Sprawozdanie Zarządu z działalności AC S.A. za 2022 rok

Białystok, marzec 2023

AC S.A. w Białymstoku

Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

Spis treści

PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE AC S.A. ....................................................................................... 4
DZIAŁALNOŚĆ AC S.A. ............................................................................................................................... 6
2.1. Podstawowe produkty .......................................................................................................................................... 6
2.2. Rynki zbytu i źródła zaopatrzenia ......................................................................................................................... 6
2.3. Strategia Spółki .................................................................................................................................................... 9
2.4. Czynniki istotne dla rozwoju Spółki .................................................................................................................... 10
2.5. Umowy znaczące dla działalności Spółki, kredyty i pożyczki oraz poręczenia i gwarancje ............................... 12
2.6. Powiązania organizacyjne i kapitałowe .............................................................................................................. 13
2.7. Badania i rozwój ................................................................................................................................................. 13
2.8. Postępowania sądowe........................................................................................................................................ 15
OMÓWIENIE SYTUACJI FINANSOWEJ ...................................................................................................... 16
3.1. Sytuacja finansowa Spółki i omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych wraz z opisem czynników i zdarzeń mających znaczący wpływ na działalność i sprawozdanie finansowe Spółki ... 16
3.2. Przewidywana sytuacja finansowa, ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych oraz perspektywy rozwoju działalności Spółki ... 19
OPIS ISTOTNYCH CZYNNIKÓW RYZYKA I ZAGROŻEŃ ............................................................................... 21
ŁAD KORPORACYJNY .............................................................................................................................. 30
5.1. Oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego .............................................................................................. 30
5.2. Prowadzona polityka z zakresu działalności sponsoringowej, charytatywnej i innej o zbliżonym charakterze. . 33
5.3. System kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych ... 34
5.4. Kapitał zakładowy, akcjonariat i notowania akcji AC S.A. .................................................................................. 34
5.5. Ograniczenia dotyczące przenoszenia prawa własności papierów wartościowych ........................................... 37
5.6. Zarząd i Rada Nadzorcza AC S.A. ..................................................................................................................... 37
5.7. Zasady zmiany statutu........................................................................................................................................ 41
5.8. Walne Zgromadzenie ......................................................................................................................................... 41
5.9. Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem Spółki ..................................................... 42
5.10. Audytor ............................................................................................................................................................... 42
5.11. Opis polityki różnorodności................................................................................................................................. 43
OŚWIADCZENIE NA TEMAT INFORMACJI NIEFINANSOWYCH ZA 2022 R. .................................................... 44
6.1. Wprowadzenie .................................................................................................................................................... 44
6.2. Obszar zarządczy (G)......................................................................................................................................... 44
6.2.1. Opis modelu biznesowego i strategicznych kierunków rozwoju [G1] ................................................................. 44
6.2.2. Ład zarządczy [G2]............................................................................................................................................. 44
6.2.3. Zarządzanie ryzykiem społecznym i środowiskowym [G3]................................................................................. 45
6.2.4. Zarządzanie etyką [G4] ...................................................................................................................................... 46
6.2.5. Zgodność z Taksonomią .................................................................................................................................... 47
6.3. Obszar środowiskowy (E) ................................................................................................................................... 49
6.3.1. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: surowce i minerały [E1] .................................................................... 53
6.3.2. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: paliwa i energia [E2]......................................................................... 54
6.3.3. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: woda [E3] ......................................................................................... 55
6.3.4. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: bioróżnorodność [E4] ....................................................................... 55
6.3.5. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: emisje do atmosfery [E5] ................................................................. 55
6.3.6. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: odpady i ścieki [E6] .......................................................................... 57
6.3.7. Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko [E7] ...................................... 57
6.3.8. Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi [E8] .............................................................. 57
6.3.9. Zmiana klimatu ................................................................................................................................................... 58
6.4. Obszar społeczny i pracowniczy (S) ................................................................................................................... 59
6.4.1. Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne [S1] ................................................................................ 59
6.4.2. Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń [S2] ............................................................................................... 59
6.4.3. Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania [S3] ................................................................................. 63
6.4.4. Bezpieczeństwo i higiena pracy [S4] .................................................................................................................. 63
6.4.5. Rozwój i edukacja [S5] ....................................................................................................................................... 66
6.4.6. Zarządzanie różnorodnością [S6] ....................................................................................................................... 68
6.4.7. Prawa człowieka [S7] ......................................................................................................................................... 68
6.4.8. Praca dzieci i praca przymusowa [S8]................................................................................................................ 70
6.4.9. Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne [S9]...................................................................................... 71
6.4.10. Przeciwdziałanie korupcji [S10] .......................................................................................................................... 72
6.4.11. Bezpieczeństwo produktów i konsumentów [S11].............................................................................................. 74
6.4.12. Komunikacja marketingowa [S12] ...................................................................................................................... 75
6.4.13. Ochrona prywatności [S13] ................................................................................................................................ 75
6.4.14. Oznakowanie produktów [S14] ........................................................................................................................... 76
6.4.15. Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe [S15] .................................................................................................... 76

AC S.A. w Białymstoku

Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE AC S.A.

AC S.A.# AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

powstała w wyniku przekształcenia spółki AC Wytwórnia Części Samochodowych sp. z o.o. w spółkę akcyjną. Przekształcenie zostało zarejestrowane przez Sąd Rejonowy w Białymstoku w dniu 17 grudnia 2007 roku. Czas trwania Spółki jest nieoznaczony. Akcje Spółki są notowane na Warszawskiej Giełdzie Papierów Wartościowych od 11 sierpnia 2011 roku na rynku podstawowym w systemie notowań ciągłych. Spółka projektuje i produkuje wysoce zaawansowane, o wysokiej jakości użytkowej komponenty i kompletne systemy konwersji aut benzynowych i diesla na gaz LPG, CNG i LNG, z zastosowaniem produkowanych we własnym zakresie najważniejszych elementów tego systemu do samochodów osobowych, średnich i dużych ciężarowych. Oszczędność kosztów paliwa (paliwa alternatywne LPG, CNG i LNG są średnio o połowę tańsze od paliw konwencjonalnych) i korzyści środowiskowe (aby sprostać wyzwaniom globalnej zmiany klimatu) sprzyjają rosnącym ilościom pojazdów napędzanych autogazem i prowadzą do przekonania, że paliwa gazowe pozostają powszechnie dostępną, alternatywną i ekologiczną opcją wobec pojazdów napędzanych olejem napędowym (diesel) i benzyną. AC jest również producentem elektroniki i wiązek elektrycznych na rynek motoryzacyjny, w tym zestawów do haków holowniczych i AGD. Firma jest także w niewielkim zakresie dystrybutorem części i akcesoriów samochodowych. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest:
– produkcja i sprzedaż zestawów i podzespołów samochodowych instalacji gazowych (wyroby własne LPG, CNG i LNG),
– produkcja i dystrybucja elektroniki samochodowej i wiązek elektrycznych (wyroby własne automotive),
– dystrybucja części samochodowych (towary – handel).
Pod koniec roku 2020 Spółka rozpoczęła na terenie kraju działalność w obszarze sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznych. Historia firmy rozpoczęła się w 1986 roku od produkcji podgrzewaczy oleju napędowego do silników diesla. Z biegiem czasu była poszerzana o inne wyroby elektrotechniki samochodowej: przerywacze, przekaźniki, regulatory napięcia, czy też wiązki elektryczne. W połowie lat 90-tych AC podjęła współpracę z niemiecką firmą, dostarczając wiązki elektryczne do haków holowniczych, która stale się rozwija i poszerza o nowe zestawy wiązek z modułem elektronicznym. W roku 1999 rozpoczęto produkcję elektronicznych systemów sterowania wtryskiem gazu do samochodowych instalacji gazowych na rynek krajowy. Efektem dokonanego wyboru kierunku rozwoju było opracowanie sterowników STAG, które szybko podbiły rynek polski i zyskały uznanie na rynkach eksportowych. Wybrana specjalizacja jest rozwijana do chwili obecnej. O jakości wyrobów Spółki świadczy duży międzynarodowy zasięg i rozległa sieć dystrybucji, klienci w ponad 50 krajach na świecie i wiodąca pozycja na rynku polskim.

Podstawowe dane finansowe AC S.A. w mln zł:

	2018	2019	2020	2021	2022
Przychody	237,4	222,7	185,2	206,3	270,5
EBITDA	58,9	57,7	47,7	41,5	56,1
EBIT	49,6	46,3	36,8	29,8	43,4
Zysk netto	39,0	38,2	30,9	24,1	36,4

	31.12.2018	31.12.2019	31.12.2020	31.12.2021	31.12.2022
Majątek trwały	89,9	101,6	108,0	105,5	100,5
Majątek obrotowy	76,5	73,2	88,9	100,4	112,6
Kapitał własny	111,8	114,7	132,4	134,4	150,6
Zobowiązania	54,6	60,1	64,5	71,5	62,5
Aktywa / Pasywa	166,4	174,8	196,9	205,9	213,1

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 5

W raportowanym okresie Spółka wchodziła w skład indeksu sWIG80, WIG - Motoryzacja i WIGdiv - spółek dywidendowych skupiającego w swoim portfelu firmy regularnie dzielące się zyskiem z akcjonariuszami. Od debiutu giełdowego (sierpień 2011 r.) AC co roku wypłaca dywidendę swoim akcjonariuszom. Łączna wartość wypłaconych dywidend w tym okresie wyniosła 29,27 zł na jedną akcję. W 2022 roku dywidenda na 1 akcję wyniosła 2,00 zł. Dywidenda wypłacona w ostatnich latach przedstawia się następująco:

Rok obrotowy, za który wypłacono dywidendę	Wypłacona dywidenda łącznie (w zł)	Dywidenda na akcję (w zł)	Wskaźnik wypłaty dywidendy	Stopa dywidendy *	Dzień dywidendy	Dzień wypłaty dywidendy
2021	20.147.366,00 zł	2,00 zł	83,68%	7,35%	15.06.2022 r.	30.06.2022 r.
2020	22.162.102,60 zł	2,20 zł	71,73%	6,0%	01.06.2021 r.	14.06.2021 r.
2019	18.435.588,55 zł	1,85 zł	48,28%	4.20%	15.09.2020 r.	30.09.2020 r.
2018	38.922.405,02 zł	3,94 zł	100,0%	6,97%	17.06.2019 r.	27.06.2019 r.
2017	24.490.332,50 zł	2,50 zł	79,9%	5,95%	18.06.2018 r.	29.06.2018 r.
2016	26.236.259,10 zł	2,70 zł	86,9%	6,14%	14.08.2017 r.	05.09.2017 r.
wypłata zysków z lat ubiegłych	24.228.262,50 zł	2,50 zł	-	-	12.12.2016 r	28.12.2016 r
2015	24.228.262,50 zł	2,50 zł	84,7%	6,5%	05.05.2016 r.	19.05.2016 r
2014	22.204.775 zł	2,30 zł	87,4%	7,3%	07.07.2015 r.	22.07.2015 r.
2013	22.036.645 zł	2,30 zł	82,4%	6,1%	16.06.2014 r.	01.07.2014 r.
2012	20.120.415 zł	2,10 zł	80,3%	6,0%	17.06.2013 r.	02.07.2013 r.
2011	22.498.497 zł	2,38 zł	99,6%	10,9%	13.04.2012 r.	27.04.2012 r.

wg kursu zamknięcia z dnia odcięcia prawa do dywidendy

W dniu 19 stycznia 2023 r. Zarząd AC, mając na względzie prowadzony, na mocy Uchwały nr 6 Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki AC S.A. z dnia 16 stycznia 2023 r., skup akcji własnych Spółki w wysokości 35 mln zł, zarekomendował Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy przeznaczenie całego zysku netto za 2022 rok na kapitał zapasowy. Rekomendacja Zarządu Spółki została pozytywnie zaopiniowana przez Radę Nadzorczą Spółki. Ostateczną decyzję w przedmiocie podziału zysku netto Spółki za 2022 rok podejmie Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy AC S.A. AC plasuje się w czołówce firm giełdowych pod względem wypłat dla akcjonariuszy.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 6

2. DZIAŁALNOŚĆ AC S.A.

2.1. Podstawowe produkty

Przychody AC opierały się w raportowanym okresie przede wszystkim na sprzedaży samochodowych instalacji gazowych. Podstawowe elementy instalacji gazowej to:
– obszar elektroniki: sterownik systemu autogaz, wiązka elektryczna, czujniki, przełączniki i
– obszar mechaniki: reduktor, listwa wtryskowa, wielozawór i zbiornik.
Kluczową część w produkcji Spółki zajmuje obszar elementów elektronicznych instalacji gazowej oraz reduktory i wtryskiwacze LPG/CNG. Dotychczas Spółka osiągnęła bardzo silną pozycję w kraju i na świecie w sterownikach marki STAG – kluczowym elemencie elektroniki każdej instalacji. Własne oprogramowanie, pozwalające na adaptację do różnych rodzajów silnika, przetwarza odpowiednie sygnały pochodzące z układu benzynowego i steruje ilością gazu, zapewniając prawidłową pracę silnika w każdych warunkach. Spółka posiada w swojej ofercie systemy do samochodów benzynowych z pośrednim i bezpośrednim wtryskiem benzyny oraz do samochodów z silnikiem diesla. AC produkuje także wiązki elektryczne oraz większość elementów elektronicznych konfekcji niezbędnych do montażu instalacji gazowych.

Sprzedaż systemów autogaz obejmuje w szczególności:
– wyroby własne, w tym komponenty oraz kompletne systemy konwersji aut benzynowych i diesla na gaz LPG, CNG i LNG. W 2022 r. wartość sprzedaży tej kategorii wzrosła o 34,3% w porównaniu do roku ubiegłego;
– towary, w skład których wchodzą m.in. części i akcesoria motoryzacyjne, komponenty instalacji gazowych LPG i CNG których spółka nie jest producentem (mechanika i inne akcesoria), a sprzedaje je jako uzupełnienie kompleksowej oferty dla dystrybutorów.

Eksport produkowanych przez Spółkę zestawów do haków holowniczych (wiązki elektryczne wraz z modułami elektronicznymi dla poszczególnych marek samochodów), sprzedawanych na kraje Europy Zachodniej poprzez niemieckiego partnera, pomimo spadku produkcji nowych samochodów, zanotował w 2022 r. wzrost o 14,3%.

Sprzedaż pozostałych wyrobów, obejmujących głównie produkcję wiązek elektrycznych i elektroniki na potrzeby przemysłu automotive i AGD systematycznie się rozwija i wzrosła w stosunku do porównywalnego okresu 2021 r. o 69,6%.

Usługi obejmują montaż instalacji gazowych we własnym warsztacie oraz montaż instalacji fotowoltaicznych.

Ze względu na bardzo liczne i różnorodne konfiguracje sprzedawanych wyrobów podawanie ilości wyrobów w poszczególnych grupach asortymentowych nie obrazowałoby w sposób wiarygodny struktury i zmian zachodzących w sprzedaży produktów. Stąd też poniżej podano wartościową strukturę asortymentową sprzedaży.

Asortymentowa struktura sprzedaży AC w ujęciu wartościowym [tys. zł]

Rodzaj	2021	2022	dynamika 2022/2021	struktura 2021	struktura 2022
Systemy samochodowych instalacji gazowych	137 901	185 201	134,3%	66,8%	68,4%
Zestawy do haków holowniczych	37 528	42 882	114,3%	18,2%	15,9%
Pozostałe wyroby	8 015	13 597	169,6%	3,9%	5,1%
Usługi	7 423	6 245	84,1%	3,6%	2,3%
Towary i materiały	15 429	22 532	146,0%	7,5%	8,3%
Razem	206 296	270 457	131,1%	100,0%	100,0%

2.2. Rynki zbytu i źródła zaopatrzenia

Dzięki wysokiej jakości i niezawodności, nasze produkty z coraz większym powodzeniem sprzedajemy nie tylko AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 7 w Polsce, ale także i na rynkach zagranicznych. Sprzedaż eksportowa stanowi ok. 2/3 obrotu Spółki. Najwyższą wartość sprzedaży systemów instalacji gazowych Spółka realizuje w Europie, pomimo spadku sprzedaży w krajach objętych konfliktem wojennym Rosji i Ukrainie. Coraz większe znaczenie dla wyników spółki ma wzrost sprzedaży w Azji oraz w Ameryce Łacińskiej i rozpoczynający się wzrost w Afryce. W 2022 r. rosnące poziomy cen ropy naftowej, a w ślad za tym poprawiające się relacje cen paliw autogazu do paliw konwencjonalnych na większości rynków i większe zainteresowanie samochodami używanymi przekładały się na wzrost zainteresowania montażem instalacji gazowych. Na działalność Spółki korzystny wpływ wywiera również akcentowany na świecie ekologiczny aspekt napędzania samochodów paliwami alternatywnymi, w tym gazem CNG i LPG.# Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

Z drugiej strony kryzys podażowy w zakresie niedoborów materiałów produkcyjnych, głównie w obszarze elektroniki, wydłużające się czasy dostaw i rosnące ceny surowców i komponentów produkcyjnych miały negatywny wpływ na wyniki Spółki. Systematyczne poszerzenie asortymentu o własnej produkcji komponenty mechaniczne umożliwia większą sprzedaż kompletnych systemów, jak też zastępowanie towarów importowanych własnymi produktami, co ogranicza ryzyko działania Spółki.

Geograficzna struktura przychodów Spółki w raportowanym okresie przedstawia się następująco:

Kierunek	2021	2022	dynamika 2022/2021	struktura 2021	struktura 2022
Polska	77 380	78 018	100,8%	37,5%	28,8%
Export, w tym:	128 916	192 439	149,3%	62,5%	71,2%
Europa bez PL	73 066	80 936	110,8%	56,7%	42,1%
Azja i Ocenia	35 205	73 974	210,1%	27,3%	38,4%
Ameryki	8 403	19 824	235,9%	6,5%	10,3%
Afryka	12 242	17 705	144,6%	9,5%	9,2%
Razem	206 296	270 457	131,1%	100,0%	100,0%

W 2022 r. sprzedaż na rynku krajowym utrzymała się na podobnym poziomie w stosunku do roku ubiegłego, a na rynkach zagranicznych odnotowano wyraźny wzrost o 49,3% w stosunku do roku 2021. Wzrost sprzedaży w exporcie odbył się głównie w krajach azjatyckich, Ameryce Łacińskiej i Afryce, przy czym dynamicznie rosła sprzedaż systemów autogaz w ramach kontraktu z NAFTAL SPA Algieria, o czym Spółka informowała raportem bieżącym 20/2021.

Sprzedaż wyrobów i towarów handlowych prowadzona jest przede wszystkim za pośrednictwem dystrybutorów części i podzespołów samochodowych. W przypadku samochodowych instalacji gazowych i elementów składowych do takich instalacji, w większości przypadków pośrednicy oferują je następnie warsztatom montującym. W Polsce jest to kilkunastu głównych odbiorców – zarówno niewyspecjalizowanych dystrybutorów części i podzespołów samochodowych, jak i specjalistycznych przedsiębiorstw zajmujących się dystrybucją, montażem i serwisem samochodowych instalacji gazowych oraz ich podzespołów. Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz informacji rynkowych szacujemy, iż udział Spółki w rynku polskim przekracza 50%.

Na potrzeby rynku krajowego i zagranicznego funkcjonuje sieć Doradców Techniczno-Handlowych, do których zadań należy monitorowanie rynku, w tym współpraca z siecią dystrybutorów w zakresie możliwości pozyskania nowych klientów, pomoc techniczna oraz szkolenie pracowników dystrybutorów i warsztatów. Sprzedaż zagraniczna prowadzona jest w oparciu o umowy z lokalnymi, sprawnymi dystrybutorami, którzy dobrze znają lokalny rynek, oraz przez spółkę zależną w Peru. Obecnie Spółka dociera ze swoją ofertą do ponad 50 krajów.

Prowadzony jest także program współpracy dla warsztatów montażowych w Polsce, oferując trzy kategorie kooperacji i wsparcia marketingowego przez AC: autoryzowane serwisy STAG, warsztaty rekomendowane oraz warsztaty z homologacją AC. Działanie to jest ukierunkowane na ustabilizowanie krajowej struktury odbiorców, a z drugiej strony także na budowanie asocjacji jakości z markami STAG i AC wśród klientów końcowych poprzez monitorowanie fachowego przygotowania i profesjonalizmu usług świadczonych przez warsztaty montażowe.

Natomiast dystrybucja hurtowa pozostałych produktów dla przemysłu motoryzacyjnego, nadzorowana przez wydelegowanych przedstawicieli handlowych, prowadzona jest w formie sprzedaży wyrobów gotowych AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 8 bezpośrednio do producentów z branży motoryzacyjnej, do dystrybutorów, wyrobów na zlecenie firm zewnętrznych (w tym zestawy do haków holowniczych, podzespoły do automotive i AGD). Co do istoty, Spółka realizuje swoją sprzedaż poprzez stałych partnerów handlowych. Duża dywersyfikacja odbiorców uniezależnia od któregokolwiek partnera handlowego w Polsce, z kolei coraz większa liczba rynków zagranicznych, na których prowadzona jest sprzedaż, zmniejsza uzależnienie od któregokolwiek z kierunków eksportowych.

W 2022 roku, na pierwszych dziesięciu największych odbiorców AC przypadło 66% sprzedaży. Wśród kierunków eksportowych największe wartości sprzedaży zostały odnotowane w Europie i Azji. W 2022 roku sprzedaż powyżej 100 tys. zł została zrealizowana do 30 krajów, a pośród nich do 19 krajów na kwotę powyżej 1 mln zł. Spółka zrealizowała w raportowanym okresie istotną sprzedaż na podstawie umowy określającej ramy dystrybucji zestawów do haków holowniczych zawartej z firmą Rameder Anhängerkupplungen & Autoteile GmbH (16% całości obrotu) oraz systemów samochodowych instalacji gazowych z firmą Easy Gas Trading (18% całości obrotu). Nie istnieją żadne formalne powiązania między stronami umów.

Źródła zaopatrzenia

Towary handlowe i materiały do produkcji kupowane są zarówno u krajowych, jak i zagranicznych dostawców. Dodatkowo, w przypadku zakupów od dostawców krajowych, dywersyfikowana jest waluta fakturowania (PLN, EUR, USD). Sprzyja to naturalnemu równoważeniu pozycji walutowej Spółki w związku ze sprzedażą eksportową.

