek kierownictwa dotyczący ryzyka ich wystąpienia. Poziom szacowanego ryzyka uzależniony jest w znacznej części od czynników zewnętrznych będących częściowo poza kontrolą i może ulec zmianie w kolejnych okresach. Realizacja części kontraktów, w odniesieniu do których rozpoznano rezerwę na kary z tytułu nieterminowej realizacji umów, obarczona jest ryzykiem powstania sporu arbitrażowego, który w ocenie Grupy rodzi ryzyko o nieokreślonych konsekwencjach.

W pozycji "Koszty pozyskania kontraktów i pozostałe koszty kontraktów rozliczane w czasie" Grupa ujmuje rozliczenia międzyokresowe kosztów pozyskania kontraktów oraz kosztów gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych związanych z realizacją kontraktów.

Informacje dotyczące kluczowych kontraktów realizowanych przez Grupę

11.1. Projekt Opole

W lutym 2012 roku jednostka dominująca jako lider Konsorcjum (RAFAKO S.A., Polimex-Mostostal S.A., Mostostal Warszawa S.A.) podpisała umowę z firmą PGE Elektrownia Opole S.A. (obecnie PGE Górnictwo i Energetyka Konwencjonalna S.A. – "Zamawiający"), o wartości 9,4 mld złotych, której przedmiotem jest zaprojektowanie, dostawa, wykonanie prac budowlanych, montaż, uruchomienie i wszystkie związane z tym procesem usługi, wykonane na zasadzie "pod klucz", obiektu składającego się z bloku energetycznego nr 5 oraz nr 6 w Elektrowni Opole wraz z urządzeniami i wyposażeniem, jak również związanymi z nimi budynkami oraz budowlami.

RAFAKO S.A. zleciło swojej spółce zależnej tj. E001RK Sp. z o.o. ("SPV-Rafako") jako podwykonawcy realizację 100% zakresu prac i usług związanych z budową bloków w Elektrowni Opole. Wynagrodzenie SPV-Rafako za realizację prac i usług zostało określone na poziomie 3,96 miliarda złotych.

SPV-Rafako zawarła z Alstom Power Sp. z o.o. umowę podwykonawczą, na mocy której SPV-Rafako powierzyła Alstom 100% zakresu prac i usług wchodzących w zakres prac Spółki w ramach Projektu Opole. Alstom przejął wszelką odpowiedzialność za realizację kontraktu wobec Zamawiającego.

Do dnia 31 marca 2016 roku doszło do podpisania z Alstom jednej umowy z jednostką zależną ENERGOTECHNIKĄ ENGINEERING Sp. z o.o. na wykonanie określonego zakresu dokumentacji.

Zasady rozliczania kontraktu Opole:

Prezentacja przychodów i kosztów wynikających z tego kontraktu nie ma wpływu na wartości wykazane w sprawozdaniu z całkowitych dochodów Grupy.

Wartość rozrachunków wynikających z tego kontraktu nie ma wpływu na wartości zaprezentowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy.

Płatności wynikające z kontraktu, po spełnieniu warunków płatności są dokonywane przez Klienta bezpośrednio na rzecz Alstom.

Wpływ realizacji Projektu Opole na wyniki Grupy może mieć miejsce w sytuacji, gdy jednostka dominująca stanie się podwykonawcą Alstom w zakresie zaprojektowania i budowy tzw. wyspy kotłowej obejmującej kocioł, odsiarczanie, odpylanie, odazotowanie i wszelkie urządzenia związane z pracą tych obiektów – podstawowy zakres działalności Spółki).

11.2. Projekt Jaworzno

Spółka RAFAKO S.A. w Konsorcjum firm: RAFAKO S.A. (Lider Konsorcjum) i MOSTOSTAL WARSZAWA S.A. realizuje kontrakt na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w TAURON Wytwarzanie S.A. – Budowę bloku energetycznego o mocy 800 – 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II – w zakresie: kocioł parowy, turbozespół, budynek główny, część elektryczna i AKPiA bloku". Wartość kontraktu wynosi około 5,4 miliarda złotych brutto. W dniu 4 sierpnia 2013 roku dokonano zmiany umowy konsorcjum realizującego Projekt Jaworzno – główna zmiana dotyczyła przejęcia przez RAFAKO S.A. 99,99% prac w ramach Projektu (Mostostal Warszawa 0,01%) i tym samym zmiany podziału wynagrodzenia należnego każdemu z partnerów konsorcjum odpowiednio do udziału w realizowanych pracach.

Zasady rozliczania Projektu Jaworzno:

Na potrzeby realizacji Projektu została utworzona spółka celowa (E003B7 Sp. z o.o.), której RAFAKO S.A. podzleciła około 88,5% zakresu prac Projektu; pozostałe 11,5% pozostaje w bezpośredniej realizacji RAFAKO S.A. (o wartości około 506 milionów złotych; w tym zaprojektowanie tzw. wyspy kotłowej oraz dostawa części ciśnieniowych kotła i instalacji odpylania).

RAFAKO S.A. oraz E003B7 Sp. z o.o. na potrzeby realizacji Projektu zawarły umowy z podmiotami finansowymi, na mocy których otrzymały gwarancje bankowe/ubezpieczeniowe o łącznej wartości 523 miliony złotych niezbędne do realizacji tego projektu, jednocześnie ustanowione zostały zabezpieczenia na majątku obu podmiotów jako zabezpieczenie dla tych instrumentów.

Jednostka dominująca RAFAKO S.A. nie przewiduje wypłaty dywidendy ze spółki E003B7 Sp. z o. o. do zakończenia realizacji projektu Jaworzno.

Jednostka dominująca jako lider Konsorcjum wystawia faktury na pełny zakres prac na rzecz Zamawiającego; płatności z tytułu realizacji kontraktu są przekazywane bezpośrednio na rzecz Spółki celowej oraz kluczowych podwykonawców i poddostawców. Zapłata za zakres prac zrealizowany przez jednostkę dominującą jest dokonywana przez spółkę celową.

Grupa w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym ujmuje całkowite przychody i koszty związane z Projektem Jaworzno tj. zarówno zakres prac realizowany przez RAFAKO S.A. jak i zakres prac realizowany przez E003B7 Sp. z o.o. Wycena kontraktu jest dokonywana na całym projekcie łącznie, tj. przy ustaleniu jednej marży i stopnia zaawansowania realizacji dla całego kontraktu.

RAFAKO S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym kompensuje przychody i koszty oraz rozrachunki dotyczące realizacji Projektu powstałe pomiędzy RAFAKO S.A. a spółką celową.

Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz przepływy środków pieniężnych

12. Rodzaj i kwoty pozycji w znaczący sposób wpływających na aktywa, zobowiązania, kapitał, wynik finansowy oraz przepływy środków pieniężnych

12.1. Przychody ze sprzedaży, koszty sprzedaży, przychody i koszty operacyjne oraz finansowe

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku Grupa uzyskała 334 262 tysiące złotych przychodów ze sprzedaży, tj. o 54 170 tysięcy złotych więcej niż w analogicznym okresie 2015 roku, głównie w następstwie wzrostu zaangażowania z tytułu realizacji kontraktu "Jaworzno" (budowa bloku energetycznego o mocy 910 MW w Elektrowni Jaworzno III). Przyrost przychodów nastąpił zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym.

Koszt własny sprzedaży produktów i materiałów za okres 3 miesięcy 2016 roku wyniósł 307 871 tysięcy złotych, co przyniosło Grupie zysk brutto ze sprzedaży w wysokości 26 391 tysięcy złotych Zmiana, w porównaniu do okresu 3 miesięcy 2015 roku, jest głównie następstwem wzrostu wartości sprzedaży, przy niższym, niż w 2015 roku, poziomie rentowności realizowanych kontraktów oraz wzrostu rezerw i kosztów dotyczących zobowiązań gwarancyjnych z tytułu zrealizowanych umów sprzedaży.

Koszty sprzedaży prezentowane przez Grupę zawierają głównie koszty ponoszone przez centra kosztowe przypisane w modelu rozliczania kosztów do kosztów sprzedaży (w znacznej części składają się z kosztów wynagrodzeń oraz kosztów reklamy). Ponadto, do kosztów sprzedaży Grupa zalicza koszty przygotowywania ofert oraz odpisy aktualizujące wartość należności handlowych. Na koszty sprzedaży wykazane w całkowitych dochodach Grupy za okres 3 miesięcy 2016 roku w kwocie 7 087 tysięcy złotych największy wpływ miały koszty sprzedaży z wyłączeniem odpisów aktualizujących wartość należności handlowych w kwocie 7 187 tysięcy złotych.

Koszty ogólnego zarządu za okres 3 miesięcy 2016 roku wynosiły 12 481 tysięcy złotych. Wyższe koszty, w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego, są wynikiem między innymi wzrostu kosztów usług prawnych oraz doradczych, w tym kosztów związanych z usługami wsparcia biznesowego.

Na pozostałe przychody operacyjne największy wpływ miał zysk na sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 191 tysięcy złotych (31 marca 2015 roku: 215 tysięcy złotych) oraz przychody z tytułu kar umownych i odszkodowań w kwocie 76 tysięcy złotych (31 marca 2015 roku: 516 tysięcy złotych).

Na pozostałe koszty operacyjne największy wpływ miały koszty z tytułu udzielonych darowizn i dotacji o wartości 203 tysiące złotych (31 marca 2015 roku: 158 tysięcy złotych).

Przychody finansowe Grupy w okresie 3 miesięcy 2016 roku uzyskano w głównej mierze z odsetek od instrumentów finansowych w kwocie 827 tysięcy złotych (31 marca 2015 roku: 555 tysięcy złotych), w tym odsetki od udzielonych kaucji stanowiących zabezpieczenie kontraktów w kwocie 454 tysiące złotych.

Na koszty finansowe okresu decydujący wpływ miały koszty z tytułu odsetek od instrumentów finansowych w kwocie 490 tysięcy złotych (31 marca 2015 roku: 1 067 tysięcy złotych) oraz odsetki od zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych w kwocie 637 tysięcy złotych, a także prowizje bankowe od udzielonych kredytów i gwarancji finansowych oraz ubezpieczeń w kwocie 281 tysięcy złotych (31 marca 2015: 167 tysięcy złotych).

