Skip to main content

AI assistant

Sign in to chat with this filing

The assistant answers questions, extracts KPIs, and summarises risk factors directly from the filing text.

DEVA HOLDİNG A.Ş. Interim / Quarterly Report 2022

Nov 4, 2022

8687_rns_2022-11-04_c9681fbb-c934-40a1-a6a4-351c9c32c541.pdf

Interim / Quarterly Report

Open in viewer

Opens in your device viewer

DEVA HOLDİNG A.Ş.
VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
SONA EREN DOKUZ AYLIK ARA DÖNEME AİT
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLAR


İçindekiler

İçindekiler Sayfa
Konsolide finansal durum tablosu 1 - 2
Konsolide kar veya zarar tablosu 3
Konsolide diğer kapsamlı gelir tablosu 4
Konsolide özkaynaklar değişim tablosu 5
Konsolide nakit akış tablosu 6 - 7
Konsolide finansal tablolara ilişkin dipnotlar 8 – 79

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Bağımsız denetimden geçmemiş)
30 Eylül 2022 | Önceki Dönem
(Bağımsız denetimden geçmiş)
31 Aralık 2021 |
| --- | --- | --- | --- |
| VARLIKLAR | | | |
| Dönen Varlıklar | | 4.746.049.375 | 3.373.444.633 |
| Nakit ve Nakit Benzerleri | 4 | 714.263.110 | 1.310.974.419 |
| Finansal Yatırımlar | 5 | 580.511.386 | - |
| Ticari Alacaklar | | 1.607.808.604 | 971.104.658 |
| İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklar | 7 | 84.168.425 | 68.045.894 |
| İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklar | 8 | 1.523.640.179 | 903.058.764 |
| Diğer Alacaklar | 9 | 3.032.881 | 1.422.041 |
| Stoklar | 10 | 1.666.387.101 | 975.785.591 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 11 | 72.014.154 | 91.683.109 |
| Cari Dönem Vergisiyle İlgili Varlıklar | 12 | 1.026.756 | 290.599 |
| Diğer Dönen Varlıklar | 21 | 101.005.383 | 22.184.216 |
| Duran Varlıklar | | 2.797.533.684 | 1.706.487.244 |
| Finansal Yatırımlar | 5 | 423.240.681 | - |
| Maddi Duran Varlıklar | 13 | 1.221.896.246 | 997.005.689 |
| Kullanım Hakkı Varlıkları | 14 | 102.436.553 | 62.743.859 |
| Maddi Olmayan Duran Varlıklar | | 500.281.182 | 356.120.395 |
| Şerefiye | 16 | 1.782.731 | 1.782.731 |
| Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar | 15 | 498.498.451 | 354.337.664 |
| Peşin Ödenmiş Giderler | 11 | 423.193.143 | 250.992.378 |
| Ertelenmiş Vergi Varlığı | 29 | 126.485.879 | 39.624.923 |
| TOPLAM VARLIKLAR | | 7.543.583.059 | 5.079.931.877 |

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL DURUM TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Bağımsız
denetimden
geçmemiş)
30 Eylül
2022 | Önceki Dönem
(Bağımsız
denetimden
geçmişi)
31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- | --- |
| KAYNAKLAR | | | |
| Kısa Vadeli Yükümlülükler | | 3.370.214.548 | 1.632.487.265 |
| Kısa Vadeli Borçlanmalar | | 2.131.938.395 | 784.780.593 |
| Banka Kredileri | 6 | 2.131.938.395 | 784.780.593 |
| Uzun Vadeli Borçlanmaların Kısa Vadeli Kısımları | | 425.916.980 | 329.354.951 |
| Banka Kredileri | 6 | 313.604.444 | 183.631.506 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 6 | 10.107.666 | 6.688.237 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları | 6 | 102.204.870 | 139.035.208 |
| Ticari Borçlar | | 457.035.447 | 350.632.403 |
| İlişkili Taraflara Ticari Borçlar | 7 | 45.265.043 | 14.295.155 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlar | 8 | 411.770.404 | 336.337.248 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlar | 20 | 25.442.431 | 15.556.978 |
| Diğer Borçlar | | 1.039.332 | 1.228.416 |
| İlişkili Olmayan Taraflara Diğer Borçlar | 9 | 1.039.332 | 1.228.416 |
| Devlet Teşvik ve Yardımları | 17 | 2.274.476 | 2.217.773 |
| Ertelenmiş Gelirler | 11 | 20.531.967 | 19.420.405 |
| Dönem Karı Vergi Yükümlülüğü | 29 | 1.837.817 | 2.796.463 |
| Kısa Vadeli Karşılıklar | | 291.547.929 | 117.899.333 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Kısa Vadeli Karşılıklar | 20 | 99.870.675 | 65.401.737 |
| Diğer Kısa Vadeli Karşılıklar | 18 | 191.677.254 | 52.497.596 |
| Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler | 21 | 12.649.774 | 8.599.950 |
| Uzun Vadeli Yükümlülükler | | 619.630.160 | 719.667.767 |
| Uzun Vadeli Borçlanmalar | | 487.566.398 | 620.045.484 |
| Banka Kredileri | 6 | 284.304.516 | 356.804.690 |
| Kiralama İşlemlerinden Borçlar | 6 | 203.261.882 | 163.461.147 |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları | 6 | - | 99.779.647 |
| Devlet Teşvik ve Yardımları | 17 | 46.398.275 | 48.176.400 |
| Ertelenmiş Gelirler | 11 | 10.616.622 | 7.503.593 |
| Uzun Vadeli Karşılıklar | | 75.048.865 | 43.942.290 |
| Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin
Uzun Vadeli Karşılıklar | 20 | 75.048.865 | 43.942.290 |
| ÖZKAYNAKLAR | | 3.553.738.351 | 2.727.776.845 |
| Ana Ortaklığa Ait Özkaynaklar | | 3.553.738.351 | 2.727.776.845 |
| Ödenmiş Sermaye | 22 | 200.019.288 | 200.019.288 |
| Sermaye Düzeltme Farkları | 22 | 140.080.696 | 140.080.696 |
| Geri Alman Paylar (-) | 22 | (28.847) | (28.847) |
| Paylara İlişkin Primler/İskontolar | 22 | 2.870.803 | 2.870.803 |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | | (5.252.460) | (5.252.460) |
| Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları | | (5.252.460) | (5.252.460) |
| Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacak
Birikmiş Diğer Kapsamlı Gelirler veya Giderler | | 43.594.403 | 27.972.911 |
| Yabancı Para Çevrim Farkları | | 43.594.403 | 27.972.911 |
| Kardan Ayrılan Kısıtlanmış Yedekler | 22 | 150.864.955 | 150.864.955 |
| Geçmiş Yıllar Karları | 22 | 2.037.638.940 | 1.041.162.023 |
| Net Dönem Karı | | 983.950.573 | 1.170.087.476 |
| TOPLAM KAYNAKLAR | | 7.543.583.059 | 5.079.931.877 |

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE KAR VEYA ZARAR TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

Dipnot Referansları Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül 2022 Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül 2021 Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül 2022 Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Haulat 23 3.054.735.012 1.589.434.474 1.150.756.917 527.193.430
Satışların Maliyeti (-) 23 (1.469.909.112) (678.247.984) (563.404.172) (205.750.503)
BRÜT KAR 1.584.825.900 911.186.490 587.352.745 321.442.927
Pazarlama Giderleri (-) 24 (373.509.847) (176.004.437) (135.199.085) (58.680.474)
Genel Yönetim Giderleri (-) 24 (258.076.525) (135.203.154) (107.195.974) (45.206.007)
Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 24 (116.205.201) (43.843.347) (35.462.730) (21.114.790)
Esas Faaliyetlerden Diğer Gelirler 26 389.258.499 122.154.006 113.406.192 8.615.285
Esas Faaliyetlerden Diğer Giderler (-) 26 (45.732.831) (20.575.209) (8.005.190) 1.175.241
ESAS FAALİYET KARI 1.180.559.995 657.714.349 414.895.958 206.232.182
Yatırım Faaliyetlerinden Gelirler 27 97.065.823 13.495.337 53.679.266 2.636.420
Yatırım Faaliyetlerinden Giderler (-) 26 (7.056.633) (3.116) (7.056.633) (3.116)
FİNANSMAN GİDERİ ÖNCESİ FAALİYET KARI 1.270.569.185 671.206.570 461.518.591 208.865.486
Finansman Giderleri (net) 28 (369.003.773) (143.168.810) (164.216.095) (67.790.696)
VERGİ ÖNCESİ KAR 901.565.412 528.037.760 297.302.496 141.074.790
Vergi Geliri 82.385.161 14.446.298 27.557.753 (1.313.952)
Dönem Vergi Gideri (-) 29 (4.475.795) (2.774.765) (1.331.264) (612.541)
Ertelenmiş Vergi Geliri 29 86.860.956 17.221.063 28.889.017 (701.411)
DÖNEM KARI 983.950.573 542.484.058 324.860.249 139.760.838
Dönem Karının Dağılımı
Ana Ortaklık Payları 983.950.573 542.484.058 324.860.249 139.760.838
983.950.573 542.484.058 324.860.249 139.760.838
Pay başına kazanç 30 0,0492 0,0271 0,0162 0,0070

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE DİĞER KAPSAMLI GELİR TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

Dipnot Referansları Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak-30 Eylül Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Temmuz-30 Eylül
2022 2021 2022 2021
DÖNEM KARI 983.950.573 542.484.058 324.860.249 139.760.838
DİĞER KAPSAMLI GELİR / (GİDERLER)
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacaklar - - - -
Tanımlanmış Fayda Planları Yeniden Ölçüm Kayıpları / (Kazançları) 20 - - - -
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılmayacak Diğer Kapsamlı Gelire İlişkin Vergiler 29 - - - -
Kar veya Zararda Yeniden Sınıflandırılacaklar 15.621.492 3.129.701 6.101.978 310.249
Yabancı Para Çevrim Farkları 15.621.492 3.129.701 6.101.978 310.249
DİĞER KAPSAMLI GELİR 15.621.492 3.129.701 6.101.978 310.249
TOPLAM KAPSAMLI GELİR 999.572.065 545.613.759 330.962.227 140.071.087
Toplam Kapsamlı Gelirin Dağılımı: 999.572.065 545.613.759 330.962.227 140.071.087
Ana Ortaklık Payları 999.572.065 545.613.759 330.962.227 140.071.087

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE ÖZKAYNAKLAR DEĞİŞİM TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

Dipnot Ödenmiş sermaye Sermaye düzelmesi farkları Geri Alınan Paylar (-) Paylara İlişkin Primler / İskontolar Tanımlanmış fayda planlarından aktüeryal kazanç ve kayıplar Yabancı para çevrim farkları Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler Birikmiş Karlar Toplam özkaynaklar
Geçmiş yıllar karları Net dönem karı Ana ortaklığa ait özkaynaklar
1 Ocak 2021 itibarıyla bakiye 22 200.019.288 140.080.696 (28.847) 2.870.803 (5.105.245) 5.878.100 150.864.955 488.354.120 651.448.684 1.634.382.554 1.634.382.554
Geçmiş yıllar karlarına transfer - - - - - - - 651.448.684 (651.448.684) - -
Kar Payları* - - - - - - - (98.640.781) - (98.640.781) (98.640.781)
Toplam kapsamlı gelir - - - - - 3.129.701 - - 542.484.058 545.613.759 545.613.759
Yabancı para çevrim farkları - - - - - 3.129.701 - - - 3.129.701 3.129.701
Net dönem karı - - - - - - - - 542.484.058 542.484.058 542.484.058
30 Eylül 2021 itibarıyla bakiye 22 200.019.288 140.080.696 (28.847) 2.870.803 (5.105.245) 9.007.801 150.864.955 1.041.162.023 542.484.058 2.081.355.532 2.081.355.532
1 Ocak 2022 itibarıyla bakiye 22 200.019.288 140.080.696 (28.847) 2.870.803 (5.252.460) 27.972.911 150.864.955 1.041.162.023 1.170.087.476 2.727.776.845 2.727.776.845
Geçmiş yıllar karlarına transfer - - - - - - - 1.170.087.476 (1.170.087.476) - -
Kar Payları* - - - - - - - (173.610.559) - (173.610.559) (173.610.559)
Toplam kapsamlı gelir - - - - - 15.621.492 - - 983.950.573 999.572.065 999.572.065
Yabancı para çevrim farkları - - - - - 15.621.492 - - - 15.621.492 15.621.492
Net dönem karı - - - - - - - - 983.950.573 983.950.573 983.950.573
30 Eylül 2022 itibarıyla bakiye 22 200.019.288 140.080.696 (28.847) 2.870.803 (5.252.460) 43.594.403 150.864.955 2.037.638.940 983.950.573 3.553.738.351 3.553.738.351

(*) 1 Nisan 2022 tarihinde yapılan 2021 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında, 2021 yılı için 200.019.288 TL sermayeyi temsil eden pay sahiplerine hukuki durumlarına bağlı olarak brüt %15; net %13,5 oranında toplam 173.610.559 TL (1 TL tutarındaki paya brüt 0,15 TL/Krş, net 0,1350 TL/Krş) Kar Payı ödenmesine, Kar Paylarının 11 Nisan 2022 tarihinden itibaren nakden dağıtılmasına karar verildi.

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

Dipnot Referansları Cari Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak – 30 Eylül 2022 Önceki Dönem (Bağımsız denetimden geçmemiş) 1 Ocak – 30 Eylül 2021
İŞLETME FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI 460.769.413 614.365.067
Dönem Kari 983.950.573 542.484.058
Dönem Net Kari Mutabakatı İle İlgili Düzeltmeler: 746.773.737 357.130.281
Amortisman ve İtfa Gideri İle İlgili Düzeltmeler 13,14,15,23,25 79.818.557 54.911.659
Değer Düşüklüğü (İptali) İle İlgili Düzeltmeler: 244.164.572 111.604.619
Alacaklarda Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler 8,9 (54.376) 743.735
Stok Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler 10 70.487.880 25.300.321
Diğer Maddi Olmayan Duran Varlık Değer Düşüklüğü (İptali) ile İlgili Düzeltmeler 15 173.731.068 85.560.563
Karşılıklar İle İlgili Düzeltmeler: 336.532.365 85.414.103
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar (İptali) ile İlgili Düzeltmeler 20 86.066.779 22.773.319
Dava ve/veya Ceza Karşılıkları (İptali) ile İlgili Düzeltmeler 18 11.931.921 6.751.651
Diğer Karşılıklar (İptalleri) ile İlgili Düzeltmeler 18 238.533.665 55.889.133
Faiz (Gelirleri) ve Giderleri İle İlgili Düzeltmeler: 310.086.558 142.632.575
Faiz Gelirleri ile İlgili Düzeltmeler 26 (44.182.817) (13.971.994)
Faiz Giderleri ile İlgili Düzeltmeler 28 354.269.375 156.604.569
Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) ile İlgili Düzeltmeler: (50.982.630) -
Finansal Varlıkların Gerçeğe Uygun Değer Kayıpları (Kazançları) İle İlgili Düzeltmeler 27 (50.982.630) -
Vergi (Geliri) Gideri İle İlgili Düzeltmeler 29 (82.385.161) (14.446.298)
Nakit Dışı Kalemlere İlişkin Diğer Düzeltmeler 18 (71.213.029) (10.026.256)
Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kayıplar (Kazançlar) İle İlgili Düzeltmeler: (17.607.419) (13.492.221)
Maddi Duran Varlıkların Elden Çıkarılmasından Kaynaklanan Kayıplar (Kazançlar) ile İlgili Düzeltmeler 27 (17.607.419) (13.492.221)
Yatırım ya da Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Nakit Akışlarına Neden Olan Diğer Kalemlere İlişkin Düzeltmeler 2.716.009 4.130.123
Kar (Zarar) Mutabakatı İle İlgili Diğer Düzeltmeler (4.356.085) (3.598.023)
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Değişimler: (1.253.761.366) (249.347.713)
Ticari Alacaklardaki Artış ile İlgili Düzeltmeler (636.313.580) (100.700.587)
İlişkili Taraflardan Ticari Alacaklardaki Azalış (Artış) 7 (16.122.531) 6.567.176
İlişkili Olmayan Taraflardan Ticari Alacaklardaki Artış (620.191.049) (107.267.763)
Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Artış ile İlgili Düzeltmeler: (1.610.840) 653.961
İlişkili Olmayan Taraflardan Faaliyetlerle İlgili Diğer Alacaklardaki Artış (1.610.840) 653.961
Stoklardaki Artışlar İle İlgili Düzeltmeler (735.519.107) (167.302.257)
Peşin Ödenmiş Giderlerdeki Azalış 19.668.955 7.088.590
Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler: 106.403.044 (9.163.752)
İlişkili Taraflara Ticari Borçlardaki (Azalış) Artış 8 30.969.888 8.590.648
İlişkili Olmayan Taraflara Ticari Borçlardaki Artış (Azalış) 8 75.433.156 (17.754.400)
Çalışanlara Sağlanan Faydalar Kapsamında Borçlardaki (Azalış) Artış 20 9.885.453 1.602.144
Faaliyetler ile İlgili Diğer Borçlardaki (Azalış) Artış ile İlgili Düzeltmeler: (189.084) 14.296
İlişkili Olmayan Taraflara Faaliyetlerle İlgili Diğer Borçlardaki Artış (Azalış) (189.084) 14.296
Türev Yükümlülüklerdeki Azalış 32 - (3.852.138)
Ertelenmiş Gelirlerdeki Artış (Azalış) 11 4.224.591 13.628.960
İşletme Sermayesinde Gerçekleşen Diğer Artış (Azalış) ile İlgili Düzeltmeler: (20.310.798) 8.683.070
Faaliyetlerle İlgili Diğer Varlıklardaki Azalış (Artış) (79.557.324) 5.211.957
Faaliyetlerle İlgili Diğer Yükümlülüklerdeki Artış (Azalış) 59.246.526 3.471.113
Faaliyetlerden Elde Edilen Nakit Akışları 476.962.944 650.266.626
Alınan Faiz 4,26 44.370.634 14.094.262
Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Karşılıklar Kapsamında Yapılan Ödemeler 20 (20.491.266) (12.101.805)
Diğer Karşılıklara İlişkin Ödemeler 18 (40.072.899) (37.894.016)

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİNDE SONA EREN DÖNEME AİT KONSOLİDE NAKİT AKIŞ TABLOSU

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

| | Dipnot Referansları | Cari Dönem
(Bağımsız
denetimden
geçmemiş) | Önceki Dönem
(Bağımsız
denetimden
geçmemiş) |
| --- | --- | --- | --- |
| | | 1 Ocak – 30 Eylül 2022 | 1 Ocak – 30 Eylül 2021 |
| YATIRIM FAALİYETLERİNDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI | | | |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | | (1.759.698.923) | (330.108.135) |
| Maddi Duran Varlıkların Satışından Kaynaklanan Nakit Girişleri | 13,27 | 18.412.053 | 14.084.683 |
| Maddi ve Maddi Olmayan Duran Varlıkların Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | | (662.316.322) | (272.737.124) |
| Maddi Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | 13 | (297.230.956) | (141.324.016) |
| Maddi Olmayan Duran Varlık Alımından Kaynaklanan Nakit Çıkışları | 15,28 | (365.085.366) | (131.413.108) |
| Borçlanma Araç Edinimi İçin Yapılan Nakit Çıkışları | 27 | (945.712.804) | - |
| Verilen Nakit Avans ve Borçlar | | (172.200.765) | (80.594.090) |
| Verilen Diğer Nakit Avans ve Borçlar | 11 | (172.200.765) | (80.594.090) |
| Devlet Teşviklerinden Elde Edilen Nakit Girişleri | 17 | 2.118.915 | 9.138.396 |
| FİNANSMAN FAALİYETLERİNDEN NAKİT AKIŞLARI | | 686.784.526 | 6.522.265 |
| Borçlanmadan Kaynaklanan Nakit Girişleri | | 2.816.038.682 | 1.278.439.493 |
| Kredilerden Nakit Girişleri | 6 | 2.816.038.682 | 1.178.439.493 |
| İhraç Edilen Borçlanma Araçlarından Nakit Girişleri | 6 | - | 100.000.000 |
| Borç Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | | (1.607.430.873) | (996.964.152) |
| Kredi Geri Ödemelerine İlişkin Nakit Çıkışları | 6 | (1.477.430.873) | (931.964.152) |
| İhraç Edilmiş Borçlanma Araçları Ödemelerinden Nakit Çıkışları | 6 | (130.000.000) | (65.000.000) |
| Kira sözleşmelerinden kaynaklanan borç ödemelerine ilişkin nakit çıkışları | 6 | (43.568.999) | (25.851.218) |
| Ödenen Temettüler | 22 | (173.610.559) | (98.640.781) |
| Ödenen Faiz | 6,28 | (304.643.725) | (150.461.077) |
| YABANCI PARA ÇEVRİM FARKLARININ ETKİSİNDEN ÖNCE NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ | | | |
| | | (612.144.984) | 290.779.197 |
| Yabancı Para Çevrim Farklarının Nakit ve Nakit Benzerleri Üzerindeki Etkisi | | 15.621.492 | 3.129.701 |
| NAKİT VE NAKİT BENZERLERİNDEKİ NET ARTIŞ | | (596.523.492) | 293.908.898 |
| DÖNEM BAŞI NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 1.310.128.102 | 609.012.357 |
| DÖNEM SONU NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ | 4 | 713.604.610 | 902.921.255 |

Ekli dipnotlar bu konsolide finansal tabloların tamamlayıcı bir parçasıdır.


8

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP'UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU

Deva Holding A.Ş. (“Şirket”) İstanbul, Türkiye’de faaliyet göstermektedir. Şirket 22 Eylül 1958 yılında kurulmuş olup, Şirket’in ana faaliyet konusu beşeri ilaç üretimi ve pazarlamasıdır. Şirket’in ticaret unvanı ve faaliyetlerini yürüttüğü adresi aşağıdaki gibidir:

Deva Holding A.Ş. Halkalı Merkez Mahallesi Basın Ekspres Caddesi No:1 K.Çekmece / İstanbul.

Grup’ta çalışan ortalama personel sayısı 30 Eylül 2022 tarihinde biten dönem için 2.820 kişidir (31 Aralık 2021: 2.536).

Eastpharma S.A.R.L. Şirket’in ana hissedarıdır. Eastpharma S.A.R.L. 2006 yılında Lüksemburg’da kurulmuştur ve %100’ü 2006 yılında kurulan ve Bermuda merkezli bir şirket olan Eastpharma Ltd.’ye aittir. Eastpharma S.A.R.L. 27 Kasım 2006’da Şirket’in %52,6’sını satın almıştır. Eastpharma S.A.R.L. sonraki dönemlerde hisse alımına devam etmiştir. 30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla Eastpharma S.A.R.L. Deva hisselerinin %82,2’sine sahiptir (31 Aralık 2021: %82,2). 2011 yılında, Sermaye Piyasası Kurulu’nun 26 Mayıs 2011 tarihli onayı ile Şirket çıkarılmış sermayesini nakit artırmak suretiyle, 180.070.656 TL’den 200.000.000 TL’ye yükseltmiştir. Bu artışın 16.384.384 TL’si Eastpharma S.A.R.L. tarafından nakit olarak, kalan 3.544.960 TL’lik kısmı ise diğer ortaklar tarafından karşılanmıştır. Eastpharma Ltd. ana hissedarları GEM Global Equities Management S.A. tarafından yönetilen fonlardır.

Şirket hisseleri 24 Mart 1986 tarihinden itibaren Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlamıştır.

30 Eylül 2022 tarihinde Şirket sermayesi hisse başına beher değeri 0,01 TL tutarında toplam 20.001.928.778 adet hisseden oluşmaktadır (31 Aralık 2021: 20.001.928.778). Şirket’in nominal sermaye yapısı aşağıdaki gibidir (Not 22):

Ortaklar 30 Eylül 31 Aralık
% 2022 % 2021
Eastpharma SARL 82,2 164.424.760 82,2 164.424.760
Halka açık kısımları 17,8 35.594.528 17,8 35.594.528
Nominal sermaye 100,0 200.019.288 100,0 200.019.288
Sermaye düzeltme farkları 140.080.696 140.080.696
Geri alınan paylar (-) (28.847) (28.847)
Düzeltilmiş sermaye 340.071.137 340.071.137

9

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar

Şirket’in 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibarıyla bağlı ortaklıklarının (hep birlikte “Grup”) detayları ve başlıca faaliyet konuları aşağıdaki gibidir:

Bağlı Ortaklıklar Ana faaliyeti Grup’un sermayedeki pay oranı ve oy kullanma hakkı oranı (%)
30 Eylül 2022 31 Aralık 2021
Devatis Ltd Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Yeni Zelanda ve Avusturalya’da satış ve dağıtımı 100 100
Devatis Inc Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Amerika’da satış ve dağıtımı 100 100
Devatis GmbH Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Almanya’da satış ve dağıtımı 100 100
Devatis PTY Ltd (*) Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Avustralya’da satış ve dağıtımı 100 100
Devatis A.G (*) Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların İsviçre’de satış ve dağıtımı 100 100
Devatis de Mexico (*) Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Meksika’da satış ve dağıtımı 100 100
Devatis Kanada (*) Beşeri-tıbbi ve veteriner ilaçların Kanada’da satış ve dağıtımı 100 100

(*) İlgili şirketlerin konsolide finansal tablolara önemli bir etkisi yoktur. Bu nedenle konsolidasyona dahil edilmemektedirler.

Grup’un bağlı ortaklıkları yurtdışında faaliyet göstermektedirler.


10

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

1. GRUP’UN ORGANİZASYONU VE FAALİYET KONUSU (devamı)

Bağlı Ortaklıklar (devamı)

Şirket ve bağlı ortaklıkları ilaç sektöründe faaliyet göstermektedir ve pazarda yer edinmiş jenerik ilaç üreticilerindendir. Şirket’in geniş bir ürün yelpazesi bulunmaktadır ve satış ekibi tüm ülkeye yayılmıştır. Grup’un 4 farklı lokasyonda 4 üretim tesisi bulunmaktadır.

Şirket 404 değişik formda 209 ilaç molekülüne sahiptir. Bunlardan 7 tanesi (8 değişik formda) lisans haklarının kullanım yolu ile üretilip satılan ürünlerdir.

30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla iş bölümleri beşeri ilaç üretim ve satışı, veteriner ve tarım ilaçları üretim ve satışı ve diğerdir.

Beşeri ilaç bölümü gelirinin büyük bölümünü jenerik ve ruhsatlı ilaçların satışından elde etmektedir. Jenerik ilaçlar, Şirket’in üretip aktif ilaç bileşeninin kimyasal ismi yerine Şirket’in ticari markası altında sattığı nihai ürünlerdir. Orijinal ilaçlar, Şirket’in, ilaç bileşeninin haklarını elinde bulunduran diğer ilaç şirketlerinin lisansları altında ürettiği ve sattığı nihai ilaçlardır. Bu iş bölümü kas sistemi, beslenme, metabolizma ve kalp ve damar hastalıkları tedavisinde kullanılan geniş bir ilaç yelpazesine sahiptir. Kurumsal harcamalar ve varlıklar beşeri ilaç satış iş bölümünde yer almaktadır.

Beşeri ilaç bölümü aynı zamanda ilaç ve antibiyotiklerin aktif maddesi “API” üretim ve yerel üreticilerle birlikte yabancı ilaç şirketlerine satışını da içermektedir. Şirket, üretim faaliyetlerinin yanı sıra mikrobiyoloji laboratuarında hammadde adaptasyon, mikroorganizma seleksiyon, besiyeri formülasyon vb. deneme ve araştırma çalışmaları yapmakta, pilot fermantörlerde de çeşitli deneme ve araştırma fermantasyonlarını gerçekleştirmektedir.

Veteriner ve tarım ilaçları iş bölümünün geliri 132 değişik formda ve 89 ilaç molekülünün satışından elde edilmektedir.

Diğer iş bölümündeki faaliyetler kolonya ürünleri üretimi ve satışından oluşmaktadır.

Grup’un faaliyetleriyle ilgili iş bölümü bilgileri Not 3’te sunulmuştur.

Finansal Tabloların Onaylanması

Finansal tablolar, Yönetim Kurulu tarafından onaylanmış ve 4 Kasım 2022 tarihinde yayınlanması için yetki verilmiştir.

İşletmenin Sürekliliği

Grup, konsolide finansal tablolarını işletmenin sürekliliği ilkesine göre hazırlamıştır.