Geograficzna struktura zaopatrzenia AC [%]

Kierunek zaopatrzenia	2021	2022
Kraj	65,4%	67,7%
Zagranica	34,6%	32,3%
Razem	100,0%	100,0%

Asortymentowa struktura zaopatrzenia AC [%]

Grupa	2021	2022
Podzespoły i komponenty samochodowej instalacji gazowej:
Wtryskiwacze, reduktory i elektrozawory	0,7%	1,7%
Wielozawory, zawory, manometry i zbiorniki	6,2%	4,8%
Rurki, węże, złączki, filtry i akcesoria	4,7%	5,2%
Elementy elektroniczne:
układy scalone/procesory	18,3%	17,6%
płytki drukowane	2,3%	1,6%
pozostałe elementy elektroniczne	11,0%	11,1%
Wiązki elektryczne:
Przewody	13,1%	11,4%
Elementy wiązek	14,2%	10,3%
Wyroby metalowe:
ze stopów aluminium	3,1%	4,1%
ze stopów miedzi	5,4%	8,7%
stalowe i pozostałe	5,5%	9,3%
Wyroby z tektury, papieru i tworzyw sztucznych:
Granulaty	2,8%	2,7%
AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 9
Wyroby z tworzyw sztucznych	3,3%	4,2%
Wyroby z papieru i tektury	1,9%	2,1%
Towary handlowe	3,2%	1,9%
Fotowoltaika	1,6%	1,0%
Pozostałe	2,2%	2,2%
Razem	100,0%	100,0%

Polityka zaopatrzeniowa Spółki sprowadza się z jednej strony do dywersyfikowania dostawców (szczególnie w obszarze trudno dostępnych materiałów) w celu uniezależnienia się od któregokolwiek z nich, a z drugiej strony, w zależności od dostępności danych komponentów, do ograniczania liczby dostawców w obrębie danej grupy komponentów w celu optymalizacji kosztów zaopatrzenia i negocjowania korzystnych cen w związku z dużymi zamówieniami. W 2022 roku, na pierwszych dziesięciu największych dostawców przypadło 50,7% wartości naszych zakupów, prawie wszystkie zamówienia zrealizowaliśmy we współpracy ze stałymi kooperantami. Obroty z żadnym z dostawców nie przekroczyły 10% wartości sprzedaży ogółem.

2.3. Strategia Spółki

AC S.A. to firma zajmująca się alternatywnymi źródłami zasilania, w szczególności czystymi technologiami transportowymi. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja kompletnych, nowoczesnych systemów autogaz. Jednak wobec rozwoju nowych alternatywnych źródeł zasilania (napędu), AC podejmuje przedsięwzięcia, które budują jej kompetencje w nowych obszarach i segmentach rynku.

W związku z obserwowanymi na świecie wyraźnymi ekonomicznymi i ekologicznymi (niższe emisje spalin) korzyściami z użytkowania samochodów napędzanych LPG, CNG i LNG, szybkim wzrostem liczby takich samochodów oraz względnie większymi rezerwami złóż gazu ziemnego niż ropy naftowej, co potwierdza obiecujące perspektywy rozwoju rynku samochodowych instalacji gazowych, Spółka realizuje strategię opartą przede wszystkim na rozwoju tego obszaru działalności dzięki:

zwiększaniu wartości sprzedaży na rynkach, na których jest już obecna,
wchodzeniu na nowe zagraniczne rynki zbytu,
stałemu unowocześnianiu i poszerzaniu portfela produktowego,
przygotowanie kompleksowej oferty własnych systemów autogaz,
uniezależnianie się od dostawców specyficznych komponentów,
dostosowywanie zdolności produkcyjnych do możliwości sprzedażowych.

Opracowana strategia AC kładzie nacisk na rozwój produktu i opanowanie rynków sprzedaży tak, by maksymalnie wykorzystać rysujący się przed Spółką potencjał zysków. Jako producent, Spółka koncentruje się na następujących celach:

rozwój i umacnianie pozycji rynkowej swojego podstawowego produktu – kompletnej instalacji gazowej o wysokiej jakości użytkowej z zastosowaniem produkowanych we własnym zakresie najważniejszych elementów instalacji gazowej,
osiągnięcie kompatybilności własnych instalacji gazowych ze wszystkimi powszechnie stosowanymi rozwiązaniami silnikowymi, co ułatwiają prace prowadzone we własnym Centrum Badawczo – Rozwojowym oraz stałe doposażanie procesów produkcyjnych i laboratorium,
rozwój działalności eksportowej, poprzez dostosowanie produktu do warunków i potrzeb klientów na poszczególnych rynkach zagranicznych,
ciągłe doskonalenie produktu, m.in. zwiększenie kosztowej efektywności eksploatacyjnej wytwarzanych instalacji gazowych (poprzez zmniejszanie kosztów wytworzenia, wdrożenie rozwiązań zmniejszających zużycie autogazu i zwiększających żywotność silnika, a także wydłużających sprawność działania komponentów instalacji) oraz czystości spalania LPG, CNG i LNG,
nawiązanie współpracy z producentami i dealerami pojazdów z silnikami spalinowymi w celu montażu instalacji autogaz w nowych samochodach.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.# 10 W obszarze handlowym, za najważniejsze elementy strategii Spółka uznaje:

utrzymanie lub zdobycie pozycji lidera albo co najmniej silnej obecności na wszystkich perspektywicznych oraz zaawansowanych rynkach zagranicznych,
atrakcyjne plasowanie cenowe produktu optymalnie łączące wysoką jakość z dobrą ceną (z jednej strony stały monitoring rynku, a z drugiej strony poszukiwanie przez dział badawczo-rozwojowy efektywniejszych kosztowo rozwiązań produkcyjnych bez utraty pożądanych właściwości eksploatacyjnych),
intensyfikację działań marketingowych – wzmocnienie wizerunku marki, przygotowanie programów lojalnościowych, rozszerzenie opieki technicznej dla warsztatów montujących i serwisujących instalacje oraz rozwój sieci Autoryzowanych Serwisów i Rekomendowanych Warsztatów Serwisowych pod marką STAG,
organizowanie sieci powiązań różnych grup klientów/kanałów dystrybucji produkowanych wyrobów.

Jako uzupełnienie i dywersyfikację podstawowej działalności Spółka rozwija i poszukuje innych specjalności. Firma zamierza kontynuować współpracę z niemieckim partnerem, który wykorzystuje produkowane przez AC zestawy elektroniki (sterownik i wiązka) w hakach holowniczych sprzedawanych w Niemczech i innych krajach Europy Zachodniej oraz obszar produkcji wiązek elektrycznych i elektroniki na potrzeby przemysłu motoryzacyjnego i AGD. Wysoka jakość wyrobów, która znajduje uznanie w oczach kontrahentów, sprzyja rozwojowi tego segmentu działalności AC w kolejnych latach. W najbliższych latach Spółka zamierza wykorzystać swoje doświadczenie i kompetencje w konstrukcji oraz produkcji alternatywnych źródeł zasilania (napędu). W związku z upowszechnianiem pojazdów i urządzeń wykorzystujących energię elektryczną, Spółka prowadzi projekt badawczo – rozwojowy systemu zarządzania baterią (BMS) w pojazdach hybrydowych i elektrycznych, jak również w innego rodzaju urządzeniach przemysłowych zasilanych bateryjnie np. urządzeniach ogrodowych, motorówkach czy wózkach widłowych. Kolejną inicjatywą dotyczącą nowych kierunków rozwoju jest podjęta decyzja o rozpoczęciu na terenie kraju działalności również w obszarze sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznych pod marką Solar STAG. W rozwoju tego segmentu działalności Spółka zamierza wykorzystać pozycję i rozpoznawalność swojej podstawowej marki STAG. Celem AC w dłuższej perspektywie jest ponadto uruchomienie własnej produkcji wybranych elementów elektronicznych do instalacji fotowoltaicznych. Strategia opiera się na dotychczasowym fundamencie AC zbudowanym na bazie wysokich kompetencji inżynierskich i produkcyjnych, dzięki którym Spółka dostarcza zaawansowane rozwiązania techniczne z obszaru autogazu, elektroniki i wiązek elektrycznych, a teraz poszerza ofertę o nowe rynki, nowych klientów i nowe produkty z sąsiadujących obszarów (energetyki rozproszonej, elektromobilności i OZE), w których posiada kompetencje.

2.4. Czynniki istotne dla rozwoju Spółki

Istnieje szereg czynników, które wywierają wpływ na działalność operacyjną AC S.A. Głównym czynnikiem mającym wpływ na wyniki Spółki jest utrzymanie bardzo korzystnej na istotnych rynkach relacji cen autogazu do paliw konwencjonalnych, a także utrzymująca się zmienność i niepewność, w szczególności w zakresie rozwoju rosyjskiej inwazji na Ukrainę, wzrostu cen materiałów i innych czynników produkcji, inflacji czy też dalszego przebiegu pandemii SARS-CoV-2 na świecie, pomimo jej wyhamowania i złagodzenia obostrzeń. Zarząd spodziewa się, iż podobnie jak w 2022 r., w 2023 r. koniunktura na wyroby Spółki utrzyma się na wysokim poziomie. W 2022 r. nadal znaczny wpływ na działalność Spółki wywierały rosnące ceny komponentów produkcyjnych i innych czynników produkcji pod wpływem inflacji, niedobory komponentów i wydłużające się czasy dostaw. Czynniki te, w szczególności w świetle rosnącej sprzedaży na rynku autogazu, hamują wzrost sprzedaży i wpływają negatywnie na realizowane marże. Ma to również wpływ na niższą produkcję nowych samochodów, co może w pewnym zakresie ograniczać sprzedaż zestawów do haków holowniczych. Z drugiej strony wspiera zainteresowanie samochodami używanymi, do których głównie montowane są produkowane przez spółkę instalacje autogaz. Rosyjska inwazja na Ukrainę wywiera duży wpływ na światową i polską gospodarkę. Pełne skutki handlowe i gospodarcze konsekwencje konfliktu są obecnie niepewne. Na terenie Ukrainy toczy się wojna i nastąpiło niemalże zatrzymanie sprzedaży i montażu naszych produktów. Wiele krajów, w tym UE i Polska wprowadziło liczne sankcje przeciwko Rosji w celu wywarcia presji ekonomicznej. Potencjalne konsekwencje tych działań to spadek konkurencyjności wyrobów importowanych z Polski, ograniczenia lub zakaz transferu pieniędzy w celu płatności za produkty AC, potencjalne sankcje na export wyrobów do Rosji, kryzys gospodarczy w Rosji, zwiększenie napływu AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 11 podróbek wyrobów AC na teren Rosji. Na rynkach światowych nastąpił gwałtowny wzrost cen surowców energetycznych, w tym cen paliw konwencjonalnych (benzyna, diesel) i autogazu, przy czym różnica cen na 1 litrze paliwa jest rekordowo korzystna i powinna zachęcać do konwersji pojazdów na gaz. Z drugiej strony niepewność, zapowiedzi sankcji na import paliwa z Rosji, pomimo zapewnienia dostaw paliw z innych źródeł, i wysoka inflacja mogą ograniczać nawet niewielkie inwestycje w konwersję samochodu na gaz i podróżowanie samochodem. W świetle zmian klimatycznych, akcentowany ekologiczny aspekt napędzania samochodów gazem, większe zainteresowanie samochodami używanymi (przy ograniczonej dostępności i wysokich cenach samochodów nowych) powinny przekładać się na utrzymanie zainteresowania montażem instalacji gazowych, a w konsekwencji korzystnie wpływać na wartość przychodów ze sprzedaży Spółki w kolejnych okresach. Obszar zestawów do haków holowniczych, pomimo ograniczeń sprzedaży nowych samochodów, ma potencjał do wzrostu w związku z poszerzaniem asortymentu o zestawy do kolejnych nowych modeli samochodów oraz ekspansją geograficzną naszego niemieckiego partnera. Na wyniki finansowe Spółki korzystny wpływ wywiera utrzymujące się osłabienie średniego kursu PLN względem EUR i USD. Z drugiej strony popyt na wyroby Spółki jest ograniczany osłabieniem lokalnych walut na rynkach eksportowych naszych partnerów biznesowych w stosunku do EUR i USD, w których rozliczana jest sprzedaż. Biorąc pod uwagę pozycję walutową Spółki ewentualne umocnienie PLN będzie działało negatywnie na poziom sprzedaży i marż. Spółka na bieżąco monitoruje czynniki istotne dla jej stabilności i rozwoju. Za kluczowe uznawane są następujące:

– czas trwania i sposób zakończenia wojny w Ukrainie,
– dostępność i wzrosty cen materiałów produkcyjnych i towarów oraz innych kosztów prowadzenia działalności,
– kształtowanie się otoczenia makroekonomicznego, w szczególności w zakresie: cen ropy naftowej i różnicy cen paliw konwencjonalnych w stosunku do autogazu na poszczególnych rynkach działania, poziomu kursów walut, aktywności konsumentów i konkurentów oraz polityki fiskalnej wobec autogazu na istotnych dla spółki rynkach,
– upowszechnienie autogazu jako paliwa ekologicznego,
– zmiana regulacji homologacyjnych,
– zmiana lokalnych walut na rynkach eksportowych klientów wobec EUR i USD - w których rozliczana jest sprzedaż eksportowa,
– kształtowanie się popytu na wyroby Spółki na rynkach, na których AC działa,
– poziom nasycenia infrastrukturą stacji paliwowych o możliwość tankowania autogazu oraz liczby warsztatów wykonujących usługę montażu instalacji autogazu w państwach będących obecnymi lub potencjalnymi rynkami zbytu;
– import samochodów używanych,
– dostępne programy wsparcia i dofinansowań w zakresie produktów oferowanych przez AC – rozwój branży motoryzacyjnej, w tym rynku pojazdów niskoemisyjnych,
– aktywność konkurencji na ważnych rynkach dla Spółki,
– w warunkach wysokiej inflacji możliwość przełożenia wzrostu kosztów produkcji na ceny produktów na konkurencyjnym rynku,
– inwestycje sprzedażowe w umocnienie pozycji rynkowej Spółki oraz świadomości marki instalacji gazowych STAG na rynku,
– poprawę efektywności kosztowej,
– realizację rozpoczętych projektów badawczo – rozwojowych nad nowymi produktami oraz przygotowanie ich homologacji i procesów produkcyjnych oraz sprawną komercjalizację.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 12

2.5. Umowy znaczące dla działalności Spółki, kredyty i pożyczki oraz poręczenia i gwarancje

Umowy znaczące dla działalności Spółki

W dniu 22.09.2021 r. Spółka zawarła z Rameder Anhangerkupplungen & Autoteile GmbH z siedzibą w Munschwitz (Niemcy) znaczącą Umowę generalną opisaną raportem 21/2021. Do podpisania Umowy doszło w okresie obowiązywania umowy zawartej pomiędzy stronami w roku 2017 na lata 2017-2021, a o zawarciu której Spółka informowała raportem bieżącym nr 22/2017. Przedmiotowa Umowa stanowi kontynuację i rozwój dotychczasowej współpracy. Umowa ustala warunki, na jakich Spółka będzie wytwarzała i dostarczała Zamawiającemu zestawy elektryczne do samochodowych haków holowniczych na każdorazowe zamówienie Zamawiającego, a Zamawiający płacił za nie uzgodnioną cenę. Zgodnie z postanowieniami Umowy obie strony będą dążyły do tego, aby bieżący obrót roczny osiągał nie mniej niż 10.500.000 EUR i nie był niższy od osiągniętego w poprzednim roku kalendarzowym. Wysokość wynagrodzenia przysługującego Spółce jest uzależniona od ilości i rodzaju zestawów elektrycznych dostarczanych Zamawiającemu i została określona w cenniku stanowiącym załącznik do Umowy, z zastrzeżeniem iż Spółka może podwyższać ceny wyrobów na warunkach wskazanych w Umowie.# Na czas trwania Umowy i dalszych 12 miesięcy po jej zakończeniu Spółka zobowiązuje się bez pisemnej zgody Zamawiającego nie sprzedawać określonych w Umowie zestawów elektrycznych do samochodowych haków holowniczych innym kontrahentom, nie czynić ich przedmiotem akwizycji, względnie oferować osobom trzecim w inny sposób, pod rygorem kary umownej, za wyjątkiem przypadku, kiedy to Zamawiający wypowie Umowę lub zaprzestanie jej realizacji lub Spółka wypowie ją w związku z niedojściem do konsensusu ws. podwyżki cen. W Umowie zastrzeżono obowiązek wykupu stoków magazynowych Spółki we wskazanych okolicznościach. W Umowie ustalono na rzecz Zamawiającego karę umowną ustalaną jako 10% od zwykłego obrotu rocznego między Stronami w ramach Umowy wyliczonego na podstawie obrotu za ostatnie 12 miesięcy sprzed zakończenia Umowy, w przypadku, gdy Spółka naruszy wyłączność na sprzedaż zestawów elektrycznych udzieloną Zamawiającemu na czas trwania Umowy i dalszych 12 miesięcy po jej zakończeniu. Umowa będzie obowiązywać przez 6 lat tj. od 01.01.2022 r. do 31.12.2027 r., zaś po upływie tego okresu może ulec przedłużeniu na uzgodnionych warunkach. W dniu 07.09.2021 r. Spółka zawarła z NAFTAL SPA (dalej „NAFTAL”) w Algierii istotną umowę na sprzedaż 40.000 szt. zestawów samochodowych instalacji gazowych STAG sekwencyjnego wtrysku gazu do samochodów z silnikami czterocylindrowymi i zestawami części zamiennych. Wartość netto umowy wynosi 5.391.000 EUR. Dostawy wynikające z umowy mają być zrealizowane w ciągu 18 miesięcy od daty podpisania umowy. Umowa ta nie odbiega swoimi postanowieniami zasadniczo od tego typu umów, przewiduje kary za opóźnienia w realizacji dostaw, wymaga udzielenia zabezpieczenia dobrego wykonania kontraktu w formie gwarancji bankowej w wysokości 10% wartości kontraktu. Spółce nie są znane, znaczące dla jej działalności, umowy zawarte pomiędzy Akcjonariuszami.

Umowy ubezpieczenia

W 2022 r. Spółka zawarła umowy ubezpieczenia:
* z UNIQA TU S.A., której przedmiotem jest ubezpieczenie OC z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i posiadanego mienia wykorzystywanego w tej działalności z włączeniem odpowiedzialności za produkt,
* z PZU S.A., której przedmiotem jest ubezpieczenie mienia, sprzętu elektronicznego oraz awarii maszyn i urządzeń przedsiębiorstwa, oraz ubezpieczenie mienia w transporcie oraz floty samochodowej,
* z Chubb European Group Limited sp. z o.o. Oddział w Polsce, której przedmiotem jest ubezpieczenie szkód powstałych w następstwie roszczeń z tytułu odpowiedzialności członków organów Spółki.

Ww. umowy zostały zawarte na czas określony, obejmujący okres 2023 r.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 13

Kredyty i pożyczki

W dniu 28 kwietnia 2021 r. Spółka podpisała Aneks do Umowy limitu kredytu wielocelowego z dnia 27 kwietnia 2018 r., zawartej z PKO BP S.A. Na mocy Aneksu zwiększono kwotę limitu kredytowego do wysokości 38.000.000,00 zł, do wykorzystania w formie kredytu w rachunku bieżącym (do kwoty 26.000.000,00 zł), kredytu obrotowego odnawialnego (do kwoty 12.000.000,00 zł), akredytyw dokumentowych w obrocie krajowym i zagranicznym (do kwoty 2.000.000,00 zł), gwarancji bankowych w obrocie krajowym i zagranicznym (do kwoty 2.000.000,00 zł) w walutach PLN, EUR i USD oraz przedłużono okres kredytowania do dnia 29 kwietnia 2024 r. Oprocentowanie kredytu oparte jest na stawce WIBOR 1M, EURIBOR lub LIBOR 1M plus marża banku. W związku z podpisaniem Aneksu dokonano zmiany zabezpieczeń wierzytelności banku. Zabezpieczenia stanowią:
* weksel własny in blanco wraz z deklaracją wekslową,
* hipoteka umowna łączna do kwoty 45.000.000,00 zł, na nieruchomości położonej w Białymstoku ul. Handlowa 6F, będącej własnością Spółki oraz na przysługującej Spółce części ułamkowej 4/20 gruntu w użytkowaniu wieczystym położonego w Białymstoku przy ul. Handlowej
* zastaw rejestrowy na środkach trwałych (maszyny i urządzenia) o wartości księgowej netto nie mniejszej niż 30.000.000,00 zł i wartości odtworzeniowej nie mniejszej niż 55.000.000,00 zł
* cesja praw z polisy ubezpieczeniowej w zakresie stanowiącym zabezpieczenie.

W dniach 01.03.2021 r., 22.05.2021 r. oraz 19.08.2021 r. Spółka podpisała Aneksy do Umowy Wieloproduktowej nr 828/2015/00000283/00 z dnia 27.04.2015 r., zawartej z ING Bank Śląski S.A. Na Mocy Aneksów zwiększono kwotę odnawialnego limitu kredytowego do wysokości 38.000.000,00 zł, do wykorzystania w formie kredytu obrotowego w rachunku bieżącym (PLN, EUR, USD) gwarancji bankowych w USD, PLN, EUR i akredytyw w PLN, USD, EUR oraz przedłużono termin dostępności kredytu do dnia 28.02.2024 r. i spłaty kredytu do dnia 01.03.2024 r. Oprocentowanie kredytu oparte jest na stawce WIBOR 1M, EURIBOR lub LIBOR 1M plus marża banku. Spółka nie zaciągała, ani nie wypowiadała innych umów dotyczących kredytów i pożyczek, jak również nie udzielała pożyczek.

Poręczenia i gwarancje

AC S.A. w ramach kontraktu ze Spółką NAFTAL SPA w Algierii na sprzedaż samochodowych instalacji gazowych STAG udzieliła zabezpieczenia dobrego wykonania kontraktu w formie gwarancji bankowej w wysokości 10% wartości kontraktu tj. 539.100 EUR. Gwarancja jest ważna w okresie od 08.09.2021 r. do 14.04.2025 r. Spółka nie udzielała ani nie otrzymała poręczeń w raportowanym okresie. Spółka nie otrzymała gwarancji w raportowanym okresie.

2.6. Powiązania organizacyjne i kapitałowe

W 2022 r. AC posiadała 99,77% akcji w założonej w lutym 2014 r. spółce AC.STAG S.A.C. w Limie (Peru). Spółka ta prowadzi działalność operacyjną polegającą na dystrybucji wyrobów AC na terenie Peru. Ze względu na nieistotne parametry finansowe spółka ta, na podstawie art. 58 ust. 1 Ustawy o rachunkowości z dnia 29.09.1994 r. z późn. zmianami, nie podlegała konsolidacji w prezentowanym sprawozdaniu finansowym. Spółka i jednostka od niej zależna, nie zawierały w raportowanym okresie transakcji z podmiotami powiązanymi na warunkach innych niż rynkowe. Szczegółowe informacje na temat transakcji z jednostkami powiązanymi podane są w sprawozdaniu finansowym w nocie 50.