12.2. Podatek dochodowy

Obciążenie podatkowe

Główne składniki obciążenia podatkowego w skonsolidowanym sprawozdaniu z całkowitych dochodów przedstawiają się

następująco: Działalność kontynuowana Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane) Skonsolidowany rachunek zysków i strat Bieżący podatek dochodowy (15 113) (10 767) Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego (15 113) (10 767) Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego z lat ubiegłych – – Odroczony podatek dochodowy 13 616 6 715 Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych 13 616 6 715 Korekty dotyczące odroczonego podatku dochodowego z lat ubiegłych – – Obciążenie podatkowe wykazane w skonsolidowanym rachunku zysków i strat (1 497) (4 052) Odroczony podatek dochodowy dotyczący innych całkowitych dochodów (59) 31 Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych (59) 31 Obciążenie podatkowe wykazane w innych całkowitych dochodach (59) 31 Działalność zaniechana Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane) Skonsolidowany rachunek zysków i strat Bieżący podatek dochodowy – (20) Bieżące obciążenie z tytułu podatku dochodowego – (20) Korekty dotyczące bieżącego podatku dochodowego

z lat ubiegłych – – Odroczony podatek dochodowy – 31 Związany z powstaniem i odwróceniem się różnic przejściowych – 31 Korekty dotyczące odroczonego podatku dochodowego z lat ubiegłych – –

Obciążenie podatkowe wykazane

w skonsolidowanym rachunku zysków i strat – 11

Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 (niebadane)

Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 (niebadane)

Odroczony podatek dochodowy wyliczony na dzień 31 marca 2016 roku

Odroczony podatek dochodowy wyliczony na dzień 31 marca 2016 roku wynika z następujących pozycji:

		Sprawozdanie z sytuacji finansowej		Sprawozdanie z całkowitych dochodów
	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 (niebadane)
- od ulg inwestycyjnych - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	(3)	(3)	–	–
wartością środków trwałych oraz wartości niematerialnych - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością aktywów wycenianych w wartości	(15 900)	(18 811)	2 911	(214)
godziwej przez wynik finansowy - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	1 493	1 447	46	(257)
wartością pożyczek i należności - z tytułu odmiennego momentu podatkowego uznania przychodu ze sprzedaży produktów	1 555	1 209	346	599
i usług - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową	(58 755)	(43 185)	(15 570)	8 473
wartością zapasów	1 848	1 981	(133)	131
- od rezerw bilansowych	30 305	18 420	11 885	8 709
- od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat - od różnicy pomiędzy podatkową a bilansową wartością zobowiązań z tytułu gwarancji,	–	–	–	(17)
factoringu i wyłączone z zakresu MSR 39	4	44	(40)	(5)
- z tytułu odmiennego momentu podatkowego
uznania kosztu sprzedaży produktów i usług	77 236	63 105	14 131	(11 578)
- aktywo podatkowe dotyczące straty podatkowej	8 016	974	7 042	(172)
- korekta kosztów z tytułu niezapłaconych faktur	14 939	18 475	(3 536)	3 448
- pozostałe	521	1 537	(1 016)	(2 340)
Obciążenie z tytułu odroczonego podatku dochodowego			16 066	6 777
Aktywa/(rezerwa) netto z tytułu podatku odroczonego	61 259	45 193
Obciążenie z tytułu odroczonego podatku
dochodowego – działalność zaniechana	–	2 509	–	(31)
Aktywa/rezerwa netto z tytułu podatku odroczonego, w tym:	61 259	47 702
Aktywa z tytułu podatku odroczonego	61 423	47 796
Rezerwa z tytułu podatku odroczonego Rezerwa z tytułu podatku odroczonego – działalność	164	94
zaniechana	–	2 509

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku jednostka dominująca rozpoznała aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej wykazanej w kwocie 40 787 tysięcy złotych, która zostanie rozliczona w przyszłych okresach sprawozdawczych.

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku pozostałe spółki Grupy rozpoznały aktywo z tytułu odroczonego podatku dochodowego od wartości straty podatkowej w łącznej kwocie 1 404 tysiące złotych, która zostanie rozliczona w przyszłych okresach sprawozdawczych.

12.3. Istotne pozycje wykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych

Zwiększenie stanu należności wykazane w skonsolidowanym rachunku przepływów pieniężnych za okres 3 miesięcy 2016 roku zakończony 31 marca 2016 roku w kwocie 96 836 tysięcy złotych wynikało przede wszystkim z następujących pozycji:

• ze zmniejszenia stanu należności handlowych w kwocie 52 390 tysięcy złotych,
• ze zmniejszenia stanu należności budżetowych (w tym z tytułu podatku VAT) 3 941 tysięcy złotych,
• ze zwiększenia stanu udzielonych zaliczek w kwocie (12 467) tysięcy złotych,
• ze zmniejszenie stanu należności z tytułu kaucji w kwocie 57 289 tysięcy złotych,
• ze zwiększenie stanu należności spornych (3 717) tysięcy złotych,
• ze zwiększenia stanu pozostałych należności w kwocie (600) tysięcy złotych.

Dokładny opis zmian wartości kaucji i należności spornych w okresie 3 miesięcy 2016 roku został zamieszczony w nocie 12.13.

Zmniejszenie stanu zobowiązań wykazane w rachunku przepływów pieniężnych w kwocie 114 111 tysięcy złotych wynikało przede wszystkim z następujących pozycji:

	zmniejszenia stanu zobowiązań handlowych w kwocie	(142 231) tysięcy złotych,
	zwiększenie stanu zobowiązań z tytułu podatku VAT w kwocie	12 380 tysięcy złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na naprawy gwarancyjne w kwocie	1 302 tysiące złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na urlopy w kwocie	1 276 tysięcy złotych,
	zwiększenia stanu rezerw na opóźniony spływ kosztów	10 891 tysięcy złotych,
	zwiększenie stanu pozostałych zobowiązań w kwocie	2 271 tysięcy złotych.

Zmiana stanu rozliczeń międzyokresowych z tytułu umów budowlanych wykazana w rachunku przepływów pieniężnych w kwocie 12 352 tysiące złotych wynikała przede wszystkim z następujących pozycji:

	zwiększenia stanu należności z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną
	i związanych z wyceną kontraktów rozliczeń międzyokresowych w kwocie	(90 704) tysiące złotych,
	zwiększenia stanu zobowiązań z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną w kwocie	111 240 tysięcy złotych,
	w tym:
	zwiększenie stanu zaliczek w kwocie	33 542 tysiące złotych,
	zmniejszenie stanu rezerw z tytułu wyceny umów o usługę budowlaną w kwocie	(8 184) tysiące złotych.

Zmiana wartości zaliczek w 2016 roku w kwocie 33 542 tysiące złotych wynikała przede wszystkim z rozpoznania części zaliczek w przychodach zgodnie z metodologią rozliczania umów o usługę budowlaną (MSR 11).

Wartość przepływów środków pieniężnych z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych oraz wartości niematerialnych wykazana w kwocie 3 174 tysiące złotych wynikała z zakupu rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 2 626 tysięcy złotych oraz wartości niematerialnych w kwocie 548 tysięcy złotych.

Wpływy z tytułu zaciągnięcia kredytów i pożyczek wykazane w działalności finansowej sprawozdania z przepływów pieniężnych w kwocie 39 026 tysięcy złotych wynikały z zaciągnięcia kredytu w rachunku bieżącym z PKO BP S.A. Na wartość środków pieniężnych z działalności finansowej Spółki miały także wpływ zapłacone odsetki od otrzymanego kredytu bankowego z PKO BP S.A. w kwocie 442 tysiące złotych.

12.4. Rzeczowe aktywa trwałe

31 marca 2016 roku (niebadane)	Grunty	Budynki	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2016 roku	23 776	91 838	56 485	8 389	787	2 164	183 439
Transfery ze środków trwałych w budowie	–	190	1 071	219	–	(1 480)	–
Nabycia	–	–	58	484	6	759	1 307
Likwidacja/sprzedaż	(2)	(37)	(130)	(102)	–	–	(271)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki
zagranicznej	–	–	–	–	–	–	–
Odpis amortyzacyjny za okres sprawozdawczy	–	(708)	(1 819)	(404)	(52)	–	(2 983)
Odpis aktualizujący za okres sprawozdawczy	–	–	–	–	–	–	–
Pozostałe, w tym reklasyfikacja środków trwałych na/z aktywa przeznaczone do
sprzedaży	–	(13)	108	(33)	–	–	62
Wartość netto na dzień 31 marca 2016 roku (niebadane)	23 774	91 270	55 773	8 553	741	1 443	181 554

*środki trwałe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.1

31 marca 2015 roku (niebadane)	Grunty	Budynki	Maszyny i urządzenia	Środki transportu	Pozostałe	Środki trwałe w budowie	Ogółem
Wartość netto na dzień 1 stycznia 2015 roku	23 773	89 529	46 140	6 370	358	6 029	172 199
Transfery ze środków trwałych w budowie	–	218	626	–	–	(3 694)	(2 850)
Nabycia	3	403	2 664	1 235	55	777	5 137
Likwidacja/sprzedaż	(1 581)	(10)	(4)	(372)	–	–	(1 967)
Różnice kursowe z przeliczenia jednostki
zagranicznej	–	–	(2)	(2)	–	–	(4)
Odpis amortyzacyjny za okres sprawozdawczy	–	(662)	(1 573)	(277)	(16)	–	(2 528)
Odpis aktualizujący za okres sprawozdawczy	–	–	–	–	–	–	–
Pozostałe, w tym reklasyfikacja środków trwałych na/z aktywa przeznaczone do
sprzedaży	1 579	(30)	–	239	1	–	1 789
Wartość netto na dzień 31 marca 2015 roku
(niebadane)	23 774	89 448	47 851	7 193	398	3 112	171 776

12.5. Nabycie i sprzedaż składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych

	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 (niebadane)	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2015 (niebadane)
Nabycie składników rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych*	3 439	5 137
Przychody ze sprzedaży rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych	516	667

* wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych w okresie na zakup środków trwałych wynikająca z tabeli ruchu środków trwałych oraz wartość nakładów inwestycyjnych poniesionych na zakup wartości niematerialnych

Przedmiotem nakładów inwestycyjnych Grupy na rzeczowy majątek trwały były przede wszystkim nakłady na infrastrukturę budowlaną, zakupy maszyn i urządzeń do produkcji oraz zakup sprzętu komputerowego. Powyższe inwestycje były finansowane ze środków własnych oraz w formie leasingu.

12.6. Wartość firmy

Na dzień 31 marca 2016 roku, Grupa prezentuje wartość firmy w kwocie 5 124 tysięcy złotych, w związku z:

przejęciem kontroli nad zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa przez jednostkę zależną RAFAKO Engineering Sp. z o.o., Grupa Kapitałowa RAFAKO prezentuje wartość firmy w kwocie 3 392 tysiące złotych;

	Wartość godziwa (w tysiącach złotych)
Wartość rzeczowych aktywów trwałych	279
Wartość środków pieniężnych	1 200
Wartość niskocennych składników majątku	74
Łączna wartość godziwa przejętych aktywów netto	1 553
Łączny koszt nabycia	4 945
Wartość firmy ujęta przy nabyciu	3 392

przejęciem kontroli nad zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa PBG AVATIA sp. z o.o. przez RAFAKO S.A., Grupa prezentuje wartość firmy w kwocie 1 398 tysięcy złotych;

	Wartość godziwa (w tysiącach złotych)
Wartość rzeczowych aktywów trwałych	36
Wartość wartości niematerialnych	1 253
Wartość zobowiązań	(187)
Łączna wartość godziwa przejętych aktywów netto	1 102
Łączny koszt nabycia	2 500
Wartość firmy ujęta przy nabyciu	1 398

z rozliczenia przeprowadzonej przez RAFAKO S.A. w 2007 roku transakcji nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa od Wyrskich Zakładów Urządzeń Przemysłowych "NOMA INDUSTRY" Sp. z o.o. w upadłości w kwocie 376 tysięcy złotych.