Tüm dünyayı etkisi altına alan COVID-19’un, Grup’un faaliyetlerine ve finansal durumuna olası etkilerini mümkün olan en az seviyeye indirmek için gerekli aksiyonlar Grup yönetimi tarafından alınmıştır. Grup, 30 Eylül 2022 tarihli konsolide finansal tablolarını hazırlarken COVID-19 salgının konsolide finansal tablolarına olası etkilerini değerlendirmiş ve konsolide finansal tabloların hazırlanmasında kullanılan tahmin ve varsayımlarını gözden geçirmiştir. Grup bu kapsamda, 30 Eylül 2022 tarihli konsolide finansal tablolarında yer alan finansal varlıklar, stoklar, kullanım hakkı varlıkları, maddi duran varlıklar, şerefiye ve maddi olmayan duran varlıklarda meydana gelebilecek muhtemel değer düşüklüklerini değerlendirmiş ve konsolide finansal tablolara yansıtılanlar haricinde herhangi bir değer düşüklüğü tespit edilmemiştir.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR

Uygunluk Beyanı

Grup yasal defterleri ile yasal finansal tablolarını Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) ve vergi mevzuatınca belirlenen muhasebe ilkelerine uygun tutmakta ve hazırlamaktadır. Yurt dışında faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar, muhasebe kayıtlarını ve finansal tablolarını faaliyette bulunduğu ülkelerin para birimi cinsinden ve o ülkelerin mevzuatına uygun olarak hazırlamaktadır.

İlişikteki finansal tablolar Sermaye Piyasası Kurulu’nun (“SPK”) 13 Haziran 2013 tarih ve 28676 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Seri II, 14.1 No’lu “Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği” (“Tebliğ”) hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olup Tebliğin 5. Maddesine istinaden Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (“KGK”) tarafından yürürlüğe konulmuş olan Türkiye Muhasebe Standartları / Türkiye Finansal Raporlama Standartları ile bunlara ilişkin ek ve yorumları (“TMS/TFRS”) esas alınmıştır.

Ayrıca KGK tarafından 2 Haziran 2016 tarihinde 30 sayılı kararla yayınlanan ve akabinde TFRS-15 Müşteri Sözleşmelerinden Hasılat ile TFRS-16 Kiralamalar standartlarındaki değişiklikler ile birlikte 15 Nisan 2019 tarihinde kamuya duyurulan güncel “2019 TFRS” adıyla yayınlanan TMS taksonomisine uygun olarak sunulmuştur.

Grup, muhasebe kayıtlarının tutulmasında ve kanuni finansal tablolarının hazırlanmasında, KGK tarafından çıkarılan prensiplere ve şartlara, Türk Ticaret Kanunu (“TTK”), vergi mevzuatı ve Türkiye Cumhuriyeti Maliye Bakanlığı (“Maliye Bakanlığı”) tarafından çıkarılan Tekdüzen Hesap Planı Şartlarına uymaktadır. Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren bağlı ortaklıklar muhasebe kayıtlarını ve yasal finansal tablolarını faaliyette bulundukları ülkelerin para birimleri cinsinden ve o ülkelerin mevzuatına uygun olarak hazırlamaktadırlar. TFRS’na göre hazırlanan bu konsolide finansal tablolar, tarihi maliyet esası baz alınarak Türk Lirası olarak hazırlanmıştır.

Kullanılan Para Birimi

Grup’un her işletmesinin kendi finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin finansal durumu ve faaliyet sonuçları, Şirket’in geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum para birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir. Yurtdışında faaliyette bulunan bağlı ortaklıklar Bu fahansal tablolar (Devatis Ltd’nin fonksiyonel para birimi Yeni Zelanda Doları’dır, Devatis GmbH’nin fonksiyonel para birimi Avro’dur ve Devatis Inc’nin fonksiyonel para birimi Amerikan Doları’dır.), özkaynak kalemleri haricindeki finansal durum tablosu kalemleri için dönem sonu kuru, özkaynak kalemleri için tarihi kurlar ve gelir tablosu kalemleri için ise ortalama kurlar kullanılarak sunum para birimine çevrilmektedir.

2022 ve 2021 yılları dönem sonu ve ortalama Amerikan doları, Avro ve Yeni Zelanda Doları kur detayları aşağıdaki gibidir:

Dönem Sonu Ortalama
30 Eylül
2022 31 Aralık
2021 30 Eylül
2022 30 Eylül
2021
USD/TL 18,5187 13,3290 15,8812 8,0900
EUR/TL 18,1395 15,0867 16,8359 9,6776
NZD/TL 10,5244 9,1139 10,2408 5,7632

12

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Finansal Tabloların Düzeltilmesi

SPK’nın 17 Mart 2005 tarih ve 11/367 sayılı kararı uyarınca, Türkiye’de faaliyette bulunan ve Türkiye Muhasebe Standartları’na (TMS/TFRS uygulamasını benimseyenler dahil) uygun olarak finansal tablo hazırlayan şirketler için, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere enflasyon muhasebesi uygulamasına son verilmiştir. Buna istinaden, 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren 29 No’lu “Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama” Standardı (“TMS 29”) uygulanmamıştır.

KGK, 20 Ocak 2022 tarihinde, Türkiye Finansal Raporlama Standartlarını (“TFRS”) uygulayan işletmelerin 2021 yılı finansal raporlama döneminde TMS 29 Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama’yı (IAS 29 Financial Reporting in Hyperinflationary Economies) (“TMS 29”) uygulayıp uygulamayacakları konusunda açıklamada bulunmuştur. Bu açıklamaya göre, TFRS’yi uygulayan işletmelerin 2021 yılına ait finansal tablolarında TMS 29 kapsamında herhangi bir düzeltme yapmalarına gerek bulunmadığı belirtilmiştir. Rapor tarihi itibarıyla KGK tarafından TMS 29 kapsamı ve uygulamasına yönelik yeni bir açıklama yapılmamıştır. Bu çerçevede 30 Eylül 2022 tarihli konsolide finansal tablolar hazırlanırken TMS 29’a göre enflasyon düzeltmesi yapılmamıştır.

Konsolidasyon Esasları

Konsolide finansal tablolar, Grup ve Grup’un bağlı ortaklıkları tarafından kontrol edilen işletmelerin finansal tablolarını kapsar. Kontrol, Grup’un aşağıdaki şartları sağlaması ile sağlanır:

  • Yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde gücünün olması;
  • Yatırım yapılan şirket/varlıktan elde edeceği değişken getirilere açık olması ya da bu getirilere hakkı olması; ve
  • Getiriler üzerinde etkisi olabilecek şekilde gücünü kullanabilmesi.

Yukarıda listelenen kriterlerin en az birinde herhangi bir değişiklik oluşmasına neden olabilecek bir durumun ya da olayın ortaya çıkması halinde Grup yatırımının üzerinde kontrol gücünün olup olmadığını yeniden değerlendirir.

Grup’un yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde çoğunluk oy hakkına sahip olmadığı durumlarda, ilgili yatırımın faaliyetlerini tek başına yönlendirebilecek/yönetebilecek şekilde yeterli oy hakkının olması halinde, yatırım yapılan şirket/varlık üzerinde kontrol gücü vardır. Şirket, aşağıdaki unsurlar da dahil olmak üzere, ilgili yatırındaki oy çoğunluğunun kontrol gücü sağlamak için yeterli olup olmadığını değerlendirmesinde konuyla ilgili tüm olayları ve şartları göz önünde bulundurur.

  • Grup’un sahip olduğu oy hakkı ile diğer hissedarların sahip olduğu oy hakkının karşılaştırılması;
  • Grup ve diğer hissedarların sahip olduğu potansiyel oy hakları;
  • Sözleşmeye bağlı diğer anlaşmalardan doğan haklar; ve
  • Grup’un karar verilmesi gereken durumlarda ilgili faaliyetleri yönetmede (geçmiş dönemlerdeki genel kurul toplantılarında yapılan oylamalar da dahil olmak üzere) mevcut gücünün olup olmadığını gösterebilecek diğer olay ve şartlar.

Bir bağlı ortaklığın konsolidasyon kapsamına alınması Grup’un bağlı ortaklık üzerinde kontrole sahip olmasıyla başlar ve kontrolünü kaybetmesiyle sona erer. Yıl içinde satın alınan veya elden çıkarılan bağlı ortaklıkların gelir ve giderleri, satın alım tarihinden elden çıkarma tarihine kadar konsolide kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelir tablosuna dahil edilir.

Kar veya zarar ve diğer kapsamlı gelirin her bir kalemi ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aittir. Kontrol gücü olmayan paylar ters bakiye ile sonuçlana dahi, bağlı ortaklıkların toplam kapsamlı geliri ana ortaklık hissedarlarına ve kontrol gücü olmayan paylara aktarılır.

Gerekli olması halinde, Grup’un izlediği muhasebe politikalarıyla aynı olması amacıyla bağlı ortaklıkların finansal tablolarında muhasebe politikalarıyla ilgili düzeltmeler yapılmıştır.

Tüm grup içi varlıklar ve yükümlülükler, özkaynaklar, gelir ve giderler ve Grup şirketleri arasındaki işlemlere ilişkin nakit akışları konsolidasyonda elimine edilir.


13

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.1 Muhasebe Tahminlerindeki Değişiklikler ve Hatalar

Muhasebe tahminlerindeki değişiklikler, yalnızca bir döneme ilişkin ise, değişikliğin yapıldığı cari dönemde, gelecek dönemlere ilişkin ise, hem değişikliğin yapıldığı dönemde hem de gelecek dönemlerde, ileriye yönelik olarak uygulanır. Grup’un cari dönem içerisinde muhasebe tahminlerinde önemli bir değişikliği olmamıştır. Tespit edilen önemli bir muhasebe hatası söz konusu olursa, düzeltme geriye dönük olarak uygulanır ve önceki dönem finansal tabloları yeniden düzenlenir.

2.2 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları

30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla sona eren hesap dönemine ait konsolide finansal tabloların hazırlanmasında esas alınan muhasebe politikaları aşağıda özetlenen 1 Ocak 2021 tarihi itibarıyla geçerli yeni ve değiştirilmiş TFRS standartları ve TFRYK yorumları dışında önceki yılda kullanılanlar ile tutarlı olarak uygulanmıştır. Bu standartların ve yorumların Grup’un mali durumu ve performansı üzerindeki etkileri ilgili paragraflarda açıklanmıştır.

i) 2022 yılından itibaren geçerli olan değişiklikler ve yorumlar

TFRS 3 (Değişiklikler)
TMS 16 (Değişiklikler)
TMS 37 (Değişiklikler)
TFRS’lere İlişkin Yıllık İyileştirmeler

Kavramsal Çerçeve’ye Yapılan Atıflar
Maddi Duran Varlıklar – Amaçlanan Kullanım Öncesi Kazançlar
Ekonomik Açıdan Dezavantajlı Sözleşmeler – Sözleşme Yerine Getirme Maliyeti
TFRS’1, TFRS 9 ve TMS 41’e Yapılan Değişiklikler

2018 – 2020
TFRS 16 (Değişiklikler)
COVID-19’la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Haziran 2021 Tarihi Sonrasında Devam Eden İmtiyazlar

TFRS 3 (Değişiklikler) Kavramsal Çerçeve’ye Yapılan Atıflar

Bu değişiklik standardın hükümlerini önemli ölçüde değiştirmeden TFRS 3’te Finansal Raporlama için Kavramsal Çerçeveye yapılan bir referansı güncellemektedir.

Bu değişiklikler, 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemleri için geçerlidir. Erken uygulamaya Kavramsal Çerçeve’de şimdiye kadar yapılan diğer referans güncellemeleri ile birlikte uygulanması suretiyle izin verilmektedir.

TMS 16 (Değişiklikler) Maddi Duran Varlıklar – Amaçlanan Kullanım Öncesi Kazançlar

Bu değişiklikler, ilgili maddi duran varlığın yönetim tarafından amaçlanan koşullarda çalışabilmesi için gerekli yer ve duruma getirilirken üretilen kalemlerin satışından elde edilen gelirlerin ilgili varlığın maliyetinden düşülmesine izin vermemekte ve bu tür satış gelirleri ve ilgili maliyetlerin kâr veya zarara yansıtılmasını gerektirmektedir.

Bu değişiklikler, 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.

TMS 37 (Değişiklikler) Ekonomik Açıdan Dezavantajlı Sözleşmeler – Sözleşmeyi Yerine Getirme Maliyeti

TMS 37’de yapılan değişiklikle, sözleşmenin ekonomik açıdan dezavantajlı bir sözleşme olup olmadığını belirlenmesi amacıyla tahmin edilen sözleşmeyi yerine getirme maliyetlerinin hem sözleşmeyi yerine getirmek için katlanılan değişken maliyetlerden hem de sözleşmeyi yerine getirmeyle doğrudan ilgili olan diğer maliyetlerden dağıtılan tutarlardan oluştuğu hüküm altına alınmıştır.

Bu değişiklik, 1 Ocak 2022’de veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.


14

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları (devamı)

i) 2022 yılından itibaren geçerli olan değişiklikler ve yorumlar (devamı)

TFRS’lere İlişkin Yıllık İyileştirmeler 2018 – 2020

TFRS 1 Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının İlk Uygulaması’nda Yapılan Değişiklik

TFRS 1’de yapılan değişiklikle, standardın D16(a) paragrafında yer alan ana ortaklığından daha sonraki bir tarihte TFRS’leri uygulamaya başlayan bağlı ortaklığa, varlık ve yükümlülüklerinin ölçümüne ilişkin tanınan muafiyetin kapsamına birikimli çevrim farkları da dahil edilerek, TFRS’leri ilk kez uygulamaya başlayanların uygulama maliyetleri azaltılmıştır.

TFRS 9 Finansal Araçlar’da Yapılan Değişiklik

Bu değişiklik, bir finansal yükümlülüğün bilanço dışı bırakılmasına ilişkin değerlendirmede dikkate alınan ücretlere ilişkin açıklık kazandırılmıştır. Borçlu, başkaları adına borçlu veya alacaklı tarafından ödenen veya alınan ücretler de dahil olmak üzere, borçlu ile alacaklı arasında ödenen veya alınan ücretleri dahil eder.

TMS 41 Tarımsal Faaliyetler’de Yapılan Değişiklik

Bu değişiklikle TMS 41’in 22’nci paragrafında yer alan ve gerçeğe uygun değerin belirlenmesinde vergilendirmeden kaynaklı nakit akışlarının hesaplamaya dahil edilmemesini gerektiren hüküm çıkarılmıştır. Değişiklik standardın ilgili hükümlerini TFRS 13 hükümleriyle uyumlu hale getirmiştir.

TFRS 1, TFRS 9 ve TMS 41’e yapılan değişiklikler 1 Ocak 2022 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanır. Erken uygulamaya izin verilmektedir.

TFRS 16 (Değişiklikler) COVID-19’la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Haziran 2021 Tarihi Sonrasında Devam Eden İmtiyazlar

Kamu Gözetimi Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (“KGK”) Haziran 2020’de yayımlanan ve kiracıların kira ödemelerinde COVID-19 sebebiyle tanınan belirli imtiyazların, kiralamada yapılan bir değişiklik olup olmadığını belirlememeleri konusundaki muafiyeti bir yıl daha uzatan COVID-19’la İlgili Olarak Kira Ödemelerinde 30 Haziran 2021 Tarihi Sorasında Devam Eden İmtiyazlar-TFRS 16’ya İlişkin Değişiklikler’i yayımlamıştır.

Değişiklik ilk yayımlandığında, kolaylaştırıcı uygulama kira ödemelerinde meydana gelen herhangi bir azalışın, sadece normalde vadesi 30 Haziran 2021 veya öncesinde dolan ödemeleri etkilemesi durumunda geçerliydi. Kiralayanların kiracılara COVID-19 ile ilgili kira imtiyazları sunmaya devam etmesi ve COVID-19 pandemisinin etkilerinin devam etmesi ve bu etkilerin önemli olması nedenleriyle, KGK kolaylaştırıcı uygulamanın kullanılabileceği süreyi bir yıl uzatmıştır.

Bu yeni değişiklik kiracılar tarafından, 1 Nisan 2021 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya izin verilmektedir.

Grup yönetimi, 2022 yılından itibaren geçerli olan bu değişiklik ve yorumların Grup’un konsolide finansal tabloları üzerinde herhangi bir etkisi bulunmadığını değerlendirmiştir.


15

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları (devamı)

ii) Henüz yürürlüğe girmemiş standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar

Grup henüz yürürlüğe girmemiş aşağıdaki standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen aşağıdaki değişiklik ve yorumları henüz uygulamamıştır:

TFRS 17
Sigorta Sözleşmeleri

TMS 1 (Değişiklikler)
Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması

TFRS 4 (Değişiklikler)
TFRS 9’un Uygulanmasına İlişkin Geçici Muafiyet Süresinin Uzatılması

TMS 1 (Değişiklikler)
Muhasebe Politikalarının Açıklanması

TMS 8 (Değişiklikler)
Muhasebe Tahminleri Tanımı

TMS 12 (Değişiklikler)
Tek Bir İşlemden Kaynaklanan Varlık ve Yükümlülüklerle İlgili Ertelenmiş Vergi

TFRS 17 (Değişiklikler)
Sigorta Sözleşmeleri ile TFRS 17 ile TFRS 9’un İlk Uygulaması – Karşılaştırmalı Bilgiler

TFRS 17 Sigorta Sözleşmeleri

TFRS 17, sigorta yükümlülüklerinin mevcut bir karşılama değerinde ölçülmesini gerektirir ve tüm sigorta sözleşmeleri için daha düzenli bir ölçüm ve sunum yaklaşımı sağlar. Bu gereklilikler sigorta sözleşmelerinde tutarlı, ilkeye dayalı bir muhasebeleştirmeyle ulaşmak için tasarlanmıştır. TFRS 17, 1 Ocak 2023 itibarıyla TFRS 4 Sigorta Sözleşmelerinin yerini alacaktır.

TMS 1 (Değişiklikler) Yükümlülüklerin Kısa veya Uzun Vadeli Olarak Sınıflandırılması

Bu değişikliklerin amacı finansal durum tablosunda yer alan ve belirli bir vadesi bulunmayan borç ve diğer yükümlülüklerin kısa vadeli mi (bir yıl içerisinde ödenmesi beklenen) yoksa uzun vadeli mi olarak sınıflandırılması gerektiği ile ilgili şirketlerin karar verme sürecine yardımcı olmak suretiyle standardın gerekliliklerinin tutarlı olarak uygulanmasını sağlamaktır.

TMS 1’de yapılan bu değişiklikler, bir yıl ertelenerek 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.

TFRS 4 (Değişiklikler) TFRS 9’un Uygulanmasına İlişkin Geçici Muafiyet Süresinin Uzatılması

TFRS 17’nin yürürlük tarihinin 1 Ocak 2023’e ertelenmesiyle sigorta şirketlerine sağlanan TFRS 9’un uygulanmasına ilişkin TFRS 4 Sigorta Sözleşmeleri’nde yer alan geçici muafiyet süresinin sona erme tarihi de 1 Ocak 2023 olarak revize edilmiştir.

TMS 1 (Değişiklikler) Muhasebe Politikalarının Açıklanması

Bu değişiklik muhasebe politikalarının açıklanmasında işletmelerin önemliliği (materiality) esas almalarını gerektirmektedir.

TMS 1’de yapılan bu değişiklik 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya izin verilmektedir.


16

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.2 Yeni ve Revize Edilmiş Türkiye Finansal Raporlama Standartları (devamı)

ii) Henüz yürürlülüğe girmemiş standartlar ile mevcut önceki standartlara getirilen değişiklikler ve yorumlar (devamı)

TMS 8 (Değişiklikler) Muhasebe Tahminleri Tanımı

Bu değişiklikle “muhasebe tahminlerindeki değişiklik” tanımı yerine “muhasebe tahmini” tanımına yer verilerek, tahminlere ilişkin örnek ve açıklayıcı paragraflar ilave edilmiş, ayrıca tahminlerin ileriye yönelik uygulanması ile hataların geçmişe dönük düzeltilmesi hususları ve bu kavramlar arasındaki farklar netleştirilmiştir.

TMS 8’de yapılan bu değişiklikler, 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.

TMS 12 (Değişiklikler) Tek Bir İşlemden Kaynaklanan Varlık ve Yükümlülüklerle İlgili Ertelenmiş Vergi

Bu değişiklikler ile bir varlık ya da yükümlülüğün ilk defa finansal tablolara yansıtılmasına ilişkin muafiyetin varlık ile yükümlülüğün ilk kayda alındığı sırada eşit tutarlarda vergiye tabi ve indirilebilir geçici farkların oluştuğu işlemlerde geçerli olmadığı hususuna açıklık getirilmiştir.

TMS 12’de yapılan bu değişiklikler, 1 Ocak 2023 veya sonrasında başlayan yıllık hesap dönemlerinde uygulanacak olmakla birlikte erken uygulamaya da izin verilmektedir.

TFRS 17 (Değişiklikler) Sigorta Sözleşmeleri ile TFRS 17 ile TFRS 9’un İlk Uygulaması – Karşılaştırmalı Bilgiler

TFRS 17’de uygulama maliyetlerini azaltmak, sonuçların açıklanmasını ve geçişi kolaylaştırmak amacıyla değişiklikler yapılmıştır.

Ayrıca, karşılaştırmalı bilgilere ilişkin değişiklik ile TFRS 7 ve TFRS 9’u aynı anda ilk uygulayan şirketlere finansal varlıklarına ilişkin karşılaştırmalı bilgileri sunarken o finansal varlığa daha önce TFRS 9’un sınıflandırma ve ölçüm gereklilikleri uygulanmış gibi sunmasına izin verilmektedir.

Değişiklikler TFRS 17 ilk uygulandığında uygulanacaktır.

Söz konusu standart, değişiklik ve iyileştirmelerin Grup’un konsolide finansal durumu ve performansı üzerindeki muhtemel etkileri değerlendirilmektedir.

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti

a. Hasılat

Grup, taahhüt edilmiş bir mal veya hizmeti müşterisine devrederek edim yükümlülüğünü yerine getirdiğinde veya getirdikçe hasılatı finansal tablolara alır. Bir varlığın kontrolü müşterinin eline geçtiğinde veya geçtikçe varlık devredilmiş olur.

Grup, aşağıda yer alan 5 temel prensip doğrultusunda hasılatı finansal tablolara almaktadır:

(a) Müşteri sözleşmelerinin belirlenmesi
(b) Sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerinin belirlenmesi
(c) Sözleşmelerdeki işlem fiyatının belirlenmesi
(d) İşlem fiyatının sözleşmelerdeki performans yükümlülüklerine dağıtılması
(e) Her performans yükümlülüğü yerine getirildiğinde hasılatın muhasebeleştirilmesi

Ecza depoları Grup’un olağan faaliyet çıktısı elde ettiği müşterileridir. Gelirler, bu dağıtım depolarına yapılan ilaç satışlarından elde edilmektedir. Gelirler, teslimatın gerçekleşmesi, gelir tutarının güvenilir şekilde belirlenebilmesi ve işlemle ilgili ekonomik faydaların Grup’a akmasının muhtemel olması üzerine alınan veya alınması beklenen bedelin gerçeğe uygun değeri üzerinden tahakkuk esasına göre kayıtlara alınır. Ecza depoları ile ayrı ayrı sözleşmeler bulunmamakta ve aynı şirkete ait depolar tek bir grup olarak değerlendirilmektedir.


17

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

a. Hasılat (devamı)

Mal ve hizmet ayrıştırması kapsamında tek edim yükümlülüğü bulunan Grup, ayrı performans kriterleri ve yükümlülükleri anlamında bir ayrıştırmaya gitmez.

Türkiye’de ilaç fiyatları, Bakanlar Kurulu’nun yayınlamış olduğu Beşeri İlaçların Fiyatlandırılması Hakkında Tebliğ çerçevesinde belirlenir. Brüt satışlar; satış iskontoları, satış hacmi iskontoları ve bedelsiz ürün teşviklerini içerir. Bu değişkenler gerçekleşme olasılıkları dikkate alınarak ilk kayıt aşamasında hasılattan düşülmektedir.

Satış iskontoları sabit bir yüzde ile satış anında verilir ve dönem satış gelirinden indirilir. Satış iskonto su yüzdesi satılan ürüne göre değişmektedir.

Hacim iskonto, dönem içindeki satışların sabit bir yüzdesi ve dönem içinde yapılmış toplam satışlara göre belirlenir. Hacim iskonto yuvarlıları, hedef köhemdeki gerçekleşmiş faturalı satışların sabit bir oranına dayanır ve dönem satış gelirlerinden indirilir.

Miada yakın ürünlerin geri alımına ilişkin eczadepoları ile iade şeklinde bir uygulama bulunmamaktadır. Dönem sonları itibariyla bu tür ürünler mevcut ve olası ise, iade uygulaması yerine eczadepolarına bedelsiz ürün teşviki yolu ile bir gönderim olmaktadır.

Ayrıca Grup eczadepolarına bedelsiz ürün şeklinde teşvikler vermektedir. Bedelsiz ürün teşvikleri, eczadepolarının, Grup’tan bedelsiz olarak sağladığı ürünleri, bedelsiz olarak müşterilerine dağıtımını sağlar. Her dönem sonunda, eczadepoları müşterilerine sağladıkları bedelsiz ürünlerin toplam miktarını Grup’a bildirirler. İndirim tutarı (eczadeposunun borcundan düşülecek tutar), dönem içinde verilen bedelsiz ürünlerin miktarına bakılarak tahmin edilir ve gelirden indirilir.

Grup, aşağıdaki şartların tamamının karşılanması durumunda müşterisi ile yaptığı bir sözleşmeyi hasılat olarak muhasebeleştirir:

(a) Sözleşmenin tarafları sözleşmeyi (yazılı, sözlü ya da diğer ticari teamüllere uygun olarak) onaylamış ve kendi edimlerini yerine getirmeyi taahhüt etmiştir,
(b) Devredilecek mal veya hizmetlerle ilgili her bir tarafın haklarını tanımlanabilmektedir,
(c) Devredilecek mal veya hizmetler için yapılacak ödeme koşullarını tanımlanabilmektedir,
(d) Sözleşme özü itibariyla ticari niteliktedir,
(e) Grup’un müşteriye devredilecek mal veya hizmetler karşılığı bedel tahsil edecek olması muhtemeldir. Grup, bir bedelin tahsil edilebilirliğinin muhtemel olup olmadığını değerlendirirken, sadece müşterinin bu bedeli vadesinde ödeyebilme kabiliyetini ve buna ilişkin niyetini dikkatealir.

Satılan malın maliyeti – bedelsiz ürünler

Ecza depolarına sağlanan bedelsiz ürünlerin tahmini tutarı, eczadepolarının müşterilerine o dönem içinde verdikleri bedelsiz ürün sayısı esas alınarak yapılır ve bedelsiz ürünlerin maliyeti, satılan malın maliyetine dahil edilir.

Faiz gelirleri

Faiz gelirleri etkin faiz yöntemi esasına göre, temettü gelirleri ise temettü tahsil etme hakkının ortaya çıktığı tarihte tahakkuk esasına göre gelir olarak kayıtlara alınmaktadır.


18

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

b. Stoklar

Stoklar, net gerçekleşebilir değer ve maliyet bedelinden düşük olanı ile değerlenir. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, işçilik ve genel üretim giderleridir. Maliyet, standart maliyetlerle oluşmakta ve her raporlama döneminin sonunda standart maliyetler fiili maliyetler ile karşılaştırılarak güncellenmektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satışı gerçekleştirmek için gerekli tahmini satış maliyeti toplamının indirilmesiyle elde edilen tutardır. Grup, stoklarında yer alan ürünlerin son kullanma tarihi geçmiş ve Ar-Ge ve kalite değerlendirmeleri sonucunda tekrar kullanılamayacağını düşündüğü kısmını imha etmektedir, ve finansal tablolarında ilgili imha ürünleri için stoklar hesabında karşılık ayırmaktadır. 30 Eylül 2022 itibarıyla imha ve değer düşüklüğü ile ilgili karşılıkların toplam tutarı 142.058.289 TL’dir (31 Aralık 2021: 71.570.409 TL) (Not 10).

c. Maddi Duran Varlıklar

Maddi duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş amortisman ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler. Kiralama veya idari amaçlı ya da halihazırda belirlenmemiş olan diğer amaçlar doğrultusunda inşa edilme aşamasındaki varlıklar, maliyet değerlerinden varsa değer düşüklüğü kaybı düşülemek gösterilirler. Maliyete yasal harçlar da dahil edilir. Kullanıma ve satışa hazır hale getirilmesi önemli ölçüde zaman isteyen varlıklar söz konusu olduğunda, borçlanma maliyetleri aktifleştirilir. Bu tür varlıklar, diğer sabit varlıklar için kullanılan amortisman yönteminde olduğu gibi, kullanıma hazır olduklarında Not 13’de belirtilen sürelerle göre doğrusal amortismana tabi tutulurlar.