2.7. Badania i rozwój

Spółka prowadzi działalność na konkurencyjnym, stymulowanym innowacjami technologicznymi rynku motoryzacyjnym, stąd też niezbędne jest prowadzenie własnej działalności badawczo – rozwojowej. O innowacyjność wyrobów AC dba wysoko wykwalifikowany i doświadczony zespół ponad 50 inżynierów z dziedziny elektroniki, automatyki, mechaniki i informatyki. Dzięki nim systematycznie wprowadzamy na rynek nowe wyroby o innowacyjnych rozwiązaniach technologicznych. Obecnie znajdujemy się w gronie światowych liderów w dziedzinie nowoczesnych technologii i wytwarzania zaawansowanych technicznie produktów na rynek autogazu. Wdrażane przez Spółkę urządzenia, spełniają światowe standardy w zakresie jakości i

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 14

bezpieczeństwa potwierdzone przez międzynarodowe instytucje homologujące, są zgodne z obowiązującymi normami technicznymi i ochrony środowiska. Każdego roku w Pionie Badań i Rozwoju prowadzonych jest kilkadziesiąt projektów badawczo - rozwojowych, z czego zdecydowana większość trafia do seryjnej produkcji i sprzedaży i znajduje uznanie nie tylko na rynku krajowym ale też na ponad 50 rynkach świata. Nasza strategia badawczo-rozwojowa od początku działalności oparta jest na dążeniu do tego, by nasze produkty zawsze kojarzyły się z nowoczesnymi rozwiązaniami inżynierskimi, których sprawność, funkcjonalność i niezawodność służą naszym klientom. Prace badawczo-rozwojowe, prowadzone przez naszą Spółkę, mają również na celu udoskonalanie aktualnie produkowanych wyrobów, dostosowywanie ich do zmian zachodzących w konstrukcjach samochodów oraz konstruowanie nowych produktów, dzięki którym możemy utrzymywać się w gronie liderów rynku. Prace badawczo-rozwojowe w naszej Spółce realizowane są w nowocześnie wyposażonym własnym Centrum Badawczo – Rozwojowym, na którego budowę i wyposażenie otrzymaliśmy dofinansowanie z funduszy unijnych. Działy techniczne zajmują się w szczególności:
– konstruowaniem podzespołów i urządzeń elektronicznych, wiązek elektrycznych oraz komponentów mechanicznych, wchodzących w skład produkowanych wyrobów,
– wykonywaniem prac badawczo-rozwojowych związanych z konstruowanymi urządzeniami w celu dokładnego poznania, zbadania i zasymulowania zjawisk zachodzących w projektowanych urządzeniach w ich docelowym środowisku użytkowania,
– konstruowaniem narzędzi, oprzyrządowania i stanowisk kontrolno-badawczych do automatyzacji, testowania i kontroli jakości wykorzystywanych w procesie konstrukcji i produkcji wyrobów,
– opracowywaniem dokumentacji technicznej wyrobu potrzebnej do jego produkcji i użytkowania,
– tworzeniem oprogramowania diagnostycznego służącego do wizualizacji i konfiguracji parametrów produkowanych wyrobów według indywidualnych potrzeb docelowego użytkownika,
– utrzymaniem i modernizacją wyrobów wdrożonych do produkcji,
– wykonywaniem prac badawczo-rozwojowych związanych z testowaniem i zatwierdzaniem do zastosowania w produkcji materiałów i komponentów oraz ich zamienników od alternatywnych dostawców,
– bieżącą analizą trendów rynkowych i rozwiązań konkurencyjnych,
– uzyskaniem certyfikatów i homologacji umożliwiających sprzedaż produkowanych wyrobów na poszczególnych rynkach.

W 2022 r. nakłady na działalność badawczo – rozwojową, w tym wytworzenie form, narzędzi i testerów wyniosły 10,4 mln zł, co stanowiło 3,8% obrotów Spółki. Na koszty prowadzonych prac badawczo-rozwojowych w największym stopniu wpływają wynagrodzenia pracowników oraz koszty utrzymania infrastruktury oraz materiałów i podzespołów wykorzystywanych w trakcie badań. Prace działów konstrukcyjnych w 2022 r.# AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

w głównym stopniu koncentrowały się wokół następujących aspektów:
– Rozbudowa funkcjonalności mikroprocesorowych sterowników sekwencyjnego wtrysku gazu pod marką STAG oraz dostosowanie funkcjonalności do potrzeb poszczególnych rynków lub klientów,
– Dasza automatyzacja produkcji komponentów mechanicznych instalacji autogaz, w tym: reduktorów ciśnienia LPG, cewek wtryskiwaczy, listw wtryskowych LPG/CNG, wtryskiwaczy sekcyjnych LPG/CNG,
– Oprzyrządowanie do montażu i produkcji małogabarytowego wtryskiwacza cztero i jednosekcyjnego.
– Nowe wersje detali mechanicznych typu: obudowy, ścianki przednie, zaślepki itp.,
– Nowe zestawy haków holowniczych,
– System konwersji na autogaz silników z bezpośrednim wtryskiem benzyny z wykorzystaniem fazy ciekłej gazu,
– Rozbudowa listy kodów silników z bezpośrednim wtryskiem benzyny obsługiwanych przez system konwersji na autogaz z wykorzystaniem fazy lotnej gazu,
– Rozwój aplikacji mobilnych i diagnostycznych,
– Rozwój zestawu usług serwerowych i klienckich dla urządzeń marki STAG,
– Rozwój modułu telemetrycznego GSM,
– Nowe wersje oraz modernizacje sterowników świateł przyczep serii Fault Tollerant CAN, High Speed CAN oraz Single Wier CAN,
– Elektronika oraz wiązki elektryczne dla motoryzacji z sektora OEM,
– Koordynacja prac nad homologacjami EKG ONZ,
– Rozwój systemu zarządzania baterią BMS na potrzeby e-mobility,
– Development modułów służących do zabezpieczenia pojazdów przed kradzieżą,
– System konwersji na autogaz i zasilania monofuel (jedno-paliwo) silników diesla,
– Jednostopniowy reduktor CNG,
– Rozwój produktów peryferyjnych autogaz typu emulatory, konwertery, czujniki, wskaźniki interfejsy itp.
– Przeprojektowanie (redisagne) oraz wprowadzanie nowych, alternatywnych wykonań produkowanych wyrobów, ze względu na nasilające się zakłócenia łańcucha dostaw komponentów elektronicznych i problemy z ich dostępnością.
– Prace badawcze m.in. nad możliwością zastosowania paliwa wodorowego oraz biopaliwa do zasilania silników o zapłonie samoczynnym.

2.8. Postępowania sądowe

W raportowanym okresie AC S.A. nie była i nie jest aktualnie stroną istotnych postępowań toczących się przed sądem, organem właściwym dla postępowania arbitrażowego lub organem administracji publicznej dotyczących zobowiązań lub wierzytelności Spółki lub jednostki od niej zależnej, których łączna wartość stanowiłaby co najmniej 10% kapitałów własnych Spółki.

3. OMÓWIENIE SYTUACJI FINANSOWEJ

3.1. Sytuacja finansowa Spółki i omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych wraz z opisem czynników i zdarzeń mających znaczący wpływ na działalność i sprawozdanie finansowe Spółki

Spółka nie opublikowała prognozy wyników finansowych.

Wyniki

Wybrane pozycje rachunku zysków i strat AC S.A.

	2021	2022	Zmiana 2022/2021
	tys. zł	tys. zł	%
Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów	206 296	270 457	131,1%
Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów	139 495	185 061	132,7%
Wynik brutto na sprzedaży	66 801	85 396	127,8%
Koszty sprzedaży	22 738	20 843	91,7%
Koszty ogólnego zarządu	16 806	20 676	123,0%
Wynik na sprzedaży	27 257	43 877	161,0%
Saldo pozostałych przychodów i kosztów operacyjnych	2 514	- 448	-17,8%
Wynik z działalności operacyjnej (EBIT)	29 771	43 429	145,9%
Wynik na działalności operacyjnej + amortyzacja (EBITDA)	41 334	56 139	135,8%
Saldo przychodów i kosztów finansowych	-1 156	-1 209	104,6%
Wynik brutto	28 615	42 220	147,5%
Podatek dochodowy	4 501	5 861	130,2%
Wynik netto	24 114	36 359	150,8%

Osiągnięte bardzo dobre wyniki dowodzą, że biznes Spółki charakteryzuje się dużą odpornością na zawirowania rynkowe. W pełnym wyzwań 2022 roku, obciążonym skutkami inwazji Rosji na Ukrainę, galopującą inflacją, jak i kryzysem podażowym na rynku materiałów, przychody ze sprzedaży Spółki wyniosły 270,5 mln zł i były wyższe od przychodów osiągniętych w roku poprzedzającym o 31,1%. Szczegółowe informacje dotyczące przychodów opisano w pkt. 2.2. niniejszego Sprawozdania. Zysk netto w 2022 r. osiągnął wartość 36,4 mln zł i był wyższy od zysku netto 2021 r. o 12,2 mln zł. Widoczny gwałtowny wzrost cen materiałów używanych do produkcji i opakowań, jak i problemy z ich dostępnością, wzrosty wynagrodzeń i innych czynników produkcji wywarły znaczną presję na ponoszone przez nas koszty, które tylko częściowo byliśmy w stanie przenieść na odbiorców. Miało to negatywny wpływ na zrealizowaną marżę, która spadła z poziomu 32,4% w 2021 r. do 31,6% w 2022 r. Jest to widoczne w szybszym wzroście kosztów sprzedanych produktów, towarów i materiałów (dynamika 132,7%) niż przychodów ze sprzedaży (dynamika 131,1%). Korzystny wpływ na wyniki miało osłabienie w 2022 r. średniego kursu PLN względem EUR i USD, w których rozliczana jest sprzedaż eksportowa, co jednakże odbywało się przy osłabieniu lokalnych walut na rynkach eksportowych naszych partnerów biznesowych w stosunku do EUR i USD ograniczając ich zamówienia. W 2022 r. wynik na sprzedaży wzrósł o 16,6 mln zł w stosunku do roku ubiegłego. Niższe koszty sprzedaży to m.in. efekt ograniczenia terytorialnego sprzedaży Fotowoltaiki do regionu najbliższych województw. Zysk operacyjny powiększony o amortyzację (EBITDA) wyniósł 56,1 mln zł i był wyższy od wyniku osiągniętego w porównywalnym okresie 2021 r. o 14,8 mln zł, przy wzroście amortyzacji o 1,1 mln zł. Ze względu na rosnące stopy oprocentowania kredytów oraz zwiększenie zaangażowania kredytowego koszty odsetek od kredytów miały większy wpływ na wynik finansowy. Efektywna stopa podatkowa (podatek dochodowy / zysk brutto) wyniosła 13,9% głównie ze względu na rozliczenie ulgi badawczo – rozwojowej w podatku dochodowym.

Majątek i kapitały

Wartość sumy bilansowej AC S.A. wyniosła na koniec 2022 roku 213,1 mln zł, co oznacza jej wzrost w stosunku do roku poprzedniego o 3,5%, głównie na skutek wzrostu należności i zapasów w wyniku wzrostu sprzedaży, Po okresie znacznych inwestycji w latach poprzednich spadek rzeczowych aktywów trwałych jest efektem niższych nakładów inwestycyjnych niż wartość naliczonej amortyzacji.

Struktura aktywów

	31.12.2021		31.12.2022		zmiana
	tys. zł	struktura	tys. zł	struktura	%
A. Aktywa trwałe	105 494	51,2%	100 528	47,2%	95,3%
I. Wartości niematerialne i prawne	5 481	2,7%	4 556	2,1%	83,1%
II. Rzeczowe aktywa trwałe	96 817	47,0%	92 018	43,2%	95,0%
III. Inwestycje długoterminowe	1 450	0,7%	1 450	0,7%	100,0%
IV. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe	1 746	0,8%	2 504	1,2%	143,4%
B. Aktywa obrotowe	100 376	48,8%	112 573	52,8%	112,2%
I. Zapasy	70 263	34,1%	72 235	33,9%	102,8%
II. Należności krótkoterminowe	20 733	10,1%	32 521	15,3%	156,9%
III. Inwestycje krótkoterminowe	3 249	1,6%	1 947	0,9%	59,9%
IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe	6 131	3,0%	5 870	2,8%	95,7%
SUMA AKTYWÓW	205 870	100,0%	213 101	100,0%	103,5%

W 2022 r. nastąpił wzrost kapitałów własnych w wyniku przeznaczenia części zysku za 2021 r. na kapitał zapasowy. Kapitał własny z nadwyżką pokrywa majątek trwały zapewniając bezpieczną strukturę finansowania w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Spadek zobowiązań krótkoterminowych nastąpił w wyniku spłaty kredytów bankowych. Zobowiązania wobec dostawców wzrosły w wyniku wyższych zakupów materiałów. Rozliczenia międzyokresowe przychodów dotyczą otrzymanych dotacji unijnych do zakupu środków trwałych, które będą rozliczane w czasie, proporcjonalnie do naliczanej amortyzacji tego dofinansowanego majątku.

Struktura pasywów

	31.12.2021		31.12.2022		zmiana
	tys. zł	struktura	tys. zł	struktura	%
A. Kapitał własny	134 396	65,3%	150 608	70,7%	112,1%
B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania	71 474	34,7%	62 493	29,3%	87,4%
I. Rezerwy na zobowiązania	7 692	3,7%	9 684	4,5%	125,9%
II. Zobowiązania długoterminowe	-	-	-	-	-
III. Zobowiązania krótkoterminowe	51 524	25,0%	40 718	19,1%	79,0%
w tym z tytułu dostaw i usług	10 263	5,0%	15 715	7,4%	153,1%
kredyty i pożyczki	35 479	17,2%	17 122	8,0%	48,3%
IV. Rozliczenia międzyokresowe	11 770	5,7%	12 091737	5,7%	102,7%
SUMA PASYWÓW	205 870	100,0%	213 101	100,0%	103,5%

Kształtowanie się wartości podstawowych wskaźników w obszarach rentowności, płynności i zadłużenia przedstawia się następująco:

Rentowność

	2021	2022
Rentowność brutto na sprzedaży produktów	33,8%	32,0%
Rentowność brutto na sprzedaży towarów i materiałów	14,7%	27,0%
Rentowność brutto na sprzedaży	32,4%	31,6%
Rentowność na sprzedaży	13,2%	16,2%
Rentowność EBIT	14,4%	16,1%
Rentowność netto	11,7%	13,4%
ROA (stopa zwrotu z aktywów)	12,0%	17,4%
ROE (stopa zwrotu z kapitału własnego)	18,1%	25,5%

Zasady wyliczania wskaźników:
– wskaźniki rentowności – wartość odpowiednio zysku brutto ze sprzedaży, zysku ze sprzedaży, zysku operacyjnego, zysku brutto i zysku netto za dany okres odniesiona do wartości przychodów ze sprzedaży w okresie;
– stopy zwrotu ROA i ROE – wartość zysku netto odniesiona do średniego stanu odpowiednio aktywów ogółem i kapitałów własnych w danym okresie.

W raportowanym okresie Spółka osiągnęła wysoką zyskowność na wszystkich poziomach. Rentowność brutto na sprzedaży wyniosła 31,6% i była niższa od rentowności osiągniętej w 2021 r. o 0,8 pkt% głównie w wyniku wzrostu cen materiałów i innych czynników produkcji. Dyscyplina kosztowa w obszarze operacyjnym pozwoliła na wzrost rentowności netto sprzedaży, która wzrosła do 16,2%, tj. o 3 pkt%. To pozwoliło na realizację wyższej rentowności na poziomie operacyjnym EBIT (o 1,7 pkt %) i rentowność netto (o 1,7 pkt%) niż w roku 2021 r.# W 2022 roku rentowność aktywów wyniosła 17,4% i w związku z wyższym zyskiem netto przy wzroście aktywów operacyjnych wzrosła o 5,4 pkt%. Roczna stopa zwrotu z kapitału własnego na poziomie 25,5% wskazuje na bardzo wysoką atrakcyjność prowadzonego biznesu.

Płynność

Wskaźnik	2021	2022
Wskaźnik płynności bieżącej (CR)	1,9	2,5
Wskaźnik płynności szybkiej (QR)	0,4	0,8

– wskaźnik bieżącej płynności – stan majątku obrotowego odniesiony do stanu zobowiązań bieżących i rezerw krótkoterminowych na koniec okresu; obrazuje zdolność do regulowania bieżących zobowiązań przy wykorzystaniu bieżących aktywów;
– wskaźnik płynności szybkiej – stan należności krótkoterminowych i inwestycji krótkoterminowych na koniec okresu odniesiony do stanu zobowiązań bieżących i rezerw krótkoterminowych na koniec okresu; obrazuje zdolność do zgromadzenia w krótkim czasie środków pieniężnych na pokrycie zobowiązań o wysokim stopniu płynności.

Spółka posiada zdolność do regulowania bieżących zobowiązań. Wskaźnik bieżącej płynności finansowej w 2022 r. wynosi 2,5 co oznacza że aktywa bieżące pokrywają z nadwyżką bieżące zobowiązania przedsiębiorstwa. Niższy wskaźnik płynności szybkiej wynika z potrzeby utrzymywania w firmie produkcyjnej wyższej wartości zapasów ze względu na długie czasy dostaw komponentów, brak możliwości szybkiego i elastycznego reagowania firm zaopatrzeniowych na zamówienia, a także pojawiające się zakłócenia w łańcuchu dostaw.

Wskaźniki cyklu rotacji [dni]

Wskaźnik	2021	2022
Cykl rotacji zapasów	116,3	96,2
Cykl rotacji należności z tytułu dostaw i usług	29,5	30,8
Cykl rotacji zobowiązań z tytułu dostaw i usług	24,4	35,7
Cykl konwersji gotówki	121,4	91,2

Zasady wyliczania wskaźników:
– cykle rotacji zapasów i należności – stan odpowiednio średnich zapasów i należności z tytułu dostaw i usług odniesione do średniej sprzedaży dziennej w tym okresie (przychody ze sprzedaży w danym okresie podzielone przez liczbę dni w okresie),
– cykl rotacji zobowiązań – stan średnich zobowiązań z tytułu dostaw i usług odniesiony do średniego dziennego kosztu sprzedanych produktów, towarów i materiałów w tym okresie (koszt sprzedanych produktów, towarów i materiałów w danym okresie podzielony przez liczbę dni w okresie),
– cykl konwersji gotówki – łączny cykl rotacji zapasów i należności z tytułu dostaw i usług pomniejszony o cykl rotacji zobowiązań z tytułu dostaw i usług.

Spadek cyklu konwersji gotówki w 2022 r. w stosunku do 2021 r. przy wyższej sprzedaży był spowodowany spadkiem cyklu rotacji zapasów i wydłużeniem cyklu spłaty zobowiązań.

Wskaźniki zadłużenia

Wskaźnik	2021	2022
Wskaźnik ogólnego zadłużenia	0,35	0,29
Wskaźnik zadłużenia kapitału własnego	0,53	0,41

Zasady wyliczania wskaźników:
– wskaźnik ogólnego zadłużenia– stan zobowiązań i rezerw do aktywów ogółem na koniec okresu; obrazuje stopień sfinansowania majątku kapitałami obcymi;
– wskaźnik zobowiązań i rezerw do kapitału własnego – stan zobowiązań i rezerw do kapitału własnego na koniec okresu.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 19

Wskaźniki zadłużenia w 2022 r. spadły w stosunku do roku poprzedniego i wskazują na dominujący udział kapitału własnego w strukturze finansowania majątku. Taka sytuacja umożliwia w miarę potrzeb dodatkowy wzrost zaangażowania kapitałów obcych w finansowaniu majątku. Bardzo dobra kondycja finansowa Spółki potwierdza pełną zdolność do wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań wobec innych podmiotów.

Rachunek przepływów pieniężnych

W 2022 r. Spółka uzyskała dodatnie przepływy pieniężne z działalności operacyjnej o wartości 43,5 mln zł, wyższe o 15,9 mln zł w porównaniu do dodatnich przepływów w ubiegłym roku. Na zmianę tę wpływ miał przede wszystkim wzrost zysku netto o 12,2 mln zł oraz zobowiązań o 7,3 mln zł przy wzroście należności o 11,8 mln zł. Przepływy z działalności inwestycyjnej w 2022 r. osiągnęły ujemną wartość równą 5,3 mln zł głównie w związku z inwestycjami odtworzeniowymi w maszyny i urządzenia. W 2022 r. przepływy z działalności finansowej osiągnęły ujemną wartość wynoszącą 39,4 mln zł i dotyczyły w głównej mierze wypłat na rzecz właścicieli 20,1 mln zł przy spłacie kredytów bankowych o 29,5 mln zł.

Pozycja walutowa

W 2022 r. struktura walutowa przychodów i kosztów w Spółce kształtowała się następująco:
– 23,3% sprzedaży zostało zrealizowane w PLN,
– 50,7% stanowiła sprzedaż w EUR,
– 26,0% stanowiła sprzedaż w USD.

Struktura walutowa zakupów materiałów i towarów kształtowała się następująco:
– 36,7% zakupów zostało zrealizowane w PLN,
– 45,7% stanowiły zakupy w EUR,
– pozostałe 17,6% stanowiły zakupy rozliczane w USD.

Dokonując transakcji eksportowych i importowych AC S.A. dąży do bilansowania wpływów i wydatków w poszczególnych walutach. Niemniej jednak sezonowo może zaistnieć nierównowaga w przepływach walut. Z reguły występuje nadwyżka walut, w szczególności na EUR, która jest wydawana na inwestycje w maszyny i urządzenia, a w miarę potrzeb podlega przewalutowaniu na PLN. Pomimo dużego udziału zakupów surowców do produkcji z importu, to znaczny udział sprzedaży eksportowej powoduje że nasze marże eksportowe maleją, gdy złoty umacnia się, a rosną – gdy osłabia się. Osłabienie polskiej waluty, jakie miało miejsce w raportowanym okresie miało korzystny wpływ na wyniki Spółki.