12.7. Akcje/udziały w pozostałych jednostkach

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Akcje/udziały w pozostałych spółkach notowanych na giełdzie	220	210
Akcje/udziały w pozostałych spółkach nie notowanych na giełdzie	19	19
	239	229
*akcje i udziały stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 12.15.3

12.8. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów długoterminowe

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Należności z tytułu dostaw i usług, w tym: Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych Należności z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowych kosztów, w tym: Rozliczenia międzyokresowe z tytułu gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych	37 804 – 37 804 226 –	35 409 – 35 409 239 –
Kaucje	226	239
Należności ogółem (netto)	38 030	35 648
Odpis aktualizujący wartość należności	–	–
Należności brutto	38 030	35 648

*należności handlowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 0

12.9. Inne aktywa finansowe długoterminowe

31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
–	–
–	–
	29 900
25 078	24 854
5 091	5 046
	29 900
	30 169 30 169

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku Grupa dokonała aktualizacji wyceny wartości należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., w związku ze zmianą szacunków i założeń, co zostało szerzej opisane w nocie 24.

Zmiana wartości należności w porównaniu do kwoty wykazanej na dzień 31 grudnia 2015 roku wynika z wyceny tej należności zgodnie z koncepcją zamortyzowanego kosztu, przy uwzględnieniu założeń i szacunków, o których mowa w nocie 6. W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku na bazie przyjętych założeń Grupa rozpoznała w innych aktywach finansowych krótkoterminową część należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ-POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., co zostało przedstawione w nocie 12.11.

12.10. Zapasy

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Materiały (według wartości netto możliwej do uzyskania)	18 654	18 817
Według ceny nabycia	28 378	29 169
Według wartości netto możliwej do uzyskania	18 654	18 817
Zapasy ogółem, według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia/kosztu wytworzenia
oraz wartości netto możliwej do uzyskania	18 654	18 817
* zapasy stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 0

Odpisy aktualizujące wartość zapasów

	Okres 3 miesięcy zakończony	Okres 3 miesięcy zakończony
	31 marca 2016	31 marca 2015
	(niebadane)	(niebadane)
Stan na początek okresu	(10 352)	(7 793)
Utworzenie odpisu aktualizującego	628	170
Rozwiązanie odpisu aktualizującego	–	–
Przeniesienie na aktywa przeznaczone do sprzedaży	–	(2 729)
Stan na koniec okresu	(9 724)	(10 352)

12.11. Inne aktywa finansowe krótkoterminowe

31 grudnia 2015
–
10 500
(10 500)
4 943
1 003
5 946
4 943 1 003 5 946

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku Grupa dokonała aktualizacji wyceny wartości należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., w związku ze zmianą szacunków i założeń, co zostało szerzej opisane w nocie 24.

Zmiana wartości należności w porównaniu do kwoty wykazanej na dzień 31 grudnia 2015 roku wynika z wyceny tej należności zgodnie z koncepcją zamortyzowanego kosztu, przy uwzględnieniu założeń i szacunków, o których mowa w nocie 6. W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku na bazie przyjętych założeń Grupa rozpoznała w innych aktywach finansowych krótkoterminową część należności z tytułu zwrotu akcji spółki ENERGOMONTAŻ-POŁUDNIE S.A. oraz należności z tytułu udzielonej pożyczki spółce HYDROBUDOWA S.A., co zostało przedstawione w nocie 12.11.

W dniu 18 kwietnia 2012 roku jednostka dominująca zawarła z Olenia Ltd umowę przedwstępną sprzedaży/zakupu 50% udziałów spółki Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. oraz przelewu praw do wierzytelności w postaci pożyczki udzielonej tej spółce. Łączna kwota zaliczki zapłaconej przez jednostkę dominującą w związku z zawartą umową wyniosła 16 176 tysięcy złotych (z czego 5 676 tysięcy złotych w odniesieniu do udziałów zaprezentowanych jako pozostałe aktywa niefinansowe, 10 500 tysięcy złotych w odniesieniu do pożyczki zaprezentowanych jako inne aktywa finansowe). Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. to spółka celowa utworzona w celu budowy elektrowni biogazowej finansowanej ze środków własnych, pozyskanych od inwestorów w formie pożyczki, oraz z przyznanej dotacji. W związku z faktem, że Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. wypowiedziała umowę z wykonawcą budowy, co spowodowało opóźnienie w realizacji prac oraz wypowiedzenie umowy o dofinansowanie projektu. Działania podjęte przez spółkę Bioelektrownia Szarlej sp. z o.o. zmierzające do wznowienia inwestycji, nie przyniosły efektów. Ze względu na status tej inwestycji opisany powyżej, Zarząd jednostki dominującej ocenia, że ryzyko nierealizowalności powyższych aktywów jest istotne i utrzymał decyzję o objęciu wartości inwestycji odpisem aktualizującym w pełnej wysokości, tj. 16 176 tysięcy złotych.

12.12. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015	31 marca 2015 (niebadane)
Środki pieniężne w banku i w kasie	155 064	114 051	22 710
Lokaty krótkoterminowe do 3 miesięcy, w tym:	75 676	83 210	3 938
- stanowiące zabezpieczenie zobowiązań warunkowych	–	–	–
	230 740	197 261	26 648
w tym: środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania	2 153	2 153	1 434

Środki pieniężne w banku są oprocentowane według zmiennych stóp procentowych, których wysokość zależy od stopy oprocentowania lokat bankowych. Lokaty krótkoterminowe, klasyfikowane jako środki pieniężne, są dokonywane na różne okresy, od jednego dnia do jednego miesiąca, w zależności od aktualnego zapotrzebowania spółek wchodzących w skład Grupy na środki pieniężne i są oprocentowane według ustalonych z bankiem stóp procentowych

Spółki Grupy posiadają środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, do których zaliczają otrzymane w ramach przyznanych dotacji środki pieniężne ulokowane na wyodrębnionych rachunkach bankowych, które Grupa może wykorzystywać do uregulowania zobowiązań wynikających z realizowanych projektów.

12.13. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowe kosztów krótkoterminowe

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Należności z tytułu dostaw i usług, w tym:	222 612	277 397
Należności z tytułu dostaw i usług od jednostek powiązanych	1 191	17 581
Należności z tytułu dostaw i usług od pozostałych jednostek	221 421	259 816
Należności z tytułu podatku dochodowego	12 964	21 137
Pozostałe należności i rozliczenia międzyokresowych kosztów, w tym:	138 667	183 232
Należności z tytułu udzielonych zaliczek	46 936	34 469
Należności budżetowe	18 648	22 589
Rozliczenie kosztów ubezpieczenia rzeczowego	425	800
Rozliczenia z Zakładowym Funduszem Świadczeń Socjalnych	83	301
Należności sporne	4 017	300
Koszty przyszłych okresów	2 519	1 219
Kaucje	65 458	122 734
Pozostałe	581	820
Należności ogółem (netto)	374 243	481 766
Odpis aktualizujący wartość należności	32 292	32 393
Należności brutto	406 535	514 159

*należności handlowe stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Spółki na dzień bilansowy zostały zaprezentowane w nocie 0

Należności budżetowe obejmują przede wszystkim należności z tytułu podatku VAT zarówno krajowego, jak i zagranicznego.

Należności z tytułu dostaw i usług nie są oprocentowane i mają zazwyczaj 30-dniowy termin płatności. Jednakże, dla niektórych kontrahentów okres spłaty należności ustalany na podstawie indywidualnych umów zawiera się w przedziale od 1 do 3 miesięcy.

Grupa posiada politykę w zakresie dokonywania sprzedaży tylko zweryfikowanym klientom. Dzięki temu, zdaniem kierownictwa, nie istnieje dodatkowe ryzyko kredytowe, ponad poziom określony odpisem na nieściągalne należności właściwym dla należności handlowych.

Należności handlowe krótkoterminowe wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej na dzień 31 marca 2016 roku w kwocie 222 612 tysięcy złotych dotyczą kontraktów handlowych z krajowymi oraz zagranicznymi kontrahentami.

Główny wpływ na zmianę poziomu wartości należności z tytułu kaucji na dzień 31 marca 2016 roku w kwocie 57 276 tysięcy złotych miały następujące operacje gospodarcze:

• zwrot kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na budowę kotła parowego olejowo-gazowego; wartość spłaconych kaucji w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku wynosiła 9 080 tysięcy złotych;
• zwrot kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na modernizację elektrofiltrów na blokach nr 1, 2, 3: wartość spłaconych kaucji w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku wynosiła 3 151 tysięcy złotych;
• zwrot kaucji pieniężnej związanej z realizacją umowy na instalację elektrofiltrów dla bloku energetycznego o mocy 800 do 910 MW na parametry nadkrytyczne: wartość spłaconych kaucji w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku wynosiła 40 000 tysięcy złotych.

Istotną pozycję wykazaną w pozostałych należnościach stanowią zaliczki, które na dzień 31 marca 2016 roku wynosiły 46 936 tysięcy złotych, w tym:

• zaliczki w związku z realizacją umowy na zaprojektowanie, dostawę, montaż oraz uruchomienie kotła budowa nowych mocy w technologiach węglowych w kwocie 12 768 tysięcy złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na dostawę, montaż konstrukcji stalowej budynku maszynowni, kotłowni, bunkrowni w kwocie 7 198 tysięcy złotych;
• zaliczki w związku z realizacją umów na zabudowę instalacji kataliotycznego odazotowania spalin dla kotła OP-650 kwocie 4 134 tysiące złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na dostawę instalacji odazotowania spalin wraz z montażem w kwocie 4 064 tysięcy złotych;
• zaliczka w związku z realizacją umowy na zaprojektowanie i wykonanie w ramach realizacji Bloku dostawy oraz montażu rurociągów wysokoprężnych wraz z armaturą oraz systemami pomocniczymi i dobór zamocowań pierwszorzędowych w kwocie 3 934 tysięcy złotych;
• zaliczki w związku z realizacją umowy na modernizację elektrofiltra poprawa jakości powietrza poprzez zmniejszenie emisji pyłu w kwocie 2 161 tysięcy złotych.

12.14. Odpisy aktualizujące wartość skonsolidowanych aktywów

	Akcje/udziały*	Pozostałe aktywa niefinansowe	Zapasy**	Należności***
1 stycznia 2016	(24 361)	(5 676)	(10 352)	(32 393)
Utworzenie Wykorzystanie/rozwiązanie	– 10	– –	628	(148) 249
31 marca 2016 (niebadane)	(24 351)	(5 676)	(9 724)	(32 292)
1 stycznia 2015	(24 230)	(5 676)	(7 793)	(40 862)
Utworzenie Wykorzystanie/rozwiązanie	(47) –	– –	(33) –	(720) 219
31 marca 2015 (niebadane)	(24 277)	(5 676)	(7 826)	(41 363)

* odpisy aktualizujące wartość udziałów/akcji w spółkach dotyczą udziałów/akcji w spółkach postawionych w stan upadłości oraz aktualizacji wartości udziałów w procesie upadłości układowej

** utworzenie oraz rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość zapasów ujmowane jest w koszcie wytworzenia produktów i usług

*** odpisy aktualizujące wartość należności długo- i krótkoterminowych handlowych oraz pozostałych należności, w tym należności z tytułu kar umownych

12.15. Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Grupy

12.15.1. Zabezpieczenia ustanowione na środkach trwałych

Na dzień 31 marca 2016 roku wartość środków trwałych stanowiących zabezpieczenie zobowiązań jednostki dominującej wynosiła 144 991 tysięcy złotych. Środki trwałe zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiona hipoteka na łączną kwotę do 300 milionów złotych na nieruchomościach, których RAFAKO S.A. jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym z wyłączeniem nieruchomości mieszkalnych oraz zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Środki trwałe zabezpieczone hipoteką, w tym:	91 793	92 225
grunty	9 273	9 273
budynki i budowle	82 520	82 952
Środki trwałe, na których ustanowiono zastaw rejestrowy, w tym:	53 198	53 566
urządzenia techniczne i maszyny	51 436	50 793
środki transportu	1 762	2 773
	144 991*	145 791*

*wykazane kwoty obejmują środki trwałe zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży w kwocie 45 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 119 tysięcy złotych)

12.15.2. Zabezpieczenia ustanowione na wartościach niematerialnych

Na dzień 31 marca 2016 roku wartości niematerialne o wartości 11 048 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie zobowiązań jednostki dominującej (31 grudnia 2015: 11 449 tysięcy złotych). Wartości niematerialne zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

12.15.3. Zabezpieczenia ustanowione na akcjach/udziałach

Na dzień 31 marca 2016 roku akcje/udziały w spółkach o wartości 25 271 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 25 261 tysięcy złotych) zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw, zastaw rejestrowy i finansowy na udziałach w E003B7 Sp. z o.o.).