Bir maddi duran varlık kaleminin defter değeri elden çıkarıldığında veya kullanımından ya da elden çıkarılmasından gelecekte ekonomik yarar beklenmediği durumlarda bilanço dışı bırakılır. Bir maddi duran varlık kaleminin bilanço dışı bırakılmasından doğan kazanç veya kayıp ilgili kalem bilanço dışı bırakıldığında (TMS 16 farklı şekilde satış ve geri kiralama işlemi gerektirmedikçe) yatırım faaliyetlerinden gelir veya gider olarak gelir tablosu ile ilişkilendirilir. Kazançlar, hasılat olarak sınıflandırılmaz.

Maddi duran varlık kaleminin defter değerine, ilgili kalemin bir parçası için yenileme maliyetini dahil etmesi durumunda; yenilenen parçanın ayrı olarak itfa edilip edilmediğine bakılmaksızın, yenilenen parçanın defter değeri bilanço dışı bırakılır. İşletme için yenilenen parçanın defter değerinin belirlenmesi mümkün/uygulanabilir değilse, yenileme maliyeti, yenilenen parçanın alındığında ya da inşaa edildiğindeki maliyetinin bir göstergesi olarak kullanılabilir. Bir maddi duran varlık kaleminin bilanço dışı bırakılmasından doğan kazanç ya da kayıp; varsa varlıkların elden çıkarılmasından kaynaklanan net tahsilat ile varlığın defter değeri arasındaki fark olarak belirlenir.

d. Maddi Olmayan Duran Varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar

Satın alınan maddi olmayan duran varlıklar, maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutarıyla gösterilirler. Bu varlıklar beklenen faydalı ömrülerine göre doğrusal itfa yöntemi kullanılarak itfaya tabi tutulur. Beklenen faydalı ömrü ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkilerini tespit etmek amacıyla her yıl gözden geçirilir ve tahminlerdeki değişiklikler ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.


19

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

d. Maddi Olmayan Duran Varlıklar (devamı)

İşletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar-araştırma ve geliştirme giderleri

Araştırma faaliyetleri giderleri oluştuğu dönem içinde gider olarak kabul edilir. Geliştirme faaliyetleri (ya da Grup içi bir projenin gelişim aşaması) sonucu ortaya çıkan işletme içi yaratılan maddi olmayan duran varlıklar yalnızca aşağıda belirtilen şartların tamamı karşılandığında kayda alınırlar:

  • Maddi olmayan duran varlığın kullanıma hazır ya da satılmaya hazır hale getirilebilmesi için tamamlanmasının teknik anlamda mümkün olması,
  • Maddi olmayan duran varlığı tamamlama, kullanma veya satma niyetinin olması,
  • Maddi olmayan duran varlığın kullanılabilir veya satılabilir olması,
  • Varlığın ne şekilde ileriye dönük olası bir ekonomik fayda sağlayacağının belli olması,
  • Maddi olmayan duran varlığın gelişimini tamamlamak, söz konusu varlığı kullanmak ya da satmak için uygun teknik, finansal ve başka kaynakların olması, ve
  • Varlığın geliştirme maliyetinin, geliştirme sürecinde güvenilir bir şekilde ölçülebilir olması.

Grup yeni ilaçların lisans ve ruhsatları ile ilgili geliştirme faaliyetlerinde bulunmaktadır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlık tutarı, maddi olmayan duran varlığın yukarıda belirtilen muhasebeleştirme şartlarını karşıladığı andan itibaren oluşan harcamaların toplam tutarıdır. İşletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar kayda alınamadıklarında, ilgili geliştirme harcamaları oluştukları dönemde gider olarak kaydedilir.

Başlangıç muhasebeleştirmesi sonrasında, işletme içi yaratılan maddi olmayan varlıklar da ayrı olarak satın alınan maddi olmayan duran varlıklar gibi maliyet değerlerinden birikmiş itfa payları ve birikmiş değer düşüklükleri düşüldükten sonraki tutar üzerinden gösterilirler. Bunlara ilişkin değer düşüklüğü giderleri kar veya zarar tablosunda “Araştırma ve Geliştirme Giderleri” hesabında muhasebeleştirilir.

Maddi olmayan varlıkların bilanço dışı bırakılması

Bir maddi olmayan duran varlık elden çıkarıldığında veya kullanımı ya da satışından, gelecekte ekonomik yarar elde edilmesinin beklenmemesi durumunda bilanço dışı bırakılır. Bir maddi olmayan duran varlığın bilanço dışı bırakılmasından kaynaklanan kar ya da zarar, varsa, varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan net tahsilatlar ile defter değerleri arasındaki fark olarak hesaplanır. Bu fark, ilgili varlık bilanço dışına alındığı zaman kar veya zararda muhasebeleştirilir.

e. Kullanım Hakkı Varlıkları

Grup, kullanım hakkı varlıklarını finansal kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte muhasebeleştirmektedir (örneğin, ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla). Kullanım hakkı varlıkları, maliyet bedelinden birikmiş amortisman ve değer düşüklüğü zararları düşülemek hesaplanır. Finansal kiralama borçlarının yeniden değerlenmesi durumunda bu rakam da düzeltilir.

Kullanım hakkı varlığının maliyeti aşağıdaki gibi içerir:

(a) kira yükümlülüğünün ilk ölçüm tutarı,
(b) kiralamanın fiilen başladığı tarihte veya öncesinde yapılan tüm kira ödemelerinden, alınan tüm kiralama teşviklerinin düşülmesiyle elde edilen tutar, ve
(c) Grup tarafından katlanılan tüm başlangıçtaki doğrudan maliyetler.

Dayanak varlığın mülkiyetinin kiralama süresi sonunda Grup’a devri makul bir şekilde kesinleşmediği sürece, Grup, kullanım hakkı varlığını, kiralamanın fiilen başladığı tarihten dayanak varlığın yararlı ömrünün sonuna kadar amortismana tabi tutmaktadır. Kullanım hakkı varlıkları değer düşüklüğü değerlendirmesine tabidir.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

f. Kiralama Yükümlülükleri

Grup, kira yükümlülüğünü kiralamanin fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan kira ödemelerinin bugünkü degeri üzerinden ölçmektedir. Kiralamanın fiilen başladığı tarihte, kira yükümlülüğünün ölçümüne dahil edilen kira ödemeleri, dayanak varlığın kiralama süresi boyunca kullanım hakkı için yapılacak ve kiralamanın fiilen başladığı tarihte ödenmemiş olan aşağıdaki ödemelerden oluşur:

(a) Sabit ödemeler,
(b) İlk ölçümü kiralamanın fiilen başladığı tarihte bir endeks veya oran kullanılarak yapılan, bir endeks veya orana bağlı değişken kira ödemeleri,
(c) Kalıntı değer taahhütleri kapsamında Grup tarafından ödenmesi beklenen tutarlar,
(d) Grup'un satın alma opsiyonunu kullanacağından makul ölçüde emin olması durumunda bu opsiyonun kullanım fiyatı ve
(e) Kiralama süresinin Grup'un kiralamayı sonlandırmak için bir opsiyon kullanacağını göstermesi durumunda, kiralamanın sonlandırılmasına ilişkin ceza ödemeleri.

Bir endekse veya orana bağlı olmayan değişken kira ödemeleri, ödemeyi tetikleyen olayın veya koşulun gerçekleştiği dönemde gider olarak kaydedilmektedir.

Grup, kiralama süresinin kalan kısımlar için revize edilmiş iskonto oranını, kiralamadaki zımnı faiz oranın kolaylıkla belirlenebilmesi durumunda bu oran olarak; kolaylıkla belirlenememesi durumunda ise Grup'un yeniden değerlendirmenin yapıldığı tarihteki alternatif borçlanma faiz oranı olarak belirlemektedir.

g. Finansal Olmayan Varlıklarda Değer Düşüklüğ

Amortismana veya itfaya tabi olan varlıklar için defter değerinin geri kazanılmamasının mümkün olmadığı durum ya da olayların ortayaçkması halinde değer düşüklüğü testi uygulanır. Varlığın defter değerinin geri kazanılabilir tutarını aşması durumunda değer düşüklüğü karşilgı kaydedilir. Geri kazanılabilir tutar, satış maliyetleri düşüldükten sonra elde edilenGREÇe uygun değer veya kullanımdaki değerin buyuk olanıdır. Değer düşüklüğünün değerlendirilmesi icin varlıklar ayri tanınlanabilir nakit akışlarının oldugu en duşuk seviyede gruplanır (nakit üreten birimler). Değer düşüklügüne tabi olan finansal olmayan varlıklar her raporlama tarihinde değer düşüklügünün olası iptali icin gozden geçirilir.

h. Borçlanma Maliyetleri

Kullanım ve satışa hazir hale getirilmesi onemli olçüde zaman isteyen varlıklar soz konusu oldugunda, satın alınması, yapımı veya üretimi ile doğrudan iliskilendirilen borçlanma maliyetleri, ilgili varlık kullanıma veya satışa hazir hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. Yatırılmla ilgili kredinin henüz harcanmamış kısmınn geçici sure ile finansal yatırılmarda değerlendirilmesiyele elde edilen finansal yatırım geliri aktifletirmeye uygun borçlanma maliyetlerinden mahsup edilir. Diğer tum finansman giderleri, olustukları dönemlerde gelir tablosuna kaydedilmektedir. Grup'un kullanıma ve satışa hazir hale getirilmesi onemli olçüde zaman isteyen varlıkları ilac lisans ve ruhsat gelistirme maliyetleridir. Söz konusu maliyetlerin satışa hazir hale gelecek bir ürüne dönüşmesi birden fazla finansal doneme yayilmaktadir. Gelistirme maliyetleri icin katlanılan borçlanma maliyetleri satışa hazir hale getirilene kadar varlığın maliyetine dahil edilmektedir. 30 Eylül 2022 itibarıyla, dokuz aylık donemde 16.769.315 TL (30 Eylül 2021: 2.251.856 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifletirilmistir (Not 15). Aktifletirilebilecek borçlanma maliyetleri tutarının belirlenmesinde kullanılan aktifletirme oranı dokuz aylık donem itibarıyla $\% 9$ 'dur (30 Eylül 2021: dokuz aylık donem itibarıyla $\% 7,3$ ).


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

i. Finansal Araçlar

(i) Finansal varlıklar
Sınıflandırma

Grup, finansal varlıklarını “itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen”, “gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelir tablosuna yansıtılan” ve “gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar” olarak üç sınıfta muhasebeleştirmektedir. Sınıflandırma, finansal varlıklarını yönetimi için işletmenin kullandığı iş modeli ve finansal varlığın sözleşmeye bağlı nakit akışlarının özellikleri esas alınarak yapılmaktadır. Grup, finansal varlıklarının sınıflandırmasını satın alındıkları tarihte yapmaktadır. Grup’un finansal varlıklarını yönetiminde kullandığı iş modelinin değiştiği durumlar hariç, finansal varlıklar ilk muhasebeleştirilmelerinden sonra yeniden sınıflanmazlar; iş modeli değişikliği durumunda ise, değişikliğin akabinde takip eden raporlama döneminin ilk gününde finansal varlıklar yeniden sınıflanırlar.

Muhasebeleştirme ve Ölçümleme

“İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen finansal varlıklar”, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu, türev araç olmayan finansal varlıklardır. Grup’un itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilen finansal varlıkları, “nakit ve nakit benzerleri”, “ticari alacaklar”, “diğer alacaklar” ve “finansal yatırımlar” kalemlerini içermektedir. İlgili varlıklar, finansal tablolara ilk kayda alımlarında gerçeğe uygun değerleri ile sonraki muhasebeleştirmelerde ise etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iskonto edilmiş bedelleri üzerinden ölçülemektedir. İtfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve türev olmayan finansal varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

“Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar”, sözleşmeye bağlı nakit akışlarının tahsil edilmesini ve finansal varlığın satılmasını amaçlayan bir iş modeli kapsamında elde tutulan ve sözleşme şartlarında belirli tarihlerde sadece anapara ve anapara bakiyesinden kaynaklanan faiz ödemelerini içeren nakit akışlarının bulunduğu türev araç olmayan finansal varlıklardır. İlgili finansal varlıklardan kaynaklanan kazanç veya kayıplardan, değer düşüklüğü kazanç ya da kayıpları ile kur farkı gelir veya giderleri dışında kalanlar diğer kapsamlı gelire yansıtılır. Grup, özkaynağa dayalı finansal varlıklara yapılan yatırımlar için, gerçeğe uygun değerinde sonradan oluşan değişimlerin diğer kapsamlı gelire yansıtılması yöntemini, ilk defa finansal tablolara alma sırasında geri dönülemez bir şekilde tercih edebilir. Söz konusu tercihin yapılması durumunda, ilgili yatırımlardan elde edilen temettüler konsolide kar veya zarar tablosunda muhasebeleştirilir. “Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar”, itfa edilmiş maliyeti üzerinden ölçülen ve gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan finansal varlıklar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır. Söz konusu varlıkların değerlemesi sonucu oluşan kazanç ve kayıplar konsolide gelir tablosunda muhasebeleştirilmektedir.

Finansal Tablo Dışı Bırakma

Grup, finansal varlıklarla ilgili sözleşme uyarınca meydana gelen nakit akışları ile ilgili hakları sona erdiğinde veya ilgili haklarını, bu finansal varlık ile ilgili bütün risk ve getirilerinin sahipliğini bir alım satım işlemiyle devrettiğinde söz konusu finansal varlığı kayıtlarından çıkarır. Grup tarafından devredilen finansal varlıkların yaratılan veya elde tutulan her türlü hak, ayrı bir varlık veya yükümlülük olarak muhasebeleştirilir. Bilanço tarihi itibarıyla Grup’un satılmaya hazır finansal varlığı bulunmamaktadır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

i. Finansal Araçlar (devamı)

(i) Finansal varlıklar (devamı)
Değer Düşüklüğü

Finansal varlıklar ve sözleşme varlıkları değer düşüklüğü "Beklenen Kredi Zararı" (BKZ) modeli ile hesaplanmaktadır. Değer düşüklüğü modeli, iffa edilmiş maliyet finansal varlıklara ve sözleşme varlıklarına uygulanmaktadır.

Zarar karşılıkları aşağıdaki bazda ölçülmüştür;

  • 12 aylık BKZ'ler: raporlama tarihinden sonraki 12 ay içinde olası temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.
  • Ömür boyu BKZ'ler: bir finansal aracın beklenen ömrü boyunca muhtemel bütün temerrüt olaylarından kaynaklanan BKZ'lerdir.

Ömür boyu BKZ ölçümü, raporlama tarihinde bir finansal varlık ile ilgili kredi riskinin ilk muhasebeleştirme anından sonra önemli ölçüde artması halinde uygulanır. İlgili artışın yaşanmadığı diğer her türlü durumda 12 aylık BKZ hesaplaması uygulanmıştır. Grup, finansal varlığın kredi riskinin raporlama tarihinde düşük bir kredi riskine sahip olması durumunda, finansal varlığın kredi riskinin önemli ölçüde artmadığını tespit edebilir. Bununla birlikte, ömür boyu BKZ ölçümü (basitleştirilmiş yaklaşım), önemli bir finansman unsuru olmaksızın ticari alacaklar ve sözleşme varlıkları için daima geçerlidir.

Muhasebeleştirme ve ölçme

Normal yoldan alınan ve satılan finansal varlıklar, alım satımının yapıldığı tarihte kayıtlara alınır. Alım satım yapılan tarih, Grup'un varlığı alım satım yapmayı taahüt ettiği tarihtir. Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar hariç diğer finansal yatırımlar ilk olarak gerçeğe uygun değerine işlem maliyeti eklenmek suretiyle kaydedilir. Finansal varlıklardan doğan nakit akış alım hakları sona erdiğinde veya transfer edildiğinde ve Grup tüm risk ve getirilerini transfer ettiğinde, finansal varlıklar bilanço dışına çıkartılır. Satılmaya hazır finansal varlıklar müteakip dönemlerde gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilmektedirler. Krediler ve alacaklar etkin faiz oranı yöntemi kullanılarak iffa edilmiş maliyetleri ile muhasebeleştirilmektedir.

(ii) Finansal yükümlülükler

Grup'un finansal yükümlülükleri ve özkaynak araçları, sözleşmeye bağlı düzenlemelere, finansal bir yükümlülüğün ve özkaynağa dayalı bir aracın tanımlanma esasına göre sınıflandırılır. Grup'un tüm borçları düşüldükten sonra kalan varlıklarındaki hakkı temsil eden sözleşme özkaynağa dayalı finansal araçtır. Belirli finansal yükümlülükler ve özkaynağa dayalı finansal araçlar için uygulanan muhasebe politikaları aşağıda belirtilmiştir.

Finansal yükümlülükler gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler veya diğer finansal yükümlülükler olarak sınıflandırılır.

Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler

Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal yükümlülükler, gerçeğe uygun değeryle kayda alınır ve her raporlama döneminde, bilanço tarihindeki gerçeğe uygun değeryle yeniden değerlenir. Gerçeğe uygun değerlerindeki değişim, gelir tablosunda muhasebeleştirilir. Gelir tablosunda muhasebeleştirilen net kazanç ya da kayıplar, söz konusu finansal yükümlülük için ödenen faiz tutarını da kapsar. Bilanço tarihi itibarıyla Grup'un gerçeğe uygun değer farkı gelir tablosuna yansıtılan finansal yükümlülüğü bulunmamaktadır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

i. Finansal Araçlar (devamı)

(ii) Finansal yükümlülükler (devamı)
Çıkarılmış tahviller

Çıkarılmış tahviller başlangıçta işlem maliyetlerinden arındırılmış gerçeğe uygun değerleriyle muhasebeleştirilir ve sonraki dönemlerde etkin faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz gideri ile birlikte etkin faiz yöntemi kullanılarak itfa edilmiş maliyet bedelinden muhasebeleştirilir. Etkin faiz yöntemi, finansal yükümlülüğün itfa edilmiş maliyetlerinin hesaplanması ve ilgili faiz giderinin ilişkili olduğu döneme dağıtılması yöntemidir. Etkin faiz oranı; finansal aracın beklenen ömrü boyunca veya uygun olması halinde daha kısa bir zaman dilimi süresince gelecekte yapılacak tahmini nakit ödemelerini tam olarak ilgili finansal yükümlülüğün net bugünkü değerine indirgeyen orandır (Not 6).

Türev finansal araçlar

Türev araçlar ilk olarak sözleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerini yansıtan elde etme maliyeti üzerinden kayda alınmakta ve kayda alınmalarını izleyen dönemlerde gerçeğe uygun değer ile değerlenmektedir. Grup’un türev araçlarını vadeli döviz alım-satım sözleşmeleri oluşturmaktadır. Söz konusu türev araçlar ekonomik olarak Grup için risklere karşı etkin bir koruma sağlamakla birlikte, risk muhasebesi yönünden gerekli koşulları taşımadıkları durumlarda konsolide finansal tablolarda alım satım amaçlı türev araçlar olarak muhasebeleştirilmekte ve bunlara ilişkin gerçeğe uygun değer değişiklikleri gelir tablosunda yansıtılmaktadır.

j. İşletme Birleşmeleri

İşletme satın alımları, satın alım yöntemi kullanılarak, muhasebeleştirilir. Bir işletme birleşmesinde transfer edilen bedel, gerçeğe uygun değeri üzerinden ölçülür; transfer edilen bedel, edinen işletme tarafından transfer edilen varlıkların birleşme tarihindeki gerçeğe uygun değerlerinin, edinen işletme tarafından edinilen işletmenin önceki sahiplerine karşı üstlenilen borçların ve edinen işletme tarafından çıkarılan özkaynak paylarının toplamı olarak hesaplanır. Satın alma ilişkin maliyetler genellikle oluştukları anda gider olarak muhasebeleştirilir.

Satın alınan tanımlanabilir varlıklar ile üstlenilen yükümlülükler, satın alım tarihinde gerçeğe uygun değerleri üzerinden muhasebeleştirilir. Aşağıda belirtilenler bu şekilde muhasebeleştirilmez:

  • Ertelenmiş vergi varlıkları ya da yükümlülükleri veya çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin varlık ya da yükümlülükler, sırasıyla, TMS 12 Gelir Vergisi ve TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar standartları uyarınca hesaplanarak, muhasebeleştirilir;
  • Satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmaları ya da Grup’un satın alınan işletmenin hisse bazlı ödeme anlaşmalarının yerine geçmesi amacıyla imzaladığı hisse bazlı ödeme anlaşmaları ile ilişkili yükümlülükler ya da özkaynak araçları, satın alım tarihinde TFRS 2 Hisse Bazlı Ödeme Anlaşmaları standardı uyarınca muhasebeleştirilir; ve
  • TFRS 5 Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler standardı uyarınca satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflandırılan varlıklar (ya da elden çıkarma grupları) TFRS 5’de belirtilen kurallara göre muhasebeleştirilir.

Şerefiye, satın alım için transfer edilen bedelin, satın alınan işletmedeki varsa kontrol gücü olmayan payların ve, varsa, aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde edinen işletmenin daha önceden elinde bulundurduğu edinilen işletmedeki özkaynak paylarının gerçeğe uygun değeri toplamının, satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarını aşan tutar olarak hesaplanır. Yeniden değerlendirme sonrasında satın alınan işletmenin satın alma tarihinde tanımlanabilen varlıklarının ve üstlenilen tanımlanabilir yükümlülüklerinin net tutarının, devredilen satın alma bedelinin, satın alınan işletmedeki kontrol gücü olmayan payların ve, varsa, satın alma öncesinde satın alınan işletmedeki payların gerçeğe uygun değeri toplamını aşması durumunda, bu tutar pazarlıklı satın almadan kaynaklanan kazanç olarak doğrudan kar/zarar içinde muhasebeleştirilir.

23


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

i. İşletme Birleşmeleri (devamı)

Hissedar paylarını temsil eden ve sahiplerine tasfiye durumunda işletmenin net varlıklarının belli bir oranda pay hakkını veren kontrol gücü olmayan paylar, ilk olarak ya gerçeğe uygun değerleri üzerinden ya da satın alınan işletmenin tanımlanabilir net varlıklarının kontrol gücü olmayan paylar oranında muhasebeleştirilen tutarları üzerinden ölçülür. Ölçüm esası, her bir işleme göre belirlenir. Diğer kontrol gücü olmayan pay türleri gerçeğe uygun değere göre ya da, uygulanabilir olduğu durumlarda, bir başka TFRS standardında belirtilen yöntemler uyarınca ölçülür. Bir işletme birleşmesinde Grup tarafından transfer edilen bedelin, koşullu bedeli de içerdiği durumlarda, koşullu bedel satın alım tarihindeki gerçeğe uygun değer üzerinden ölçülür ve işletme birleşmesinde transfer edilen bedele dahil edilir. Ölçme dönemi içerisinde ortaya çıkan ek bilgilerin sonucunda koşullu bedelin gerçeğe uygun değerinde düzeltme yapılması gerekiyorsa, bu düzeltme şerefiyeden geçmişe dönük olarak düzeltilir. Ölçme dönemi, birleşme tarihinden sonraki, edinen işletmenin işletme birleşmesinde muhasebeleştirildiği geçici tutarları düzeltebildiği dönemdir. Bu dönem satın alım tarihinden itibaren 1 yıldan fazla olamaz.

Ölçme dönemi düzeltmeleri olarak nitelendirilmeyen koşullu bedelin gerçeğe uygun değerindeki değişiklikler için uygulanan sonraki muhasebeleştirme işlemleri, koşullu bedel için yapılan sınıflandırma şekline göre değişir.

Özkaynak olarak sınıflandırılmış koşullu bedel yeniden ölçülmez ve buna ilişkin sonradan yapılan ödeme, özkaynak içerisinde muhasebeleştirilir. Varlık ya da borç olarak sınıflandırılan koşullu bedelin Finansal araç niteliğinde olması ve TMS 39 Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçüm standardı kapsamında bulunması durumunda, söz konusu koşullu bedel gerçeğe uygun değerinden ölçülür ve değişiklikten kaynaklanan kazanç ya da kayıp, kar veya zararda ya da diğer kapsamlı gelirde muhasebeleştirilir. TMS 39 kapsamında olmayanlar ise, TMS 37 Karşılıklar, Şartı Bağlı Yükümlülükler ve Varlıklar veya diğer uygun TFRS’ler uyarınca muhasebeleştirilir.

Aşamalı olarak gerçekleşen bir işletme birleşmesinde Grup’un satın alınan işletmede önceden sahip olduğu özkaynak payı gerçeğe uygun değere getirmek için satın alım tarihinde (yani Grup’un kontrolü ele aldığı tarihte) yeniden ölçülür ve, varsa, ortaya çıkan kazanç/zarar kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Satın alım tarihi öncesinde diğer kapsamlı gelir içinde muhasebeleştirilen satın alınan işletmenin payından kaynaklanan tutarlar, söz konusu payların elden çıkarıldığı varsayımı altında kar/zarara aktarılır.

İşletme birleşmesi ile ilgili satın alma muhasebesinin birleşmenin gerçekleştiği raporlama tarihinin sonunda tamamlanamadığı durumlarda, Grup muhasebeleştirme işleminin tamamlanamadığı kalemler için geçici tutarlar raporlar. Bu geçici raporlanan tutarlar, ölçüm döneminde düzeltilir ya da satın alım tarihinde muhasebeleştirilen tutarlar üzerinde etkisi olabilecek ve bu tarihte ortaya çıkan olaylar ve durumlar ile ilgili olarak elde edilen yeni bilgileri yansıtmak amacıyla fazladan varlık veya yükümlülük muhasebeleştirilir.

1 Ocak 2010 tarihi öncesinde oluşan işletme birleşmeleri, TFRS 3’ün önceki versiyonunda belirlenen muhasebe kuralları uyarınca muhasebeleştirilmiştir.

k. Şerefiye

Satın alım işleminde oluşan şerefiye tutarı, varsa, değer düşüklüğü karşılıkları düşüldükten sonra satın alım tarihindeki maliyet değeriyle değerlenir.

Değer düşüklüğü testi için, şerefiye Grup’un birleşmenin getirdiği sinerjiden fayda sağlamayı bekleyen nakit üreten birimlerine (ya da nakit üreten birim gruplarına) dağıtılır. Şerefiyenin tahsis edildiği nakit üreten birimi, her yıl değer düşüklüğü testine tabi tutulur. Birimin değer düşüklüğüne uğradığını gösteren belirtilerin olması durumunda ise değer düşüklüğü testi daha sık yapılır. Nakit üreten birimin geri kazanılabilir tutarı defter değerinden düşük ise, değer düşüklüğü karşılığı ilk olarak birime tahsis edilen şerefiyeden ayrılır, ardından birim içindeki varlıkların defter değeri düşürülür. Şerefiye için ayrılan değer düşüklüğü karşılığı, doğrudan konsolide gelir tablosundaki kar/zarar içinde muhasebeleştirilir. Şerefiye değer düşüklüğü karşılığı sonraki dönemlerde iptal edilmez.

İlgili nakit üreten birimin satışı sırasında, şerefiye için belirlenen tutar, satış işleminde kar/zararın hesaplamasına dahil edilir.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLIDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

1. Geri Alinan Paylar

Grup'un, özkaynağına dayalı finansal araçlarını yeniden edinmesi durumunda, bu araçlar ("işletmenin geri satın alınan kendi hisseleri") özkaynaktan düşüür. İşletmenin özkaynağına dayalı finansal araçlarının alışından, satışından, ihracından ya da iptalinden dolayı kar veya zarara herhangi bir kazanç ya da kayıp yansıtılmaz. Bunun gibi, işletmenin geri satın alınan kendi hisseleri, işletme tarafından ya da konsolide edilmiş şirketler grubunun diğer üyeleri tarafından geri alınabilir ya da elde tutulabilir. Alınan ya da ödenen tutarlar doğrudan özkaynaktan muhasebeleştirilir. 30 Aralık 2016 tarihi itibarıyla gerçekleşen Deva - Vetaş birleşmesi sonrasında Vetaş A.Ş.nin sahibi bulunduğu, Deva'nın 0,013 TL nominal değerli A grubu ve 0,01 TL nominal değerli B grubu imtiyazlı hissesi ile 28.847 TL nominal değerli C grubu hissesi Deva'ya devrolmuştur.

m. Kur Değişiminin Etkileri

Grup'un her işletmesinin solo finansal tabloları faaliyette bulundukları temel ekonomik çevrede geçerli olan para birimi (fonksiyonel para birimi) ile sunulmuştur. Her işletmenin mali durumu ve faaliyet sonuçları, Grup'un geçerli para birimi olan ve konsolide finansal tablolar için sunum birimi olan TL cinsinden ifade edilmiştir.