3.2. Przewidywana sytuacja finansowa, ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych oraz perspektywy rozwoju działalności Spółki

Pomimo utrzymującej się niepewności co do konsekwencji wojny w Ukrainie i skutków sankcji nakładanych na Rosję oraz sytuacji geopolitycznej będącej pochodną tych zdarzeń, galopującej inflacji, presji na wynagrodzenia, ceny materiałów i innych czynników produkcji, spodziewamy się dobrego roku dla Spółki i umocnienia jej pozycji rynkowej. W podstawowym obszarze działalności nasze systemy autogaz pod marką STAG sprzedajemy głównie na rynku wtórnym w Polsce i na kilkadziesiąt rynków na całym świecie. Inwazja Rosji na Ukrainę pod koniec lutego 2022 r. stworzyła ryzyko istotnego ograniczenia sprzedaży na te 2 rynki. Sytuacja ta wywołała również wzrosty cen paliw konwencjonalnych, przy zachowaniu nadal korzystnej relacji cen w stosunku do autogazu na większości rynków, na których działa Spółka. Konwersja samochodu na gaz powoduje dodatkowo, że pojazd wyposażony jest w 2 zbiorniki paliwa i na jednym tankowaniu może przejechać dłuższą trasę, dywersyfikuje ryzyko czasowej niedostępności jakiegoś paliwa, co było widoczne nawet w Polsce w pierwszych dniach wojny na Ukrainie i zachęcało do instalacji systemu autogaz. Dodatkowo akcentowany coraz mocniej ekologiczny aspekt napędzania samochodów gazem, w szczególności gazem ziemnym, większe zainteresowanie samochodami używanymi (przy dużych wzrostach cen i ograniczeniu dostępności nowych samochodów), powinny przekładać się na utrzymanie zainteresowania montażem instalacji gazowych na wysokim poziomie, a w konsekwencji korzystnie wpływać na wartość przychodów ze sprzedaży Spółki w kolejnych okresach. Zwiększaniu przychodów ze sprzedaży na silnie konkurencyjnym rynku autogazu sprzyjać będzie także nasza kompleksowa oferta i strategia polegająca na stałym unowocześnianiu i poszerzaniu portfela produktowego. Będąc mocno zaawansowani w elektronice systemów autogaz systematycznie poszerzamy asortyment o własnej produkcji komponenty mechaniczne, co umożliwia nam sprzedaż kompletnych systemów pochodzących z naszych zakładów. Pomimo iż sprzedaż własnych wyrobów AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 20 mechanicznych systematycznie rośnie, to istnieje jeszcze potencjał do wzrostów. Warto jednakże mieć na względzie trudny do oszacowania wpływ konfliktu rosyjsko - ukraińskiego na działalność Spółki i związane z tym dodatkowe trudności. W obszarze zestawów elektroniki do haków holowniczych, po wzroście sprzedaży w 2022 r. o 14,3% w stosunku do roku ubiegłego, oczekujemy podobnych poziomów sprzedaży w roku 2023. Plany te może ograniczyć ryzyko mniejszej sprzedaży nowych samochodów, do których również kierowana jest nasza oferta. Zamierzamy również rozwijać sprzedaż pozostałych wyrobów głównie na zlecenie innych firm produkcyjnych, przede wszystkim wiązki elektryczne i elektronikę na rynek motoryzacji (wzrost sprzedaży w 2022 r. o 69,6%). Dostrzegamy także trendy rozwoju elektromobilności stąd też rozwijamy m.in. projekt uniwersalnego systemu ALTION - system zarządzania baterią (BMS), którego pierwsze partie są testowane przez zainteresowanych partnerów. Produkt został rozbudowany i przystosowany do aplikacji przemysłowych jak np. roboty mobilne i wózki widłowe. Rentowność sprzedaży uzależniona będzie od naszych możliwości zarządzania kosztem wytworzenia i ceną sprzedaży pod presją wysokiej inflacji, wzrostów cen ważnych dla nas materiałów produkcyjnych i wciąż występujących problemów z dostępnością, zakłóceniami w łańcuchach dostaw. Wprowadzamy nowe procesy technologiczne i stopniowo automatyzujemy produkcję by ograniczyć koszty wytworzenia i zwiększyć produktywność. Słaby PLN wobec EUR i USD będzie korzystnie wpływać na naszą walutową sprzedaż i realizowaną marżę. W kolejnych okresach Spółka powinna generować znaczące przepływy pieniężne z działalności operacyjnej, co przy wsparciu finansowaniem zewnętrznym umożliwia prowadzenie projektów inwestycyjnych, jak i wypłaty dla właścicielami. Planujemy iż w 2023 r. nakłady inwestycyjne głównie na zakup maszyn i urządzeń wyniosą ok. 14 mln zł. Na dzień publikacji sprawozdania perturbacje na rynku, duża zmienność i niepewność w globalnej gospodarce wywołane inwazją Rosji na Ukrainę, kryzysem podażowym materiałów i wysoką inflacją utrudniają prowadzenie działalności. Obecnie trudno jest przewidzieć konsekwencje i czas trwania tej sytuacji oraz wpływ na sytuację finansową Spółki w 2023 r. Bardzo korzystna relacja autogazu do paliw konwencjonalnych, przy braku ograniczeń w dostępności paliw, powinna korzystnie wpływać na podstawową działalność Spółki.# W 2023 roku, wspieranym przez umacniające się fundamenty Spółki, koncentrujemy się na wzroście przychodów i rozwoju technologii będących motorem naszego sukcesu w przyszłości. To pomaga nam osiągnąć dobre wyniki w miarę wzrostu zapotrzebowania na przystępne cenowo i niskoemisyjne rozwiązania transportowe.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

4. OPIS ISTOTNYCH CZYNNIKÓW RYZYKA I ZAGROŻEŃ

AC S.A. prowadzi działalność gospodarczą w otoczeniu i warunkach, które niosą ze sobą szereg ryzyk. Można je ująć w dwóch obszarach:

ryzyka makroekonomiczne i dotyczące branży oraz
ryzyka związane z działalnością prowadzoną przez Spółkę,

i podzielić na:

ryzyka o wyższym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia oraz
ryzyka o mniejszym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

Nowym ryzykiem, które ujawniło się pod koniec lutego 2022 r. jest ryzyko ograniczenia sprzedaży na rynek Ukrainy i Rosji, w wyniku konfliktu rosyjsko – ukraińskiego i prowadzonej na terenie Ukrainy wojny. Pełne skutki handlowe i gospodarcze konsekwencje konfliktu są obecnie niepewne. Wiele krajów wprowadziło liczne sankcje przeciwko Rosji w celu wywarcia presji ekonomicznej. Do kluczowych zagrożeń wpływających na działalność Spółki w najbliższym okresie można zaliczyć ryzyko niepokojów politycznych, gospodarczych i finansowych, ryzyko niedoborów i wysokich cen materiałów produkcyjnych i towarów, ryzyko konkurencji technologicznej, ryzyko niekorzystnych cen autogazu wobec paliw konwencjonalnych, oraz ryzyko pojawiania się nowych czy też stosujących agresywną polityką cenową konkurentów. W związku z uruchomieniem nowej działalności w obszarze sprzedaży i montażu instalacji fotowoltaicznych Spółka może być narażona na nowe ryzyka związane z sektorem odnawialnych źródeł energii. Dokonując sprzedaży i zakupów na rynkach zagranicznych Spółka narażona jest na ryzyko walutowe, które stara się ograniczać w sposób naturalny poprzez bilansowanie wpływów i wydatków w walutach, a także częściowo zabezpieczać przy dłuższych kontraktach.

Spółka identyfikuje i monitoruje w szczególności następujące ryzyka:

1. Ryzyka makroekonomiczne i dotyczące branży

Ryzyka o wyższym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

1.1. Ryzyko związane z długotrwałym rozprzestrzenianiem się pandemii choroby Covid-19 i wpływem na globalną gospodarkę, w tym spadek popytu, zakłócenia w łańcuchach dostaw

Pandemia wpływa na działalność firmy od marca 2020 r. Negatywnie wpływa na globalną gospodarkę, w tym w początkowym okresie dochodziło do istotnego zmniejszenia popytu, zakłócenia w łańcuchu dostaw (głównie niedobory w łańcuchu dostaw półprzewodników, surowców i innych części) i działalności produkcyjnej oraz duże wzrosty cen materiałów produkcyjnych i towarów, a także presję inflacyjną. Po 2 latach pandemii i upowszechnieniu szczepień większość obostrzeń i ograniczeń została już zniesiona. Obecnie Spółka nie widzi istotnego wpływu pandemii na swoją działalność; jednak sytuacja jeszcze się nie ustabilizowała, pomimo zniesienia większości obostrzeń i ograniczeń i mogą wystąpić niespodziewane zakłócenia.

1.2. Ryzyko związane z sytuacją makroekonomiczną – w Polsce i na świecie

Istotne pogorszenie się sytuacji makroekonomicznej na którymkolwiek z najważniejszych rynków Spółki może doprowadzić do poszukiwania oszczędności przez społeczności tych krajów, z jednej strony niechęć do jakichkolwiek inwestycji (w tym zakupu wyrobów Spółki) i ograniczenie wydatków na podróżowanie samochodami, z drugiej strony systemy autogaz produkowane przez Spółkę służą oszczędzaniu i w gorszych czasach powinny zyskiwać na popularności.

1.3. Ryzyko napięć politycznych i konfliktów zbrojnych w niektórych regionach świata

Nasze wyroby znajdują odbiorców między innymi w Rosji i na Ukrainie, a także na Bałkanach, Bliskim Wschodzie oraz w krajach Pacyfiku. Sprzedaż na rynek Rosji i Ukrainy jest obecnie zagrożona ze względu na inwazję Rosji na Ukrainę. Pełne skutki handlowe i gospodarcze konsekwencje konfliktu są obecnie niepewne. Na terenie Ukrainy toczy się wojna. Wiele krajów wprowadziło liczne sankcje przeciwko Rosji w celu wywarcia presji ekonomicznej.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 22

Potencjalne konsekwencje tych działań to istotne osłabienie rosyjskiej waluty i spadek konkurencyjności wyrobów importowanych z Polski, ograniczenia lub zakaz transferu pieniędzy w celu płatności za produkty AC, potencjalne sankcje na export wyrobów do Rosji, kryzys gospodarczy w Rosji, zwiększenie napływu podróbek wyrobów AC na teren Rosji. Sprzedaż na te rynki mogą utrudniać w przyszłości jakiekolwiek napięcia polityczne, embarga handlowe lub konflikty zbrojne, co uszczupliłoby nasze przychody ze sprzedaży od kilku do kilkunastu procent rocznie – w zależności od skali problemu – i zmniejszyłoby wielkość osiąganego zysku.

1.4. Ryzyko niekorzystnych cen ropy naftowej i autogazu LPG i CNG w relacji do innych paliw w skali świata

Wysokie ceny ropy naftowej, a przez to wysokie ceny paliw konwencjonalnych sprzyjają zainteresowaniu konwersjami samochodów na autogaz. Jakiekolwiek problemy po stronie podażowej w skali świata na rynku autogazu jako paliwa, wynikające m.in. z napięć lub konfliktów zbrojnych angażujących kraje będące dużymi producentami tego paliwa, mogłyby doprowadzić do wzrostu cen CNG i LPG i tym samym zredukować sprzedaż instalacji gazowych, co przełożyłoby się na pogorszenie naszych wyników finansowych. Zagrożenie dla elastycznego kształtowania podaży CNG i LPG stanowiłyby także jakiekolwiek porozumienia o charakterze kartelowym dużych producentów gazu ziemnego, prowadzące do zacieśniania wielkości produkcji CNG i LPG, a także możliwe zacieśnianie produkcji ropy naftowej (LPG jako produkt uboczny) w ramach porozumienia OPEC. Istotne znaczenie dla kształtowania się cen LPG i CNG ma także zmienność ceny ropy naftowej, która przekłada się także na zmienność cen gazu ziemnego jako głównego substytutu dla ropy naftowej. Ze względu na istotny dotychczasowy import paliw z Rosji do Europy, ta sytuacja ma także wpływ na znaczącą zmienność i wzrosty cen paliw, w tym autogazu, przy czym różnica cen na 1 litrze paliwa wciąż pozostaje korzystna i powinna zachęcać do konwersji pojazdów na gaz.

1.5. Ryzyko zmian polityki podatkowej dla autogazu lub wzrostu stawki podatku akcyzowego

Zaostrzenie polityki podatkowej lub odejście od stosowania preferencji dla autogazu jako paliwa alternatywnego, w krajach które je stosują, mogłyby zmniejszyć opłacalność konwersji pojazdów na gaz. Z kolei brak długofalowej przewidywalności takiej polityki wywoływałby niepewność co do całkowitej opłacalności przejścia na CNG lub LPG i destabilizowałby rozwój rynku instalacji. Jakiekolwiek względne podwyżki akcyzy (czy też innych opłat lub tzw. „ukrytych” podatków) na LPG – czyli w relacji do stawki akcyzy na benzynę i olej napędowy – a tym samym istotny względny wzrost ceny LPG dla odbiorców końcowych mogłyby negatywnie wpływać na popyt na LPG i na zapotrzebowanie rynku na montaż instalacji gazowych w pojazdach silnikowych, co mogłoby mieć istotny negatywny wpływ na działalność, sytuację finansową i wyniki osiągane przez Spółkę.

1.6. Ryzyko znaczącego wzrostu czynników produkcji: cen surowców, materiałów i energii, robocizny na potrzeby produkcyjne

Jeśli koszty zakupu wykorzystywanych w działalności surowców i materiałów (głównie podzespoły elektroniczne, przewody elektryczne, tworzywa sztuczne oraz metale, elementy do fotowoltaiki), energii oraz koszty pracy ludzkiej wzrosną w taki sposób, że nie będziemy w stanie zrekompensować wzrostu kosztów w tym poprzez wyższe ceny, nasze marże ulegną pogorszeniu i wyniki finansowe obniżą się.

1.7. Ryzyko walutowe

Dokonując transakcji eksportowych i importowych AC S.A. dąży do ograniczania ryzyka walutowego w sposób naturalny poprzez bilansowanie wpływów i wypływów w euro i dolarze amerykańskim – walutach stosowanych przy eksporcie i imporcie, a także częściowo zabezpieczać przy dłuższych kontraktach. Niemniej jednak sezonowo może zaistnieć duża zmienność i nierównowaga w przepływach walut, z reguły występuje nadwyżka walut, która w miarę potrzeb podlega przewalutowaniu na złote. Przy gwałtownej zmienności kursów walut ryzyko walutowe związane jest zatem z możliwością zaistnienia konieczności dokonania takiej operacji przy niekorzystnym kursie polskiego złotego oraz w zakresie różnic kursu pomiędzy datą wpływu waluty a datą transakcji sprzedaży. Pomimo dużego udziału zakupów surowców do produkcji z importu to znaczny udział sprzedaży eksportowej (ok. 2/3) powoduje że marże eksportowe maleją, gdy złoty umacnia się, a rosną – gdy osłabia się.

1.8. Ryzyko braku stabilności polskiego systemu prawnego i podatkowego

Bardzo liczne nowe regulacje, częste nowelizacje, niespójność oraz brak jednolitej interpretacji przepisów prawa, w szczególności prawa podatkowego, prawa pracy oraz ubezpieczeń społecznych, a także przepisów dotyczących prowadzenia działalności handlowej, pociągają za sobą istotne ryzyko związane z otoczeniem prawnym, w jakim AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 23 Spółka prowadzi działalność, polegającym np. na zwiększeniu obowiązków o charakterze administracyjnym lub zobowiązań związanych z ochroną środowiska naturalnego i pracy. W szczególności nie możemy wykluczyć ryzyka kwestionowania przez organy podatkowe dokonywanych przez rozliczeń podatkowych w związku z realizowanymi transakcjami. Biorąc pod uwagę długi okres przedawnienia zobowiązań podatkowych, oszacowanie ryzyka podatkowego jest szczególnie utrudnione, ponieważ ewentualna rozbieżność interpretacji przepisów przez aparat skarbowy i przez Spółkę może skutkować znacznym powiększeniem zobowiązań Spółki. W efekcie niekorzystne dla Spółki zmiany przepisów bądź ich interpretacji mogą mieć negatywny wpływ na przyszłą sytuację ekonomiczną.

1.9.# Ryzyko konkurencyjnej technologii napędzania pojazdów, w tym upowszechnienia samochodów niskoemisyjnych

Jeżeli zostanie wynaleziony i upowszechniony nowatorski, efektywny kosztowo i wykonalny produkcyjnie na masową skalę sposób napędzania pojazdów, który nie będzie bazował na technologii wytwarzania energii w procesie spalania, np. jeśli cena samochodów elektrycznych zrówna się z ceną samochodów spalinowych, zostanie zbudowana gęsta sieć infrastruktury do ładowania i nie będzie zakłóceń w dostępie do energii elektrycznej, dystans przejechany na jednym ładowaniu będzie podobny do dystansu przejechanego na jednym tankowaniu, czas ładowania będzie podobny do czasu tankowania, to w perspektywie kilkunastu lat, AC S.A. zmuszone byłoby niemal całkowicie przeprofilować swoją działalność produkcyjną, tj. z pomocą działu badawczo-rozwojowego opracować nowe produkty w oparciu o posiadane maszyny i urządzenia oraz hale produkcyjne, wprowadzić je do produkcji i znaleźć dla nich odbiorców bądź stopniowo całkowicie wygasić całą działalność w obszarze instalacji gazowych (obecnie ok. 70% biznesu) – poza produkcją wiązek elektrycznych i elektroniki oraz pozostałych wyrobów i usług. Sytuacja taka mogłaby zmienić rozmiar potencjału zysków możliwych do wypracowania przez Spółkę w oparciu o posiadane kompetencje w obszarze badań i rozwoju oraz istniejący i planowany park produkcyjny.

1.10. Ryzyko zmiany polityki krajowej i przepisów w zakresie odnawialnych źródeł energii, w tym systemu zachęt i dofinansowań

Spółka pod koniec 2020 r. rozpoczęła działalność w obszarze fotowoltaiki, która jest w dużym stopniu warunkowana regulacjami państwa w obszarze energetyki, ochrony środowiska, programów dofinansowań. W kwietniu 2022 r. weszła istotna zmiana w zakresie rozliczenia prosumentów, która ograniczyła popyt w tej grupie odbiorców. W sytuacji niekorzystnych zmian tych regulacji nastąpił spadek efektywności montażu instalacji fotowoltaicznych, a w ślad za tym sprzedaży w tym obszarze.

Ryzyka o mniejszym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

1.11. Ryzyko katastrof klimatycznych w niektórych regionach świata

Poszukując nowych rynków zbytu Spółka nawiązuje i rozszerza kontakty handlowe z krajami Azji Południowo- Wschodniej, Oceanii i Afryki. Regiony te są jednak zagrożone katastrofami klimatycznymi (m.in tajfunami, tsunami, powodziami, trzęsieniami ziemi, suszami). Tragiczne zjawiska przyrodnicze mogą doprowadzać do przejściowych załamań sprzedaży w tym regionie, co zmniejszyłoby przychody ze sprzedaży od kilku do kilkunastu procent rocznie i okresowo wpływałoby na pogorszenie wyników finansowych Spółki. Z drugiej zaś strony, gdyby opisane wyżej okoliczności dotknęły fabryk dostawców mogłyby zaistnieć problemy z realizacją dostaw. Ryzyko ich ewentualnego opóźnienia minimalizowane jest poprzez dywersyfikację dostawców oraz utrzymywanie stanu zapasów na poziomie umożliwiającym zachowanie ciągłości produkcji.

1.12. Ryzyko braku społecznej akceptacji dla samochodowych instalacji gazowych

Niezastosowanie się do wymogu odpowiedniego wyposażenia garaży dla pojazdów zasilanych gazem propan- butan przez właścicieli parkingów podziemnych, jak i naruszenie zakazu parkowania przez końcowych użytkowników może doprowadzić w skrajnym przypadku do wybuchu gazu (musiałoby to głównie wynikać z nieszczelności instalacji gazowej; przeciwdziała temu jednak specjalna rezerwa pojemności w zbiorniku zapobiegająca rozszczelnieniu się i praktycznie ograniczająca takie ryzyko nawet w garażach podziemnych wyposażonych jedynie w wentylację grawitacyjną). Eksplozja mogłaby wywołać panikę i lęk wobec takich instalacji, co z kolei mogłoby doprowadzić do spadku popytu na główny produkt Spółki. Takie ryzyko nie występuje dla instalacji na gaz CNG.

1.13. Ryzyka związane z cyberbezpieczeństwem.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 24 W dobie zwiększającej się automatyzacji, roboty, maszyny przemysłowe, są podatne na zagrożenia płynące z internetu. Każde takie urządzenie posiada system operacyjny i jest podłączone do Internetu i do sieci firmowej. Takie urządzenia są bardzo podatne na hakowanie, próby włamań. Ponadto istnieje również ryzyko związane z wykradnięciem lub wyciekiem danych znajdujących się na dyskach podłączonych do firmowej sieci lub Internetu (również tych zawierających informacje objęte prawami własności intelektualnej), jak również utratą środków finansowych na skutek oszustw związanych np. z fałszowaniem faktur przesyłanych droga elektroniczną. W celu eliminacji tych ryzyk Spółka stale monitoruje i reaguje na pojawiające się niebezpieczeństwa związane z IT, przeprowadza testy bezpieczeństwa, szyfruje niektóre dane przechowywane na serwerach i przesyłane pocztą e- mail, jak również podnosi świadomość pracowników poprzez okresowe szkolenia.

1.14. Ryzyko spadku zainteresowania instalacjami z odnawialnych źródeł energii

Pomimo utrzymującego się popytu na fotowoltaikę, nie można wykluczyć ryzyka spadku popytu na instalacje z odnawialnych źródeł energii, m.in. w wyniku ewentualnych spadków cen energii, zmian regulacji czy pojawienia się innych konkurencyjnych technologii lub braku dotacji i dofinansowań. Mogłoby to ograniczyć planowany wzrost przychodów i zysków z tego obszaru działalności.

1.15. Ryzyko silnej konkurencji na rynku OZE

Rynek OZE jest silnie konkurencyjny. Wiele firm oferuje rozwiązania z zakresu instalacji fotowoltaicznych. W segment odnawialnych źródeł energii weszło wiele dużych firm energetycznych o dużej sile kapitałowej i rynkowej. Konkurowanie z takimi podmiotami mogłoby okazać się utrudnione, co stanowiłoby zagrożenie dla planowanego wzrostu przychodów w tej kategorii.

2. Czynniki ryzyka związane z działalnością prowadzoną przez AC S.A.

Ryzyka o wyższym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

2.1. Ryzyko związane z zakłóceniem działalności produkcyjnej w wyniku rozprzestrzeniania się Covid-19

Mająca wpływ na Spółkę od marca 2020 r. pandemia może powodować zakłócenia w płynności dostaw materiałów i działalności produkcyjnej, której nie można zorganizować poza zakładem pracy. Spółka podjęła decyzje w celu zabezpieczenia i optymalizacji łańcuch dostaw, a także wdrożyła niezbędne procedury zabezpieczające produkcję. Ze względu na upowszechnienie szczepień obecnie sytuacja związana z pandemią nie odgrywa istotnej roli i spadło ryzyko przestojów produkcyjnych w sytuacji zlokalizowania źródła zakażenia.

2.2. Ryzyko konkurencji technologicznej oferty Spółki

Segment instalacji gazowych do pojazdów silnikowych, tak jak cały rynek motoryzacyjny, jest stymulowany innowacjami technologicznymi. Jeśli w przyszłości Spółka nie będzie w stanie wprowadzać do oferty handlowej innowacyjnych i konkurencyjnych rozwiązań technologicznych, może zdarzyć się, że produkty konkurencji zaczną stopniowo wypierać z rynku markę systemów autogaz Spółki STAG. Tym samym pogorszyłyby się wyniki finansowe naszej Spółki.

2.3. Ryzyko powstania uzależnienia od dystrybutorów na danym rynku

Sprzedaż wyrobów i towarów handlowych prowadzona jest przede wszystkim za pośrednictwem kilkudziesięciu odbiorców, w tym autoryzowanych dystrybutorów części i podzespołów samochodowych. Duża dywersyfikacja odbiorców (z wyłączeniem umowy podpisanej z jednym partnerem na sprzedaż zestawów do haków holowniczych) uniezależnia od któregokolwiek partnera handlowego w Polsce, z kolei coraz większa liczba rynków zagranicznych, na których prowadzimy sprzedaż, zmniejsza uzależnienie od któregokolwiek z kierunków eksportowych. Niemniej jednak nie możemy wykluczyć, że:
– na rynku krajowym nie dojdzie do konsolidacji dystrybutorów instalacji gazowych (lub mniej prawdopodobne warsztatów montujących instalacje), co wzmocniłoby ich pozycję negocjacyjną w stosunkach ze Spółką, a tym samym prawdopodobnie wymusiło obniżenie marż handlowych,
– udział któregoś z kierunków eksportowych będzie na tyle duży w przychodach ze sprzedaży, a jednocześnie możliwość zastąpienia lokalnego dystrybutora innym tak znacznie ograniczona, że pozycja negocjacyjna danego pośrednika wzmocni się ponad proporcjonalnie w stosunku do osiąganych korzyści skali, czego skutkiem mogłoby być zmniejszenie zyskowności tej części sprzedaży eksportowej,
– kilku istotnych zagranicznych dystrybutorów zaprzestanie lub zerwie współpracę ze Spółką, przez co AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 25 zmalałyby przychody ze sprzedaży, wzrosły koszty jednostkowe produkcji (słabsze wykorzystanie mocy produkcyjnych), a w efekcie pogorszyły się wyniki operacyjne.