12.15.4. Zabezpieczenia ustanowione na zapasach

Na dzień 31 marca 2016 roku zapasy o wartości 18 639 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie zobowiązań jednostki dominującej (31 grudnia 2015: 18 726 tysięcy złotych). Zapasy zabezpieczają zobowiązania z tytułu zawartej z PKO BP S.A. Umowy Limitu Wielocelowego Wielocelowego (ustanowiony zastaw rejestrowy pierwszorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw) oraz wierzytelności BGK S.A., PKO BP S.A., mBank S.A. i PZU S.A. wobec RAFAKO S.A. na podstawie Umowy Poręczenia zawartej w celu zabezpieczenia zobowiązań E003B7 Sp. z o.o. powstałych w związku z Umową o Udzielenie Gwarancji wystawionych na rzecz TAURON Wytwarzanie S.A. w związku z realizacją Projektu Jaworzno III 910 MW (ustanowiony zastaw rejestrowy drugorzędny na zbiorze rzeczy ruchomych i praw).

12.15.5. Zabezpieczenia ustanowione na należnościach handlowych

Należności z tytułu dostaw, robót i usług o wartości bilansowej 34 080 tysięcy złotych stanowiły zabezpieczenie udzielonych gwarancji oraz kredytów i pożyczek na dzień 31 marca 2016 roku (31 grudnia 2015 roku: 26 137 tysięcy złotych).

12.16. Kapitał podstawowy

W okresie 3 miesięcy 2016 roku zakończonym 31 marca 2016 roku kapitał podstawowy jednostki dominującej nie uległ zmianie i jego wartość na 31 marca 2016 roku wynosiła 169 864 tysięcy złotych.

Kapitał akcyjny	Liczba akcji	Wartość akcji
	w szt.	w tys. zł
Akcje serii A	900 000	1 800
Akcje serii B	2 100 000	4 200
Akcje serii C	300 000	600
Akcje serii D	1 200 000	2 400
Akcje serii E	1 500 000	3 000
Akcje serii F	3 000 000	6 000
Akcje serii G	330 000	660
Akcje serii H	8 070 000	16 140
Akcje serii I	52 200 000	104 400
Akcje serii J	15 331 998	30 664
	84 931 998	169 864

12.17. Wartość nominalna akcji

Wszystkie wyemitowane akcje posiadają wartość nominalną wynoszącą 2,00 złote i zostały objęte w zamian za wkłady pieniężne.

12.18. Prawa akcjonariuszy

Akcje wszystkich serii są jednakowo uprzywilejowane co do dywidendy oraz zwrotu z kapitału.

12.19. Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej

Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej został utworzony z nadwyżki wartości emisyjnej nad nominalną w kwocie 77 947 tysięcy złotych. W dniu 15 maja 2000 roku Walne Zgromadzenie RAFAKO S.A. podjęło uchwałę o przeznaczeniu kwoty 41 169 tysięcy złotych na pokrycie nierozliczonych strat z lat ubiegłych. Dodatkowo w 2015 roku w wyniku ujęcia 58 562 tysięcy złotych nadwyżki ze sprzedaży akcji serii J powyżej ich wartości nominalnej, pomniejszonej o koszty emisji, kapitał ten wyniósł 95 340 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 95 340 tysięcy złotych).

12.20. Kapitał zapasowy

Kapitał zapasowy powstał z ustawowych odpisów z zysków generowanych w poprzednich latach obrotowych, a także z nadwyżek z podziału zysku ponad wymagany odpis w Grupie. W okresie 3 miesięcy 2016 roku kapitał zapasowy nie uległ zmianie i na dzień 31 marca 2016 roku wynosił 112 715 tysięcy złotych (31 grudnia 2015 roku: 112 715 tysięcy złotych).

12.21. Różnice kursowe z przeliczenia jednostek zagranicznych

Saldo kapitału rezerwowego z tytułu różnic kursowych jest korygowane o różnice kursowe wynikające z przeliczenia sprawozdania finansowego zagranicznej jednostki zależnej oraz zagranicznego oddziału jednostki dominującej. Na dzień 31 marca 2016 roku wartość kapitału z przeliczenia jednostki zagranicznej wynosiła 48 tysięcy złotych (31 grudnia 2015: 41 tysięcy złotych).

12.22. Zyski zatrzymane i wypłacone dywidendy

Na dzień 31 marca 2016 roku, w wyniku ujęcia zysku netto za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku w wysokości 4 354 tysiące złotych oraz ujęcia zysków/strat aktuarialnych w kwocie 248 tysięcy złotych wartość zysków zatrzymanych Grupy wyniosła 51 815 tysięcy złotych ( 31 grudnia 2015 roku: 47 213 tysięcy złotych).

Spółki Grupy w okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku nie wypłacały dywidendy.

12.23. Zysk/(strata) przypadający na jedną akcję

Zysk/(strata) podstawowy przypadający na jedną akcję oblicza się poprzez podzielenie skonsolidowanego zysku/(straty) netto przypadającego na zwykłych akcjonariuszy jednostki dominującej przez średnią ważoną liczbę wyemitowanych akcji zwykłych jednostki dominującej występujących w ciągu okresu.

Poniżej przedstawione zostały dane dotyczące zysku/(straty) oraz akcji, które posłużyły do wyliczenia podstawowego zysku/(straty) na jedną akcję:

	Okres 3 miesięcy	Okres 3 miesięcy
	zakończony 31 marca 2016	zakończony 31 marca 2015
	(niebadane)	(niebadane)
Zysk/(strata) netto z działalności kontynuowanej	4 201	2 287
Zysk/(strata) z działalności zaniechanej	–	(55)
Zysk/(strata) netto	4 201	2 232
Zysk/(strata) netto przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia
zysku/(straty) na jedną akcję	4 354	2 195
Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych zastosowana do obliczenia
podstawowego zysku/(straty) na jedną akcję	84 931 998	69 600 000
Wpływ rozwodnienia:	–	–
Opcje na akcje	–	–
Umarzalne akcje uprzywilejowane	–	–
Skorygowana średnia ważona liczba akcji zwykłych zastosowana do obliczenia
rozwodnionego zysku/(straty) na jedną akcję	84 931 998	69 600 000
Zysk/(strata) na jedną akcję w złotych – podstawowy z zysku za okres przypadający zwykłym akcjonariuszom	0,05	0,03
Zysk/(strata) na jedną akcję z działalności zaniechanej w złotych
– podstawowy z zysku za okres przypadający zwykłym akcjonariuszom	0,00	0,00

Średnia ważona liczba wyemitowanych akcji zwykłych użyta w celu obliczenia podstawowego i rozwodnionego zysku na jedną akcję z działalności zaniechanej przedstawiona jest w tabeli powyżej. Poniższa tabela przedstawia natomiast wartości zysku/(straty) stanowiące podstawę wyliczenia zysku na akcję z działalności zaniechanej:

	Okres 3 miesięcy zakończony	Okres 3 miesięcy zakończony
	31 marca 2016	31 marca 2015
	(niebadane)	(niebadane)
Zysk/(strata) z działalności zaniechanej	–	(27)
Zysk/(strata) netto z działalności zaniechanej przypadający na zwykłych akcjonariuszy, zastosowany do obliczenia zysku na jedną akcję	–	(27)

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku jednostka dominująca nie dokonała emisji nowych akcji.

Grupa nie prezentuje zysku rozwodnionego na jedną akcję za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku, ponieważ nie posiada instrumentów finansowych powodujących rozwodnienie akcji.

12.24. Świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia oraz inne świadczenia

Na podstawie prognozy wyceny dokonanej na koniec okresu obrachunkowego przez profesjonalną firmę aktuarialną Grupa tworzy rezerwę na wartość bieżącą zobowiązania z tytułu odpraw emerytalnych, nagród jubileuszowych oraz ZFŚS. Kwotę tej rezerwy oraz uzgodnienie przedstawiające zmiany stanu w ciągu okresu obrotowego przedstawiono w poniższej tabeli:

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Na dzień 1 stycznia	25 556	26 803
Koszty odsetek	637	670
Koszty bieżącego zatrudnienia	133	485
(Zyski)/straty aktuarialne	(307)	314
Wypłacone świadczenia	(387)	(2 716)
Koniec okresu	25 632	25 556
Rezerwy długoterminowe	23 643	23 552
Rezerwy krótkoterminowe	1 989	2 004

Główne założenia przyjęte do wyceny świadczeń pracowniczych na dzień sprawozdawczy są następujące:

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Stopa dyskontowa (%)	2,8	2,8
Przewidywany wskaźnik inflacji (%)*	–	–
Wskaźnik rotacji pracowników	5	5
Przewidywana stopa wzrostu wynagrodzeń (%) Brak danych w raporcie aktuariusza * 2% w roku 2016 oraz w kolejnych latach	2	2

12.25. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - długoterminowe

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Zobowiązania wobec jednostek powiązanych	–	55
Zobowiązania wobec pozostałych jednostek	29 884	34 789
	29 884	34 844
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	3 558	3 686
	3 558	3 686
Pozostałe zobowiązania
Naliczone zobowiązania z tytułu niewypłaconej premii	387	311
Zobowiązania z tytułu inwestycji	633	852
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych	5 081	4 325
	6 101	5 488

12.26. Rezerwy, zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania - krótkoterminowe

	31 marca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług
Zobowiązania wobec jednostek powiązanych	6 831	6 330
Zobowiązania wobec pozostałych jednostek	256 740	394 512
	263 571	400 842
Zobowiązania z tytułu inwestycji	2 177	2 663
	2 177	2 663
	31 marca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Pozostałe zobowiązania	14 163	1 783
Podatek VAT	2 084	2 557
Podatek dochodowy od osób fizycznych	9 237	9 001
Zobowiązania z tytułu ubezpieczeń społecznych
Rozrachunki z Urzędem Skarbowym	32	–
Pozostałe zobowiązania z tytułu podatków, ceł i ubezpieczeń	192	103
Rozliczenia z Zakładowym Funduszem Świadczeń Socjalnych	586	–
Zobowiązania wobec pracowników z tytułu wynagrodzeń	8 706	8 572
Rezerwy na koszty niewykorzystanych urlopów	4 935	3 659
Naliczone zobowiązania z tytułu niewypłaconej premii	11 201	11 237
Rezerwy na koszty napraw gwarancyjnych	8 146	7 600
Rezerwa na niezafakturowane usługi i materiały	16 196	5 305
Rezerwa na badanie bilansu	179	227
Inne krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	5 902	4 855
Kaucje	200	144
Pozostałe rozrachunki z pracownikami	563	279
Rezerwa na przyszłe koszty	6 654	7 000
Pozostałe	1 131	1 719
	90 107	64 038
Pozostałe zobowiązania finansowe
Zobowiązania z tytułu leasingu finansowego	1 654	1 542
	1 654	1 542

13. Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym

Cele i zasady zarządzania ryzykiem finansowym nie uległy zmianie w stosunku do opublikowanych w ostatnim skonsolidowanym rocznym sprawozdaniu finansowym za 2015 rok.