Herbir işletmenin finansal tablolarının hazırlanması sırasında, yabancı para cinsinden (TL dışındaki para birimleri) muhasebeleştirilen işlemler, işlem tarihindeki kurlar kullanılarak TL'ye çevrilmektedir. Bilançoda yer alan dövize bağlı parasal varlık ve borçlar bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL'ye çevrilmişlerdir. Gerçeğe uygun değerden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler gerçeğe uygun değerin belirlendiği tarihteki döviz kurları kullanılarak çevrilir. Tarihi maliyet cinsinden ölçülen yabancı para birimindeki parasal olmayan kalemler yeniden çevrime tabi tutulmazlar.

Kur farkları, aşağıda belirtilen durumlar haricinde, oluştukları dönemdeki kar ya da zararda muhasebeleştirilirler:

  • Geleceğe yönelik kullanım amacıyla inşa edilmekte olan varlıklarla ilişkili olan ve yabancı para birimiyle gösterilen borçlar üzerindeki faiz maliyetlerine düzelte kalemi olarak ele alınan ve bu tür varlıkların maliyetine dahil edilen kur farkları,
  • Yabancı para biriminden kaynaklanan risklere karşı finansal koruma sağlamak amacıyla gerçekleştirilen işlemlerden kaynaklanan kur farkları,
  • Yurtdışı faaliyetindeki net yatırımın bir parçasını oluşturan, çevrim yedeklerinde muhasebeleştirilen ve net yatırımın satışında kar ya da zararla ilişkilendirilen, ödenme niyeti ya da ihtimali olmayan yurtdışı faaliyetlerden kaynaklanan parasal borç ve alacaklardan doğan kur farkları.

Grup'un yabancı faaliyetlerindeki varlık ve yükümlülükler, konsolide finansal tablolarda bilanço tarihinde geçerli olan kurlar kullanılarak TL cinsinden ifade edilir. Gelir ve gider kalemleri, işlemlerin gerçekleştiği tarihteki kurların kullanılması gereken dönem içerisindeki döviz kurlarında önemli bir dalgalanma olmadığı takdirde (önemli dalgalanma olması halinde, işlem tarihindeki kurlar kullanılır), dönem içerisindeki ortalama kurlar kullanılarak çevrilir. Oluşan kur farkı özkaynak olarak sınıflandırılır ve Grup'un çevrim fonuna transfer edilir. Söz konusu çevrim farklılıkları yabancı faaliyetin elden çıkarıldığı dönemde gelir tablosuna kaydedilir.

n. Pay Başına Kazanç

Konsolide kar veya zarar tablosunda belirtilen pay başına kazanç, ana ortaklığa ait net dönem karının, ilgili dönem boyunca piyasada bulunan hisse senetlerinin ağırlıklı ortalama sayısına bölünmesi ile bulunmuştur.

Türkiye'de şirketler, sermayelerini, hissedarlarına geçmiş yıl karlarından dağıttıkları "bedelsiz hisse" yolu ile arttırabilmektedirler. Bu tip "bedelsiz hisse" dağıtımları, pay başına kazanç hesaplamalarında, ihraç edilmiş hisse gibi değerlendirilir. Buna göre, bu hesaplamalarda kullanılan ağırlıklı ortalama hisse sayısı, söz konusu hisse senedi dağıtımlarının geçmişe dönük etkileri de dikkate alınarak bulunmuştur.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

o. Bilanço Tarihinden Sonraki Olaylar

Bilanço tarihinden sonraki olaylar, kara ilişkin herhangi bir duyuru veya diğer seçilmiş finansal bilgilerin kamuya açıklanmasından sonra ortayaçıkıslar bile, bilanço tarihi ile bilançonun yayımı icin yetkilendirilme tarihi arasındaki tüm olayları kapsar. Grup, bilanço tarihinden sonra dizeltme gerektiren olayların ortayaçıkması durumunda, konsolide finansal tablolara alınan tutarları bu yeni duruma uygun şekilde dizeltir. Bilanço tarihinden sonra ortayaçıkan dizeltme gerektirmeyen hususlardan, finansal tablo kullanıcılarının ekonomik kararları etkileyebileceğidegerlendirilen onemli olanları konsolide finansal tablo dipnotlarinda açıklanır.

p. Karşılıklar, Şarta Bağlı Yükümlülükler ve Şarta Bağlı Varlıklar

Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin muhtemel olması ve söz konusu yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde tahmin edilebilir olması durumunda finansal tablolarda karşılık ayrılır.

Karşılık olarak ayrılan tutar, yükümlülüğe ilişkin risk ve belirsizlikler göz önünde bulundurularak, bilanço tarihi itibariyla yükümlülüğün yerine getirilmesi icin yapılacak harcamanın tahmin edilmesi yoluyla hesaplanır. Karşılığın, mevcut yükümlülüğün karşılanması icin gerekli tahmini nakit akışlarını kullanarak olçulmesi durumunda söz konusu karşılığın defter degeri, ilgili nakit akışlarını bugünkü değerine eşittir.

Karşılığın ödenmesi icin gerekli olan ekonomik faydanın bir kısmı ya da tamamın üçüucü taraflarca karşılanmasının beklendiği durumlarda, tahsil edilecek tutar, ilgili tutarin tahsil edilmesinin hemen hemen kesin olması ve güvenilir bir şekilde olçulmesi halinde varlık olarak muhasebeleşirilir.

r. İlişkili Taraflar

Aşağıdaki kriterlerden birinin varlığında, taraf Şirket ile ilişkili sayılır:

(a) Söz konusu tarafin, doğrudan ya da dolaylı olarak bir veya birden fazla aracı yoluyla:

(i) İşletmeyi kontrol etmesi, işletme tarafından kontrol edilmesi ya da işletme ile ortak kontrol altında bulunması (ana ortaklıklar, bağlı ortaklıklar ve aynı ıslıkıda basılı ortaklıklar dahil olmak üzere);

(ii) Şirket üzerinde önemli etkisinin olmasını sağlayacak payınin olması; veya

(iii) Şirket üzerinde ortak kontrole sahip olması;

(b) Tarafin, Şirket'in bir istiraki olması;

(c) Tarafin, Şirket'in ortak girşimci olduğu bir ıslıkla ornaklı olduğu

(d) Tarafin, Şirket'in veya ana ortaklığın kilit yönetici personelinin bir üyesi olması;

(e) Tarafin, (a) ya da (d) de bahsedilen herhangi bir bireyin yakın bir aile üyesi olması;

(f) Tarafin; kontrol edilen, ortak kontrol edilen ya da önemli etki altında veya (d) ya da (e)'de bahsedilen herhangi bir bireyin doğrudan ya da dolaylı olarak önemli oy hakkına sahip olduğu bir işletme olması; veya

(g) Tarafin, işletmenin ya da işletme ile ilişkili taraflan bir işletmenin çalışanlarına isten ayrılma sonrasında sağlanan fayda planları olması, gerekir.

İlişkili taraflarla yapılan işlem, ilişkili taraflar arasında kaynaklarının, hizmetlerin ya da yükümlülüklerin bir bedel karşılığı olup olmadığına bakılmaksızın transferidir.

Konsolide finansal tablolarda, EastPharma Ltd., EastPharma S.A.R.L., EastPharma İlaç Üretim Pazarlama A.Ş., Lypanosys Pte Ltd ve Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile önemli yönetim personeli ve Yönetim Kurulu üyeleri, aileleri ve onlar tarafından kontrol edilen veya onlara bağlı şirketler, istirak ve bağlı ortaklıklar, ilişkili taraflar ("İlişkili Taraflar") olarak kabul ve ifade edilmşlerdir.


27

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

s. Finansal Bilgilerin Bölümlere Göre Raporlanması

Grup, operasyonlarını 3 faaliyet bölümüne sınıflandırmıştır; beşeri ilaç üretim ve satış, veteriner ve tarım ilaçları ve diğer. Bu faaliyet bölümleri TFRS 8’e uygun olarak hazırlanmıştır. Grup’un Türkiye dışında önemli bir varlığı bulunmamaktadır.

t. Sermaye ve Temettüler

Adi hisseler ve imtiyazlı hisse senetleri özermaye olarak sınıflandırılır. Adi hisseler ve imtiyazlı hisse senetleri üzerinden dağıtılan temettüler, beyan edildiği dönemde birikmiş kardan indirilerek ödenecek temettü yükümlülüğü olarak kaydedilir.

1 Nisan 2022 tarihinde yapılan 2021 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında, 2021 yılı için 200.019.288 TL sermayeyi temsil eden pay sahiplerine hukuki durumlarına bağlı olarak brüt %15; net %13,5 oranında toplam 173.610.559 TL (1 TL tutarındaki paya brüt 0,15 TL/Krş, net 0,1350 TL/Krş) Kar Payı ödenmesine, Kar Paylarının 11 Nisan 2022 tarihinden itibaren nakden dağıtılmasına karar verildi.

u. Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler

Türk Vergi Mevzuatı, ana şirket ve onun bağlı ortaklığına konsolide vergi beyannamesi hazırlamasına izin vermediğinden dolayı, ekli konsolide finansal tablolarda da yansıtıldığı üzere, vergi karşılıkları her bir işletme bazında ayrı olarak hesaplanmıştır.

Gelir vergisi gideri, cari vergi ve ertelenmiş vergi giderinin toplamından oluşur.

Cari vergi

Cari yıl vergi yükümlülüğü, dönem karının vergiye tabi olan kısmı üzerinden hesaplanır. Vergiye tabi kar, diğer yıllarda vergilendirilebilen veya indirilebilen gelir veya gider kalemleri ile veya indirilemeyen kalemleri hariç tuttuğundan dolayı, gelir tablosunda belirtilen kardan farklılık gösterir. Grup’un cari vergi yükümlülüğü bilanço tarihi itibarıyla yasalaşmış ya da önemli ölçüde yasalaşmış vergi oranı kullanılarak hesaplanmıştır.

Ertelenmiş vergi

Ertelenen vergi yükümlülüğü veya varlığı, varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen tutarları ile yasal vergi matrahı hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki geçici farklılıkların bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin yasalaşmış vergi oranları dikkate alınarak hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Ertelenen vergi yükümlülükleri vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanırken, indirilebilir geçici farklardan oluşan ertelenen vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır. Bahse konu varlık ve yükümlülükler, ticari ya da mali kar/zararı etkilemeyen işleme ilişkin geçici fark, şerefiye veya diğer varlık ve yükümlülüklerin ilk defa finansal tablolara alınmasından (işletme birleşmeleri dışında) kaynaklanıyorsa muhasebeleştirilmez.

Ertelenen vergi yükümlülükleri, Grup’un geçici farklılıkların ortadan kalkmasını kontrol edebildiği ve yakın gelecekte bu farkın ortadan kalkma olasılığının düşük olduğu durumlar haricinde, bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımlar ve iş ortaklıklarındaki paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farkların tümü için hesaplanır. Bu tür yatırım ve paylar ile ilişkilendirilen vergilendirilebilir geçici farklardan kaynaklanan ertelenen vergi varlıkları, yakın gelecekte vergiye tabi yeterli kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması ve gelecekte bu farkların ortadan kalkmasının muhtemel olması şartıyla hesaplanmaktadır.

Ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri, her bir bilanço tarihi itibarıyla gözden geçirilir. Ertelenen vergi varlığının bir kısmının veya tamamının sağlayacağı faydanın elde edilmesine imkan verecek düzeyde mali kar elde etmenin muhtemel olmadığı ölçüde, ertelenen vergi varlığının kayıtlı değeri azaltılır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

u. Kurum Kazancı Üzerinden Hesaplanan Vergiler (devamı)

Ertelenmiş vergi (devamı)

Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri varlıkların gerçekleşeceği veya yükümlülüklerin yerine getirildiği dönemde geçerli olması beklenen ve bilanço tarihi itibarıyla kanunlaşmış veya önemli ölçüde kanunlaşmış vergi oranları (vergi düzenlemeleri) üzerinden hesaplanır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülüklerinin hesaplanması sırasında, Grup’un bilanço tarihi itibarıyla varlıklarının defter değerini geri kazanma ya da yükümlülüklerini yerine getirmesi için tahmin ettiği yöntemlerin vergi sonuçları dikkate alınır. Ertelenmiş vergi varlıkları ve yükümlülükleri, cari vergi varlıklarıyla cari vergi yükümlülüklerini mahsup etme ile ilgili yasal bir hakkın olması veya söz konusu varlık ve yükümlülüklerin aynı vergi mercii tarafından toplanan gelir vergisiyle ilişkilendirilmesi ya da Grup’un cari vergi varlık ve yükümlülüklerini netleştirmek suretiyle ödeme niyetinin olması durumunda mahsup edilir.

v. Çalışanlara Sağlanan Faydalar / Kıdem Tazminatları

Türkiye’de mevcut kanunlar ve toplu iş sözleşmeleri hükümlerine göre kıdem tazminatı, emeklilik veya işten çıkarılma durumunda ödenmektedir. Güncellenmiş olan TMS 19 Çalışanlara Sağlanan Faydalar Standardı (“TMS 19”) uyarınca söz konusu türdeki ödemeler tanımlanmış emeklilik fayda planları olarak nitelendirilir. Bilançoda muhasebeleştirilen kıdem tazminatı yükümlülüğü, tüm çalışanların emeklilikleri dolayısıyla ileride doğması beklenen yükümlülük tutarlarının net bugünkü değerine göre hesaplanmış ve finansal tablolara yansıtılmıştır.

y. Nakit Akış Tablosu

Nakit akış tablosunda, döneme ilişkin nakit ve nakit benzerlerindeki değişimler; esas, yatırım ve finansman faaliyetlerine dayalı bir biçimde sınıflandırılarak raporlanmıştır. Nakit ve nakit benzerleri, kısa vadeli yükümlülükler için elde bulundurulan ve yatırım amacıyla veya diğer amaçlarla kullanılmayan kasa, banka gibi varlıklardır.

z. Devlet Teşvik ve Yardımları

Devlet bağışları, bağışların alınacağına ve Grup’un uymakla yükümlü olduğu şartları karşıladığına dair makul bir güvence olduğunda gerçeğe uygun değerleri üzerinden tahakkuk esasına göre kayda alınırlar.

Maliyetlere ilişkin devlet bağışları, karşılayacakları maliyetlerle eşleştikleri ilgili dönemler boyunca tutarlı bir şekilde gelir olarak muhasebeleştirilir. Maddi ve maddi olmayan varlıklara ilişkin devlet bağışları, ertelenmiş devlet bağışları olarak cari / cari olmayan borçlar altına sınıflandırılır, faydalı ömürleri üzerinden doğrusal amortisman uygulamak gelir tablosuna alacak kaydedilir.

Grup, Türkiye Bilim ve Teknik Araştırma Kurulu’ndan (“TÜBİTAK”) yardım almaktadır. TÜBİTAK, Türkiye’de bulunan sanayilerin araştırma ve teknoloji geliştirme faaliyetlerini cesaretlendirmek amacıyla Türkiye Cumhuriyeti’nin desteğini organize etmek ve düzenlemek için bir program yürütmektedir. Bu program çerçevesinde, sanayi şirketlerinin geliştirme masraflarının belli bir kısmı geri ödenmektedir.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

aa. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları

Muhasebe politikalarin etkileyen onemli kararlar

Bu böümde muhasebe politikalarin uygulanması surecinde Grup Yönetimi, konsolide finansal tablolarda muhasebelsstirilen tutarlar üzerinde onemli etkisi olan asagidaki kararları almistr.

Isletme 1ci yaratlan maddi olmayan duran varliklarn geri kazanim

Gelistirme faaliyetleri (ya da Grup 1ci bir projenin gelisim asamasi) sonucu ortaya cikan isletme 1ci yaratlan maddi olmayan duran varliklar yalnizca bu varliklarn kullanima veya satisa hazir hale gelebilmesinin teknik olarak mumkun olması, isletmenin bu varlig tamamlama, kullanma veya satma niyetinin bulunması, maddi olmayan varlig kullanma veya satma imkanınin bulunması, maddi olmayan duran varligin muhtemel ekonomik faydayi nasil olusturacaginin belirli olması, ayrica, maddi olmayan duran varligin ciktssinin veya maddi olmayan duran varligin kendisinin bir piyasasinin olması veya isletme bunyesinde kullanilacaksa maddi olmayan duran varligin kullanilabilir olması, gelistirme safhasini tamamlamak ve maddi olmayan duran varlik kullanmak veya satmak icin yeterli teknik, mali ve diger kaynaklarin mevcut olması ve gelistirme surecinde maddi olmayan duran varlikla ilgili yapilan harcamalarin guvenilir bir biçimde olçulebilir olması halinde kayda alinrlar. Isletme 1ci yaratlan maddi olmayan duran varliklar kayda alinamadiklarinda, gelistirme harcamaları olarak olustukları donemde gider olarak kaydedilir.

Donem icinde Grup Yönetimi isletme ici yaratlan maddi olmayan duran varliklarin muhtemel ekonomik faydalarin varligini yeniden tetkik etmistir. Grup Yönetimi projelerin beklenildigi gibi devam edeceine inanmaktadir ve yapilan analiz uzerine projelerin benzer ekonomik fayda yaratacagini ongormektedir. Grup Yönetimi, ekonomik fayda azalsa dahi varliklarin kayitli bedellerinin geri kazanilmasinin soz konusu oldugundan emindir. Bu durum Grup Yönetimi, tarafindan yakindan takip edilmektedir ve gelecekteki piyasa faaliyetlerinin dizeltme yapilmasini gerektirdigi durumlarda soz konusu dizeltmeleri yapacaktir. 30 Eylül 2022 itibariyla yönetim tarafindan deger dusuklugune ugradigi tespit edilen net defter degeri 173.731.068 TL tutarindaki gelistirme maliyeti ve lisans ve hakları maddi olmayan duran varliklardan cikarilmistr (30 Eylül 2021: 85.560.563 TL) (Not 15).

Isletme birleşmesi yoluyla elde edilen maddi olmayan duran varliklar

Bağlı ortakliklarin alimi, satın alim yöntemi kullanılarak muhasebelsstirilir. İşletme birleşmesinin maliyeti, birleşme tarihinde verilen varlıklar, olusan veya üstlenilen yükümlülüklerin ve bağlı ortaklıgın kontrolünü elde etmek icin çıkarilan ozkaynak araçlarininGPCGE uygun degerlerinin ve işletme birleşmesine doğrudan atfedilebilen diger maliyetlerin toplamı olarak hesaplanır. Degerleme, satın alma fiyatın TFRS 3 "Şirket Birleşmeleri" ve TMS 38 "Maddi Olmayan Duran Varlıklar"a uygun olarak ceşitli varlik gruplarina dagitlmasina temel saglamak icin yapilir. TFRS 3 ve TMS 38'e goreGPCGE uygun deger "Karşilikli pazarlik ortaminda, bilgili ve isteki gruplararasinda bir varligin el degistirmesi ya da bir borcun odenmesi durumunda ortaya cikması gereken tutardir". Maddi olmayan duran varliklarinGPCGE uygun degerinin belirlenmesinde geleneksel üç yontem goz onunde bulundurulmustur: Maliyet yontemi, piyasa yontemi ve gelir yontemi. Maliyet yontemi; Grup'un, müşteri iliskileri ve finansal raporlama sebebiyle ayri bir maddi duran varlik olarak tanimlanmayan toplam ısgücü degerini olçerken kullanilmistr. Gelir yontemi, satın alinmış ürün lisans haklarinin degerini belirlerken kullanilmistr.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLIDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

2. KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devam)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devam)

aa. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları (devam)

Ertelenmiş vergi varlikları

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS'ye gore hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları icin ertelenmiş vergi varlığını ve yükümlülügünü muhasebelsistirmektedir. Grup'un baglı ortakliklarinin gelecekte olusacak karlarindan indirilebilecek kullanilmamış mali zararları ve diger indirilebilir geci farklardan olusan ertelenmiş vergi varlikları bulunmaktadir. Ertelenmiş vergi varliklarinin kismena da tamamen geri kazanılabilir tutari mevcut koşullar altında tahmin edilmistir. Degerlendirme sırasında, gelecekteki kar projeksiyonları, cari dönemlerde olusan zararlar, kullanilmamış zararların ve diger vergi varliklarinin son kullanılabilecegi tarihler ve gerektiğinde kullanılabilecek vergi planlama stratejileri goz onunde bulundurulmustur. Elde edilen veriler ıgında, Grup'un gelecekte elde edilecek vergiye tabi kar ertelenmiş vergi varliklarinin tamamini karşilamaya yetmiyorsa, ertelenmiş vergi varlığın tamamı veya bir kismina karşılık ayrır. Grup, 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibariyla, yapilan degerlendirmeler sonucu, ertelenmiş vergi varliklarini gelecekte vergiye tabi kar beklentisi oldugu icin kayitlarina almıstır.

Şerefiye değer dusuklügü

Şerefiye değer dusuklügü olup olmadığına karar verilirken, Şerefiyenin dağıtlacağı naki yaratan birimlerin "NYB" tahmini değer gereklidir. Kullanım değer hesaplaması icin, Grup'un öngördügü, naki yaratan birimlerinden doğacak naki akışlarına ve bu naki akışlarının bugünkü değerini hesaplamak icin de; uygun iskonto oranına ihtiyaç duyulur. Kullanımdaki değer hesaplanırken; naki yaratan birimlerin geri kazanılabilir tutari belirlenir. Kullanım değer hesaplamasindaki temel varsayımlar; iskonto oranları, buyume oranları, beklenen satış fiyatları deşimleri ve doneme ait direkt maliyetlerdir.

Grup, paranın zaman değerinin mevcut piyasa değerlendirmelerini yansın vergi oncesi oranları ve şirketin naki yaratan birimlerine özgü riskleri goz onunde bulundurarak, tahmini iskonto oranı belirlemektedir. Buyume oranları, sanayi buyume tahminlerine dayanmaktadir. Satış fiyatları ve direkt maliyetteki deşimlerse, geçmiş uygulamalara (deneyimlere) ve gelecekte olması öngörülen pazar deşimlerine dayanmaktadir.

31 Aralık 2021 itibariyla, naki yaratan birimlerin geri kazanılabilir tutarları, yönetim tarafindan onaylanmış, besyilik periyodu kapsayan finansal butçeleri baz alarak öngörülen naki akışlarına ve yllık %28,3 iskonto oranına dayanarak hesaplanmıstır. Besyilik donemden sonraki donemlere ait naki akışları, 2024-2028 ylları arasındaki Türkiye enflasyon tahmini olan %9,0 oranıyla devam ettirilmesiyle elde edilmıstır. Değer dusuklügüne ilişkin calismalar yllık olarak ve ayin donemde yapilmaktadir.

Değerdusuklügü olarak belirlenen tutarin dağılımı yapırken, Grup "Nakit yaratan birimlerinin gerçeğe uygun değer - satış kadar katlanılan maliyetlerinin toplamı" ve "kullanım değer"nden yüksek tutarda olannı goz onunde bulundurmuştur. "Gerçeğe uygun değer - satış kadar katlanılan maliyetler toplamı" tutari, Grup Yönetimi, işlem yöntemi ve NYB'nin halka arz edilmş hisselerini içeren pazar yaklaşımlı kullanılarak belirlenmiştir. "Gerçeğe uygun değer - satış kadar katlanılan maliyetler toplamı" tutari, yönetim tarafindan onaylanmış, nakit akış projeksiyonları baz alınarak hesaplanan kullanım değerini de barindırmaktadir. Nakit yaratan birimlerin gerçeğe uygun değerini belirlemek icin ağırliklandırma faktörü kullanımmıstır.

Şerefiye değer düsuklügü her yılın sonunda yllık test edilmektedir. 30 Eylül 2022 itibariyla gostergerler incelendiği ve değer düsuklügüne rastlanmadiğ icin ekli konsolide finansal tablolarda herhangi bir şerefiye değer düsuklügü bulunmamaktadir.


31

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARIN SUNUMUNA İLİŞKİN ESASLAR (devamı)

2.3 Önemli Muhasebe Politikalarının Özeti (devamı)

aa. Önemli muhasebe kararları ve kesin olmayan muhasebe tahminlerinin dayanakları (devamı)

Net gerçekleşebilir değer

Stoklar, net gerçekleşebilir değer ve maliyet bedelinden düşük olanı ile değerlenir. Stoklara dahil edilen maliyeti oluşturan unsurlar malzeme, işçilik ve genel üretim giderleridir. Maliyet, standart maliyetlerle oluşmakta ve her raporlama döneminin sonunda standart maliyetler fiili maliyetler ile karşılaştırılarak güncellenmektedir. Net gerçekleşebilir değer, olağan ticari faaliyet içerisinde oluşan tahmini satış fiyatından tahmini tamamlanma maliyeti ve satış gerçekleştirmek için gerekli tahmini satış maliyeti toplamının indirilmesiyle elde edilen tutardır.

Stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğünde, stoklar net gerçekleşebilir değerine indirgenir ve değer düşüklüğünün oluştuğu yılda gelir tablosuna gider olarak yansıtılır. Grup Yönetiminin tahminlerine dayanan hesaplamalara göre stokların net gerçekleşebilir değeri maliyetinin altına düştüğü için stokların bir kısmına karşılık ayrılarak net gerçekleşebilir değerine indirgenmiştir.

Dava karşılıkları

Dava karşılıkları ayrılırken, ilgili davaların kaybedilme olasılığı ve kaybedildiği taktirde katlanılacak olan sonuçlar Grup hukuk müşavirlerinin görüşleri doğrultusunda değerlendirilmekte ve Grup Yönetimi elindeki verileri kullanarak en iyi tahminlerini yapıp gerekli gördüğü karşılığa ilişkin açıklamalar Not 18’de yer almaktadır.

Beklenen zarar karşılığı

Beklenen zarar karşılıklarını ölçerken Grup, gelecekteki farklı ekonomik koşullar ve bu koşulların birbirlerini nasıl etkileyeceği konusundaki varsayımlara dayanan makul ve desteklenebilir ileriye dönük bilgiler kullanır.

Temerrüt halinde kayıp, temerrüde düşen zararın tahminidir. Teminat ve kredi geliştirmelerinden kaynaklanan nakit akışlarını dikkate alarak borç verenin tahsil etmeyi beklediği alacaklarıyla sözleşmelerdeki nakit akışları arasındaki farka dayanmaktadır.

Temerrüt olasılığı beklenen kredi zararlarının ölçülmesinde önemli bir girdidir. Temerrüt olasılığı, belirli bir zaman diliminde temerrüt olasılığının tahminidir; hesaplanması geçmiş verileri, varsayımları ve gelecekteki koşulların beklentilerini içerir.

İlgili bilanço tarihi itibarıyla beklenen zarar karşılıkları Not 8’de yansıtılmıştır.


32

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

3. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA

Grup, TFRS 8’i 1 Ocak 2009’dan itibaren uygulamaya başlamış olup, Grup’un faaliyetlerine ilişkin karar almaya yetkili mercii tarafından düzenli olarak gözden geçirilen iç raporlara dayanarak faaliyet bölümleri belirlemiştir. Grup’un karar almaya yetkili mercisi Grup Yönetimi’dir.

Grup’un karar almaya yetkili mercisi, bölümlere tahsis edilecek kaynaklara ilişkin kararların alınması ve bölümlerin performansının değerlendirilmesi amacıyla sonuçları ve faaliyetleri ürün çeşitleri bazında incelemektedir. Grup’un ürün çeşitleri bazında dağılımı şu şekildedir: beşeri ilaç üretim ve satışı, veteriner ve tarım ilaçları üretim ve satışı ve diğerdir. Diğer iş bölümündeki faaliyetler kolonya ürünleri ve diğer satışlardan oluşmaktadır.

