Budimex S.A. — Annual Report 2020

Mar 25, 2021

GRUPA BUDIMEX SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej zatwierdzonymi przez Unię Europejską Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 2 Indeks do skonsolidowanego sprawozdania finansowego SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z SYTUACJI FINANSOWEJ 4 SKONSOLIDOWANY RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT 6 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z CAŁKOWITYCH DOCHODÓW 7 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE ZE ZMIAN W KAPITALE WŁASNYM 8 SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 10 NOTY DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 12 1. Informacje ogólne 12 2. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości 12 3. Zarządzanie ryzykiem finansowym 28 4. Zarządzanie kapitałem 31 5. Ważne oszacowania i założenia 32 6. Działalność zaniechana 33 7. Podmioty wchodzące w skład Grupy Budimex 34 8. Informacje dotyczące segmentów operacyjnych 35 9. Rzeczowe aktywa trwałe 40 10. Nieruchomości inwestycyjne 44 11. Wartości niematerialne 45 12. Wartość firmy jednostek podporządkowanych 47 13. Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności 48 14. Aktywa finansowe oraz zobowiązania finansowe 49 14.1. Pożyczki udzielone 51 14.2. Instrumenty pochodne 51 14.3. Inwestycje w instrumenty kapitałowe 52 14.4. Inwestycje w instrumenty dłużne 53 14.5. Zobowiązania z tytułu odroczonej płatności za udziały 53 15. Należności z tytułu umów koncesyjnych 53 16. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 54 17. Zapasy 56 18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 57 19. Kapitały 58 20. Kapitał własny przypisany udziałom niedającym kontroli 58 21. Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 59 22. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 61 23. Podatek dochodowy 62 24. Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 65 25. Rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia 67 26. Kontrakty budowlane 68 27. Przychody przyszłych okresów 68 28. Kaucje z tytułu umów o budowę 68 29. Przychody z umów z klientami 69 30. Koszty według rodzaju 72 31. Koszty świadczeń pracowniczych 72 32. Pozostałe przychody i koszty operacyjne 72 33. Przychody i koszty finansowe 73 34. Zysk / (strata) na akcję 74 35. Dywidenda na akcję 74 36. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych 74 37. Aktywa Grupy zabezpieczające zobowiązania 75 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 3 38. Płatności w formie akcji 75 39. Transakcje z podmiotami powiązanymi 76 40. Leasing 78 41. Poniesione i planowane nakłady inwestycyjne 79 42. Zobowiązania inwestycyjne (pozabilansowe) 79 43. Zdarzenia po dniu bilansowym 79 44. Zobowiązania i należności warunkowe 80 45. Zatrudnienie 80 46. Istotne zdarzenia mające wpływ na sytuację finansową Grupy 80 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 4 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej AKTYWA Nota 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Aktywa trwałe (długoterminowe) Rzeczowe aktywa trwałe 9 548 812 512 921 Nieruchomości inwestycyjne 10 9 876 7 721 Wartości niematerialne 11 162 030 168 822 Wartość firmy jednostek podporządkowanych 12 168 508 168 508 Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności 13 2 221 2 076 Inwestycje w instrumenty kapitałowe 14 6 922 7 816 Kaucje z tytułu umów o budowę 28 40 843 59 212 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 16 28 550 41 887 Należności z tytułu umów koncesyjnych 15 46 654 46 690 Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 23 521 851 418 889 Aktywa trwałe (długoterminowe) ogółem 1 536 267 1 434 542 Aktywa obrotowe (krótkoterminowe) Zapasy 17 1 998 255 2 013 756 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 16 918 039 1 096 157 Kaucje z tytułu umów o budowę 28 28 770 48 433 Wycena kontraktów budowlanych 26 594 315 444 008 Należności z tytułu bieżącego podatku dochodowego 338 108 Pozostałe aktywa finansowe 14,15 1 858 120 978 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 18 2 384 398 1 515 977 Aktywa obrotowe (krótkoterminowe) ogółem 5 925 973 5 239 417 SUMA AKTYWÓW 7 462 240 6 673 959 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 5 Skonsolidowane sprawozdanie z sytuacji finansowej (cd.) KAPITAŁ WŁASNY I ZOBOWIĄZANIA Nota 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku KAPITAŁ WŁASNY Kapitał podstawowy 19 145 848 145 848 Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej 19 87 163 87 163 Pozostałe kapitały rezerwowe 24,38 ( 139 ) 1 180 Różnice kursowe z przeliczenia oddziałów i podmiotów zagranicznych 6 473 7 000 Zyski zatrzymane 910 006 566 958 Kapitał własny przypadający akcjonariuszom jednostki dominującej 1 149 351 808 149 Kapitał własny przypisany udziałom niedającym kontroli 20 37 920 28 491 Kapitał własny ogółem 1 187 271 836 640 ZOBOWIĄZANIA Zobowiązania długoterminowe Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 21 261 663 273 258 Kaucje z tytułu umów o budowę 28 240 263 229 522 Rezerwy na zobowiązania długoterminowe i inne obciążenia 25 593 398 498 422 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 24 18 505 14 979 Pozostałe zobowiązania finansowe 14 21 264 19 807 Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 23 4 642 13 404 Zobowiązania długoterminowe ogółem 1 139 735 1 049 392 Zobowiązania krótkoterminowe Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 21 189 067 177 108 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 22 1 371 850 1 530 773 Kaucje z tytułu umów o budowę 28 216 458 215 032 Rezerwy na straty na kontraktach budowlanych 26 310 441 240 677 Wycena kontraktów budowlanych 26 1 302 164 951 448 Przychody przyszłych okresów 27 1 469 626 1 356 310 Rezerwy na zobowiązania krótkoterminowe i inne obciążenia 25 227 111 216 746 Zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego 44 815 96 653 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 24 1 623 1 877 Pozostałe zobowiązania finansowe 14 2 079 1 303 Zobowiązania krótkoterminowe ogółem 5 135 234 4 787 927 Zobowiązania ogółem 6 274 969 5 837 319 SUMA KAPITAŁU WŁASNEGO I ZOBOWIĄZAŃ 7 462 240 6 673 959 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 6 Skonsolidowany rachunek zysków i strat Rok zakończony 31 grudnia Nota 2020 roku 2019 roku Działalność kontynuowana Przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów 29 8 382 240 7 569 663 Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów 30 ( 7 445 207 ) ( 7 018 111 ) Zysk brutto ze sprzedaży 937 033 551 552 Koszty sprzedaży 30 ( 31 273 ) ( 30 478 ) Koszty ogólnego zarządu 30 ( 276 966 ) ( 198 992 ) Pozostałe przychody operacyjne 32 138 737 99 453 Pozostałe koszty operacyjne 32 ( 128 959 ) ( 103 141 ) Zysk z działalności operacyjnej 638 572 318 394 Przychody finansowe 33 34 708 60 127 Koszty finansowe 33 ( 51 385 ) ( 50 949 ) Udział w zyskach / (stratach) netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności 13 145 4 785 Zysk brutto 622 040 332 357 Podatek dochodowy 23 ( 150 646 ) ( 103 506 ) Zysk netto z działalności kontynuowanej 471 394 228 851 Zysk netto za okres 471 394 228 851 z tego zysk przypadający: akcjonariuszom Jednostki Dominującej 459 465 226 014 udziałom niedającym kontroli 20 11 929 2 837 Podstawowy i rozwodniony zysk przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej na akcję (w złotych) 34 18,00 8,85 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 7 Skonsolidowane sprawozdanie z całkowitych dochodów Rok zakończony 31 grudnia 2020 roku 2019 roku Zysk netto za okres 471 394 228 851 Inne całkowite dochody, które: Zostaną następnie przeklasyfikowane na zyski lub straty po spełnieniu określonych warunków: Różnice kursowe z wyceny oddziałów i podmiotów zagranicznych 36 ( 527 ) 53 Podatek odroczony dotyczący składników innych całkowitych dochodów - - Nie zostaną następnie przeklasyfikowane na zyski lub straty: Zyski/(straty) aktuarialne 24 ( 1 627 ) ( 518 ) Podatek odroczony dotyczący składników innych całkowitych dochodów 23 308 98 Inne całkowite dochody netto ( 1 846 ) ( 367 ) Całkowite dochody za okres 469 548 228 484 z tego przypadające: akcjonariuszom Jednostki Dominującej 457 619 225 647 udziałom niedającym kontroli 20 11 929 2 837 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 8 Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Pozostałe kapitały rezerwowe - Płatności w formie akcji Pozostałe kapitały rezerwowe - Zyski/(straty) aktuarialne Różnice kursowe z przeliczenia oddziałów i podmiotów zagranicznych Zyski zatrzymane Kapitał przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej razem Udziały niedające kontroli Kapitał własny ogółem Stan na 1 stycznia 2020 roku 145 848 87 163 7 171 ( 5 991 ) 7 000 566 958 808 149 28 491 836 640 Zysk za okres - - - - - 459 465 459 465 11 929 471 394 Inne całkowite dochody - - - ( 1 319 ) ( 527 ) - ( 1 846 ) - ( 1 846 ) Całkowite dochody za okres - - - ( 1 319 ) ( 527 ) 459 465 457 619 11 929 469 548 Wypłata dywidendy przez Budimex SA (nota 35) - - - - - ( 116 417 ) ( 116 417 ) - ( 116 417 ) Wypłata dywidendy dla udziałowców niekontrolujących (nota 20) - - - - - - - ( 2 500 ) ( 2 500 ) Stan na 31 grudnia 2020 roku 145 848 87 163 7 171 ( 7 310 ) 6 473 910 006 1 149 351 37 920 1 187 271 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 9 Skonsolidowane sprawozdanie ze zmian w kapitale własnym (cd.) Kapitał podstawowy Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej Pozostałe kapitały rezerwowe - Płatności w formie akcji Pozostałe kapitały rezerwowe - Zyski/(straty) aktuarialne Różnice kursowe z przeliczenia oddziałów i podmiotów zagranicznych Zyski zatrzymane Kapitał przypadający akcjonariuszom Jednostki Dominującej razem Udziały niedające kontroli Kapitał własny ogółem Stan na 1 stycznia 2019 roku 145 848 87 163 7 171 ( 5 571 ) 6 947 501 783 743 341 7 136 750 477 Zysk za okres - - - - - 226 014 226 014 2 837 228 851 Inne całkowite dochody - - - ( 420 ) 53 - ( 367 ) - ( 367 ) Całkowite dochody za okres - - - ( 420 ) 53 226 014 225 647 2 837 228 484 Przejęcie kontroli nad jednostką stowarzyszoną - - - - - - - 21 444 21 444 Wypłata dywidendy przez Budimex SA - - - - - ( 160 839 ) ( 160 839 ) - ( 160 839 ) Wypłata dywidendy dla udziałowców niekontrolujących (nota 20) - - - - - - - ( 2 926 ) ( 2 926 ) Stan na 31 grudnia 2019 roku 145 848 87 163 7 171 ( 5 991 ) 7 000 566 958 808 149 28 491 836 640 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 10 Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych Rok zakończony 31 grudnia Nota 2020 roku 2019 roku PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ Zysk brutto 622 040 332 357 Korekty o: Amortyzację 30 137 524 105 679 Udział w (zyskach) / stratach netto jednostek podporządkowanych wycenianych metodą praw własności 13 ( 145 ) ( 4 785 ) (Zyski) / straty z tytułu różnic kursowych 1 891 ( 543 ) Odsetki i udziały w zyskach (dywidendy) 8 535 7 961 (Zysk) / stratę z działalności inwestycyjnej ( 1 552 ) ( 58 740 ) Zmianę wyceny pochodnych instrumentów finansowych 14.2 509 4 588 Zmianę stanu rezerw oraz zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 106 986 119 732 Inne korekty 36 ( 163 ) ( 146 ) Wynik operacyjny przed zmianami w kapitale obrotowym 875 625 506 103 Zmiana stanu należności i kaucji z tytułu umów o budowę 199 045 ( 205 718 ) Zmiana stanu zapasów 15 351 ( 305 181 ) Zmiana stanu kaucji z tytułu umów o budowę oraz zobowiązań, z wyjątkiem pożyczek i kredytów ( 145 205 ) ( 271 917 ) Zmiana stanu przychodów przyszłych okresów 27 113 316 359 615 Zmiana stanu wyceny kontraktów budowlanych oraz rezerwy na straty na kontraktach budowlanych 270 173 576 436 Zmiana stanu środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania 18 ( 127 138 ) ( 34 638 ) Środki pieniężne z działalności operacyjnej 1 201 167 624 700 Zapłacony podatek dochodowy ( 313 655 ) ( 50 352 ) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 887 512 574 348 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty wyrażone są w tysiącach złotych) Noty przedstawione na stronach 12-81 stanowią integralną część niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego 11 Skonsolidowane sprawozdanie z przepływów pieniężnych (cd.) Rok zakończony 31 grudnia Nota 2020 roku 2019 roku PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ Wpływy ze sprzedaży wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych 6 981 6 169 Wpływy ze sprzedaży nieruchomości inwestycyjnych 30 000 20 365 Nabycie nieruchomości inwestycyjnych 10 - ( 7 769 ) Nabycie wartości niematerialnych oraz rzeczowych aktywów trwałych ( 61 250 ) ( 43 764 ) Sprzedaż inwestycji w instrumenty kapitałowe 14.3 - 1 708 Nabycie udziałów w jednostkach zależnych - ( 44 365 ) Podwyższenie kapitałów w jednostkach niekonsolidowanych 14.3 ( 225 ) ( 70 ) Nabycie udziałów w jednostkach współzależnych - ( 73 ) Nabycie obligacji emitowanych przez banki 14.4 ( 269 079 ) ( 119 588 ) Wpływy z obligacji emitowanych przez banki 14.4 388 667 - Pożyczki udzielone 14.1 ( 15 000 ) - Spłata pożyczek udzielonych 14.1 15 000 - Dywidendy otrzymane 13; 33 - 24 Odsetki otrzymane 14.1; 14.4 1 335 2 103 ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO Z/ (WYKORZYSTANE W) DZIAŁALNOŚCI INWESTYCYJNEJ 96 429 ( 185 260 ) PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH Z DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ Kredyty i pożyczki otrzymane 4 359 26 411 Spłaty kredytów i pożyczek ( 34 550 ) ( 91 016 ) Dywidendy wypłacone akcjonariuszom Jednostki Dominującej 35 ( 116 417 ) ( 160 839 ) Dywidendy wypłacone udziałowcom nieposiadającym kontroli 20 ( 2 500 ) ( 2 926 ) Płatności zobowiązań z tytułu umów leasingu 40 ( 81 963 ) ( 73 962 ) Odsetki zapłacone ( 11 890 ) ( 13 326 ) Inne wydatki finansowe ( 703 ) ( 815 ) ŚRODKI PIENIĘŻNE NETTO WYKORZYSTANE W DZIAŁALNOŚCI FINANSOWEJ ( 243 664 ) ( 316 473 ) PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO RAZEM 740 277 72 615 Różnice kursowe netto od środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 1 006 ( 428 ) ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY NA POCZĄTEK OKRESU 18 1 340 215 1 268 028 ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY NA KONIEC OKRESU 18 2 081 498 1 340 215 Środki pieniężne grup do zbycia - - ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY GRUPY OGÓŁEM 2 081 498 1 340 215 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 12 Noty do skonsolidowanego sprawozdania finansowego 1. Informacje ogólne Podmiotem dominującym Grupy Budimex („Grupa”) jest spółka akcyjna Budimex SA („Jednostka Dominująca”, „Spółka Dominująca”, „Spółka”), z siedzibą w Polsce, w Warszawie , przy ulicy Siedmiogrodzkiej 9 , wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowe go pod nr KRS 1764. Podstawowym przedmiotem działalności Jednostki Dominującej są szeroko rozumiane usługi budowlano-montażowe oraz świadczenie usług zarządczych i doradczych na rzecz spółek Grupy Budimex. Sektorem, w którym działa Spółka Dominująca według klasyfikacji Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie jest budownictwo. Przedmiotem działalności Grupy są szeroko rozumiane usługi budowlano–montażowe wykonywane w systemie generalnego wykonawstwa w kraju i za granicą, działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomościami oraz działalność usługowa i produkcyjna. Poza prowadzeniem działalności budowlanej, Budimex SA pełni w Grupie rolę centrum doradczego, zarządzającego i finansowego. Realizacja tych trzech funkcji ma na celu: • szybki przepływ informacji w ramach struktury Grupy, • wzmocnienie efektywności gospodarki finansowo–pieniężnej poszczególnych spółek, • umacnianie pozycji rynkowej Grupy. Czas trwania Jednostki Dominującej i jednostek z Grupy jest nieograniczony. Grupa Budimex należy do Grupy Ferrovial, której jednostką dominującą jest Ferrovial SA , z siedzibą w Madrycie, Hiszpania. Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe zostało zatwierdzone przez Zarząd Jednostki Dominującej w dniu 22 marca 2021 roku. Zmiany składu Zarządu Jednostki Dominującej zostały ujawnione w sprawozdaniu z działalności Grupy Budimex za rok 2020. 1.1 Założenie kontynuacji działalności Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy za rok 2020 zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostki Grupy w dającej się przewidzieć przyszłości. Zarząd Spółki Dominującej nie stwierdza na dzień podpisania skonsolidowanego sprawozdania finansowego istnienia faktów i okoliczności, które wskazywałyby na zagrożenia dla możliwości kontynuacji działalności przez istotne jednostki Grupy po dniu bilansowym, na skutek zamierzonego lub przymusowego zaniechania bądź istotnego ograniczenia dotychczasowej działalności. Istotne zdarzenie po dacie bilansowe, jakim było podpisanie warunkowej umowy sprzedaży udziałów w Budimex Nieruchomości Sp. z o.o., które zostało opisane w nocie 43, nie wpływa w ocenie Zarządu na możliwość kontynuacji działalności jednostek Grupy. Pandemia COVID-19 również nie wpłynęła na założenie kontynuacji działalności jednostek Grupy. 2. Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości Najważniejsze zasady rachunkowości zastosowane przy sporządzaniu niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego przedstawione zostały poniżej. Zasady te stosowane były we wszystkich prezentowanych okresach w sposób ciągły, z wyjątkiem zastosowania nowych lub zmienionych standardów oraz interpretacji obowiązujących dla okresów rocznych rozpoczynających się od 1 stycznia 2020 roku i później . 2.1 Podstawa sporządzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz oświadczenie o zgodności Niniejsze skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku zostało sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej („MSSF”) zatwierdzonymi przez Unię Europejską („UE”), obowiązującymi na dzień bilansowy niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Zmiany do standardów zastosowane po raz pierwszy w roku 2020 Grupa zastosowała po raz pierwszy poniższe zmiany do standardów: • Zmiany do MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, MSR 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena” oraz MSSF 7 „Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji” – Reforma referencyjnej stopy procentowej, • Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” oraz MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” – Definicja istotności, • Zmiany do Odniesień do Założeń Koncepcyjnych w MSSF, Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 13 • Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych”, • Zmiany do MSSF 16 „Leasing” w związku z COVID-19. Powyższe zmiany do standardów nie miały istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe. Zmiany do standardów, jakie zostały już opublikowane, ale jeszcze nie weszły w życie Zatwierdzając niniejsze sprawozdanie finansowe Grupa nie zastosowała następujących zmian do innych standardów, które zostały opublikowane i zatwierdzone do stosowania w UE, ale które nie weszły jeszcze w życie: • Zmiany do MSSF 9, MSR 39, MSSF 7, MSSF 4 oraz MSSF 16 - reforma IBOR - Faza 2 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” – odroczenie MSSF 9 (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 roku lub po tej dacie). Standardy oraz zmiany do standardów przyjęte przez RMSR, ale jeszcze niezatwierdzone przez UE MSSF w kształcie zatwierdzonym przez UE nie różnią się obecnie w znaczący sposób od regulacji przyjętych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), z wyjątkiem poniższych standardów oraz zmian do standardów, które według stanu na dzień sporządzenia sprawozdania nie zostały jeszcze przyjęte do stosowania: • MSSF 14 „Regulacyjne rozliczenia międzyokresowe” – zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej proces zatwierdzania standardu w wersji wstępnej nie zostanie zainicjowany przed ukazaniem się standardu w wersji ostatecznej (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się dnia 1 stycznia 2016 roku lub po tej dacie), • MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” (obowiązujący w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSSF 10 „Skonsolidowane sprawozdanie finansowe” i MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” - Transakcje sprzedaży lub wniesienia aktywów pomiędzy inwestorem a jego jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem – prace prowadzące do zatwierdzenia niniejszych zmian zostały przez UE odłożone bezterminowo - termin wejścia w życie został odroczony przez RMSR na czas nieokreślony, • Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” – Klasyfikacja zobowiązań jako krótko- lub długoterminowe oraz klasyfikacja zobowiązań jako krótko- lub długoterminowe – odroczenie daty wejścia w życie (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSSF 3 „Połączenia jednostek gospodarczych”, MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe” i MSR 37 „Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe” (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie), • Zmiany do różnych standardów „Poprawki do MSSF (cykl 2018-2020)”, obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2022 roku lub po tej dacie, • Zmiany do MSR 1 „Prezentacja sprawozdań finansowych” i Kodeks Praktyki MSSF 2: Ujawnianie zasad rachunkowości (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie), • Zmiany do MSR 8 „Zasady (polityka) rachunkowości, zmiany wartości szacunkowych i korygowanie błędów” (obowiązujące w odniesieniu do okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2023 roku lub po tej dacie). Wyżej wymienione standardy oraz zmiany do standardów nie miałyby istotnego wpływu na skonsolidowane sprawozdanie finansowe, jeżeli zostałyby zastosowane przez Grupę na dzień bilansowy. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest sporządzone zgodnie z koncepcją kosztu historycznego, z wyjątkiem korekty hiperinflacyjnej opisanej w nocie 19 oraz z wyjątkiem niektórych instrumentów finansowych, które są wyceniane w wartości godziwej na koniec każdego okresu sprawozdawczego zgodnie z określoną poniżej polityką rachunkowości. Koszt historyczny ustalany jest co do zasady na bazie wartości godziwej dokonanej zapłaty za dobra lub usługi. Za wartość godziwą uznaje się cenę, którą można uzyskać przy sprzedaży składnika aktywów lub zapłaconą w celu przeniesienia zobowiązania w zwyczajowej transakcji w głównym (lub najkorzystniejszym) rynku w dniu wyceny i na obecnych warunkach rynkowych, niezależnie od tego, czy cena jest bezpośrednio obserwowalna czy oszacowana przy użyciu innej techniki wyceny. W wycenie do wartości godziwej składnika aktywów lub zobowiązania Grupa bierze pod uwagę właściwości danego składnika aktywów lub zobowiązań, jeżeli uczestnicy rynku biorą te cechy pod uwagę przy wycenie aktywów lub zobowiązań na dzień wyceny. Wartość godziwą dla celów wyceny i/lub ujawniania informacji w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy ustala się na w/w podstawie, z wyjątkiem transakcji płatności w formie akcji, które są objęte zakresem MSSF 2, transakcji leasingowych, które są objęte zakresem MSSF 16 jak i wycen, które mają pewne podobieństwa do wartości godziwej, ale nie są wartościami godziwymi takimi jak cena sprzedaży netto zgodnie z MSR 2 czy wartość użytkowa zgodnie z MSR 36. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 14 Grupa klasyfikuje zasady pomiaru wartości godziwej wykorzystując poniższą hierarchię odzwierciedlającą wagę danych źródłowych wykorzystywanych do wyceny: • Poziom 1: ceny notowane (nieskorygowane) z aktywnych rynków dla identycznych aktywów lub zobowiązań, do których Grupa ma dostęp w dniu wyceny, • Poziom 2: dane wsadowe inne niż ceny notowane zaliczane do Poziomu 1, które są obserwowalne dla aktywów lub zobowiązań w sposób bezpośredni (jako ceny) lub pośredni (pochodne cen), • Poziom 3: dane wsadowe dla aktywów lub zobowiązań, które nie są oparte na obserwowalnych danych rynkowych (dane źródłowe nieobserwowalne). 2.2 Zasady konsolidacji Podmioty zależne Skonsolidowane sprawozdanie finansowe zawiera sprawozdanie finansowe Jednostki Dominującej oraz sprawozdania jednostek kontrolowanych przez Jednostkę Dominującą sporządzone na dzień bilansowy. Kontrola występuje wówczas, gdy Jednostka Dominująca sprawuje władzę nad jednostką, podlega ekspozycji na zmienne wyniki finansowe z tytułu swojego zaangażowania w jednostce lub posiada prawa do zmiennych wyników finansowych oraz gdy posiada możliwość wykorzystania sprawowanej władzy nad jednostką do wywierania wpływu na wysokość jej wyników finansowych. Jednostki zależne podlegają pełnej konsolidacji od dnia przejęcia nad nimi kontroli przez Grupę. Przestaje się je konsolidować z dniem ustania kontroli. Całkowite dochody jednostek zależnych są przypisywane do właścicieli Jednostki Dominującej oraz do udziałów niedających kontroli, nawet jeśli skutkiem tego przypisania będzie ujemne saldo udziałów niedających kontroli. Sprawozdania finansowe jednostek zależnych sporządzane są za ten sam okres sprawozdawczy, co sprawozdanie Jednostki Dominującej, przy wykorzystaniu spójnych zasad rachunkowości. Procedury konsolidacyjne Konsolidacja metodą pełną jednostek zależnych dokonana została z zachowaniem następujących zasad: • wszystkie odpowiednie pozycje aktywów i zobowiązań jednostek zależnych i Jednostki Dominującej zostały zsumowane w pełnej wysokości bez względu na to, w jakiej części Jednostka Dominująca jest właścicielem jednostki zależnej, • wszystkie odpowiednie pozycje przychodów i kosztów jednostek zależnych i Jednostki Dominującej zostały zsumowane w pełnej wysokości bez względu na to, w jakiej części Jednostka Dominująca jest właścicielem jednostki zależnej, • po dokonaniu sumowania dokonano korekt i wyłączeń konsolidacyjnych. Ze skonsolidowanego sprawozdania finansowego wyłączono: • kapitały własne jednostek zależnych powstałe przed objęciem kontroli, • wartość udziałów posiadanych przez Jednostkę Dominującą i inne jednostki objęte konsolidacją w jednostkach zależnych, • wzajemne należności i zobowiązania oraz inne rozrachunki o podobnym charakterze jednostek objętych konsolidacją, • przychody i koszty dotyczące operacji gospodarczych dokonywanych między jednostkami objętymi konsolidacją, • niezrealizowane, z punktu widzenia Grupy, zyski powstałe na operacjach dokonywanych między jednostkami objętymi konsolidacją, a zawarte w wartości podlegających konsolidacji aktywów i zobowiązań, a także niezrealizowane straty, chyba że transakcja dostarcza dowodów na wystąpienie utraty wartości przekazywanego składnika aktywów, • dywidendy naliczone lub wypłacone przez jednostki zależne Jednostce Dominującej i innym jednostkom objętym konsolidacją. Skonsolidowany wynik netto jest przypisywany akcjonariuszom Jednostki Dominującej oraz udziałom niedającym kontroli. Podmioty stowarzyszone Podmiotem stowarzyszonym jest jednostka, na którą Jednostka Dominująca wywiera znaczący wpływ i która nie jest ani jednostką zależną od inwestora, ani wspólnym ustaleniem umownym. Znaczący wpływ oznacza możliwość uczestniczenia w podejmowaniu decyzji dotyczących polityki finansowej i operacyjnej w danej spółce, niestanowiący jednak kontroli ani współkontroli tej polityki. Udziały finansowe w podmiotach stowarzyszonych wyceniane są przy wykorzystaniu metody praw własności, z wyjątkiem sytuacji, gdy inwestycja jest klasyfikowana jako przeznaczona do sprzedaży. Inwestycje w podmiot stowarzyszony są wyceniane według ceny nabycia z uwzględnieniem zmian udziału Grupy w aktywach netto, jakie wystąpiły do dnia bilansowego, pomniejszonych o utratę wartości poszczególnych inwestycji. Straty podmiotów stowarzyszonych przekraczające wartość udziału Grupy w tych podmiotach stowarzyszonych nie są rozpoznawane, o ile Spółka Dominująca nie wzięła na siebie obowiązku pokrycia strat lub dokonania płatności w imieniu danej jednostki stowarzyszonej. Nadwyżka ceny nabycia powyżej udziału w wartości godziwej możliwych do zidentyfikowania aktywów netto (z uwzględnieniem zobowiązań warunkowych) podmiotu stowarzyszonego na dzień nabycia jest ujmowana jako wartość firmy, powiększając wartość inwestycji w podmiotach stowarzyszonych. W przypadku, gdy cena nabycia jest niższa od udziału w wartości godziwej możliwych do Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 15 zidentyfikowania aktywów netto (z uwzględnieniem zobowiązań warunkowych) podmiotu stowarzyszonego na dzień nabycia, różnica ujmowana jest jako przychód podczas ustalania udziału inwestora w zysku lub stracie jednostki stowarzyszonej za okres, w którym nastąpiło nabycie. Wspólne ustalenia umowne Grupa ujmuje udział we wspólnych ustaleniach umownych w zależności od ich klasyfikacji. W przypadku: • wspólnego działania – (spółki jawne, cywilne – kiedy wspólnicy mają prawo do swojej części aktywów i zobowiązań spółki) – Grupa ujmuje w księgach swoje aktywa oraz swoje zobowiązania (w tym udział w aktywach i zobowiązaniach posiadanych/zaciągniętych wspólnie), oraz swoją część przychodów i kosztów, • wspólnego przedsięwzięcia (spółki kapitałowe – kiedy wspólnicy/akcjonariusze mają prawo do aktywów netto spółki) – Grupa ujmuje udział metodą praw własności. Transakcje z udziałami niedającymi kontroli nieskutkujące zmianami kontroli Transakcje z udziałami niedającymi kontroli, nieskutkujące zmianami kontroli są księgowane w korespondencji z kapitałem. Nabycia jednostek Przejęcie kontroli nad jednostką przez Grupę, w tym również nad jednostką znajdującą się pod wspólną kontrolą, rozlicza się według metody nabycia. Zapłatę przekazaną w transakcji połączenia jednostek gospodarczych wycenia się w wartości godziwej, obliczonej jako zbiorcza kwota wartości godziwych na dzień przejęcia przekazanych przez Grupę aktywów, zobowiązań zaciągniętych przez Grupę wobec poprzednich właścicieli jednostki przejmowanej oraz instrumentów kapitałowych wyemitowanych przez Grupę w zamian za przejęcie kontroli nad jednostką przejmowaną. Koszty związane z przejęciem ujmuje się w rachunku zysków i strat w momencie ich poniesienia. Możliwe do zidentyfikowania aktywa i zobowiązania wycenia się w wartości godziwej na dzień przejęcia, z następującymi wyjątkami: • aktywa i zobowiązania wynikające z odroczonego podatku dochodowego lub związane z umowami o świadczenia pracownicze ujmuje się i wycenia zgodnie z MSR 12 „Podatek dochodowy” i MSR 19 „Świadczenia pracownicze”; • zobowiązania lub instrumenty kapitałowe związane z programami płatności rozliczanymi na bazie akcji w jednostce przejmowanej lub w Grupie, które mają zastąpić analogiczne umowy obowiązujące w jednostce przejmowanej, wycenia się zgodnie z MSSF 2 „Płatności na bazie akcji” na dzień przejęcia oraz • aktywa (lub grupy aktywów przeznaczone do zbycia) sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży zgodnie z MSSF 5 „Aktywa trwałe przeznaczone do sprzedaży i działalność zaniechana” wycenia się zgodnie z wymogami tego standardu. Wartość firmy wycenia się jako nadwyżkę sumy przekazanej zapłaty, kwoty udziałów niedających kontroli w jednostce przejmowanej oraz wartości godziwej udziałów poprzednio posiadanych przez jednostkę przejmującą w jednostce przejmowanej nad kwotą wartości godziwej możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywów i zobowiązań wycenionych na dzień przejęcia. Jeżeli po ponownej weryfikacji wartość netto wycenionych na dzień przejęcia możliwych do zidentyfikowania aktywów i zobowiązań przekracza sumę przekazanej zapłaty, wartości udziałów niedających kontroli w jednostce przejmowanej oraz wartości godziwej udziałów w tej jednostce uprzednio posiadanych przez jednostkę przejmującą, nadwyżkę tę ujmuje się bezpośrednio w wyniku jako zysk na okazyjnym nabyciu. Udziały niedające kontroli stanowiące część udziałów właścicielskich i uprawniające posiadaczy w przypadku likwidacji jednostki do proporcjonalnego udziału w jej aktywach netto można początkowo wycenić w wartości godziwej lub odpowiednio do proporcji udziałów niedających kontroli w ujętej wartości możliwych do zidentyfikowania aktywów netto jednostki przejmowanej. Wyboru metody wyceny Grupa dokonuje indywidualnie dla każdej transakcji przejęcia. Jeżeli zapłata przekazana w transakcji nabycia jednostek gospodarczych obejmuje aktywa lub zobowiązania wynikające z umowy o zapłacie warunkowej, zapłatę tę wycenia się w wartości godziwej na dzień przejęcia i ujmuje jako część wynagrodzenia przekazanego w transakcji nabycia jednostek gospodarczych. Zmiany wartości godziwej zapłaty warunkowej kwalifikujące się jako korekty za okres objęty wyceną uwzględnia się retrospektywnie, w korespondencji z odpowiednimi korektami wartości firmy. Korekty dotyczące okresu wyceny to takie, które są wynikiem uzyskania dodatkowych informacji dotyczących „okresu objętego wyceną” (który nie może być dłuższy niż jeden rok od dnia przejęcia), dotyczących faktów i okoliczności występujących na dzień przejęcia. Zmiany wartości godziwej zapłaty warunkowej, które nie kwalifikują się jako korekty dotyczące okresu wyceny, rozlicza się w zależności od klasyfikacji zapłaty warunkowej. Warunkowej zapłaty sklasyfikowanej jako kapitał własny nie wycenia się ponownie, a jej późniejsze uregulowanie rozlicza się w ramach kapitału własnego. Zapłata warunkowa zaklasyfikowana jako składnik aktywów lub zobowiązań jest wyceniana w wartości godziwej, a wynikające z wyceny zyski lub straty ujmuje się w rachunku zysków i strat. W przypadku połączenia jednostek realizowanego etapami, uprzednio posiadane przez Grupę udziały w jednostce przejmowanej przeszacowuje się do wartości godziwej na dzień przejęcia, a wynikający stąd zysk lub stratę ujmuje się w rachunku zysków i strat. Kwoty wynikające z posiadania udziałów w jednostce przejmowanej przed datą jej przejęcia, uprzednio ujmowane w pozostałych Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 16 całkowitych dochodach, przenosi się do rachunku zysków i strat, jeżeli takie traktowanie byłoby poprawne w chwili zbycia tych udziałów. Jeżeli początkowe rozliczenie księgowe połączenia jednostek na koniec okresu sprawozdawczego, w którym połączenie miało miejsce nie jest kompletne, Grupa prezentuje w swoim sprawozdaniu finansowym tymczasowe kwoty dotyczące pozycji, których rozliczenie jest niekompletne. W okresie wyceny Grupa koryguje tymczasowe kwoty ujęte na dzień przejęcia (patrz wyżej) lub ujmuje dodatkowe aktywa albo zobowiązania dla odzwierciedlenia nowych faktów i okoliczności występujących na dzień przejęcia, które, jeśli byłyby znane, wpłynęłyby na ujęcie tych kwot na ten dzień. Utrata kontroli W momencie utraty przez Grupę kontroli nad jednostką zależną Grupa wyłącza aktywa i zobowiązania byłej jednostki zależnej ze skonsolidowanego sprawozdania z sytuacji finansowej oraz oblicza zysk lub stratę - jako różnicę między: • sumą wartości godziwej otrzymanej zapłaty oraz wartości godziwej zachowanych udziałów oraz • wartością bilansową aktywów (z uwzględnieniem wartości firmy) i zobowiązań jednostki zależnej; oraz ujmuje się w wyniku. Wartość godziwą inwestycji utrzymanej w byłej jednostce zależnej na dzień utraty kontroli uznaje się za wartość godziwą w momencie początkowego ujęcia, rozliczaną następnie zgodnie z MSSF 9 „Instrumenty finansowe” lub za koszt w momencie początkowego ujęcia inwestycji w jednostce stowarzyszonej lub jednostce współkontrolowanej. 