14. Instrumenty finansowe

Wartość bilansową klas i kategorii instrumentów finansowych na dzień 31 marca 2016 roku oraz 31 grudnia 2015 roku prezentują poniższe tabele.

	Wartość bilansowa
	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Aktywa wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy	–	–
Jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych	–	–
Instrumenty pochodne	–	–
Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży	220	210
Udziały i akcje długoterminowe	220	210
Pożyczki i należności	362 043	471 839
Należności z tytułu dostaw i usług	260 416	312 806
Pozostałe należności	65 458	123 037
Pożyczki udzielone	54	80
Lokaty długoterminowe	–	–
Lokaty krótkoterminowe	–	70
Inne aktywa finansowe długoterminowe	30 169	29 900
Inne aktywa finansowe krótkoterminowe	5 946	5 946
Środki pieniężne i ich ekwiwalenty	230 740	197 261
	593 003	669 310

	Wartość bilansowa
	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Zobowiązania finansowe wycenianie w wartości godziwej przez wynik finansowy	–	–
Instrumenty pochodne	–	–
Zobowiązania finansowe wyceniane wg zamortyzowanego kosztu	444 746	548 409
Kredyty i pożyczki	148 481	109 208
Zobowiązania z tytułu dostaw i usług (w tym inwestycyjne)	296 265	439 201
Pozostałe zobowiązania finansowe	–	–
Zobowiązania z tytułu gwarancji, factoringu i wyłączone z zakresu
MSR 39	5 212	5 228
Zobowiązania z tytułu leasingu i umów dzierżawy z opcją zakupu	5 212	5 228
	449 958	553 637

15. Instrumenty pochodne

Na dzień 31 marca 2016 roku Grupa Kapitałowa nie posiadała nierozliczonych transakcji walutowych typu forward, ani innych rodzajów instrumentów pochodnych.

Spółki Grupy Kapitałowej nie stosują rachunkowości zabezpieczeń, niemniej jednak stosowane transakcje nie mają charakteru spekulacyjnego, a ich celem jest efektywne zabezpieczenie transakcji kupna/sprzedaży denominowanych w walucie. W związku z powyższym Grupa ujmuje efekt wyceny/realizacji instrumentów podobnie jak różnice kursowe, w ramach działalności operacyjnej (przychodów oraz kosztów).

16. Rezerwy na koszty

16.1.Rezerwa na koszty kar z tytułu nieterminowej realizacji lub niedotrzymania gwarantowanych parametrów technicznych umów o usługę budowlaną

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku Grupa Kapitałowa RAFAKO dokonała weryfikacji stanu rezerw na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów na kilku realizowanych kontraktach. Korzystając z najbardziej aktualnej wiedzy na temat realizowanych umów oraz na bazie rozliczenia zakończonych umów, Zarząd jednostki dominującej ustalił, że nie zaistniały przesłanki rozpoznania rezerw na koszty z tytułu nieterminowej realizacji umów.

16.2. Zmiana stanu rezerw, zobowiązań i rozliczeń międzyokresowych wykazanych w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy Kapitałowej

	Rezerwa
								Pozostałe
								rezerwy**
29 885	25 556	3 659	11 925		11 548	7 000	–	227
								74
(8 332)	–	–	(1 864)	–	(297)	(473)	–	(122)
								179
								113
								66
(3 375)	–	(116)	(3 090)	(1 386)	(358)	(200)	–	(64)
28 137	27 172	4 999	8 540	872	9 918	5 467	745	115
	Rezerwa na przewidywane straty na kontraktach* 148 21 701 30 321 1 191	na nagrody jubileuszowe i odprawy emerytalne 76 25 632 26 803 369	Rezerwa na urlopy** 1 276 4 935 3 780 1 335	Rezerwa na naprawy gwarancyjne** 3 166 13 227 11 848 (218)	Rezerwa na koszty kar kontraktowych*** – 1 946 312	Rezerwa na premie** 337 11 588 9 454 822	Rezerwa na pozostałe koszty** 127 6 654 5 667 –	Rezerwa na koszty z tytułu udzielonych gwarancji bankowych i poręczeń** – – 745 –

* powyższe kwoty wynikają z wyceny umów o usługę budowlaną opisanych w nocie 11.

** powyższe rezerwy prezentowane są w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako pozostałe zobowiązania

*** rozwiązanie / wykorzystanie rezerw na koszty kar kontraktowych wynika głównie z podpisanych porozumień z kontrahentami dotyczących realizowanych lub zakończonych kontraktów.

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku (w tysiącach złotych)

17. Kredyty i pożyczki

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku spółki Grupy Kapitałowej wykazywały zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek w wysokości 148 481 tysięcy złotych.

Kredyty i pożyczki krótkoterminowe	Zabezpieczenie	Inne	Waluta	Efektywna stopa procentowa	Termin spłaty	Zobowiązania z tytułu kredytów bankowych i pożyczek
Kredyty krótkoterminowe:						31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
PKO BP S.A.	weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową, przelew wierzytelności z kontraktów, klauzula potrącenia wierzytelności z rachunków RAFAKO S.A., hipoteka*, oświadczenie o poddaniu się egzekucji, zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy ruchomych i praw stanowiących całość gospodarczą przedsiębiorstwa	Umowa kredytu odnawialnego w rachunku bieżącym na kwotę 150 milionów złotych***	PLN	WIBOR 1M + marża	31.05.2016****	148 481	109 208
PBS Oddział Dębica	weksel 700 tysięcy złotych	umowa limitu w rachunku bieżącym	PLN	7,25%	09.09.2015
						148 481	109 208

* zabezpieczenie udzielonego kredytu stanowią należności z kontaktów realizowanych przez jednostkę dominującą;

** na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostka dominująca ustanowiła hipotekę na nieruchomościach jednostki dominującej (za wyjątkiem mieszkań i budynków mieszkalnych) na łączną kwotę do 300 milionów złotych, która ma stanowić dodatkowe zabezpieczenie udzielonego przez bank PKO BP S.A. kredytu;

*** na dzień publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zgodnie z aneksem do umowy kredytowej podpisanego dnia 29 kwietnia 2014 roku, limit kredytowy wielocelowy wynosi 200 000 000,00 złotych, w tym limit kredytu w rachunku bieżącym wynosi do 150 000 000,00 złotych;

**** na dzień publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zgodnie z aneksem do umowy kredytowej podpisanego dnia 29 maja 2015 roku, termin wykorzystania i spłaty kredytu przedłużono do dnia 31 maja 2016 roku.

Jednostka dominująca przewiduje przedłużenie umowy kredytowej na kolejne okresy. Sytuację kredytową Grupy Kapitałowej RAFAKO należy analizować w powiązaniu z notą 2 dotyczącą kontynuacji działalności Grupy.

18. Zarządzanie kapitałem

Zarządzanie kapitałem przez Grupę Kapitałową ma na celu zapewnienie możliwie wysokiego poziomu bezpieczeństwa działalności operacyjnej przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów pozyskiwania źródeł finansowania. Zabezpieczenie stabilnego rozwoju Grupy wymaga utrzymywania odpowiedniej relacji pomiędzy własnym i obcymi kapitałami oraz efektywnego zarządzania nadwyżkami finansowymi. Grupa analizuje strukturę kapitału poprzez wskaźnik kapitalizacji (udział kapitału własnego w sumie źródeł finansowania).

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Udział zadłużenia w kapitale własnym
Kapitał własny przypisany akcjonariuszom jednostki dominującej	429 686	425 091
Kapitał obcy (kredyt bankowy i pożyczka)	148 481	109 208
Suma bilansowa	1 282 103	1 251 218
Wskaźnik kapitalizacji	0,34	0,34

19. Emisja, wykup i spłata dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku spółki Grupy Kapitałowej nie przeprowadzały emisji, wykupu i spłat dłużnych i kapitałowych papierów wartościowych.

20. Wypłacone lub zadeklarowane dywidendy

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku spółki Grupy Kapitałowej nie wypłacały dywidendy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa dywidenda może być wypłacona jedynie z zysku pojedynczych jednostek wchodzących w skład Grupy, a nie w oparciu o skonsolidowany wynik Grupy Kapitałowej.

21. Zobowiązania inwestycyjne

Na dzień 31 marca 2016 roku jednostki wchodzące w skład Grupy Kapitałowej RAFAKO wykazywały zobowiązania z tytułu nabycia rzeczowych aktywów trwałych w kwocie 2 810 tysięcy złotych. Ponadto jednostki Grupy posiadały podpisane umowy dotyczące planowanych w 2016 roku nakładów inwestycyjnych, które nie zostały na dzień zakończenia okresu sprawozdawczego ujęte w księgach rachunkowych na łączną kwotę 178 tysięcy złotych. Umowy te dotyczyły głównie inwestycji w maszyny i urządzenia produkcyjne.