30 Eylül 2022 Beşeri ilaç Veteriner ve tarım ilaçları Diğer Toplam
Satış gelirleri 2.840.934.109 182.643.706 31.157.197 3.054.735.012
Satışların maliyeti (1.319.978.301) (128.937.750) (20.993.061) (1.469.909.112)
Faaliyet giderleri (725.335.730) (20.278.910) (2.176.933) (747.791.573)
Bölüm sonuçları 795.620.078 33.427.046 7.987.203 837.034.327
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 389.258.499
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) (45.732.831)
Yatırım faaliyetlerinden gelirler 97.065.823
Yatırım faaliyetlerinden giderler(-) (7.056.633)
Finansman giderleri(-) (369.003.773)
Vergi geliri 82.385.161
Net dönem karı 983.950.573

2022 yılında, Grup ürünlerinin dağılımı ağırlıklı olarak Türkiye’deki en büyük iki ecza deposu tarafından yapılmaktadır. Bu ecza depolarına yapılan satışların toplam satışlar içerisindeki payı, %25 ve %35’tir (30 Eylül 2021: %26 ve %38).

Grup yönetimi bölümlere göre raporlamada faaliyet karı üzerinde durmaktadır, bu nedenle Grup diğer giderleri bölümler bazında dağıtmamaktadır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. BÖLÜMLERE GÖRE RAPORLAMA (devamı)
30 Eylül 2021 Beşeri ilaç Veteriner ve tarım ilaçları Diğer Toplam
Satış gelirleri 1.448.752.321 123.913.651 16.768.502 1.589.434.474
Satışların maliyeti (594.850.769) (72.130.852) (11.266.363) (678.247.984)
Faaliyet giderleri (341.777.834) (12.239.543) (1.033.561) (355.050.938)
Bölüm sonuçları 512.123.718 39.543.256 4.468.578 556.135.552
Esas faaliyetlerden diğer gelirler 122.154.006
Esas faaliyetlerden diğer giderler (-) (20.575.209)
Yatırım faaliyetlerinden gelirler 13.495.337
Yatırım Faaliyetlerinden giderler (-) (3.116)
Finansman giderleri (-) (143.168.810)
Vergi geliri 14.446.298
Net dönem kari 542.484.058
  1. NAKİT VE NAKİT BENZERLERİ
30 Eylül 31 Aralık
2022 2021
Kasa 165.832 186.749
Bankadaki nakit 713.438.778 1.309.941.353
Vadesiz mevduatlar 157.425.773 84.202.223
Vadesi üç aydan kısa vadeli mevduatlar 556.013.005 1.225.739.130
Nakit akış tablosundaki nakit ve nakit benzerleri 713.604.610 1.310.128.102
Faiz geliri tahakkuku 658.500 846.317
714.263.110 1.310.974.419

30 Eylül 2022 itibarıyla Grup'un vadeli mevduatları AVRO, ABD Doları ve Türk Lirası cinsindendir. AVRO ortalama faiz oranı %2,48, ABD Doları ortalama faiz oranı %2,78 ve Türk Lirası ortalama faiz oranı %17.64'tür. (31 Aralık 2021 itibarıyla Grup'un vadeli mevduatları AVRO, ABD Doları ve Türk Lirası cinsindendir. AVRO ortalama faiz oranı %0,59, ABD Doları ortalama faiz oranı %0,86 ve Türk Lirası ortalama faiz oranı %21,47'dir). Grup finansal yatırımlarını kısa ve uzun vadeli yapmaktadır ve tüm dönemler için açılan vadeli mevduatların vadeleri ilgili dönemi takip eden ilk ayda kapanmaktadır.

Grup'un 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihlerinde bloke mevduatı bulunmamaktadır.

  1. FİNANSAL YATIRIMLAR
Kısa vadeli Uzun vadeli
30 Eylül 31 Aralık 30 Eylül 31 Aralık
2022 2021 2022 2021
Gerçeğe uygun değer farkı diğer kapsamlı gelire yansıtılan borçlanma araçları
Kur Korumalı Mevduat 365.823.766 - - -
Usdbondlar 214.687.620 - 423.240.681 -
580.511.386 - 423.240.681 -

34

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

6. FİNANSAL BORÇLAR

| | 30 Eylül
2022 | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- |
| Kısa vadeli banka kredileri | 2.131.938.395 | 784.780.593 |
| Uzun vadeli kredilerin kısa vadeli anapara taksitleri | 313.604.444 | 183.631.506 |
| Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçların kısa vadeli kısımları | 10.107.666 | 6.688.237 |
| Çıkarılmış tahvillerin kısa vadeli kısmı () | 102.204.870 | 139.035.208 |
| Toplam kısa vadeli finansal borçlar | 2.557.855.375 | 1.114.135.544 |
| Uzun vadeli kredilerin uzun vadeli kısmı | 284.304.516 | 356.804.690 |
| Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar | 203.261.882 | 163.461.147 |
| Çıkarılmış tahviller (
) | - | 99.779.647 |
| Toplam uzun vadeli finansal borçlar | 487.566.398 | 620.045.484 |
| Toplam finansal borçlar | 3.045.421.773 | 1.734.181.028 |

(*) Grup tarafından nitelikli yatırımcılara satılmak suretiyle 14 Nisan 2021 tarihinde, 2 yıl vadeli, 3 ayda bir değişken faizli kupon ödemeli 100.000.000 TL tutarında tahvil ihraç edilmiştir. 100.000.000 TL tutarındaki tahvilin faizi BİST TLREF endeks getirisi üzerine 200 baz puan ek getiri ilave edilmek suretiyle bulunmaktadır. İlk kupon ödeme tarihi itibarıyla söz konusu tahvilin basit faizi %21,46, bileşik faizi ise %23,25’tir.

Finansal borçların geri ödeme vadeleri aşağıdaki gibidir:

| | 30 Eylül
2022 | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- |
| 1 yıl içerisinde ödenecek | 2.557.855.375 | 1.114.135.544 |
| 1 - 2 yıl içerisinde ödenecek | 379.602.703 | 479.892.712 |
| 2 - 3 yıl içerisinde ödenecek | 45.798.700 | 52.656.034 |
| 3 - 4 yıl içerisinde ödenecek | 30.262.871 | 39.936.146 |
| 4 - 5 yıl içerisinde ödenecek | 31.902.124 | 47.560.592 |
| | 3.045.421.773 | 1.734.181.028 |


35

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

6. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)

i) Banka kredileri

Kısa vadeli banka kredileri aşağıdakilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 30 Eylül 2022
TL %23,12 2.047.630.593 2.047.630.593
Faiz tahakkuku 84.307.802
2.131.938.395
Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 31 Aralık 2021
--- --- --- ---
TL %19,28 765.274.954 765.274.954
Faiz tahakkuku 19.505.639
784.780.593

Grup'un 2.047.630.593 TL tutarında ortalama faiz oranı yıllık %23,12 olan kısa vadeli TL kredisi bulunmaktadır (2021: 765.274.954 TL). Sıfır faizli kredi kullanılmamıştır (2021: yoktur). Kredinin faiz ve anapara ödemesi vadesi geldiğinde gerçekleşmektedir.

Kısa vadeli banka kredileri çeşitli bankalardan kullanılan spot ve rotatif kredileri içerir. 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 itibarıyla toplam kredi limitleri sırasıyla 4.659.685.652 TL ve 3.018.830.274 TL'dir. Anapara ve faiz vadesinde ödenir. Vade süresince anapara ve faizlerin geri ödenmemesi gibi bir sözleşme ihlalinin olmaması durumunda sözleşmelerin son bir geçerlilik tarihi yoktur.

Uzun vadeli banka kredilerinin kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdakilerden oluşmaktadır.

Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 30 Eylül 2022
TL %16,69 294.925.083 294.925.083
Faiz tahakkuku 18.679.361
313.604.444
Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 31 Aralık 2021
--- --- --- ---
TL %14,36 166.544.947 166.544.947
Faiz tahakkuku 17.086.559
183.631.506

36

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

6. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)

i) Banka kredileri (devamı)

Uzun vadeli banka kredileri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:

| Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 30 Eylül
2022 | Döviz
Cinsi | Ağırlıklı ortalama
etkin faiz oranı | Anapara | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| TL | %16,29 | 284.304.516 | 284.304.516 | TL | %18,60 | 356.804.690 | 356.804.690 |
| | | | 284.304.516 | | | | 356.804.690 |

Grup, 30 Eylül 2022 itibarıyla, kullanımın olduğu krediler için satışlarına karşılık almış olduğu toplam 518.652.459 TL tutarındaki çeki teminata vermiştir (31 Aralık 2021: 292.364.486 TL). Krediler ayrıca; Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 19).

Kredi hareket tablosu:

2022 2021
Dönem başı - 1 Ocak 1.325.216.789 821.252.703
Alınan yeni finansal borçlar 2.816.038.682 1.178.439.493
Anapara ödemeleri (1.477.430.873) (931.964.152)
Kur farkları değişimi (372.208) 490.166
Faiz tahakkukları değişimi 66.394.965 12.093.399
Dönem sonu - 30 Eylül 2.729.847.355 1.080.311.609

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

6. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)

ii) Kiralama işlemlerinden borçlar

Uzun vadeli kiralama İşlemlerinden borçların kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 30 Eylül 2022
TL %16,38 1.990.111 1.990.111
Faiz tahakkuku 8.117.555
10.107.666
Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 31 Aralık 2021
--- --- --- ---
TL %14,30 1.162.161 1.162.161
Faiz tahakkuku 5.526.076
6.688.237

Uzun vadeli kiralama işlemlerinden borçlar aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 30 Eylül 2022
TL %17,74 203.261.882 203.261.882
203.261.882
Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 31 Aralık 2021
--- --- --- ---
TL %16,29 163.461.147 163.461.147
163.461.147

Grup, kullanım hakkı varlıklarını ve ilgili kiralama yükümlülüklerini TFRS 16 uyarınca finansal kiralama sözleşmesinin başladığı tarihte; ilgili varlığın kullanım için uygun olduğu tarih itibarıyla muhasebeleştirmektedir. Grup'un 21 Aralık 2020 tarihinde imzalamış olduğu 10.717.000 Avro, 15 Aralık 2021 tarihinde imzalamış olduğu 4.850.000 Avro, 22 Nisan 2022 tarihinde imzalamış olduğu 3.695.000 Avro ve 18 Mayıs 2022 tarihinde imzalamış olduğu 2.500.000 Avro tutarında finansal kiralama sözleşmesine konu olan sabit kıymetler, bilanço tarihi itibarıyla kullanıma hazır olmadığı için 30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla sözleşmelerin tamamını kullanım hakkı varlığı ve leasing yükümlülüğü olarak muhasebeleştirilmiştir. Grup sadece kiralama sözleşmesi kapsamında leasing firmasınca 2021 ve 2022 yıllarında Deva Holding adına ödenen 136.047.639 TL tutarında avansı karşılıklı olarak sabit kıymet avansları ve finansal borçlar hesaplarında muhasebeleştirilmiştir (2021: 118.373.715 TL) (Not 11). Kiralama sözleşmelerinin bitiş tarihleri 25 Aralık 2026, 15 Aralık 2026, 22 Nisan 2027 ve 18 Mayıs 2027'dir. Kiralama sözleşmelerinin toplam borçlanma tutarı 433.905.691 TL'dir.

Kiralama hareket tablosu:

2022 2021
Dönem başı - 1 Ocak 170.149.384 71.077.740
Alınan yeni finansal borçlar 77.090.961 38.954.280
Anapara ödemeleri (43.568.999) (25.851.218)
Faiz tahakkukları değişimi 9.698.202 3.698.051
Dönem sonu - 30 Eylül 213.369.548 87.878.853

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

6. FİNANSAL BORÇLAR (devamı)

iii) İhraç edilmiş borçlanma araçları

Uzun vadeli ihraç edilmiş borçlanma araçlarının kısa vadeli anapara taksitleri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 30 Eylül 2022 Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 31 Aralık 2021
TL %19,01 99.559.305 99.559.305 TL %17,95 129.138.285 129.138.285
Faiz tahakkuku 2.645.565 Faiz tahakkuku 9.896.923
102.204.870 139.035.208

Uzun vadeli ihraç edilmiş borçlanma araçları aşağıdaki kilerden oluşmaktadır:

Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 30 Eylül 2022 Döviz Cinsi Ağırlıklı ortalama etkin faiz oranı Anapara 31 Aralık 2021
TL - - - TL %20,48 99.779.647 99.779.647
- 99.779.647

Tahsil hareket tablosu:

2022 2021
Dönem başı - 1 Ocak 238.814.855 201.391.045
Alınan yeni finansal borçlar - 100.000.000
Anapara ödemeleri (130.000.000) (65.000.000)
Faiz tahakkukları değişimi (6.609.985) 3.639.957
Dönem sonu - 30 Eylül 102.204.870 240.031.002

38


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER
İlişkili taraflarla olan bakiyeler 30 Eylül 2022
Alacaklar Borçlar
Kısa vadeli Uzun vadeli Kısa vadeli Uzun vadeli
Ticari Ticari olmayan Ticari Ticari olmayan Ticari Ticari olmayan Ticari Ticari olmayan
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L. - - - - 44.708.825 - - -
Bağlı ortaklıklar
Devatis AG 29.359.773 - - - 556.218 - - -
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. 54.808.652 - - - - - - -
84.168.425 - - - 45.265.043 - - -
1 Ocak - 30 Eylül 2022
İlişkili taraflarla olan işlemler Stok alımları Mal / Hizmet satışları Faiz gelirleri Faiz giderleri Kira geliri İşim hakkı gideri (*) Diğer gelirler (**) Diğer giderler
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L. 40.782.721 - - - - 69.764.700 - -
Bağlı ortaklıklar
Devatis AG - 7.923.557 - - - - - 3.901.200
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. 3.330.598 74.771.191 4.926.157 - 862.620 - 859.409 443
44.113.319 82.694.748 4.926.157 - 862.620 69.764.700 859.409 3.901.643

Şirket ile Şirket’in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıklar arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.

(*) Deva Holding A.Ş. ve ana ortağı EastPharma S.A.R.L. arasında imzalanan, Roche ürünlerinin haklarının satın alınmasına ilişkin sözleşme çerçevesinde, Grup sözleşme eklerinde belirtilen oranlar dahilinde, alt lisans alan EastPharma S.A.R.L. vasıtasıyla satın alınan ruhsat ve lisans hakları için, her bir ürünün net satış hasılatı üzerinden EastPharma S.A.R.L.’a lisans “İşim hakkı” bedeli ödemekle yükümlüdür. Söz konusu oranlar Grup ile ilişkisi olmayan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim şirketi tarafından, 23 Haziran 2021 tarihinde yenilenen ve Ocak 2021 itibarıyla geçerli olan değerleme sonuçlarına göre elde edilmiştir. Değerleme yöntemi olarak, indirgenmiş nakit akış esas alınarak yapılan kar paylaşımı yöntemi-ekonomik yaklaşım kullanılmıştır.

(**) Diğer gelirler, Grup’un ilişkili şirketi Saba İlaç’ın ürünlerinin satışından elde edilen komisyon gelirlerinden oluşmaktadır.

39


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER (devamı)

31 Aralık 2021

Alacaklar Borçlar
Kısa vadeli Uzun vadeli Kısa vadeli Uzun vadeli
İlişkili taraflarla olan bakiyeler Ticari Ticari olmayan Ticari Ticari olmayan Ticari Ticari olmayan Ticari Ticari olmayan
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L. - - - - 13.866.400 - - -
Bağlı ortaklıklar
Devatis AG 18.738.340 - - - 428.755 - - -
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. 49.307.554 - - - - - - -
68.045.894 - - - 14.295.155 - - -
1 Ocak - 30 Eylül 2021
İlişkili taraflarla olan işlemler Stok alımları Mal / Hizmet satışları Faiz gelirleri Faiz giderleri Kira geliri İşim hakkı gideri (*) Diğer gelirler (**) Diğer giderler
Ortaklar
East Pharma S.A.R.L. 10.838.408 - - - - 36.958.921 - -
Bağlı ortaklıklar
Devatis AG - 710.290 - - - - - 2.095.958
Ana ortak tarafından yönetilen diğer şirketler
Saba İlaç Sanayi ve Ticaret A.Ş. 943.590 35.796.428 3.725.941 - 738.496 - 432.102 426.931
11.781.998 36.506.718 3.725.941 - 738.496 36.958.921 432.102 2.522.889

Şirket ile Şirket’in ilişkili tarafları olan bağlı ortaklıkları arasında gerçekleşen işlemler konsolidasyon sırasında elimine edildiklerinden, bu notta açıklanmamıştır.

(*) Deva Holding A.Ş. ve ana ortağı EastPharma S.A.R.L. arasında imzalanan, Roche ürünlerinin haklarının satın alınmasına ilişkin sözleşme çerçevesinde, Grup sözleşme eklerinde belirtilen oranlar dahilinde, alt lisans alan EastPharma S.A.R.L. vasıtasıyla satın alınan ruhsat ve lisans hakları için, her bir ürünün net satış hasılatı üzerinden EastPharma S.A.R.L.’a lisans “İşim hakkı” bedeli ödemekle yükümlüdür. Söz konusu oranlar Grup ile ilişkisi olmayan ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yetkilendirilmiş bir bağımsız denetim şirketi tarafından, 23 Haziran 2021 tarihinde yenilenen ve Ocak 2021 itibarıyla geçerli olan değerleme sonuçlarına göre elde edilmiştir. Değerleme yöntemi olarak, indirgenmiş nakit akış esas alınarak yapılan kar paylaşımı yöntemi-ekonomik yaklaşım kullanılmıştır.

(**) Diğer gelirler, Grup’un ilişkili şirketi Saba İlaç’ın ürünlerinin satışından elde edilen komisyon gelirlerinden oluşmaktadır.

40


41

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

7. İLİŞKİLİ TARAFLARLA İLGİLİ BAKİYELER VE İŞLEMLER (devamı)

Direktörler ve üzeri üst düzey yöneticilere 30 Eylül 2022 ve 2021 tarihinde sona eren dönemlerde ilişkin ödenen ücretleri, primleri, kıdemi tazminatları ve ücret benzeri menfaatleri içeren tutar aşağıdaki gibidir:

1 Ocak-30 Eylül 1 Ocak-30 Eylül
Üst yönetime sağlanan menfaatler 2022 2021
Ücretler ve diğer kısa vadeli faydalar 97.569.973 51.499.193
Diğer uzun vadeli faydalar 2.100.238 626.577
99.670.211 52.125.770

8. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR

Ticari alacaklar

30 Eylül 2022 31 Aralık 2021
Kısa vadeli ticari alacaklar
Ticari alacaklar 722.427.767 322.905.181
Alacak senetleri 781.716.739 568.926.758
İlişkili taraflardan ticari alacaklar (Not 7) 84.168.425 68.045.894
Diğer ticari alacaklar 668.557 281.369
Gelir tahakkukları (*) 25.946.868 18.119.584
Beklenen zarar karşılığı (-) (7.119.752) (7.174.128)
1.607.808.604 971.104.658

30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibarıyla Grup vadesi geçmiş ticari ve diğer alacakların tahsil kabiliyeti kalmayan kısmına karşılık ayırmıştır. Geri kalan tutarın tamamı vadesi henüz gelmemiş, tahsil kabiliyeti yüksek alacaklardan oluşmaktadır. Mal satışı ile ilgili ortalama vade 105 gündür (31 Aralık 2021: 98 gün).

(*) Grup geliştirme giderleri dolayısıyla devlet teşvibi almaktadır. Gelir tahakkukları bakiyesi TÜBİTAK’tan elde edilen teşvik geliri tahakkukunu içermektedir. 30 Eylül 2022 itibarıyla TÜBİTAK gelir tahakkuku 15.941.174 TL’dir (31 Aralık 2021: 15.417.367 TL).

Henüz vadesi gelmemiş ve şüpheli hale gelmemiş alacaklara ilişkin alınan teminatlar aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2022 31 Aralık 2021
Alınan teminat mektupları 116.800.888 78.534.082
116.800.888 78.534.082

Grup’un ana finansal varlıkları ticari alacaklar, diğer alacaklar ve yatırımlarıdır. Grup’un kredi riski esas olarak ticari alacaklarındadır. 30 Eylül 2022 itibarıyla iki müşteri bakiyesi toplam alacakların sırasıyla %21 ve %24’ünü oluşturmaktadır (31 Aralık 2021: %22 ve %23).

Deva Holding, ilişkili kuruluşu olan Saba İlaç’a ait ürünlerin pazarlamasını yapmaktadır, bunun yanında fason üretim, mali, idari ve Ar-Ge hizmetleri vermektedir. İlişkili taraflarla olan bakiyeler notunun içerisinde bulunan 54.808.652 TL (31 Aralık 2021: 49.307.554 TL), Grup’un bu işlemlerden kaynaklanan alacak tutarını göstermektedir (Not 7).


42

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

8. TİCARİ ALACAKLAR VE BORÇLAR (devamı)

Ticari alacaklar (devamı)

Tahsili şüpheli duruma gelen alacaklar için karşılık ayrılmıştır. Bu karşılık, vadesi geçmiş, finansal güçlük içerisinde bulunan müşterilerin tespiti ile hesaplanmıştır.

30 Eylül 2022 ve 2021 tarihlerinde sona eren dönemlerde beklenen zarar karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:

2022 2021
1 Ocak bakiyesi 7.174.128 7.185.988
Dönem içinde ayrılan karşılıklar - 769.415
Konusu kalmayan karşılıklar (54.376) (25.680)
30 Eylül bakiyesi 7.119.752 7.929.723
Ticari borçlar
30 Eylül 31 Aralık
Kısa vadeli ticari borçlar 2022 2021
Ticari borçlar 403.477.962 335.002.766
Borç senetleri 30.917 22.253
İlişkili taraflara ticari borçlar (Not 7) (*) 45.265.043 14.295.155
Gider tahakkukları (**) 7.835.985 1.148.011
İsim hakkı gider tahakkukları 425.540 164.218
457.035.447 350.632.403

(*) Şirketin ana ortağı EastPharma S.A.R.L. ile Deva Holding arasında yapılan anlaşmaya göre EastPharma S.A.R.L.’ ın haklarını elinde bulundurduğu ürünlerin satışından dolayı bu şirkete 30 Eylül tarihi itibarıyla ödenecek olan isim hakkı borcu 26.186.151 TL’dir (31 Aralık 2021: 13.866.400 TL). EastPharma S.A.R.L. 2008 yılında alınan 17 Roche ürününün Türkiye’deki haklarını elinde bulundurmaktadır. EastPharma S.A.R.L. ayrıca 1 adet Roche ürününün Türkiye dışında 17 ülkedeki haklarını da elinde bulundurmaktadır. Şirketin 30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla EastPharma S.A.R.L. aracılığıyla F. Hoffman – La Roche Ltd’den hammadde alımına ilişkin EastPharma S.A.R.L’a borcu 18.522.674 TL’dir. (31 Aralık 2021: yoktur). Şirketin bağlı ortağı olan Devatis AG ürünlere ve ruhsatlara özel giderlerini Deva Holding’e fatura etmektedir. Bu giderlere ilişkin borç tutarı 30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla 556.218 TL’dir. (31 Aralık 2021: 428.755 TL).

(**) 30 Eylül 2022 itibarıyla gider tahakkukları 6.792.500 TL tutarındaki ciro prim karşılıklarını içermektedir (31 Aralık 2021: 864.034 TL).

Borç senetleri Grup’un satıcılarına verdiği vadeleri bir yıldan az olan ileri tarihli çeklerden oluşmaktadır. Grup’un 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 itibarıyla uzun vadeli ticari borçları bulunmamaktadır.


43

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

9. DİĞER ALACAKLAR VE BORÇLAR

30 Eylül 31 Aralık
Diğer kısa vadeli alacaklar 2022 2021
Diğer çeşitli alacaklar 2.149.508 1.161.467
Personelden alacaklar 639.170 119.818
Diğer beklenen zarar karşılığı (-) (48.906) (48.906)
Verilen depozito ve teminatlar 293.109 189.662
3.032.881 1.422.041

30 Eylül 2022 ve 2021 tarihlerinde sona eren dönemlerde diğer beklenen zarar karşılığının hareketi aşağıdaki gibidir:

2022 2021
1 Ocak bakiyesi 48.906 48.906
30 Eylül bakiyesi 48.906 48.906
30 Eylül 31 Aralık
Diğer kısa vadeli borçlar 2022 2021
Diğer çeşitli borçlar 1.039.332 1.228.416
1.039.332 1.228.416

44

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

10. STOKLAR

| | 30 Eylül
2022 | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- |
| İlk madde ve malzeme | 1.258.770.634 | 648.518.581 |
| Yarı mamüller | 104.367.606 | 55.742.052 |
| Mamüller | 445.307.150 | 343.095.367 |
| Stok değer düşüklüğü karşılığı (-) | (142.058.289) | (71.570.409) |
| | 1.666.387.101 | 975.785.591 |

30 Eylül 2022 itibarıyla sigortalanmış stok tutarı 1.000.000.000 TL’dir (31 Aralık 2021: 1.000.000.000 TL).

Stok değer düşüklüğü karşılığı satılan malın maliyetinde giderleştirilmiş olup karşılığın stok kalemi bazında dağılımı aşağıdaki gibidir:

| | 30 Eylül
2022 | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- |
| İlk madde ve malzeme | 107.225.967 | 50.742.238 |
| Yarı mamüller | 5.932.451 | 7.539.655 |
| Mamüller | 28.899.871 | 13.288.516 |
| | 142.058.289 | 71.570.409 |

Stok değer düşüklüğü karşılığındaki hareketler aşağıdaki gibidir:

2022 2021
1 Ocak bakiyesi 71.570.409 60.097.884
Dönem içinde ayrılan karşılık 81.993.729 31.920.054
Dönem içinde gerçekleşen karşılıklar (11.505.849) (6.619.733)
30 Eylül bakiyesi 142.058.289 85.398.205

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. PEŞİN ÖDENMİŞ GİDERLER VE ERTELENMİŞ GELİRLER
30 Eylül 31 Aralık
Kısa Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler 2022 2021
Stok alımı için verilen sipariş avansları 51.748.909 73.668.352
Gelecek aylara ait giderler 13.138.376 16.916.362
İş avansları 7.126.869 1.098.395
72.014.154 91.683.109
30 Eylül 31 Aralık
Uzun Vadeli Peşin Ödenmiş Giderler 2022 2021
Sabit kıymet alımı için verilen avanslar 423.102.577 250.877.138
Gelecek yıllara ait giderler 90.566 115.240
423.193.143 250.992.378
30 Eylül 31 Aralık
Kısa Vadeli Ertelenmiş Gelirler 2022 2021
Alınan sipariş avansları 17.331.490 16.477.863
Gelecek aylara ait gelirler 3.200.477 2.942.542
20.531.967 19.420.405
30 Eylül 31 Aralık
Uzun Vadeli Ertelenmiş Gelirler 2022 2021
Gelecek yıllara ait gelirler 10.616.622 7.503.593
10.616.622 7.503.593
  1. CARİ DÖNEM VERGİSİYLE İLGİLİ VARLIKLAR VE BORÇLAR
Cari Dönem Vergisiyle İlgili Kısa Vadeli Varlıklar 30 Eylül 31 Aralık
2022 2021
Peşin ödenen banka stopajı 1.026.756 290.599
1.026.756 290.599

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. MADDİ DURAN VARLIKLAR
Arazi ve arsalar Yer altı ve yerüstü düzenleri Binalar Tesis makine ve cihazlar Taşıtlar Demirbaşlar Özel maliyetler Yapılmakta olan yatırımlar Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi 33.715.317 2.506.562 292.900.694 851.347.579 7.031.020 62.971.256 402.848 180.900.175 1.431.775.451
Alımlar - - - - 5.582.372 18.463.083 - 273.185.501 297.230.956
Çıkışlar - - - (7.824.023) (53.123) (139.749) - - (8.016.895)
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler - 121.625 10.177.754 137.553.544 - - - (147.852.923) -
30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi 33.715.317 2.628.187 303.078.448 981.077.100 12.560.269 81.294.590 402.848 306.232.753 1.720.989.512
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi - (928.024) (53.482.764) (344.618.815) (2.743.813) (32.744.508) (251.838) - (434.769.762)
Sınıflamalar (*) - - - (9.582.943) - - - - (9.582.943)
Dönem gideri - (122.721) (9.593.913) (45.585.138) (1.330.041) (5.301.509) (19.500) - (61.952.822)
Çıkışlar - - - 7.019.389 53.123 139.749 - - 7.212.261
30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi - (1.050.745) (63.076.677) (392.767.507) (4.020.731) (37.906.268) (271.338) - (499.093.266)
30 Eylül 2022 itibarıyla net defter değeri 33.715.317 1.577.442 240.001.771 588.309.593 8.539.538 43.388.322 131.510 306.232.753 1.221.896.246

(*) Makine ve teçhizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 9.582.943 TL tutarındaki kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup'un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 15).