2.3 Transakcje i wycena pozycji wyrażonych w walutach obcych Waluta funkcjonalna i waluta prezentacji Pozycje zawarte w sprawozdaniach finansowych poszczególnych jednostek Grupy wycenia się w walucie podstawowego środowiska gospodarczego, w którym dana jednostka prowadzi działalność („waluta funkcjonalna”). Skonsolidowane sprawozdanie finansowe Grupy prezentowane jest w złotych polskich, która jest walutą funkcjonalną i walutą prezentacji Jednostki Dominującej. Dane finansowe podano w zaokrągleniu do pełnych tysięcy złotych, chyba że w konkretnych sytuacjach podano inaczej. Transakcje i salda Transakcje w walucie obcej początkowo ujmuje się w walucie funkcjonalnej, stosując do przeliczenia kwoty wyrażonej w walucie obcej natychmiastowy kurs wymiany waluty obcej na walutę funkcjonalną obowiązujący na dzień zawarcia transakcji. Na każdy dzień bilansowy: • pozycje pieniężne w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu zamknięcia, • pozycje niepieniężne wyceniane według historycznej ceny nabycia lub kosztu wytworzenia wyrażonego w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursu wymiany z dnia transakcji, • pozycje niepieniężne wyceniane w wartości godziwej wyrażonej w walucie obcej przelicza się przy zastosowaniu kursów wymiany, które obowiązywały w dniu, na który wartość godziwa została ustalona. Różnice kursowe dotyczące aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych, powstałe na dzień ich wyceny oraz przy zapłacie należności i zobowiązań w walutach obcych, jak również sprzedaży walut, spółki zaliczają odpowiednio do przychodów lub kosztów finansowych. W przypadku pozycji niepieniężnych wycenianych w wartości godziwej, jeśli zyski lub straty z tytułu wyceny do wartości godziwej ujmowane są w kapitale własnym, to różnice kursowe ujmowane są również w kapitale własnym. Z kolei jeśli zyski lub straty z tytułu wyceny do wartości godziwej ujmowane są w rachunku zysków i strat, tak samo ujmuje się różnice kursowe. Oddziały spółek zależnych oraz udziały w spółkach zależnych o odmiennej walucie funkcjonalnej Wynik finansowy oraz aktywa, kapitał własny i zobowiązania oddziałów zagranicznych jednostek Grupy, a także spółek zależnych wchodzących w skład Grupy o walucie funkcjonalnej innej niż waluta funkcjonalna Jednostki Dominującej (których waluta funkcjonalna nie jest walutą gospodarki hiperinflacyjnej) przelicza się na złote polskie w następujący sposób: • aktywa i zobowiązania oddziałów, a także każdego prezentowanego sprawozdania z sytuacji finansowej spółki o odmiennej walucie funkcjonalnej (tj. z uwzględnieniem danych porównawczych) przelicza się według kursu zamknięcia obowiązującego na dany dzień bilansowy, • przychody i koszty w każdym rachunku zysków i strat (tj. z uwzględnieniem danych porównawczych) przelicza się według kursu średniego (chyba, że przeliczenie wg kursu średniego odbiegałoby istotnie od wartości otrzymanych przy zastosowaniu kursu obowiązującego na dzień zawarcia transakcji), • wszystkie wynikające stąd różnice kursowe ujmuje się jako odrębny składnik pozostałych całkowitych dochodów i w wartości skumulowanej w kapitale „różnice kursowe z przeliczenia oddziałów i podmiotów zagranicznych”. W przypadku zbycia jednostki działającej za granicą skumulowaną kwotę odroczonych różnic kursowych, ujętych w oddzielnej pozycji kapitału własnego, dotyczącą tej jednostki działającej za granicą, ujmuje się w wyniku finansowym w momencie rozpoznania zysku lub straty ze zbycia jednostki. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 17 2.4 Rzeczowe aktywa trwałe Rzeczowe aktywa trwałe są wyceniane w cenie nabycia lub koszcie wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Grunty wyceniane są w cenie nabycia pomniejszonej o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Rzeczowe aktywa trwałe, z wyjątkiem gruntów, są amortyzowane zgodnie z trybem konsumowania korzyści ekonomicznych płynących ze składnika aktywów metodą liniową, w celu rozłożenia ich wartości początkowej pomniejszonej o wartość końcową w szacowanym okresie ich użytkowania. Amortyzację rozpoczyna się, gdy dany składnik rzeczowych aktywów trwałych jest dostępny do użytkowania. Okresy użytkowania rzeczowych aktywów trwałych w Grupie kształtują się następująco: • prawo do użytkowania - grunty i prawo wieczystego użytkowania 2 – 100 lat • budynki i budowle własne 2 – 67 lat • prawo do użytkowania - budynki i budowle 2 – 10 lat • urządzenia techniczne, maszyny własne 2 – 30 lat • prawo do użytkowania - urządzenia techniczne, maszyny 2 – 25 lat • środki transportu własne 2 – 17 lat • prawo do użytkowania - środki transportu 2 – 17 lat • pozostałe środki trwałe własne 2 – 17 lat • prawo do użytkowania - pozostałe środki trwałe 2 – 17 lat Późniejsze nakłady uwzględnia się w wartości bilansowej danego składnika rzeczowych aktywów trwałych lub ujmuje jako odrębny składnik rzeczowych aktywów trwałych tylko wówczas, gdy jest prawdopodobne, że z tytułu tej pozycji nastąpi wpływ korzyści ekonomicznych do Grupy, zaś koszt danej pozycji można wiarygodnie zmierzyć. Pozostałe koszty poniesione po początkowym ujęciu, jak koszty napraw, przeglądów, opłaty eksploatacyjne, wpływają na wynik finansowy okresu sprawozdawczego, w którym zostały poniesione, z wyjątkiem istotnych kosztów generalnych przeglądów, które są ujmowane w wartości bilansowej odpowiedniej pozycji rzeczowych aktywów trwałych. Weryfikacji wartości końcowej i okresów użytkowania rzeczowych aktywów trwałych dokonuje się przynajmniej raz w roku i w razie potrzeby dokonuje ich korekty. W przypadku, gdy wartość bilansowa składnika rzeczowych aktywów trwałych przewyższa jego oszacowaną wartość odzyskiwalną, wartość bilansową spisuje się natychmiast do poziomu wartości odzyskiwalnej. Zyski i straty z tytułu zbycia składnika rzeczowych aktywów trwałych ustala się drogą porównania wpływów ze sprzedaży z ich wartością bilansową i ujmuje w rachunku zysków i strat. Środki trwałe w budowie Środki trwałe w budowie są wyceniane w wysokości ogółu kosztów pozostających w bezpośrednim związku z ich nabyciem lub wytworzeniem, w tym kosztów finansowania, pomniejszonych o odpisy z tytułu utraty wartości. Środki trwałe w budowie nie są amortyzowane do momentu zakończenia ich budowy, tj. zanim nie są dostępne do użytkowania. Zaliczki udzielone na zakup środków trwałych prezentowane są w ramach rzeczowych aktywów trwałych. 2.5 Nieruchomości inwestycyjne Początkowo nieruchomości inwestycyjne są ujmowane w księgach według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia z uwzględnieniem kosztów transakcji. Po początkowym ujęciu nieruchomości inwestycyjne, z wyjątkiem gruntów oraz nieruchomości spełniających kryteria zaklasyfikowania ich jako przeznaczonych do sprzedaży, podlegają amortyzacji zgodnie z trybem konsumowania korzyści ekonomicznych płynących ze składnika aktywów (metodą liniową) oraz są korygowane o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. Okresy użytkowania nieruchomości inwestycyjnych w Grupie kształtują się następująco: • prawo do użytkowania - prawo wieczystego użytkowania 71 lat • budynki i budowle 10 – 50 lat Zaliczki udzielone na zakup nieruchomości inwestycyjnych prezentowane są w ramach tej linii sprawozdawczej. 2.6 Wartości niematerialne Wartości niematerialne są rozpoznawane, jeżeli jest prawdopodobne, że w przyszłości spowodują wpływ do spółek korzyści ekonomicznych, które mogą być bezpośrednio powiązane z tymi aktywami oraz można wiarygodnie ustalić cenę nabycia lub koszt wytworzenia danego składnika aktywów. Początkowe ujęcie wartości niematerialnych następuje według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia. Po ujęciu początkowym wartości niematerialne są wyceniane według ceny nabycia lub kosztu wytworzenia pomniejszonych o umorzenie oraz łączną kwotę Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 18 odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości. Wartości niematerialne są amortyzowane zgodnie z trybem konsumowania korzyści ekonomicznych płynących ze składnika aktywów (metodą liniową lub metodą naturalną) w szacowanym okresie ich użytkowania. Okresy użytkowania dla wartości niematerialnych Grupy kształtują się następująco: • oprogramowanie 2 – 10 lat • pozwolenie na przetwarzanie 14 – 22 lata • prawo do składowania metoda naturalna Oszacowany okres ekonomicznej użyteczności i metoda amortyzacji podlegają weryfikacji na koniec każdego roku obrotowego, a skutki zmian szacunków rozlicza się prospektywnie. Zaliczki udzielone na zakup wartości niematerialnych prezentowane są w ramach wartości niematerialnych. 2.7 Aktywa trwałe (grupy do zbycia) zaklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży Do grupy tej zalicza się składniki aktywów trwałych (lub grup do zbycia), jeśli ich wartość bilansowa zostanie odzyskana przede wszystkim w drodze transakcji sprzedaży, a nie poprzez ich dalsze wykorzystanie. Wycena składnika aktywów trwałych (lub grup do zbycia) następuje w kwocie niższej z jego wartości bilansowej i wartości godziwej pomniejszonej o koszty zbycia. Wartość godziwą aktywów trwałych zaklasyfikowanych jako przeznaczone do sprzedaży (grup do zbycia) ustala się zgodnie z MSSF 13. W momencie zaklasyfikowania aktywów trwałych do aktywów przeznaczonych do sprzedaży (grup do zbycia) zawiesza się ich amortyzację. 2.8 Wartość firmy jednostek podporządkowanych Wartość firmy jest nadwyżką sumy obejmującej: • wynagrodzenie przekazane, wyceniane na dzień przejęcia według wartości godziwej; • zapłatę warunkową, wycenioną na dzień przejęcia według wartości godziwej; • wartość udziałów niedających kontroli w jednostce przejmowanej wycenianą w wartości godziwej lub proporcjonalnie do udziałów w zidentyfikowanych aktywach netto; • w przypadku połączeń jednostek przeprowadzanych etapowo, wycenioną na dzień przejęcia wartość godziwą udziałów uprzednio posiadanych przez przejmującego w jednostce przejmowanej; nad wartością godziwą możliwych do zidentyfikowania aktywów netto na dzień nabycia, z uwzględnieniem wyjątków wymienionych w MSSF 3. Wartość firmy odpowiada płatności dokonanej przez jednostkę przejmującą w oczekiwaniu na przyszłe korzyści ekonomiczne z tytułu aktywów, których nie można pojedynczo zidentyfikować ani osobno ująć. Wartość firmy jest wykazywana jako składnik aktywów, nie podlega amortyzacji, lecz przynajmniej raz w roku podlega analizie pod kątem utraty wartości. Ewentualna utrata wartości rozpoznawana jest od razu w rachunku zysków i strat i nie podlega odwróceniu w kolejnych okresach sprawozdawczych. Jeżeli działalność wchodząca w skład danego ośrodka wypracowującego środki pieniężne, do którego została przyporządkowana wartość firmy zostanie sprzedana, to wartość firmy odnosząca się do zbytej działalności uwzględniana jest przy ustalaniu zysku lub straty z tytułu zbycia. Wartość firmy powstała przed datą zmiany zasad na MSSF ujęta została zgodnie z wartością rozpoznaną według wcześniej stosowanych zasad rachunkowości i podlegała testowi na utratę wartości na dzień przejścia na MSSF. Ponadto wartość firmy jest testowana corocznie pod kątem utraty wartości i wykazywana w sprawozdaniu z sytuacji finansowej według kosztu pomniejszonego o skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości. W celu przeprowadzenia testu pod kątem możliwej utraty wartości, wartość firmy alokowana jest do ośrodków wypracowujących środki pieniężne. Ośrodek wypracowujący środki pieniężne jest najmniejszym, możliwym do określenia zespołem aktywów generującym wpływy pieniężne, w znacznym stopniu niezależne od wpływów pieniężnych pochodzących z innych aktywów lub grup aktywów. 2.9 Koszty finansowania zewnętrznego Na koszty finansowania zewnętrznego składają się odsetki wyliczone przy zastosowaniu metody efektywnej stopy procentowej, obciążenia finansowe z tytułu umów leasingu oraz różnice kursowe powstałe w związku z finansowaniem zewnętrznym do wysokości odpowiadającej korekcie kosztu odsetek. Koszty finansowania zewnętrznego, które można bezpośrednio przyporządkować nabyciu, budowie lub wytworzeniu dostosowywanego składnika aktywów, są aktywowane jako część ceny nabycia lub kosztu wytworzenia tego składnika aktywów, aż Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 19 do momentu, w którym aktywa te są zasadniczo gotowe do zamierzonego użytkowania lub sprzedaży. Pozostałe koszty finansowania zewnętrznego ujmuje się jako koszty w okresie, w którym je poniesiono. Dostosowywanymi składnikami aktywów w Grupie Budimex mogą być przede wszystkim zapasy w spółkach deweloperskich, a także rzeczowe aktywa trwałe, nieruchomości inwestycyjne oraz wartości niematerialne. 2.10 Leasing leasingobiorcy Na początku umowy spółki Grupy oceniają, czy dana umowa zawiera leasing. Umowa jest leasingiem, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany okres w zamian za wynagrodzenie. W dacie rozpoczęcia leasingu spółki Grupy ujmują składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania oraz drugostronnie zobowiązanie z tytułu leasingu. Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania początkowo wycenia się według kosztu, który obejmuje kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu, powiększoną o: • opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed nią, pomniejszone o zachęty leasingowe; • początkowe koszty bezpośrednie poniesione przez leasingobiorcę; • szacunek kosztów, które leasingobiorca ma ponieść w związku z demontażem składnika aktywów/ przeprowadzeniem remontu miejsca, gdzie się znajdował składnik lub remontem samego składnika aktywów. Po dacie rozpoczęcia leasingu składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania podlega amortyzacji oraz ocenie pod kątem utraty wartości zgodnie z MSR 36. Wartość składnika aktywów z tytułu prawa do użytkowania podlega korekcie, jeśli drugostronnie ujęte zobowiązanie z tytułu leasingu zostało zaktualizowane w wyniku zmiany dotychczas stałych rat leasingowych lub w wyniku zmiany lub ponownej oceny leasingu. Zobowiązanie z tytułu leasingu początkowo wycenia się w wartości bieżącej opłat leasingowych pozostałych do zapłaty w tej dacie. Opłaty leasingowe dyskontowane są z zastosowaniem krańcowej stopy procentowej, obliczonej dla spółek Grupy. Po dacie rozpoczęcia zobowiązanie z tytułu leasingu ulega zwiększeniu o naliczone odsetki oraz ulega zmniejszeniu o zapłacone opłaty leasingowe. Jak wspomniano powyżej, wartość zobowiązania z tytułu leasingu może zostać zaktualizowana w wyniku zmiany lub ponownej oceny leasingu oraz w wyniku zmiany dotychczas stałych rat leasingowych. Prezentacja Grupa zdecydowała się uwzględnić aktywa z tytułu prawa do użytkowania w ramach tej samej pozycji sprawozdawczej, w ramach której przedstawione zostałyby aktywa, gdyby były własnością leasingobiorcy. Oznacza to, że aktywa z tytułu prawa do użytkowania zostały zaprezentowane w linii: • rzeczowe aktywa trwałe (umowy najmu/ dzierżawy/ leasingu powierzchni biurowej, gruntów wykorzystywanych przejściowo jako place budowy oraz samochodów osobowych i ciężarowych oraz prawo wieczystego użytkowania gruntów używane na własne potrzeby spółek); • nieruchomości inwestycyjne (prawo wieczystego użytkowania gruntów); • zapasy (prawo wieczystego użytkowania gruntów przeznaczone na projekty deweloperskie). Zobowiązania z tytułu leasingu Grupa zaprezentowała w linii „Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania”, ujawniając wartość zobowiązań z tytułu leasingu w notach do skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Prawo wieczystego użytkowania gruntów a MSSF 16 Na podstawie ogólnej definicji leasingu spółki Grupy zidentyfikowały, że prawo wieczystego użytkowania gruntów zgodnie z MSSF 16 spełnia definicję leasingu i powinno zostać ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako aktywa z tytułu prawa do użytkowania. Większość prawa wieczystego użytkowania gruntów dotyczy ziemi zakupionej w celu realizacji projektów deweloperskich. Ponieważ dotychczas wartość zakupionych gruntów będących prawem użytkowania wieczystego ujmowana była w pozycji aktywów obrotowych „zapasy”, również nowo rozpoznane aktywa z tytułu prawa do użytkowania zaprezentowano w tej linii sprawozdawczej. Koszty są kapitalizowane w wartości zapasów dla tych projektów, dla których zostały spełnione kryteria kapitalizacji. Drugostronnie spółki Grupy ujęły krótkoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu. W przypadku prawa wieczystego użytkowania wykorzystywanego na potrzeby własne spółek Grupy ujmowane jest ono w ramach środków trwałych, podlega amortyzacji, a odsetki od zobowiązania z tytułu leasingu prawa wieczystego użytkowania obciążają koszty finansowe Grupy. Drugostronnie spółki Grupy ujęły odpowiednio, długo- i krótkoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu. W przypadku prawa wieczystego użytkowania, które związane jest z nieruchomościami inwestycyjnymi ujmowane jest ono w ramach tej pozycji sprawozdawczej. Zgodnie z polityką rachunkowości Grupy nieruchomości inwestycyjne podlegają amortyzacji, a odsetki od zobowiązania z tytułu leasingu prawa wieczystego użytkowania obciążają koszty finansowe Grupy. Drugostronnie spółki Grupy ujmują, odpowiednio, długo- i krótkoterminowe zobowiązania z tytułu leasingu. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 20 Prawo wieczystego użytkowanie przekształcone we własność W 2018 roku weszła w życie Ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów , która spowodowała, że prawo wieczystego użytkowania gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształciło się we własność. W przypadku budynków mieszkalnych będących w budowie do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność dochodzi z chwilą oddania budynku do użytkowania. Zgodnie z ustawą opłaty z tytułu wieczystego użytkowania zostały zamienione na opłaty przekształceniowe, które mogą być płacone przez maksymalnie 99 lat. Dlatego też działki, na których stoją już oddane do użytkowania budynki mieszkalne nie podlegają już pod zakres MSSF 16, ponieważ stały się własnością spółek z Grupy. Tym samym spółki rozpoznają z tego tytułu krótkoterminowe zobowiązanie (w linii: „Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania) w wysokości wartości bieżącej 99-krotności ustalonej opłaty przekształceniowej. Drugostronnie zwiększono wartość zapasów o tę samą wartość. Maksymalny okres uiszczania opłaty przekształceniowej/ opłaty z tytułu wieczystego użytkowania Zgodnie z MSSF 16 spółki Grupy muszą rozpoznać zobowiązania z tytułu leasingu jako wartość bieżącą opłat leasingowych za cały okres trwania umowy. W przypadku prawa wieczystego użytkowania gruntów może to być nawet 99 lat. Z kolei w przypadku własności powstałej w wyniku przekształcenia prawa wieczystego użytkowania jest to okres 99 lat (zgodnie z wyborem spółek z Grupy). Okresy te nie zależą od przewidywanego przez spółki Grupy czasu realizacji projektów deweloperskich, które zazwyczaj trwają do 5 lat. Jest to znacznie krótszy czas niż ten, na podstawie którego obliczono wartość zobowiązania z tytułu leasingu. Co więcej, od momentu notarialnej sprzedaży mieszkania zobowiązanym do zapłaty opłaty z tytułu wieczystego użytkowania/ opłaty przekształceniowej staje się właściciel mieszkania, a suma bilansowa w sprawozdaniach spółek Grupy ulega nagłemu zmniejszeniu, co będzie powodowało znaczne wahania między okresami sprawozdawczymi. 2.11 Utrata wartości aktywów niefinansowych Na każdy dzień bilansowy spółki Grupy oceniają, czy istnieją obiektywne dowody wskazujące na możliwość wystąpienia utraty wartości składnika bądź grupy aktywów niefinansowych. Jeśli dowody takie istnieją, spółki ustalają szacowaną możliwą do odzyskania wartość składnika aktywów i dokonują odpisu aktualizującego z tytułu utraty wartości, w kwocie równej różnicy między wartością możliwą do odzyskania i wartością bilansową. Wartość odzyskiwalna to wyższa z dwóch kwot: wartości godziwej pomniejszonej o koszty doprowadzenia do sprzedaży i wartości użytkowej. Ta ostatnia wartość odpowiada wartości bieżącej szacunku przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowanych przy użyciu stopy dyskonta przed opodatkowaniem, uwzględniającej aktualną rynkową wartość pieniądza w czasie oraz ryzyko specyficzne dla danego składnika aktywów. Dla potrzeb analizy pod kątem utraty wartości, aktywa grupuje się na najniższym możliwym poziomie, w odniesieniu do którego występują dające się zidentyfikować odrębnie przepływy pieniężne (ośrodki wypracowujące środki pieniężne). Ośrodek wypracowujący środki pieniężne jest najmniejszym, możliwym do określenia zespołem aktywów generującym wpływy pieniężne w znacznym stopniu niezależne od wpływów pieniężnych pochodzących z innych aktywów lub grup aktywów. Strata wynikająca z utraty wartości jest ujmowana w rachunku zysków i strat. Jeśli strata z tytułu utraty wartości ulega następnie odwróceniu, wartość netto składnika aktywów (lub ośrodka generującego przepływy pieniężne) zwiększana jest do nowej oszacowanej wartości odzyskiwalnej, jednak łącznie nieprzekraczającej wartości bilansowej tego składnika aktywów jaka byłaby ustalona, gdyby w poprzednich latach nie ujęto straty z tytułu utraty wartości składnika aktywów generującego przepływy pieniężne. Odwrócenie straty z tytułu utraty wartości ujmuje się w niezwłocznie w rachunku zysków i strat. 2.12 Zapasy Zapasy rzeczowych składników majątku obrotowego stanowią materiały, towary, produkcja w toku oraz wyroby gotowe. Grupa stosuje następujące zasady kwalifikacji zapasów do poszczególnych kategorii: • Materiały – elementy składowane w miejscach magazynowania, przeznaczone do wykorzystania w procesach produkcyjnych, zwłaszcza do zużycia w działalności budowlanej; • Produkcja w toku – obejmuje koszty niezakończonych projektów deweloperskich, w tym również grunty wykorzystywane w realizacji tych projektów oraz składowane na terenach budów składniki zapasów o ogólnym przeznaczeniu, niskim stopniu przetworzenia, które mogą w prosty sposób oraz bez ponoszenia istotnych kosztów zostać wykorzystane na innych budowach lub sprzedane (w przypadku, gdy okażą się niepotrzebne do realizacji danego kontraktu); • Towary – składniki zapasów nabyte w celu ich odsprzedaży oraz grunty, na których nie rozpoczął się jeszcze projekt deweloperski; • Wyroby gotowe – wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został całkowicie zakończony oraz mieszkania, lokale użytkowe oraz budowle gotowe do sprzedaży. Składnikami zapasów nie są elementy składowane na terenach budów o przeznaczeniu specyficznym dla danej budowy lub przetworzone we własnym zakresie lub przez podwykonawcę, takie, co do których nie jest pewne, iż w prosty sposób mogą zostać wykorzystane na innych budowach lub sprzedane. Takie pozycje odnoszone są bezpośrednio w koszty kontraktu. Zapasy są wyceniane według niższej z dwóch wartości: ceny nabycia lub kosztu wytworzenia i wartości netto możliwej do uzyskania. Wartość netto możliwa do uzyskania jest to możliwa do uzyskania na dzień bilansowy cena sprzedaży bez podatku od towarów Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 21 i usług i podatku akcyzowego, pomniejszona o rabaty, opusty i tym podobne oraz koszty związane z przystosowaniem składnika do sprzedaży i dokonaniem tej sprzedaży. Rozchód materiałów wyceniany jest według ceny nabycia, ustalonej jako średnia ważona cen materiałów, rozchód t owarów jest wyceniany według ceny nabycia ustalonej metodą „pierwsze weszło – pierwsze wyszło”, natomiast rozchód produkcji w toku oraz wyrobów gotowych według kosztu bezpośrednich materiałów i robocizny oraz uzasadnionej części pośrednich kosztów produkcji, ustalonej przy normalnym wykorzystaniu zdolności produkcyjnych. Zaliczki udzielone na poczet zakupu zapasów prezentowane są w ramach należności krótkoterminowych. 2.13 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty Środki pieniężne w banku i w kasie wyceniane są według wartości nominalnej. Wykazana w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych pozycja „Środki pieniężne i ich ekwiwalenty” składa się z gotówki w kasie, depozytów płatnych na żądanie oraz tych lokat, które są łatwo wymienialne na określoną kwotę środków pieniężnych oraz które są narażone na nieznaczne ryzyko zmiany wartości (o zapadalności do 12 miesięcy). Do środków pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania Grupa zalicza przede wszystkim środki: • stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych, • zgromadzone na otwartych mieszkaniowych rachunkach powierniczych, • zgromadzone na rachunkach podzielonej płatności, • środki na rachunkach powierniczych i bieżących w części należnej partnerom realizującym kontrakt budowlany wraz ze spółką z Grupy. Grupa wykazuje środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w ramach środków pieniężnych i ich ekwiwalentów, natomiast na potrzeby sprawozdania z przepływów pieniężnych stan środków pieniężnych na początek i koniec okresu pomniejszany jest o środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania, a ich zmiana ujmowana jest w ramach przepływów z działalności operacyjnej. 2.14 Instrumenty finansowe Klasyfikacja i wycena Aktywem finansowym jest dowolny składnik aktywów, który należy do poniższych kategorii: • środki pieniężne i ich ekwiwalenty, • instrumenty kapitałowe innych jednostek, • umowne prawo do: o otrzymywania środków pieniężnych lub innych aktywów finansowych od innej jednostki lub o wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na warunkach potencjalnie korzystnych dla spółek Grupy Budimex, • kontrakt, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach jednostki i jest: o instrumentem niepochodnym, z którego wynika lub może wynikać obowiązek przyjęcia przez jednostkę zmiennej liczby własnych instrumentów kapitałowych, lub o instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych jednostki. Zobowiązanie finansowe to każde zobowiązanie będące: • wynikającym z umowy obowiązkiem: o wydania środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych innej jednostce; lub o wymiany aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych z inną jednostką na potencjalnie niekorzystnych warunkach; lub • kontraktem, który będzie rozliczony lub może być rozliczony we własnych instrumentach kapitałowych jednostki i jest: o instrumentem niepochodnym, z którego wynika lub może wynikać obowiązek przyjęcia przez spółkę Grupy Budimex zmiennej liczby własnych instrumentów kapitałowych; lub o instrumentem pochodnym, który będzie rozliczony lub może być rozliczony w inny sposób niż przez wymianę ustalonej kwoty środków pieniężnych lub innego składnika aktywów finansowych na ustaloną liczbę własnych instrumentów kapitałowych spółki z Grupy Budimex. Aktywa i zobowiązania finansowe są ujmowane w momencie, gdy spółki Grupy Budimex stają się stroną wiążącej umowy. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 22 Początkowo aktywa finansowe wycenia się według wartości godziwej (w przypadku aktywów/zobowiązań finansowych wycenianych później według zamortyzowanego kosztu wartość początkowa korygowana jest o koszty transakcyjne). Należności z tytułu dostaw i usług, które nie zawierają istotnego składnika finansowania (rozumianego zgodnie z MSSF 15) ujmowane są początkowo według ich ceny transakcyjnej. Klasyfikacja aktywów finansowych opiera się na modelu biznesowym spółek Grupy Budimex w zakresie zarządzania aktywami finansowymi oraz na charakterystyce wynikających z umowy przepływów pieniężnych dla tego składnika aktywów. W okresach następnych po początkowym ujęciu aktywa finansowe wycenia się w: • zamortyzowanym koszcie, • wartości godziwej przez rachunek innych całkowitych dochodów, • wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w zamortyzowanym koszcie , jeśli: • składnik aktywów finansowych utrzymywany jest zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest uzyskanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz • warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w wartości godziwej przez rachunek innych całkowitych dochodów , jeśli: • składnik aktywów finansowych utrzymywany jest zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest zarówno uzyskanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy, jak i sprzedaż składników aktywów finansowych oraz • warunki umowy dotyczącej składnika aktywów finansowych powodują powstawanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Ponadto spółka Grupy Budimex ma prawo do nieodwołalnego wyznaczenia nieprzeznaczonej do obrotu inwestycji w instrumenty kapitałowe, która na moment początkowego ujęcia została wyznaczona jako wyceniana przez inne całkowite dochody (w przeciwnym wypadku taka inwestycja wyceniana byłaby w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat). Kwot skumulowanych w innych całkowitych dochodach nie można reklasyfikować do rachunku zysków i strat, nawet w momencie usunięcia ze sprawozdania z sytuacji finansowej. Inwestycja taka jest pozycją niepieniężną. Jeśli pozycja jest denominowana w walucie obcej, różnice kursowe ujmowane są w innych całkowitych dochodach. Dywidendy z kolei ujmuje się w rachunku zysków i strat. Składnik aktywów finansowych wyceniany jest w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat we wszystkich pozostałych przypadkach. Należności z tytułu dostaw i usług dotyczące realizowanych kontraktów budowlanych oraz z tytułu udzielonych zaliczek (niezaliczanych jednak do instrumentów finansowych) klasyfikowane są jako należności krótkoterminowe, gdyż oczekuje się, że zostaną uregulowane w toku normalnego cyklu operacyjnego jednostki. Należności z tytułu kaucji gwarancyjnych oraz pożyczki, których termin wymagalności jest krótszy niż 12 miesięcy ujmowane są jako aktywa obrotowe. Długoterminowe należności z tytułu kaucji gwarancyjnych podlegają dyskontowaniu do wartości bieżącej według efektywnych stóp procentowych. Aktywa wyłącza się z ksiąg rachunkowych, gdy prawa do uzyskiwania przepływów pieniężnych z ich tytułu wygasły lub zostały przeniesione i dokonano przeniesienia zasadniczo całego ryzyka i wszystkich pożytków z tytułu ich własności. Przychody z tytułu odsetek od aktywów finansowych (wycenianych odpowiednio: w zamortyzowanym koszcie, w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat lub w wartości godziwej przez rachunek innych całkowitych dochodów) ujmowane są w przychodach finansowych. Wszystkie zobowiązania finansowe klasyfikowane są jako wyceniane w zamortyzowanym koszcie po początkowym ujęciu, z wyjątkiem zobowiązań finansowych wycenianych według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (spełniających definicję przeznaczonych do obrotu) – instrumenty te wycenia się po początkowym ujęciu w wartości godziwej. Specjalną podkategorią aktywów i zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu są instrumenty pochodne. Transakcje pochodne zawierane przez spółki Grupy są w celu zabezpieczenia przepływów pieniężnych przed ryzykiem kursowym oraz ryzykiem stóp procentowych. Instrumenty pochodne wyceniane są na dzień bilansowy w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej. Wartość godziwa instrumentów pochodnych jest szacowana przy użyciu modelu bazującego między innymi na wartości kursów walutowych (kursy zamknięcia) na dzień bilansowy lub różnicach w poziomach stóp procentowych waluty kwotowej i bazowej. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 23 Skutki okresowej wyceny instrumentów pochodnych, zabezpieczających wahania kursów walutowych na kontraktach budowlanych denominowanych w walutach obcych oraz zyski i straty na dzień ich rozliczenia ujmuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Pozostałe przychody (koszty) operacyjne” w ramach działalności operacyjnej. Skutki okresowej wyceny instrumentów pochodnych, zabezpieczających wahania stopy procentowej lub kursów walutowych pozycji zaliczanych do działalności finansowej oraz zyski i straty na dzień ich rozliczenia wykazuje się w rachunku zysków i strat w pozycji „Przychody (koszty) finansowe” w ramach działalności finansowej. Spółki Grupy nie stosują rachunkowości zabezpieczeń. Spółki Grupy współpracują, zarówno w ramach transakcji na rynku pieniężnym, kapitałowym, jak i instrumentów pochodnych z bankami o wysokiej wiarygodności, nie powodując przy tym znacznej koncentracji ryzyka kredytowego. Utrata wartości aktywów finansowych Spółki Grupy ujmują odpisy na oczekiwane straty kredytowe. Straty kredytowe to różnica między wszystkimi należnymi przepływami pieniężnymi wynikającymi z danej umowy a przepływami faktycznie oczekiwanymi, po uwzględnieniu wszelkich oczekiwanych niedoborów (tj. braku płatności). Jeśli aktywa finansowe objęte odpisem są długoterminowe, odpis na straty kredytowe podlega zdyskontowaniu według pierwotnej efektywnej stopy procentowej (tj. stopy z momentu rozpoznania aktywa). Wysokość odpisu na oczekiwane straty kredytowe W przypadku aktywów finansowych objętych zakresem MSSF 15 (czyli należności z tytułu dostaw i usług, kaucji z tytułu umów o budowę, wyceny kontraktów budowlanych oraz należności z tytułu umów koncesyjnych) spółka Grupy wycenia odpis w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla całego oczekiwanego okresu życia danego składnika aktywów finansowych. W przypadku aktywów finansowych nieobjętych zakresem MSSF 15 (czyli inwestycji w instrumenty kapitałowe, pożyczek udzielonych oraz pozostałych aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej) straty kredytowe szacuje się dla całego oczekiwanego okresu życia danego składnika aktywów finansowych, jeśli ryzyko kredytowe związane z danym składnikiem aktywów znacznie wzrosło od momentu początkowego ujęcia. Jeśli ryzyko kredytowe nie wzrosło znacząco od momentu początkowego ujęcia, odpis ujmuje się w wysokości 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. W przypadku aktywów finansowych nieobjętych zakresem MSSF 15, jeśli początkowo spółka Grupy Budimex utworzyła odpis w wysokości równej oczekiwanym stratom kredytowym w całym okresie życia składnika aktywów, a następnie na kolejny dzień sprawozdawczy stwierdza, że ryzyko kredytowe nie jest już znacząco wyższe, spółka Grupy wycenia odpis w wysokości 12-miesięcznych oczekiwanych strat kredytowych. 2.15 Kapitały Kapitał własny Kapitał podstawowy obejmuje akcje zwykłe i jest wykazany według wartości nominalnej (zgodnej ze statutem Jednostki Dominującej oraz wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego) skorygowanej o skutki hiperinflacji za okres, w którym gospodarka polska zaliczana była do hiperinflacyjnych. Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej ich wartości nominalnej – to kwota równa nadwyżce cen obejmowania akcji Jednostki Dominującej ponad ich wartość nominalną. Została ona skorygowana o skutki hiperinflacji za okres, w którym gospodarka polska zaliczana była do hiperinflacyjnych. Pozostałe kapitały rezerwowe obejmują koszty programu płatności w formie akcji przez Ferrovial SA (nota 2.17) oraz zyski / (straty) aktuarialne od zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych. Różnice kursowe z przeliczenia oddziałów i podmiotów zagranicznych obejmują efekt przeliczenia sprawozdań finansowych zagranicznych spółek i oddziałów Grupy z walut obcych na złote polskie. Kapitał własny przypisany udziałom niedającym kontroli Kapitał własny przypisany udziałom niedającym kontroli stanowi część kapitałów własnych jednostek zależnych objętych konsolidacją pełną, która należy do innych udziałowców (akcjonariuszy) aniżeli jedno stki wchodzące w skład Grupy. Zysk / (strata) netto jednostek zależnych w części należącej do udziałowców (akcjonariuszy) innych niż jednostki wchodzące w skład Grupy stanowi zysk (stratę) udziałów niedających kontroli. 2.16 Świadczenia pracownicze Jednostki Grupy prowadzą programy wypłaty odpraw emerytalnych i rentowych (oraz wybrane spółki Grupy – odpraw pośmiertnych), Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 24 w związku z czym tworzą rezerwy na wartość bieżącą zobowiązań z tytułu wyżej wymienionych świadczeń. Wypłaty z tytułu powyższego programu odpisywane są w koszty w rachunku zysków i strat w sposób umożliwiający rozłożenie kosztów tych świadczeń na cały okres zatrudnienia pracowników w spółkach. Wysokość rezerwy jest ustalana przez niezależnego aktuariusza metodą wyceny prognozowanych uprawnień jednostkowych. Zyski i straty aktuarialne z tytułu świadczeń po okresie zatrudnienia są rozpoznawane w innych całkowitych dochodach i nie będą podlegać przeniesieni u do rachunku zysków i strat. Grupa nie tworzy odrębnego funduszu gromadzącego wpłaty na przyszłe świadczeni a. 2.17 Płatności w formie akcji Ferrovial SA, spółka dominująca najwyższego stopnia, prowadzi własny program płatności w formie akcji rozliczany w formie instrumentów kapitałowych, w ramach którego pracownicy Grupy świadczą usługi Jednostce Dominującej oraz jej podmiotom zależnym w zamian za instrumenty kapitałowe Ferrovial SA. Zgodnie z MSSF 2 wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników w zamian za przyznanie instrumentów kapitałowych Ferrovial SA w latach 2010 – 2013 była ujmowana w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym jako koszt oraz drugostronnie jako zwiększenie kapitału przez okres, w którym spełniane są warunki nabycia (okres nabywania uprawnień). Wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników jest określana w sposób pośredni poprzez odniesienie do wartości godziwej przyznanych instrumentów kapitałowych ustalonej w dniu przyznania instrumentów. Warunki nabycia uprawnień, inne niż warunki rynkowe, są uwzględniane poprzez korektę liczby instrumentów kapitałowych wykorzystanych w wycenie całej transakcji tak, aby ostatecznie wartość kosztu świadczonych usług opierała się na liczbie instrumentów kapitałowych, co do których oczekuje się, iż zostaną do nich nabyte uprawnienia. Na podstawie umowy zawartej z Ferrovial SA w 2014 roku spółki z Grupy Budimex zobowiązały się pokrywać koszty programu w odniesieniu do transzy instrumentów przyznanych w roku 2014 i latach kolejnych. Tym samym wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników, związana z instrumentami przyznanymi w roku 2014 i w latach kolejnych została zaklasyfikowana jako zobowiązania (drugostronnie jako koszt). 2.18 Rezerwy Jednostki Grupy tworzą rezerwy na przyszłe zobowiązania, których termin wymagalności lub kwota nie są pewne. Rezerwy tworzy się wówczas, gdy: • na jednostce gospodarczej ciąży obecny obowiązek (prawny lub zwyczajowo oczekiwany) wynikający ze zdarzeń przeszłych, • prawdopodobne jest, że wypełnienie obowiązku spowoduje konieczność wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne oraz • można dokonać wiarygodnego szacunku kwoty tego obowiązku. Spółki Grupy tworzą rezerwy na koszty przyszłych napraw gwarancyjnych, gdyż w przypadku usług budowlanych są one zobowiązane do udzielenia gwarancji na swoje usługi. Wysokość rezerw na koszty napraw gwarancyjnych jest związana z poszczególnymi segmentami budownictwa i wynosi od 0,3% do 1,5% przychodów z danego kontraktu. Wartość ta podlega indywidualnej analizie i może ulegać zwiększeniu lub zmniejszeniu w uzasadnionych przypadkach. Koszty przyszłych napraw gwarancyjnych obciążają koszty wytworzenia sprzedanych produktów. 2.19 Ujmowanie przychodów i kosztów Przychody ze sprzedaży ujmowane według metod opisanych w punktach 2.20, 2.21 oraz 29.2. Przychody z tytułu odsetek ujmowane są, w odniesieniu do głównej kwoty nale żnej, zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej. Przychody z tytułu dywidend są ujmowane w momencie, kiedy zostaje ustanowione prawo akcjonariuszy do otrzymania płatności. 2.20 Przychody z umów z klientami Przychody z umów z klientami są ujmowane, tylko gdy zostały spełnione wszystkie poniższe warun ki: • strony umowy zawarły umowę i są zobowiązane do wykonania swoich obowiązków , • spółka Grupy jest w stanie zidentyfikować prawa każdej ze stron dotyczące dóbr lub usług, które mają zostać przekazane, • spółka Grupy jest w stanie zidentyfikować warunki płatności za dobra lub usługi, które mają zostać przekaza ne, • umowa ma treść ekonomiczną oraz • jest prawdopodobne, że spółka Grupy otrzyma wynagrodzenie, które będzie jej przysługiwało w zamian za dobra lub usługi, które zostaną przekazane klientowi. Spółki Grupy łączą dwie lub więcej umów, które zostały zawarte równocześnie lub niemal równocześnie z tym samym klientem (lub podmiotami powiązanymi z klientem) i ujmuje je jako jedną umowę, j eżeli: • umowy są negocjowane jako pakiet i dotyczą tego samego celu handlowego lub • kwota wynagrodzenia należnego w ramach jednej umowy zależy od ceny lub w ykonania innej umowy lub • dobra lub usługi przyrzeczone w umowach są pojedynczymi zobowiązaniami d o wykonania świadczenia. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 25 Spółki Grupy ujmują zmianę umowy jako oddzielną umowę, jeśli zakres umowy zwiększa się ze względu na dodanie przyrzeczonych dóbr lub usług, które są uznawane za odrębne oraz jeśli cena określona w umowie zwiększa się o kwotę wynagrodzenia, odzwierciedlającą indywidualne ceny sprzedaży dodatkowych przyrzeczonych d óbr lub usług. Spółki Grupy ujmują przychody w momencie spełnienia (lub w trakcie spełniania) zobowiązania do wykonania świadczenia poprzez przekazanie przyrzeczonego dobra lub usługi klientowi. Przekazanie składnika aktywów następuje w momencie, gdy klient uzyskuje kontrolę nad tym składnikiem aktywów. Przychody ujmowane są jako kwoty równe cenie transakcyjnej, która została przypisana do danego zobowiązania do wykonania świadczenia. W momencie zawarcia umowy spółka Grupy dokonuje oceny dóbr lub usług przyrzeczonych w umowie z klientem i identyfikuje jako zobowiązanie do wykonania świadczenia każde przyrzeczenie do przekazania na rzecz klienta dobra lub usługi (lub pakietu dóbr lub usług) lub grupy odrębnych dóbr lub usług, które są zasadniczo takie same i w przypadku których przekazanie na rzecz klienta ma taki sam charakter. Spółka Grupy przenosi kontrolę nad dobrem lub usługą w miarę upływu czasu i tym samym spełnia zobowiązanie do wykonania świadczenia oraz ujmuje przychody w miarę upływu czasu, jeśli spełniony jest jede n z następujących warunków: • klient jednocześnie otrzymuje i czerpie korzyści płynące ze świadczenia w miarę j ego wykonywania, • w wyniku wykonania świadczenia powstaje lub zostaje ulepszony składnik aktywów, a kontrolę nad tym składnikiem aktywów – w miarę jego powstawania lub ulepszania – sprawuje klien t, • w wyniku wykonania świadczenia nie powstaje składnik o alternatywnym zastosowaniu dla spółki Grupy, a przysługuje jej egzekwowalne prawo do zapłaty za dotychczas wykonane świadczenie. Uznaje się, że w przypadku świadczenia usług budowlanych przez spółki Grupy zasadniczo powstaje jedno zobowiązanie do wykonania świadczenia. Tym samym kwestia przypisania ceny transakcyjnej do zobowiązania do wykonania świadczenia nie wymaga szacowania. MSSF 15 wymaga zastosowania jednorodnej metody ujmowania przychodów dla kontraktów i zobowiązań o podobnej charakterystyce. Metodą wybraną przez Grupę jako preferowana do pomiaru wartości dóbr i usług, które się przekazuje klientom w miarę upływu czasu jest metoda obmiaru wykonywanych prac (metoda oparta na wynikach), tak długo jak podczas wykonania umowy można mierzyć postęp wykonanej pracy. W związku z powyższym metoda udziału kosztów poniesionych do dnia ustalenia przychodów w całkowitych kosztach świadczenia (metoda oparta na nakładach ) jest stosowana tylko w tych przypadkach, w których postępu prac nie można wiarygodnie zmierzyć za pomocą metody opartej na wynikach. W umowach o świadczenie usług, w których towary i usługi są zasadniczo takie same i są przekazywane na podstawie tego samego wzoru konsumpcji, w taki sposób, że klient korzysta z nich w miarę ich otrzymywania, metoda rozpoznawania przychodów wybrana przez Grupę opiera się na czasie, który upłynął, podczas gdy koszty są rejestrowane zgodnie z zasadą memoriałową. Jeżeli nie można racjonalnie zmierzyć wyników spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia, przychody ujmuje się wyłącznie do wysokości poniesionych kosztów, których odzyskania spółka z Grupy oczekuje. Jeśli zobowiązanie do wykonania świadczenia nie jest spełniane w czasie, uznaje się, że spółka Grupy spełnia je w określonym momencie. Przychody ze sprzedaży usług deweloperskich rozpoznawane są w momencie przekazania kontroli wszystkich znaczących ryzyk oraz korzyści wynikających z posiadania nieruchomości na końcowego odbiorcę. Grupa uznaje, że transfer ryzyk, kontroli i korzyści następuje w chwili podpisania aktu notarialnego przenoszącego własn ość do nabywanej nieruchomości. Spółki deweloperskie prowadzą ewidencję pozwalającą na ustalenie kosztów dotyczących poszczególnych elementów składowych projektu, które mogą być przedmiotem oddzielnego zbycia. W momencie rozpoznania przychodów ze sprzedaży spółka ujmuje koszty wytworzenia danej powierzchni, pomniejszając wyroby gotowe w proporcji udziału sprzedawanego lokalu w łącznym metrażu danego typu lokali. W przypadku, kiedy istnieje prawdopodobieństwo, iż łączne koszty związane z realizacją kontraktu przekroczą łączne przychody, zgodnie z MSR 37 przewidywana strata (nadwyżka kosztów nad przychodami) obciąża koszty operacyjne oraz drugostronnie tworzona jest rezerwa na umowy rodzące obciążenia (rezerwa na straty na kontraktach). Dodatkowe koszty doprowadzenia do zawarcia umowy z klientem ujmuje się jako koszt danego okresu sprawozdawczego ze względu na brak pewności ich odzyskania. Umowy zawierane przez spółki Grupy nie zawierają istotnego elementu finansowania. Udzielane przez inwestora zaliczki w przypadku kontraktów budowlanych konsumowane są przez wydatki czynione w pierwszych etapach każdej budowy, tak więc nie występuje długoterminowe finansowanie prowadzonej budowy otrzymaną zaliczką. Spółki Grupy analizują, czy zawierane umowy zawierają czynnik wynagrodzenia zmiennego i w przypadku zidentyfikowania istotnych Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 26 wartości oszacowują całkowitą kwotę wynagrodzenia, do którego będą uprawnione . Grupa prezentuje w aktywach pozycję „wycena kontraktów budowlanych” z tytułu prac wynikających z umowy w odniesieniu do wszystkich umów w trakcie realizacji, w przypadku których rozpoznane przychody przewyższają należności wynikające z faktur częściowych. Nieuregulowane kwoty naliczone i zafakturowane za pracę wykonaną w ramach umowy prezentowane są w pozycji „należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności”, natomiast kwoty zatrzymane przez odbiorców – w pozycji „kaucje z tytułu umów o budowę”. Grupa prezentuje w zobowiązaniach pozycję „wycena kontraktów budowlanych” w odniesieniu do wszystkich umów w trakcie realizacji, w przypadku których kwoty zafakturowane za pracę wykonaną w ramach umowy przewyższają rozpoznane przychody. W pozycji „rezerwy na straty na kontraktach budowlanych” ujmowane są z kolei rezerwy na straty na kontraktach. Nieuregulowane kwoty należne dostawcom, na które Grupa otrzymała faktury, prezentowane są w pozycji „zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania”, natomiast kwoty zatrzymane dostawcom – w pozycji „kaucje z tytułu umów o budo wę”. Otrzymane wynagrodzenia za niedostarczone towary oraz niezakończone usługi (zaliczki) są ujmowane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako przychody przyszłych okresów. Zgodnie z zasadą memoriału Grupa ujmuje w rachunku zysków i strat wszystkie koszty przypadające na dany okres sprawozdawczy niezależnie od okresu ich faktycznego rozliczenia. Koszty poniesione, a nieodnoszące się do danego okresu są ujmowane w aktywach jako rozliczenia międzyokresowe czynne (ujęte w linii: „należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności”), natomiast koszty nieponiesione, a przypadające na dany okres, stanowią zobowiązania z tytułu niezafakturowanych kosztów (ujęte w linii: „zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania”). 2.21 Przychody i koszty z tytułu umów koncesyjnych Spółki Grupy są stroną umów koncesyjnych, które polegają na wybudowaniu, eksploatacji, zarządzaniu lub utrzymywaniu standardu obiektów użyteczności publicznej przez określony czas, za co spółki otrzymują zapłatę przez okres obowiązywania umowy. Kontrakty takie zawierane są z podmiotami sektora publicznego, które kontrolują lub regulują, jakie usługi koncesjonariusz musi świadczyć z wykorzystaniem danej infrastruktury, na rzecz kogo oraz po jakiej cenie. W tego typu umowach koncesjodawca kontroluje również znaczące wartości rezydualne infrastruktury na koniec obowiązywania umowy. Skutki finansowe takich umów Grupa ujmuje zgodnie z KIMSF 12 „Umowy na usługi koncesjonowane”. Koncesjonariusz ujmuje i wycenia przychody i koszty z tytułu wykonanych usług budowlanych oraz przychody i koszty z tytułu usługi zarządzania/eksploatacji zgodnie z MSSF 15. Wynagrodzenie za usługi budowlane może być ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako składnik aktywów finansowych (wariant 1), jako wartość niematerialna (wariant 2) lub jako model mieszany (wari ant 3). Wariant 1: Wartość gwarantowanego wynagrodzenia dla całego okresu umowy w wartościach bieżących jest wyższa niż wartość godziwa przychodów z tytułu usługi budowlanej - w takim przypadku wykazuje się aktywa finansowe w wysokości równej wartości godziwej przychodów z tytułu usługi budowlane j. Wariant 2: Koncesjonariusz nie otrzymuje gwarantowanego wynagrodzenia, lecz prawo (licencję) do nakładania opłat na użytkowników danej usługi użyteczności publicznej, których łączna wartość jest uzależniona od tego, w jakim zakresie społeczeństwo korzysta z danej usługi – w takim przypadku wykazuje się wartość niematerialną w wysokości równej wartości godziwej przychodów z tytułu usługi budowlanej, przy założeniu, że oczekuje się pokrycia tej różnicy z tytułu wpływów ze sprzedaży usług. Wariant 3: Wartość gwarantowanego wynagrodzenia dla całego okresu umowy w wartościach bieżących jest niższa niż wartość godziwa przychodów z tytułu usługi budowlanej - w takim przypadku wykazuje się aktywa finansowe do wysokości równej wartości bieżącej gwarantowanego wynagrodzenia oraz wartość niematerialną w wysokości różnicy pomiędzy wartością godziwą przychodów z tytułu usługi budowlanej a rozpoznanym aktywem finansowym, przy założeniu, że oczekuje się pokrycia tej różnicy z tytułu wpływów ze sprzedaży usług. Aby określić charakter należnego wynagrodzenia i wysokość, w jakiej powinno ono zostać wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, na dzień zawarcia umowy przeprowadzany jest test, mający na celu potwierdzenie, w jakim stopniu gwarantowane wpływy z tytułu umowy koncesyjnej są w stanie pokryć wyrażone w wartości godziwej wynagrodzenie z tytułu usługi budowlanej. Dla celów wyliczenia wartości bieżącej wartości gwarantowanego wynagrodzenia przyjmuje się stopę dyskontową odzwierciedlającą średnioważony koszt kapitału koncesjonariusza. W roku obrotowym zakończonym 31 grudnia 2020 roku spółki Grupy były stroną czterech umów koncesyjnych, dla których przeprowadzone testy wykazały, że wartość gwarantowanego wynagrodzenia dla całego okresu umów w wartościach bieżących była wyższa niż wartość godziwa należności z tytułu usługi budowlanej. W związku z tym należności z tytułu usługi budowlanej ujęto zgodnie z wariantem 1, tj. jako aktywa finansowe. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 27 Aktywa ujmowane są w linii „Należności z tytułu umów koncesyjnych” w sprawozdaniu z sytuacji finansowej. Wyceniane są według zamortyzowanego kosztu z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej, ponieważ zgodnie z MSSF 9 aktywa utrzymywane są zgodnie z modelem biznesowym, którego celem jest uzyskanie przepływów pieniężnych wynikających z umowy oraz zgodnie z warunkami umowy w określonych terminach powstają przepływy pieniężne, które są jedynie spłatą kwoty głównej i odsetek od kwoty głównej pozostałej do spłaty. Zwiększenia aktywów wynikające z odzwierciedlenia wartości pieniądza w czasie odnoszone są w pozycję „Przychody finansowe” w rachunku zysków i strat. Dodatkowo, na koniec każdego okresu rozliczeniowego, aktywa pomniejszane są o wpływy gwarantowanego wynagrodzenia alokowanego dla każdego z tych okresów proporcjonalnie do udziału wynagrodzenia z tytułu usługi budowlanej w całości gwarantowanego wynagrodzenia przewidzianego umową. Powyższe aktywa na każdy dzień bilansowy poddawane są testowi na utratę wartości. Przychody z nakładania opłat na użytkowników usługi użyteczności publicznej, będące nadwyżką nad gwarantowanym wynagrodzeniem, rozpoznawane są w przychodach z tytułu zarządzania/eksploatacji w momencie świadczenia usługi. W przypadku, gdy na koncesjonariuszu spoczywają zobowiązania umowne dotyczące utrzymania bądź przywrócenia stanu infrastruktury (z wyłączeniem elementu modernizacyjnego), ujmowane są one zgodnie z MSR 37 jako rezerwy. Zgodnie z MSR 23 związane z umową koncesyjną koszty finansowania zewnętrznego ujmowane są jako wydatek w okresie ich poniesienia, chyba że koncesjonariusz posiada określone w umowie prawo do uzyskania wartości niematerialnej. W takim przypadku związane z umową koszty finansowania zewnętrznego są kapitalizowane w trakcie fazy budowy infrastruktury zgodnie z tym standardem. W zawartych umowach koncesyjnych Grupa rozpoznała aktywa finansowe, dlatego też koszty finansowania zostały odniesione w rachunek zysków i strat w pozycję koszty finansowe. 2.22 Zysk / (strata) brutto ze sprzedaży Zysk / (strata) brutto ze sprzedaży to różnica pomiędzy: • przychodami ze sprzedaży produkcji podstawowej i innych usług realizowanych w ramach działalności podstawowej jednostek Grupy oraz towarów i materiałów a • kosztami wytworzenia sprzedanych produktów i usług oraz zakupu sprzedanych towarów i materiałów . 2.23 Zysk / (strata) z działalności operacyjnej Zysk / (strata) z działalności operacyjnej obejmuje przychody i koszty z działalności operacyjnej bez uwzględnienia kosztów i przychodów finansowych, do których zaliczane są przede wszystkim odsetki, różnice kursowe oraz koszty prowizji i gwarancji bankowych. 2.24 Podatek dochodowy (w tym odroczony podatek dochodowy) Pozycja „podatek dochodowy” w rachunku zysków i strat obejmuje podatek bieżą cy oraz podatek odroczony. Podatek dochodowy od dochodów uzyskanych w kraju obliczany jest zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi, natomiast dochody jednostek prowadzących działalność za granicą podlegają opodatkowaniu według lokalnych przepisów, uwzględniając umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W związku z przejściowymi różnicami między wykazywaną w księgach rachunkowych wartością aktywów i zobowiązań, a ich wartością podatkową oraz stratą podatkową możliwą do odliczenia w przyszłości, spółki Grupy tworzą rezerwy i ustalają aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego. Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w wysokości kwoty podatku dochodowego, wymagającej w przyszłości zapłaty, w związku z występowaniem dodatnich różnic przejściowych, to jest różnic, które spowodują zwiększenie podstawy obliczenia podatku dochodowego w przyszłości. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego ustala się w wysokości kwoty przewidzianej w przyszłości do odliczenia od podatku dochodowego, w związku z ujemnymi różnicami przejściowymi, które spowodują w przyszłości zmniejszenie podstawy obliczenia podatku dochodowego oraz straty podatkowej możliwej do odli czenia. Aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego nie ujmuje się, jeżeli różnice wynikają z wartości firmy lub z początkowego ujęcia (poza połączeniem jednostek) innych aktywów i zobowiązań w transakcji, która nie wpływa na zysk podatkowy ani księgowy. Wartość bilansowa składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku jest weryfikowana na każdy dzień bilansowy i ulega stosownemu obniżeniu o tyle, o ile przestało być prawdopodobne osiągnięcie dochodu do opodatkowania wystarczającego do częściowego lub całkowitego zrealizowania składnika aktywów z tytułu odroczonego p odatku dochodowego. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego wyceniane są z zastosowaniem stawek podatkowych, które według przewidywań będą obowiązywać w okresie, gdy składnik aktywów zostanie zrealizowany lub rezerwa rozwiązana, przyjmując Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 28 za podstawę stawki podatkowe (i przepisy podatkowe) prawnie lub faktycznie obowiązuj ące na dzień bilansowy. Podatek bieżący i odroczony ujmuje się w rachunku zysków i strat, z wyjątkiem przypadków dotyczących pozycji ujmowanych w pozostałych całkowitych dochodach lub bezpośrednio w kapitale własnym. W takiej sytuacji podatek bieżący i odroczony ujmuje się również odpowiednio w pozostałych całkowitych dochodach lub w kapitale własnym. Jeżeli podatek bieżący lub odroczony wynika z początkowego rozliczenia połączenia jednostek gospodarczych, efekt podatkowy uwzględnia się w dalszych rozliczeniach tego połączenia. Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego podlegają kompensacie w ramach poszczególnych spółek Grupy. Ocena niepewności co do rozliczeń podatkowych Jeżeli w ocenie spółki Grupy jest prawdopodobne, że podejście do kwestii podatkowej lub grupy kwestii podatkowych będzie zaakceptowane przez organ podatkowy, spółka Grupy określa dochód do opodatkowania (stratę podatkową), podstawę opodatkowania, niewykorzystane straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe i stawki podatkowe z uwzględnieniem podejścia do opodatkowania planowanego lub zastosowanego w swoim zeznani u podatkowym. Jeżeli spółka Grupy stwierdzi, że nie jest prawdopodobne, że organ podatkowy zaakceptuje podejście spółki do kwestii podatkowej lub grupy kwestii podatkowych, wówczas spółka odzwierciedla wpływ niepewności przy ustalaniu dochodu do opodatkowania (straty podatkowej), niewykorzystanych strat podatkowych, niewykorzystanych ulg podatkowych lub stawek podatkowych, określając najbardziej prawdopodobny scenariusz, będący pojedynczą kwotą spośród m ożliwych wyników. Podatek od towarów i usług Przychody, koszty, aktywa i zobowiązania są ujmowane po pomniejszeniu o wartość podatku o d towarów i usług, z wyjątkiem: • gdy podatek od towarów i usług zapłacony przy zakupie aktywów lub usług nie jest możliwy do odzyskania od organów podatkowych; wtedy jest on ujmowany odpowiednio jako część ceny nabycia składnika aktywów lub jako część pozycji kosztowej oraz • należności i zobowiązań, które są wykazywane z uwzględnieniem kwoty podatku od towarów i usług. Kwota netto podatku od towarów i usług możliwa do odzyskania lub należna do zapłaty na rzecz organów podatkowych każdej ze spółek Grupy jest ujęta w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jako część należności lub zobowiązań. 2.25 Sprawozdawczość dotycząca segmentów operacyjnych Organizacja i zarządzanie Grupy odbywają się w podziale na segmenty. Grupa Budimex działa w obszarze trzech segmentów operacyjnych: • działalność budowlana, • działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomościami, • działalność usługowa. Podział działalności na poszczególne segmenty został dokonany poprzez kwalifikację poszczególnych podmiotów według ich podstawowej, statutowej działalności oraz znaczenia działalności spółek na rzecz segmentu. Taki podział odpowiada rozłożeniu zasadniczych ryzyk oraz zwrotów z poniesionych nakładów. Grupa stosuje jednolitą politykę rachunkowości dla wszystkich segmentów. Transakcje pomiędzy poszczególnymi segmentami dokonywane są na warunkach rynkowych. Udziały w jednostkach wycenianych metodą praw własności zostały zakwalifikowane do właściwego segmentu ze względu na przedmiot działalności wycenianej tą metodą jednostki. 