22. Zmiany pozycji pozabilansowych, informacje o udzieleniu przez Grupę poręczeń kredytu, pożyczki lub udzieleniu gwarancji

	31 marca 2016 (niebadane)	31 grudnia 2015
Należności z tytułu gwarancji finansowych otrzymanych w głównej mierze jako
zabezpieczenie wykonania umów handlowych, w tym:	641 771	585 065
- od jednostek powiązanych	–	–
Należności z tytułu otrzymanych poręczeń, w tym:	7 600	7 600
- od jednostek powiązanych	–	–
Weksle otrzymane jako zabezpieczenie, w tym:	18 305	22 160
- od jednostek powiązanych	8 607	8 134
Akredytywy	–	–
	667 676	614 825
	31 marca 2016	31 grudnia 2015
	(niebadane)
Zobowiązania z tytułu gwarancji finansowych udzielonych w głównej mierze jako
zabezpieczenie wykonania umów handlowych, w tym:	200 340	201 181
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń, w tym:	1 394 668	1 046 000
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Weksle wydane pod zabezpieczenie, w tym:	23 811	28 798
- na rzecz jednostek powiązanych	–	–
Akredytywy	–	–
	1 618 819	1 275 979

W okresie 3 miesięcy 2016 roku Grupa RAFAKO zanotowała wzrost poziomu zobowiązań warunkowych w kwocie 342 840 tysięcy złotych, który wynikał przede wszystkim ze wzrostu zobowiązań z tytułu udzielonych poręczeń. W okresie 3 miesięcy 2016 roku na zlecenie spółek Grupy banki oraz instytucje ubezpieczeniowe udzieliły kontrahentom gwarancji, głównie gwarancji z tytułu dobrego wykonania umowy, w kwocie 23 121 tysięcy złotych oraz gwarancji przetargowych, w kwocie 6 330 tysięcy złotych. Największą pozycję w tej grupie zobowiązań stanowi gwarancja dobrego wykonania umowy na kwotę 10 864 tysięcy złotych, wystawiona w styczniu 2016 roku. Zobowiązania z tytułu udzielonych poręczeń w kwocie 1 394 668 tysięcy złotych dotyczą poręczenia w dniu 16 kwietnia 2014 roku oraz 24 lutego 2016 roku przez RAFAKO S.A. za zobowiązania jednostki zależnej E003B7 Sp. z o.o., udzielonego do dnia 17 kwietnia 2028 roku, w związku z projektem na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w TAURON Wytwarzanie S.A.– Budowa bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II". Największą pozycją wśród gwarancji udzielonych, które wygasły w okresie pierwszych 3 miesięcy 2016 roku była gwarancja dobrego wykonania umowy w kwocie 9 079 tysięcy złotych.

W okresie 3 miesięcy 2016 roku Grupa odnotowała wzrost poziomu należności warunkowych otrzymanych głównie pod zabezpieczenie należytego wykonania umów w kwocie 52 851 tysięcy złotych, w tym wzrost poziomu należności z tytułu otrzymanych gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych w kwocie 56 706 tysięcy złotych, spadek poziomu należności z tytułu weksli w wysokości 3 855 tysięcy złotych. Największą pozycję wśród gwarancji otrzymanych w okresie 3 miesięcy 2016 roku stanowi gwarancja zwrotu zaliczki w kwocie 1 831 tysięcy euro. Największą pozycję wśród gwarancji wygasłych w okresie 3 miesięcy 2016 roku stanowiła gwarancja dobrego wykonania umowy w kwocie 659 tysięcy euro.

23. Sprawy sporne, postępowania sądowe

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego jednostka dominująca jest w trakcie prowadzenia spraw sądowych, w których jest zarówno pozwanym jak i powodem.

Szczegółowy opis kluczowych spraw sądowych znajduje się w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2015 roku dostępnym pod adresem:

http://www.rafako.com.pl/relacje-inwestorskie/raporty-okresowe

W stosunku do przedstawionego tam opisu nie zaszły żadne zmiany, mające istotny wpływ na sytuację finansową Grupy.

24. Należności od jednostek powiązanych znajdujących się w procesie upadłości układowej

Grupa na dzień bilansowy wykazuje w sprawozdaniu z sytuacji finansowej należności netto od podmiotów powiązanych objęte postępowaniem upadłości układowej w kwocie 35,8 miliona złotych.

W dniu 20 grudnia 2011 roku jednostka dominująca RAFAKO S.A. zawarła ze spółką PBG S.A. ("jednostka dominująca wyższego szczebla") z siedzibą w Wysogotowie umowę ("Umowa"), na mocy której dokonała nabycia akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE Spółka Akcyjna ("EP") z siedzibą w Katowicach, ul. Mickiewicza 15. Na podstawie umowy RAFAKO S.A. nabyła 46 021 520 akcji zwykłych na okaziciela EP o wartości nominalnej 1 złoty każda akcja i łącznej wartości nominalnej 46 021 520 złotych, stanowiących 64,84% udziału w kapitale zakładowym oraz 64,84% ogólnej liczby głosów na Walnym Zgromadzeniu, tj. uprawniających do wykonywania 46 021 520 głosów z akcji. Na podstawie umowy, PBG S.A. zbyła posiadane akcje za kwotę 160 154 889,60 złotych, tj. 3,48 złotych za 1 akcję. Płatność ceny nabycia nastąpiła w dniu 30 grudnia 2011 roku. W wyniku przeprowadzonej analizy, uwzględniając prawdopodobieństwo realizacji dopłat oraz roszczeń RAFAKO S.A., Zarząd jednostki dominującej ustalił cenę nabycia na poziomie 160 154 889,60 złotych powiększoną o koszty transakcyjne w kwocie 557 363,40 złotych.

W wyniku wyżej opisanych transakcji spółka ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. stała się jednostką zależną Grupy Kapitałowej RAFAKO.

Nabycie akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. zostało ujęte w sprawozdaniu finansowym Grupy za rok zakończony 31 grudnia 2011 roku jako nabycie inwestycji w jednostkę zależną. Wartość bilansowa tej inwestycji na dzień 31 grudnia 2011 roku wyniosła 160 712,3 tysiąca złotych. Zgodnie z polityką rachunkowości Grupy akcje w jednostce zależnej wykazane zostały według kosztu historycznego (z uwzględnieniem ewentualnych odpisów z tytułu utraty wartości).

W dniu 4 czerwca 2012 roku PBG S.A. złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Dnia 13 czerwca 2012 roku sąd zatwierdził ten wniosek, przy czym ogłoszenie upadłości PBG S.A. nastąpiło w opcji z możliwością zawarcia układu.

Zarząd jednostki dominującej otrzymał w dniu 16 lipca 2012 roku od Nadzorcy Sądowego PBG S.A. w upadłości układowej (PBG), pismo skierowane do PBG S.A. w upadłości układowej ("PBG"), w którym PBG S.A. zostało poinformowane, że transakcja zbycia 46 021 520 akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. przez PBG S.A. na rzecz RAFAKO S.A. z dnia 20 grudnia 2011 roku: "jako czynność prawna odpłatna dokonana przez Upadłego (PBG) w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości ( tj. 4 czerwca 2012 roku) ze spółką powiązaną, wobec której dodatkowo Upadły (PBG) był spółką dominującą – pozostaje bezskuteczna wobec masy upadłości PBG S.A.", zgodnie z art. 128 ust 2 Ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze ("Pismo"). Nadzorca Sądowy wezwał Zarząd PBG S.A. do niezwłocznego podjęcia w trybie art. 134 Ustawy Prawo Upadłościowe i Naprawcze czynności zmierzających do zwrotnego przeniesienia 46 021 520 akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. na rachunek PBG S.A.

W dniu 7 sierpnia 2012 roku Zarząd jednostki dominującej zawarł z PBG S.A. w upadłości układowej, z siedzibą w Wysogotowie umowę dotyczącą przeniesienia akcji spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE Spółka Akcyjna z siedzibą w Katowicach. Przedmiotem umowy jest przeniesienie 46 021 520 akcji zwykłych na okaziciela Spółki o wartości nominalnej 1 złotych każda akcja stanowiących 64,84% udziału w kapitale zakładowym EPD oraz 64,84% ogólnej liczby głosów na walnym zgromadzeniu spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A., tj. uprawniających do wykonywania 46 021 520 głosów. Transakcja przeniesienia akcji została zarejestrowana na rachunku domu maklerskiego w dniu 7 sierpnia 2012 roku.

Zgodnie z analizami prawnymi posiadanymi przez Zarząd jednostki dominującej, w związku z ogłoszeniem w dniu 13 czerwca 2012 roku upadłości PBG S.A., zbycie akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. przez PBG S.A. na rzecz RAFAKO S.A. na mocy umowy zawartej w dniu 20 grudnia 2011 roku jest bezskuteczne w stosunku do masy upadłości z mocy prawa z datą postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości PBG S.A. z możliwością zawarcia układu, tj. z datą 13 czerwca 2012 roku (data utraty kontroli). Oznacza to, że jednostka dominująca jest zobowiązana zwrócić akcje spółki ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. do masy upadłości PBG S.A., tj. spowodować zapisanie ich na rachunku papierów wartościowych PBG S.A. Obowiązek ten powstał z mocy prawa w momencie ogłoszenia upadłości PBG S.A. Biorąc powyższe pod uwagę, po dokonaniu analizy posiadanych opinii prawnych dotyczących bezskuteczności transakcji nabycia akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. od PBG S.A. w upadłości układowej, Zarząd jednostki dominującej podjął decyzję o poddaniu się procedurze zwrotu w/w akcji.

Wobec bezskuteczności zbycia przez PBG S.A. akcji ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. na rzecz RAFAKO S.A., jednostce dominującej przysługuje roszczenie o zwrot ceny zapłaconej za akcje ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. Prawo RAFAKO S.A. do zwrotu zapłaconej ceny za akcje ENERGOMONTAŻ – POŁUDNIE S.A. skutkuje rozpoznaniem w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej należności, która na moment początkowego ujęcia została wyceniona do wartości godziwej przez odniesienie do wartości bieżącej spodziewanych wpływów. Konsekwentnie, wartość godziwa rozpoznanej należności została oszacowana przy uwzględnieniu spodziewanych wpływów środków pieniężnych do jednostki dominującej biorąc pod uwagę propozycje układowe PBG S.A. zakładające 31-procentową redukcję wierzytelności (dla której nie rozpoznano aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego) oraz spodziewany termin wpływu pierwszej raty środków pieniężnych do Spółki, oszacowany przez Zarząd Spółki na 30 czerwca 2016 roku.

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku jednostka dominująca dokonała ponownej wyceny tego aktywa w oparciu o zaktualizowane propozycje układowe przedstawione przez PBG S.A. w upadłości układowej z dnia 3 listopada 2014 roku, zakładające dla pierwszej grupy wierzycieli (do których została zaliczona wierzytelność RAFAKO S.A.) spłatę 500 tysięcy złotych oraz 80-procentową redukcję należności powyżej 500 tysięcy złotych. Należność będzie spłacana w okresach półrocznych przez okres 5 lat począwszy od 30 czerwca 2016 roku. Zarząd Spółki szacuje, że pierwsza spłata zostanie dokonana do 30 czerwca 2016 roku.

Wartość należności ustalonej przy wykorzystaniu wyżej omówionych założeń na dzień 31 marca 2016 roku, wykazanej w pozycji "Inne aktywa finansowe długoterminowe" wynosi 25,7 miliona złotych oraz w pozycji "Inne aktywa finansowe krótkoterminowe" wynosi 4,9 miliona złotych. Powyższa wierzytelność w pełnej kwocie tj. 160 154 889,60 złotych znalazła się w zgłoszeniu wierzytelności do masy upadłościowej PBG S.A. i widnieje na liście wierzytelności uznanych przez nadzorcę sądowego (ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia 4 czerwca 2013 roku).