30 Eylül 2022 itibarıyla sigortalanan maddi duran varlık tutarı 2.247.897.000 TL’dir (31 Aralık 2021: 2.247.897.000 TL).

Krediler, Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli, Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 19).

46


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)
Arazi ve arsalar Yer altı ve yerüstü düzenleri Binalar Tesis makine ve cihazlar Taşıtlar Demirbaşlar Özel maliyetler Yapılmakta olan yatırımlar Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi 34.307.779 2.388.912 227.875.929 616.228.383 5.247.184 43.971.269 272.848 165.678.383 1.095.970.687
Alımlar - - - - 1.604.319 9.525.238 130.000 130.064.459 141.324.016
Çıkışlar (592.462) - - - (102.551) - - - (695.013)
Yapılmakta olan yatırımlardan transfer - 92.650 16.241.501 171.766.699 - - - (188.100.850) -
30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi 33.715.317 2.481.562 244.117.430 787.995.082 6.748.952 53.496.507 402.848 107.641.992 1.236.599.690
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi - (781.099) (44.449.560) (292.676.299) (1.922.280) (28.503.498) (236.670) - (368.569.406)
Sınıflamalar (*) - - - (4.105.066) - - - - (4.105.066)
Dönem gideri - (109.569) (6.064.380) (32.910.625) (668.218) (2.925.717) (8.665) - (42.687.174)
Çıkışlar - - - - 102.551 - - - 102.551
30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi - (890.668) (50.513.940) (329.691.990) (2.487.947) (31.429.215) (245.335) - (415.259.095)
30 Eylül 2021 itibarıyla net defter değeri 33.715.317 1.590.894 193.603.490 458.303.092 4.261.005 22.067.292 157.513 107.641.992 821.340.595

(*) Makine ve teçhizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 4.105.066 TL tutarındaki kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup'un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 15).

30 Eylül 2021 itibarıyla sigortalanan maddi duran varlık tutarı 1.298.881.214 TL’dir. (31 Aralık 2020: 1.298.881.214 TL).

Krediler, Grup'un sahip olduğu merkez binası ile Kocaeli, Kartepe ve Tekirdağ Çerkezköy'de bulunan fabrika binaları ve diğer binalarından ve Çerkezköy'de bulunan arsalarından oluşan taşınmazları üzerinde bulunan, sırasıyla 55.000.000 TL, 20.000.000 TL, 35.000.000 TL, 34.000.000 TL, 8.400.000 TL, 16.200.000 TL ve 12.900.000 TL tutarındaki ipotekler ile güvence altına alınmıştır (Not 19).

47


48

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

13. MADDİ DURAN VARLIKLAR (devamı)

Maddi duran varlıkların amortisman dönemleri, tahmin edilen ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:

| Yer altı yer üstü düzenleri | 25-50 yıl |
| Binalar | 25-50 yıl |
| Makine, tesis ve cihazlar | 4-30 yıl |
| Taşıtlar | 5 yıl |
| Demirbaşlar | 5 yıl |
| Özel maliyetler | 2-3 yıl |

Arazi, arsalar ve yapılmakta olan yatırımlar dışında, maddi duran varlıkların maliyet tutarları, beklenen faydalı ömürlerine göre doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak amortismana tabi tutulur. Beklenen faydalı ömür, kalıntı değer ve amortisman yöntemi, tahminlerde ortaya çıkan değişikliklerin olası etkileri için her yıl gözden geçirilir ve tahminlerde bir değişiklik varsa ileriye dönük olarak muhasebeleştirilir.

14. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI

Taşıtlar Makine Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi 67.173.622 17.370.032 84.543.654
Alımlar 59.417.037 2.296.984 61.714.021
Sınıflamalar (*) (123.799) - (123.799)
30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi 126.466.860 19.667.016 146.133.876
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi (20.595.537) (1.204.258) (21.799.795)
Sınıflamalar (*) 123.799 - 123.799
Dönem gideri (**) (21.415.078) (606.249) (22.021.327)
30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi (41.886.816) (1.810.507) (43.697.323)
30 Eylül 2022 itibarıyla net defter değeri 84.580.044 17.856.509 102.436.553

(*) Grup, kiralama sürelerinin dolması nedeniyle kullanım hakkı olmayan varlıklarla ilgili hesap netleştirmeleri yapmıştır. Söz konusu netleştirmelerin kar/(zarar) üzerinde etkisi bulunmamaktadır.

(**) Dönem amortisman giderinin dağılımı Dipnot 23 ve Dipnot 24’de verilmiştir.

Taşıtlar Makine Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi 46.451.716 16.362.324 62.814.040
Alımlar 39.038.695 410.590 39.449.285
Sınıflamalar (*) (9.960.780) - (9.960.780)
30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi 75.529.631 16.772.914 92.302.545
Birikmiş Amortismanlar
1 Ocak 2021 itibarıyla açılış bakiyesi (23.140.480) (395.927) (23.536.407)
Sınıflamalar (*) 9.960.780 - 9.960.780
Dönem gideri (**) (12.110.289) (606.249) (12.716.538)
30 Eylül 2021 itibarıyla kapanış bakiyesi (25.289.989) (1.002.176) (26.292.165)
30 Eylül 2021 itibarıyla net defter değeri 50.239.642 15.770.738 66.010.380

(*) Grup, kiralama sürelerinin dolması nedeniyle kullanım hakkı olmayan varlıklarla ilgili hesap netleştirmeleri yapmıştır. Söz konusu netleştirmelerin kar/(zarar) üzerinde etkisi bulunmamaktadır.

(**) Dönem amortisman giderinin dağılımı Dipnot 23 ve Dipnot 24’de verilmiştir.


49

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

14. KULLANIM HAKKI VARLIKLARI (devamı)

Kullanım hakkı varlıkların amortisman dönemleri, taşıtlar için sözleşme süreleri, makineler için tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:

Makine
4-30 yıl
Taşıtlar
5 yıl

15. MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR

Lisans ve Haklar Müşteri İlişkileri Geliştirme Maliyetleri Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi 192.059.581 3.730.513 263.688.325 459.478.419
Varlıklar arası yapılan sınıflamalar (*) - - 9.582.943 9.582.943
Alımlar (**) - - 320.140.660 320.140.660
Yapılmakta olan yatırımlardan transferler 39.449.202 - (39.449.202) -
Çıkışlar (12.584.022) - (167.054.268) (179.638.290)
30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi 218.924.761 3.730.513 386.908.458 609.563.732
Birlıkmış İtfa Payları
1 Ocak 2022 itibarıyla açılış bakiyesi (84.701.711) (2.518.086) (17.920.958) (105.140.755)
Dönem gideri (11.691.855) (139.893) - (11.831.748)
Çıkışlar 5.907.222 - - 5.907.222
30 Eylül 2022 itibarıyla kapanış bakiyesi (90.486.344) (2.657.979) (17.920.958) (111.065.281)
30 Eylül 2022 itibarıyla net defter değeri 128.438.417 1.072.534 368.987.500 498.498.451

(*) Maddi duran varlıklar içerisinde bulunan makine ve teçhizatlara ilişkin dönem amortisman artışının 9.582.943 TL’lik kısmı Araştırma-Geliştirme departmanında kullanılan ve Grup’un ilaç lisans üretimiyle doğrudan ilişkilendirilebilen geliştirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsamında aktifleştirilmiş olup, maddi olmayan duran varlıkların maliyet bedeline sınıflanmıştır (Not 13).

(**) Dönem içi alımlar çoğunlukla işletme içerisinde geliştirilen ve lisansları alınmış ürünlerden oluşmaktadır.

30 Eylül 2022 itibarıyla, dokuz aylık dönemde 16.769.315 TL (30 Eylül 2021: 2.251.856 TL) borçlanma maliyeti özellikli varlıklar üzerinde aktifleştirilmiştir.


DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

15. MADDI OLMAYAN DURAN VARLIKLAR (devam)

Lisans ve Haklar Müşteri İlişkileri Geliştirme Maliyetleri Toplam
Maliyet Değeri
1 Ocak 2021 itibariyla açılıs bakiyesi 174.083.864 3.730.513 205.087.274 382.901.651
Varlıklar arası yapilan siniflamalar (*) - - 4.105.066 4.105.066
Alımlar (**) - - 133.664.964 133.664.964
Yapilmakta olan yatırımlardan transferler 17.347.894 - (17.347.894) -
Çıkışlar (7.988.978) - (81.733.639) (89.722.617)
30 Eylül 2021 itibariyla kapanış bakiyesi 183.442.780 3.730.513 243.775.771 430.949.064
Birikmiş İtfa Payları
1 Ocak 2021 itibariyla açılıs bakiyesi (76.203.871) (2.331.562) (17.920.958) (96.456.391)
Dönem gideri (10.865.406) (139.893) - (11.005.299)
Çıkışlar 4.162.054 - - 4.162.054
30 Eylül 2021 itibariyla kapanış bakiyesi (82.907.223) (2.471.455) (17.920.958) (103.299.636)
30 Eylül 2021 itibariyla net defter değeri 100.535.557 1.259.058 225.854.813 327.649.428

() Maddi duran varliklar icerisinde bulunan makine ve techizatlara iliskin donem amortisman artışinin 4.105.066 TL'lik kismı Araşirma-Gelistirme departmaninda kullanilan ve Grup'un ilac lisans üretimiyle doğrudan iliskilendirilebilen gelistirme faaliyetleriyle ilgilidir. Söz konusu tutar TMS 16 ve TMS 38 kapsaminda aktifletirilmiş olup, maddi olmayan duran varliklarin maliyet bedeline siniflanmıstır (Not 13).
(
*) Dönem ıci alımlar çoğunlukla ışletme icerisinde gelistirilen ve lisansları alınmış ürünlerden olusmaktadir.

30 Eylül 2021 itibariyla, dokuz aylık dönemde 2.251.856 TL (30 Eylül 2020: 1.445.643 TL) borçlanma maliyeti özellikli varliklar üzerinde aktifletirilmiştir.

Maddi duran varliklar, kullanım hakkı varlikları ve maddi olmayan duran varliklar amortisman giderleri 38.023.549 TL'si (2021: 25.770.153 TL) satilan malın maliyetine, 41.795.008 TL'si (2021: 29.141.506 TL) operasyonel giderlere ve 25.570.283 TL'si (2021: 15.602.418 TL) stoklar üzerine dahil edilmiştir.

Maddi olmayan varliklar amortisman dönemleri, tahmin edilen faydalı ömürleri esas alınarak, aşağıda belirtilmiştir:

Lisans ve haklar

3-15 yıl

Müşteri iliskileri

20 yıl


51

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

16. ŞEREFİYE

30 Eylül 2022 31 Aralık 2021
Şerefiye 1.782.731 1.782.731

14 Mart 2008 tarihinde, Şirket’in ana hissedarı olan Eastpharma SARL, F. Hoffman – La Roche Ltd (“Roche”) ile Türkiye’de tescil olan sekiz adet Roche ürününün tüm haklarını, yükümlülüklerini ve tedariğini kapsayan “Satın Alma Sözleşmesi” imzalamıştır.

Eastpharma SARL, ayrıca 16 Mayıs 2008 tarihinde, Şirket’e Türkiye’de ek sekiz adet ürün için tescil hakkı veren Lisans ve Tedarik Anlaşması imzalamıştır. Şirket’in ana ortağı olan Eastpharma SARL tarafından imzalanan sözleşmeler kapsamında Deva, söz konusu sözleşmelere taraf olmuştur.

Satın Alma Sözleşmesinin belirli bir geçerlik süresi bulunmamaktadır. Lisans ve Tedarik Anlaşması 5 yıllık bir süreç için geçerlidir. Alım taahhüdü ve anlaşmaya konu olan ürünlerin satışından sorumlu personelin tüm hakları Şirket’in yükümlülüğündedir. Eastpharma SARL anlaşmayı 3 artı 3 yıl daha uzatma hakkını kullanmıştır.

Anlaşmalar Türkiye Rekabet Kurulu tarafından 16 Mayıs 2008 tarihinde onaylanmış ve 19 Eylül 2008 tarihinden itibaren geçerli olmuştur. Şirket’in ana hissedarı olan Eastpharma SARL, söz konusu 16 adet ürünün Türkiye’deki kullanım hakkı ve ruhsatlarını Deva Holding A.Ş.’ye devretmiştir.

Anlaşmalara konu olan hakların alım fiyatı, Şirket’in devrolan satış personelinin kıdem tazminatları ve izin karşılığı ile netleştirilerek, nakit 18.897.646 TL olarak gerçekleşmiştir. Değer düşüklüğüne ilişkin çalışmalar 31 Aralık 2021 tarihi itibarıyla yapılmış olup, değer düşüklüğü olduğuna dair bir belirtiye rastlanmamıştır (Not 2).

İşletme birleşmesi sonucu oluşan şerefiyenin tamamı “beşeri ilaç” bölümüne ait olup 30 Eylül 2022 itibarıyla dağıtılmayan bir tutar bulunmamaktadır.

Şerefiye değer düşüklüğü testinde kullanılan varsayımlardaki değişikliklere duyarlılığı

Gelecekteki nakit akışlarının net bugünkü değeri hesaplanırken, uzun vadedeği büyüme oranı ve reeskont oranları tahminleri dikkate alınmıştır. Orijinal varsayımda, %9,0 olarak alınan uzun vadeli büyüme oranının %8,0 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir. Orijinal varsayımda, %28,3 olarak alınan indirgeme oranının %29,3 olarak kabul edilmesi durumunda, geri kazanılabilir değer, şerefiye ve marka değeri dahil edilmiş nakit üreten birimin defter değerinin üzerinde kalmakta, değer düşüklüğü karşılığı gerekmemektedir.


DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

17. DEVLET TESVİK VE YARDIMLARI

30 Eylül 31 Aralık
2022 2021
Kısa Vadeli Devlet Teşvik ve Yardimları (*) 2.274.476 2.217.773
2.274.476 2.217.773
30 Eylül 31 Aralık
2022 2021
Uzun Vadeli Devlet Teşvik ve Yardimları (*) 46.398.275 48.176.400
46.398.275 48.176.400

(*) Grup gelistirme giderleri dolayisiyla devlet teşvişi almaktadir. Kısa/uzun vadeli devlet teşvik ve yardimlari bakiyesi TUBITAK'tan elde edilen teşvik geliri tahakkukundan olusmaktadir. Teşvik varliklarla iliskili oldugu icin ertelenen gelir olarak kaydedilmektedir ve varligin faydalı omru siresince gelir tablosunda giderlestirilecek itfa paylarini netleyecek sekilde gelir tablosuna aktarilacaktir.

30 Eylül 2022 tarihinde sona eren donem icerisinde Grup, gelistirme giderlerine ilişkin 2.118.915 TL devlet teşvişi almistr (30 Eylül 2021: 9.138.396 TL).

Grup'un 30 Eylül 2022 itibariyla TÜBİTAK onaylı ve devam eden 2 adet Ar-Ge projesi bulunmaktadır. 2 projenin onayı da 2020 yılında alınmıstır. 2022 yılı icerisinde toplam 264.559.017 TL'lik teşvikli Ar-Ge harcamasıGPCekleşmiistir.

Şirket adına Mayıs 2010 itibariyla 5746 Sayil Araşirma ve Gelistirme Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkinda kanun kapsaminda Ar-ge Merkezi Belgesi alinmıstır. TÜBİTAK onaylı ve Ar-Ge Merkezi kapsamindaki projeler icin, belirli oranlarda nakdi destek alinmakta, vergi ve SGK indirimi saglanmaktadir. Kesinleşen ve Şirket'e ödenen nakdi destekler, her bir proje kapsaminda sunulan donemsel harcamalarin mahiyetinin TÜBİTAK tarafindan degerlendirilmesi suretiyle belirlenmektedir. Desteklenmesi uygun bulunan harcamalarin, toplam tutarlarinin %60'i nakdi destek olarak ödenmektedir.

Deva Çerkezkoy tesisleri icin 17 Nisan 2018 tarihinde alinmş olan 136611 nolu teşvik belgesi kapsaminda, 2022 yılında 5.631 TL harcamaGPCekleşmiistir.

Deva Kartepe tesisi icin 30 Ekim 2018 tarihinde alinmş olan 501317 nolu teşvik belgesi kapsaminda, 2022 yılında 24.908.846 TL harcamaGPCekleşmiistir.

Deva Çerkezkoy tesisleri icin 26 Mayıs 2021 tarihinde alinmş olan 525422 nolu teşvik belgesi kapsaminda, 2022 yılında 238.780.735 TL harcamaGPCekleşmiistir.

Grup'un ayrica Tübitak programi kapsaminda desteklenmekte olan biyoteknoloji projesi 2021 yılinda tamamlanmistir.

Teşvik kapsamindaki harcamaların KDV ve gümrük vergisi muafiyeti ve diger vergiler yönünden muhtelif avantajları bulunmaktadır.


DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARIHİ ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA İLİSKİN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

18. KARŞILIKLAR

30 Eylül 31 Aralık
Kısa vadeli karşılıklar 2022 2021
Fiyat değişikliğini / düzenlemesi sonrası olusan satış iadelerine dair gider tahakkukları 43.921.773 -
Tahakkuk eden satış iskontosu 18.118.976 9.248.311
Dava karşılıkları 16.721.189 11.860.178
Kampanya iskonto karşılıkları 111.724.539 30.775.063
Diğer gider karşılıkları 1.190.777 614.044
191.677.254 52.497.596
Fiyat düzenlemesi sonrası olusan satış iadelerine dair gider tahakkukları Tahakkuk eden satış iskontosu
--- --- ---
1 Ocak 2022 itibarıyla - 9.248.311
İlave karşılık 43.921.773 113.085.683
Dönem içinde yapılan ödemeler - (34.813.728)
Konusu kalmayan karşılık - (69.401.290)
30 Eylül 2022 itibarıyla 43.921.773 18.118.976
1 Ocak 2021 itibarıyla 2.575.402 7.510.140
İlave karşılık 84.116 50.651.508
Dönem içinde yapılan ödemeler - (34.325.821)
Konusu kalmayan karşılık (177.253) (9.165.652)
30 Eylül 2021 itibarıyla 2.482.265 14.670.175

(*) Karşılıklar Grup aleyhine açılmış iş davaları ve vergi cezalarına ilişkin dava tutarlarını içermektedir. İş davaları, ayrılan personelin açtığı işe iade, iş akdinden doğan alacak ve iş akdinden doğan tazminat davalarına ilişkin davalardan oluşmakta; vergi davaları ise cezalı katma değer vergisi, kurumlar vergisi, damga vergisi, geçici vergi ile gecikme cezası ve vergi ziyaı konularından oluşmaktadır.

Grup, dönem içerisinde olağan faaliyetleri dahilinde birden çok davaya davalı ve davacı olarak taraf olmuştur. Bu kapsamda Grup Yönetimi, 30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla, karşılık ayrılan 16.721.189 TL (30 Eylül 2021: 9.013.167 TL) tutarındaki 198 adet dava karşılığı dışındaki davalara ilişkin olarak bağımsız hukuk danışmanlarından alınan görüşler doğrultusunda zarara uğramı olasılığını düşük olarak değerlendirmektedir.


54

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

19. TAAHHÜTLER

30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibarıyla Grup'un teminat/rehin/ipotek (“TRİ”) pozisyonuna ilişkin tabloları aşağıdaki gibidir:

Grup Tarafından Verilen TRİ'ler 30 Eylül 2022
TL karşılığı ABD Doları Avro TL
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat 51.800.922 187.360 - 48.331.258
-Rehin - - - -
-İpotek 181.500.000 - - 181.500.000
233.300.922 187.360 - 229.831.258
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat - - - -
-Rehin - - - -
-İpotek - - - -
- - - -
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi
Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin 50.049.634 - - 50.049.634
Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı - - - -
Toplam 283.350.556 187.360 - 279.880.892
31 Aralık 2021
TL karşılığı ABD Doları Avro TL
A. Kendi Tüzel Kişiliği Adına Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat 17.616.026 358.800 - 12.833.581
-Rehin - - - -
-İpotek 181.500.000 - - 181.500.000
199.116.026 358.800 - 194.333.581
B. Tam Konsolidasyon Kapsamına Dahil Edilen Ortaklıklar Lehine Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
-Teminat - - - -
-Rehin - - - -
-İpotek - - - -
- - - -
C. Olağan Ticari Faaliyetlerinin Yürütülmesi
Amacıyla Diğer 3. Kişilerin Borcunu Temin 11.670.000 - - 11.670.000
Amacıyla Vermiş Olduğu TRİ'lerin Toplam Tutarı
D. Diğer Verilen TRİ'lerin Toplam Tutarı - - - -
Toplam 210.786.026 358.800 - 206.003.581

Şirket'in vermiş olduğu diğer TRİ'lerin özkaynaklara oranı 30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla %0'dır (31 Aralık 2021: %0).


DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

20. ÇALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR

Çalışanlara sağlanan faydalar kapsamında borçlar

| | 30 Eylül
2022 | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- |
| Personele ödenecek ücretler | 1.601.395 | 694.056 |
| Ödenecek vergi ve fonlar | 11.224.176 | 6.617.335 |
| Ödenecek sosyal güvenlik primleri | 12.616.860 | 8.245.587 |
| | 25.442.431 | 15.556.978 |

Çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar

| | 30 Eylül
2022 | 31 Aralık
2021 |
| --- | --- | --- |
| Kullanılmayan izin karşılığı | 12.315.323 | 8.051.513 |
| Satış prim karşılığı | 10.664.711 | 6.491.543 |
| Diğer borç ve gider karşılıkları | 76.890.641 | 50.858.681 |
| | 99.870.675 | 65.401.737 |

Grup, kullanılmamış izinleri, bir yıllık dönem içerisinde çalışanlarına kullandıracağından, çalışanlara sağlanan faydalara ilişkin kısa vadeli karşılıklar hesabında takip etmektedir.

| | Kullanılmayan izin
karşılığı | Satış prim karşılığı | Toplam |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 Ocak 2022 itibarıyla karşılık | 8.051.513 | 6.491.543 | 14.543.056 |
| Dönem içinde eklenen karşılık | 6.593.232 | 20.075.398 | 26.668.630 |
| Dönem içi ödemeler | (2.329.422) | (15.902.230) | (18.231.652) |
| 30 Eylül 2022 itibarıyla karşılık | 12.315.323 | 10.664.711 | 22.980.034 |
| 1 Ocak 2021 itibarıyla karşılık | 7.551.726 | 4.379.187 | 11.930.913 |
| Dönem içinde eklenen karşılık | 3.269.183 | 10.100.986 | 13.370.169 |
| Dönem içi ödemeler | (3.911.939) | (9.501.356) | (13.413.295) |
| 30 Eylül 2021 itibarıyla karşılık | 6.908.970 | 4.978.817 | 11.887.787 |


DEVA HOLDING A.S. VE BAGLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARIHI ITIBARIYLA KONSOLIDE FINANSAL TABLOLARA ILISKIN DIPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

20. CALIŞANLARA SAĞLANAN FAYDALAR (devam)

Kıdem tazminatı karşılıkları

Yürürlükteki İş Kanunu hükümleri uyarınca, Çalışanlardan kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde is sözleşmesi sona erenlere, hak kazandıkları yasal kıdem tazminatlarının ödenmesi yükümlülüğür vardır. Ayrıca, halen yürürlükte bulunan 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 6 Mart 1981 tarih, 2422 sayılı ve 25 Ağustos 1999 tarih, 4447 sayılı Yasalar ile Değisik 60'ıncı Maddesi hükmü gereğince kıdem tazminatın alarak isten ayrılma hakkı kazananlara da yasal kıdem tazminatların ödeme yükümlülüğürbulunmaktadır. Emeklilik öncesi hizmet şartlarıyla ilgili bazı geçiş karşılıkları, ilgili kanunun 23 Mayıs 2002 tarihinde değiştirilmesi ile Kanun'dan Çıkarılmıstır.

30 Eylül 2022 tarihi itibariyla ödenebilir kıdem tazminatı, aylık 15.371,40 TL (31 Aralık 2021: 8.284,51 TL) tavanına tabidir.

Kıdem tazminatı yükümlülüğür yasal olarak herhangi bir fonlamaya tabi değildir. Kıdem tazminatı karşılığı, Grup'un, Çalışanların emekli olmasından kaynaklanan gelecekteki muhtemel yükümlülük tutarının bugünkü değerinin tahmin edilmesi yoluyla hesaplanmaktadır. TMS 19 ("Çalışanlara Sağlanan Faydalar"), Grup'un yükümlülüklerinin, tanımlanmış fayda planları kapsamında aktüeryal değerleme yontemleri kullanılarak gelseitilmesini öngörür. Bu doğrultuda, toplam yükümlülüklerin hesaplanmasında kullanılan aktüeryal varsayımlar aşağıda belirtilmiştir:

Ana varsayım, her hizmet yılı icin olan azami yükümlülük tutarının enflasyona paralel olarak artacak olmasıdır. Dolayisiyla, uygulanan iskonto orani, gelecek enflasyon etkilerinin düzeltilmesinden sonraki beklenen reel orani ifade eder. Bu nedenle, 30 Eylül 2022 tarihi itibariyla, mali tablolarda karşilıklar, geleceğe ilişkin, Çalışanların emekliliginden kaynaklanacak muhtemel yükümlülügünün bugünkü degeri tahmin edilerek hesaplanır. Ilgili bilanço tarihlerindeki karşilıklar, yllık %15 enflasyon ve %19,15 faiz orani varsayimlarina gore yaklasik %3,61 olarak elde edilen reel iskonto orani kullanilmak suretiyle hesaplanmıstır (31 Aralık 2021: %3,61). Emekli olma olasilgina iliskin kullanlan tahmini oran da %87,61 (2021: %87,29) olarak dikkate alınmıstır. Kıdem tazminatı tavanı altı ayda bir revize edilmekte olup, Grup'un kıdem tazminatı karşılığın hesaplanmasında 1 Temmuz 2022 tarihinden itibaren geçerli olan 15.371,40 TL tavan tutarı dikkate alınmıstır (1 Ocak 2021: 7.638,96 TL).

Kıdem tazminatndaki degism aşağıdaki sekildedir:

2022 2021
1 Ocak itibariyla karşılık 43.942.290 33.218.834
Hizmet maliyeti 34.509.562 8.279.553
Faiz maliyeti 1.186.049 797.802
Ödenen kıdem tazminatları (4.589.036) (2.600.449)
30 Eylül itibariyla karşılık 75.048.865 39.695.740

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

21. DİĞER DÖNEN VARLIKLAR VE YÜKÜMLÜLÜKLER

30 Eylül 31 Aralık
Diğer Dönen Varlıklar 2022 2021
Devreden KDV 100.676.331 21.586.175
Diğer KDV 329.052 598.041
101.005.383 22.184.216
30 Eylül 31 Aralık
Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler 2022 2021
Ödenecek vergi ve fonlar 12.649.774 8.447.061
Diğer KDV - 152.889
12.649.774 8.599.950

22. ANA ORTAKLIĞA AİT ÖZKAYNAKLAR

Sermaye

Ortaklar 30 Eylül 31 Aralık
% 2022 % 2021
Eastpharma SARL 82,2 164.424.760 82,2 164.424.760
Halka açık kısım 17,8 35.594.528 17,8 35.594.528
Nominal sermaye 100,0 200.019.288 100,0 200.019.288
Sermaye düzeltme farkları 140.080.696 140.080.696
Geri alınan paylar (-) (28.847) (28.847)
Düzeltilmiş sermaye 340.071.137 340.071.137

Adi hisse senedi

Her C grubu payın bir oy hakkı vardır. Kar dağıtımı; Türk Ticaret Kanunu, Sermaye Piyasası Kanunu ve ana sözleşme hükümlerine göre, Yönetim Kurulu’nda alınan kararın Genel Kurul’ca onaylanması suretiyle yapılır.

İmtiyazlı hisse senedi

Her A ve B grubu imtiyazlı payın, adi hisse senedinin on katı oy hakkı vardır. Şirket’in ana sözleşmesine göre safi kardan %5 kanuni yedek akçe ile ödenmesi gereken vergiler ayrıldıktan ve ödenmiş sermayenin %6’sı oranında bir indirim yapıldıktan sonra bulunacak meblağın %10’u A grubu imtiyazlı hisse senedi sahiplerine müktesep hak olarak verilir. Geriye kalan karın tamamı veya bir kısmı, normal hisselere her hisseye eşit miktarda dağıtılmak üzere tahsis edilebilir.