Sprzedaż zestawów elektroniki do haków holowniczych prowadzimy od wielu lat w oparciu o umowę na wyłączność z partnerem niemieckim. W ocenie Spółki ryzyko braku jej kontynuacji jest niewielkie.

2.4. Ryzyko związane z podrabianiem produktów Spółki

Rozwiązania produktowe AC cieszą się na tyle dużym uznaniem i zainteresowaniem na świecie, że niestety odnotowywane są także próby kopiowania albo wręcz klonowania wyrobów Spółki. Takie zjawiska występują zwłaszcza poza Unią Europejską, gdzie nie mam silnej ochrony prawnej, ani instrumentów zabezpieczających. W takich sytuacjach Spółka działa samodzielnie lub poprzez lokalnych dystrybutorów, którzy wykorzystują wszelkie dostępne mechanizmy prawne w celu powstrzymania nieuczciwych praktyk. W Polsce także były podejmowane takie próby, a do walki z nimi często skutecznie korzystano z pomocy policji oraz prokuratury, jak również międzynarodowych stowarzyszeń. Nie można także wykluczyć występowania takich praktyk w przyszłości, z czym mogą wiązać się mniejsze wpływy ze sprzedaży (przepadek potencjalnej sprzedaży na rzecz podróbek) lub koszty dodatkowych kroków obronnych.

2.5. Ryzyko kredytowe związane z należnościami handlowymi

AC narażona jest na ryzyko kredytowe, związane przede wszystkim z należnościami handlowymi.# W swojej działalności prowadzi sprzedaż produktów i usług z odroczonym terminem płatności, w wyniku czego może powstać ryzyko nieotrzymania należności od kontrahentów. W celu zminimalizowania ryzyka kredytowego, a także utrzymywania możliwie najniższego kapitału obrotowego, AC stosuje procedurę przyznawania kontrahentom limitu kredytu kupieckiego i określania co do zasady formy jego zabezpieczenia (w szczególności na rynku krajowym). Kontrahent kupujący z odroczonym terminem płatności jest indywidualnie oceniany pod kątem ryzyka kredytowego. Należności kontrahentów są regularnie monitorowane. W przypadku wystąpienia należności przeterminowanych następuje, zgodnie z obowiązującymi procedurami, wstrzymanie sprzedaży i uruchamiane zostają procedury windykacji. Dodatkowo Spółka ubezpiecza część należności w ramach polis ubezpieczeniowych kredytu kupieckiego.

2.6. Ryzyko opóźnienia wdrożenia nowych produktów

Możliwość realizacji zakładanego przez Zarząd zwielokrotnienia przychodów wskutek wdrożenia nowych produktów w znacznym stopniu uzależnione od powodzenia prowadzonych badań nad opracowaniem nowych rozwiązań lub układów elektronicznych oraz podzespołów mechanicznych własnej konstrukcji (także tych które dotychczas sprowadzane były od kooperantów). Istnieje ryzyko, że testy zaprojektowanych rozwiązań, w tym testy homologacyjne wykażą potrzebę ich dopracowania, co może opóźnić uruchomienie własnej produkcji takich elementów na masową skalę. Tym samym występowałyby koszty utraconych możliwości (wyższe koszty rozwojowe, mniejsze przychody ze sprzedaży i tym samym niższe zyski) aż do czasu pomyślnego wyeliminowania obserwowanych w próbach problemów lub wypracowania innych, właściwych rozwiązań. Przedłużające się procesy homologacji naszych produktów na różnych rynkach, związane m.in. z biurokracją, szczególnymi wymaganiami, również mogą mieć wpływ na opóźnienie wdrożenia produktów na rynek.

2.7. Ryzyko braku dywersyfikacji asortymentowej przychodów ze sprzedaży

Będąc cenionym w świecie producentem systemów gazowych i dostrzegając znaczny potencjał rynku instalacji gazowych w skali świata, Spółka podjęła strategiczną decyzję o skoncentrowaniu się na swoich kluczowych umiejętnościach. Oznacza to, że wysiłki rozwojowe są ogniskowane wokół podstawowych produktów AC – systemów instalacji gazowych. Załamanie się popytu na instalacje gazowe na wszystkich głównych rynkach jednocześnie, spowodowałoby brak możliwości wykorzystywania efektu skali i pogorszyłoby wyniki finansowe Spółki. Pozostałe grupy asortymentowe przynoszą Spółce obecnie ok. 1/3 przychodów ze sprzedaży, jednakże w przypadku załamania rynków instalacji gazowych nie mogą one jednakże stać się jeszcze alternatywą w krótkim, ani w średnim okresie. Spółka stara się minimalizować to ryzyko rozszerzając swój portfel produktowy.

2.8. Ryzyko konkurencji cenowej (zmian w wysokości marż)

Nasilenie się konkurencji do tego stopnia, że podaż znacznie przewyższałaby popyt na oferowane produkty, mogłoby doprowadzić do konkurencji cenowej pomiędzy podmiotami i w efekcie pogorszyć marże handlowe, co niekorzystnie przełożyłoby się na wyniki operacyjne Spółki.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 26

2.9. Ryzyko związane z odpowiedzialnością za produkt wprowadzony do obrotu, w tym w zakresie instalacji fotowoltaicznych)

Spółka odpowiada za bezpieczeństwo produktów wprowadzanych do obrotu. W sytuacji wadliwych produktów może dojść do awarii i być powodem żądania odszkodowań. Spółka ogranicza to ryzyko ubezpieczając swoją działalność oraz kupując dobrej jakości towary od sprawdzonych dostawców, udzielających gwarancji.

Ryzyka o mniejszym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

2.10. Ryzyka związane z akcjami Spółki

Z okolicznością, iż akcje Spółki są notowane na GPW w Warszawie wiąże się również szereg ryzyk. W pierwszej kolejności należy wskazać na możliwość wykluczenia tych akcji z obrotu na GPW lub zawieszenia obrotu nimi w ściśle określonych, wynikających z obowiązujących przepisów prawa, przypadkach. Co więcej, Spółka powinna się również liczyć z ryzykiem spadku ceny rynkowej akcji oraz obniżenia płynności akcji, co z kolei może wpłynąć negatywnie na interesy akcjonariuszy Spółki.

2.11. Ryzyko niezgodności Spółki z obowiązującymi przepisami prawnymi

Spółka podlega wielu regulacjom wynikającym zarówno z przedmiotu swojej działalności gospodarczej, jak również posiadanego statusu spółki publicznej. Obecnie obowiązujące, jak również nowo przyjmowane akty prawne (w tym przede wszystkim regulacje dot. podatków, obowiązków informacyjnych spółek publicznych, ochrony danych osobowych czy zagadnień antykorupcyjnych), nakładają na spółki liczne obowiązki obwarowane wysokimi sankcjami za ich nieprzestrzeganie, zarówno dla spółek, jak i członków zarządów i rad nadzorczych. Spółka działa w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawnymi oraz na bieżąco dostosowuje swoją działalność do tych nowych, w tym także korzystając z usług zewnętrznych doradców, niemniej jednak istnieje ryzyko powstania niezgodności w tym zakresie. Ewentualne wszczęcie postępowania przeciwko Spółce jak również członkom jej organów mogłoby skutkować nałożeniem kar finansowych, jak również nieść za sobą ryzyko wizerunkowe.

2.12. Ryzyko niższego poziomu opłacalności własnej produkcji nowych wyrobów niż w założeniach

Mając na uwadze ciągły rozwój Spółka stale opracowuje i wprowadza do produkcji nowe rozwiązania i produkty. Zgodnie z naszymi analizami i rozpoznaniem rynkowym, powinno to przyczynić się do zwiększenia potencjału zysków Spółki. Nie możemy jednakże wykluczyć, że w związku z nowymi rozwiązaniami i produktami dotychczas przez nas nie wytwarzanymi, nie pojawią się nieprzewidziane, złożone trudności, które doprowadzą do zrewidowania szacunków i zmniejszenia oczekiwanej stopy zwrotu z inwestycji.

2.13. Ryzyko konkurencji ze strony producentów motoryzacyjnych

Rosnąca popularność instalacji gazowych skłania producentów pojazdów (autobusów, ciężarówek, samochodów osobowych), jak również uznanych producentów komputerów samochodowych do opracowania instalacji gazowych na własną rękę i montowania ich fabrycznie na skalę masową. Gdyby odbywało się na większą skalę to miałoby wpływ na zmniejszenie rynku zbytu. Spółka nie byłaby w stanie początkowo zwiększać, a potem nawet utrzymywać przychodów ze sprzedaży w tym asortymencie na zakładanym poziomie i w efekcie nie uzyskiwałaby spodziewanych wyników finansowych.

2.14. Ryzyko powstania uzależnienia od dostawców, ograniczeń lub braku ciągłości dostaw

Do produkcji instalacji gazowych i wiązek elektrycznych używane jest kilka tysięcy różnego rodzaju materiałów, które sprowadzamy z kraju i z zagranicy, z których część to elementy specyficzne (wykorzystywane w bardzo wąskim zakresie w sektorze motoryzacyjnym, często produkowane tylko przez jednego producenta). W przypadku pojawienia się trudności w zaopatrzeniu w te komponenty (braku dostaw w ogóle lub braku możliwości nieplanowanego, znacznego zwiększenia zamówień w krótkim okresie, a także wobec zerwania współpracy przez dostawców), Spółka nie byłaby w stanie prowadzić sprzedaży naszych produktów na pożądaną skalę. Mogłoby to negatywnie wpłynąć na nasze wyniki finansowe. Brak zbytu na te produkty może zmniejszyć szansę szybkiego zwiększania przychodów ze sprzedaży w przyszłości z uwagi na ograniczenia mocy produkcyjnych kooperantów i niemożność oferowania tak dużej liczby zestawów, jaką chcieliby zakupić nasi dystrybutorzy. Niemniej jednak w Spółce wprowadzono w ostatnich latach kilka własnych specyficznych elementów instalacji gazowych tak by uniezależnić się od dostawców oraz przeprojektowano produkty tak, by umożliwić większą dywersyfikację źródeł dostaw.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 27

Ryzyko uzależnienia od dostaw na rynku fotowoltaiki nie jest duże. Kluczowe komponenty instalacji fotowoltaicznej są dostępne na rynku i Spółka nie jest uzależniona od żadnego dostawcy. Obecni na rynku liczni, konkurujący ze sobą producenci, zapewniają wysoką trwałość i jakość oraz pełną dostępność komponentów.

2.15. Ryzyko awarii przemysłowej lub wadliwego wykonania procesu produkcyjnego

Większość przychodów ze sprzedaży realizowanych jest na sprzedaży wyrobów gotowych Spółki – tj. podzespołów instalacji gazowych, układów elektronicznych oraz wiązek elektrycznych do pojazdów samochodowych. Produkty te są wytwarzane w oparciu o wysoce zautomatyzowane procesy produkcyjne. Awarie maszyn i urządzeń technicznych prowadzące do okresowych przestojów w halach produkcyjnych lub wadliwe wykonanie procesu produkcyjnego mogą pozbawić Spółkę znacznej części przychodów ze sprzedaży wobec braku możliwości zaspokojenia popytu, a także w skrajnych sytuacjach grozić roszczeniami cywilnoprawnymi o odszkodowania w przypadku nieterminowej realizacji zamówienia. Takie zdarzenia odbiłyby się ujemnie na wynikach finansowych. Ryzyko strat z przestojów produkcyjnych ograniczane jest poprzez utrzymywanie wyższych poziomu zapasów.

2.16. Ryzyko wizerunkowe

W obszarach działalności Spółki renoma firmy odgrywa dużą rolę przy wyborze produktu przez końcowego użytkownika. Spółka sprzedaje produkty m.in. pod marką STAG, która jest wysoce rozpoznawalna i kojarzona z jakością w Polsce i wielu krajach na świecie. Utrata takiego postrzegania produktów lub brak zdolności utrzymania pozytywnej asocjacji wywarłyby niekorzystny wpływ na zainteresowanie produktami Spółki. Instalacje gazowe w niektórych krajach sprzedawane są pod logo wyłącznego dystrybutora. W przypadku nadszarpnięcia wizerunku dystrybutora przez niewłaściwy dobór innych produktów do jego oferty, Spółka mogłaby być zmuszona do nawiązania współpracy z innym pośrednikiem, co oznaczałoby konieczność budowania rozpoznawalności marki STAG na danym rynku od podstaw i oznaczałoby przejściowo niższe przychody ze sprzedaży i dodatkowe koszty marketingowe.# Wizerunek Spółki mógłby ucierpieć także, gdyby wybrane komponenty od kooperantów, w tym instalacji fotowoltaicznych, albo nowe własne rozwiązania, okazały się mniej niezawodne, niż wynika to z wewnętrznych założeń lub testów dla tych komponentów.

2.17. Ryzyko związane z uzyskiwaniem homologacji

Zgodnie z przepisami Prawa o Ruchu Drogowym, producent lub importer wyposażenia bądź części zamiennych do pojazdów mechanicznych, zobowiązany jest do uzyskania świadectwa homologacji, które umożliwia wprowadzenie wyrobów do obrotu handlowego. Świadectwo homologacji wydawane jest na wniosek producenta lub importera na podstawie wyników badań homologacyjnych, polegających na sprawdzeniu, czy dany typ pojazdu lub część jego wyposażenia spełniają warunki określone w przepisach Prawa o Ruchu Drogowym oraz w przepisach wykonawczych, a także w Regulaminach Europejskiej Komisji Gospodarczej.

Spółka, stosownie do ww. przepisów, jest zobowiązana do uzyskania świadectw homologacyjnych na swoje produkty przed ich wprowadzeniem do obrotu handlowego. Nie można wykluczyć ryzyka, że nie otrzyma świadectwa homologacyjnego na określone produkty z uwagi na niespełnienie wymagań określonych w ww. przepisach, co uniemożliwi ich wprowadzenie na rynek. W przypadku odmowy udzielenia homologacji i konieczności dokonania w produktach zmian umożliwiających uzyskanie świadectwa homologacyjnego, wprowadzenie wyrobów na rynek może być znacznie opóźnione. Może mieć to negatywny wpływ na sytuację finansową oraz wyniki osiągane przez Spółkę.

Ponadto w celu wprowadzenia produktów (w szczególności podzespołów do instalacji gazowych oraz wiązek elektrycznych do haków holowniczych) do obrotu na rynkach zagranicznych, często Spółka jest zobowiązana do uzyskania narodowych certyfikatów wydanych przez odpowiednie organy lub instytucje określonego państwa. Narzucenie niemożliwych lub szczególnie trudnych do spełnienia przez Spółkę wymagań niezbędnych do uzyskania ww. narodowych certyfikatów, może uniemożliwić lub opóźnić wprowadzenie określonego produktu do obrotu w określonym państwie, a tym samym negatywnie wpłynąć na osiągane przez Spółkę wyniki finansowe.

2.18. Ryzyko producenckie (odpowiedzialności za produkt) oraz z tytułu rękojmi za wady produktów

Produkując instalacje gazowe i inne wyroby, Spółka ponosi odpowiedzialność za prawidłowe i bezpieczne działanie produktów, które następnie wprowadzane są do powszechnego użytku, w tym z tytułu rękojmi za wady fizyczne oraz z tytułu gwarancji. Szczególnie w przypadku instalacji gazowych kontrola wykonania i jakości jest bardzo zaostrzona, a wszystkie wprowadzane do obrotu części i akcesoria posiadają wymagane przez odpowiednie przepisy prawa homologacje. Nie można jednak wykluczyć ryzyka związanego z odpowiedzialnością za wady tych

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 28

produktów oraz odpowiedzialnością za ewentualne szkody wyrządzone przez te produkty, również w przypadku gdy w toku postępowań odszkodowawczych zostaną one uznane za produkty niebezpieczne w rozumieniu odpowiednich przepisów Kodeksu Cywilnego. Uwzględnienie tego rodzaju roszczeń może powodować konieczność poniesienia przez Spółkę kosztów związanych z usunięciem zgłaszanych przez klientów roszczeń, wypłaty stosownych odszkodowań, a także wycofania danego produktu z rynku, a nawet nieotrzymania pełnej należności z tytułu zrealizowanej dostawy konkretnych produktów, co w konsekwencji może mieć negatywny wpływ na działalność, sytuację finansową oraz wyniki finansowe osiągane przez Spółkę.

Niemniej jednak, w ocenie Spółki, zarówno proces produkcyjny oferowanych produktów, jak i sposób wprowadzenia nowego produktu do sprzedaży przyczynia się do wyeliminowania prawdopodobieństwa wystąpienia takich zdarzeń. W celu ograniczenia ryzyka związanego z zapłatą odszkodowań Spółka corocznie zawiera umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za produkt.

2.19. Ryzyko niepożądanych lub nieuczciwych zachowań pracowników AC S.A. lub osób trzecich

Rynki, na których działa Spółka cechują się jednocześnie intensywną konkurencją. Przy takich uwarunkowaniach, nie można definitywnie zapewnić, że pomimo z jednej strony polityki kadrowej dążącej do naturalnego utożsamiania się pracowników ze Spółką, a z drugiej strony szeregu kontroli i zabezpieczeń dla zachowania w tajemnicy (ustrzeżenia się przed nielegalnym wykorzystaniem) naszej myśli technicznej i działań w sferze zarządczej i handlowej, nie dojdzie do naruszenia interesów AC S.A. przez pojedyncze osoby zatrudnione w firmie lub osoby trzecie pozostające w relacjach z AC S.A. Takie sytuacje mogłyby wyrządzić wymierne szkody finansowe Spółce.

2.20. Ryzyko trudności w pozyskaniu pracowników, w tym wykwalifikowanej kadry pracowniczej oraz presja płacowa

Istotny w ostatnim czasie spadek bezrobocia i wzrost siły przetargowej pracowników powodują że coraz trudniej jest zrekrutować nowych wykwalifikowanych pracowników. Z innej strony AC S.A. konkuruje w swoim głównym obszarze działalności w niszy rynku motoryzacyjnego, która tak jak cały rynek motoryzacyjny jest stymulowana innowacjami technologicznymi, a ponadto wiąże się z zaawansowanym technologicznie procesem produkcyjnym. Jeśli Spółka nie będzie w stanie pozyskać zdolnych pracowników dla pionu produkcyjnego oraz wykwalifikowanych i pomysłowych osób do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych, może tracić w rywalizacji technologicznej z konkurentami, co w dłuższej perspektywie może doprowadzić do spadku zainteresowania produktami Spółki i ograniczyć przychody ze sprzedaży.

Rosnąca skala działalności oraz poszerzanie asortymentu i obecności rynkowej na niemalże wszystkie kontynenty wymaga także pozyskiwania utalentowanych osób do sfery zarządczo-organizacyjnej oraz handlowej Spółki. Trudności w rekrutowaniu pracowników o takim profilu mogą prowadzić do niewykorzystywania w pełni potencjału, a dodatkowo przy istniejącej presji płacowej redukować wyniki finansowe Spółki.

2.21. Ryzyko związane z możliwością uznania stosowania praktyk ograniczających konkurencję

Według szacunków udział Spółki w polskim rynku instalacji gazowych wynosi ponad 50%. Uzyskanie lub posiadanie przez AC pozycji dominującej (tj. udziału w rynku właściwym przekraczającym poziom 40%) może pociągać za sobą ściślejszy nadzór ze strony urzędów antymonopolowych – szczególnie w przypadku Polski przez Prezesa UOKiK w zakresie kontroli nadużywania pozycji dominującej lub stosowania praktyk ograniczających konkurencję. Nie można wykluczyć, że jeśli UOKiK przeprowadzi postępowanie, to w jego wyniku zostanie stwierdzone, iż Spółka dopuściła się jakiejś praktyki ograniczającej konkurencję (porozumienia ograniczającego konkurencję lub też nadużycia pozycji dominującej), a na skutek powyższego Prezes UOKiK nakaże zaniechania takich praktyk, jak również wymierzy kary pieniężne, co w konsekwencji mogłoby mieć negatywny wpływ na działalność lub wyniki finansowe AC S.A.

2.22. Ryzyko związane z cofnięciem lub utratą dotacji

Cofnięcie lub utrata dotacji na inwestycje i prace badawczo – rozwojowe prowadzone przez AC z powodów formalnych mogłoby przeciągnąć w czasie realizację planów rozwojowych Spółki oraz zwiększyć obciążenie wyników kosztami takich działań – z uwagi na konieczność sfinansowania inwestycji ze środków własnych lub przez zadłużenie. Niemniej jednak zebrane już doświadczenia w korzystaniu z takiej pomocy ograniczają takie ryzyko.

2.23. Ryzyko płynności

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 29

Część sprzedaży Spółki jest realizowana w kredycie kupieckim. Tym samym Spółka musi liczyć się z ryzykiem nieterminowego otrzymania płatności za sprzedany i dostarczony towar, co może doprowadzić do ograniczenia płynności finansowej, a w skrajnym przypadku doprowadzić do poniesienia strat finansowych. W celu ograniczenia tego ryzyka Spółka współpracuje z wiarygodnymi partnerami oraz dokonuje ich weryfikacji już na wczesnym etapie współpracy. Ponadto, Spółka zawiera umowy z bankami o linie kredytowe.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 30

5. ŁAD KORPORACYJNY

5.1. Oświadczenie o stosowaniu ładu korporacyjnego

W 2022 r. AC S.A. stosowała zasady ładu korporacyjnego, zawarte w dokumencie „Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW 2021” przyjętym w dniu 29 marca 2021 r. przez Radę Nadzorczą Giełdy Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie uchwałą nr 13/1834/2021. Tekst zasad ładu korporacyjnego jest publicznie dostępny na stronie internetowej www.corp-gov.gpw.pl która jest oficjalną stroną Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie poświęconą zagadnieniom ładu korporacyjnego spółek notowanych. Raport dotyczący zakresu stosowania „Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW 2021” przez AC S.A. jest dostępny na stronie www.ac.com.pl w części relacje inwestorskie.

AC S.A. nie stosuje zasad ładu korporacyjnego, wykraczających poza wymogi określone w dokumencie „Dobre Praktyki Spółek notowanych na GPW 2021”. AC jako spółka notowana na GPW przestrzegała w 2021 r. zasad ładu korporacyjnego zawartych w powyższym dokumencie z zastrzeżeniem, że odstąpiono od stosowania niektórych zasad, a część była stosowana z uwzględnieniem specyfiki działalności Spółki.