Dodatkowo, w dniu 10 stycznia 2012 roku jednostka dominująca RAFAKO S.A. zawarła ze spółką Hydrobudowa Polska S.A. z siedzibą w Wysogotowie umowę pożyczki, na podstawie której RAFAKO S.A. udzieliło spółce Hydrobudowa Polska S.A. na okres 12 miesięcy (tj. do dnia 9 stycznia 2013 roku) pożyczki pieniężnej w kwocie 32 miliony złotych z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności. Tytułem zabezpieczenia zwrotu kwoty udzielonej pożyczki spółka Hydrobudowa Polska S.A. przekazała RAFAKO S.A. weksel własny in blanco z klauzulą bez protestu poręczony przez spółkę PBG S.A. oraz Multaros Trading Company Ltd. Wraz z deklaracjami wekslowymi. RAFAKO S.A. jest uprawniona do wypełnienia weksla na kwotę niezwróconej w terminie pożyczki powiększonej o odsetki, która to kwota nie może przekroczyć 35 000 000 złotych (słownie: trzydzieści pięć milionów złotych). Pożyczka ta została oprocentowana w wysokości WIBOR 1M plus marża w stosunku rocznym. Do dnia sporządzenia niniejszego sprawozdania finansowego RAFAKO S.A. nie otrzymała od Hydrobudowa Polska S.A. jakiejkolwiek kwoty, czy to tytułem zwrotu kapitału, czy to tytułem zapłaty odsetek od pożyczki.

W dniu 4 czerwca 2012 roku spółka PBG S.A. oraz Hydrobudowa Polska S.A. złożyły do Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydziału Gospodarczego do Spraw Upadłościowych i Naprawczych wnioski o ogłoszenie upadłości PBG S.A. oraz Hydrobudowa Polska S.A. z możliwością zawarcia układu. W dniu 13 czerwca 2012 roku Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych wydał postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości PBG S.A. z możliwością zawarcia układu. Natomiast w dniu 11 czerwca 2012 roku Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych wydał postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości Hydrobudowa Polska S.A. obejmującej likwidację majątku Spółki. W związku z ogłoszeniem upadłości przez spółkę Hydrobudowa Polska S.A., stosownie do art. 124 ust. 2 Prawa Upadłościowego i Naprawczego, RAFAKO S.A. jest uprawniona do dochodzenia zwrotu faktycznie udzielonej pożyczki na zasadach określonych w Prawie Upadłościowym i Naprawczym. Zarząd jednostki dominującej w dniu 26 października 2012 roku dokonał zgłoszenia wierzytelności z tytułu pożyczki w postępowaniu upadłościowym Hydrobudowa Polska S.A., która znajduje się na liście wierzytelności uznanych przez syndyka.

Mając na uwadze proces upadłości likwidacyjnej spółki Hydrobudowa Polska S.A., celem dochodzenia zwrotu pożyczki, Zarząd jednostki dominującej w dniu 21 września 2012 roku dokonał zgłoszenia wierzytelności z tytułu pożyczki w postępowaniu upadłościowym PBG S.A. z możliwością zawarcia układu. W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku, biorąc pod uwagę aktualne propozycje układowe (z dnia 3 listopada 2014 roku) wartość godziwa rozpoznanej należności została oszacowana przy uwzględnieniu spodziewanych wpływów środków pieniężnych do RAFAKO S.A. zakładające spłatę 500 tysięcy złotych, przypadające na jednego wierzyciela, oraz 80-procentową redukcję należności powyżej 500 tysięcy złotych (dla której nie rozpoznano aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego) oraz spodziewany termin pierwszego wpływu środków pieniężnych do jednostki dominującej, oszacowany przez Zarząd RAFAKO S.A. na 30 czerwca 2016 roku (propozycje układowe zakładają spłatę należności w okresach półrocznych przez okres 5 lat).

Na dzień 31 marca 2016 roku wartość należności ustalonej przy wykorzystaniu wyżej omówionych założeń, wykazanej w pozycji "Inne aktywa finansowe długoterminowe" wynosi 5 milionów złotych oraz w pozycji "Inne aktywa finansowe krótkoterminowe" wynosi 1 milion złotych. Powyższa wierzytelność w pełnej kwocie tj. 32 915 787,40 złotych znalazła się w zgłoszeniu wierzytelności do masy upadłościowej PBG S.A. i widnieje się na liście wierzytelności uznanych przez nadzorcę sądowego (ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia 4 czerwca 2013 roku).

Łączna kwota należności od jednostki powiązanej (PBG S.A. w upadłości układowej), wynikająca z powyższych tytułów i wykazana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, wynosi 35,8 miliona złotych. Wartość odzyskiwalna tych należności zależy od warunków układu z wierzycielami tej jednostki oraz od możliwości realizacji przez jednostkę powiązaną tego układu w przyszłości. Postanowieniem z dnia 8 października 2015 roku Sąd Upadłościowy zatwierdził układ PBG, jednakże na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego postanowienie to nie jest prawomocne.

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku, wpływ wyceny wyżej opisanych należności, na wynik finansowy Grupy wyniósł 268 tysięcy złotych (31 grudnia 2015 roku: 2 502 tysiące złotych).

25. Transakcje z podmiotami powiązanymi

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku i w analogicznym okresie 2015 roku jednostka dominująca i jednostki zależne nie zawierały istotnych transakcji z podmiotami powiązanymi na innych warunkach niż rynkowe.

Łączne kwoty transakcji z podmiotami powiązanymi za dany okres obrotowy:

	Okres 3 miesięcy zakończony	Sprzedaż na rzecz podmiotów	Zakupy od podmiotów	Należności od podmiotów	Zobowiązania wobec podmiotów
Podmiot powiązany	31 marca:	powiązanych	powiązanych	powiązanych	powiązanych
Podmiot dominujący:
PBG S.A. w upadłości układowej*	2016	269	761	36 333*	439
	2015	–	1	35 025 *	774
Jednostki z Grupy Kapitałowej PBG S.A.:
PBG oil and gas Sp. z o.o.	2016	1 360	8 467	938	6 813
	2015	–	1 156	–	13 344
PBG Avatia Sp. z o.o. w upadłości
układowej	2016	–	–	4	–
	2015	–	1	–	–
PBG ERIGO Sp. z o.o.	2016	4	–	5	–
PBG ERIGO Projekt Sp. z o.o.	2016	19	–	8	–

* należności od PBG S.A. w upadłości układowej, które zostały opisane w nocie 24

GRUPA KAPITAŁOWA RAFAKO Dodatkowe noty objaśniające do śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego za okres za okres 3 miesięcy zakończony dnia 31 marca 2016 roku

(w tysiącach złotych)

Podmiot powiązany	Okres 3 miesięcy zakończony 31 marca:	Sprzedaż na rzecz podmiotów powiązanych	Zakupy od podmiotów powiązanych	Należności od podmiotów powiązanych	Zobowiązania wobec podmiotów powiązanych
Jednostki powiązane osobowo:
SWGK KSIĘGOWOŚĆ Sp. z o. o	2016	–	420	–	172
	2015	–	420	–	344
SWGK Consulting Sp. z o.o.	2016		15	107	18
Dwór w Smólsku	2016	–	25	–	25
Mostostal Energomontaż Gliwice S.A.	2016	–	–	–	102
Fundacja PBG	2016	–	110	–	44

26. Informacje o Zarządzie i Radzie Nadzorczej jednostki dominującej

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku nie miały miejsca zmiany w składzie Zarządu jednostki dominującej.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego skonsolidowanego sprawozdania finansowego skład Zarządu jednostki dominującej przedstawia się następująco:

Agnieszka Wasilewska-Semail	- Prezes Zarządu
Krzysztof Burek	- Wiceprezes Zarządu
Jarosław Dusiło	- Wiceprezes Zarządu
Edward Kasprzak	- Wiceprezes Zarządu
Tomasz Tomczak	- Wiceprezes Zarządu

W okresie 3 miesięcy zakończonym 31 marca 2016 roku nie miały miejsca zmiany w składzie Rady Nadzorczej jednostki dominującej.

Na dzień sporządzenia niniejszego śródrocznego skróconego sprawozdania finansowego skład Rady Nadzorczej przedstawia się następująco:

- Przewodniczący Rady Nadzorczej
- Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
- Członek Rady Nadzorczej
- Członek Rady Nadzorczej (niezależny)
- Członek Rady Nadzorczej

27. Transakcje z udziałem członków Zarządu i Rady Nadzorczej

W okresie sprawozdawczym i porównywalnym okresie sprawozdawczym jednostki wchodzące w skład Grupy nie prowadziły żadnych transakcji z członkami Zarządów.

28. Zwięzły opis dokonań i niepowodzeń Grupy Kapitałowej w pierwszym kwartale 2016 roku.

W dniu 13 stycznia 2016 roku weszła w życie umowa warunkowa zawarta pomiędzy spółką zależną E003B7 Sp. z o.o. i ("SPV") i Konsorcjum Firm: KOPEX S.A. z siedzibą w Katowicach (jako lidera konsorcjum) i STAL-SYSTEMS S.A. z siedzibą w Wólce Pełkińskiej (jako partnera konsorcjum) na dostawę i montaż konstrukcji stalowej budynku maszynowni, kotłowni, bunkrowni, LUVO, SCR, montaż bunkrów węglowych, podniesienie i ułożenie zdmuchiwaczy parowych, w związku z projektem na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w Tauron Wytwarzanie S.A. – Budowy bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II", realizowanym przez RAFAKO S.A. oraz SPV.

W dniu 24 lutego 2016 roku spółka E003B7 Sp. z o.o. (dalej "SPV") (podmiot w 100% zależny od RAFAKO S.A.) zawarła z (i) Powszechną Kasą Oszczędności Bankiem Polskim S.A. (dalej "PKO BP"), (ii) Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. (dalej "PZU"), (iii) Bankiem Gospodarstwa Krajowego (dalej "BGK") oraz (iv) mBank S.A. (dalej "mBank", a łącznie z PKO BP, PZU i BGK "Gwaranci"), Aneks do umowy z dnia 16 kwietnia 2014 roku o udzielenie gwarancji bankowych i ubezpieczeniowych na rzecz SPV w związku z projektem na "Budowę nowych mocy w technologiach węglowych w Tauron Wytwarzanie S.A. ("Zamawiający") – Budowa bloku energetycznego o mocy 910 MW na parametry nadkrytyczne w Elektrowni Jaworzno III – Elektrownia II" ("Projekt Jaworzno"), realizowanym przez RAFAKO S.A. oraz SPV.

Na podstawie zawartego Aneksu mBank zobowiązał się do wystawienia na rzecz Zamawiającego (i) gwarancji bankowej zwrotu zaliczki w wysokości 48 mln złotych oraz (ii) gwarancji bankowej należytego wykonania kontraktu dotyczącego Projektu Jaworzno w wysokości 126 334 tysiące złotych. Obie gwarancje zostały wystawione w dniu 26 lutego 2016 roku. Na skutek zawarcia Aneksu i w związku ze zmianą formy zabezpieczenia należytego wykonania Umowy Głównej podpisanej z firmą Tauron Wytwarzanie S.A., po wniesieniu gwarancji wystawionych przez mBank, kwoty w wysokości 40 mln złotych wniesione przez RAFAKO S.A. w gotówce tytułem zabezpieczenia wykonania Umowy Głównej zostały Spółce zwrócone przez Inwestora. Jednocześnie SPV otrzymała kwotę 16,3 mln złotych z tytułu zwrotu kwot wstrzymanych.