A ve B hisselerinin şirket tasfiyesi sırasında herhangi bir imtiyazı bulunmamaktadır. Tasfiye Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre yapılır. Şirket’in 27 Nisan 2007 tarihinde yapılan Genel Kurul Toplantısında; hisse senetlerinin nominal değeri 5274 sayılı TTK’da değişiklik yapılmasına dair kanun kapsamında 1 Kr olarak değiştirilmiş olup bunun sonucunda toplam 100 adet olan imtiyazlı paylar 10 adete indirilmiştir.

57


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

22. ANA ORTAKLIĞA AIT ÖZKAYNAKLAR (devam)

Sermaye (devam)

30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 itibariyla sermaye ve benzeri özkaynaklar altında gösterilen kalemlerin detayı aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
2022 2021
Sermaye 200.019.288 200.019.288
Paylara ilişkin primler/iskontolar 2.870.803 2.870.803
Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler 150.864.955 150.864.955
Geri alınan paylar (-) (28.847) (28.847)
353.726.199 353.726.199

Kardan ayrılan kısıtlanmış yedekler

Yasal yedekler Türk Ticaret Kanunu'na göre ayrılan birinci ve ikinci tertip yasal yedeklerden oluşmaktadır ve hissedarlara dağıtılamazlar. Birinci tertip yasal yedekler, tüm yedekler tarihi ödenmiş sermayenin %20'sine erişene kadar, geçmiş dönem ticari karından yıllık %5 oranında ayrılır. İkinci tertip yasal yedekler, birinci tertip yasal yedek ve temettülerden sonra, tüm nakdi temettü dağıtımlarından yıllık %10 oranında ayrılır.

SPK'nın 1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan gereklilikleri uyarınca enflasyona göre düzeltilen ilk finansal tablo denkleştirme işleminde ortaya çıkan ve “geçmiş yıllar zararı”nda izlenen tutarı, SPK'nın kar dağıtımına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, enflasyona göre düzeltilmiş finansal tablolara göre dağıtılabilecek kar rakamı bulunurken indirim kalemi olarak dikkate alınmaktaydı. Bununla birlikte, “Geçmiş yıllar zararları”nda izlenen söz konusu tutar, varsa dönem karı ve dağıtılmamış geçmiş yıl karları, kalan zarar miktarının ise sırasıyla olağanüstü yedek akçeler, yasal yedek akçeler, özkaynak kalemlerinin enflasyon muhasebesine göre düzeltilmesinden kaynaklanan sermaye yedeklerinden mahsup edilmesi mümkün bulunmaktaydı.

Yine 1 Ocak 2008 tarihine kadar geçerli olan uygulama uyarınca, enflasyona göre düzeltilen ilk finansal tablo düzenlenmesi sonucunda özkaynak kalemlerinden “Sermaye, Emisyon Primi, Yasal yedekler, Statü yedekleri, Özel yedekler ve Olağanüstü yedek” kalemlerine bilançoda kayıtlı değerleri ile yer verilmekte ve bu hesap kalemlerinin düzeltilmiş değerleri toplu halde özkaynak grubu içinde “Özsermaye enflasyon düzeltmesi farkları” hesabıda yer almaktaydı. Tüm özkaynak kalemlerine ilişkin “Özsermaye enflasyon düzeltmesi farkları” sadece bedelsiz sermaye artırımı veya zarar mahsubunda, olağanüstü yedeklerin kayıtlı değerleri ise, bedelsiz sermaye artırımı; nakit kar dağıtımı ya da zarar mahsubunda kullanılabilmekteydi.

Yabancı para çevrim farkları

Yabancı ülkelerde faaliyet gösteren Bağlı Ortaklıkların finansal tabloları, KGK tarafından yayımlanmış TMS/TFRS'ler uyarınca doğru sunumun yapılması amacıyla gereklili düzeltme ve sınıflandırmalar yansıtolarak düzenlenmiştir. İlgili yabancı ortaklıkların varlık ve yükümlülükleri bilanço tarihindeki döviz kuru, gelir ve giderler ortalama döviz kuru kullanılarak Türk Lirası'na çevrilmiştir. Kapanış ve ortalama kur kullanımı sonucu ortaya çıkan kur farkları özkaynaklar içerisindeki yabancı para çevrim farkları kalemi altında muhasebeleştirilmektedir.

Geçmiş yıl karları

Grup'un 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihlerinde sırasıyla 2.037.638.940 TL ve 1.041.162.023 TL tutarında geçmiş yıl karı bulunmaktadır. Geçmiş yıl karları içerisinde 30 Eylül 2022 tarihi itibariyla 26.410.082 TL olağanüstü yedek bulunmaktadır (31 Aralık 2021: 26.410.082 TL).

1 Nisan 2022 tarihinde yapılan 2021 Yılı Olağan Genel Kurul Toplantısında, 2021 yılı için 200.019.288 TL sermayeyi temsil eden pay sahiplerine hukuki durumlarına bağlı olarak brüt %15; net %13,5 oranında toplam 173.610.559 TL (1 TL tutarındaki paya brüt 0,15 TL/Krş, net 0,1350 TL/Krş) Kar Payı ödenmesine, Kar Paylarının 11 Nisan 2022 tarihinden itibaren nakden dağıtılmasına karar verildi.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. SATIŞLAR VE SATIŞLARIN MALİYETİ
1 Ocak- 1 Ocak- 1 Temmuz- 1 Temmuz-
30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül
Hasılat (net) 2022 2021 2022 2021
Beşeri ilaç satış geliri 2.840.934.109 1.448.752.321 1.076.229.622 489.534.556
Veteriner ve tarım ilaçları satış geliri 182.643.706 123.913.651 63.013.778 33.464.242
Diğer gelirler 31.157.197 16.768.502 11.513.517 4.194.632
3.054.735.012 1.589.434.474 1.150.756.917 527.193.430
1 Ocak- 1 Ocak- 1 Temmuz- 1 Temmuz-
30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül
Satışların maliyeti 2022 2021 2022 2021
İlk madde ve malzeme gideri (885.678.489) (438.409.659) (285.072.938) (125.327.502)
Direkt işçilik gideri (61.731.024) (35.723.962) (23.310.461) (11.489.015)
Genel üretim giderleri (536.192.624) (207.855.833) (194.685.890) (69.581.516)
Amortisman giderleri (Not 13,14,15) (38.023.549) (25.770.153) (17.375.848) (11.269.840)
Yarı mamul stoklarındaki değişim(*) 48.625.554 5.045.634 20.366.361 6.412.325
Mamul stoklarındaki değişim(*) 102.211.783 47.097.977 (27.158.299) 12.443.897
(1.370.788.349) (655.615.996) (527.237.075) (198.811.651)
Satılan ticari mal ve hizmet maliyeti(**) (99.120.763) (22.631.988) (36.167.097) (6.938.852)
(1.469.909.112) (678.247.984) (563.404.172) (205.750.503)

() Stoklar üzerine 25.570.283 TL amortisman gideri dahil edilmiştir (2021: 15.602.418 TL).
(
*) Satılan ticari mal ve hizmet maliyetini, Saba İlaç ürünlerinin üretimi ve Saba İlaç’a verilen fason hizmet maliyeti oluşturmaktadır. Saba İlaç’a dönem içerisinde satış tutarı 74.771.191 TL’dir (Not 7).

  1. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ
1 Ocak- 1 Ocak- 1 Temmuz- 1 Temmuz-
30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül
2022 2021 2022 2021
Pazarlama giderleri (-) (373.509.847) (176.004.437) (135.199.085) (58.680.474)
Genel yönetim giderleri (-) (258.076.525) (135.203.154) (107.195.974) (45.206.007)
Araştırma ve geliştirme giderleri (-) (116.205.201) (43.843.347) (35.462.730) (21.114.790)
(747.791.573) (355.050.938) (277.857.789) (125.001.271)

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

24. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (devamı)

ii Araştırma ve Geliştirme Giderleri Detayı

1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Personel giderleri (67.625.086) (34.447.538) (25.503.772) (11.292.904)
İptal edilen projeler ve diğer giderler (115.847.927) (43.728.374) (35.242.786) (21.013.866)
(183.473.013) (78.175.912) (60.746.558) (32.306.770)
Personel ile ilgili aktifleştirilen geliştirme maliyetleri 67.267.812 34.332.565 25.283.828 11.191.980
(116.205.201) (43.843.347) (35.462.730) (21.114.790)

30 Eylül 2022 itibarıyla 30.992.017 TL'si maddi duran varlık, 280.873.845 TL'si maddi olmayan duran varlık olmak üzere toplamda 311.865.862 TL araştırma ve geliştirme harcaması gerçekleşmiştir (30 Eylül 2021: 146.776.183 TL). Bu bakiyenin 264.559.017 TL'si bilanço tarihi itibarıyla teşvik kapsamındadır (30 Eylül 2021: 134.998.777 TL). Söz konusu toplam harcama tutarının 67.267.812 TL'lik kısmı personel giderleriyle ilgili maliyetlerden oluşmak üzere toplam 311.684.170 TL'lik kısmı aktifleştirilmiştir. 30 Eylül 2022 itibarıyla 115.847.927 TL iptal edilen projeler ve diğer giderler tutarının 181.692 TL'si 2022 yılı girişlerinden harcanmıştır.

iii Pazarlama Giderleri Detayı

1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Personel giderleri (136.424.581) (75.028.353) (52.184.331) (24.669.228)
Amortisman gideri (20.606.629) (12.033.662) (8.137.618) (4.377.051)
İsim hakkı gideri (70.766.512) (37.039.464) (29.576.420) (14.524.901)
Kıra gideri (2.431.316) (476.681) (12.389) (321.641)
Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri (17.992.312) (4.152.766) (6.372.690) (1.564.868)
Danışmanlık giderleri (15.478.205) (4.124.515) (6.743.662) (1.178.651)
Promosyon ürün ve reklam giderleri (42.343.579) (16.297.641) (11.690.484) (7.403.325)
Enerji giderleri (6.878.595) (2.025.295) (2.303.150) (816.188)
Gümrük giderleri (8.842.511) (3.896.817) (2.630.164) (553.518)
İhracat komisyonları (6.302.625) (3.817.934) (414.468) (646.922)
Taşeron giderleri (11.872.777) (3.531.143) (5.081.778) (1.367.979)
Malzeme kullanımları (5.478.094) (2.261.426) (2.213.875) (679.542)
Diğer giderler (28.092.111) (11.318.740) (7.838.056) (576.660)
(373.509.847) (176.004.437) (135.199.085) (58.680.474)

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ, PAZARLAMA, SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ, GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (devamı)

iii) Genel Yönetim Giderleri Detayı

1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Personel giderleri (186.767.866) (97.518.933) (82.932.022) (31.483.882)
Amortisman gideri (21.188.379) (17.107.844) (7.285.055) (6.003.580)
Kira gideri (862.628) (302.186) (560.128) (143.926)
Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri (4.741.722) (1.536.669) (1.626.695) (721.595)
Danışmanlık giderleri (27.924.298) (16.688.530) (11.110.683) (5.754.349)
Promosyon ürün ve reklam giderleri (1.354.697) (165.346) (283.994) (19.304)
Diğer giderler (22.062.633) (5.926.297) (6.136.735) (2.413.042)
(264.902.223) (139.245.805) (109.935.312) (46.539.678)
Personel ile ilgili aktifleştiren geliştirme maliyetleri 6.825.698 4.042.651 2.739.338 1.333.671
(258.076.525) (135.203.154) (107.195.974) (45.206.007)
  1. NİTELİKLERİNE GÖRE GİDERLER
1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Personel giderleri (390.817.533) (206.994.824) (160.620.125) (67.446.014)
Amortisman gideri (Not 13,14,15) (41.795.008) (29.141.506) (15.422.673) (10.380.631)
İsim hakkı gideri (*) (70.766.512) (37.039.464) (29.576.420) (14.524.901)
Kira gideri (3.293.944) (778.867) (572.517) (465.567)
Promosyon ürün ve reklam giderleri (43.698.276) (16.462.987) (11.974.478) (7.422.629)
Seyahat-ulaşım-konaklama giderleri (22.734.034) (5.689.435) (7.999.385) (2.286.463)
Danışmanlık giderleri (43.402.503) (20.813.045) (17.854.345) (6.933.000)
Enerji giderleri (6.878.595) (2.025.295) (2.303.150) (816.188)
Gümrük giderleri (8.842.511) (3.896.817) (2.630.164) (553.518)
İhracat komisyonları (6.302.625) (3.817.934) (414.468) (646.922)
Taşeron giderleri (11.872.777) (3.531.143) (5.081.778) (1.367.979)
Malzeme kullanımları (5.478.094) (2.261.426) (2.213.875) (679.542)
İptal edilen projeler karşılığı (115.847.927) (43.728.374) (35.242.786) (21.013.866)
Diğer giderler (50.154.744) (17.245.037) (13.974.791) (2.989.702)
(821.885.083) (393.426.154) (305.880.955) (137.526.922)
Personel ile ilgili aktifleştiren geliştirme maliyetleri 74.093.510 38.375.216 28.023.166 12.525.651
(747.791.573) (355.050.938) (277.857.789) (125.001.271)

(*) İsim hakkı giderinin 69.764.700 TL’lik kısmı Roche ürünlerinin satışından dolayı Eastpharma S.A.R.L’a dönem içerisinde öden tutarı göstermektedir. Eastpharma SARL 2008 yılında alınan 17 Roche ürününün hali hazırda 9 tanesinin Türkiye’deki haklarını elinde bulundurmaktadır. EastPharma S.A.R.L. ayrıca 1 adet Roche ürününün Türkiye dışında 17 ülkedeki haklarını da elinde bulundurmaktadır (Not 7).


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. ESAS FAALİYETLERDEN DİĞER GELİRLER / (GİDERLER)
1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı geliri 328.027.007 96.144.040 79.865.115 2.293.287
Reeskont faiz gelirleri 229.596 109.015 (278.035) 21.488
Komisyon geliri (*) 859.409 432.102 319.147 119.930
Faiz gelirleri 44.182.817 13.971.994 28.096.663 2.910.371
Diğer gelirler 15.959.670 11.496.855 5.403.302 3.270.209
389.258.499 122.154.006 113.406.192 8.615.285

(*) Komisyon gelirinin içinde Grup'un ilişkili şirketi Saba İlaç A.Ş'ye verilen hizmetlerden elde edilen gelir 859.409 TL (30 Eylül 2021: 432.102 TL) (Not 7).

1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Faaliyetlerden kaynaklanan kur farkı gideri (35.042.493) (9.341.422) (4.352.931) (46.602)
Diğer giderler (10.690.338) (11.233.787) (3.652.259) 1.221.843
(45.732.831) (20.575.209) (8.005.190) 1.175.241
  1. YATIRIM FAALİYETLERİNDEN GELİRLER / (GİDERLER)
1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Sabit kıymet satış karı 17.607.419 13.495.337 8.478.437 2.636.420
Vadeye kadar elde tutulacak finansal varlık değerleme farkı 21.419.142 - (12.569.643) -
Gerçeğe uygun değer farkı zorunlu kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklardan kaynaklanan net kazanç/(kayıp) 58.039.262 - 57.770.472 -
97.065.823 13.495.337 53.679.266 2.636.420
1 Ocak-30 Eylül 2022 1 Ocak-30 Eylül 2021 1 Temmuz-30 Eylül 2022 1 Temmuz-30 Eylül 2021
Sabit kıymet satış zararı - (3.116) - (3.116)
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklardan kaynaklanan net zarar (7.056.633) - (7.056.633) -
(7.056.633) (3.116) (7.056.633) (3.116)

62


63

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

28. FİNANSMAN GİDERLERİ

1 Ocak- 1 Ocak- 1 Temmuz- 1 Temmuz-
30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül 30 Eylül
2022 2021 2022 2021
Banka kredileri faiz giderleri (341.467.700) (126.853.257) (157.244.334) (51.049.658)
Kiralama yükümlülüğüne ilişkin faiz giderleri (9.698.202) (3.698.051) (5.360.994) (1.834.755)
Tahvil faiz ve masraf giderleri (19.872.788) (32.003.168) (4.229.584) (10.912.257)
Toplam faiz giderleri (371.038.690) (162.554.476) (166.834.912) (63.796.670)
Eksi: duran varlıkların maliyetine dahil edilen tutar 16.769.315 2.251.856 11.058.394 1.123.273
(354.269.375) (160.302.620) (155.776.518) (62.673.397)
Net kur farkı geliri / (gideri) 372.208 (490.166) 121.065 22.525
Türev finansal araç gelirleri 1.162.548 20.973.344 - (4.302.978)
Diğer finansman giderleri (16.269.154) (3.349.368) (8.560.642) (836.846)
(369.003.773) (143.168.810) (164.216.095) (67.790.696)

29. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL)

Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi

Vergi gideri, cari dönem vergi giderini ve ertelenmiş vergi giderini kapsar. Vergi, doğrudan özkaynaklar altında muhasebeleştirilen bir işlemle ilgili olmaması koşuluyla, gelir tablosuna dahil edilir. Aksi takdirde vergi de ilgili işlemle birlikte özkaynaklar altında muhasebeleştirilir.

Dönem vergi gideri, finansal durum tablosu tarihi itibarıyla Grup'un bağlı ortaklıklarının faaliyet gösterdiği ülkelerde yürürlükte olan vergi kanunları dikkate alınarak hesaplanır. Türk Vergi mevzuatına göre, kanuni veya iş merkezleri Türkiye’de bulunan kurumlar, kurumlar vergisine tabidir.

Türk vergi sisteminde mali zararlar takip eden beş yıl içindeki mali karlar ile mahsup edilebilmekte olup, önceki yıllar kazançlarından (geriye dönük) mahsup mümkün değildir.

Ayrıca, kurumlar vergisine mahsup edilmek üzere yıl içinde yıl sonunda beyan edilen matrahlar üzerinden %23 oranında (2023 vergilendirme dönemi için %20 olacaktır) geçici vergi ödenmektedir.

30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibarıyla vergi karşılığı yürürlükteki vergi mevzuatı çerçevesinde ayrılmıştır.

Şirket’in aktifinde iki yıldan uzun süre ile tutulan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların %75’lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50’lik kısmı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda öngörüldüğü üzere sermayeye eklenmesi veya 5 yıl süre ile pasifte özel bir fon hesabında tutulması şartı ile vergiden istisnadır.

Ertelenen vergi, yükümlülük yöntemi kullanılarak, varlık ve yükümlülüklerin finansal tablolarda yer alan kayıtlı değerleri ile vergi değerleri arasındaki geçici farklar üzerinden hesaplanır. Ertelenen vergi hesaplanmasında yürürlükteki vergi mevzuatı uyarınca finansal durum tablosu tarihi itibarıyla geçerli bulunan vergi oranları kullanılır.


DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası "TL" cinsinden ifade edilmiştir.)

29. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devam)

Dönem vergi gideri ve ertelenen vergi (devam)

Ertelenen vergi yükümlülüğür vergilendirilebilirGELICI farklarin tumu icin hesaplanırken, indirilebilirGELICI farklardan olusan ertelenen vergi varliklar, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle bu farklardan yararlanmanin kuvvete muhtemel olması sartyla hesaplanmaktadir.

Aynülkenin vergi mevzuatna tabi olmak sartyla ve cari vergi varliklarinn cari vergi yükümlülüklerinden mahsup edilmasi konusunda yasal olarak uygulanabilir bir hakkın bulunması durumunda ertelenen vergi varliklar ve yükümlülükleri karşilkli olarak birbirinden mahsup edilir.

Vergi varlik ve yükümlülükleri

Kurumlar vergisi

Şirket ve konsolidasyon kapsamındaki Türkiye'de ve diger ülkelerde kurulmuş baglı ortaklik, istirak ve müşterek yönetime tabi ortakliklar, faaliyetlerini sürdürdükleri ülkelerin yürürlikte bulunan vergi mevzuatı ve uygulamalarına tabidir.

Türkiye'de, Kurumlar Vergisi Kanunu (KVK)'nun 32 nci maddesine gore kurumlar vergisi oranı %20'dir. Bu oran, KVK'ningeci 10 uncu madde uyarınca kurumlarin 2018, 2019 ve 2020 yıl vergilendirme donemlerine ait kurum kazançları icin %22 olarak uygulandıktan sonra 2021 yıl basinda kanuni oran olan %20'ye donmuştu. 7316 Sayil Amme Alacaklarinin Tahsil Usulü Hakkinda Kanun ile Bazı Kanunlarda Degişiklik Yapilmasina Dair Kanun'un 11 inci maddesi ile KVK'ya eklenenegeci 13 üncü madde ile bir kez daha kurumlar vergisi oranı 2 yillık sure icin yükseltilmiş bulunmaktadir. Soz konusuGELICI maddeye gore, kanuni kurumlar vergisi oranı olan %20 oranu, kurumlarin 2021 yıl vergilendirme donemine ait kurum kazançları icin %25, 2022 yıl vergilendirme donemine ait kurum kazançları icin ise %23 olarak uygulanacaktir. Yeni bir kanuni düzenleme yapilmadiğitaktirde, KVK'nin 32 nci maddesi devreye girecek ve kurumlar vergisi oranı 2023 basindan itibaren tekrar kanuni seviyesi olan %20'ye düsecektir. Soz konusu kanun kapsaminda, 30 Eylül 2022 tarihli konsolide finansal tablolarda ertelenmiş vergi varlik ve yükümlülükleri, 2022'de vergi etkisi olusturacak kismı icin %23 ve sonraki donemlerde vergi etkisi olusturacak kismı icin ise %20 oranu ile hesaplanmıstir.

Kurumlar vergisi oranu kurumlarin ticari kazancina vergi yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmasi, vergi yasalarinda yer alan istisna ve indirimlerin indirilmesi sonucu bulunacak safikurum kazancina uygulanır. Kurumlar vergisi, ilgili oldugu yil sonunu takip eden dördüncü ayin yirmi besinci günü akşamna kadar beyan edilmekte ve ilgili ayin sonuna kadar ödenmektedir.

Şirketler mali karları üzerinden %23 (2021 - %25) oraninda geçici vergi hesaplar ve o donemi izleyen ikinci ayin 17'inci gününe kadar beyan edip on yedinci günü akşamna kadar oderler. Yil icinde odenen geçici vergi o yila ait olup izleyen yıl verilecek kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanacak kurumlar vergisinden mahsup edilir. Mahsuba ragmen odenmiş geçici vergi tutari kalmış ise bu tutar nakden iade alinabileceğipi mahsup edilebilir.

Kurumlar Vergisi Kanunu'na gore beyanname üzerinde gosterilen mali zararlar 5 yıl asmamak kaydiyla donemin kurumlar vergisi matrahindan indirilebilir. Beyanlar ve ilgili muhasebe kayitları vergi dairesince bes yil icerisinde incelenebilmektedir.

Türkiye'de mukim şirketlerden, kurumlar vergisi ve gelir vergisinden sorumlu olmayanlar ve muaf tutulanlar haricindekilere yapilanlarla Türkiye'de mukim olan ve olmayanGELERki kislere ve Türkiye'de mukim olmayan tüzeli kislere yapilan temettü odemeleri %15 gelir vergisine tabidir.

Türkiye'de mukim şirketlerden yine Türkiye'de mukim anonim şirketlere yapilan temettü odemeleri gelir vergisine tabi degildir. Ayrıca karin dagitilmaması veya sermayeye eklenmesi durumunda gelir vergisi hesaplanmamaktadir.

Türk vergi mevzuatı, ana ortaklik olan şirketin baglı ortaklikları konsolide ettiği finansal tabloları üzerinden vergi beyannamesi vermesine olanak tanımamaktadir. Bu sebeple Grup'un konsolide finansal tablolarina yansıtilan vergi yükümlülükleri, konsolidasyon kapsamina alinan tum şirketler icin ayri ayri hesaplanmıstir. 30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihli finansal durum tablolarinda odenecek vergi tutarları her bir Bağlı Ortaklik icin netleşirilmiş olup, konsolide finansal tablolarda ayri siniflandırilmaktadir.


65

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

29. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)

30 Eylül 31 Aralık
Cari vergi yükümlülüğü: 2022 2021
Cari kurumlar vergisi karşılığı 4.309.116 5.580.920
Eksi: Peşin ödenen vergi ve fonlar (2.472.011) (2.785.169)
Matrah artırımı sonucu kurumlar vergisi karşılığı (*) 712 712
1.837.817 2.796.463

(*) Vergi ve diğer bazı alacakların yeniden yapılandırılmasına ilişkin 7143 sayılı Kanun Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilmiş ve 18 Mayıs 2018 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanmıştır. Söz konusu kanun hükümlerine göre; Grup, yasal süresi içinde kurumlar vergisi açısından 2016 ve 2017 yılları için, matrah artırımı hükümlerinden yararlanmıştır. Söz konusu yıllarla sınırlı olmak kaydıyla mali kar çıkan yıllarda kurumlar vergisi matrahı yasa çerçevesince belirli oranlarda artırılmış ve üzerinden %15 oranında kurumlar vergisi hesaplanmıştır.

Matrah artırımına gidilen yıllarla ilgili olarak, yasa gereği kurumlar vergisi kapsamında yeni bir vergi incelemesi olmayacaktır.

1 Ocak-30 Eylül 1 Ocak-30 Eylül
Vergi geliri aşağıdaki kilerden oluşmaktadır: 2022 2021
Cari vergi (gideri) (4.475.795) (2.774.765)
Ertelenmiş vergi geliri 86.860.956 17.221.063
Toplam vergi geliri 82.385.161 14.446.298

Dönem vergi giderinin dönem karı ile mutabakatı aşağıdaki gibidir:

1 Ocak-30 Eylül 1 Ocak-30 Eylül
2022 2021
Faaliyetlerden elde edilen vergi öncesi kar 901.565.412 528.037.760
Geçerli vergi oranı %23 %25
Hesaplanan vergi (207.360.045) (132.009.440)
Vergi etkisi:
- kanunen kabul edilmeyen giderler (2.880.353) (18.466)
- araştırma ve geliştirme indirimleri 52.133.897 22.510.866
- yatırım teşvik indirimleri 216.836.662 119.670.418
- vergi oranındaki değişiklik etkisi - 5.428.367
- vergiden istisna gelirler 3.318.961 -
- diğer 20.336.039 (1.135.447)
Gelir tablosundaki vergi karşılığı geliri 82.385.161 14.446.298

66

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

29. GELİR VERGİLERİ (ERTELENMİŞ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ DAHİL) (devamı)

Ertelenmiş vergi

Grup, vergiye esas yasal finansal tabloları ile TFRS’ye göre hazırlanmış finansal tabloları arasındaki farklılıklardan kaynaklanan geçici zamanlama farkları için ertelenmiş vergi varlığı ve yükümlülüğü muhasebeleştirmektedir. Söz konusu farklılıklar genellikle bazı gelir ve gider kalemlerinin vergiye esas finansal tablolar ile TFRS’ye göre hazırlanan konsolide finansal tablolarda farklı dönemlerde yer almasından kaynaklanmakta olup, söz konusu farklar aşağıda belirtilmektedir.

Ertelenmiş vergi aktifleri ve pasiflerinin hesaplanmasında kullanılan vergi oranı, 2022 yılında tersine dönmesi beklenen geçici zamanlama farkları üzerinden %23 (2021: %23), 2022 yılı sonrasında tersine dönmesi beklenen geçici zamanlama farkları üzerinden ise %20 kullanılmıştır (2021: %20).

Türkiye’de işletmelerin konsolide vergi iadesi beyan edememeleri sebebiyle, ertelenmiş vergi varlıkları olan bağlı ortaklıklar, ertelenmiş vergi yükümlülükleri olan bağlı ortaklıklar ile netleştirilmez ve ayrı olarak gösterilir.