3. Zarządzanie ryzykiem finansowym Do głównych instrumentów finansowych, z których korzysta Grupa Budimex należą: • kredyty bankowe, pożyczki, leasing, których celem jest pozyskanie środków finansowych na działaln ość Grupy, • należności i zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności i zobowiązania, a także środki pieniężne i depozyty krótkoterminowe, które powstają w toku bieżącej działalności Grupy, • krótkoterminowe dłużne papiery wartościowe (obligacje) emitowane przez emitentów o wysokim ratingu kupowane jako alternatywa dla depozytów bankowych, • instrumenty pochodne, do których należą walutowe kontrakty terminowe typu forward oraz opcje walutowe, których celem jest zarządzanie ryzykiem walutowym powstającym w wyniku zawierania kontraktów budowlanych w walutach obcych oraz instrumenty typu swap stopy procentowej, których celem jest zamiana zmiennej stopy procentowej na stopę stałą. Grupa Budimex w toku prowadzonej działalności narażona jest na różne rodzaje ryzyka finansowego: ryzyko walutowe, ryzyko stóp Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 29 procentowych, ryzyko cenowe, ryzyko kredytowe oraz ryzyko utraty płynności. Zarząd weryfikuje i ustala zasady zarządzania każdym z wyżej wymienionych ryzyk. Ryzyko walutowe W ramach podstawowej działalności operacyjnej spółki Grupy zawierają kontrakty budowlane oraz umowy z podwykonawcami i dostawcami w walutach obcych. Przyjęta przez Zarząd polityka zarządzania ryzykiem walutowym polega na zabezpieczaniu przyszłych przepływów pieniężnych na tych kontraktach w celu ograniczenia wpływu zmienności kursów walut na wyniki Grupy. Zgodnie z tą polityką spółki Grupy dokonują zabezpieczania ryzyka walutowego występującego w każdej umowie budowlanej, której wartość płatności (wpływów lub wydatków) w walutach obcych zostanie uznana za istotną. Zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym odbywa się poprzez wykorzystanie instrumentów pochodnych, przede wszystkim walutowych kontraktów terminowych (fx forward) oraz opcji walutowych lub też, o ile to jest możliwe, poprzez mechanizm zabezpieczenia naturalnego, polegającego na zawieraniu umów z dostawcami lub podwykonawcami w określonej walucie. Zgodnie z polityką Grupy ekspozycja na ryzyko walutowe jest systematycznie mierzona zarówno dla poszczególnych kontraktów budowlanych (poprzez analizę wpływów i wydatków w walucie obcej w ramach kontraktów zawieranych w walucie obcej oraz poprzez analizę wydatków w walucie obcej w ramach kontraktów zawieranych w walucie krajowej), jak i dla wszystkich kontraktów łącznie. Polityką Zarządu jest zabezpieczenie ekspozycji walutowej netto dla realizowanych kontraktów. Na dzień 31 grudnia 2020 roku ekspozycja Grupy na ryzyko kursowe dotycząca kontraktów budowlanych była zabezpieczona w około 88 %. Ryzyko walutowe – wrażliwość na zmiany W celu przeprowadzenia analizy wrażliwości na zmiany kursów walut, na podstawie historycznych zmian wartości oraz na podstawie wiedzy i doświadczenia Grupy w zakresie rynków finansowych zmiany kursów walut, które są „realnie możliwe”, oszacowane zostały na poziomie -10% / +10% na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku. Poniższa tabela przedstawia wrażliwość wyniku finansowego netto na racjonalnie możliwe zmiany kursów walutowych przy założeniu niezmiennych innych czynników (wpływ na aktywa netto jest identyczny). Wrażliwość na zmiany na dzień 31 grudnia 2020 roku Deprecjacja Aprecjacja Wartość nominalna na dzień bilansowy złotówki względem pozostałych walut +10% -10% Kontrakty forward – EUR 29 545 5 398 (5 398) – CZK 19 962 346 (346) Instrumenty finansowe denominowane w walutach obcych – ekspozycja walutowa netto: – EUR 7 550 3 484 (3 484) – USD (48) (18) 18 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 9 210 (9 210) Podatek odroczony (1 750) 1 750 Łącznie 7 460 (7 460) Wrażliwość na zmiany na dzień 31 grudnia 2019 roku Deprecjacja Aprecjacja Wartość nominalna na dzień bilansowy złotówki względem pozostałych walut +10% -10% Kontrakty forward – EUR 28 344 4 532 (4 532) – CZK 42 722 713 (713) Instrumenty finansowe denominowane w walutach obcych – ekspozycja walutowa netto: – EUR 23 041 9 812 (9 812) – USD (47) (18) 18 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 15 039 (15 039) Podatek odroczony (2 857) 2 857 Łącznie 12 182 (12 182) Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 30 Ryzyko stóp procentowych Ryzyko stóp procentowych występuje głównie w związku z korzystaniem przez spółki Grupy z kredytów bankowych, pożyczek i leasingu. Powyższe instrumenty finansowe oparte są o zmienne stopy procentowe i narażają Grupę na ryzyko zmiany przepływów pieniężnych. Ryzyko stóp procentowych związane z istniejącym zadłużeniem zostało uznane jako relatywnie niskie z punktu widzenia wpływu na wyniki Grupy. W obecnej chwili zarządzanie tym ryzykiem obejmuje zarówno bieżące monitorowanie sytuacji rynkowej i zadłużenia, jak również zabezpieczanie się przed ryzykiem wahań rynkowych stóp procentowych poprzez zawieranie transakcji zamiany stopy procentowej ze zmiennej na stałą. Ryzyko stóp procentowych – wrażliwość na zmiany W celu przeprowadzenia analizy wrażliwości na zmiany stóp procentowych, na podstawie historycznych zmian wartości oraz na podstawie wiedzy i doświadczenia Grupy w zakresie rynków finansowych zmiany stóp procentowych, które są „racjonalnie możliwe”, oszacowane zostały na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku na poziomie -0,25/+0,25 punktu procentowego dla złotego, na poziomie -0,25/+0,25 punktu procentowego dla euro, dolara amerykańskiego na poziomie -0,25/+0,25 punktu procentowego oraz na poziomie -0,25/+0,25 punktu procentowego dla korony czeskiej. Poniżej podano wpływ na wynik netto i aktywa netto według stanu na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudn ia 2019 roku: Wrażliwość na zmiany na dzień 31 grudnia 2020 roku Wartość na dzień bilansowy +25 pb (PLN, EUR, CZK, USD) -25 pb (PLN, EUR, CZK, USD) Środki pieniężne na rachunkach bankowych (wartość godziwa) 2 384 294 5 961 (5 961) Instrumenty pochodne – swap stopy procentowej – ujęte w zobowiązaniach (wartość godziwa) (4 419) 405 (413) Kredyty bankowe i pożyczki (kapitał) (51 327) (128) 128 Zobowiązania z tytułu leasingu (wartość bieżąca) (399 328) (999) 999 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 5 239 (5 247) Podatek odroczony (995) 997 Łącznie 4 244 (4 250) Wrażliwość na zmiany na dzień 31 grudnia 2019 roku Wartość na dzień bilansowy +25 pb (PLN, EUR, CZK, USD) -25 pb (PLN, EUR, CZK, USD) Środki pieniężne na rachunkach bankowych (wartość godziwa) 1 515 821 3 790 (3 790) Instrumenty pochodne – swap stopy procentowej – ujęte w zobowiązaniach (wartość godziwa) (3 438) 429 (439) Kredyty bankowe i pożyczki (kapitał) (81 486) (204) 204 Zobowiązania z tytułu leasingu (wartość bieżąca) (368 834) (922) 922 Wpływ brutto na wynik okresu oraz aktywa netto 3 093 (3 103) Podatek odroczony (588) 590 Łącznie 2 505 (2 513) W kalkulacji wrażliwości na zmiany stóp procentowych pominięte zostały środki pieniężne w kasie. Wycena kontraktów forward nie wykazuje wrażliwości na równoległe zmiany stóp procentowych przy niezmienionych kursach walutowych. Ryzyko cenowe Grupa narażona jest na ryzyko cenowe związane ze wzrostem cen najczęściej kupowanych materiałów budowlanych, takich jak: wyroby stalowe m.in. pręty zbrojeniowe, szyny i inne wyroby hutnicze, kruszywa i beton, a także materiałów ropopochodnych takich jak: benzyna, olej napędowy, asfalty oraz olej opałowy. Ryzyko cenowe materiałów nabywanych na rynku krajowym ocenia się jako umiarkowane, natomiast ryzyko cenowe związane z materiałami ropopochodnymi oraz wyrobami stalowymi szacuje się jako wysokie. Prognoza na rok 2021 dla branży budowlanej jest obarczona większym ryzykiem z uwagi na pandemię. W wyniku zmian cen Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 31 materiałów oraz kosztów pracy mogą ulec zmianie ceny usług świadczonych na rzecz Grupy przez firmy podwykonawcze. Ceny w umowach zawartych z inwestorami są stałe przez cały okres realizacji kontraktu – najczęściej od 6 – 36 miesięcy, z kolei umowy z podwykonawcami zawierane są w terminach późniejszych, w miarę postępu poszczególnych prac. Największe ryzyko zmienności (wzrostu) cen materiałów występuje przy zamówieniach publicznych z uwagi na relatywnie długi proces wyboru generalnego wykonawcy. Dotyczy to okresu od momentu złożenia oferty do momentu wyboru i podpisania umowy przez Grupę, kiedy zawieranie umów z dostawcami i zabezpieczanie cen materiałów nie zawsze jest możliwe . W celu ograniczenia ryzyka cenowego Grupa Budimex na bieżąco monitoruje ceny najczęściej kupowanych materiałów budowlanych, a podpisywane umowy mają odpowiednio dopasowane parametry, dotyczące między innymi czasu trwania kontraktu oraz wartości umowy do sytuacji rynkowej. W ramach Grupy Budimex funkcjonuje Biuro Zakupów, które bazując na planach robót budowlanych negocjuje ramowe umowy z dostawcami podstawowych materiałów budow lanych. Ryzyko kredytowe Spółki Grupy współpracują, zarówno w ramach transakcji pieniężnych, jak i kapitałowych z instytucjami finansowymi o wysokiej wiarygodności, nie powodując przy tym znacznej koncentracji ryzyka kredytowego. Jednocześnie Grupa stosuje politykę ograniczającą zaangażowanie wobec poszczególnych instytucji finansowych oraz emitentów papierów dłużnych, które są nabywane w ramach lokowania okresowych nadwyżek środków pieniężnych. Aktywami finansowymi Grupy narażonymi na podwyższone ryzyko kredytowe są należności z tytułu dostaw i usług. W Grupie Budimex funkcjonuje polityka oceny i weryfikacji ryzyka kredytowego w oparciu o modele ilościowo–jakościowe z wykorzystaniem ogólnodostępnych informacji oraz ratingu zewnętrznych firm ratingowych. Szczególnej ocenie jest poddawane ryzyko kredytowe inwestorów prywatnych zarówno na etapie ofertowym, jak i na bieżąco w okresach miesięcznych w trakcie realizacji kontraktów w oparciu o analizę warunków umów z kontrahentami oraz bieżącą spłatę nale żności. Każdy kontrahent, przed podpisaniem umowy, jest oceniany pod kątem możliwości wywiązania się ze zobowiązań finansowych z uwzględnieniem specyfiki danego kontraktu. W przypadku negatywnej oceny zdolności płatniczych kontrahenta, przystąpienie do kontraktu jest uzależnione od ustanowienia adekwatnych zabezpieczeń finansowych lub majątkowych. Ponadto, w przypadku wystąpienia opóźnień w zapłacie, w umowach z inwestorami zawierane są klauzule przewidujące prawo do wstrzymania wykonywania robót, i/lub odstąpienia od kontraktu. Dodatkowo zgodnie z art. 649 Kodeksu Cywilnego wykonawca na każdym etapie prac uprawniony jest do żądania gwarancji zapłaty zarówno za roboty wykonane, jak i pozostające do wykonania do końca realizacji kontraktu. W Grupie nie istnieje istotna koncentracja ryzyka kredytowego, uwzględniając fakt, iż główny odbiorca jest urzędem administracji rządowej. Grupa nie jest narażona na istotne ryzyko kredytowe wobec pojedynczego kontrahenta ani grupy kontrahentów o podobnych cechach. Ryzyko kredytowe dotyczące środków płynnych i pochodnych instrumentów finansowych jest ograniczone, ponieważ kontrahentami Grupy są banki o wysokim ratingu kredytowym przyznanym przez międzynarodowe agencje ratingo we. Z wyjątkiem danych przedstawionych w nocie 44, wartość aktywów finansowych wykazanych w sprawozdaniu z sytuacji finansowej przed uwzględnieniem strat odpowiada maksymalnej ekspozycji Grupy na ryzyko kredytowe bez uwzględniania wartości otrzymanych zabezpieczeń. Ryzyko utraty płynności W celu ograniczania ryzyka utraty płynności, spółki Grupy utrzymują odpowiednią ilość środków pieniężnych oraz zbywalnych papierów wartościowych, a także zawierają umowy o linie kredytowe, które służą jako dodatkowe zabezpieczenie płynności. Do finansowania zakupów inwestycyjnych Grupa wykorzystuje środki własne lub długoterminowe umowy leasingu, zapewniając odpowiednią trwałość struktury finansowania dla tego rodzaju aktywów. Zarządzanie płynnością wspomagane jest przez system raportowania prognoz płynności obowiązujący w spółkach Grupy. Struktura zapadalności zobowiązań z tytułu kredytów, pożyczek i innych zewnętrznych źródeł finansowania przedstawiona została w nocie 21. Struktura zapadalności pozostałych zobowiązań finansowych została przedstawiona w odpowiednich dla nich notach. Obecna dobra sytuacja finansowa Grupy Budimex w zakresie płynności i dostępu do zewnętrznych źródeł finansowania nie stwarza zagrożeń dla finansowania działalności Grupy. 4. Zarządzanie kapitałem Głównym celem zarządzania kapitałem Grupy jest utrzymanie dobrego ratingu kredytowego i bezpiecznych wskaźników kapitałowych, które wspierałyby działalność operacyjną Grupy i zwiększały wartość dla jej akcjonariuszy. Grupa zarządza strukturą kapitałową i w wyniku zmian warunków ekonomicznych wprowadza do niej modyfikacje. W celu utrzymania lub skorygowania struktury kapitałowej Grupa może zwrócić kapitał akcjonariuszom, wyemitować nowe akcje, jak również wypłacić dywidendę. W roku 2020 oraz 2019 nie wprowadzono żadnych zmian w odniesieniu do celów i zasad procesów obowiązujących w tym obszarze. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 32 Grupa monitoruje stan kapitałów stosując wskaźnik dźwigni, który jest liczony jako stosunek zadłużenia netto do sumy kapitałów powiększonych o zadłużenie netto. Do zadłużenia netto Grupa wlicza oprocentowane kredyty i pożyczki oraz inne zewnętrzne źródła finansowania, zobowiązania z tytułu dostaw i usług i inne zobowiązania (z wyłączeniem międzyokresowych rozliczeń kosztów), kaucje z tytułu umów o budowę, wycenę kontraktów budowlanych, rezerwy na straty na kontraktach budowlanych, przychody przyszłych okresów (z wyjątkiem pozostałych rozliczeń międzyokresowych przychodów) oraz zobowiązania z tytułu bieżącego podatku dochodowego pomniejszone o środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych oraz o krótkoterminowe papiery wartościowe. 31 grudnia 2020 31 grudnia 2019 Oprocentowane kredyty i pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 450 730 450 366 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 4 583 241 4 347 508 Minus środki pieniężne i ich ekwiwalenty (2 384 398) (1 515 977) Minus krótkoterminowe papiery wartościowe - (119 721) Zadłużenie netto 2 649 573 3 162 176 Kapitał własny 1 187 271 836 640 Kapitał i zadłużenie netto 3 836 844 3 998 816 Wskaźnik dźwigni 69,06% 79,08% 5. Ważne oszacowania i założenia Oszacowania i osądy poddaje się nieustannej weryfikacji. Wynikają one z dotychczasowych doświadczeń oraz innych czynników, w tym przewidywań co do przyszłych zdarzeń, które w danej sytuacji wydają się zasadne. 5.1 Ważne oszacowania księgowe Grupa dokonuje oszacowań i przyjmuje założenia dotyczące przyszłości, które znajdują odzwierciedlenie w niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym. Rzeczywiste wyniki mogą się różnić od tych szacunków. Szacunki Grupy dotyczą między innymi utworzonych rezerw, wyceny kontraktów budowlanych, odpisów aktualizujących wartość aktywów, rozliczeń międzyokresowych oraz przyjętych stawek amortyzacyjnych. Istotne założenia, nieopisane w niniejszym punkcie, przyjęte przy szacowaniu powyższych wartości zostały przedstawione w nocie 2 „Opis ważniejszych stosowanych zasad rachunkowości ”. Rezerwy na naprawy gwarancyjne W przypadku usług budowlanych, spółki Grupy Budimex są zobowiązane do udzielenia gwarancji na swoje usługi. Wysokość rezerw na koszty napraw gwarancyjnych jest związana z poszczególnymi segmentami budownictwa i wynosi od 0,3% do 1,5% przychodów z danego kontraktu. Wartość ta podlega jednak indywidualnej analizie i może ulec zwiększeniu lub zmniejszeniu w uzasadnionych przypadkach. Kwoty rezerw na naprawy gwarancyjne zaprezentowane zostały w nocie 25. Spółki nieprowadzące działalności budowlanej na dzień bilansowy szacują ryzyko związane z udzielaniem gwarancji na swoje produkty lub usługi na podstawie danych historycznych oraz bieżących szacunków. Niezafakturowane usługi Spółki Grupy realizują większość kontraktów budowlanych jako generalny wykonawca, korzystając w szerokim zakresie z usług podwykonawców. Wykonane prace budowlane podlegają zatwierdzeniu przez zlecającego w procesie odbioru robót poprzez podpisanie odpowiedniego protokołu oraz wystawienie faktury. Na każdy dzień bilansowy istnieje pewna część wykonanych, ale niepotwierdzonych i niezafakturowanych prac przez podwykonawców, które spółki Grupy ujmują jako koszty zgodnie z zasadą memoriałową. Wysokość kosztów z tytułu wykonanych, ale niezafakturowanych prac jest określana przez służby techniczne na podstawie fizycznego obmiaru wykonanych robót i mogłaby się różnić od wartości określonej w formalnym procesie odbioru robót budowlanych. Rozliczenia podatkowe W Polsce obowiązują liczne regulacje dotyczące podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego, podatku dochodowego od osób prawnych i składek na ubezpieczenia społeczne. Przepisy dotyczące tych podatków podlegają częstym zmianom, co powoduje występowanie w nich niejasności i niespójności. Często występujące różnice w opiniach co do interpretacji prawnej przepisów podatkowych zarówno wewnątrz organów państwowych, jak i pomiędzy organami państwowymi i podatnikami, powodują powstawanie obszarów niepewności i konfliktów. Rozliczenia podatkowe oraz inne obszary działalności podlegające regulacjom (na przykład kontroli celnej czy dewizowej) mogą być przedmiotem kontroli przez okres pięciu lat. Odpowiednie władze kontrolne uprawnione są do nakładania wysokich kar i sankcji wraz z odsetkami karnymi. Istnieje ryzyko, że odpowiednie władze zajmą odmienne niż spółki Grupy stanowisko w zakresie interpretacji przepisów, co mogłoby mieć znaczący wpływ na zobowiązania podatkowe Grupy. Rezerwy na sprawy sądowe, kary i odszkodowania Zarządy spółek Grupy dokonują szczegółowych analiz ryzyk wynikających z prowadzonych postępowań sądowych przeciwko Grupie oraz zgłaszanych roszczeń i na tej podstawie podejmują decyzje o ewentualnym ujęciu i wysokości rezerw. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 33 5.2 Ważne osądy przy stosowaniu zasad rachunkowości Rozpoznawanie sprzedaży oraz strat na kontraktach budowlanych Zgodnie z opisem zamieszczonym w nocie 2.20 preferowanym przez Grupę sposobem pomiaru wartości dóbr i usług, które są przekazywane klientom w miarę upływu czasu jest metoda obmiaru wykonywanych prac (metoda oparta na wynikach). Metoda ta wymaga dokonywania fizycznych pomiarów wykonanych prac budowlanych oraz przyporządkowania cen sprzedaży i kosztów jednostkowych do poszczególnych elementów, wytwarzanych w ramach umowy. Metoda udziału kosztów poniesionych do dnia ustalenia przychodów w całkowitych kosztach świadczenia (metoda oparta na nakładach) jest stosowana tylko w tych przypadkach, w których postępu prac nie można wiarygodnie zmierzyć za pomocą metody opartej na wynikach. W przypadku tej metody przychody z wykonania kontraktów budowlanych, w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia bilansowego – po odliczeniu przychodów, które wpłynęły na wynik finansowy w ubiegłych okresach obrotowych – ustala się proporcjonalnie do stopnia zaawansowania, mierzonego udziałem kosztów poniesionych od dnia zawarcia umowy do dnia ustalenia przychodu w całkowitych kosztach wykonania usługi. Niezależnie od stosowanej metody pomiaru stopnia całkowitego spełnienia zobowiązania do wykonania świadczenia podstawowym elementem umożliwiającym wycenę przychodów ze sprzedaży są budżety poszczególnych kontraktów. Budżety podlegają dwukrotnie w ciągu roku formalnemu procesowi aktualizacji (rewizji) w oparciu o bieżące informacje i są zatwierdzane przez Zarząd. W przypadku zaistnienia zdarzeń pomiędzy oficjalnymi rewizjami budżetu, które w istotny sposób wpływają na wynik kontraktu wartość całkowitych przychodów lub kosztów kontraktu może zostać zaktualizowana wcześniej. W przypadku, kiedy istnieje prawdopodobieństwo, iż łączne koszty związane z realizacją kontraktu budowlanego przekroczą łączne przychody, zgodnie z MSR 37 przewidywana strata (nadwyżka kosztów nad przychodami) obciąża koszty operacyjne oraz drugostronnie tworzona jest rezerwa na umowy rodzące obciążenia (rezerwa na straty na kontraktach). Wysokość przewidywanej straty jest również aktualizowana podczas rewizji budżetów i jest najlepszym szacunkiem kosztów, które spółki Grupy będą musiały ponieść, by ukończyć realizację danego kontraktu budowlanego. 6. Działalność zaniechana W 2020 oraz 2019 roku nie wystąpiła działalność zaniechana w rozumieniu MSSF 5. Reklasyfikacja aktywów i zobowiązań Budimeksu Nieruchomości Sp. z o.o. do odpowiednio aktywów/ zobowiązań działalności zaniechanej, która miała miejsce po dniu bilansowym, została opisana w nocie 43. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 34 7. Podmioty wchodzące w skład Grupy Budimex Wykaz podmiotów zależnych wchodzących w skład Grupy Budimex: Nazwa jednostki Siedziba Udział w kapitale zakładowym oraz liczbie głosów (%) Metoda konsolidacji 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Jednostka dominująca Budimex SA Warszawa / Polska pełna pełna Konsolidowane Mostostal Kraków SA Kraków / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna Mostostal Kraków Energetyka Sp. z o.o. Kraków / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna Budimex Bau GmbH Kolonia / Niemcy 100,00% 100,00% pełna pełna Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna Budimex Budownictwo Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna Budimex Kolejnictwo SA Warszawa / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. Warszawa / Polska 51,00% 51,00% pełna pełna FBSerwis SA Warszawa / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna FBSerwis A Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna FBSerwis B Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna FBSerwis Karpatia Sp. z o.o. Tarnów / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna FBSerwis Wrocław Sp. z o.o. Bielany Wrocławskie / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna FBSerwis Dolny Śląsk Sp. z o.o. Ścinawka Dolna / Polska 100,00% 100,00% pełna pełna FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o. Kamieńsk / Polska 80,00% 80,00% pełna pełna FBSerwis Odbiór Sp. z o.o. 1 Warszawa / Polska 100,00% - pełna - SPV-PIM1 Sp. z o.o. 2 Warszawa / Polska - 100,00% - pełna Niekonsolidowane Budimex Most Wschodni SA Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex Autostrada A1 SA (w likwidacji) 3 Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Przedsiębiorstwo Napraw Infrastruktury Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex A Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex C Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex D Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex F Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex H Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex I Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex J Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex K Sp. z o.o. Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana ConVentures Sp. z o.o. 4 Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana Budimex PPP SA Warszawa / Polska 100,00% 100,00% niekonsolidowana niekonsolidowana 1 ) Spółka FBSerwis Odbiór Sp. z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 25 czerwca 2020 roku, a konsolidacją została objęta od 1 października 2020 roku. 2 ) 26 maja 2020 roku spółka połączyła się z Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. 3 ) 31 lipca 2018 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy spółki Budimex Autostrada A1 SA podjęło uchwałę o zakończeniu likwidacji spółki. Według stanu na 31 grudnia 2020 roku spółka nie została jeszcze wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. 4 ) 23 września 2020 roku Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki Budimex L Sp. z o.o podjęło uchwałę o zmianie aktu założycielskiego Spółki, m.in. przekształcając nazwę z Budimex L Sp. z o.o. na ConVentures Sp. z o. o. Zgodnie z uchwałą wyłącznym przedmiotem działalności spółki jest działalność związana z zarządzaniem funduszami inwestycyjnymi. MK Logistic Sp. z o.o. w likwidacji oraz Dromex Oil Sp. z o.o. w likwidacji nie zostały przerejestrowane z Rejestru Handlowego B do Krajowego Rejestru Sądowego, wskutek czego utraciły zdolność prawną i uległy likwidacji z mocy prawa. PKZ Budimex GmbH został wykreślony z niemieckiego rejestru handlowego i również uległ likwidacji. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 35 Wykaz podmiotów współkontrolowanych wchodzących w skład Grupy Budimex: Nazwa jednostki Siedziba Udział w kapitale zakładowym oraz liczbie głosów (%) Metoda ujęcia w sprawozdaniu finansowym 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Wspólne działania Budimex SA Cadagua SA III s.c. Warszawa / Polska 99,90% 99,90% Budimex SA Cadagua SA IV s.c. Warszawa / Polska 99,90% 99,90% Budimex SA Cadagua SA V s.c. Warszawa / Polska 99,90% 99,90% Budimex SA Ferrovial Agroman SA 2 s.c. Warszawa / Polska 95,00% 95,00% Budimex SA Sygnity SA sp. j. Warszawa / Polska 67,00% 67,00% Budimex SA Tecnicas Reunidas SA Turów s.c. Warszawa / Polska 50,00% 50,00% Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp.j. 1 Warszawa / Polska 50,00% 50,00% Budimex SA Energetyka 3 sp.j. 2 Warszawa / Polska - 100,00% Budimex SA Ferrovial Agroman SA s.c. 3 Warszawa / Polska - 99,98% Budimex SA – Cadagua SA II s.c. 4 Warszawa / Polska - 99,90% udział w aktywach, zobowiązaniach, przychodach i kosztach udział w aktywach, zobowiązaniach, przychodach i kosztach 1 ) w dniu 22 lipca 2020 roku spółka uchwałą wspólników zmieniła nazwę na Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp.j. 2 ) w dniu 30 czerwca 2020 roku wspólnicy spółki Budimex SA Energetyka 3 sp. j. podjęli uchwałę o likwidacji spółki bez przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego. 3 ) w dniu 31 sierpnia 2020 roku wspólnicy spółki Budimex SA Ferrovial Agroman SA s.c. podjęli uchwałę w sprawie rozwiązania spółki ze względu na osiągnięcie celu gospodarczego, dla jakiego spółka została założona. 4 ) w dniu 15 czerwca 2020 roku wspólnicy spółki Budimex SA Cadagua SA II s.c. porozumieli się w sprawie rozwiązania spółki z dniem 30 czerwca 2020 roku ze względu na osiągnięcie celu gospodarczego, dla jakiego spółka została założona. Wyżej wymienione podmioty są pod wspólną kontrolą (również te, w których spółki Grupy łącznie posiadają ponad 50% udziałów), ponieważ wymagana jest jednomyślność wszystkich wspólników w sprawach dotyczących ich działalności. Podstawowym obszarem działalności jednostek współkontrolowanych przez Grupę Budimex jest działalność budowlana. Poza zmianami wymienionymi powyżej skład Grupy nie uległ zmianom. W okresie objętym sprawozdaniem skonsolidowanym nie zaniechano innej istotnej działalności. Plan sprzedaży spółki Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. został opisany w nocie 43. 8. Informacje dotyczące segmentów operacyjnych Segmenty operacyjne Dla celów zarządczych Grupa została podzielona na segmenty w oparciu o oferowane produkty i usługi. Grupa prowadzi działalność w ramach następujących segmentów operacyjnych: • działalność budowlana • działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomościami, • działalność usługowa. Działalność budowlana obejmuje świadczenie szeroko rozumianych usług budowlano-montażowych wykonywanych w kraju i za granicą i jest prowadzona przez następujące spółki Grupy: • Budimex SA • Mostostal Kraków SA • Mostostal Kraków Energetyka Sp. z o.o. • Budimex Bau GmbH • Budimex Budownictwo Sp. z o.o. • Budimex Kolejnictwo SA. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 36 Segment działalności deweloperskiej i zarządzania nieruchomościami obejmuje przygotowywanie gruntów pod inwestycje, prowadzenie projektów inwestycyjnych w zakresie budownictwa mieszkaniowego, sprzedaż mieszkań oraz wynajem i obsługę nieruchomości na własny rachunek. Do tego segmentu zakwalifikowano poni ższe podmioty: • Budimex Nieruchomości Sp. z o.o. • SPV-PIM1 Sp. z o.o. ( połączona 26 maja 2020 roku z Budimex Nieruchomości Sp. z o.o.) • Budimex SA w części dotyczącej działalności deweloperskiej, w wyniku połączenia z Budimeksem Inwestycje Sp. z o.o. dnia 13 sierpnia 2009 roku (tylko w 2019 roku; w 2020 dane zostały włączone do działaln ości budowlanej). Segment działalności usługowej obejmuje kompleksowe usługi w zakresie gospodarki odpadami, utrzymania infrastruktury drogowej, rozbudowy i zarządzania infrastrukturą oświetleniową oraz utrzymania technicznego nieruchomości. W ramach segmentu usługowego ujęto również pozostałe podmioty wchodzące w skład Grupy, które prowadzą działalność w formie partnerstwa publiczno-prywatnego. Do tego segmentu zakwalifikowano poniższe podmioty: • Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. • FBSerwis SA (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis A Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis B Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis Dolny Śląsk Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis Wrocław Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis Karpatia Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 3 lipca 2019 roku) • FBSerwis Odbiór Sp. z o.o. (objęta konsolidacją metodą pełną od 1 października 2020 roku) Ocena wyników segmentów dokonywana jest na podstawie przychodów ze sprzedaży, zysku (straty) brutto ze sprzedaży, zysku (straty) z działalności operacyjnej oraz zysku (straty) netto. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 37 Wyniki segmentów za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku przedstawiają się następująco: Działalność budowlana Działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomościami Działalność usługowa Wyłączenia konsolidacyjne Wartość skonsolidowana Przychody ze sprzedaży na zewnątrz 7 101 015 673 134 608 091 - 8 382 240 Przychody ze sprzedaży innym segmentom 438 389 430 4 300 (443 119) - Przychody ze sprzedaży ogółem 7 539 404 673 564 612 391 (443 119) 8 382 240 Koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów na zewnątrz (6 541 556) (404 836) (498 815) - (7 445 207) Koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów innym segmentom (368 467) (33 632) (3 523) 405 622 - Koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów ogółem (6 910 023) (438 468) (502 338) 405 622 (7 445 207) Zysk brutto ze sprzedaży 629 381 235 096 110 053 (37 497) 937 033 Koszty sprzedaży (11 219) (20 054) - - (31 273) Koszty ogólnego zarządu (232 885) (29 772) (33 075) 18 766 (276 966) Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne netto 2 258 5 869 1 651 - 9 778 Zysk z działalności operacyjnej 387 535 191 139 78 629 (18 731) 638 572 Przychody / (koszty) finansowe netto, w tym: (15 128) 3 842 (5 743) 352 (16 677) - przychody z tytułu odsetek 25 710 1 994 115 (76) 27 743 - koszty z tytułu odsetek (6 248) (1 035) (6 045) 76 (13 252) Udział w zyskach jednostek wycenianych metodą praw własności - - 145 - 145 Podatek dochodowy (102 245) (37 283) (14 607) 3 489 (150 646) Zysk netto 270 162 157 698 58 424 (14 890) 471 394 W 2020 roku przychody netto ze sprzedaży dla jednego odbiorcy wyniosły 2 140 405 tysięcy złotych i w całości dotyczyły segmentu budowlanego. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 38 Wyniki segmentów za rok zakończony 31 grudnia 2019 roku przedstawiają się następująco: Działalność budowlana Działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomościami Działalność usługowa Wyłączenia konsolidacyjne Wartość skonsolidowana Przychody ze sprzedaży na zewnątrz 6 733 292 557 371 277 311 1 689 7 569 663 Przychody ze sprzedaży innym segmentom 418 686 440 970 (420 096) - Przychody ze sprzedaży ogółem 7 151 978 557 811 278 281 (418 407) 7 569 663 Koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów na zewnątrz (6 359 363) (420 508) (238 240) - (7 018 111) Koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów innym segmentom (374 426) (188) (738) 375 352 - Koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów ogółem (6 733 789) (420 696) (238 978) 375 352 (7 018 111) Zysk brutto ze sprzedaży 418 189 137 115 39 303 (43 055) 551 552 Koszty sprzedaży (10 721) (19 757) - - (30 478) Koszty ogólnego zarządu (173 135) (26 183) (14 157) 14 483 (198 992) Pozostałe przychody / (koszty) operacyjne netto (27 339) 25 610 (1 959) - (3 688) Zysk z działalności operacyjnej 206 994 116 785 23 187 (28 572) 318 394 Przychody / (koszty) finansowe netto, w tym: (18 533) 3 361 24 103 247 9 178 - przychody z tytułu odsetek 20 356 1 847 163 (3 844) 18 522 - koszty z tytułu odsetek (9 762) (1 651) (6 397) 3 711 (14 099) Udział w zyskach jednostek wycenianych metodą praw własności - - 4 785 - 4 785 Podatek dochodowy (81 667) (23 090) (4 129) 5 380 (103 506) Zysk netto 106 794 97 056 47 946 (22 945) 228 851 W 2019 roku przychody netto ze sprzedaży dla jednego odbiorcy wyniosły 1 221 047 tysięcy złotych i w całości dotyczyły segmentu budowlanego. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 39 Pozostałe pozycje dotyczące segmentów ujęte w rachunku zysków i strat oraz nakłady inwestycyjne za rok zakończony 31 grudnia 2020 roku to: Działalność budowlana Zarządzanie nieruchomościami i działalność deweloperska Działalność usługowa Wartość skonsolidowana Amortyzacja (nota 30) (89 296) (3 393) (44 835) (137 524) (Utworzenie) / odwrócenie odpisów aktualizujących należności (nota 16) (11 899) (127) (719) (12 745) (Utworzenie) / odwrócenie odpisów aktualizujących zapasy (nota 17) (3 314) 2 796 - (518) Inne przychody / (koszty) niepieniężne (229 123) 29 120 - (200 003) Wynik ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych i inwestycji 3 003 (69) 295 3 229 Nakłady inwestycyjne 144 717 2 897 46 011 193 625 Pozostałe pozycje dotyczące segmentów ujęte w rachunku zysków i strat oraz nakłady inwestycyjne za rok zakończony 31 grudnia 2019 roku to: Działalność budowlana Zarządzanie nieruchomościami i działalność deweloperska Działalność usługowa Wartość skonsolidowana Amortyzacja (nota 30) (81 021) (3 080) (21 578) (105 679) (Utworzenie) / odwrócenie odpisów aktualizujących należności (nota 16) (3 473) 53 (739) (4 159) (Utworzenie) / odwrócenie odpisów aktualizujących zapasy (nota 17) (494) (1 055) - (1 549) (Utworzenie) / odwrócenie odpisów aktualizujących składniki niefinansowego majątku trwałego (nota 9) 187 - - 187 Inne przychody / (koszty) niepieniężne (152 622) (9 681) 264 (162 039) Wynik ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych i inwestycji 627 23 085 (150) 23 562 Nakłady inwestycyjne 106 404 17 876 34 054 158 334 *) Inne przychody / (koszty) niepieniężne obejmują rozwiązanie / (zawiązanie) rezerw na straty na kontraktach oraz na naprawy gwarancyjne. ) Wynik ze sprzedaży niefinansowych aktywów trwałych i inwestycji obejmuje sprzedaż rzeczowych aktywów trwałych, nieruchomości inwestycyjnych oraz inwestycji. Nakłady inwestycyjne obejmują zwiększenia rzeczowych aktywów trwałych, nieruchomości inwestycyjnych oraz wartości niematerialnych. Informacje geograficzne Grupa Budimex prowadzi działalność na rynku krajowym, jak również na rynkach zagranicznych. Do pozostałych rynków zaliczane są pozostałe kraje UE. Informacje geograficzne na temat przychodów ze sprzedaży zostały zaprezentowane w nocie 29. Aktywa trwałe 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Rynek krajowy 916 801 880 335 Rynek niemiecki 932 1 074 Pozostałe rynki 43 - Ogółem 917 776 881 409 Nakłady inwestycyjne 2020 2019 Rynek krajowy 193 491 157 691 Rynek niemiecki 126 621 Pozostałe rynki 8 22 Ogółem 193 625 158 334 Aktywa trwałe obejmują rzeczowe aktywa trwałe, nieruchomości inwestycyjne, wartości niematerialne, wartość firmy jednostek podporządkowanych oraz długoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Podział łącznej kwoty aktywów trwałych oraz wydatków inwestycyjnych odpowiada lokalizacji oddziałów oraz podmiotów zagranicznych wchodzących w skład Grupy. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 40 9. Rzeczowe aktywa trwałe Grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne rzeczowe aktywa trwałe Środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe Ogółem własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu Wartość brutto na 1 stycznia 2020 roku 19 575 11 991 102 409 58 142 187 371 228 888 37 519 115 442 55 970 2 828 9 270 3 687 833 092 Zwiększenia: 756 4 064 7 127 14 843 38 672 39 696 5 120 53 816 10 983 4 664 9 157 (3 538) 185 360 – zakup 756 - 5 981 - 37 226 - 4 830 - 10 561 - - - 59 354 – przyjęcie w leasing - 4 064 - 14 843 - 39 696 - 53 590 - 4 664 - - 116 857 – przyjęcie ze środków trwałych w budowie - - 1 146 - 250 - 289 - - - (1 685) - - – zwiększenie środków trwałych w budowie - - - - - - - - - - 3 945 - 3 945 – rozliczenie zaliczek - - - - - - - - - - 6 884 (6 884) - – udzielenie zaliczek - - - - - - - - - - - 3 346 3 346 – różnice kursowe - - - - 13 - - - 107 - - - 120 – inne zwiększenia - - - - 1 183 - 1 226 315 - 13 - 1 738 Zmniejszenia: (136) (3 551) (916) (4 312) (18 216) (26 054) (7 903) (7 848) (1 449) (262) (4) - (70 651) – likwidacja, złomowanie - (3 551) (898) (4 312) (2 061) (923) (12) (7 768) (911) (262) (4) - (20 702) – sprzedaż - - - - (16 337) - (7 891) - (538) - - - (24 766) – wykup z leasingu - - - - - (24 112) - (80) - - - - (24 192) – inne zmniejszenia (136) - (18) - 182 (1 019) - - - - - - (991) Wartość brutto na 31 grudnia 2020 roku 20 195 12 504 108 620 68 673 207 827 242 530 34 736 161 410 65 504 7 230 18 423 149 947 801 aktywa z tytułu prawa do użytkowania Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 41 Grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne rzeczowe aktywa trwałe Środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe Ogółem własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu Umorzenie na 1 stycznia 2020 roku (464) (2 324) (13 765) (9 111) (143 867) (73 182) (18 106) (24 344) (32 403) (928) - - (318 494) Zmiany za okres: (420) (120) (9 008) (10 579) (16 550) (10 480) 2 734 (26 014) (7 370) (1 011) - - (78 818) – amortyzacja bieżąca (nota 30) (562) (2 963) (9 542) (15 086) (15 267) (30 122) (6 769) (30 683) (8 105) (1 272) - - (120 371) – likwidacja, złomowanie - 2 807 632 4 291 2 020 913 7 7 768 726 262 - - 19 426 – sprzedaż - - - - 15 623 - 6 623 - 408 - - - 22 654 – wykup z leasingu - - - - (19 190) 19 190 (64) 64 - - - - - – różnice kursowe - - - - (9) - - - (84) - - - (93) – inne 142 36 (98) 216 273 (461) 2 937 (3 163) (315) (1) - - (434) Umorzenie na 31 grudnia 2020 roku (884) (2 444) (22 773) (19 690) (160 417) (83 662) (15 372) (50 358) (39 773) (1 939) - - (397 312) Odpisy z tytułu utraty wartości na 1 stycznia 2020 roku (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) – ( zwiększenia) / zmniejszenia (nota 32) - - - - - - - - - - - - - Odpisy z tytułu utraty wartości na 31 grudnia 2020 roku (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) Wartość netto na 1 stycznia 2020 roku 17 434 9 667 88 644 49 031 43 504 155 706 19 413 91 098 23 567 1 900 9 270 3 687 512 921 Wartość netto na 31 grudnia 2020 roku 17 634 10 060 85 847 48 983 47 410 158 868 19 364 111 052 25 731 5 291 18 423 149 548 812 aktywa z tytułu prawa do użytkowania Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 42 Grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne rzeczowe aktywa trwałe Środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe Ogółem własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu Wartość brutto na 1 stycznia 2019 roku 3 181 - 20 972 - 161 782 219 142 21 428 40 141 43 868 886 1 016 - 512 416 Zwiększenia: 16 423 12 432 87 065 58 311 40 913 15 176 20 572 77 734 17 476 2 016 8 453 3 687 360 258 – zmiana składu Grupy 16 268 - 79 969 - 25 736 3 715 17 188 23 250 10 236 - 2 818 119 179 299 – pierwsze zastosowanie MSSF 16 - 7 792 - 7 160 - 222 - 22 178 - 67 - - 37 419 – zakup - - 7 054 - 15 033 - 3 384 - 7 123 - - - 32 594 – przyjęcie w leasing - 4 640 - 51 151 - 11 239 - 32 306 - 1 949 - - 101 285 – przyjęcie ze środków trwałych w budowie - - 25 - 141 - - - 111 - (277) - - – zwiększenie środków trwałych w budowie - - - - - - - - - - 5 912 - 5 912 – udzielenie zaliczek - - - - - - - - - - - 3 568 3 568 – przeniesienie z nieruchomości inwestycyjnych (nota 10) 155 - 16 - - - - - - - - - 171 – inne zwiększenia - - 1 - 3 - - - 6 - - - 10 Zmniejszenia: (29) (441) (5 628) (169) (15 324) (5 430) (4 481) (2 433) (5 374) (74) (199) - (39 582) – likwidacja, złomowanie - (441) (4 358) (169) (5 526) (1 361) (397) (381) (4 284) (74) (199) - (17 190) – sprzedaż (29) - (1 270) - (9 763) - (4 084) (95) (1 076) - - - (16 317) – wykup z leasingu - - - - - (4 067) - (1 957) - - - - (6 024) – różnice kursowe - - - - - - - - (14) - - - (14) – inne zmniejszenia - - - - (35) (2) - - - - - - (37) Wartość brutto na 31 grudnia 2019 roku 19 575 11 991 102 409 58 142 187 371 228 888 37 519 115 442 55 970 2 828 9 270 3 687 833 092 aktywa z tytułu prawa do użytkowania Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 43 Grunty, prawo wieczystego użytkowania gruntu Budynki i budowle Urządzenia techniczne i maszyny Środki transportu Inne rzeczowe aktywa trwałe Środki trwałe w budowie Zaliczki na środki trwałe Ogółem własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu własne w leasingu Umorzenie na 1 stycznia 2019 roku (163) - (12 648) - (142 006) (46 814) (15 789) (5 250) (29 485) (274) - - (252 429) Zmiany za okres: (301) (2 324) (1 117) (9 111) (1 861) (26 368) (2 317) (19 094) (2 918) (654) - - (66 065) – amortyzacja bieżąca (nota 30) (314) (2 467) (5 896) (9 200) (12 879) (29 992) (4 152) (21 019) (7 569) (728) - - (94 216) – likwidacja, złomowanie - 143 4 214 89 5 074 803 273 291 3 977 74 - - 14 938 – sprzedaż 13 - 578 - 8 767 - 3 101 95 667 - - - 13 221 – przeniesienie z nieruchomości inwestycyjnych (nota 10) - - (8) - - - - - - - - - (8) – wykup z leasingu - - - - (2 824) 2 824 (1 539) 1 539 - - - - - – różnice kursowe - - - - 1 - - - 10 - - - 11 – inne - - (5) - - (3) - - (3) - - - (11) Umorzenie na 31 grudnia 2019 roku (464) (2 324) (13 765) (9 111) (143 867) (73 182) (18 106) (24 344) (32 403) (928) - - (318 494) Odpisy z tytułu utraty wartości na 1 stycznia 2019 roku (1 677) - - - (187) - - - - - - - (1 864) – ( zwiększenia) / zmniejszenia (nota 32) - - - - 187 - - - - - - - 187 Odpisy z tytułu utraty wartości na 31 grudnia 2019 roku (1 677) - - - - - - - - - - - (1 677) Wartość netto na 1 stycznia 2019 roku 1 341 - 8 324 - 19 589 172 328 5 639 34 891 14 383 612 1 016 - 258 123 Wartość netto na 31 grudnia 2019 roku 17 434 9 667 88 644 49 031 43 504 155 706 19 413 91 098 23 567 1 900 9 270 3 687 512 921 aktywa z tytułu prawa do użytkowania Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 44 Amortyzacja rzeczowych aktywów trwałych została ujęta w następujących pozycjach rachunku zysków i strat: 2020 2019 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 112 140 89 576 Koszty ogólnego zarządu 7 363 3 586 Koszty sprzedaży 868 1 054 Ogółem (nota 30) 120 371 94 216 Wartość zabezpieczeń ustanowionych na rzeczowych aktywach trwałych została opisana w nocie 37. W latach 2019 – 2020 Grupa nie otrzymała żadnych odszkodowań w odniesieniu do tych środków trwałych, które straciły na wartości lub zostały utracone. 10. Nieruchomości inwestycyjne 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Prawo wieczystego użytkowania gruntu własne 4 707 4 776 Prawo wieczystego użytkowania gruntu w leasingu 2 299 - Budynki i budowle własne 2 870 2 945 Nieruchomości inwestycyjne ogółem 9 876 7 721 Wartość godziwa nieruchomości inwestycyjnych 10 276 7 721 Zmiany nieruchomości inwestycyjnych w 2020 oraz 2019 roku przedstawiały się następująco: 2020 2019 Stan na początek okresu Wartość brutto 7 771 30 520 Umorzenie (w tym skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości) (50) (2 155) Wartość netto na początek okresu 7 721 28 365 Zmiany w ciągu roku 2 155 (20 644) Pierwsze zastosowanie MSSF 16 - 10 199 Sprzedaż - (37 602) Nabycie - 7 769 Przeniesienie do rzeczowych aktywów trwałych (nota 9) - (163) Przeniesienie z zapasów 2 349 - Amortyzacja (nota 30) (194) (886) Inne - 39 Stan na koniec okresu Wartość brutto 10 120 7 771 Umorzenie (w tym skumulowane odpisy z tytułu utraty wartości) (244) (50) Wartość netto 9 876 7 721 Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku nie ustanowiono żadnych zabezpieczeń na nieruchomościach inwestycyjnych. Amortyzacja nieruchomości inwestycyjnych za rok 2020 i 2019 została ujęta w rachunku zysków i strat w koszcie wytworzenia sprzedanych produktów i usług. Na dzień 31 grudnia 2020 roku Grupa posiadała tylko jedną nieruchomość inwestycyjną, zlokalizowaną w Poznaniu. Na dzień bilansowy została wykonana wycena przez niezależnego rzeczoznawcę, na podstawie której nie stwierdzono utraty wartości nieruchomości inwestycyjnych. Spółki Grupy ujęły w rachunku zysków i strat następujące kwoty przychodów i kosztów związanych z nieruchomościami inwestycyjnymi: 2020 2019 Przychody z opłat czynszowych 41 4 262 Bezpośrednie koszty operacyjne (w tym koszty napraw i konserwacji) powstałe z nieruchomości inwestycyjnych, które przyniosły przychody z opłat czynszowych 579 3 581 Bezpośrednie koszty operacyjne (w tym koszty napraw i konserwacji) powstałe z nieruchomości inwestycyjnych, które nie przyniosły przychodów z opłat czynszowych - - Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 45 11. Wartości niematerialne Oprogramowanie komputerowe Nabyte koncesje, patenty, licencje Prawo do składowania odpadów Pozwolenie na przetwarzanie odpadów Pozostałe Wartości niematerialne w budowie Ogółem Wartość brutto na 1 stycznia 2020 roku 66 203 679 53 825 86 306 36 3 036 210 085 Zwiększenia: 2 885 - - - - 7 994 10 879 – zakup 1 989 - - - - - 1 989 – przekazanie zaliczek - - - - - 8 134 8 134 – rozliczenie zaliczek 140 - - - - (140) - – różnice kursowe 77 - - - - - 77 – zmiana klasyfikacji 679 - - - - - 679 Zmniejszenia: (103) (679) - - - - (782) – likwidacja (103) - - - - - (103) – zmiana klasyfikacji - (679) - - - - (679) Wartość brutto na 31 grudnia 2020 roku 68 985 - 53 825 86 306 36 11 030 220 182 Umorzenie na 1 stycznia 2020 roku (35 124) (610) (2 994) (2 505) (30) - (41 263) Zmiany za okres: (6 721) 610 (5 764) (5 010) (4) - (16 889) – amortyzacja bieżąca (nota 30) (6 179) - (5 764) (5 010) (6) - (16 959) – likwidacja 94 - - - - - 94 – różnice kursowe (26) - - - - - (26) – zmiana klasyfikacji/ pozostałe (610) 610 - - 2 - 2 Umorzenie na 31 grudnia 2020 roku (41 845) - (8 758) (7 515) (34) - (58 152) Wartość netto na 1 stycznia 2020 roku 31 079 69 50 831 83 801 6 3 036 168 822 Wartość netto na 31 grudnia 2020 roku 27 140 - 45 067 78 791 2 11 030 162 030 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 46 Oprogramowanie komputerowe Nabyte koncesje, patenty, licencje Prawo do składowania odpadów Pozwolenie na przetwarzanie odpadów Pozostałe Wartości niematerialne w budowie Ogółem Wartość brutto na 1 stycznia 2019 roku 58 678 678 - - 36 - 59 392 Zwiększenia: 7 859 1 53 825 86 306 - 3 036 151 027 – zmiana składu Grupy 935 - 53 825 86 306 - - 141 066 – zakup 5 188 1 - - - - 5 189 – przekazanie zaliczek - - - - - 2 017 2 017 – rozliczenie zaliczek 1 736 - - - - (1 736) - – przeniesienie z należności - - - - - 2 755 2 755 Zmniejszenia: (334) - - - - - (334) – likwidacja (318) - - - - - (318) – różnice kursowe (16) - - - - - (16) Wartość brutto na 31 grudnia 2019 roku 66 203 679 53 825 86 306 36 3 036 210 085 Umorzenie na 1 stycznia 2019 roku (30 393) (587) - - (23) - (31 003) Zmiany za okres: (4 731) (23) (2 994) (2 505) (7) - (10 260) – amortyzacja bieżąca (nota 30) (5 048) (23) (2 994) (2 505) (7) - (10 577) – likwidacja 313 - - - - - 313 – różnice kursowe 4 - - - - - 4 Umorzenie na 31 grudnia 2019 roku (35 124) (610) (2 994) (2 505) (30) - (41 263) Wartość netto na 1 stycznia 2019 roku 28 285 91 - - 13 - 28 389 Wartość netto na 31 grudnia 2019 roku 31 079 69 50 831 83 801 6 3 036 168 822 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 47 Amortyzacja wartości niematerialnych została ujęta w następujących pozycjach rachunku zysków i strat: 2020 2019 Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 11 437 6 052 Koszty ogólnego zarządu 5 376 4 440 Koszty sprzedaży 146 85 Ogółem (nota 30) 16 959 10 577 Grupa nie posiada istotnych wartości niematerialnych wytworzonych we własnym zakresie, ani wartości niematerialnych w leasingu. Wartość nakładów na prace badawczo-rozwojowe ujętych w 2020 roku jako koszt wyniosła 14 910 tysięcy złotych (w 2019 roku: 2 101 tysięcy złotych). Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku jednostki wchodzące w skład Grupy nie posiadały istotnych obciążeń wartości niematerialnych o charakterze prawnorzeczowym i obligacyjnym. W 2020 oraz 2019 roku nie dokonywano odpisów aktualizujących wartości niematerialne. 12. Wartość firmy jednostek podporządkowanych Wartość firmy jednostek podporządkowanych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku wynosi 168 508 tysięcy złotych i składa się z wartości firmy spółki Budimex Dromex SA w kwocie 73 237 tysięcy złotych oraz z wartości firmy rozpoznanej na nabyciu Grupy FBSerwis SA w kwocie 95 271 tysięcy złotych. Test na utratę wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji Budimeksu Dromeksu SA Wartość firmy przyporządkowuje się do ośrodków Grupy wypracowujących środki pieniężne. Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji Budimeksu Dromeksu SA przez Budimex SA przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest część segmentu budowlanego dotycząca krajowego budownictwa ogólnego i infrastruktury. Wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawie wyliczeń wartości użytkowej. Wyliczenia te wykorzystują projekcje przepływów pieniężnych w okresie pięcioletnim. Przepływy pieniężne wykraczające poza okres pięcioletni oszacowano na stałym poziomie. Stopa wzrostu nie przewyższa długoterminowej przeciętnej stopy wzrostu dla branży budowlanej, w której funkcjonuje ośrodek wypracowujący środki pieniężne. W wyliczeniach przyjęto marżę brutto na poziomie pomiędzy 6,8% a 8,0%, natomiast wykorzystana stopa dyskontowa wyniosła 8% (po zaokrągleniu i ubruttowieniu). Zarząd ustalił budżetowaną marżę brutto na podstawie wyników historycznych oraz swoich przewidywań co do rozwoju rynku. Średnie ważone przeciętne stopy wzrostu zgodne są z prognozami przedstawionymi w raportach branżowych. Zastosowana stopa dyskonta to stopa przed opodatkowaniem, odzwierciedlająca konkretne zagrożenia dotyczące poszczególnych segmentów. Żadna racjonalna zmiana założeń testu nie spowodowałaby utraty wartości firmy. Na podstawie testu na utratę wartości przez wartość firmy powstałą przy nabyciu akcji Budimeksu Dromeksu SA, który został przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2020 roku, Zarząd stwierdził, że nie ma potrzeby dokonania odpisu z tytułu utraty wartości. Test na utratę wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji FBSerwis SA Dla wartości firmy powstałej przy nabyciu akcji FBSerwis SA przez Budimex SA przyjmuje się, że ośrodkiem wypracowującym środki pieniężne jest całokształt działalności Grupy FBSerwis przynależąca akcjonariuszowi dominującemu, na którą składają się: całość działalności FBSerwis SA, FBSerwis Dolny Śląsk Sp. z o.o., FBSerwis Wrocław Sp. z o.o., FBSerwis Karpatia Sp. z o.o. oraz 80% wartości wygenerowanej przez działalność FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o. Wartość odzyskiwalną ośrodka wypracowującego środki pieniężne ustala się na podstawie wyliczeń wartości użytkowej. Wyliczenia te wykorzystują projekcje przepływów pieniężnych w okresie pięcioletnim. Przepływy pieniężne wykraczające poza okres pięcioletni oszacowano na stałym realnym poziomie. Stopa wzrostu nie przewyższa długoterminowej przeciętnej stopy wzrostu dla branży usługowej, w której funkcjonuje ośrodek wypracowujący środki pieniężne. W wyliczeniach przyjęto marżę EBITDA (zysk operacyjny przed potrąceniem odsetek, podatków oraz amortyzacji) na poziomie pomiędzy 16,8% a 17,4%, natomiast wykorzystana stopa dyskontowa wyniosła 8,0%. Zarząd ustalił prognozowaną marżę na podstawie wyników historycznych oraz przewidywań (zarówno własnych jak i kluczowego kierownictwa Grupy FBSerwis) co do przyszłych wyników Grupy FBSerwis. Żadna racjonalna zmiana założeń testu nie wskazuje na możliwą utratę wartości firmy. Na podstawie testu na utratę wartości przez wartość firmy powstałą przy nabyciu akcji FBSerwis SA, który został przeprowadzony na dzień 31 grudnia 2020 roku, Zarząd stwierdził, że nie ma potrzeby dokonania odpisu z tytułu utraty wartości. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 48 13. Inwestycje w jednostkach wycenianych metodą praw własności 2020 2019 Stan na początek okresu 2 076 37 427 – w tym wartość firmy - - Udział w zyskach / (stratach) 145 4 785 Przejęcie kontroli nad jednostką stowarzyszoną - (40 115) Wypłaty dywidendy przez jednostki stowarzyszone - (21) Stan na koniec okresu 2 221 2 076 – w tym wartość firmy - - ) Udział w zyskach/(stratach) za okres obejmuje również część wyniku za rok poprzedni, która nie została skonsolidowana w roku, którego dotyczy. Skonsolidowane sprawozdania Grupy Budimex oparte były na wstępnych danych finansowych spółek stowarzyszonych za dany okres sprawozdawczy, a sprawozdania finansowe tych spółek uległy zmianie po opublikowaniu sprawozdania skonsolidowanego przez Grupę. W 2020 roku udział w wyniku jednostek wycenianych metodą praw własności został skorygowany o kwotę złotych (8) tysięcy. W 2019 roku udział w wyniku jednostek wycenianych metodą praw własności został skorygowany o kwotę (302) tysiące złotych. Wykaz podmiotów stowarzyszonych na dzień 31 grudnia 2020 oraz 31 grudnia 2019 roku: Nazwa jednostki Rodzaj Siedziba Udział w kapitale zakładowym oraz liczbie głosów (%) 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Promos Sp. z o.o. jednostka stowarzyszona Kraków / Polska 26,31% 26,31% Wybrane dane finansowe jednostki stowarzyszonej Promos Sp. z o.o. przedstawiały się w sposób następujący: Promos Sp. z o.o. 2020 2019 Aktywa trwałe 14 884 15 787 Aktywa obrotowe 2 603 2 108 Zobowiązania długoterminowe (6 064) (6 963) Zobowiązania krótkoterminowe (2 981) (3 041) Przychody 12 705 9 267 Zysk (strata) z działalności kontynuowanej 580 180 Zysk (strata) z działalności zaniechanej po opodatkowaniu - - Inne całkowite dochody - - Całkowite dochody za okres 580 180 Otrzymane dywidendy od jednostki stowarzyszonej - 21 Uzgodnienie powyższych informacji finansowych do wartości bilansowej udziałów w spółce Promos Sp. z o.o. ujętych w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym: Promos Sp. z o.o. 31 grudnia 2020 31 grudnia 2019 Aktywa netto 8 442 7 891 Udział Grupy w jednostce stowarzyszonej 26,31% 26,31% Pozostałe korekty - - Wartość bilansowa udziałów Grupy w jednostce stowarzyszonej 2 221 2 076 Udział Grupy w wynikach jednostek stowarzyszonych przedstawiał się następująco: 2020 2019 Udział w zyskach jednostek stowarzyszonych 145 4 785 Ogółem 145 4 785 * Kwota obejmuje spółki Grupy FBSerwis SA, które od 3 lipca 2019 roku konsolidowane są metodą pełną W latach 2019-2020 udział Grupy w innych całkowitych dochodach jednostek stowarzyszonych wyniósł 0 złotych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku Grupa Budimex nie posiadała udziału w należnościach i zobowiązaniach warunkowych spółek stowarzyszonych. Jednostka stowarzyszona prowadzi działalność w zakresie utrzymania i wynajmu nieruchomości. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 49 14. Aktywa finansowe oraz zobowiązania finansowe Grupa Budimex posiada następujące instrumenty finansowe – poniżej przedstawiono klasyfikację: z wyłączeniem należności z tytułu rozliczeń międzyokresowych, należności z tytułu podatków, dotacji, ceł i ubezpieczeń oraz z wyłączeniem zaliczek zobowiązania finansowe wg noty 22 W okresach 12 miesięcy zakończonych 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku nie wystąpiły przesunięcia pomiędzy Poziomem 1 i Poziomem 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej oraz nie nastąpiły przesunięcia z/do Poziomu 3. Inwestycje w instrumenty kapitałowe, wyceniane na Poziomie 3 hierarchii wartości godziwej, są wyceniane w koszcie historycznym skorygowanym o odpisy z tytułu utraty wartości (patrz nota 14.3). Nota 31.12.2020 31.12.2019 AKTYWA FINANSOWE Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Kaucje z tytułu umów o budowę 28 69 613 107 645 Należności z tytułu umowy koncesyjnej (część długoterminowa) / Pozostałe aktywa finansowe (część krótkoterminowa) 15 46 769 46 921 Wycena kontraktów budowlanych 26 594 315 444 008 Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności* 16 850 569 1 031 145 Pozostałe aktywa finansowe (instrumenty dłużne) 14.4 - 119 721 Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Środki pieniężne i ich ekwiwalenty poziom 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 18 2 384 398 1 515 977 Pozostałe aktywa finansowe (pochodne instrumenty finansowe) poziom 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 14.2 1 743 1 026 Inwestycje w instrumenty kapitałowe poziom 3 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 14.3 6 922 7 816 Stan na koniec okresu 3 954 329 3 274 259 ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE Zobowiązania finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 22 1 255 371 1 266 506 Kaucje z tytułu umów o budowę 28 456 721 444 554 Kredyty, pożyczki i inne źródła finansowania 21 450 730 450 366 Pozostałe zobowiązania finansowe (zobowiązania z tytułu odroczonej płatności za udziały) 14.5 17 694 16 687 Zobowiązania wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat Pozostałe zobowiązania finansowe (pochodne instrumenty finansowe) poziom 2 hierarchii pomiaru wartości godziwej wg MSSF 13 14.2 5 649 4 423 Stan na koniec okresu 2 186 165 2 182 536 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 50 Pozycje przychodów, kosztów, zysków i strat ujęte w rachunku zysków i strat w podziale na kategorie instrumentów finansowych Za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Ogółem Przychody / (koszty) z tytułu odsetek 7 040 15 727 - (7 752) 15 015 Zyski / (straty) z tytułu różnic kursowych 6 689 (834) - (6 676) (821) Rozwiązanie / (utworzenie) odpisów aktualizujących (1 119) (12 745) - - (13 864) Odpis przedawnionych zobowiązań - - - 3 198 3 198 Zyski / (straty) z tytułu wyceny 2 473 3 949 (2 982) (4 100) (660) Zyski / (straty) ze zbycia /realizacji instrumentów finansowych 382 - 357 - 739 Ogółem 15 465 6 097 (2 625) (15 330) 3 607 Za okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku: Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie Zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez RZiS od początkowego ujęcia Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu Ogółem Przychody / (koszty) z tytułu odsetek 8 662 5 497 - (7 651) 6 508 Zyski / (straty) z tytułu różnic kursowych (618) (1 118) - 1 886 150 Rozwiązanie / (utworzenie) odpisów aktualizujących - (3 634) - - (3 634) Odpis przedawnionych zobowiązań - - - 7 445 7 445 Dywidendy otrzymane 3 - - - 3 Zyski / (straty) z tytułu wyceny (3 236) 3 624 (1 352) (27) (991) Zyski / (straty) ze zbycia /realizacji instrumentów finansowych 4 231 - (952) - 3 279 Ogółem 9 042 4 369 (2 304) 1 653 12 760 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 51 14.1. Pożyczki udzielone Na dzień 31 grudnia 2020 i 31 grudnia 2019 Grupa nie posiadała pożyczek udzielonych spółkom spoza Grupy. 2020 2019 Stan na początek okresu - 74 145 – objęcie konsolidacją Grupy FBSerwis - (74 145) – udzielenie pożyczki 15 000 - – naliczone odsetki (nota 33) 2 2 161 – spłaty pożyczek udzielonych (15 000) - – spłaty odsetek (2) (2 103) – odwrócenie odpisu aktualizującego (nota 33) - 525 – kompensata z zobowiązaniami - (583) Stan na koniec okresu - - w tym: – długoterminowe - - – krótkoterminowe - - W trakcie 2020 roku Budimex SA udzielił pożyczki spółce Budimex I Sp. z o.o. w kwocie 15 000 tysięcy złotych na podstawie umowy z dnia 12 listopada 2020 roku. Efektywne oprocentowanie pożyczki w 2020 roku wynosiło 4,22%. Pożyczka została udzielona do dnia 12 listopada 2021 roku i spłacona przed terminem wymagalności wraz z naliczonymi odsetkami w kwocie 2 tysięcy złotych. Wartość godziwa pożyczek udzielonych odpowiada w przybliżeniu ich w artości bilansowej. Pożyczki udzielone zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowa nym koszcie. 14.2. Instrumenty pochodne Reguły obowiązujące przy wykorzystywaniu instrumentów pochodnych zawarte są w polityce zarządzania ryzykiem Grupy zatwierdzonej przez Zarząd. Instrumenty pochodne wyceniane są na dzień bilansowy w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej. Wartość godziwa transakcji forward jest szacowana przy użyciu modelu bazującego na wartości kursów walutowych (kurs zamknięcia) na dzień bilansowy oraz różnicach w poziomach stóp procentowych waluty kwotowej i bazowej. Wartość godziwa swapów stopy procentowej jest szacowana w oparciu o zdyskontowane przyszłe przepływy pieniężne w ramach wymiany odsetek. Do dyskonta stosuje się krzywą stóp procentowych IRS z dnia bilansowego. Skutki okresowej wyceny i rozliczenia walutowych kontraktów terminowych typu FX Forward oraz opcji walutowych ujmowane są w ramach działalności operacyjnej, a skutki okresowej wyceny i rozliczenia swapów stopy procentowej ujmowane są w ramach działalności finansowej. 2020 2019 Zysk / (strata) z wyceny instrumentów pochodnych Fx forward 472 (3 774) Zysk / (strata) z tytułu realizacji instrumentów pochodnych Fx forward 1 442 4 215 Ogółem zysk / (strata) z instrumentów pochodnych ujęta w działalności operacyjnej (nota 32) 1 914 441 Zysk / (strata) z wyceny instrumentów pochodnych IRS (981) (814) Zysk / (strata) z tytułu realizacji instrumentów pochodnych IRS (703) (612) Ogółem zysk / (strata) z instrumentów pochodnych ujęta w działalności finansowej (nota 33) (1 684) (1 426) Wartość godziwa transakcji zawartych przez spółki Grupy, otwartych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku przedstawia tabela zamieszczona poniżej: Aktywa finansowe z tytułu wyceny instrumentów pochodnych Zobowiązania finansowe z tytułu wyceny instrumentów pochodnych 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Walutowe kontrakty terminowe typu FX Forward 1 743 1 026 1 230 985 – do 1 roku 1 743 1 026 1 230 788 – od 1 do 2 lat - - - 197 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 52 Aktywa finansowe z tytułu wyceny instrumentów pochodnych Zobowiązania finansowe z tytułu wyceny instrumentów pochodnych 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Swap stopy procentowej - - 4 419 3 438 – do 1 roku - - 849 515 – od 1 do 2 lat - - 832 522 – od 2 do 5 lat - - 1 779 1 406 – powyżej 5 lat - - 959 995 Łączna nominalna wartość walutowych kontraktów terminowych typu FX Forward na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiła 29 545 tysięcy euro oraz 19 962 tysiące koron czeskich, a na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosiła 28 344 tysiące euro oraz 42 722 tysiące koron czeskich. Kursy forward sprzedaży/kupna dla transakcji otwartych na dzień 31 grudnia 2020 roku, zawartych w euro, zawierały się w przedziale 4,3809 – 4,5987 euro/złoty (na dzień 31 grudnia 2019 roku zawierały się w przedziale: 4,271 – 4,4712 euro/złoty). Termin pozostały do rozliczenia otwartych transakcji terminowych zawartych w euro na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił od 28 do 301 dni (na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosił od 30 do 664 dni). Kurs forward sprzedaży/kupna dla transakcji otwartych na dzień 31 grudnia 2020 roku, zawartych w koronach czeskich, wynosił 0,1683 korona czeska/złoty (na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosił 0,1674 korona czeska/złoty). Termin pozostały do rozliczenia otwartych transakcji terminowych zawartych w koronach czeskich na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosił 28 dni (na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosił 30 dni). Na dzień 31 grudnia 2020 roku i na dzień 31 grudnia 2019 roku Grupa posiadała zawarte transakcje zamiany stóp procentowych IRS, w ramach których Grupa będzie płacić stałą stopę, a otrzymywać zmienną stawkę 3M WIBOR. Wartość nominalna poszczególnych transakcji IRS nie przekraczała 10 000 tysięcy złotych. Najdłuższy termin zapadalności spośród tych transakcji to 30 września 2030 roku. 14.3. Inwestycje w instrumenty kapitałowe Inwestycje w instrumenty kapitałowe obejmują wyłącznie akcje i udziały w spółkach. 