W celu zabezpieczenia roszczeń Gwarantów (w tym mBank) z tytułu roszczeń zwrotnych wynikających z udzielonych przez nich gwarancji, RAFAKO S.A. oraz SPV dokonały zmian w zabezpieczeniach oraz ustanowiły na rzecz mBank tożsame zabezpieczenia do tych ustanowionych na rzecz PKO S.A., BGK S.A. i PZU S.A., w tym w szczególności ustanowiły lub zmieniły zakres następujących zabezpieczeń: (i) poręczenie za zobowiązania SPV wynikające z Umowy udzielone do dnia 17 kwietnia 2028 roku przez RAFAKO S.A. na rzecz Gwarantów; (ii) zastaw rejestrowy na zbiorze rzeczy i praw stanowiących przedsiębiorstwo SPV; (iii) zastaw rejestrowy i finansowy na udziałach w SPV, stanowiących 100% kapitału zakładowego oraz uprawniających do 100% głosów w SPV, będących własnością RAFAKO S.A. oraz (iv) zastawy rejestrowe oraz zwykłe lub finansowe odpowiednio na rachunkach bankowych i wierzytelnościach SPV oraz RAFAKO S.A. związanych z Umową Główną oraz oświadczenia o poddaniu się egzekucji wystawione przez RAFAKO S.A. i SPV. Wszystkie zastawy rejestrowe do najwyższej sumy zabezpieczenia równej 1,3 mld złotych.

29. Wynagrodzenia członków Zarządu i Rady Nadzorczej jednostki dominującej oraz spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej

Wynagrodzenie wypłacone członkom Zarządów, Rad Nadzorczych jednostek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej za okres 3 miesięcy zakończony 31 marca 2016 roku przedstawiało się następująco:

	Wynagrodzenie zasadnicze	Wynagrodzenie wypłacone	Wynagrodzenie z pozostałych
		w postaci nagród	tytułów
RAFAKO S.A. – jednostka dominująca
Zarząd	780	–	19
Rada Nadzorcza	252	–	336
PGL-DOM Sp. z o.o. – jednostka zależna
Zarząd	27	–	–
Rada Nadzorcza	42	–	–
RAFAKO ENGINEERING Sp. z o.o.
– jednostka zależna
Zarząd	45	–	–
Rada Nadzorcza	31	–	–
ENERGOTECHNIKA ENGINEERING Sp. z o.o. –
jednostka zależna pośrednio
Zarząd	114	–	–
Rada Nadzorcza	14	–	–
E001RK Sp. z o.o. – jednostka zależna
Zarząd	42	120	–
Rada Nadzorcza	–	–	–
E003B7 Sp. z o.o. – jednostka zależna
Zarząd	403	–	–
Rada Nadzorcza	278	–	–

30. Stanowisko Zarządu odnośnie możliwości zrealizowania wcześniej publikowanych prognoz

Grupa nie publikowała prognoz na 2016 rok.

31. Akcjonariusze posiadający co najmniej 5% ogólnej liczby głosów na WZ RAFAKO S.A., jednostki dominującej

Nazwa podmiotu	Liczba akcji (w sztukach)	Liczba głosów wynikających z posiadanych akcji	Udział w kapitale zakładowym	Procentowy udział w ogólnej liczbie głosów na WZA
PBG S.A. w upadłości układowej * w tym:	42 466 000	42 466 000	50% i 1 akcja	50% i 1 akcja
bezpośrednio:	7 665 999	7 665 999	9,026%	9,026%
pośrednio przez Spółkę Multaros Trading Company Limited ** (Spółka zależna od PBG S.A. w upadłości układowej):	34 800 001	34 800 001	40,974%	40,974%
Fundusze Emerytalne Nationale-Nederlanden zarządzane przez Nationale-Nederlanden Powszechne Towarzystwo Emerytalne S.A.**	8 048 507	8 048 507	9,480%	9,480%
Fundusze Inwestycyjne zarządzane przez QUERCUS Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A.***, w tym:	7 662 062	7 662 062	9,020%	9,020%
QUERCUS PARASOLOWY SFIO	5 791 025	5 791 025	6,820%	6,820%

*– stan akcji na podstawie zawiadomienia z dnia 9 września 2015 roku

** – stan akcji na podstawie zawiadomienia z dnia 30 lipca 2015 roku

*** - stan akcji na podstawie zawiadomienia z dnia 10 września 2015 roku

Struktura akcjonariatu na dzień 31 marca 2016 roku

32. Zestawienie zmian w stanie posiadania akcji RAFAKO S.A. lub uprawnień do nich (opcji) przez osoby zarządzające i nadzorujące jednostek należących do Grupy Kapitałowej objętych konsolidacją, zgodnie z posiadanymi przez RAFAKO S.A. informacjami, w okresie od przekazania poprzedniego sprawozdania finansowego

Zgodnie z posiadanymi przez RAFAKO S.A. informacjami, wg stanu na dzień sporządzenia niniejszego raportu, stan akcji RAFAKO S.A. będących w posiadaniu członków władz Spółek wchodzących w skład Grupy objętych konsolidacją przedstawia się następująco:

	Nazwa spółki	Stan na 21.03.2016.	Zwiększenia stanu posiadania	Zmniejszenia stanu posiadania	Stan na 16.05.2016
Osoba zarządzająca
Edward Kasprzak –Wiceprezes Zarządu	RAFAKO S.A.	2 000	–	–	2 000
Osoba nadzorująca	–	–	–	–	–

33. Czynniki mające istotny wpływ na wyniki do uzyskania w drugim kwartale 2016 roku.

• Możliwość zmiany wysokości szacunków kosztów dotyczących realizowanych kontraktów, m.in. w następstwie prowadzonej kontraktacji zakupu wyrobów i usług, które mogą wpłynąć "in plus" lub "in minus" na wynik do rozpoznania po 31 marca 2016 roku;
• Wystarczalność utworzonych rezerw i odpisów dotyczących realizowanych kontraktów (niewykluczone, że część tematów rozstrzygnie się dopiero po terminie złożenia sprawozdania finansowego za drugi kwartał 2016 roku);
• Ryzyko wystąpienia konieczności utworzenia rezerw na kary kontraktowe za nieterminową realizację lub za niedotrzymanie gwarantowanych parametrów technicznych niektórych kontraktów;
• Możliwość poniesienia ewentualnych kosztów napraw, remontów, modernizacji w umownym okresie gwarancyjnym nieobjętych utworzoną rezerwą na naprawy gwarancyjne;
• Kształtowanie się kursu złotego do EUR, bowiem znaczące zmiany kursu euro mogą mieć istotny wpływ na zmianę rentowności realizowanych kontraktów denominowanych w EUR;
• Ryzyko związane z nieuzyskaniem niezbędnych gwarancji finansowych umożliwiających pozyskanie i realizację kontraktów.

34. Portfel zamówień

Wartość portfela zamówień Grupy Kapitałowej RAFAKO na dzień 31 marca 2016 wynosiła blisko 4,3 mld złotych. Największą część stanowi projekt Jaworzno – 3,6 mld złotych, z czego 0,5 mld złotych pozostało do realizacji przez jednostkę dominującą, a 3,1 mld złotych poprzez spółkę celową SPV Jaworzno. Portfel zamówień nie uwzględnia kontraktu w Opolu (3,2 mld złotych przypadające na jednostkę dominującą zostało podzlecone w całości podmiotowi spoza Grupy Kapitałowej RAFAKO z czego do wykonania zostało 1,9 mld złotych). Wszystkie zlecenia w strukturze portfela zamówień stanowią obecnie kontrakty z segmentu budownictwa energetycznego.

	PORTFEL ZAMÓWIEŃ
	31 marca 2016		31 grudnia 2015
	~4,3 mld PLN		~4,6 mld PLN
	PORTFEL ZAMÓWIEŃ na 31.03.2016	IV - XII 2016	Realizacja w latach 2017	po 2017
RAZEM, w tym:	~4,3 mld	~1,4 mld	~1,8 mld	~1,1 mld
RAFAKO S.A.	~1,2 mld	~0,5 mld	~0,5 mld	~0,2 mld
SPV Jaworzno	~3,1 mld	~0,9 mld	~1,3 mld	~0,9 mld

Informacje dotyczące wartości portfela zamówień Grupy Kapitałowej RAFAKO zostały zaprezentowane w niniejszym śródrocznym skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym z zastrzeżeniem następujących założeń:

• a) wartość ta stanowi zagregowaną wartość wynagrodzeń Grupy Kapitałowej RAFAKO, wskazanych w poszczególnych kontraktach, które zostały zawarte przez Spółki Grupy Kapitałowej do dnia 31 marca 2016 roku, nie uwzględnia ona kontraktów planowanych, ale jeszcze nie zawartych,
• b) wartość portfela zamówień została wskazana na dzień 31 marca 2016 roku; ostateczne przychody z kontraktów oraz okresy ich realizacji zależą od wielu czynników, w tym niezależnych od Grupy Kapitałowej RAFAKO.

35. Zdarzenia następujące po zakończeniu okresu sprawozdawczego

Po zakończeniu okresu sprawozdawczego nie miały miejsca żadne zdarzenia, które miałyby wpływ na wynik finansowy Spółki.

W dniu 11 maja 2016 roku Zarząd PBG S.A. w upadłości układowej otrzymał potwierdzenie podpisania datowanych na dzień 20 kwietnia 2016 roku Umów Ograniczenia Zbywalności Akcji RAFAKO, zawartych pomiędzy: - Bank Zachodni WBK S.A. jako prowadzący rachunki dla papierów wartościowych należących i do Spółki oraz do spółki zależnej – Multaros Trading Company Limited ), Bank Polska Kasa Opieki S.A. występujący na mocy zawartej w dniu 31 sierpnia 2015 roku dokumentacji restrukturyzacyjnej w roli Agenta Zabezpieczenia Obligacji; oraz odpowiednio: Spółkę oraz Multaros – w zakresie należących do nich akcji RAFAKO. Umowy Ograniczenia Zbywalności Akcji RAFAKO są realizacją zobowiązań PBG S.A i są związane z zastawami rejestrowymi ustanowionymi na akcjach RAFAKO należących do Spółki oraz Multaros. Na mocy Umów Ograniczenia Zbywalności, zarówno PBG jak i Multaros udzieliły nieodwołalnego, na czas trwania Umowy, Pełnomocnictwa Agentowi Zabezpieczeń Obligacji do składania w imieniu Akcjonariusza zleceń sprzedaży Akcji, w sytuacji gdy dojdzie do Zajęcia Akcji. Umowy Ograniczenia Zbywalności, obowiązywać będą do dnia wygaśnięcia zastawu rejestrowego, tj do końca spłaty przez Spółkę zabezpieczonych (układowych) wierzytelności. Na dzień publikacji niniejszego sprawozdania finansowego postanowienie Sądu o zatwierdzeniu Układu zawartego z Wierzycielami jest nieprawomocne.

Niniejsze skrócone śródroczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy Kapitałowej RAFAKO zostało zatwierdzone do publikacji w dniu 16 maja 2016 roku uchwałą nr 40 Zarządu RAFAKO S.A. z dnia 16 maja 2016 roku.

Podpisy:

16 maja 2016 roku	Agnieszka Wasilewska-Semail	Prezes Zarządu
16 maja 2016 roku	Krzysztof Burek	Wiceprezes Zarządu
16 maja 2016 roku	Jarosław Dusiło	Wiceprezes Zarządu
16 maja 2016 roku	Edward Kasprzak	Wiceprezes Zarządu
16 maja 2016 roku	Tomasz Tomczak	Wiceprezes Zarządu
16 maja 2016 roku	Jolanta Markowicz	Główny Księgowy