Wskazanie, w jakim zakresie Emitent odstąpił od postanowień zasad ładu korporacyjnego:

Polityka informacyjna i komunikacja z inwestorami
- 1.3. W swojej strategii biznesowej spółka uwzględnia również tematykę ESG, w szczególności obejmującą:
  - 1.3.1. zagadnienia środowiskowe, zawierające mierniki i ryzyka związane ze zmianami klimatu i zagadnienia zrównoważonego rozwoju;
  Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Strategia biznesowa Spółki koncentruje się głównie na celach związanych z prowadzoną działalnością biznesową. Niemniej jednak tematyka ESG uwzględniana jest w niej w sposób pośredni m.in. poprzez ciągły rozwój produktów AC S.A. będących czystymi technologiami transportowymi (produkty autogaz) oraz alternatywnymi źródłami zasilania (elektromobilność, fotowoltaika).W pozostałym zakresie tematyka ESG w zakresie ochrony środowiska, troski o pracowników, społeczność lokalną i klientów jest uwzględniana w bieżącej działalności Spółki w postaci doraźnych działań lub zgodnie z wcześniej opracowanymi założeniami. Działania te są szczegółowo opisywane w rocznym oświadczeniu na temat informacji niefinansowych.

1.4. Informacje o strategii

W celu zapewnienia należytej komunikacji z interesariuszami, w zakresie przyjętej strategii biznesowej spółka zamieszcza na swojej stronie internetowej informacje na temat założeń posiadanej strategii, mierzalnych celów, w tym zwłaszcza celów długoterminowych, planowanych działań oraz postępów w jej realizacji, określonych za pomocą mierników finansowych i niefinansowych. Informacje na temat strategii w obszarze ESG powinny m.in.:

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Spółka posiada i konsekwentnie realizuje strategię biznesową, jednakże z uwagi na zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa nie podjęła decyzji o publikacji szczegółowych informacji z tego obszaru.

1.4.1.

objaśniać, w jaki sposób w procesach decyzyjnych w spółce i podmiotach z jej grupy uwzględniane są kwestie związane ze zmianą klimatu, wskazując na wynikające z tego ryzyka;

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Z uwagi na zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa Spółka nie podjęła decyzji o publikacji szczegółowych informacji z tego obszaru.

1.4.2

przedstawiać wartość wskaźnika równości wynagrodzeń wypłacanych jej pracownikom, obliczanego jako procentowa różnica pomiędzy średnim miesięcznym wynagrodzeniem (z uwzględnieniem premii, nagród i innych dodatków) kobiet i mężczyzn za ostatni rok, oraz przedstawiać informacje o AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 31 działaniach podjętych w celu likwidacji ewentualnych nierówności w tym zakresie, wraz z prezentacją ryzyk z tym związanych oraz horyzontem czasowym, w którym planowane jest doprowadzenie do równości.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Z uwagi na zachowanie tajemnicy przedsiębiorstwa Spółka nie podjęła decyzji o publikacji szczegółowych informacji z tego obszaru.

1.6.

W przypadku spółki należącej do indeksu WIG20, mWIG40 lub sWIG80 raz na kwartał, a w przypadku pozostałych nie rzadziej niż raz w roku, spółka organizuje spotkanie dla inwestorów, zapraszając na nie w szczególności akcjonariuszy, analityków, ekspertów branżowych i przedstawicieli mediów. Podczas spotkania zarząd spółki prezentuje i komentuje przyjętą strategię i jej realizację, wyniki finansowe spółki i jej grupy, a także najważniejsze wydarzenia mając wpływ na działalność spółki i jej grupy, osiągane wyniki i perspektywy na przyszłość. Podczas organizowanych spotkań zarząd spółki publicznie udziela odpowiedzi i wyjaśnień na zadawane pytania.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Spółka odstępuje od stosowania tej zasady z uwagi na dotychczasowe doświadczenia i indywidualne relacje Spółki z akcjonariuszami, a akcjonariat Spółki jest dość stabilny. Spółka jest w stałym kontakcie z inwestorami, analitykami czy innymi uczestnikami rynku.

2. Zarząd i Rada Nadzorcza

2.1.

Spółka powinna posiadać politykę różnorodności wobec zarządu oraz rady nadzorczej, przyjętą odpowiednio przez radę nadzorczą lub walne zgromadzenie. Polityka różnorodności określa cele i kryteria różnorodności m.in. w takich obszarach jak płeć, kierunek wykształcenia, specjalistyczna wiedza, wiek oraz doświadczenie zawodowe, a także wskazuje termin i sposób monitorowania realizacji tych celów. W zakresie zróżnicowania pod względem płci warunkiem zapewnienia różnorodności organów spółki jest udział mniejszości w danym organie na poziomie nie niższym niż 30%.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: W spółce obowiązuje Polityka różnorodności w odniesieniu do jej władz oraz kluczowych menedżerów przyjęta przez Zarząd Spółki wskazująca m.in. na cele oraz obszary różnorodności. Spółka nie może zadeklarować, iż pod względem płci udział mniejszości w danym organie będzie nie mniejszy niż 30%, wskaźnik udziału kobiet w składzie Zarządu i Radu Nadzorczej obecnej kadencji wynosi od 1 stycznia 2023 r. odpowiednio 25% dla Zarządu i 20% dla Rady Nadzorczej.

2.2.

Osoby podejmujące decyzje w sprawie wyboru członków zarządu lub rady nadzorczej spółki powinny zapewnić wszechstronność tych organów poprzez wybór do ich składu osób zapewniających różnorodność, umożliwiając m.in. osiągnięcie docelowego wskaźnika minimalnego udziału mniejszości określonego na poziomie nie niższym niż 30%, zgodnie z celami określonymi w przyjętej polityce różnorodności, o której mowa w zasadzie 2.1.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Realizowana przez Spółkę polityka różnorodności zapewnia wszystkim równe szanse w dostępie do najwyższych stanowisk. Spółka umożliwia kandydowanie różnorodnym kandydatom i dokłada wszelkich starań by pozyskać do organów osoby zapewniające różnorodność, a osoby podejmujące decyzje w sprawie powołania na stanowisko są świadome znaczenia różnorodności w doborze władz Spółki i konsekwentnie do niej dążą. Przy wyborze członków Zarządu oraz Rady Nadzorczej Organy Spółki winny kierować się ich profesjonalizmem, posiadanymi kwalifikacjami, wykształceniem, doświadczeniem zawodowym, wiedzą i umiejętnościami, zaś płeć czy wiek mają znaczenie drugorzędne.

2.11.

Poza czynnościami wynikającymi z przepisów prawa raz w roku rada nadzorcza sporządza i przedstawia zwyczajnemu walnemu zgromadzeniu do zatwierdzenia roczne sprawozdanie. Sprawozdanie, o którym mowa powyżej, zawiera co najmniej:

2.11.6.

informację na temat stopnia realizacji polityki różnorodności w odniesieniu do zarządu i rady nadzorczej, w tym realizacji celów, o których mowa w zasadzie 2.1.

Zasada nie jest sosowana.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 32
Komentarz spółki: W Spółce obowiązuje Polityka różnorodności w odniesieniu do jej władz oraz kluczowych menedżerów przyjęta przez Zarząd Spółki wskazująca m.in. na cele oraz obszary różnorodności. Spółka nie może zadeklarować, iż pod względem płci udział mniejszości w składzie Zarządu i Rady Nadzorczej będzie nie mniejszy niż 30%. Z tego względu Spółka nie posiada Polityki różnorodności w rozumieniu zasady 2.1, a zatem nie może zadeklarować stosowania niniejszej zasady.

3. Systemy i funkcje wewnętrzne

3.3.

Spółka należąca do indeksu WIG20, mWIG40 lub sWIG80 powołuje audytora wewnętrznego kierującego funkcją audytu wewnętrznego, działającego zgodnie z powszechnie uznanymi międzynarodowymi standardami praktyki zawodowej audytu wewnętrznego. W pozostałych spółkach, w których nie powołano audytora wewnętrznego spełniającego ww. wymogi, komitet audytu (lub rada nadzorcza, jeżeli pełni funkcje komitetu audytu) co roku dokonuje oceny, czy istnieje potrzeba powołania takiej osoby.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Z uwagi na wielkość Spółki, skuteczność utrzymywanego systemu kontroli wewnętrznej, tj. funkcjonujący w Spółce szeroki system procedur kontroli wewnętrznej realizowany przez pracowników w ramach poszczególnych Działów Administracyjnych, w tym w szczególności Dział Kontrolingu, Dział Księgowości, Dział Prawny i Compliance Officera, Spółka nie zidentyfikowała dotychczas potrzeby powołania audytora wewnętrznego. Niemniej jednak Komitet Audytu co roku dokonuje oceny potrzeby jego powołania.

3.6.

Kierujący audytem wewnętrznym podlega organizacyjnie prezesowi zarządu, a funkcjonalnie przewodniczącemu komitetu audytu lub przewodniczącemu rady nadzorczej, jeżeli rada pełni funkcję komitetu audytu.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Z uwagi na wielkość Spółki oraz rodzaj i skalę prowadzonej działalności, jak również skuteczność utrzymywanego systemu kontroli wewnętrznej nie ma potrzeby wyodrębniania w jej strukturze odrębnej jednostki odpowiedzialnej za kontrolę wewnętrzną, a zatem i powołania kierującego audytem wewnętrznym.

3.10.

Co najmniej raz na pięć lat w spółce należącej do indeksu WIG20, mWIG40 lub sWIG80 dokonywany jest, przez niezależnego audytora wybranego przy udziale komitetu audytu, przegląd funkcji audytu wewnętrznego.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Z uwagi na wielkość Spółki oraz rodzaj i skalę prowadzonej działalności nie ma potrzeby zatrudniania audytora wewnętrznego.

4. Walne zgromadzenie i relacje z akcjonariuszami

4.1.

Spółka powinna umożliwić akcjonariuszom udział w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej (e-walne), jeżeli jest to uzasadnione z uwagi na zgłaszane spółce oczekiwania akcjonariuszy, o ile jest w stanie zapewnić infrastrukturę techniczną niezbędną dla przeprowadzenia takiego walnego zgromadzenia.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Spółka dopuszcza możliwość udziału w walnym zgromadzeniu przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej (e-walne) na zasadach wskazanych w stosownym regulaminie. Niemniej jednak dotychczas Akcjonariusze Spółki nie zgłosili Spółce potrzeby udziału w walnym zgromadzeniu w takiej formie i z tego względu wszystkie dotychczasowe walne zgromadzenia odbywały się w formie stacjonarnej.

4.3.

Spółka zapewnia powszechnie dostępną transmisję obrad walnego zgromadzenia w czasie rzeczywistym.

Zasada nie jest stosowana.

Komentarz spółki: Zasada powyższa nie znajduje w Spółce zastosowania z uwagi na strukturę jej akcjonariatu, niezgłaszanie przez Akcjonariuszy Spółki zainteresowania tego rodzaju transmisją. Według AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 33 wiedzy Emitenta, większość Akcjonariuszy biorących udział w Walnych Zgromadzeniach preferuje formę bezpośredniego uczestnictwa. Należy podkreślić, iż w opinii Emitenta, stosowanie tej zasady nie jest konieczne dla zachowania skutecznej i przejrzystej polityki informacyjnej, ponieważ wszystkie uchwały podjęte na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy są niezwłocznie publikowane przez niego w postaci raportów bieżących oraz zamieszczane na jego stronie internetowej.# Wskazanie, w jakim zakresie Emitent stosuje zasady ładu korporacyjnego wyłącznie w zakresie uwzględniającym specyfikę działalność Spółki

1. Polityka informacyjna i komunikacja z inwestorami

1.3. W swojej strategii biznesowej spółka uwzględnia również tematykę ESG, w szczególności obejmującą:

1.3.2. sprawy społeczne i pracownicze, dotyczące m.in. podejmowanych i planowanych działań mających na celu zapewnienie równouprawnienia płci, należytych warunków pracy, poszanowania praw pracowników, dialogu ze społecznościami lokalnymi, relacji z klientami.

Zasada jest stosowana.

Komentarz spółki: Spółka od maja 2016 roku jest sygnatariuszem Karty Różnorodności – inicjatywy pod patronatem Forum Odpowiedzialnego Biznesu, która jest wspierana przez Komisję Europejską, która zobowiązuje do zakazu dyskryminacji w miejscu pracy i działania na rzecz tworzenia i promocji różnorodności. W Spółce obowiązuje Kodeks Etyki AC S.A., który wskazuje na zasadę równości i poszanowanie praw człowieka we wszystkich obszarach społecznych oraz pracowniczych, jak również inne wewnętrzne regulaminy dotyczące tych zagadnień. Spółka podejmuje wiele działań CSR, szczegółowo opisanych w rocznym oświadczeniu na temat informacji niefinansowych.

3. Systemy i funkcje wewnętrzne

3.1. Spółka giełdowa utrzymuje skuteczne systemy: kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem oraz nadzoru zgodności działalności z prawem (compliance), a także skuteczną funkcję audytu wewnętrznego, odpowiednie do wielkości spółki i rodzaju oraz skali prowadzonej działalności, za działanie których odpowiada zarząd.

Zasada jest stosowana.

Komentarz spółki: Spółka utrzymuje skuteczne systemy kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem i audytu wewnętrznego, dostosowane do wielkości Spółki oraz rodzaju i skali prowadzonej działalności. Za utrzymanie skutecznego systemu nadzoru zgodności z prawem (compliance) odpowiada Compliance Officer.

3.2. Spółka wyodrębnia w swojej strukturze jednostki odpowiedzialne za zadania poszczególnych systemów lub funkcji, chyba że nie jest to uzasadnione z uwagi na rozmiar spółki lub rodzaj jej działalności.

Zasada nie dotyczy spółki.

Komentarz spółki: Z uwagi na wielkość Spółki oraz rodzaj i skalę prowadzonej działalności nie ma potrzeby wyodrębniania w jej strukturze odrębnych jednostek odpowiedzialnych za zadania poszczególnych systemów lub funkcji, niemniej jednak w strukturze Spółki powołano Compliance Officera.

3.7. Zasady 3.4 - 3.6 mają zastosowanie również w przypadku podmiotów z grupy spółki o istotnym znaczeniu dla jej działalności, jeśli wyznaczono w nich osoby do wykonywania tych zadań.

Zasada nie dotyczy spółki.

Komentarz spółki: W ramach grupy Spółki brak jest podmiotów o istotnym znaczeniu dla jej działalności

5.2. Prowadzona polityka z zakresu działalności sponsoringowej, charytatywnej i innej o zbliżonym charakterze.

Prowadzona przez Spółkę działalność sponsoringowa, charytatywna i inna o zbliżonym charakterze ma głównie zasięg lokalny i jest nakierowana na wspieranie inicjatyw związanych z najbliższym otoczeniem Spółki. W ramach prowadzonej w tym zakresie polityki Spółka wspomaga przedsięwzięcia związane z branżą motoryzacyjną, wydarzeniami sportowymi i kulturalnymi oraz mające na celu pomoc osobom niepełnosprawnym. Wspierając takie AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 34 inicjatywy Spółka każdorazowo ma na względzie zapewnienie promocji marki Spółki i jej produktów, dbając aby taka działalność przynosiła Spółce marketingowy ekwiwalent. Szersze informacje na temat polityki w tym zakresie Spółka prezentuje w pkt. 6.4.9. Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne [S9] Oświadczenia na temat informacji niefinansowych za 2022 r.

5.3. System kontroli wewnętrznej i zarządzania ryzykiem w odniesieniu do procesu sporządzania sprawozdań finansowych

Proces przygotowywania sprawozdań finansowych jest realizowany bezpośrednio przez dział rachunkowości na czele którego stoi Główna Księgowa posiadająca niezbędną wiedzę i doświadczenie potrzebne do prawidłowego sporządzania sprawozdań finansowych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Proces sporządzania sprawozdań finansowych z ramienia Zarządu nadzoruje Wiceprezes Zarządu posiadająca wykształcenie i wieloletnie doświadczenie w zakresie finansów i uprawnienia biegłego rewidenta. Zarząd Spółki oraz Komitet Audytu są odpowiedzialni za system kontroli wewnętrznej w Spółce i jego skuteczność w procesie sporządzania sprawozdań finansowych i raportów okresowych, przygotowywanych i przekazywanych przez Spółkę. System kontroli wewnętrznej Spółki i zarządzania ryzykiem w procesie sporządzania sprawozdań finansowych prowadzony jest poprzez:

kontrolę stosowania przyjętej w Spółce polityki rachunkowości zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regulacjami – ustawą z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości oraz regulacjami rynku kapitałowego,
systematyczną analizę zmian w przepisach z zakresu sporządzania sprawozdań finansowych, przygotowywanie się do tych zmian i aktualizowanie pod tym kątem wewnętrznych regulacji,
stosowanie procedur ewidencji księgowej oraz kontrolę ich przestrzegania,
poddawanie dokumentów księgowych kontroli merytorycznej, formalnej i rachunkowej,
oparcie szacunków na najlepszej wiedzy Zarządu, dokonywanie części szacunków przy wykorzystaniu pomocy niezależnych doradców (np. licencjonowanych aktuariuszy lub rzeczoznawców majątkowych),
używanie w Spółce zintegrowanego systemu IT zapewniającego integrację danych,
procedury autoryzacji i opiniowania sprawozdań finansowych przed publikacją przez Zarząd i Radę Nadzorczą,
przegląd przez niezależnego, wybranego przez Radę Nadzorczą, audytora sprawozdań finansowych za półrocze oraz badanie rocznych sprawozdań finansowych.

Czynności kontrolne w Spółce podejmowane są na bieżąco przez wszystkich pracowników w obszarze powierzonych im obowiązków i odpowiedzialności, kontrola funkcjonalna jest realizowana przez osoby na stanowiskach kierowniczych w ramach sprawowania nadzoru. Sprawozdanie finansowe za półrocze podlega przeglądowi audytora, zaś sprawozdanie roczne podlega pełnemu badaniu. Odzwierciedleniem skuteczności stosowanych procedur kontroli i zarządzania ryzykiem w procesie sporządzania sprawozdań finansowych Spółki jest wysoka jakość tych sprawozdań, której potwierdzeniem są opinie bez zastrzeżeń wydawane przez biegłych rewidentów z badania niniejszych sprawozdań finansowych. Zarząd Spółki oraz Rada Nadzorcza są zobowiązani do zapewnienia, aby sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności spełniały wymagania przewidziane w przepisach prawa. Wyboru audytora dokonuje Rada Nadzorcza. Dokonuje ona także oceny sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z działalności oraz składa Walnemu Zgromadzeniu pisemne sprawozdanie z wyników tej oceny. Ponadto w Spółce funkcjonuje Komitet Audytu. Do jego zadań należy m.in.: monitorowanie procesu sprawozdawczości finansowej, skuteczności systemów kontroli wewnętrznej i systemów zarządzania ryzykiem oraz audytu wewnętrznego, wykonywanie czynności rewizji finansowej oraz kontrolowania i monitorowania niezależności biegłego rewidenta i firmy audytorskiej.

5.4. Kapitał zakładowy, akcjonariat i notowania akcji AC S.A.

Akcje AC S.A. notowane są na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie w systemie notowań ciągłych. Kapitał zakładowy Spółki, zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego, na dzień 31 grudnia 2022 r. wynosił 2 518 420,75 zł i dzielił się na 10 073 683 akcji serii A, B, C, D i E o wartości nominalnej 0,25 zł każda. Wszystkie akcje są akcjami na okaziciela. Każda akcja daje prawo do jednego głosu na walnym AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 35 zgromadzeniu. Spółka nie wyemitowała akcji uprzywilejowanych. Nie istnieją jakiekolwiek ograniczenia odnośnie do wykonywania prawa głosu. Brak jest posiadaczy papierów wartościowych, które dają specjalne uprawnienia kontrolne.

Stan posiadania akcji AC S.A. na dzień bilansowy i na dzień publikacji niniejszego raportu przedstawia się następująco*:

Akcjonariusz	Liczba akcji / liczba głosów na dzień 31.12.2022 r.	Udział w kapitale zakładowym / w ogólnej liczbie głosów na dzień 31.12.2022 r.	Liczba akcji/ liczba głosów na dzień przekazania raportu	Udział w kapitale zakładowym/ w ogólnej liczbie głosów na dzień przekazania raportu
AC S.A.	-	-	875 000	8,69%
OFE PZU „Złota jesień” reprezentowany przez PTE PZU S.A.	824 000	8,18%	824 000	8,18%
PKO BP Bankowy OFE i PKO Dobrowolny FE	808 603	8,03%	808 603	8,03%
WIM sp. z o.o.	757 799	7,52%	685 022	6,80%
Piotr Laskowski	707 151	7,02%	639 238	6,35%
Nationale-Nederlanden OFE	518 304	5,14%	468 527	4.64%
Pozostali akcjonariusze	6 457 826	64,11%	5 773 293	57,31%
Razem	10 073 683	100,00%	10 073 683	100,00%

* Według uzyskanych ostatnio potwierdzeń, a w odniesieniu do Nationale-Nederlanden OFE na podstawie oświadczenia o którym poinformowano Raportem bieżącym nr 13/2023, oraz w odniesieniu do OFE PZU „Złota jesień”, PKO BP Bankowy OFE i PKO Dobrowolny FE zgodnie z danymi zawartymi w Wykazie osób uprawnionych do udziału w walnym zgromadzeniu spółki KDPW z dnia 31.12.2022 r. Z uwagi na brak danych nie uwzględnia ewentualnego uczestnictwa w skupie akcji własnych zrealizowanym przez Spółkę.

Akcje AC S.A. będące w posiadaniu osób zarządzających i nadzorujących:

Imię i nazwisko	Liczba akcji/ liczba głosów na dzień przekazania raportu	Udział w kapitale zakładowym/ w ogólnej liczbie głosów na dzień przekazania raportu	Wartość nominalna akcji (w zł)
Anatol Timoszuk	5	0,05%	1 355,75
Katarzyna Rutkowska	423	1,71%	42 952,00
Krzysztof Szymański	13	0,13%	3 389,75
Paweł Baraniuk	1 807	0,02%	451,75

Paweł Baraniuk – Wiceprezes Zarządu od 01.01.2023 r. Anatol Timoszuk – Prezes Zarządu, wraz z małżonką są wspólnikami WIM sp. z o.o., która posiada 685 022 akcji Spółki, co stanowi 6,80% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz ogólnej liczby głosów. Członkowie Zarządu nie posiadają opcji na akcje.Rada Nadzorcza AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 36

Imię i nazwisko	Liczba akcji/ liczba głosów na dzień przekazania raportu	Udział w kapitale zakładowym/ w ogólnej liczbie głosów na dzień przekazania raportu	Wartość nominalna akcji (w zł)
Zenon Andrzej Mierzejewski	95 185	0,94%	23 796,25
Marzena Anna Smolarczyk	66 233	0,66%	16 558,25
Dariusz Kowalczyk	434 395	4,31%	108 598,75

Małżonka Zenona Andrzeja Mierzejewskiego – Członka Rady Nadzorczej, posiada 198 140 akcji Spółki, stanowiących 1,97% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz ogólnej liczbie głosów. Akcje te objęte są małżeńską wspólnością majątkową. Małżonka Artura Jarosława Laskowskiego – Członka Rady Nadzorczej, posiada 165 425 akcji Spółki, stanowiących 1,64% udziału w kapitale zakładowym Spółki oraz ogólnej liczbie głosów. Akcje te są objęte małżeńską wspólnością majątkową. Członkowie Rady Nadzorczej nie posiadają opcji na akcje.