Bilançoda ertelenmiş vergi bakiyeleri aşağıdaki şekilde gösterilmiştir:

30 Eylül 31 Aralık
Ertelenmiş vergi varlıkları / (yükümlülükleri): 2022 2021
Maddi ve maddi olmayan varlıkların değerleme ve amortisman farkları 20.695.013 (9.692.738)
Kıdem tazminatı karşılığı 18.362.828 8.788.458
Stoklar 51.944.898 31.137.299
Kullanılmamış izin karşılığı 2.832.524 1.851.848
Satış iskonto karşılığı 3.094.216 (6.518.540)
Fiyat düzenlemesi sonrası oluşan satış iadelerine dair gider tahakkukları 10.102.008 -
Beklenen zarar karşılığı 1.423.950 1.650.049
Dava karşılığı 3.816.917 2.726.484
Diğer 14.213.525 9.682.063
126.485.879 39.624.923

30 Eylül 2022 ve 2021 tarihleri itibarıyla sona eren dönem içindeki ertelenmiş vergi varlıkları hareketi aşağıda verilmiştir:

Ertelenmiş vergi varlığı / (yükümlülüğü) hareketleri: 2022 2021
1 Ocak itibarıyla açılış bakiyesi 39.624.923 22.063.173
Gelir tablosunda muhasebeleştirilen ertelenmiş vergi geliri 86.860.956 17.221.063
30 Eylül itibarıyla kapanış bakiyesi 126.485.879 39.284.236

Bilanço tarihi itibarıyla, Grup'un ileriki dönemlerde karlarından mahsup edilmek üzere devreden vergi zararları bulunmamaktadır (30 Eylül 2021: Yoktur.).


67

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

30. PAY BAŞINA KAZANÇ

1 Ocak-30 Eylül 1 Ocak-30 Eylül
Pay başına kazanç 2022 2021
Ana ortaklığa ait net dönem kari 983.950.573 542.484.058
Tedavüldeki hisselerin ağırlıklı ortalama adedi 20.001.928.778 20.001.928.778
Pay başına düşen basit ve hisse başına bölünmüş kazanç (TL) 0,0492 0,0271

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ

(a) Sermaye risk yönetimi

Grup, sermaye yönetiminde, bir yandan faaliyetlerinin sürekliliğini sağlamaya çalışırken, diğer yandan da borç ve özkaynak dengesini en verimli şekilde kullanarak karlılığını artırmayı hedeflemektedir.

Grup’un sermaye yapısı 6’ıncı Not’ta açıklanan kredileri de içeren finansal borçlar, 4’üncü Not’ta açıklanan nakit ve nakit benzerleri ve sırasıyla 22’inci Not’ta açıklanan çıkarılmış sermaye, sermaye yedekleri, kar yedekleri ve geçmiş yıl karlarını da içeren özkaynak kalemlerinden oluşmaktadır.

30 Eylül 2022 ve 31 Aralık 2021 tarihleri itibarıyla özkaynakların finansal borçlara oranı aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 2022 31 Aralık 2021
Finansal borçlar 3.045.421.773 1.734.181.028
Eksi: Nakit ve nakit benzerleri (714.263.110) (1.310.974.419)
Net borç 2.331.158.663 423.206.609
Toplam özkaynak 3.553.738.351 2.727.776.845
Toplam sermaye 5.884.897.014 3.150.983.454
Net borç / Toplam sermaye oranı %40 %13

Grup’un sermaye maliyeti ile birlikte her bir sermaye sınıfıyla ilişkilendirilen riskler üst yönetim tarafından 6 aylık dönemde değerlendirilir. Üst yönetim değerlendirmelerine dayanarak, sermaye yapısını yeni borç edinilmesi veya mevcut olan borcun geri ödenmesiyle olduğu kadar, temettü ödemeleri, yeni hisse ihracı yoluyla dengede tutulması amaçlanmaktadır.

Grup’un genel stratejisi önceki dönemden bir farklılık göstermemektedir.


68

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri

Grup faaliyetleri nedeniyle piyasa riski (kur riski, gerçeğe uygun değer faiz oranı riski, nakit akışı faiz oranı riski ve fiyat riski), kredi riski ve likidite riskine maruz kalmaktadır. Grup’un risk yönetimi programı genel olarak mali piyasalardaki belirsizliğin, Grup finansal performansı üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerinin minimize edilmesi üzerine odaklanmaktadır.

Risk yönetimi, Yönetim Kurulu tarafından onaylanan politikalar doğrultusunda vadeli alım/satım sözleşmeleri ile yürütülmektedir. Politika ve riskler Denetim Kurulu tarafından düzenli olarak izlenmektedir. Bu uygulamanın bir sonucu olarak Grup düzenli olarak risk performansı değerlendirmesi yapmaktadır.

(b.1) Kredi riski yönetimi

Finansal aracın taraflarından birinin sözleşmeye bağlı yükümlülüğünü yerine getirememesi nedeniyle Grup’a finansal bir kayıp oluşturması riski, kredi riski olarak tanımlanır. Grup, işlemlerini yalnızca kredi güvenilirliği olan taraflarla gerçekleştirme ve mümkün olduğu durumlarda teminat elde etme yoluyla kredi riskini azaltmaya çalışmaktadır. Grup’un maruz kaldığı kredi riskleri; müşterilerin finansal durumları ve kredi limitlerinin risk yönetimi komitesi tarafından takip edilerek ayda bir kez gözden geçirilmesiyle takip edilmektedir.

İç derecelendirme bilgilerine göre değerlendirilen vadesi geçmemiş ve değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların kredi kalitesi aşağıdaki gibidir:

30 Eylül 31 Aralık
Ticari alacaklar 2022 2021
İç derecelendirme bilgilerine göre;
A Grubu Müşteriler 1.294.004.535 729.857.714
B Grubu Müşteriler 28.475.991 35.245.771
C Grubu Müşteriler 201.159.653 137.955.279
1.523.640.179 903.058.764

A Grubu Müşteriler : Herhangi bir teminat olmaksızın Kredi Komitesi tarafından uygun görülen ve Yönetim Kurulu Başkanı tarafından onaylanan kredi limiti tanımlanan müşterilerdir.

B Grubu Müşteriler : Var olan teminatına ilave olarak Kredi Komitesi tarafından uygun görülen ve Yönetim Kurulu Başkanı tarafından onaylanan kredi limiti tanımlanan müşterilerdir.

C Grubu Müşteriler : Bire bir teminat karşılığı (banka teminat mektubunun tamamı veya herhangi bir ipotek değerinin %70’i kadar) kredi limiti tanınan müşterilerdir.


69

DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri

30 Eylül 2022 Ticari Alacaklar Diğer Alacaklar Bankalardaki Mevduat Diğer(**)
İlişkili Taraf Diğer Taraf İlişkili Taraf Diğer Taraf
Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) 84.168.425 1.523.640.179 - 3.032.881 714.097.278 1.003.752.067
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - 116.800.888 - - - -
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri 84.168.425 1.523.640.179 - 3.032.881 714.097.278 1.003.752.067
B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri - - - - - -
C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri - - - - - -
- Teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - -
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri - - - - - -
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - 7.119.752 - 48.906 - -
- Değer düşüklüğü (-) - (7.119.752) - (48.906) - -
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - -
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - - - - - -
- Değer düşüklüğü (-) - - - - - -
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - -
E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar - - - - - -

() Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.
(
*) Konsolide finansal durum tablosunda finansal yatırımlarda gösterilen usdbondlar ve kur korumalı mevduatlar konsolide kredi riskleri tablosunda “Diğer” içerisinde raporlanmıştır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

(b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.1) Kredi riski yönetimi (devamı)

Finansal araç türleri itibarıyla maruz kalınan kredi riskleri

31 Aralık 2021 Ticari Alacaklar Diğer Alacaklar Bankalardaki Mevduat Diğer
İlişkili Taraf Diğer Taraf İlişkili Taraf Diğer Taraf
Raporlama tarihi itibarıyla maruz kalınan azami kredi riski (*) 68.045.894 903.058.764 - 1.422.041 1.310.787.670 -
- Azami riskin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - 78.534.082 - - - -
A. Vadesi geçmemiş ya da değer düşüklüğüne uğramamış finansal varlıkların net defter değeri 68.045.894 903.058.764 - 1.422.041 1.310.787.670 -
B. Koşulları yeniden görüşülmüş bulunan, aksi takdirde vadesi geçmiş veya değer düşüklüğüne uğramış sayılacak finansal varlıkların defter değeri - - - - - -
C. Vadesi geçmiş ancak değer düşüklüğüne uğramamış varlıkların net defter değeri - - - - - -
- teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - -
D. Değer düşüklüğüne uğrayan varlıkların net defter değerleri - - - - - -
- Vadesi geçmiş (brüt defter değeri) - 7.174.128 - 48.906 - -
- Değer düşüklüğü (-) - (7.174.128) - (48.906) - -
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - -
- Vadesi geçmemiş (brüt defter değeri) - - - - - -
- Değer düşüklüğü (-) - - - - - -
- Net değerin teminat, vs ile güvence altına alınmış kısmı - - - - - -
E. Bilanço dışı kredi riski içeren unsurlar - - - - - -

(*) Tutarın belirlenmesinde, alınan teminatlar gibi, kredi güvenilirliğinde artış sağlayan unsurlar dikkate alınmamıştır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal Risk Faktörleri (devamı)

(b.1) Likidite risk yönetimi

Likidite riski yönetimi ile ilgili esas sorumluluk, yönetim kuruluna aittir. Yönetim Kurulu, Grup Yönetimi’nin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur.

Grup’un likidite gereksiniminin başlıca nedeni fabrika, makine-tesisat ve demirbaş ağırlıklı yapılan Ar-Ge yatırımları ile ruhsatlandırma ve lisanslarla ilgili olarak yapılan yatırımlardan doğan işletme sermayesi ihtiyacıdır. Yönetim Kurulu, Grup Yönetimi’nin kısa, orta ve uzun vadeli fonlama ve likidite gereklilikleri için, uygun bir likidite riski yönetimi oluşturmuştur.

Likidite riski analizi

Aşağıdaki tablo, Grup’un türev niteliğinde olmayan finansal yükümlülüklerinin vade dağılımını göstermektedir. Aşağıdaki tablolar, Grup’un yükümlülükleri iskonto edilmeden ve ödemesi gereken en erken tarihler esas alınarak hazırlanmıştır. Söz konusu yükümlülükler üzerinden vade sonuna kadar ödenecek faizler aşağıdaki tabloya dahil edilmiştir.

30 Eylül 2022

Sözleşme uyarınca vadeler Sözleşme uyarınca
Defter Değeri cıkışlar toplamı 3 aydan kısa 3-12 ay arası 1-5 yıl arası
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri ve tahviller 3.045.421.773 3.446.671.736 1.107.461.415 1.765.993.203 573.217.118
Ticari borçlar 457.035.447 458.543.036 458.513.011 30.025 -
Çalışanlara Sağlanan Faydalar
Kapsamında Borçlar 25.442.431 25.442.431 25.442.431 - -
Toplam yükümlülük 3.527.899.651 3.930.657.203 1.591.416.857 1.766.023.228 573.217.118
31 Aralık 2021
Sözleşme uyarınca vadeler Sözleşme uyarınca
Defter Değeri cıkışlar toplamı 3 aydan kısa 3-12 ay arası 1-5 yıl arası
Türev olmayan finansal yükümlülükler
Banka kredileri ve tahviller 1.734.181.028 2.002.434.207 396.578.450 834.919.625 770.936.132
Ticari borçlar 350.632.403 351.910.395 346.865.130 5.045.265 -
Çalışanlara Sağlanan Faydalar
Kapsamında Borçlar 15.556.978 15.556.978 15.556.978 - -
Toplam yükümlülük 2.100.370.409 2.369.901.580 759.000.558 839.964.890 770.936.132

72

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi

Faaliyetleri nedeniyle Grup, döviz kurundaki (b.2.1 maddesine bakınız) ve faiz oranındaki (b.2.2 maddesine bakınız) değişiklikler ile ilgili finansal risklere maruz kalmaktadır. Faiz oranıyla ilişkilendirilen riskleri kontrol altında tutabilmek için Grup, belirli bir oranda sabit ve değişken faizli kredi sözleşmeleri yapmaktadır.

Grup düzeyinde karşılaşılan piyasa riskleri, duyarlılık analizleri esasına göre değerlendirilmektedir.

Cari yılda Grup’un maruz kaldığı piyasa riskinde veya maruz kalınan riskleri yönetim ve ölçüm yöntemlerinde, önceki yıla göre bir değişiklik olmamıştır.

(b.2.1) Kur riski yönetimi

Yabancı para cinsinden işlemler, kur riskinin oluşmasına sebebiyet vermektedir. Grup, döviz cinsinden varlık ve yükümlülüklerinin Türk Lirası’na çevriminde kullanılan kur oranlarının değişimi nedeniyle, kur riskine maruzdur. Kur riski ileride oluşacak ticari işlemler, kayda alınan aktif ve pasifler arasındaki fark sebebiyle ortaya çıkmaktadır. Kur riski, onaylanmış politikalara dayalı olarak yapılan vadeli döviz alım/satım sözleşmeleri ile yönetilmektedir.

Aşağıdaki tablo her bir finansal enstrüman sınıfı için Şirket ve bağlı ortaklıklarının yabancı para riskini göstermektedir.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)
    b) Finansal risk faktörleri (devamı)
    (b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)
    (b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Döviz Pozisyonu Tablosu
30 Eylül 2022

TL 30 Eylül 2022
Karşılığı ABD Doları AVRO CHF GBP Diğer
1. Ticari alacak 132.304.776 4.415.393 1.146.907 1.554.348 - 373.346
2a. Parasal finansal varlıklar 820.735.135 26.951.603 17.729.175 1.409 72 -
2b. Parasal olmayan finansal varlıklar - - - - - -
3. Diğer 222.532.363 1.435.427 10.732.477 - 47.182 297.256
4. DÖNEN VARLIKLAR 1.175.572.274 32.802.423 29.608.559 1.555.757 47.254 670.602
5. Ticari alacaklar - - - - - -
6a. Parasal finansal varlıklar 423.240.680 22.854.773 - - - -
6b. Parasal olmayan finansal varlıklar - - - - - -
7. Diğer 1.616.913 35.784 51.773 800 - -
8. DURAN VARLIKLAR 424.857.593 22.890.557 51.773 800 - -
9. TOPLAM VARLIKLAR 1.600.429.867 55.692.980 29.660.332 1.556.557 47.254 670.602
10. Ticari borçlar 151.462.636 2.979.886 4.215.914 1.010.236 34.788 6.301
11. Finansal yükümlülükler - - - - - -
12a. Parasal olan diğer yükümlülükler - - - - - -
12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler - - - - - -
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 151.462.636 2.979.886 4.215.914 1.010.236 34.788 6.301
14. Ticari borçlar - - - - - -
15. Finansal yükümlülükler - - - - - -
16a. Parasal olan diğer yükümlülükler - - - - - -
16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler - - - - - -
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER - - - - - -
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER 151.462.636 2.979.886 4.215.914 1.010.236 34.788 6.301
19. Bilanço dışı döviz cinsinden türev araçların net varlık /yükümlülük pozisyonu (19a-19b) - - - - - -
19.a Aktif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı - - - - - -
19b. Pasif karakterli bilanço dışı döviz cinsinden türev ürünlerin tutarı - - - - - -
20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu 1.448.967.231 52.713.094 25.444.418 546.321 12.466 664.301
21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) 1.224.817.955 51.241.883 14.660.168 545.521 (34.716) 367.045
22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplamgerçeğe uygun değeri - - - - - -
23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı - - - - - -
24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı - - - - - -
25. İhracat 475.692.615 19.663.339 8.937.572 515.590 - -
26. İthalat 1.508.084.239 40.120.454 38.336.658 3.020.380 614.453 -

73


74

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)

(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Döviz Pozisyonu Tablosu

31 Aralık 2021
TL Karşılığı ABD Doları AVRO CHF GBP Diğer
1. Ticari alacak 145.780.952 4.293.508 4.618.470 1.286.956 - 136.976
2a. Parasal finansal varlıklar 1.269.603.934 46.524.687 43.047.307 2.296 72 -
2b. Parasal olmayan finansal varlıklar - - - - - -
3. Diğer 165.272.045 520.067 10.127.661 - 307.319 25.581
4. DÖNEN VARLIKLAR 1.580.656.931 51.338.262 57.793.438 1.289.252 307.391 162.557
5. Ticari alacaklar - - - - - -
6a. Parasal finansal varlıklar - - - - - -
6b. Parasal olmayan finansal varlıklar - - - - - -
7. Diğer 1.151.898 15.319 64.915 - - -
8. DURAN VARLIKLAR 1.151.898 15.319 64.915 - - -
9. TOPLAM VARLIKLAR 1.581.808.829 51.353.581 57.858.353 1.289.252 307.391 162.557
10. Ticari borçlar 190.183.614 7.656.416 5.757.412 80.682 2.815 45.576
11. Finansal yükümlülükler - - - - - -
12a. Parasal olan diğer yükümlülükler - - - - - -
12b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler - - - - - -
13. KISA VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER 190.183.614 7.656.416 5.757.412 80.682 2.815 45.576
14. Ticari borçlar - - - - - -
15. Finansal yükümlülükler - - - - - -
16a. Parasal olan diğer yükümlülükler - - - - - -
16b. Parasal olmayan diğer yükümlülükler - - - - - -
17. UZUN VADELİ YÜKÜMLÜLÜKLER - - - - - -
18. TOPLAM YÜKÜMLÜLÜKLER 190.183.614 7.656.416 5.757.412 80.682 2.815 45.576
19. Bilanço dışı döviz cinsinden türevi araçların net varlık / yükümlülük pozisyonu (19a-19b) - - - - - -
19.a Aktifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türevi ürünlerin tutarı - - - - - -
19b. Pasifkarakterli bilanço dışı döviz cinsinden türevi ürünlerin tutarı - - - - - -
20. Net yabancı para varlık yükümlülük pozisyonu (9-18+19) 1.391.625.215 43.697.165 52.100.941 1.208.570 304.576 116.981
21. Parasal kalemler net yabancı para varlık / yükümlülük pozisyonu (1+2a+5+6a-10-11-12a-14-15-16a) 1.225.201.272 43.161.779 41.908.365 1.208.570 (2.743) 91.400
22. Döviz hedge'i için kullanılan finansal araçların toplamgerçeğe uygun değeri - - - - - -
23. Döviz varlıkların hedge edilen kısmının tutarı - - - - - -
24. Döviz yükümlülüklerin hedge edilen kısmının tutarı - - - - - -
25. İhracat 370.363.976 27.848.196 9.239.204 294.893 - -
26. İthalat 1.231.879.736 47.322.540 37.211.382 2.095.691 512.446 -

75

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)

(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık

Grup içindeki şirketlerin fonksiyonel para birimi TL’dir, başlıca ABD Doları ve Avro cinsinden kur riskine maruz kalmaktadır.

Aşağıdaki tablo Grup’un ABD Doları, Avro ve diğer döviz kurlarındaki %20’lik artışa ve azalışa olan duyarlılığını göstermektedir. %20’lik oran, üst düzey yöneticilere Grup içinde kur riskinin raporlanması sırasında kullanılan oran olup, söz konusu oran yönetimin döviz kurlarında beklediği olası değişikliği ifade etmektedir. Duyarlılık analizi sadece yıl sonundaki açık yabancı para cinsinden parasal kalemleri kapsar ve söz konusu kalemlerin yıl sonundaki %20’lik kur değişiminin etkilerini gösterir (31 Aralık 2021: %20). Bu analiz, dış kaynaklı krediler ile birlikte Grup içindeki yurt dışı faaliyetler için kullanılan, krediyi alan ve de kullanan tarafların fonksiyonel para birimi dışındaki kredilerini kapsamaktadır. Pozitif değer, kar/zarardaki artışı ifade eder. Özkaynak etkisi bulunmamaktadır.

Kur Riskine Duyarlılık Tablosu

30 Eylül 2022

Kar / Zarar
Yabancı paranın değer kazanması Yabancı paranın değer kaybetmesi
ABD Dolarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü 195.235.593 (195.235.593)
2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) - -
3- ABD Doları net etki (1+2) 195.235.593 (195.235.593)
AVRO’nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde
4 - AVRO net varlık / yükümlülük 92.309.805 (92.309.805)
5 - AVRO riskinden korunan kısım (-) - -
6- AVRO net etki (4+5) 92.309.805 (92.309.805)
Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
7- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü 2.248.049 (2.248.049)
8- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-) - -
9- Diğer Döviz Varlıkları net etki (7+8) 2.248.049 (2.248.049)
TOPLAM (3+6+9) 289.793.447 (289.793.447)

76

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA

KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

31. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)

(b.2.1) Kur riski yönetimi (devamı)

Kur riskine duyarlılık (devamı)

Kur Riskine Duyarlılık Tablosu

31 Aralık 2021

Kar / Zarar
Yabancı paranın değer kazanması Yabancı paranın değer kaybetmesi
ABD Dolarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
1 - ABD Doları net varlık / yükümlülüğü 116.487.900 (116.487.900)
2- ABD Doları riskinden korunan kısım (-) - -
3- ABD Doları net etki (1+2) 116.487.900 (116.487.900)
AVRO'nun TL karşısında % 20 değişmesi halinde
4 - AVRO net varlık / yükümlülük 157.206.251 (157.206.251)
5 - AVRO riskinden korunan kısım (-) - -
6- AVRO net etki (4+5) 157.206.251 (157.206.251)
Diğer döviz kurlarının TL karşısında % 20 değişmesi halinde
7- Diğer döviz net varlık / yükümlülüğü 4.637.248 (4.637.248)
8- Diğer döviz kuru riskinden korunan kısım (-) - -
9- Diğer Döviz Varlıkları net etki (7+8) 4.637.248 (4.637.248)
TOPLAM (3+6+9) 278.331.399 (278.331.399)

(b.2.2) Faiz oranı riski yönetimi

Grup’un sabit ve değişken faiz oranları üzerinden borçlanması, Grup’u faiz oranı riskine maruz bırakmaktadır. Söz konusu risk, Grup tarafından, sabit ve değişken oranlı borçlar arasında uygun bir dağılım yapılmak suretiyle, yönetilmektedir. Riskten korunma stratejileri, faiz oranı beklentisi ve tanımlı olan risk ile uyumlu olması için düzenli olarak değerlendirilmektedir. Böylece optimal riskten korunma stratejisinin oluşturulması, gerek bilançonun pozisyonunun gözden geçirilmesi gerekse faiz harcamalarının farklı faiz oranlarında kontrol altında tutulması amaçlanmaktadır.

30 Eylül 2022 tarihi itibarıyla, toplam borçluluğun %27’si değişken faizli Türk Lirası yükümlülüklerden oluşmaktadır.

Faiz oranı duyarlılığı

Aşağıdaki duyarlılık analizleri raporlama tarihinde türevsel olmayan enstrümanların maruz kaldığı faiz oranı riskleri baz alınarak belirlenmiştir. Değişken faizli yükümlülüklerin analizinde yıl sonundaki bakiyenin tüm yıl boyunca var olduğu varsayımı kullanılmıştır. Grup yönetimi, faiz oranlarında 50 baz puanlık bir dalgalanma beklemektedir. Söz konusu tutar, Grup içinde üst düzey yönetime yapılan raporlamalarda da kullanılmaktadır.


77

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLARDAN KAYNAKLANAN RİSKLERİN NİTELİĞİ VE DÜZEYİ (devamı)

b) Finansal risk faktörleri (devamı)

(b.2) Piyasa riski yönetimi (devamı)

(b.2.2) Faiz oranı riski yönetimi (devamı)

Faiz oranı duyarlılığı (devamı)

Faiz Pozisyonu Tablosu

30 Eylül 2022 31 Aralık 2021
Sabit Faizli Araçlar
Finansal Varlıklar 1.559.765.072 1.225.739.130
Finansal Yükümlülükler 2.222.943.259 977.397.485
Değişken Faizli Finansal Araçlar
Finansal Varlıklar - -
Finansal Yükümlülükler 822.478.514 756.783.543

Raporlama tarihinde faiz oranlarında 50 baz puanlık bir yükseliş olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda 30 Eylül 2022 itibarıyla net dönem karı 1.680.867 TL azalmaktadır. (30 Eylül 2021: 3.207.497 TL azalmaktadır). Raporlama tarihinde faiz oranlarında 50 baz puanlık bir azalış olması ve diğer tüm değişkenlerin sabit tutulması durumunda Grup'un net dönem karını aynı tutarda arttırmaktadır.


DEVA HOLDİNG A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLAR

Finansal araçlar kategorileri

Finansal araçların sınıfları ve gerçeğe uygun değerleri

| 30 Eylül 2022 | İtfa edilmiş maliyeti ile
ölçülen finansal
varlıklar | İtfa edilmiş maliyeti ile
ölçülen finansal
yükümlülükler | Gerçeğe uygun değer
farkı kar veya zarara
yansıtılan finansal
varlıklar | Gerçeğe uygun değer
farkı kar veya zarara
yansıtılan finansal
yükümlülükler | Defter değeri |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Finansal varlıklar | | | | | |
| Nakit ve nakit benzerleri | 714.263.110 | - | - | - | 714.263.110 |
| Finansal Yatırımlar | - | - | 1.003.752.067 | - | 1.003.752.067 |
| Ticari alacaklar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | 1.607.808.604 | - | - | - | 1.607.808.604 |
| Diğer alacaklar | 3.032.881 | - | - | - | 3.032.881 |
| Finansal yükümlülükler | | | | | |
| Finansal borçlar | - | 3.045.421.773 | - | - | 3.045.421.773 |
| Ticari borçlar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | - | 457.035.447 | - | - | 457.035.447 |
| Diğer borçlar | - | 1.039.332 | - | - | 1.039.332 |
| 31 Aralık 2021 | İtfa edilmiş maliyeti ile
ölçülen finansal
varlıklar | İtfa edilmiş maliyeti ile
ölçülen finansal
yükümlülükler | Gerçeğe uygun değer
farkı kar veya zarara
yansıtılan finansal
varlıklar | Gerçeğe uygun değer
farkı kar veya zarara
yansıtılan finansal
yükümlülükler | Defter değeri |
| Finansal varlıklar | | | | | |
| Nakit ve nakit benzerleri | 1.310.974.419 | - | - | - | 1.310.974.419 |
| Finansal Yatırımlar | - | - | - | - | - |
| Ticari alacaklar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | 971.104.658 | - | - | - | 971.104.658 |
| Diğer alacaklar | 1.422.041 | - | - | - | 1.422.041 |
| Finansal yükümlülükler | | | | | |
| Finansal borçlar | - | 1.734.181.028 | - | - | 1.734.181.028 |
| Ticari borçlar (ilişkili şirket bakiyeleri dahil) | - | 350.632.403 | - | - | 350.632.403 |
| Diğer borçlar | - | 1.228.416 | - | - | 1.228.416 |


79

DEVA HOLDING A.Ş. VE BAĞLI ORTAKLIKLARI

30 EYLÜL 2022 TARİHİ İTİBARIYLA
KONSOLİDE FİNANSAL TABLOLARA İLİŞKİN DİPNOTLAR

(Aksi belirtilmedikçe para birimi Türk Lirası “TL” cinsinden ifade edilmiştir.)

  1. FİNANSAL ARAÇLAR (devamı)

Finansal araçlar kategorileri (devamı)

Grup’un finansal varlıklarının ve yükümlülüklerinin gerçeğe uygun değeri, söz konusu varlıkların ve yükümlülüklerin defter değerine yaklaşık tutardadır.

Finansal varlıkların ve yükümlülüklerin gerçeğe uygun değeri aşağıdaki gibi belirlenir:

  • Birinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, birbirinin aynı varlık ve yükümlülükler için aktif piyasada işlem gören borsa fiyatlarından değerlenmiştir.
  • İkinci seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, ilgili varlık ya da yükümlülüğün birinci seviyede belirtilen borsa fiyatından başka direk ya da indirek olarak piyasada gözlenebilen fiyatının bulunmasında kullanılan girdilerden değerlenmiştir.
  • Üçüncü seviye: Finansal varlık ve yükümlülükler, varlık ya da yükümlülüğün gerçeğe uygun değerinin bulunmasında kullanılan piyasada gözlenebilir bir veriye dayanmayan girdilerden değerlenmiştir.

Grup’un 30 Eylül 2022 tarihi itibari ile fonksiyonel para birimi cinsi dışındaki pozisyonlarına endeksli olarak forward kontratları bulunmamaktadır.

  1. BİLANÇO TARİHİNDEN SONRAKİ OLAYLAR

Sermaye Piyasası Kurulu’nun 15 Eylül 2022 tarih ve 50/1354 sayılı kararı ile onaylanan İhraç Belgesi çerçevesinde, 150.000.000 TL nominal değerde, yıllık %32 sabit faizli, 364 gün vadeli, vade sonunda kupon ve anapara ödemeli finansman bonosunun satışı 6 Ekim 2022 tarihinde tamamlanmıştır.