2020 2019 Stan na początek okresu 7 816 9 778 Zwiększenia: 225 70 – podwyższenie kapitału w niekonsolidowanych spółkach 225 70 Zmniejszenia (1 119) (2 032) – odpisy aktualizujące (nota 33) (1 119) - – sprzedaż - (2 032) Stan na koniec okresu 6 922 7 816 w tym: – długoterminowe 6 922 7 816 – krótkoterminowe - - W dniu 16 kwietnia 2020 roku podwyższono kapitał w spółce Budimex A Sp. z o.o., Budimex C Sp. z o.o., Budimex D Sp. z o.o., w wysokości po 25 tysięcy złotych w każdej spółce, natomiast w spółkach Budimex H Sp. z o.o. oraz Budimex I Sp. z o.o. w wysokości po 50 tysięcy złotych. Ponadto, dniu 24 września 2020 roku podwyższono kapitał w spółce ConVentures Sp. z o.o. w wysokości 50 tysięcy złotych. Dodatkowo, ze względu na wystąpienie przesłanek wskazujących na utratę wartości inwestycji w trakcie 2020 roku utworzono odpis aktualizujący wartość udziałów w spółce pozostałej powiązanej - Autostrada Południe SA w kwocie 1 119 tysięcy złotych. W ciągu najbliższych 12 miesięcy Grupa nie zamierza zbyć pozostałych inwestycji w instrumenty kapitałowe. Inwestycje w instrumenty kapitałowe zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat. W związku z faktem, że nie jest możliwe ustalenie wartości godziwej tych aktywów (są one nienotowane), przyjęto, że najbardziej wiarygodnym ujęciem jest wartość księgowa. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 53 14.4. Inwestycje w instrumenty dłużne Inwestycje w instrumenty dłużne obejmują wyłącznie krótkoterminowe nienotowane obligacje polskich banków, posiadających długoterminowy rating inwestycyjny. 2020 2019 Stan na początek okresu 119 721 - Zwiększenia: 270 279 119 721 – nabycie obligacji 269 079 119 588 – naliczenie odsetek (nota 33) 1 200 133 Zmniejszenia (390 000) - – wykup obligacji (388 667) - – zapłata odsetek (1 333) - Stan na koniec okresu - 119 721 w tym: – długoterminowe - - – krótkoterminowe - 119 721 Na 31 grudnia 2020 roku Grupa nie posiadała dłużnych papierów wartościowych. Na 31 grudnia 2019 roku średnia rentowność dłużnych papierów wartościowych wynosiła 2,03% p.a., a przeciętny termin ich zapadalności wyniósł 43 dni. Wartość godziwa obligacji zbliżona była do wartości prezentowanej w sprawozdaniu z sytuacji finansowej, ponieważ były to instrumenty krótkoterminowe. Inwestycje w instrumenty dłużne zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. 14.5. Zobowiązania z tytułu odroczonej płatności za udziały Grupa Budimex wykazywała na dzień 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku zobowiązania z tytułu odroczonej płatności za udziały w FBSerwis Karpatia Sp. z o.o. oraz FBSerwis Wrocław Sp. z o.o. Zobowiązanie to na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 17 694 tysiące złotych (16 687 tysięcy złotych na dzień 31 grudnia 2019 roku) i zostało wycenione w zamortyzowanym koszcie. Wartość nominalna zobowiązania wynosi 19 776 tysięcy złotych, a efektywna stopa dyskonta wynosi 10,53% (co odpowiada rocznej stopie na poziomie 4,55%). Zapłata za zobowiązanie jest przewidywana w czerwcu 2023 roku. 15. Należności z tytułu umów koncesyjnych Jedna ze spółek z Grupy (koncesjonariusz) zawarła z podmiotem sektora publicznego umowę na opracowanie dokumentacji projektowej oraz wybudowanie parkingu podziemnego wraz z częścią naziemną we Wrocławiu. Jako wynagrodzenie przyznano jej prawo do odpłatnego wyłącznego korzystania z parkingu oraz do pobierania pożytków w formie opłat parkingowych od użytkowników parkingu. Umowa koncesyjna została zawarta na 30 lat i 4 miesiące. Umowa nakłada na koncesjonariusza obowiązek utrzymywania poziomu usługi na niezmienionym poziomie, przez okres jej trwania. Umowa określa również gwarantowany poziom przychodów, na jaki koncesjonariusz może liczyć w przypadku, jeśliby poziom uzyskanych wpływów z opłat parkingowych różnił się od określonego w umowie przychodu bazowego na dany rok. Cena za świadczenie usług (tj. za postój na parkingu) została określona w umowie. Koncesjonariusz ma prawo do zmiany tej ceny, co najmniej raz w roku, o co najmniej indeksację. Poza tym spółki Grupy zawarły z podmiotem sektora publicznego umowy na wykonywanie robót budowlanych i usług z zakresu letniego i zimowego utrzymywania dróg. Na dzień zawarcia wszystkich umów przeprowadzono test, który wykazał, że gwarantowane wpływy z tytułu umów koncesyjnych pokrywają wyrażone w wartości godziwej wynagrodzenie z tytułu usługi budowlanej. Tym samym przychody z tytułu usług budowlanych ujęto w całości jako aktywa finansowe. Wartość godziwa należności z tytułu umów koncesyjnych odpowiada w przybliżeniu wartości bilansowej. Tabela ruchu należności z tytułu umów koncesyjnych 2020 2019 Stan na początek okresu 46 921 46 416 Zwiększenia: 2 877 3 326 – wycena aktywów finansowych według zamortyzowanego kosztu (nota 33) 2 877 2 870 – zmiana składu Grupy - 456 Zmniejszenia (3 029) (2 821) – spłaty (3 029) (2 821) Stan na koniec okresu 46 769 46 921 w tym: – długoterminowe 46 654 46 690 – krótkoterminowe (nota 14) – prezentowane w „pozostałych aktywach finansowych” 115 231 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 54 W roku 2020 i 2019 przychody oraz zysk/(strata) z usług budowlanych w ramach realizowanych umów koncesyjnych nie wystąpiły . Należności z tytułu umów koncesyjnych zostały zakwalifikowane jako aktywa finansowe wyceniane w zamortyzowanym koszcie. 16. Należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Rozliczenia międzyokresowe 28 550 23 437 Inne należności - 18 450 Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto 28 550 41 887 Odpis aktualizujący wartość należności długoterminowych 111 102 Długoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności brutto 28 661 41 989 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności Należności z tytułu dostaw i usług 841 796 981 729 Zaliczki przekazane 27 511 51 678 Należności z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń 8 796 3 140 Rozliczenia międzyokresowe 31 163 28 644 Inne należności 8 773 30 966 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności netto 918 039 1 096 157 Odpis aktualizujący wartość należności 113 281 134 836 Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe należności brutto 1 031 320 1 230 993 Razem należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe netto 946 589 1 138 044 Rozliczenia międzyokresowe obejmują głównie opłacone z góry koszty gwarancji i ubezpieczeń. Nie występuje koncentracja ryzyka kredytowego z tytułu należności handlowych, uwzględniając fakt, iż głównymi klientami Grupy są urzędy administracji rządowej lub spółki Skarbu Państwa realizujące rządowe programy inwestycji w infrastrukturę. Należności z tytułu dostaw i usług od 5 kontrahentów o największych saldach na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiły łącznie 501 606 tysięcy złotych i stanowiły 59,59% wartości należności z tytułu dostaw i usług: saldo udział procentowy Klient 1 294 066 34,93% Klient 2 87 298 10,37% Klient 3 57 085 6,78% Klient 4 35 419 4,21% Klient 5 27 738 3,30% pozostali 340 190 40,41% Razem należności z tytułu dostaw i usług 841 796 100,00% Wartość godziwa należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności odpowiada w przybliżeniu ich wartości bilansowej. Na dzień 31 grudnia 2020 roku ani na dzień 31 grudnia 2019 roku nie zostały ustanowione żadne zabezpieczenia na tych aktywach. Odpisy aktualizujące wartość długo- i krótkoterminowych należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności 2020 2019 Odpisy aktualizujące wartość należności na początek okresu 134 938 135 211 Utworzone w pozostałe koszty operacyjne (nota 32) 26 271 12 350 Odwrócone w pozostałe przychody operacyjne (nota 32) (13 526) (8 191) Wykorzystane (34 937) (5 679) Różnice kursowe 646 (76) Zmiana składu Grupy - 1 323 Odpisy aktualizujące wartość należności na koniec okresu 113 392 134 938 Odpisy aktualizujące łącznie wartość należności z tytułu dostaw i usług oraz pozostałych należności są wyceniane w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla całego oczekiwanego okresu życia danego składnika aktywów finansowych. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 55 Metodologia obliczania odpisów aktualizujących w wysokości oczekiwanych strat kredytowych Grupa Budimex analizuje ryzyko kredytowe należności handlowych w podziale n a następujące grupy: 1. należności z tytułu sprzedaży podstawowej od inwestorów publicznych 2. należności z tytułu sprzedaży podstawowej od inwestorów prywatnych 3. należności pozostałe od kontrahentów pozostałych z tytułu refaktur materiałowych, refaktur kosztowych, wykonawstwa zastępczego, itp. Dla powyższych grup należności przeprowadzono analizę portfelową i zastosowano uproszczoną matrycę odpisów w poszczególnych przedziałach wiekowych należności na podstawie oczekiwanych strat kredytowych w całym okresie życia należności w oparciu o wskaźniki utworzonych odpisów aktualizujących w tych przedziałach, ustalone na podstawie danych historycznych za lata 2016-2020. 1. W analizowanym okresie średnio ponad 75% sprzedaży realizowane było do firm z sektora publicznego, w tym w istotnej części do jednostek Skarbu Państwa. Z kolei w przypadku sprzedaży w segmencie deweloperskim przekazanie przedmiotu sprzedaży (mieszkania) następuje dopiero po uregulowaniu wszelkich należności i tym samym nie występuje ryzyko braku spłaty należności od klientów. Biorąc pod uwagę, że Grupa nie zakłada istotnej zmiany w realizowanej strukturze sprzedaży, a poziom odpisów na należności przeterminowane wobec tych podmiotów wyniósł ok. 0,1%, ryzyko kredytowe tego portfela oceniane jest więc jako nieistotne. Pozostała część portfela dotyczy należności od inwestorów prywatnych oraz należności od kontrahen tów pozostałych: 2. Należności od inwestorów prywatnych są obarczone ryzykiem kredytowym w najwyższym stopniu. Jednakże prowadzona przez Grupę Budimex polityka prewencyjna kontroli ryzyka kredytowego minimalizuje poziom należności zagrożonych również w tej części portfela. Średnia z ostatnich 5 lat wskazuje, że poziom tych odpisów wyniósł ok. 0,1% nale żności tego portfela. 3. Należności od kontrahentów pozostałych obciążone są ryzykiem podwyższonym. Jednak ze względu na ich marginalny udział w należnościach ogółem (ok. 8,6%, udział w sprzedaży ok. 1%) oraz przyjętą przez Grupę Budimex politykę ich wyceny i aktualizacji w momencie ich powstania w oparciu o przewidywane przepływy oraz posiadane zabezpieczenia (gwarancje, kaucje do potrącenia) nie mają istotnego wpływu na wycenę ryzyka w przyszłości. Uwzględniając specyfikę prowadzonej działalności za należności zagrożone (czyli takie, których ryzyko kredytowe znacznie wzrosło) Grupa Budimex uznaje należności przeterminowane powyżej 180 dni lub należności od kontrahentów zagrożonych upadłością. Wówczas niezależnie od terminów wymagalności i niezależnie od szacunku ryzyka przyszłego, obejmuje się te należności odpisami aktualizującymi w wysokości 100% w oparciu o comiesięczną analizę należności przeterminowanych od poszczególnych kontrahentów (jeśli nie ma możliwości dokonania kompensaty z zobowiązaniami w obec tego samego kontrahenta). Koszty z tytułu odpisów aktualizujących wartość należności analizuje się dla całego życia tych aktywów uwzględniając, że aktualizacja wartości nie oznacza podjęcia decyzji o zaprzestaniu windykacji należności, a jedynie świadczy o ostrożnym podejściu do wyceny aktywów finansowych. Na 31 grudnia 2020 roku wszystkie przeterminowane długo- i krótkoterminowe należności pozostałe w kwocie 37 178 tysięcy należały do kategorii należności, których ryzyko kredytowe znacznie wzrosło (na 31 grudnia 2019 roku było to 36 702 tysiące złotych). Łączny odpis aktualizujący w wysokości oczekiwanych strat kredytowych dla należności na dzień 31 grudnia 2020 roku wyniósł 113 392 tysiące złotych (na 31 grudnia 2019 roku 134 938 tysięcy złotych). Wiekowanie należności z tytułu dostaw i usług 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Należności z tytułu dostaw i usług o pozostałym od dnia bilansowego okresie spłaty: - do 1 miesiąca 667 506 679 653 - powyżej 1 miesiąca do 3 miesięcy 95 672 195 901 - powyżej 3 miesięcy do 6 miesięcy 1 158 9 312 - powyżej 6 miesięcy do 1 roku 21 086 336 - powyżej 1 roku 4 1 662 - należności przeterminowane 132 584 193 101 Należności z tytułu dostaw i usług, brutto 918 010 1 079 965 Odpisy aktualizujące wartość należności 76 214 98 236 Należności z tytułu dostaw i usług, netto 841 796 981 729 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 56 Ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe w odniesieniu do należności handlowych na 31 grudnia 2020 roku przedstawia poniższa tabela: Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług na dzień 31 grudnia 2020 roku Przeterminowane bieżące 1-30 dni 31-90 dni 91-180 dni 181-365 dni >365 dni Razem Ryzyko wystąpienia niewykonania zobowiązania 0,70% 1,96% 17,43% 62,06% 54,70% 67,33% Wartość brutto należności narażona na ryzyko 785 426 15 125 11 736 9 327 18 385 78 011 918 010 Odpis na oczekiwane straty kredytowe 5 504 296 2 045 5 788 10 057 52 524 76 214 obejmuje standardowe ryzyko ustalone na podstawie danych historycznych oraz dodatkowe odpisy utworzone dla wybranych kontrahentów Ekspozycję Grupy na ryzyko kredytowe w odniesieniu do należności handlowych na 31 grudnia 2019 roku przedstawia poniższa tabela: Krótkoterminowe należności z tytułu dostaw i usług na dzień 31 grudnia 2019 roku przeterminowane bieżące 1-30 dni 31-90 dni 91-180 dni 181-365 dni >365 dni Razem Ryzyko wystąpienia niewykonania zobowiązania 0,74% 0,95% 1,25% 5,88% 16,75% 90,16% Wartość brutto należności narażona na ryzyko 886 864 34 629 38 834 11 571 9 880 98 187 1 079 965 Odpis na oczekiwane straty kredytowe 6 563 329 485 680 1 655 88 524 98 236 obejmuje standardowe ryzyko ustalone na podstawie danych historycznych oraz dodatkowe odpisy utworzone dla wybranych kontrahentów Należności, które nie zostały objęte odpisem aktualizującym i nie są przeterminowane, nie wykazują wysokiego ryzyka kredytowego. 17. Zapasy 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Materiały własne 423 378 478 596 Półprodukty i produkty w toku własne 939 975 909 239 Półprodukty i produkty w toku – prawo do użytkowania 68 771 29 989 Produkty gotowe własne 188 910 51 580 Produkty gotowe – prawo do użytkowania 7 110 1 512 Towary własne 364 384 490 585 Towary – prawo do użytkowania 5 727 52 255 Wartość netto zapasów na koniec okresu 1 998 255 2 013 756 Odpisy aktualizujące wartość zapasów 19 292 21 755 Wartość brutto zapasów na koniec okresu 2 017 547 2 035 511 Odpisy aktualizujące wartość zapasów 2020 2019 Odpisy aktualizujące wartość zapasów na początek okresu 21 755 29 745 Utworzone w pozostałe koszty operacyjne (nota 32) 8 620 1 549 Odwrócone w pozostałe przychody operacyjne (nota 32) (7 737) - Odwrócone w koszt wytworzenia sprzedanych produktów (365) - Wykorzystane (2 981) (9 539) Odpisy aktualizujące wartość zapasów na koniec okresu 19 292 21 755 Przyczyny odwrócenia odpisów aktualizujących zapasy zostały zaprezentowane poniżej: 2020 2019 Sprzedaż zapasów 365 - Wzrost wartości odzyskiwalnej 7 737 - Ogółem 8 102 - Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 57 Na dzień 31 grudnia 2020 roku na zapasach ustanowiono zabezpieczenie kredytów inwestycyjnych w wysokości 302 851 tysięcy złotych, a na dzień 31 grudnia 2019 roku zabezpieczono kredyty inwestycyjne w wysokości 288 791 tysięcy złotych (nota 37). W 2020 roku zapasy były finansowane kredytami, tym samym na poziomie skonsolidowanym spółki Grupy skapitalizowały odsetki w wartości zapasów. Łączna wartość odsetek skapitalizowanych w zapasach na 31 grudnia 2020 roku wynosiła 653 tysiące złotych, a na 31 grudnia 2019 roku wynosiła 100 tysięcy złotych. Wartość zapasów, których wykorzystania / sprzedania oczekuje się w okresie przekraczającym 12 miesięcy na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosi 909 490 tysięcy złotych, a na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosiła 1 011 458 tysięcy złotych. Zapasy o wartości 1 559 450 tysięcy złotych dotyczą nakładów poniesionych w związku z realizowanymi projektami budowy mieszkań w celu ich późniejszej sprzedaży. W związku z ogólną sytuacją na rynku mieszkaniowym Grupa jest narażona na ryzyko zmian cen sprzedaży lokali mieszkalnych i usługowych. W stosunku do mieszkań, które zostały sprzedane na podstawie przedwstępnych umów sprzedaży, ryzyko zmiany ceny sprzedaży zostało ograniczone. W przypadku projektów inwestycyjnych, dla których budowa nie została jeszcze rozpoczęta, Grupa nie podpisała wiążących umów o wykonanie robót budowlanych. W celu weryfikacji wartości rynkowej posiadanych aktywów Zarząd zlecił wycenę części zapasów firmie zewnętrznej – CBRE Sp. z o.o. Wartość rynkowa zapasów na 31 grudnia 2020 roku ustalona na podstawie wycen dokonanych przez rzeczoznawcę oraz na podstawie wycen przygotowanych wewnętrznie przekracza wartość bilansową wycenianych zapasów. Na podstawie powyższych wycen Zarząd stwierdził, iż nie są konieczne korekty z tytułu utraty wartości zapasów inne niż zaprezentowane w sprawozdaniu finansowym. Do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego nie wystąpiły żadne zdarzenia, które należałoby uwzględnić w formie korekty wartości zapasów lub ujawnienia w sprawozdaniu finansowym. 18. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Środki pieniężne w kasie 104 156 Środki pieniężne na rachunkach bankowych 2 384 294 1 515 821 Środki pieniężne, razem 2 384 398 1 515 977 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty o ograniczonej możliwości dysponowania (302 900) (175 762) Środki pieniężne dla potrzeb rachunku przepływów pieniężnych 2 081 498 1 340 215 Do środków pieniężnych i ich ekwiwalentów o ograniczonej możliwości dysponowania Grupa zaliczyła: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Środki pieniężne konsorcjów w części przypadającej na współkonsorcjantów 46 753 Środki stanowiące zabezpieczenie gwarancji bankowych 3 022 3 024 Rachunki powiernicze w spółkach deweloperskich 70 740 24 757 Zablokowane rachunki projektów deweloperskich 118 080 123 185 Środki pieniężne na rachunkach płatności podzielonej (split payment) 109 839 22 490 Środki stanowiące zabezpieczenie spłaty kredytu (nota 37) 1 052 1 455 Inne 121 98 Środki pieniężne o ograniczonej możliwości dysponowania ogółem 302 900 175 762 Krótkoterminowe lokaty bankowe oraz inwestycje o wysokim stopniu płynności zaliczane do środków pieniężnych i ich ekwiwalentów to przede wszystkim: lokaty typu „overnight” oraz krótkoterminowe depozyty o okresie zapadalności od 2 do 184 dni, o średniej efektywnej stopie procentowej wynoszącej na dzień 31 grudnia 2020 roku 0,08% p.a. dla depozytów w PLN (31 grudnia 2019 roku: 1,49% p.a. dla depozytów w PLN). Przeciętny termin zapadalności tych depozytów wynosi 140 dni (31 grudnia 2019 roku: 36 dni). W 2020 roku Grupa przejęła środki pieniężne w wysokości 11 028 tysięcy złotych w wyniku realizacji gwarancji (w 2019 roku: 2 352 tysięcy złotych). Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 58 19. Kapitały Na dzień przejścia na MSSF Grupa skorygowała wartość kapitału podstawowego oraz nadwyżki ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej za okres, w którym gospodarka polska należała do hiperinflacyjnych. Skutki przeliczenia oraz uzgodnienie wartości wykazanych w księgach oraz dokumentach korporacyjnych jednostek Grupy na dzień 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku do wartości wykazanych w sprawozdaniu finansowym ujęte zostały w poniższej tabeli: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Akcje zwykłe Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej Akcje zwykłe Nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej Kapitał wg ewidencji 127 650 85 083 127 650 85 083 Przeliczenie kapitałów w związku z hiperinflacją 18 198 2 080 18 198 2 080 Wartość wykazana w sprawozdaniu finansowym 145 848 87 163 145 848 87 163 Wartość, o jaką kapitał podstawowy oraz nadwyżka ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej zostały skorygowane w związku z hiperinflacją została ujęta w pozycji „zysk (strata) z lat ubiegłych” w kapitale własnym. Kapitał akcyjny Jednostki Dominującej składa się z 25 530 098 akcji o łącznej wartości 127 650 tysięcy złotych. Struktura kapitału zakładowego Jednostki Dominującej na dzień 31 grudnia 2020 roku przedstawia się następująco: Seria / emisja Rodzaj akcji Rodzaj uprzywilejowania Rodzaj ograniczenia praw do akcji Liczba akcji Wartość serii/emisji wg wartości nominalnej A zwykłe/ imienne Brak Brak 2 250 11 A zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 997 750 14 989 B zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 000 000 10 000 C zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 900 285 9 502 D zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 725 072 8 625 E zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 000 000 10 000 F zwykłe/na okaziciela Brak Brak 5 312 678 26 563 G zwykłe/na okaziciela Brak Brak 2 217 549 11 088 H zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 448 554 7 243 I zwykłe/na okaziciela Brak Brak 186 250 931 K zwykłe/na okaziciela Brak Brak 1 484 693 7 423 L zwykłe/na okaziciela Brak Brak 4 255 017 21 275 Ogółem 25 530 098 127 650 Liczba akcji składających się na zatwierdzony kapitał jest równa liczbie akcji wyemitowanych. Wartość nominalna jednej akcji wynosi 5 złotych. Jednostka Dominująca nie posiada akcji własnych. Jednostki zależne lub stowarzyszone nie posiadają akcji Jednostki Dominującej. Żadne akcje nie zostały zarezerwowane dla potrzeb emisji z tytułu realizacji opcji i umów sprzedaży. Kwota zysku przeznaczonego do dystrybucji wynika ze sprawozdania finansowego Jednostki Dominującej. 20. Kapitał własny przypisany udziałom niedającym kontroli 2020 2019 Stan na początek okresu 28 491 7 136 – zmiana składu Grupy - 21 444 – udział w zyskach/(stratach) w ciągu roku 10 714 3 424 – udział w korektach konsolidacyjnych 1 215 (587) – wypłata dywidend dla udziałowców niekontrolujących (2 500) (2 926) Stan na koniec okresu 37 920 28 491 Na dzień 31 grudnia 2020 oraz 31 grudnia 2019 roku udziały niedające kontroli posiadały 49,00% udziału w kapitale zakładowym, jak i w liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy spółki Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 59 Wybrane dane finansowe spółki Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. przedstawiały się w sposób następujący: Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. 2020 2019 Sprawozdanie z sytuacji finansowej Aktywa trwałe 47 731 47 436 Aktywa obrotowe 4 745 3 259 Zobowiązania długoterminowe (34 174) (34 614) Zobowiązania krótkoterminowe (3 012) (2 256) Rachunek całkowitych dochodów Przychody 5 502 5 965 Zysk (strata) z działalności kontynuowanej 1 409 1 671 Zysk (strata) z działalności zaniechanej po opodatkowaniu - - Inne całkowite dochody - - Całkowite dochody za okres 1 409 1 671 Otrzymane dywidendy od Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. - - W dniu 3 lipca 2019 roku Budimex SA kupił 51% akcji FBSerwis SA oraz tym samym uzyskał kontrolę nad spółkami wchodzącymi w skład Grupy FBSerwis SA, w tym FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o., w którym to Grupa Budimex posiada 80% udziałów. Wybrane dane finansowe spółki FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o. przedstawiały się w sposób następujący: FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o. 2020 2019 Sprawozdanie z sytuacji finansowej Aktywa trwałe 55 287 57 369 Aktywa obrotowe 127 738 77 043 Zobowiązania długoterminowe (42 259) (40 979) Zobowiązania krótkoterminowe (64 229) (55 943) Rachunek całkowitych dochodów (za okres od 3 lipca do 31 grudnia 2019 roku) Przychody 162 827 60 121 Zysk (strata) z działalności kontynuowanej 50 119 13 024 Zysk (strata) z działalności zaniechanej po opodatkowaniu - - Inne całkowite dochody - - Całkowite dochody za okres 50 119 13 024 Otrzymane dywidendy od FBSerwis Kamieńsk Sp. z o.o. - - 21. Kredyty, pożyczki i inne zewnętrzne źródła finansowania 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Wartość bilansowa Długoterminowe Kredyty bankowe i pożyczki 40 767 69 420 Zobowiązania z tytułu leasingu 220 821 203 792 Naliczone odsetki od kredytów i pożyczek długoterminowych 75 46 261 663 273 258 Krótkoterminowe Kredyty bankowe i pożyczki 10 560 12 066 Zobowiązania z tytułu leasingu 178 507 165 042 189 067 177 108 Razem 450 730 450 366 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 60 Struktura umownych terminów wymagalności niezdyskontowanych przepływów pieniężnych z tytułu kredytów i pożyczek przedstawia się w sposób następujący: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Wartość bilansowa Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne Wartość bilansowa Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne – do 1 roku 10 560 11 658 12 066 13 691 – powyżej 1 roku do 3 lat 9 269 10 950 11 475 13 991 – powyżej 3 do 5 lat 10 175 11 295 31 407 36 060 – powyżej 5 lat 21 398 22 957 26 584 29 559 51 402 56 860 81 532 93 301 ) obejmują zarówno płatności kapitału jak i odsetek; na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku kwoty w walucie zostały przeliczone na złote wg kursu NBP na koniec okresu, a płatności odsetek zostały skalkulowane w oparciu o stopę procentową obowiązującą w ostatnim okresie odsetkowym przed 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku. Spółki Grupy mają możliwość dokonania wcześniejszej spłaty zaciągniętych pożyczek i kredytów. W umowach kredytowych, których stroną są spółki Grupy, nie zostały zawarte klauzule przewidujące kary za wcześniejszą spłatę kredytów. W okresie objętym sprawozdaniem nie wystąpiło niewywiązanie się ze spłaty kapitału, odsetek, postanowień powierniczego rachunku rozliczenia zobowiązania lub warunków wykupu tych zobowiązań. Jedna ze spółek Grupy naruszyła warunki spłaty pożyczki otrzymanej od swojego udziałowca mniejszościowego, ponieważ nie spłaciła w terminie odsetek od pożyczki w wysokości 64 tysięcy złotych. Od tej kwoty naliczono odsetki karne w wysokości 1 tysiąca złotych (od dnia umownej spłaty do 31 grudnia 2020 roku). Brak terminowej spłaty odsetek umownych nie oznacza konieczności spłaty całego kapitału pożyczki. Inne spółki Grupy nie naruszyły warunków umów ani nie renegocjowały warunków dotyczących zobowiązań z tytułu pożyczek przed dniem zatwierdzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Wartość bilansowa długoterminowych kredytów i pożyczek zbliżona jest do ich wartości godziwej, ponieważ warunki oprocentowania kredytów w umowach oparte są o zmienną stopę procentową. Kredyty i pożyczki w podziale na waluty oraz według stopy procentowej (w przeliczeniu na PLN): 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Kwota pozostała do spłaty Część długoterminowa 40 842 69 466 PLN (WIBOR) 27 790 61 173 PLN (oprocentowanie stałe) 13 052 8 293 Część krótkoterminowa 10 560 12 066 PLN (WIBOR) 5 339 6 834 PLN (oprocentowanie stałe) 5 221 5 232 51 402 81 532 Ryzyko zmiany stopy procentowej Efektywne stopy procentowe na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku były następujące: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku PLN EUR PLN EUR Kredyty bankowe i pożyczki 1,70% – 3,50% - 2,86% - 4,63% - Zobowiązania z tytułu leasingu 1,58% 0,84% 3,01% - 4,45% 0,93% - 1,03% Zobowiązania z tytułu leasingu Spółki Grupy zawarły umowy leasingu dotyczące finansowania wszystkich grup rzeczowych aktywów trwałych, głównie maszyn i urządzeń technicznych, a także środków transportu. Spółki Grupy jako leasing rozpoznały również zobowiązania z tytułu opłat za prawo wieczystego użytkowania (przed przekształceniem we własność) – drugostronnie rozpoznano aktywa z tytułu prawa do użytkowania na zapasach. Przedmioty leasingu zostały udostępnione na okresy od 13 miesięcy (najem biur budowy) do 1200 miesięcy (użytkowanie wieczyste). Po upływie tych terminów oraz wywiązaniu się ze zobowiązań Spółka ma prawo nabyć niektóre przedmioty leasingu za cenę równą wartości końcowej przedmiotu leasingu. Zabezpieczeniem wykonania części zobowiązań wynikających z umowy jest weksel in blanco wystawiony przez Spółkę wraz z pisemnym upoważnieniem do jego wypełnienia. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 61 Wiekowanie zobowiązań z tytułu leasingu 31 grudnia 2020 roku Wartość bieżąca opłat leasingowych Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne – poniżej 1 roku 97 038 106 603 – od 1 do 3 lat 144 300 160 795 – od 3 do 5 lat 56 006 67 907 – powyżej 5 lat 101 984 288 526 399 328 623 831 31 grudnia 2019 roku Wartość bieżąca opłat leasingowych Niezdyskontowane umowne przepływy pieniężne – poniżej 1 roku 84 564 120 413 – od 1 do 3 lat 137 963 175 289 – od 3 do 5 lat 53 584 76 588 – powyżej 5 lat 92 723 317 114 368 834 689 404 * wiekowanie zobowiązań leasingowych prezentuje ich faktyczną zapadalność, podczas gdy w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązania z tytułu leasingu prawa wieczystego użytkowania gruntów dotyczącego zapasów w całości zostało zaprezentowane jako zobowiązania krótkoterminowe W przypadku części umów spółki Grupy mają możliwość dokonania wcześniejszej spłaty pozostałych zobowiązań z tytułu leasingu. W umowach leasingowych nie zostały zawarte klauzule przewidujące kary za wcześni ejszą spłatę tych zobowiązań. 22. Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania Zobowiązania finansowe Zobowiązania z tytułu dostaw i usług 230 996 370 312 Koszty niezafakturowane 694 207 651 238 Zobowiązania z tytułu wynagrodzeń 11 524 13 804 Międzyokresowe rozliczenia kosztów 318 644 231 152 - z tytułu niewykorzystanych urlopów 54 178 48 131 - z tytułu premii pracowniczych 264 466 183 021 Zobowiązania niefinansowe Zobowiązania z tytułu podatków i ubezpieczeń społecznych 61 208 206 910 Międzyokresowe rozliczenia kosztów 49 753 35 915 - z tytułu kosztów zakończenia realizacji kontraktów budowlanych 44 776 33 657 - pozostałe 4 977 2 258 Inne zobowiązania 5 518 21 442 Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ogółem 1 371 850 1 530 773 Zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania ogółem 1 371 850 1 530 773 Wszystkie zobowiązania z tytułu dostaw i usług oraz pozostałe zobowiązania na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku ujęte zostały w ramach zobowiązań krótkoterminowych, gdyż zostaną rozliczone w trakcie normalnego cyklu operacyjnego Grupy. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 62 23. Podatek dochodowy 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego – przypadające do realizacji po upływie 12 miesięcy 138 856 156 962 – przypadające do realizacji w ciągu 12 miesięcy 605 662 431 579 Ogółem 744 518 588 541 Kompensata (222 667) (169 652) Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie 521 851 418 889 Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego – przypadająca do uregulowania po upływie 12 miesięcy 55 235 53 357 – przypadająca do uregulowania w ciągu 12 miesięcy 172 074 129 699 Ogółem 227 309 183 056 Kompensata (222 667) (169 652) Rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego po kompensacie 4 642 13 404 Zmiany stanu netto odroczonego podatku dochodowego przedstawiają się w sposób następujący: 2020 2019 Stan na początek roku 405 485 361 851 Uznanie / (obciążenie) wyniku finansowego 111 378 68 039 Uznanie / (obciążenie) pozostałych całkowitych dochodów 308 98 Zmiana składu Grupy - (24 514) Inne 38 11 Stan na koniec roku 517 209 405 485 2020 2019 Podatek bieżący 269 415 162 475 Podatek odroczony (111 378) (68 039) Korekty bieżącego podatku dochodowego za poprzednie okresy (7 391) 9 070 Obciążenie / (uznanie) wyniku finansowego 150 646 103 506 Podatek dochodowy od zysku przed opodatkowaniem brutto Grupy różni się w następujący sposób od teoretycznej kwoty, którą by uzyskano stosując średnią ważoną stawkę podatku mającą zastosowanie do zysków konsolidowanych spółek: 2020 2019 Zysk / (strata) brutto 622 040 332 357 Udział w (zyskach) / stratach jednostek wycenianych metodą praw własności (145) (4 785) Zysk / (strata) przed opodatkowaniem 621 895 327 572 Podatek wyliczony według stawek krajowych 118 160 62 239 Różnice w opodatkowaniu dochodów zagranicznych 5 709 2 665 Korekty bieżącego podatku dochodowego za poprzednie okresy (7 391) 9 070 Podatkowe skutki trwałych różnic pomiędzy zyskiem brutto a dochodem do opodatkowania 4 688 14 054 Wykorzystanie uprzednio nierozpoznanych strat podatkowych lub ujemnej różnicy przejściowej poprzedniego okresu - (688) Ujemne różnice przejściowe, nierozliczone straty podatkowe, niewykorzystane ulgi podatkowe, w związku z którymi nie rozpoznano w sprawozdaniu z sytuacji finansowej aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego 31 357 14 061 Obciążenie / (uznanie) wyniku finansowego z tytułu podatku od działalności przemysłowej i handlowej w Niemczech 1 650 2 151 Inne (3 527) (46) Obciążenie / (uznanie) wyniku finansowego z tytułu podatku dochodowego 150 646 103 506 Efektywna stawka podatkowa 24,22% 31,60% Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 63 Zmiana stanu aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego według tytułów (przed uwzględnieniem ich kompensaty), przedstawia się w sposób następujący: Stan aktywów na 1 stycznia 2019 roku Utworzenie / (wykorzystanie) aktywa przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) aktywa przez inne całkowite dochody Zmiana składu Grupy Inne zmiany Stan aktywów na 31 grudnia 2019 roku Utworzenie / (wykorzystanie) aktywa przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) aktywa przez inne całkowite dochody Inne zmiany Stan aktywów na 31 grudnia 2020 roku Wycena kontraktów budowlanych oraz rezerwa na straty na kontraktach 139 311 64 516 - - - 203 827 98 625 - - 302 452 Koszty kontraktów związane z rozliczeniami międzyokresowymi przychodów 100 686 (26 518) - - - 74 168 15 994 - - 90 162 Zobowiązania – koszty niezafakturowane 55 180 (5 909) - 45 - 49 316 3 736 - - 53 052 Strata podatkowa 950 (363) - - - 587 761 - - 1 348 Rezerwy na naprawy gwarancyjne 71 675 10 480 - - - 82 155 25 267 - - 107 422 Pozostałe rezerwy na zobowiązania 26 103 65 310 - (2 120) - 89 293 (5 801) - - 83 492 Należności – odpisy aktualizujące 17 884 (1 699) - - - 16 185 (6 650) - - 9 535 Rozliczenia z tytułu premii pracowniczych 33 813 (918) - 182 - 33 077 15 180 - - 48 257 Rozliczenia z tytułu niewykorzystanych urlopów 8 538 (566) - 221 - 8 193 991 - - 9 184 Dyskonto kaucji z tytułu umów o budowę 791 (143) - - - 648 (203) - - 445 Wycena transakcji terminowych 628 215 - - - 843 234 - - 1 077 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych 2 670 351 98 80 - 3 199 294 308 - 3 801 Rezerwy rekultywacyjne - (42) - 7 907 - 7 865 1 243 - - 9 108 Odpisy aktualizujące długoterminowe aktywa finansowe 2 394 (333) - - - 2 061 213 - - 2 274 Pozostałe 64 039 (48 328) - 1 402 11 17 124 5 747 - 38 22 909 Ogółem 524 662 56 053 98 7 717 11 588 541 155 631 308 38 744 518 Kompensata (162 811) (169 652) (222 667) Po kompensacie (wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) 361 851 418 889 521 851 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 64 Zmiana rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego według tytułów (przed uwzględnieniem ich kompensaty), przedstawia się w sposób następujący: Stan rezerw na 1 stycznia 2019 roku Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez inne całkowite dochody Zmiana składu Grupy Inne zmiany Stan rezerw na 31 grudnia 2019 roku Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez rachunek zysków i strat Utworzenie / (wykorzystanie) rezerwy przez inne całkowite dochody Inne zmiany Stan rezerw na 31 grudnia 2020 roku Wycena kontraktów budowlanych 106 692 (22 343) - - - 84 349 31 306 - - 115 655 Wycena transakcji terminowych 854 (645) - - - 209 136 - - 345 Dyskonto kaucji z tytułu umów o budowę 4 882 41 - - - 4 923 (778) - - 4 145 Należności – naliczone odsetki 35 750 - - - 785 2 652 - - 3 437 Prawo do składowania - (568) - 10 226 - 9 658 (1 095) - - 8 563 Pozwolenie na przetwarzanie - (476) - 16 398 - 15 922 (952) - - 14 970 Leasing 37 891 8 876 - - - 46 767 5 333 - - 52 100 Inne 12 457 2 379 - 5 607 - 20 443 7 651 - - 28 094 Ogółem 162 811 (11 986) - 32 231 - 183 056 44 253 - - 227 309 Kompensata (162 811) (169 652) (222 667) Po kompensacie (wykazane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej) - 13 404 4 642 Aktywa i rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego tworzy się w oparciu o stawkę 19% dla dodatnich i ujemnych różnic przejściowych dotyczących krajowych składników aktywów i zobowiązań, natomiast dla różnic przejściowych w przypadku pozycji bilansowych dotyczących jednostek działających za granicą – w oparciu o stawki podatkowe kraju będącego podstawowym środowiskiem gospodarczym, w którym działa jednostka oraz reguluje zobowiązania z tytułu podatku docho dowego od osób prawnych. Na dzień 31 grudnia 2020 roku ujemne różnice przejściowe oraz nierozliczone straty podatkowe, w związku z którymi nie ujęto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynoszą 198 825 tysięcy złotych (wartość aktywów z tytułu podatku odroczonego odpowiednio 31 455 tysięcy złotych) i wygasają w 2021 roku. Na dzień 31 grudnia 2019 roku ujemne różnice przejściowe oraz nierozliczone straty podatkowe, w związku z którymi nie ujęto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego wynosiły 84 646 tysięcy złotych (wartość nieutworzonych aktywów z tytułu podatku odroczonego 12 804 tysiące złotych ). Przyczyną nieujęcia składnika aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest małe prawdopodobieństwo uprawdopodobnienia nieściągal ności wierzytelności zgodnie z polskim prawem podatkowym oraz brak dochodów do opodatkowania na Litwie. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 65 24. Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych Wszyscy pracownicy spółek Grupy Budimex na dzień 31 grudnia 2020 roku korzystają z 2 typów świadczeń pracowniczych: • z odpraw emerytalno-rentowych • z odpraw pośmiertnych (dotyczy tylko pracowników spółki FBSerwis SA i spółek od niej zależnych). Odprawy emerytalno – rentowe wypłacane są pracownikom w przypadku odejścia na rentę lub emeryturę. Należna kwota odprawy jest iloczynem podstawy wymiaru nagrody z dnia nabycia uprawnienia do wypłaty i odpowiedniego, rosnącego wraz ze stażem pracy danego pracownika, współczynnika. Odprawy pośmiertne wypłacane są członkom rodziny pracownika w przypadku jego śmierci. Należna kwota świadczenia jest iloczynem podstawy wymiaru odprawy z dnia nabycia uprawnienia do wypłaty i odpowiedniego współczynnika, rosnącego wraz ze stażem pracy danego pracownika. Zobowiązanie z tytułu odpraw pośmiertnych rozpoznawane jest tylko w spółce FBSerwis SA i spółkach od niej bezpośrednio zależnych, ponieważ w pozostałych spółkach Grupy Budimex pracownicy są objęci ubezpieczeniem na życie. Obowiązek wypłaty odpraw emerytalno-rentowych i odpraw pośmiertnych zwykle naraża Grupę na ryzyko aktuarialne obejmujące: Ryzyko stopy procentowej – bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się przy pomocy stopy dyskonta określonej przez odniesienie do poziomu rentowności dostępnych na rynku obligacji skarbowych, jako że w Polsce nie występują wysoce płynne obligacje komercyjne o niskim stopniu ryzyka. Spadek oprocentowania obligacji powoduje zwiększenie zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych. Ryzyko wynagrodzeń - bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się przez odniesienie do przyszłego poziomu wynagrodzeń pracowników spółek Grupy Budimex. Wobec tego wzrost wynagrodzeń pracowników spowoduje zwiększenie wartości zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych. Ryzyko długowieczności - bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się przez odniesienie do najlepszych szacunków śmiertelności pracowników w okresie zatrudnienia. Zwiększenie oczekiwanej długości trwania życia pracowników spowoduje wzrost wartości zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych. Ryzyko zmiany wieku emerytalnego – bieżącą wartość zobowiązań z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych oblicza się w oparciu o obowiązujący w Polsce wiek emerytalny. Ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej zobowiązania z tytułu świadczeń pracowniczych: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Odprawy emerytalno – rentowe, w tym: 19 845 16 640 – wartość bieżąca zobowiązania na dzień bilansowy 19 845 16 640 Odprawy pośmiertne, w tym: 283 216 – wartość bieżąca zobowiązania na dzień bilansowy 283 216 Zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych ogółem 20 128 16 856 w tym: – część długoterminowa 18 505 14 979 – część krótkoterminowa 1 623 1 877 Główne przyjęte założenia aktuarialne (w tabeli poniżej podano zakresy stóp przyjętych przez aktuariusza; założenia różnią się pomiędzy spółkami Grupy oraz dla poszczególnych lat): 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Stopa dyskonta 0,26% – 1,29% 1,72% – 2,29% Przewidywana przyszła rotacja pracowników 0,0% – 27,2% 0,0% – 16,0% Przewidywany przyszły wzrost wynagrodzeń 3,0%– 7,2% 3,0%– 7,2% Założenia odnośnie do śmiertelności zostały oparte o tablice trwania życia dla Polski za rok 2019 opublikowane przez Główny Urząd Statystyczny. Ostatnia wycena została wykonana przez niezależnego aktuariusza na dzień 31 grudnia 2020 roku. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 66 Odprawy emerytalno – rentowe Zmiany stanu zobowiązania z tytułu odpraw emerytalno–rentowych ujęte zostały w poniższej tabeli. 2020 2019 Wartość bieżąca zobowiązania na początek okresu 16 640 14 051 Koszty odsetek 264 342 Koszty zatrudnienia 2 259 1 860 Wypłacone świadczenia (893) (729) (Zyski) / straty aktuarialne, w tym wynikające z: 1 575 518 - korekt założeń ex post (1 085) (212) - zmiany założeń 2 660 730 Zmiana składu Grupy - 598 Wartość bieżąca zobowiązania na koniec okresu 19 845 16 640 Obciążenia rachunku wyników z tytułu odpraw emerytalno–rentowych przedstawiają się następująco: 2020 2019 Koszty zatrudnienia 2 259 1 860 Koszty odsetek 264 342 Koszty ujęte w rachunku zysków i strat (nota 31), 2 523 2 202 w tym koszty świadczeń pracowniczych ujęte w rachunku zysków i strat w ramach: – kosztów sprzedanych produktów, towarów i materiałów 1 803 204 – kosztów sprzedaży 35 37 – kosztów ogólnego zarządu 685 1 961 Straty aktuarialne do ujęcia w okresie 1 575 518 Koszty ujęte w innych całkowitych dochodach 1 575 518 Odprawy pośmiertne Odprawy pośmiertne wypłacane są członkom rodziny pracownika w przypadku jego śmierci. Należna kwota świadczenia jest iloczynem podstawy wymiaru odprawy z dnia nabycia uprawnienia do wypłaty i odpowiedniego współczynnika, rosnącego wraz ze stażem pracy danego pracownika. W 2020 roku zobowiązanie z tytułu odpraw pośmiertnych rozpoznawane było tylko w spółce FBSerwis SA i w jej spółkach zależnych, ponieważ w pozostałych spółkach Grupy Budimex zobowiązanie to nie było ujmowane ze względu na objęcie pracowników ubezpieczeniem na życie. Zmiany stanu zobowiązania z tytułu odpraw pośmiertnych ujęte zostały w poniższej tabeli. 2020 2019 Wartość bieżąca zobowiązania na początek okresu 216 - Koszty odsetek 4 - Koszty zatrudnienia 35 216 Wypłacone świadczenia (24) - (Zyski)/ straty aktuarialne, w tym wynikające z: 52 - - korekt założeń ex post 23 - - zmiany założeń 29 - Wartość bieżąca zobowiązania na koniec okresu 283 216 Obciążenia rachunku wyników z tytułu odpraw pośmiertnych przedstawiają się następująco: 2020 2019 Koszty zatrudnienia 35 216 Koszty odsetek 4 - Koszty ujęte w rachunku zysków i strat (nota 31), 39 216 w tym koszty świadczeń pracowniczych ujęte w rachunku zysków i strat w ramach: – kosztów sprzedanych produktów, towarów i materiałów 39 216 – kosztów sprzedaży - - – kosztów ogólnego zarządu - - (Zyski)/straty aktuarialne do ujęcia w okresie 52 - (Zyski)/Koszty ujęte w innych całkowitych dochodach 52 - Analiza wrażliwości Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 67 Znaczące założenia aktuarialne przyjęte przy obliczaniu zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych obejmują stopę dyskonta, prognozowany wzrost wynagrodzeń oraz rotację pracowników. Analiza wrażliwości na zmiany stóp procentowych Wzrost założonej stopy dyskonta o 1 punkt procentowy spowodowałby spadek zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 2 360 tysięcy złotych, natomiast spadek założonej stopy dyskonta o 1 punkt procentowy spowodowałby wzrost zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 2 875 tysięcy złotych. Analiza wrażliwości na zmiany stopy wzrostu wynagrodzeń Wzrost założonej stopy wzrostu wynagrodzeń o 1 punkt procentowy spowodowałaby wzrost zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 2 688 tysięcy złotych, natomiast spadek założonej stopy wzrostu wynagrodzeń o 1 punkt procentowy spowodowałaby spadek zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i p odobnych o 2 272 tysiące złotych. Analiza wrażliwości na zmiany rotacji pracowników Wzrost założonej rotacji pracowników o 1 punkt procentowy spowodowałaby spadek zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 1 150 tysięcy złotych, natomiast spadek założonej rotacji pracowników o 1 punkt procentowy spowodowałaby wzrost zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych o 1 289 tysięcy złotych. Powyższa analiza wrażliwości nie musi być reprezentatywnym przedstawieniem faktycznych zmian wysokości zobowiązania z tytułu świadczeń emerytalnych i podobnych. Jest mało prawdopodobne, by zmiany poszczególnych założeń występowały w izolacji od innych, ponieważ niektóre założenia mogą być skorelo wane. Metody ani założenia wykorzystywane do przygotowania analizy wrażliwości nie zmieniły się istotnie w porównaniu do roku ubiegłego. 25. Rezerwy na zobowiązania i inne obciążenia Sprawy sądowe Kary i inne sankcje Naprawy gwarancyjne Rekulty- wacja Pozostałe Ogółem Stan na 1 stycznia 2019 roku 23 870 68 200 417 858 - 45 316 555 244 Utworzenie dodatkowych rezerw 417 72 079 1 97 748 - 14 021 2 184 265 Rozwiązanie niewykorzystanych rezerw (411) (18 195) 3 (18 351) (221) (8 414) 4 (45 592) Wykorzystanie rezerw - - (16 814) - (3 822) (20 636) Inne zmiany - - 6 - - 6 Zmiana stanu Grupy - 264 41 617 - 41 881 Stan na 31 grudnia 2019 roku 23 876 122 084 480 711 41 396 47 101 715 168 Stan na 1 stycznia 2020 roku 23 876 122 084 480 711 41 396 47 101 715 168 Utworzenie dodatkowych rezerw 10 309 63 128 5 181 064 7 284 20 321 6 282 106 Rozwiązanie niewykorzystanych rezerw (886) (44 810) 7 (50 825) (1 480) 8 (31 196) 9 (129 197) Wykorzystanie rezerw (176) (14 632) (19 556) - (13 294) (47 658) Inne zmiany 6 - 84 - - 90 Stan na 31 grudnia 2020 roku 33 129 125 770 591 478 47 200 22 932 820 509 1) w tym 292 tysiące złotych ujęto w kosztach finansowych 2) w tym 13 940 tysięcy złotych ujęto w koszcie sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów, 45 tysięcy złotych ujętych w kosztach ogólnego zarządu oraz 36 tysięcy złotych ujęto w kosztach finansowych 3) w tym 3 296 tysięcy ujęto w przychodach finansowych 4) w tym 8 414 tysięcy złotych ujęto jako pomniejszenie kosztu sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów 5) w tym 24 tysięcy złotych ujęto w kosztach finansowych 6) w tym 47 tysięcy złotych ujęto w kosztach finansowych oraz 17 145 tysięcy w koszcie sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów 7) w tym 3 781 tysięcy złotych ujęto w przychodach finansowych 8) w tym 1 480 tysięcy złotych ujęto jako pomniejszenie kosztów finansowych 9) w tym 26 tysięcy złotych ujęto jako pomniejszenie kosztów finansowych oraz 29 170 tysięcy jako pomniejszenie kosztów sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów Utworzenie / (odwrócenie) rezerw na sprawy sądowe, kary i inne sankcje oraz pozostałych rezerw zostało ujęte w pozostałych kosztach operacyjnych (nota 32), natomiast utworzenie / (odwrócenie) rezerw na naprawy gwarancyjne oraz na rekultywację – w kosztach operacyjnych, z wyjątkiem transakcji opisanych w przypisach do powyższej tabeli. Najbardziej istotne sprawy sądowe, których spółki Grupy są stroną, zostały opisane w punkcie 5.7 sprawozdania z działalności za rok 2020. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 68 Struktura łącznej kwoty rezerw: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Długoterminowe 593 398 498 422 Krótkoterminowe 227 111 216 746 820 509 715 168 26. Kontrakty budowlane Poniższe dane dotyczą kontraktów wycenianych przez spółki Grupy zgodnie z metodą zaawansowania realizacji umowy o usługę budowlaną (metodą opartą na nakładach lub metodą opartą na wynikach). Wybrane skonsolidowane dane – sprawozdanie z sytuacji finansowej 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Aktywa Wycena kontraktów budowlanych 594 315 444 008 Zobowiązania Wycena kontraktów budowlanych 1 302 164 951 448 Rezerwa na straty na kontraktach budowlanych 310 441 240 677 Otrzymane zaliczki na realizowane kontrakty (nota 27) 400 783 593 163 Wartość godziwa wyceny kontraktów budowlanych jest zbliżona do ich wartości bilansowej. 27. Przychody przyszłych okresów Przychody przyszłych okresów obejmują: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Zaliczki na realizowane kontrakty (nota 26) 400 783 593 163 Wpłaty na lokale w spółkach deweloperskich 1 064 864 757 307 Pozostałe rozliczenia międzyokresowe przychodów 3 979 5 840 Ogółem 1 469 626 1 356 310 Wszystkie zaliczki otrzymane i rozliczenia międzyokresowe przychodów na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz 31 grudnia 2019 roku ujęte zostały w ramach zobowiązań krótkoterminowych, gdyż zostaną rozliczone w trakcie normalnego cyklu operacyjnego Grupy. 28. Kaucje z tytułu umów o budowę 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Zatrzymane przez odbiorców – do zwrotu po upływie 12 miesięcy 40 843 59 212 Zatrzymane przez odbiorców – do zwrotu w ciągu 12 miesięcy 28 770 48 433 Ogółem kaucje z tytułu umów o budowę zatrzymane przez odbiorców 69 613 107 645 Zatrzymane dostawcom – do zwrotu po upływie 12 miesięcy 240 263 229 522 Zatrzymane dostawcom – do zwrotu w ciągu 12 miesięcy 216 458 215 032 Ogółem kaucje z tytułu umów o budowę zatrzymane dostawcom 456 721 444 554 Kaucje z tytułu umów o budowę o okresie zapłaty powyżej jednego roku podlegają dyskontowaniu i są wykazywane w sprawozdaniu z sytuacji finansowej w wartości bieżącej. Poniższe zestawienie wskazuje skutki dyskontowania ujęte w sprawozdaniu z sytuacji finansowej oraz rachunku zysków i strat Grupy za poszczególne okresy. Podane kwoty dyskonta obniżają odpowiednio wartość nominalną należności i zobowiązań z tytułu kaucji. Ponadto w sprawozdaniu z sytuacji finansowej rozpoznany jest podatek odroczony od podanych kwot wyliczony według obowiązującej w Polsce stawki podatkowej 19% oraz od efektu zmiany wartości dyskonta w rachunku zysków i strat. 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Dyskonto kaucji długoterminowych z tytułu umów o budowę zatrzymanych przez odbiorców 2 337 3 409 Dyskonto kaucji długoterminowych z tytułu umów o budowę zatrzymanych dostawcom 21 816 25 916 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 69 Dyskonto ujęte w rachunku zysków i strat: 2020 2019 Pomniejszenie przychodów ze sprzedaży (136) (953) Pomniejszenie kosztu sprzedanych usług 3 777 8 566 Ogółem korekta marży brutto 3 641 7 613 Korekta przychodów / (kosztów) finansowych (nota 33) (6 669) (6 886) Podatek odroczony rozpoznany od powyższych korekt 575 (139) Wpływ netto na rachunek zysków i strat (2 453) 588 Wartość godziwa kaucji zatrzymanych zarówno przez odbiorców, jak i przez dostawców jest zbliżona do ich wartości bilansowej. 29. Przychody z umów z klientami 29.1 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale na kategorie 29.1.1 Przychody według rodzaju dobra lub usługi W 2020 roku przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale według rodzaju dobra lub usługi wyglądały następująco: Nazwa segmentu Działalność budowlana Działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomoś- ciami Działalność usługowa Wyłączenia Skonsolidowane dane finansowe Przychody ze sprzedaży robót budowlano- montażowych 7 441 360 - - (418 872) 7 022 488 Przychody ze sprzedaży pozostałych usług 20 655 3 856 612 391 (24 247) 612 655 Przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych 51 666 653 458 - - 705 124 Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów 25 723 16 250 - - 41 973 Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ogółem 7 539 404 673 564 612 391 (443 119) 8 382 240 W 2019 roku przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale według rodzaju dobra lub usługi wyglądały następująco: Nazwa segmentu Działalność budowlana Działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomoś- ciami Działalność usługowa Wyłączenia Skonsolidowane dane finansowe Przychody ze sprzedaży robót budowlano- montażowych 7 053 193 - - (404 214) 6 648 979 Przychody ze sprzedaży pozostałych usług 43 358 8 163 278 281 (15 882) 313 920 Przychody ze sprzedaży wyrobów gotowych 40 981 542 097 - - 583 078 Przychody ze sprzedaży towarów i materiałów 14 446 7 551 - 1 689 23 686 Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ogółem 7 151 978 557 811 278 281 (418 407) 7 569 663 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 70 29.1.2 Przychody według rejonu geograficznego W 2020 roku przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale według rejonu geograficznego wyglądały następująco: Nazwa segmentu Działalność budowlana Działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomoś- ciami Działalność usługowa Wyłączenia Skonsolidowane dane Finansowe Polska 7 160 796 673 564 612 052 (443 119) 8 003 293 Niemcy 248 978 - 199 - 249 177 Inne kraje UE 122 416 - 140 - 122 556 Norwegia 7 214 - - - 7 214 Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ogółem 7 539 404 673 564 612 391 (443 119) 8 382 240 W 2019 roku przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów w podziale według rejonu geograficznego wyglądały następująco: Nazwa segmentu Działalność budowlana Działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomoś- ciami Działalność usługowa Wyłączenia Skonsolidowane dane Finansowe Polska 6 743 996 557 811 278 239 (418 407) 7 161 639 Niemcy 225 029 - 41 - 225 070 Inne kraje UE 174 642 - 1 - 174 643 Pozostałe kraje 8 311 - - - 8 311 Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów ogółem 7 151 978 557 811 278 281 (418 407) 7 569 663 pozostałe kraje to Norwegia i USA Podział geograficzny przychodów ze sprzedaży odpowiada lokalizacji klientów i jest zgodny z wewnętrzną strukturą organizacyjną Grupy. 29.1.3 Przychody segmentu „Działalność budowlana” według rodzajów obiektów Przychody netto ze sprzedaży produktów i usług oraz towarów i materiałów segmentu operacyjnego „działalność budowlana”, jako najbardziej istotnego w Grupie Budimex, zostały podzielone dodatkowo według rodzajów obiektów. Dane za lata 2020 oraz 2019 przedstawiają się następująco: Rodzaj obiektów Przychody ze sprzedaży za okres 12 miesięcy zakończony: 31 grudnia 2020 31 grudnia 2019 Lądowo-inżynieryjne 3 347 113 3 091 858 Kolejowe 1 577 460 1 190 217 Kubaturowe, w tym: 2 614 831 2 869 903 - niemieszkaniowe 2 054 678 2 215 176 - mieszkaniowe 560 153 654 727 Przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów – segment „Działalność budowlana” 7 539 404 7 151 978 29.2 Aktywa i zobowiązania z tytułu umów z klientami Termin wypełnienia zobowiązań do wykonania świadczenia a stosowane terminy płatności Kontrakty budowlane są rozliczane finansowo z inwestorami w następujący sposób: • w trakcie realizacji prac - częściowo zgodnie z postępem robót, najczęściej w okresach miesięcznych w oparciu o dokumenty rozliczeniowe, potwierdzające wykonanie określonych robót oraz innych zobowiązań umownych (przejściowe świadectwa płatności, protokoły odbiorów częściowych, faktury częściowe), oraz • po zakończeniu realizacji prac - na podstawie dokumentów końcowych (protokół odbioru końcowego, faktura końcowa), potwierdzających zakończenie realizacji prac oraz wypełnienie zobowiązań kontraktowych wymaganych do rozliczenia końcowego. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 71 Terminy płatności za wykonane przez spółki Grupy usługi budowlane wynoszą najczęściej 30 dni, z tym zastrzeżeniem, że na niektórych kontraktach spółki Grupy uzyskują finansowanie przed rozpoczęciem prac w formie zaliczek, które są rozliczane sukcesywnie w fakturach częściowych oraz fakturze końcowej. W przypadku przychodów realizowanych przez spółki deweloperskie klienci dokonują wpłat na mieszkania zgodnie z harmonogramami zawartymi w każdej z umów przedwstępnych. Ostateczne rozliczenie z klientem następuje przed podpisaniem aktu notarialnego, kiedy to rozpoznawany jest przychód ze sprzedaży. Przychody z kontraktów dotyczących gospodarki odpadami rozpoznawane są na zakończenie okresu rozliczeniowego, na podstawie miesięcznego raportu wagowego przyjęcia na instalację przetwarzania odpadów komunalnych lub na podstawie karty przekazania odpadów. W trakcie 2020 i 2019 roku nie wystąpiły przychody z tytułu umów z klientami, które zostałaby ujęte w danym roku obrotowym, a dla których zobowiązania do wykonania świadczenia zostały spełnione w poprzednim okresie sprawozdawczym. W trakcie 2020 i 2019 roku nie rozpoznano żadnych korekt przychodów, które miałyby wpływ na aktywa lub zobowiązania z tytułu umów z klientami, a które wynikałyby ze zmiany sposobu pomiaru stopnia zobowiązania lub ze zmiany umowy. 31 grudnia 2019 roku Zmiana wyceny kontraktów Przychody ujęte w 2020 r. uwzględnione w saldzie zobowiązań na 31.12.2019 Zmiana okresu, w którym prawo do wynagrodzenia staje się bezwarunkowe Otrzymane zaliczki na lokale Inne 31 grudnia 2020 roku Należności z tytułu umów koncesyjnych 46 921 - - - - (152) 46 769 Wycena kontraktów budowlanych 444 008 594 315 - (444 008) - - 594 315 Aktywa z tytułu umów z klientami 490 929 594 315 - (444 008) - (152) 641 084 Przychody przyszłych okresów - wpłaty na lokale w spółkach deweloperskich 757 307 - (318 374) - 625 931 - 1 064 864 Wycena kontraktów budowlanych 951 448 942 024 (591 308) - - - 1 302 164 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 1 708 755 942 024 (909 682) - 625 931 - 2 367 028 31 grudnia 2018 roku Zmiana wyceny kontraktów Przychody ujęte w 2019 r. uwzględnione w saldzie zobowiązań na 31.12.2018 Zmiana okresu, w którym prawo do wynagrodzenia staje się bezwarunkowe Otrzymane zaliczki na lokale Inne 31 grudnia 2019 roku Należności z tytułu umowy koncesyjnej 46 416 - - - - 505 46 921 Wycena kontraktów budowlanych 561 537 444 008 - (561 537) - - 444 008 Aktywa z tytułu umów z klientami 607 953 444 008 - (561 537) - 505 490 929 Przychody przyszłych okresów - wpłaty na lokale w spółkach deweloperskich 614 828 - (463 255) - 605 734 - 757 307 Wycena kontraktów budowlanych 575 183 641 705 (265 440) - - - 951 448 Zobowiązania z tytułu umów z klientami 1 190 011 641 705 (728 695) - 605 734 - 1 708 755 29.3 Pozostałe do realizacji zobowiązania do wykonania świadczenia 31.12.2020 31.12.2019 Łączna kwota ceny transakcyjnej przypisanej do zobowiązań do wykonania świadczenia, które pozostały niespełnione na koniec okresu sprawozdawczego, do zrealizowania w ciągu: - do 1 roku 8 190 856 6 337 132 - powyżej 1 roku 6 813 300 4 134 465 Razem 15 004 156 10 471 597 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 72 30. Koszty według rodzaju 2020 2019 Amortyzacja, w tym: 137 524 105 679 – rzeczowych aktywów trwałych (nota 9) 120 371 94 216 – nieruchomości inwestycyjnych (nota 10) 194 886 – wartości niematerialnych (nota 11) 16 959 10 577 Koszty świadczeń pracowniczych (nota 31) 1 235 325 1 024 973 Zużycie materiałów i energii 1 653 546 1 963 371 Usługi obce 4 039 138 3 980 219 Podatki i opłaty 66 058 37 991 Koszty reklamy i wydatki reprezentacyjne 10 296 10 342 Ubezpieczenia majątkowe i osobowe 19 223 21 378 Zmiana stanu rezerwy na straty na kontraktach budowlanych (nota 26) 69 764 82 642 Inne koszty rodzajowe 768 055 243 423 Koszty sprzedaży (wielkość ujemna) (31 273) (30 478) Koszty ogólnego zarządu (wielkość ujemna) (276 966) (198 992) Zmiana stanu produktów i produkcji w toku (267 810) (240 496) Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki (wielkość ujemna) - - Koszt wytworzenia sprzedanych produktów i usług 7 422 880 7 000 052 Wartość sprzedanych towarów i materiałów 22 327 18 059 Koszty sprzedanych produktów i usług oraz towarów i materiałów 7 445 207 7 018 111 31. Koszty świadczeń pracowniczych 2020 2019 Koszty wynagrodzeń, w tym m.in.: 1 034 824 848 380 – koszty świadczeń emerytalno – rentowych (nota 24) 2 562 2 418 – koszty płatności w formie akcji (nota 38) 1 482 2 857 – koszty świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy 3 979 5 108 Koszty ubezpieczeń społecznych i innych świadczeń, w tym m.in.: 200 501 176 593 – koszty ubezpieczeń społecznych 155 537 140 656 – koszty świadczeń z tytułu rozwiązania stosunku pracy - 622 Razem koszty świadczeń pracowniczych ujęte w kosztach rodzajowych (nota 30) 1 235 325 1 024 973 32. Pozostałe przychody i koszty operacyjne Pozostałe przychody operacyjne 2020 2019 Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych 3 229 23 886 Odwrócenie odpisów aktualizujących, w tym: 21 263 8 378 – należności (nota 16) 13 526 8 191 – zapasy (nota 17) 7 737 - – rzeczowe aktywa trwałe (nota 9) - 187 Rozwiązanie rezerw, w tym: 43 915 15 310 – na sprawy sądowe i odszkodowania (nota 25) 886 411 – na kary i sankcje (nota 25) 41 029 14 899 – pozostałe (nota 25) 2 000 - Otrzymane kary / odszkodowania 63 103 38 463 Dotacje 135 539 Odpis przedawnionych zobowiązań 3 198 7 445 Zysk z pochodnych instrumentów finansowych (nota 14.2) 1 914 4 215 Pozostałe 1 980 1 217 Ogółem 138 737 99 453 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 73 Pozostałe koszty operacyjne 2020 2019 Utworzenie odpisów aktualizujących, w tym: 34 891 13 899 – należności (nota 16) 26 271 12 350 – zapasy (nota 17) 8 620 1 549 Utworzenie rezerw, w tym: 76 542 72 204 – na sprawy sądowe (nota 25) 10 309 417 – na kary i odszkodowania (nota 25) 63 104 71 787 – pozostałe (nota 25) 3 129 - Wypłacone odszkodowania i kary umowne 10 723 9 107 Opłaty sądowe i egzekucje, koszty postępowania sądowego 1 587 2 299 Strata z pochodnych instrumentów finansowych (nota 14.2) - 3 774 Darowizny 4 761 883 Pozostałe 455 975 Ogółem 128 959 103 141 33. Przychody i koszty finansowe Przychody finansowe 2020 2019 Przychody odsetkowe od instrumentów finansowych, w tym: 8 242 10 956 – od lokat bankowych oraz środków na rachunkach bankowych 7 040 8 662 – od udzielonych pożyczek (nota 14.1) 2 2 161 – od obligacji wyemitowanych przez banki (nota 14.4) 1 200 133 Pozostałe przychody odsetkowe, w tym: 19 501 7 566 – przychody odsetkowe z tytułu otrzymanych skont i za zwłokę 19 395 7 408 – inne 106 158 Dywidendy i udziały w zyskach - 3 Wycena należności z tytułu umów koncesyjnych (nota 15) 2 877 2 870 Zysk z wyceny udziału w jednostce stowarzyszonej - 34 757 Rozwiązanie odpisu na pożyczki udzielone (nota 14.1) - 525 Rozwiązanie rezerw na kary i inne sankcje (nota 25) 3 781 3 296 Dodatnie różnice kursowe - 150 Pozostałe 307 4 Ogółem 34 708 60 127 Koszty finansowe 2020 2019 Koszty odsetkowe od instrumentów finansowych, w tym: 9 717 10 859 – z tytułu otrzymanych pożyczek, kredytów i innych zewnętrznych źródeł finansowania 1 998 1 746 – z tytułu umów leasingowych 7 719 9 113 Pozostałe koszty odsetkowe, w tym: 3 535 3 240 – odsetki zapłacone dostawcom za zwłokę oraz z tytułu skont 2 905 997 – inne odsetki 630 2 243 Aktualizacja udziałów w spółkach niekonsolidowanych (nota 14.3) 1 119 - Dyskonto kaucji z tytułu umów o budowę (nota 28) 6 669 6 886 Koszty prowizji i gwarancji bankowych 27 050 23 681 Strata z pochodnych instrumentów finansowych (nota 14.2) 1 684 1 426 Strata na sprzedaży inwestycji w instrumenty kapitałowe (nota 14.3) - 324 Ujemne różnice kursowe 821 - Pozostałe 790 4 533 Ogółem 51 385 50 949 Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 74 34. Zysk / (strata) na akcję Podstawowy Podstawowy zysk / (strata) na akcję wyliczany jest jako iloraz zysku / (straty) przypadającego na akcjonariuszy Jednostki Dominującej oraz średniej ważonej liczby akcji zwykłych w trakcie roku (nota 19). 