Umowy dotyczące akcji AC S.A.

Na dzień publikacji niniejszego raportu, Spółka nie posiada wiedzy na temat umów (w tym również zawartych po dniu bilansowym), w wyniku których mogą w przyszłości nastąpić zmiany w proporcji posiadanych akcji przez dotychczasowych akcjonariuszy.

Informacje o systemie kontroli programów akcji pracowniczych:

W dniu 25 maja 2018 r. na mocy Uchwały nr 14 Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy AC S.A. podjęło decyzję o utworzeniu Programu Motywacyjnego 2018-2019 skierowanego do osób kluczowych dla Spółki. Zgodnie z Regulaminem Programu Motywacyjnego („Regulamin”), uchwalonym na mocy Rady Nadzorczej Spółki program Motywacyjny miał na celu stworzenie dla osób kluczowych dla Spółki systemu motywacyjnego, którego celem było zapewnienie warunków dla osiągnięcia wysokich wyników finansowych i długoterminowego wzrostu wartości Spółki. Program dotyczył stopnia realizacji wyników finansowych za lata obrotowe 2018 oraz 2019 i mógł być realizowany najpóźniej do końca 2021 roku. Programem Motywacyjnym byli objęci kluczowi menedżerowie AC S.A., w tym spółek zależnych AC S.A., którzy zostali wskazani i zaakceptowani przez Radę Nadzorczą bezpośrednio lub pośrednio na wniosek Zarządu („Osoby Uprawnione”). Osoby Uprawnione miały prawo do objęcia, z wyłączeniem prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy, do 196.000 akcji zwykłych na okaziciela serii E o wartości nominalnej 0,25 zł każda w dwóch różnych transzach, o łącznej wartości nominalnej 49 000,00 zł, wyemitowanych w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego („Akcje”). Warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego AC zostało zarejestrowane postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku, XII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 12 lipca 2018 roku. W celu warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego, Spółka wyemitowała 196 000 warrantów subskrypcyjnych („Warranty”) uprawniających do objęcia Akcji Spółki serii E. Każdy Warrant uprawniał do objęcia jednej akcji po cenie emisyjnej wynoszącej 11,00 zł każda, która była uiszczana przez posiadaczy Warrantów we wskazanych przez Radę Nadzorczą Spółki terminach w 2020 r. W dniu 31.03.2020 r. Osoby Uprawnione objęły 86.400 akcji serii E z Transzy 2018. W dniu 16.09.2020 r. Osoby Uprawnione objęły nieodpłatnie łącznie 108 500 Warrantów subskrypcyjnych serii z Transzy 2019 uprawniających do objęcia takiej samej ilości akcji zwykłych na okaziciela. W dniu 25.11.2020 r. Osoby Uprawnione objęły 108 500 akcji serii E z Transzy 2019. Cel finansowy został określony jako osiągniecie przez Spółkę, potwierdzonego przez audytora zysku EBITDA, w wysokości odpowiednio: 50,6 mln zł EBITDA za rok 2018, 55,6 mln zł EBITDA za rok 2019.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 37

Cele finansowe zostały w pełni zrealizowane. W 2020 r. zakończono emisję i obejmowanie akcji AC S.A. serii E przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych serii E, w wyniku której doszło do objęcia łącznie 194.900 akcji serii E. W wyniku wypełnienia warunków programu warunkowe podwyższenie nie mogło być dalej wykonywane i zostało wykreślone na mocy postanowienia Sądu Rejestrowego z dnia 14.12.2020 r. Osoby Uprawnione są zobowiązane do niezbywania Akcji przed upływem 2 lat od daty nabycia Warrantów tj. do dnia 16.09.2022 r. Kontrolę nad realizacją ww. programu sprawuje Rada Nadzorcza.

5.5. Ograniczenia dotyczące przenoszenia prawa własności papierów wartościowych

Ograniczenia wynikające ze Statutu

Obrót Akcjami naszej Spółki jest wolny. Statut nie przewiduje ograniczenia w zakresie ich zbywania.

Ograniczenia wynikające z Programu Motywacyjnego 2018-2019

Akcje na okaziciela serii E, które zostały wyemitowane w celu realizacji przez Spółkę programu motywacyjnego dla kadry menadżerskiej Spółki, nie mogą być zbyte przed upływem 2 lat od daty nabycia Warrantów, („lock–up”), bez uprzedniej zgody Rady Nadzorczej AC S.A., przy czym Rada Nadzorcza AC S.A. nie odmówi bezzasadnie udzielenia zgody na taką transakcję zbycia Akcji, w szczególności jeżeli nie będzie to miało negatywnego wpływu na interesy dotychczasowych akcjonariuszy Spółki. W przypadku naruszenia zakazu zbywania Akcji, Osoba Uprawniona zapłaci AC S.A. karę w wysokości równej 300% wartości ceny emisyjnej akcji, jakie objęła w Programie. Ograniczenie to ma na celu związanie osób kluczowych ze Spółką, poprzez zapewnienie tym osobom wynagrodzenia powiązanego z jej wynikami.

5.6. Zarząd i Rada Nadzorcza AC S.A.

Zarząd AC S.A.

Skład osobowy Zarządu na 31 grudnia 2022 roku:

Anatol Timoszuk – Prezes Zarządu od 1 października 2019 r. (Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej od 2011 r. do 30 września 2019 r., Przewodniczący Rady Nadzorczej w okresie 2008-2011, Prezes Zarządu od 17 grudnia 2007 r. do 31 lipca 2008 r.)
Katarzyna Rutkowska – Wiceprezes Zarządu ds. Finansów i Rozwoju od 1 października 2019 r. (Prezes Zarządu od 1 sierpnia 2008 r. do 30 września 2019 r., Wiceprezes Zarządu od 17 grudnia 2007 r. do 31 lipca 2008 r.)
Krzysztof Szymański – Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych od 20 stycznia 2022 r.

Od dnia 01.01.2023 r. Paweł Baraniuk pełni funkcję Wiceprezesa Zarządu ds. Handlu i Rozwoju, o czym Spółka informowała raportem bieżącym nr 24/2022.

Zgodnie z postanowieniami art. 10 ust. 1 Statutu, Zarząd składa się z jednego lub większej liczby członków. Liczbę członków Zarządu każdej kadencji określa Rada Nadzorcza. Członków Zarządu powołuje i odwołuje Rada Nadzorcza. Kadencja Zarządu trwa trzy lata. Obecna kadencja Zarządu rozpoczęła się w 2022 r. Członków Zarządu powołuje się na okres wspólnej kadencji.

Kompetencje i zasady pracy Zarządu AC S.A. określone zostały w następujących dokumentach:

Statut Spółki AC S.A. (dostępny na stronie internetowej Spółki),
Regulamin Zarządu (dostępny na stronie internetowej Spółki),
Kodeks spółek handlowych.

Zarząd prowadzi sprawy Spółki i reprezentuje ją na zewnątrz. Do kompetencji Zarządu należą wszelkie sprawy Spółki niezastrzeżone przez Statut oraz przepisy prawa do kompetencji Rady Nadzorczej lub Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy.

Zakres działania Zarządu obejmuje w szczególności:

a) określanie strategii oraz głównych celów działania Spółki, przedkładanie ich Radzie Nadzorczej oraz ich wdrażanie i realizacja,

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 38

b) występowanie w imieniu Spółki i reprezentowanie jej wobec władz, urzędów, instytucji i osób trzecich,
c) ustalanie zasad, trybu oraz podziału kompetencji pomiędzy członkami Zarządu,
d) organizowanie i prowadzenie działalności gospodarczej Spółki,
e) wydawanie wewnętrznych aktów normatywnych regulujących stosunki w przedsiębiorstwie Spółki, w szczególności wszelkiego rodzaju regulaminów, instrukcji służbowych, zarządzeń, decyzji, procedur i innych przepisów normujących działalność w przedsiębiorstwie Spółki,
f) dokonywanie wszelkich czynności rejestrowych wymaganych przepisami Kodeksu spółek handlowych, jak i innymi aktami prawnymi,
g) prowadzenie księgowości Spółki, przyjmowanie zasad obiegu dokumentów i planu kont, zawieranie umów i zaciąganie zobowiązań,
h) przydzielanie pracownikom stanowisk pracowniczych oraz ustalanie wysokości wynagrodzenia w oparciu o obowiązujące w Spółce zasady wynagradzania i regulaminy,
i) sporządzanie planów techniczno – ekonomicznych i finansowych,
j) przyjmowanie projektów inwestycyjnych oraz podejmowanie decyzji o ich uruchomieniu,
k) występowanie do Przewodniczącego Rady Nadzorczej z wnioskiem o zwołanie posiedzenia Rady Nadzorczej,
l) zwoływanie zwyczajnych i nadzwyczajnych Walnych Zgromadzeń,
m) przygotowywanie materiałów na posiedzenia Rady Nadzorczej i Walnego Zgromadzenia, proponowanie porządku obrad Walnego Zgromadzenia oraz przygotowywanie projektów uchwał,
n) udział w posiedzeniach Rady Nadzorczej i Walnego Zgromadzenia w składzie umożliwiającym wypowiedzenie się na temat spraw będących przedmiotem obrad oraz udzielenie merytorycznej odpowiedzi na pytania zadawane w trakcie posiedzenia Rady Nadzorczej oraz Walnego Zgromadzenia,
o) prezentowanie uczestnikom Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia wyników finansowych Spółki oraz innych istotnych informacji zawartych w sprawozdaniu finansowym podlegającym zatwierdzeniu przez Walne Zgromadzenie oraz omawianie istotnych zdarzeń dotyczących minionego roku obrotowego, porównywanie prezentowanych danych z latami wcześniejszymi i wskazywanie stopnia realizacji planów minionego roku,
p) sporządzanie sprawozdania finansowego oraz pisemnego sprawozdania z działalności Spółki za rok obrotowy i przedkładanie ich Radzie Nadzorczej,
q) udostępnianie żądanych materiałów i informacji o sprawach dotyczących Spółki Radzie Nadzorczej,
r) umieszczanie ogłoszeń w Monitorze Sądowym i Gospodarczym,
s) składanie w sądzie rejestrowym rocznego sprawozdania finansowego z opinią biegłego rewidenta,
t) ogłaszanie sprawozdania finansowego,
u) wdrożenie i utrzymanie skutecznych systemów kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, nadzoru zgodności działalności z prawem (compliance) oraz funkcji audytu wewnętrznego,
v) przedstawianie corocznie Radzie# Nadzorczej, we współpracy z osobą odpowiedzialną za audyt wewnętrzny, własnej oceny skuteczności funkcjonowania systemów i funkcji kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem, nadzoru zgodności działalności z prawem (complliance) oraz audytu wewnętrznego, wraz z odpowiednim sprawozdaniem.

Zarządowi AC S.A. nie przysługują szczególne prawa do podjęcia decyzji o emisji lub wykupie akcji. W przypadku Zarządu wieloosobowego do składania oświadczeń woli w imieniu Spółki oraz do jej reprezentowania upoważnionych jest dwóch członków Zarządu działających łącznie albo jeden członek Zarządu działający łącznie z prokurentem. Uchwały Zarządu zapadają bezwzględną większością głosów. W przypadku równości głosów decyduje głos Prezesa Zarządu. Zarząd podejmuje decyzje samodzielnie z zastrzeżeniem czynności, dla których zgodnie z przepisami prawa lub Statutu Spółki wymagana jest zgoda innych organów Spółki. Członek Zarządu powinien poinformować Zarząd o zaistniałym konflikcie interesów lub możliwości jego powstania oraz nie bierze udziału w głosowaniu nad uchwałą w sprawie, w której w stosunku do jego osoby może wystąpić konflikt interesów. Członkowie Zarządu są obowiązani informować również Radę Nadzorczą o każdym konflikcie interesów w związku z pełnioną funkcją lub o możliwości jego powstania. Każdy z członków Zarządu powinien zachować pełną lojalność wobec Spółki i uchylać się od działań, które mogłyby prowadzić wyłącznie do realizacji własnych korzyści materialnych.

AC S.A. w Białymstoku
Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.
39

W przypadku uzyskania informacji o możliwości dokonania inwestycji lub innej korzystnej transakcji dotyczącej przedmiotu działalności Spółki, Członek Zarządu powinien przedstawić Zarządowi bezzwłocznie taką informację w celu rozważenia możliwości jej wykorzystania przez Spółkę.

Rada Nadzorcza AC S.A.

Skład osobowy Rady Nadzorczej w raportowanym okresie przedstawiał się następująco:

od 01.01.2022 r. do 16.05.2022 r.:
* Piotr Laskowski – Przewodniczący Rady Nadzorczej
* Artur Jarosław Laskowski – Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
* Zenon Andrzej Mierzejewski – Członek Rady Nadzorczej
* Michał Karol Hulbój – Niezależny Członek Rady Nadzorczej
* Marzena Anna Smolarczyk – Niezależny Członek Rady Nadzorczej

od 16.05.2022 r. do 31.12.2022 r. (aktualny również na dzień przekazania niniejszego sprawozdania):
* Michał Karol Hulbój – Przewodniczący Rady Nadzorczej
* Artur Jarosław Laskowski – Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej
* Marzena Anna Smolarczyk – Członek Rady Nadzorczej
* Zenon Andrzej Mierzejewski – Członek Rady Nadzorczej
* Dariusz Kowalczyk – Członek Rady Nadzorczej.

Kompetencje i zasady pracy Rady Nadzorczej AC S.A. określone zostały w następujących dokumentach:
* Statut Spółki AC S.A. (dostępny na stronie internetowej Spółki),
* Regulamin Rady Nadzorczej (dostępny na stronie internetowej Spółki),
* Kodeks spółek handlowych.

Rada Nadzorcza składa się z pięciu do siedmiu członków powoływanych i odwoływanych przez Walne Zgromadzenie na okres wspólnej trzyletniej kadencji. Obecna kadencja Rady Nadzorczej rozpoczęła się 16 maja 2022 r. Walne Zgromadzenie, dokonując wyboru członków Rady, określa liczbę członków Rady Nadzorczej danej kadencji.

Członek Rady Nadzorczej powinien posiadać należytą wiedzę, wysokie kwalifikacje i doświadczenie oraz być w stanie poświęcić niezbędną ilość czasu na wykonywanie swoich obowiązków. Członek Rady powinien podejmować odpowiednie działania, aby Rada Nadzorcza otrzymywała informacje o istotnych sprawach dotyczących spółki. Rada odbywa posiedzenia w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż trzy razy w roku obrotowym. Przewodniczący Rady Nadzorczej lub Wiceprzewodniczący mają obowiązek zwołać posiedzenie Rady Nadzorczej na pisemny wniosek członka Rady Nadzorczej lub Zarządu Spółki. Posiedzenie powinno być zwołane w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania wniosku.

Członek Rady Nadzorczej może oddać swój głos na piśmie za pośrednictwem innego członka Rady Nadzorczej. Oddanie głosu na piśmie nie może jednakże dotyczyć spraw wprowadzonych do porządku obrad na danym posiedzeniu Rady Nadzorczej, a także wyborów Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej, powołania członka Zarządu oraz odwołania i zawieszania w czynnościach tych osób.

Dla ważności uchwał Rady Nadzorczej wymagane jest pisemne zaproszenie na posiedzenie wszystkich członków Rady i obecność na posiedzeniu Rady co najmniej połowy jej członków, w tym Przewodniczącego Rady Nadzorczej, a podczas jego nieobecności Wiceprzewodniczącego, o ile przepisy Kodeksu spółek handlowych nie przewidują surowszych wymagań. Uchwały Rady Nadzorczej zapadają bezwzględną większością oddanych głosów. W razie równości głosów decyduje głos przewodniczącego Rady Nadzorczej.

Rada Nadzorcza może także podejmować uchwały w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Uchwała podjęta w ten sposób jest ważna, gdy wszyscy członkowie Rady zostali pisemnie zawiadomieni o treści projektu uchwały. Podejmowanie uchwał w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość nie dotyczy wyborów Przewodniczącego i Wiceprzewodniczącego Rady Nadzorczej, powołania członka Zarządu oraz odwołania i zawieszania w czynnościach tych osób.

Rada Nadzorcza prowadzi stały, kompleksowy nadzór działalności gospodarczej Spółki we wszelkich dziedzinach jej działalności. Do kompetencji Rady Nadzorczej należy w szczególności:

AC S.A. w Białymstoku
Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.
40

a) powoływanie i odwoływanie członków Zarządu Spółki,
b) zawieszanie w czynnościach, z ważnych powodów, poszczególnych członków lub całego składu Zarządu,
c) delegowanie członków Rady Nadzorczej, na okres nie dłuższy niż 3 (trzy) miesiące, do czasowego wykonywania czynności członków zarządu, którzy zostali odwołani, złożyli rezygnację albo z innych przyczyn nie mogą sprawować swoich czynności,
d) ocena sprawozdania finansowego Spółki,
e) ocena sprawozdania Zarządu z działalności Spółki oraz wniosków Zarządu co do podziału zysku lub pokrycia straty,
f) składanie Walnemu Zgromadzeniu dorocznych sprawozdań z wyników ocen, o których mowa w lit. (d) i (e),
g) wybór i odwoływanie biegłego rewidenta przeprowadzającego badanie sprawozdania finansowego Spółki,
h) zatwierdzanie Regulaminu Zarządu i zmian tego regulaminu,
i) zatwierdzanie planu finansowego przygotowanego przez Zarząd,
j) reprezentowanie Spółki w umowach i sporach między Spółką a członkami Zarządu, chyba że Walne Zgromadzenie ustanowi do tego celu pełnomocnika,
k) ustalanie lub zmiana zasad wynagradzania członków Zarządu Spółki,
l) wyrażanie zgody na zajmowanie się przez członków Zarządu interesami konkurencyjnymi oraz uczestniczenie członków Zarządu w spółkach konkurencyjnych jako wspólnik lub członek władz oraz jako członek zarządu lub rady nadzorczej w spółkach spoza grupy kapitałowej,
m) zatwierdzanie umów zawieranych z podmiotami gospodarczymi, w których uczestniczą członkowie Zarządu jako wspólnicy lub członkowie organów tychże podmiotów,
n) wyrażanie zgody na nabycie lub zbycie przez Spółkę nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości,
o) wyrażanie zgody na zawarcie przez Spółkę lub podmiot od niej zależny istotnej umowy z podmiotem powiązanym ze Spółką,
p) sporządzanie i przedstawianie zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu, raz w roku zwięzłej oceny sytuacji Spółki, z uwzględnieniem oceny systemu kontroli wewnętrznej i systemu zarządzania ryzykiem,
q) rozpatrywanie i opiniowanie spraw mających być przedmiotem uchwały Walnego Zgromadzenia,
r) dokonywanie i przedstawianie zwyczajnemu Walnemu Zgromadzeniu raz w roku oceny swojej pracy.

Zgodnie z § 3 ust. 4 Regulaminu Rady Nadzorczej, Członek Rady Nadzorczej powinien kierować się w swoim postępowaniu interesem spółki oraz niezależnością opinii i sądów, a w szczególności:

a) nie przyjmować korzyści, które mogłyby mieć wpływ na bezstronność i obiektywizm przy podejmowaniu przez niego decyzji lub rzutować negatywnie na ocenę niezależności jego opinii i sądów,
b) wyraźnie zgłaszać swój sprzeciw i zdanie odrębne do protokołu posiedzenia Rady w przypadku uznania, że decyzja Rady Nadzorczej stoi w sprzeczności z interesem spółki.

W dniu 21.09.2017 r. Rada Nadzorcza Spółki powołała spośród swoich członków Komitet Audytu. Skład Komitetu Audytu w raportowanym okresie (aktualny również na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania) przedstawiał się następująco:
* Michał Karol Hulbój – Przewodniczący Komitetu Audytu
* Marzena Anna Smolarczyk – Członek Komitetu Audytu
* Zenon Andrzej Mierzejewski – Członek Komitetu Audytu.

W dniu 16 maja 2022 r. Komitet Audytu został wybrany na kolejną kadencję.

W raportowanym okresie (oraz na dzień sporządzenia niniejszego sprawozdania) w skład Komitetu Audytu wchodziła następująca liczba członków spełniających kryteria niezależności określone w art. 129 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym:
* dwóch członków tj. Michał Karol Hulbój oraz Marzena Anna Smolarczyk.

Osoby posiadające wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych:
Michał Karol Hulbój:

AC S.A. w Białymstoku
Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.
41

posiadanie tytułu naukowego magistra uzyskanego w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie na kierunku Finanse i Bankowość,
ukończenie szkolenia dla doradców inwestycyjnych,
licencja maklera papierów wartościowych nr 1908/2002,
zdanie dwóch egzaminów Programu CFA.

Osoby posiadające wiedzę i umiejętności z zakresu branży, w której działa emitent:
Zenon Andrzej Mierzejewski:

ukończenie Technikum Elektrycznego w Białymstoku,
pełnienie funkcji członka Rady Nadzorczej AC S.A. (od 2008 r. do chwili obecnej).

W 2022 r. Komitet Audytu odbył 6 posiedzeń. Komitet Audytu został powołany w celu realizacji zadań komitetu audytu określonych w ustawie z dnia 11.05.2017 r.o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, jak również doradza Radzie Nadzorczej w kwestiach właściwego wdrażania zasad sprawozdawczości finansowej, kontroli wewnętrznej Spółki oraz w sprawach związanych ze współpracą z biegłymi rewidentami Spółki. W ww. zakresie Komitet podejmuje uchwały na posiedzeniach zwoływanych przez Przewodniczącego Komitetu. Uchwały Komitetu podejmowane są zwykłą większością głosów oddanych, z zastrzeżeniem iż w przypadku równej liczby głosów, głos rozstrzygający należy do Przewodniczącego Komitetu. Uchwały Komitetu mogą być podejmowane w trybie pisemnym lub przy wykorzystaniu środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Uchwała podjęta w ten sposób jest ważna, gdy wszyscy członkowie Komitetu zostali powiadomieni o treści projektu uchwały.

Wynagrodzenia, nagrody i korzyści członków organów Spółki

Informacje na ten temat znajdują się w sprawozdaniu finansowym w Nocie 54. W 2020 r. Spółka przyjęła i opublikowała Politykę wynagrodzeń członków Zarządu oraz członków Rady Nadzorczej AC S.A., która jest obecnie stosowana, a wszelkie wynagrodzenia członków organów są wypłacane zgodnie z jej brzmieniem. Członkowie Zarządu w raportowanym okresie otrzymywali wynagrodzenia z tytułu powołania do Zarządu oraz w oparciu o zawarte umowy cywilnoprawne. Okres wypowiedzenia umów cywilnoprawnych wynosi 3 miesiące. W przypadku powołania przysługuje 6-miesięczna odprawa, a w przypadku umów cywilnoprawnych przysługuje 3-miesięczna odprawa. W raportowanym okresie Spółka nie zawierała z osobami zarządzającymi innych umów przewidujących rekompensatę w przypadku ich rezygnacji lub zwolnienia z zajmowanego stanowiska bez ważnej przyczyny lub gdy ich odwołanie lub zwolnienie następuje z powodu połączenia Spółki przez przejęcie. W raportowanym okresie nie wystąpiły zobowiązania wynikające z emerytur i świadczeń o podobnym charakterze dla byłych osób zarządzających, nadzorujących albo byłych członków organów administrujących.