2020 2019 Zysk / (strata) przypadający na akcjonariuszy Jednostki Dominującej 459 465 226 014 Średnia ważona liczba akcji zwykłych 25 530 098 25 530 098 Podstawowy zysk / (strata) na akcję (w zł na jedną akcję) 18,00 8,85 Rozwodniony Rozwodniony zysk / (strata) na akcję w obydwu okresach był równy podstawowemu zyskowi na akcję, ponieważ nie wystąpiły instrumenty powodujące rozwodnienie. 35. Dywidenda na akcję W dniu 14 lipca 2020 roku Budimex SA dokonał wypłaty dywidendy w kwocie 116 417 tysięcy złotych, tj. 4,56 złotych brutto na jedną akcję, na którą przeznaczono część jednostkowego zysku netto za okres od 1 stycznia 2019 roku do 31 grudnia 2019 roku. Kwotę pozostałego jednostkowego zysku netto za 2019 rok w wysokości 116 306 tysięcy złotych przeznaczono na podwyższenie kapitału rezerwowego z przeznaczeniem na wypłatę dywidendy lub wypłatę przez Zarząd zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy. Dnia 15 marca 2021 roku Zarząd Budimex SA podjął uchwałę w sprawie rekomendacji podziału zysku za 2020 rok. Zdecydowano przeznaczyć część zysku netto za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku w kwocie 310 047 tysięcy złotych powiększonego o kwotę 116 306 tysięcy złotych, czyli cały kapitał rezerwowy utworzony w 2020 roku w celu wypłaty dywidendy lub zaliczek na poczet przewidywanej dywidendy. Pozostałą część zysku netto za okres od 1 stycznia 2020 roku do 31 grudnia 2020 roku w kwocie 495 tysięcy złotych proponuje się przeznaczyć na kapitał zapasowy. 36. Sprawozdanie z przepływów pieniężnych Pozostałe korekty w działalności operacyjnej w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych obejmują następujące pozycje: 2020 2019 Różnice kursowe z przeliczenia oddziałów zagranicznych (527) 53 Pozostałe 364 (199) Ogółem (163) (146) Transakcje niepieniężne W 2020 roku transakcje niepieniężne dotyczące wszystkich działalności (operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej), niewykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych, obejmowały zwiększenia aktywów trwałych i obrotowych z tytułu przyjęcia aktywów w leasing o wartości 117 991 tysięcy złotych (116 857 tysięcy złotych – rzeczowe aktywa trwałe oraz 1 134 tysiące złotych - zapasy). W 2019 roku transakcje niepieniężne dotyczące wszystkich działalności (operacyjnej, inwestycyjnej i finansowej), niewykazane w sprawozdaniu z przepływów pieniężnych, obejmowały zwiększenia aktywów trwałych i obrotowych z tytułu pierwszego zastosowania MSSF 16 w kwocie 131 999 tysięcy złotych (37 419 tysięcy złotych - rzeczowe aktywa trwałe, 10 199 tysięcy złotych - nieruchomości inwestycyjne, 84 381 tysięcy złotych - zapasy) oraz przyjęcia aktywów w leasing o wartości 107 042 tysiące złotych (101 285 tysięcy złotych – rzeczowe aktywa trwałe oraz 5 757 tysięcy złotych - zapasy). Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 75 37. Aktywa Grupy zabezpieczające zobowiązania Ustanowione zabezpieczenia kredytów oraz gwarancji bankowych obejmują: 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Wartość zabezpieczenia według umowy Aktywa stanowiące zabezpieczenie zobowiązań Wartość zabezpieczenia według umowy Rzeczowe aktywa trwałe 18 688 147 763 13 925 104 030 Udziały w spółkach zależnych 25 726 50 000 25 726 50 000 Zapasy (nota 17) 378 670 302 851 235 165 288 791 Środki pieniężne (nota 18) 1 052 1 052 1 455 1 455 Razem 424 136 501 666 276 271 444 276 zastaw na udziałach jednej ze spółek zależnych, które to udziały podlegają wyłączeniom konsolidacyjnym na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku zabezpieczenia ustanowione na środkach pieniężnych są równowartością 2 najbliższych rat kapitałowo-odsetkowych kredytu inwestycyjnego spłacanego przez spółkę Budimex Parking Wrocław Sp. z o.o. 38. Płatności w formie akcji Ferrovial SA, jednostka dominująca najwyższego stopnia, prowadzi program przyznania bezpłatnych akcji, który jest klasyfikowany jako transakcja płatności w formie akcji rozliczana w instrumentach kapitałowych. W ramach programu członkom Zarządu Budimex SA i wyższej kadrze kierowniczej corocznie przyznawane są akcje Ferrovial SA, których ostateczne rozliczenie następuje po 3 latach od dnia przyznania i jest ograniczone poniższymi warunkami: • pozostanie w spółce przez okres trzech lat począwszy od daty sformalizowania programu, z wyjątkiem określonych sytuacji nadzwyczajnych, • osiągnięcie we wspomnianym okresie określonych wskaźników dotyczących przepływów z działalności oraz relacji między wynikiem operacyjnym brutto i aktywami produkcyjnymi netto, • poziom wskaźników wymagany do otrzymania całkowitej lub proporcjonalnej liczby akcji ustalany jest corocznie. Łączna wartość godziwa usług ujęta w pozostałych kapitałach rezerwowych na dzień 31 grudnia 2020 roku oraz na dzień 31 grudnia 2019 roku wynosiła 7 171 tysięcy złotych. Łączna wartość godziwa ujęta w zobowiązaniach na dzień 31 grudnia 2020 roku wynosiła 16 752 tysiące złotych, natomiast na dzień 31 grudnia 2019 roku wyniosła 15 270 tysięcy złotych. Na podstawie umowy zawartej z Grupą Ferrovial w 2014 roku, Budimex SA zobowiązał się pokrywać koszty programu w odniesieniu do transzy instrumentów przyznanych w roku 2014 i latach kolejnych. Tym samym wartość godziwa usług świadczonych przez pracowników, związana z instrumentami przyznanymi w latach 2014 - 2020 została zaklasyfikowana jako zobowiązania (drugostronnie jako koszt). Szczegóły dotyczące przyznania akcji przedstawia poniższa tabela: Rok Ilość początkowo przyznanych akcji Dzień przyznania Wartość godziwa 1 akcji na dzień przyznania Osiągnięcie określonych wyników finansowych Koszt przyznanych akcji 2020 26 500 14-02-2020 126,65 100% 1 482 2019 38 050 15-02-2019 85,71 100% 2 857 Koszt przyznanych akcji za rok 2020 został obliczony jako 2/36 kosztu akcji przyznanych w 2017 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2018 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2019 roku oraz 10/36 kosztu akcji przyznanych w 2020 roku. Koszt przyznanych akcji za rok 2019 został obliczony jako 2/36 kosztu akcji przyznanych w 2016 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2017 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2018 roku oraz 10/36 kosztu akcji przyznanych w 2019 roku. W lutym 2020 roku upłynął trzyletni okres nabywania uprawnień do akcji przyznanych w 2017 roku. W wyniku spełnienia warunków programu nastąpiło formalne przekazanie 33 772 akcje Ferrovial SA uprawnionym pracownikom z tej transzy. Ilość faktycznie przekazanych akcji różni się od ilości wstępnie przyznanej ze względu na późniejsze korekty związane z rotacją pracowników oraz niższym, niż zakładano wskaźnikiem osiągnięcia określonych wyników finansowych przez Ferrovial SA. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 76 39. Transakcje z podmiotami powiązanymi Transakcje z podmiotami powiązanymi zawarte w 2020 i 2019 roku oraz wysokość nierozliczonych sald należności i zobowiązań z tymi podmiotami na dzień 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku zostały zaprezentowane poniżej. Należności Zobowiązania 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial) 1 864 2 493 25 734 22 781 Podmioty współkontrolowane 2 657 5 097 777 840 Spółki stowarzyszone 105 108 28 48 Inne spółki powiązane – zależne niekonsolidowane 62 95 - - Inne spółki powiązane – pozostałe 11 005 4 - - Inne spółki powiązane – poprzez kluczowy personel 2 - 1 164 4 519 Ogółem rozrachunki z podmiotami powiązanymi 15 695 7 797 27 703 28 188 Przychody ze sprzedaży produktów i usług oraz pozostałe przychody operacyjne Zakup produktów i usług 2020 2019 2020 2019 Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial) - - 31 043 2 577 Podmioty współkontrolowane 7 154 16 229 44 (10) Spółki stowarzyszone 23 3 395 1 295 1 803 Inne spółki powiązane – zależne niekonsolidowane 194 178 - - Inne spółki powiązane – pozostałe 11 - - - Inne spółki powiązane – poprzez kluczowy personel 2 539 2 181 211 166 Ogółem rozrachunki z podmiotami powiązanymi 9 921 21 983 32 593 4 536 Pożyczki udzielone / (otrzymane); nabyte / (wyemitowane) dłużne papiery wartościowe Przychody / (koszty) finansowe 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku 2020 2019 Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial) - - - (12) Podmioty współkontrolowane - - - - Spółki stowarzyszone - - - 2 103 Inne spółki powiązane – zależne niekonsolidowane - - 2 - Inne spółki powiązane – pozostałe - - - - Inne spółki powiązane – poprzez kluczowy personel - - - - Ogółem rozrachunki z podmiotami powiązanymi - - 2 2 091 *) Inne spółki powiązane to podmioty kontrolowane niekonsolidowane, współkontrolowane lub podmioty, na które znacząco wpływa lub posiada w nich znaczącą ilość głosów członek kluczowego personelu kierowniczego Jednostki Dominującej lub spółki zależnej Grupy Budimex albo jego bliski członek rodziny. W powyższej tabeli w pozycji „Podmiot dominujący oraz spółki z nim powiązane (Grupa Ferrovial)” zostały zaprezentowane dane liczbowe dotyczące transakcji ze spółkami z Grupy Ferrovial: Ferrovial Construccion SA, w tym również z Ferrovial Agroman SA Oddział w Polsce oraz innymi: Ferrovial SA, Cadagua SA oraz Cadagua SA Oddział w Polsce. Transakcje z podmiotami powiązanymi dokonywane są na warunkach rynkowych. Przychody ze sprzedaży / zakup produktów i usług Przychody ze sprzedaży produktów i usług obejmują dotyczą głównie przychodów z tytułu kontraktów budowlanych realizowanych w konsorcjach ze spółkami z Grupy Ferrovial. Koszty z kolei dotyczą głównie zakupu usług z tytułu umów opisanych poniżej. W roku 2010 Budimex SA zawarł z Ferrovial Agroman SA dwie umowy, na mocy których Ferrovial świadczy usługi na rzecz Budimex SA w zakresie utrzymania i rozwoju systemów informatycznych oraz oddelegowania personelu. W związku z realizacją tych umów Budimex SA w 2020 roku poniósł koszty w wysokości odpowiednio 6 688 tysięcy złotych oraz 1 510 tysięcy złotych, natomiast w roku 2019 odpowiednio w wysokości 6 578 tysięcy złotych i 4 215 tysięcy złotych. W dniu 24 września 2019 roku Budimex SA zawarł z Ferrovial Agroman SA nową umowę licencyjną z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2018 roku. W ramach nowej umowy Ferrovial Agroman SA udzielił Budimex SA licencji na przemysłowe wartości niematerialne, wspierające działalność podstawową Budimex SA w zakresie wszystkich prac budowlanych i zarządzania infrastrukturą. W wyniku rozliczeń za lata ubiegłe Ferrovial Agroman SA zwrócił do Budimeksu SA kwotę 29 382 tysiące złotych, Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 77 obciążając Budimex SA jednocześnie kwotą 22 246 tysięcy złotych za 2019 rok. W roku 2020 w związku z realizacją tych umów Budimex SA poniósł koszty w wysokości 23 412 tysięcy złotych. 39.1 Wynagrodzenie kluczowych członków kadry kierowniczej Zarząd Łączna wartość wynagrodzeń, premii i nagród członków Zarządu Budimeksu SA w 2020 roku wyniosła 11 760 tysięcy złotych (w tym 4 111 tysięcy złotych stanowiły premie za zrealizowane zadania w roku 2019), z czego kwota 9 195 tysięcy złotych obciążyła koszty Budimeksu SA. Pozostała kwota wynagrodzeń obciążyła koszty spółek zależnych i Grupy Ferrovial. W 2019 roku łączna wartość wynagrodzeń, premii i nagród członków Zarządu Budimeksu SA wyniosła 10 583 tysiące złotych (w tym 3 397 tysięcy złotych stanowiły premie za zrealizowane zadania w roku 2018), z czego kwota 9 368 tysiące złotych obciążyła koszty Budimeksu SA. Pozostała kwota wynagrodzeń obciążyła koszty spółek zależnych. Dodatkowo w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2020 roku oszacowane koszty płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi Ferrovial SA dotyczące Zarządu Budimeksu SA wyniosły 1 651 tysięcy złotych. W roku 2019 koszty płatności w formie akcji wyniosły 1 743 tysiące złotych, z czego kwota 1 577 tysięcy złotych obciążyła koszty Budimeksu SA, a różnica została pokryta przez spółki zależne. Wynagrodzenia w 2020 roku Zarząd Spółki Wynagrodzenie obciążające Budimex SA Wynagrodzenie obciążające spółki zależne lub Grupę Ferrovial Premie za zrealizowane zadania w roku 2019 Wynagrodzenie związane z zakazem konkurencji Płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi Ferrovial SA Ogółem Dariusz Blocher 1 117 693 1 370 - 873 4 053 Artur Popko 1 767 - 956 - 277 3 000 Marcin Węgłowski 883 - 438 - 167 1 488 Jacek Daniewski 838 - 435 - 167 1 440 Cezary Mączka 829 - 425 - 167 1 421 byli członkowie Zarządu: Henryk Urbański - 786 487 599 - 1 872 Radosław Górski - - - 137 - 137 RAZEM 5 434 1 479 4 111 736 1 651 13 411 Koszty płatności w formie akcji składają się z: 2/36 kosztu akcji przyznanych w 2017 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2018 roku, 12/36 kosztu akcji przyznanych w 2019 roku, 10/36 kosztu akcji przyznanych w 2020 roku. W marcu 2020 roku upłynął trzyletni okres nabywania uprawnień do akcji przyznanych w 2017 roku. W wyniku spełnienia warunków programu nastąpiło formalne przekazanie akcji Ferrovial SA. Ilość akcji faktycznie przyznanych członkom Zarządu Budimeksu SA kształtowała się następująco: Dariusz Blocher 9 670 akcji Artur Popko 2 495 akcji Marcin Węgłowski 1 871 akcji Jacek Daniewski 1 871 akcji Cezary Mączka 1 871 akcji Cena rynkowa jednej akcji Ferrovial SA w dniu faktycznego przekazania wynosiła 100,67 złotych. Prokurenci Łączna wartość wynagrodzeń wypłaconych prokurentom Budimeksu SA w 2020 roku wyniosła 903 tysiące złotych, natomiast w 2019 roku 808 tysięcy złotych. Indywidualne wynagrodzenia prokurentów w roku 2020 kształtują się następująco: Piotr Świecki 903 tysiące złotych Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 78 Dodatkowo, oprócz kwot zaprezentowanych powyżej, w okresie 12 miesięcy zakończonym 31 grudnia 2020 roku oszacowane koszty płatności w formie akcji w związku z programami motywacyjnymi Ferrovial SA dotyczące prokurenta Budimex SA – Piotra Świeckiego – wyniosły 124 tysiące złotych. W związku ze spełnieniem warunków po upłynięciu trzyletniego okresu nabywania uprawnień przyznanych w 2017 roku, Ferrovial SA przekazał faktycznie 1 426 akcji prokurentowi Budimex SA, Piotrowi Świeckiemu. Cena rynkowa jednej akcji Ferrovial SA w dniu faktycznego przekazania wynosiła 100,67 złotych. Rada Nadzorcza Łączna wartość wynagrodzeń wypłaconych w 2020 roku członkom Rady Nadzorczej wyniosła 1 693 tysiące złotych (1 569 tysięcy złotych w 2019 roku). Wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej Budimeksu SA w roku 2020 wynosiły: Marek Michałowski 244 tysiące złotych Igor Chalupec 169 tysięcy złotych Juan Ignacio Gastón Najarro 154 tysiące złotych Javier Galindo Hernandez 167 tysięcy złotych Jose Carlos Garrido-Lestache Rodriguez 141 tysięcy złotych Marzenna Anna Weresa 71 tysięcy złotych (do dnia 18 czerwca 2020 roku) Artur Kucharski 75 tysięcy złotych (od dnia 18 czerwca 2020 roku) Fernando Luis Pascual Larragoiti 154 tysiące złotych Janusz Dedo 167 tysięcy złotych Danuta Dąbrowska 195 tysięcy złotych Agnieszka Słomka-Gołębiewska 156 tysięcy złotych 39.2 Zaliczki, kredyty, pożyczki, gwarancje, poręczenia i inne umowy zawarte z osobami zarządzającymi i nadzorującymi Członkowie Zarządu oraz członkowie Rady Nadzorczej Jednostki Dominującej oraz ich współmałżonkowie, krewni i powinowaci do drugiego stopnia, przysposobieni lub przysposabiający oraz inne osoby, z którymi są one powiązane osobiście, zarówno na dzień 31 grudnia 2020, jak i na dzień 31 grudnia 2019 roku nie posiadali niespłaconych pożyczek, kredytów ani gwarancji udzielonych przez Budimex SA oraz jednostki od niego zależne, przez niego współkontrolowane i z nim stowarzyszone. Członkowie zarządów spółek zależnych Grupy oraz członkowie rad nadzorczych na dzień 31 grudnia 2020 roku i 31 grudnia 2019 roku nie posiadali niespłaconych pożyczek, kredytów, gwarancji udzielonych przez te spółki, ani nie byli stroną innych umów zobowiązujących do świadczeń na rzecz spółek Grupy. 40. Leasing a. Charakterystyka umów leasingowych zawieranych przez spółki Grupy została opisana w nocie 21. b. Koszty amortyzacji w odniesieniu do aktywów z tytułu prawa do użytkowania zostały ujawnione w nocie 9 (aktywa z tytułu prawa do użytkowania w ramach rzeczowych aktywów trwałych) oraz w nocie 10 (aktywa z tytułu prawa do użytkowania w ramach nieruchomości inwestycyjnych). c. Koszty odsetek z tytułu leasingu zostały ujawnione w nocie 33. d. Koszt związany z leasingami krótkoterminowymi ujmowanymi zgodnie z MSSF 16.6 wyniósł w 2020 roku 223 859 tysięcy złotych (w 2019 roku 281 840 tysięcy złotych). e. Koszt związany z leasingami aktywów o niskiej wartości ujmowanymi zgodnie z MSSF 16.6 wyniósł w 2020 roku 69 772 tysiące złotych (w 2019 roku 87 659 tysięcy złotych). f. Grupa nie osiągnęła dochodu z subleasingu aktywów z tytułu prawa do użytkowania. g. Całkowity wypływ środków pieniężnych z tytułu leasingu w 2020 roku wyniósł 383 313 tysięcy złotych (w tym: 81 963 tysiące złotych – część kapitałowa rat; 7 719 tysięcy złotych – część odsetkowa rat; 293 631 tysięcy złotych – płatności z tytułu leasingów krótkoterminowych i aktywów o niskiej wartości ujęte w ramach przepływów z działalności operacyjnej). Analogiczne kwoty w 2019 roku wyniosły: 452 574 tysiące złotych (w tym: 73 962 tysiące złotych – część kapitałowa rat; 9 113 tysięcy złotych – część odsetkowa rat; 369 499 tysięcy złotych – płatności z tytułu leasingów krótkoterminowych i aktywów o niskiej wartości ujęte w ramach przepływów z działalności operacyjnej). h. Grupa dokonała 1 transakcji leasingu zwrotnego w trakcie 2020 roku na kwotę 192 tysięcy złotych. Transakcja ta nie miała żadnego wpływu na przepływy pieniężne. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 79 i. Wartość bilansowa aktywów z tytułu prawa do użytkowania na dzień 31 grudnia 2020 roku w podziale na klasy bazowego składnika aktywów oraz zwiększenia aktywów z tytułu prawa do użytkowania zostały ujawnione w nocie 9, nocie 10 oraz nocie 17. j. Portfel leasingów krótkoterminowych, do których Grupa jest zobligowana na 31 grudnia 2020 roku, nie różni się istotnie od portfela leasingów krótkoterminowych, do których odnosi się koszt leasingów krótkoterminowych w punkcie d). Tym samym Grupa szacuje, że kwota przyszłych płatności, do których jest zobligowana z tytułu leasingów krótkoterminowych ujmowanych zgodnie z MSSF 16.6 nie powinna się istotnie różnić od tej za rok 2020, przy zachowaniu podobnej skali i strukturze działalności. k. Płacone przez Grupę raty leasingowe częściowo kalkulowane są w oparciu o zmienną stopę procentową (odpowiednio WIBOR/ EURIBOR). Wrażliwość na zmiany stóp procentowych została ujawniona w nocie 3. l. Według szacunków Grupy, nie jest ona narażona na przyszłe wypływy pieniężne, które nie byłyby uwzględnione w wycenie zobowiązań z tytułu leasingu. 41. Poniesione i planowane nakłady inwestycyjne Nakłady inwestycyjne na niefinansowe aktywa trwałe, z uwzględnieniem przyjęcia środków trwałych w leasing, poniesione w 2020 roku wyniosły 193 625 tysięcy złotych. W 2019 roku nakłady inwestycyjne na niefinansowe aktywa trwałe wyniosły 158 334 tysiące złotych. W 2021 roku Grupa przewiduje realizację zakupów inwestycyjnych na niefinansowe aktywa trwałe w wysokości około 132 000 tysięcy złotych. Spółki Grupy nie poniosły nakładów inwestycyjnych na ochronę środowiska naturalnego w 2020 roku i w 2019 roku, ani nie przewidują poniesienia nakładów inwestycyjnych na ochronę środowiska w kolejnych 12 miesiącach po dniu bilansowym. 42. Zobowiązania inwestycyjne (pozabilansowe) Na dzień 31 grudnia 2020 roku umowne zobowiązania inwestycyjne Grupy wyniosły 92 108 tysięcy złotych (89 108 tysięcy złotych dotyczyło zakupu i wzięcia w leasing sprzętu oraz zakupu działek pod projekty deweloperskiej, a 3 000 tysięcy złotych dotyczyło wniesienia wkładu pieniężnego na kapitał zakładowy nowo zawiązanej spółki komandytowo-akcyjnej pod firmą ASI 1 ConVentures Sp. z o.o. SKA). Kapitał zakładowy nowo założonej spółki nie został opłacony na 31 grudnia 2020 roku. Na dzień 31 grudnia 2019 roku umowne zobowiązania inwestycyjne wyniosły 6 912 tysięcy złotych i dotyczyły zakupu sprzętu kolejowego i drogowego. 43. Zdarzenia po dniu bilansowym Sprzedaż Budimeksu Nieruchomości Sp. z o.o. W dniu 22 lutego 2021 roku Budimex SA zawarł warunkową umowę sprzedaży wszystkich udziałów w spółce zależnej Budimex Nieruchomości sp. z o.o., z nabywcą, spółką CP Developer S.a.r.l. Przedmiotem zbycia jest 1 314 666 udziałów, o wartości nominalnej 500 złotych każdy, stanowiących 100% w kapitale zakładowym Budimeksu Nieruchomości Sp. z o.o., uprawniających do 100% głosów na Zgromadzeniu Wspólników Spółki. Wartość ewidencyjna udziałów w księgach rachunkowych Budimex wynosi 717 519 tysięcy złotych, a wartość aktywów netto Budimeksu Nieruchomości Sp. z o.o. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Grupy Budimex na dzień 31 grudnia 2020 roku wyniosła 844 545 tysięcy złotych (z wyłączeniem korekt konsolidacyjnych). Z punktu widzenia skonsolidowanego sprawozdania finansowego Grupy Budimex oznacza to sprzedaż całego segmentu „działalność deweloperska i zarządzanie nieruchomościami”. W związku z tym, w ocenie Budimeksu SA, od dnia zawarcia tej warunkowej umowy sprzedaży Grupa rozpocznie prezentację całego segmentu oraz danych Budimeksu Nieruchomości Sp. z o.o. jako działalności zaniechanej (grupy do zbycia) w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zgodnie z zasadami wynikającymi z MSSF 5, ponieważ uznała, że był to moment, kiedy spełnione zostały wszystkie warunki do takiej klasyfikacji. Umowa przenosząca własność udziałów zostanie zawarta po uzyskaniu przez nabywcę zgody Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na dokonanie koncentracji w drodze nabycia udziałów (warunek zawieszający). Warunek ten, zgodnie z postanowieniami zawartej umowy sprzedaży, powinien zostać spełniony w terminie do 6 miesięcy od daty zawarcia umowy. Więcej szczegółów planowanej transakcji opisano w raporcie bieżącym nr 13/2021, zamieszczonym na stronie internetowej Budimeksu SA. W dniu 15 marca 2021 roku Zarząd Budimeksu SA wydał rekomendację podziału wyniku za rok 2020. Szczegóły zostały opisane w nocie 35. Do dnia zatwierdzenia do publikacji niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego nie wystąpiły żadne inne istotne zdarzenia, które powinny być ujawnione. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 80 44. Zobowiązania i należności warunkowe 31 grudnia 2020 roku 31 grudnia 2019 roku Należności warunkowe Od pozostałych jednostek – otrzymanych gwarancji i poręczeń 615 095 571 994 – otrzymanych weksli jako zabezpieczenie 11 237 5 079 Od pozostałych jednostek ogółem 626 332 577 073 Należności warunkowe ogółem 626 332 577 073 Zobowiązania warunkowe Na rzecz pozostałych jednostek – udzielonych gwarancji i poręczeń 4 333 352 3 904 245 – wystawionych weksli jako zabezpieczenie 12 797 117 293 Na rzecz pozostałych jednostek ogółem 4 346 149 4 021 538 Pozostałe zobowiązania warunkowe 181 167 Zobowiązania warunkowe ogółem 4 346 330 4 021 705 Pozycje warunkowe razem (3 719 998) (3 444 632) Należności warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń obejmują wystawione przez banki lub inne podmioty na rzecz spółek Grupy Budimex gwarancje stanowiące zabezpieczenie roszczeń Grupy w stosunku do kontrahentów z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych. Zobowiązania warunkowe z tytułu udzielonych gwarancji i poręczeń to przede wszystkim gwarancje wystawione przez banki na rzecz kontrahentów spółek Grupy na zabezpieczenie ich roszczeń w stosunku do spółek Grupy z tytułu wykonywanych kontraktów budowlanych. Bankom przysługuje roszczenie zwrotne z tego tytułu wobec spółek Grupy. Gwarancje udzielane zleceniodawcom Grupy stanowią alternatywny, w odniesieniu do zatrzymywanych kaucji gwarancyjnych, sposób zabezpieczenia ewentualnych roszczeń zleceniodawców z tytułu realizacji kontraktów budowlanych. Jednocześnie ryzyko dotyczące napraw gwarancyjnych oszacowane przez Zarząd Grupy jako prawdopodobne zostało odpowiednio odzwierciedlone w rezerwie na naprawy gwarancyjne, co zostało opisane w nocie 5.1 oraz 25 sprawozdania. Wystawione weksle własne stanowią zabezpieczenie spłaty zobowiązań wobec strategicznych dostawców spółek Grupy, natomiast otrzymane weksle ujęte w należnościach warunkowych stanowią zabezpieczenie zapłaty należności przez inwestorów / odbiorców spółek Grupy. Dodatkowo Grupa posiada zobowiązania warunkowe z tytułu ustanowionych zabezpieczeń na aktywach Grupy, które wyszczególniono w nocie 37. 45. Zatrudnienie Wyszczególnienie Liczba zatrudnionych osób na dzień 31 grudnia 2020 roku 2019 roku Pracownicy fizyczni 3 153 3 426 Pracownicy umysłowi 4 120 4 052 Ogółem 7 273 7 478 46. Istotne zdarzenia mające wpływ na sytuację finansową Grupy Pandemia COVID-19 Wprowadzony 20 marca 2020 roku stan epidemii w Polsce wywarł pewien wpływ działalność operacyjną Grupy. Szacunkowy wpływ na wynik na działalności operacyjnej to około minus 33 miliony złotych na co złożyły się przede wszystkim koszty związane z wydłużeniem czasu realizacji kilku kontraktów budowlanych, a także koszty zakupu środków ochrony osobistej i testowania pracowników. Zagrożenie związane z rozprzestrzenianiem się koronawirusa znalazło także odzwierciedlenie w zmianie zasad organizacji pracy przez m.in. czasowe wprowadzenie możliwości pracy zdalnej, zabezpieczenie środków dezynfekcji i ochrony bezpośredniej dla pracowników czy reorganizację przestrzeni, aby zapewnić warunki pracy zgodne z zaleceniami GIS. Aktualnie kontrakty realizowane są bez większych zakłóceń, nie występują istotne problemy po stronie dostawców czy podwykonawców. Współpraca z zamawiającymi i klientami jest efektywna i dostosowana do obecnych realiów, a płatności za zrealizowane prace są regulowane terminowo. Grupa Budimex Skonsolidowane sprawozdanie finansowe za rok zakończony 31 grudnia 2020 r oku sporządzone zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (wszystkie kwoty ujęte w tabelach wyrażone są w tysiącach złotych, o ile nie podano inaczej) 81 W 2020 roku Grupa przekazała prawie 3 miliony złotych w formie darowizn i grantów na zwalczanie skutków pandemii koronawirusa. Środki te trafiły głównie do szpitali, domów pomocy społecznej i placówek medycznych, w których leczeni są pacjenci z COVID-19. Część z tych środków została przekazana organizacjom pożytku publicznego zajmującym się wsparciem lokalnych społeczności w przeciwdziałaniu rozprzestrzenianiu się pandemii. Do dnia sporządzenia sprawozdania finansowego sytuacja związana z epidemią koronawirusa nie zmieniła się istotnie w porównaniu z dniem 31 grudnia 2020 roku. Ugoda ze Skarbem Państwa ze spółką Autostradą Południe W styczniu 2010 roku Zarząd Budimex SA powziął wiadomość, że nie ziścił się warunek, od którego uzależniona była budowa i eksploatacja autostrady A1 Stryków - Pyrzowice w systemie koncesyjnym zgodnie z umową podpisaną w 2009 roku pomiędzy Autostradą Południe SA a Skarbem Państwa. W konsekwencji powyższego nie weszła w życie II faza umowy na zaprojektowanie i wybudowanie odcinka autostrady A1 Stryków - Pyrzowice (dotycząca robót budowlanych) zawartej pomiędzy spółką Budimex SA Ferrovial Agroman SA sp.j. (obecnie Budimex SA Ferrovial Construccion SA sp.j.) a Autostradą Południe SA. I faza obejmowała prace projektowe o wartości 180 000 tysięcy złotych, których rozpoczęcie nastąpiło w 2009 roku. Następnie w marcu 2010 roku Budimex SA dowiedział się o braku akceptacji przez Ministerstwo Infrastruktury dokumentacji projektowej wykonywanej przez Spółkę Jawną na rzecz Autostrady Południe SA. W związku z tym faktem istniało ryzyko braku odzyskania przez tę spółkę (w której Budimex SA posiada 50% udziałów) pełnej kwoty kosztów realizowanego kontraktu od spółki Autostrada Południe SA. W 2011 roku Autostrada Południe SA wniosła do sądu pozew przeciwko Skarbowi Państwa domagając się zapłaty kwoty 176 855 tysięcy złotych z tytułu wykonanych prac projektowych, których wykonawcą była Spółka Jawna. Po wielu latach procesu sądowego Skarb Państwa zaproponował Autostradzie Południe SA podjęcie rozmów ugodowych, które zakończyły się 31 sierpnia 2020 roku podpisaniem ugody, w wyniku której Skarb Państwa zobowiązał się częściowo zrekompensować koszty poniesione przez Autostradę Południe SA. Wraz z zawarciem ugody wygasły wszystkie wzajemne roszczenia obu stron. Podpisanie ugody umożliwiło zawarcie porozumienia między Autostradą Południe SA a Spółką Jawną, na mocy którego dokonano końcowego rozliczenia roszczeń pomiędzy tymi podmiotami. W efekcie zakończenia sporów Budimex SA odnotował niewielki korzystny wpływ na wynik finansowy w roku 2020 roku . Warszawa, 22 marca 2021 roku Dariusz Blocher prezes Zarządu Artur Popko wiceprezes Zarządu Jacek Daniewski członek Zarządu Cezary Mączka członek Zarządu Marcin Węgłowski członek Zarządu Grzegorz Fąfara główny księgowy 25940093SDJZW2C1V3552019-01-0125940093SDJZW2C1V3552020-01-0125940093SDJZW2C1V3552019-12-3125940093SDJZW2C1V3552020-12-3125940093SDJZW2C1V3552019-01-012019-12-3125940093SDJZW2C1V3552020-01-012020-12-3125940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:SharePremiumMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:ReserveOfSharebasedPaymentsMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-012019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-012019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-012019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-012019-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember25940093SDJZW2C1V3552019-01-012019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:SharePremiumMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:ReserveOfSharebasedPaymentsMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember25940093SDJZW2C1V3552019-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:IssuedCapitalMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:SharePremiumMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:ReserveOfSharebasedPaymentsMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:RetainedEarningsMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-01ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-012020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-012020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-012020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember25940093SDJZW2C1V3552020-01-012020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:IssuedCapitalMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:SharePremiumMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:ReserveOfSharebasedPaymentsMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:ReserveOfRemeasurementsOfDefinedBenefitPlansMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:ReserveOfExchangeDifferencesOnTranslationMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:RetainedEarningsMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:EquityAttributableToOwnersOfParentMember25940093SDJZW2C1V3552020-12-31ifrs-full:NoncontrollingInterestsMemberiso4217:PLNiso4217:PLNxbrli:shares