Zasady zmiany statutu

Zmiana Statutu Spółki należy do kompetencji Walnego Zgromadzenia i następuje w formie uchwały. Statut AC S.A. nie przewiduje szczególnych postanowień regulujących zmiany Statutu, w tym zakresie Spółka stosuje przepisy Kodeksu spółek handlowych.

Walne Zgromadzenie

Walne Zgromadzenie Spółki działa na podstawie Kodeksu spółek handlowych, Statutu Spółki oraz Regulaminu Walnego Zgromadzenia. Statut Spółki oraz Regulamin Walnego Zgromadzenia dostępny jest na stronie internetowej Spółki. Do kompetencji Walnego Zgromadzenia należy poza innymi sprawami określonymi w bezwzględnie obowiązujących przepisach prawa oraz w innych postanowieniach Statutu:
a) rozpatrzenie i zatwierdzenie sprawozdania Zarządu z działalności Spółki oraz sprawozdania finansowego za ubiegły rok obrotowy,
b) podział zysków albo pokrycie strat oraz przeznaczenie utworzonych przez Spółkę funduszy,
c) udzielanie członkom organów Spółki absolutorium z wykonania przez nich obowiązków,
d) zmiana Statutu Spółki,
e) emisja obligacji zamiennych, obligacji z prawem pierwszeństwa lub emisja warrantów subskrypcyjnych,
f) zbycie lub wydzierżawienie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz ustanowienie na nich ograniczonego prawa rzeczowego,
g) powzięcie uchwały w sprawie połączenia Spółki z inną spółką lub przekształcenia Spółki,
h) rozwiązanie i likwidacja Spółki,
i) wybór i odwołanie członków Rady Nadzorczej,
j) ustalanie zasad wynagradzania członków Rady Nadzorczej.

Walne Zgromadzenia zwołuje Zarząd. Zwyczajne Walne Zgromadzenie powinno się odbyć w terminie 6 miesięcy po zakończeniu każdego roku obrotowego Spółki. Jeżeli Zarząd nie zwoła go w terminie określonym powyżej, prawo zwołania Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia przysługuje Radzie Nadzorczej. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenia zwołuje Zarząd lub Rada Nadzorcza, jeżeli jego zwołanie uzna za wskazane. Walne Zgromadzenia odbywają się w Białymstoku albo w Warszawie.

Przed każdym Walnym Zgromadzeniem sporządza się listę akcjonariuszy, mających prawo głosu, podpisaną przez Zarząd. Lista ta powinna być wyłożona w siedzibie Emitenta na okres trzech dni poprzedzających odbycie Walnego Zgromadzenia. Na Walnym Zgromadzeniu winna być sporządzona lista obecności, zawierająca podpisy osób uprawnionych do udziału w Walnym Zgromadzeniu, po uprzednim sprawdzeniu ich tożsamości, a w przypadku pełnomocników lub przedstawicieli ustawowych bądź osób reprezentujących osoby prawne lub jednostki organizacyjne – także po sprawdzeniu dokumentów potwierdzających ich umocowanie. Listę podpisuje Przewodniczący Walnego Zgromadzenia i wykłada na czas trwania Walnego Zgromadzenia. Dokumenty potwierdzające umocowanie uczestników Walnego Zgromadzenia, w tym w szczególności pełnomocnictwa składane są Przewodniczącemu Walnego Zgromadzenia. W Walnym Zgromadzeniu mają prawo uczestniczenia wszyscy akcjonariusze, przy czym jedna akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa Statut nie musi określać wszystkich praw, przywilejów i ograniczeń związanych z akcjami. W zakresie nieokreślonym Statutem stosuje się obowiązujące przepisy, w szczególności KSH i Ustawy o Ofercie Publicznej. Zgodnie z art. 7 Statutu wszystkie akcje Spółki są akcjami na okaziciela i nie są z nimi związane przywileje lub ograniczenia inne niż przewidziane w przepisach prawa. Statut przewiduje następujące prawa związane z akcjami określone w Statucie o charakterze korporacyjnym:
- prawo do złożenia pisemnego wniosku o zwołanie Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki przez akcjonariuszy reprezentujących co najmniej 20% kapitału zakładowego. Żądanie zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia akcjonariusz lub akcjonariusze powinni złożyć do Zarządu najpóźniej na miesiąc przed proponowanym terminem Walnego Zgromadzenia,
- prawo do zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia przysługujące akcjonariuszom reprezentującym co najmniej połowę kapitału zakładowego lub co najmniej połowę ogółu głosów.

Zmiany w podstawowych zasadach zarządzania przedsiębiorstwem Spółki

W 2022 r. nie nastąpiły istotne zmiany w zasadach zarządzania przedsiębiorstwem Spółki.

Audytor

Wybór oraz zmiana podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych znajduje się w kompetencji Rady Nadzorczej z uwzględnieniem rekomendacji Komitetu Audytu. Obecnie stosowane są zasady wskazane w Polityce i procedurach wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzania badania sprawozdań finansowych AC Spółki Akcyjnej z siedzibą w Białymstoku oraz świadczenia przez taką firmę, podmioty powiązane z tą firmą oraz przez członka sieci firmy audytorskiej dozwolonych usług niebędących badaniem. Rada Nadzorcza dokonuje wyboru firmy audytorskiej w oparciu o rekomendację Komitetu Audytu. Na wniosek Komitetu Audytu Zarząd Spółki zbiera oferty od wskazanych audytorów i przekazuje je następnie Komitetowi Audytu. Zmiana firmy audytorskiej następuje co najmniej raz na 5 lat, przy czym zmiana kluczowego biegłego rewidenta powinna następować co najmniej raz na 5 lat. Kluczowy biegły rewident może ponownie przeprowadzać badanie ustawowe po upływie co najmniej 3 lat od zakończenia ostatniego badania. Wybór firmy audytorskiej jest dokonywany nie później niż do 30 czerwca roku, za który badania będzie dokonywać wybierana firma. Rekomendacja Komitetu Audytu, jak również wybór firmy audytorskiej przez Radę Nadzorczą są dokonywane w sposób mający na celu zapewnienie bezstronności i niezależności oraz zgodności z zasadami rotacji i karencji firmy audytorskiej oraz kluczowego biegłego rewidenta. Jeżeli decyzja Rady Nadzorczej odbiega od rekomendacji Komitetu Audytu, Rada Nadzorcza uzasadnia przyczyny niezastosowania się do rekomendacji oraz przekazuje takie uzasadnienie do wiadomości Zgromadzenia Akcjonariuszy Spółki.

Na podstawie aneksu z dnia 09.02.2021 r. do umowy zawartej w dniu 19.04.2019 r. podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych AC za lata 2021 i 2022 oraz dokonania przeglądu skróconych śródrocznych sprawozdań jednostkowych za I półrocze 2021 i 2022 r. jest Kancelaria Porad Finansowo-Księgowych dr Piotr Rojek spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Katowicach. Rekomendacja Komitetu Audytu dotycząca wyboru firmy audytorskiej do przeprowadzenia badania za 2022 r. spełniała obowiązujące warunki i została sporządzona zgodnie z obowiązującą w Spółce polityką.

Na podstawie umowy z dnia 24.01.2022 r. Kancelarii Porad Finansowo-Księgowych dr. Piotr Rojek sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach zobowiązała się do wykonania usługi atestacyjnej polegającej na ocenie sprawozdania o wynagrodzeniach Zarządu i Rady Nadzorczej za lata 2021 i 2022. Emitent od 2019 r. korzysta z usług Kancelarii Porad Finansowo-Księgowych dr. Piotr Rojek sp. z o.o. z siedzibą w Katowicach. Zakres usług obejmował badanie sprawozdań finansowych za lata 2019 i 2020 oraz przeprowadzenie przeglądu skróconych śródrocznych sprawozdań jednostkowych za I półrocze 2019 i 2020. Informacja o umowach z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych i jego wynagrodzeniu znajduje się w sprawozdaniu finansowym w Nocie 58. Na rzecz emitenta nie były świadczone przez firmę audytorską badającą jego sprawozdanie finansowe usługi zabronione, ani inne dozwolone usługi niebędące badaniem. Komitet Audytu na bieżąco kontroluje czy usługi niebędące badaniem świadczone przez firmę audytorską uprawnioną do przeprowadzania badania sprawozdań finansowych Spółki, podmioty powiązane z tą firmą oraz przez członka sieci firmy audytorskiej, nie są usługami zabronionymi, a w odniesieniu do innych usług dozwolonych dokonywanie oceny niezależności tej firmy audytorskiej oraz wyrażanie zgody na świadczenie tych usług.

Opis polityki różnorodności

Głównym celem stosowanej przez Spółkę polityki różnorodności w odniesieniu do jej władz (tj.# 6. OŚWIADCZENIE NA TEMAT INFORMACJI NIEFINANSOWYCH ZA 2022 R.

6.1. Wprowadzenie

Spółka AC prezentuje oświadczenie na temat informacji niefinansowych za rok obrotowy zakończony 31 grudnia 2022 roku, zgodnie z art. 49b Ustawy o Rachunkowości oraz wytycznymi uwzględnionymi w Standardzie Informacji Niefinansowej (SIN), którego opracowanie było koordynowane przez Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych oraz Fundację Standardów Raportowania. W dalszej części raportu Spółka przedstawia istotne zagadnienia niefinansowe oraz zidentyfikowane istotne ryzyka niefinansowe w zakresie, w jakim są one niezbędne dla oceny rozwoju, wyników i sytuacji Spółki oraz wpływu jej działalności na zagadnienia społeczne, pracownicze, środowiska naturalnego, poszanowania praw człowieka oraz przeciwdziałaniu korupcji. Spółka opiera się na obszarach i wskaźnikach adekwatnych dla przemysłu.

6.2. Obszar zarządczy (G)

6.2.1. Opis modelu biznesowego i strategicznych kierunków rozwoju [G1]

Spółka działa w branży motoryzacyjnej, głównie projektuje i produkuje wysoce zaawansowane, o wysokiej jakości użytkowej kompletne systemy konwersji aut benzynowych i diesla na gaz LPG, CNG i LNG, z zastosowaniem produkowanych we własnym zakresie najważniejszych elementów tego systemu do samochodów osobowych, średnich i dużych ciężarowych. AC jest również producentem elektroniki i wiązek elektrycznych na rynek motoryzacyjny, w tym zestawów do haków holowniczych i AGD. Zgodnie z podziałem sektorowym stosowanym przez GPW, Spółka jest zaliczana do sektora motoryzacja - części samochodowe. Pod koniec 2020 r. Spółka uruchomiła nowy rodzaj działalności na rynku polskim – sprzedaż i montaż instalacji fotowoltaicznych dla domów i nieruchomości komercyjnych. Szczegóły dotyczące modelu biznesowego i strategicznych kierunków rozwoju są opisane w punkcie 1 oraz 2.1-2.4 niniejszego Sprawozdania Zarządu.

Główny cel Spółki, jakim jest zaspokajanie potrzeb i oczekiwań klientów, AC S.A. realizuje poprzez dostarczanie bezpiecznych i przyjaznych dla środowiska, o wysokiej jakości, wytwarzanych z myślą o wyzwaniach globalnej zmiany klimatu wyrobów w warunkach zapewniających bezpieczeństwo prac.

Wizja Spółki
Czołowy dostawca kompletnych systemów zasilania alternatywnymi źródłami energii na globalnym rynku.

Misja Spółki
Ciągły rozwój technologii i potencjału ludzkiego, by sprostać oczekiwaniom klienta i globalnego rynku w obszarze systemów wykorzystujących alternatywne źródła energii.

6.2.2. Ład zarządczy [G2]

Struktura grupy kapitałowej AC została opisana w punkcie 2.6 niniejszego Sprawozdania Zarządu. Jako że jednostka podporządkowana ze względu na nieistotność nie jest objęta konsolidacją, wszystkie wskaźniki w raporcie niefinansowym zostały obliczone z uwzględnieniem danych pochodzących jedynie ze spółki AC.

W Spółce od 2003 r. funkcjonuje certyfikowany System Zarządzania Jakością w oparciu o normę ISO 9001. Celem sprostania oczekiwaniom rynku i interesariuszy w 2017 r. podjęto decyzję o wdrożeniu i certyfikowaniu Systemu Zarządzania Środowiskowego zgodnego z ISO 14001. W 2018 r. Spółka uzyskała certyfikat zgodności z ISO14001. Spółka przygotowuje się do wdrożenia standardu IATF 16949, który jest uzupełnieniem normy ISO 9001:2015 o wymagania dotyczące branży motoryzacyjnej w obszarze OEM (rynek pierwotny).

W ramach wdrożonego Zintegrowanego Systemu Zarządzania AC S.A. posiada niezbędną dokumentację operacyjną, której elementem jest Księga Zintegrowanego Systemu Zarządzania. Dokument stanowi opis systemu zarządzania, zawiera politykę firmy, kontekst organizacji, ryzyka biznesowe, listę kluczowych interesariuszy. Kwestie środowiskowe reguluje procedura „Zarządzanie środowiskowe” oraz „Rejestr aspektów środowiskowych”. Spółka nie posiada wyodrębnionej polityki zarządzania aspektami społecznymi, chociaż częściowo jest to opisane w innych regulacjach wewnętrznych Spółki. AC przestrzega obowiązujących przepisów prawa i regulacji w obszarze społecznym i środowiskowym oraz stosuje się do dobrych praktyk.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 45

W AC S.A. funkcjonują następujące certyfikowane systemy zarządzania:

PN-EN ISO 9001:2015 – system zarządzania jakością, certyfikat uzyskany 26.05.2018 z terminem ważności 25- 05-2024;
PN-EN ISO 14001:2015 - system zarządzania środowiskowego, certyfikat uzyskany 26.05.2018 z terminem ważności 25.05.2024;

Zakres certyfikacji: Projektowanie, produkcja i sprzedaż instalacji gazowych do pojazdów, wiązek elektrycznych, elektroniki samochodowej i przemysłowej, mechaniki, elementów z tworzyw sztucznych i metalu.

Spółka utrzymuje skuteczne systemy kontroli wewnętrznej, zarządzania ryzykiem oraz nadzoru zgodności działalności z prawem (compliance), a także skuteczną funkcję audytu wewnętrznego, jednakże z uwagi na wielkość Spółki oraz rodzaj i skalę prowadzonej przez nią działalności, nie wyodrębniła w swojej strukturze odrębnych jednostek organizacyjnych odpowiedzialnych za realizację tych zadań. Z początkiem roku 2021 powołano w Spółce Compliance Oficera. Czynności kontrolne w Spółce podejmowane są na bieżąco przez wszystkich pracowników w obszarze powierzonych im obowiązków i odpowiedzialności, w tym zdefiniowanych w regulacjach wewnętrznych. Kontrola funkcjonalna jest realizowana przez osoby na stanowiskach kierowniczych w ramach sprawowania nadzoru. Dodatkowo Dział Kontrolingu Spółki realizuje zadania z zakresu audytu wewnętrznego poprzez kontrolę procesów zachodzących w Spółce. Jednym z elementów systemu kontroli wewnętrznej w AC S.A. są audyty wewnętrzne Zintegrowanego Systemu Zarządzania, w tym aspektów środowiskowych, oceniające zgodność funkcjonowania zidentyfikowanych procesów z wymaganiami zawartymi w odpowiednich normach.

6.2.3. Zarządzanie ryzykiem społecznym i środowiskowym [G3]

Spółka monitoruje w trybie ciągłym wszelkie ryzyka w otoczeniu zewnętrznym i wewnętrznym, które mogą wpłynąć na spółkę oraz na realizację strategii rozwoju. Dotyczy to w szczególności ryzyk finansowych, regulacyjnych oraz rynkowych. Po raz pierwszy zostały one kompleksowo przedstawione zewnętrznym interesariuszom w prospekcie emisyjnym spółki, którego publikacja towarzyszyła debiutowi na GPW oraz są one podsumowywane w raportach okresowych. Szczegółowy opis zidentyfikowanych ryzyk oraz sposobów zarządzania nimi zawiera punkt 4 niniejszego Sprawozdania Zarządu.

W celu lepszego zarządzania ryzykami niefinansowymi Spółka na początku 2019 r. wdrożyła Kodeks Etyki AC S.A. oraz Kodeks Etyki Dostawcy AC S.A. W wyniku przeprowadzonej analizy zidentyfikowano dodatkowo poniższe istotne ryzyka z obszarów niefinansowych i sposoby zarządzania nimi.

ryzyko utraty pracowników – ograniczenie ryzyka poprzez odpowiednie zarządzanie polityką personalną, systemem benefitów pozapłacowych, regularne monitorowanie satysfakcji z pracy i identyfikowanie obszarów doskonalenia, inwestowanie w rozwój kompetencji pracowników;
ryzyko związane z brakiem i/lub utratą kluczowych kompetencji - ze względu na istniejące naturalne odejścia pracowników pojawia się możliwe ryzyko odpływu wiedzy i umiejętności, stanowiących o wyjątkowości firmy AC S.A, przy jednoczesnym dostarczeniu kluczowych kompetencji konkurentom, a w efekcie erozja przewagi konkurencyjnej. Możliwy jest również brak wystarczających kompetencji przy niewłaściwym doborze kandydatów w procesie rekrutacji, jak również braku kandydatów z konkretnie wyspecjalizowaną wiedzą – w przypadku specjalistycznej wiedzy niezbędna jest wielostopniowa rekrutacja i inwestycja w kształcenie na koszt firmy, zarówno dla dotychczasowych, jak i nowych pracowników oraz stosowanie umów lojalnościowych i uruchamianie wewnętrznej biblioteki wiedzy;
ryzyko kosztów społecznych – szczególnie aktualne w czasie pandemii.# Poprzez właściwą organizację pracy i środki ochrony Spółka dąży do minimalizowania absencji chorobowych oraz ograniczania czynników środowiska pracy, które mogą mieć wpływ na choroby pracowników.

Spółka organizuje dla pracowników prywatną opiekę medyczną, różnego rodzaju akcje i badania profilaktyczne, sczepienia przeciwko grypie oraz SARS-COV-2 oraz podejmuje innego rodzaju działania, tj.: badania lekarskie, badania środowiska pracy, właściwą organizację pracy, wyposażanie pracowników w ubrania, obuwie i środki ochrony indywidualnej oraz zbiorowej, aktualizację oceny ryzyka zawodowego, szkolenia i instruktaże.

ryzyko wycieku, utraty lub nieuprawnionego wykorzystania danych osobowych – wewnętrzna procedura postępowania zabezpiecza przed tym ryzykiem, zabezpieczenie poprzez hasła i prawa dostępu;
nieprzestrzeganie zasad BHP, wzrost ilości i ciężkości wypadków w pracy – ryzyko to jest minimalizowane poprzez procedurę zarządzania bezpieczeństwem pracy, zapewnienie właściwych warunków pracy i organizacji pracy, stały monitoring sytuacji BHP w zakładzie, szkolenia i działania prewencyjne, instruktaż stanowiskowy, ocenę ryzyka zawodowego. Skuteczność mechanizmów w odniesieniu do bezpieczeństwa i higieny pracy jest weryfikowana poprzez cykliczne audyty wewnętrze;
ryzyko związane z wykorzystaniem w produkcji surowców niebezpiecznych – zabezpieczają przed tym regulacje prawne i wewnętrzne, w tym ujęte w Karcie Procesu Zakupów, dokonywanie zakupów od sprawdzonych, profesjonalnych i zaufanych dostawców;
nieprzestrzeganie zasad równych szans i równego traktowania wszystkich pracowników – przed tym ryzykiem zabezpieczają odpowiednie regulacje prawne i wewnętrzne z zakresu polityki personalnej, a od 2019 r. wdrożony Kodeks Etyki AC S.A.;
ryzyko działań korupcyjnych - Zarząd czuwa by w Spółce nie dochodziło do konfliktu interesów oraz korupcji jak również aby działalność była zgodna z prawem. Zarządza się tym ryzykiem poprzez nadzór przełożonych, a także poprzez procedury według których realizowane są zakupy. Procedury te stanowią część systemów zarządzania jakością i gwarantują transparentny proces wyboru dostawców towarów i usług;
ryzyko negatywnego wpływu na środowisko, w tym zanieczyszczenie powietrza w wyniku wzrostu emisji gazów i pyłów do atmosfery oraz wytwarzania odpadów niebezpiecznych w wyniku procesów produkcyjnych - Spółka uiszcza niezbędne opłaty za korzystanie ze środowiska, jak też dokonuje stosownych pomiarów i składa wymagane prawem sprawozdania związane z obszarem ochrony środowiska. AC S.A. prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wymagane prawem pozwolenia i decyzje, m.in. w zakresie wodnoprawnym, wprowadzania gazów i pyłów do powietrza oraz wytwarzania odpadów. Spółka uwzględnia przesłanki środowiskowe na etapie planowania procesów produkcyjnych i ich optymalizacji. Aspekty Środowiskowe są monitorowane zgodnie z Procedurami obowiązującymi w Spółce w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania.

6.2.4. Zarządzanie etyką [G4]

Kodeks Etyki AC S.A. oraz Kodeks Etyki Dostawców AC S.A. - jako uporządkowanie obowiązującego co do istoty wcześniej zbioru zasad etycznych - zostały wdrożone na początku 2019 r., jednakże już uprzednio Spółka dbała poprzez tworzenie standardów oraz zarządzanie kulturą organizacyjną, by pracownicy i współpracownicy Spółki prowadzili działalność w sposób uczciwy, we wzajemnym poszanowaniu, zgodnie z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi oraz najwyższymi standardami etycznymi.

AC wykonuje działalność gospodarczą zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji, poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów, a także poszanowania oraz ochrony praw i wolności człowieka.

Za fundamentalne wartości Spółka uznaje wzajemny szacunek, uczciwość, innowacyjność, profesjonalizm, zaangażowanie, jakość, odpowiedzialność.

Spółka zapewnia pracownikom podczas wewnętrznych szkoleń właściwą edukację w zakresie zasad etycznych, a w szczególności w materii przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi, a także promowania różnorodności.

Spółka posiada Procedurę anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w AC S.A. procedur i standardów etycznych (tzw. whistleblowing), która szczegółowo określa zasady postępowania w przypadku zidentyfikowania rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń prawa, procedur i standardów etycznych obowiązujących w AC S.A. i zawiera w szczególności wskazanie osób odpowiedzialnych za odbieranie zgłoszeń, sposób dokonywania i odbierania zgłoszeń, sposób ochrony pracownika dokonującego zgłoszenia, zapewniający co najmniej ochronę przed działaniami o charakterze represyjnym, dyskryminacją lub innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania, sposób ochrony danych osobowych informującego oraz osoby, której zarzuca się dokonanie naruszenia zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych, zasady zachowania poufności w przypadku ujawnienia tożsamości naruszającego oraz osoby, której zarzuca się dokonanie naruszenia lub gdy ich tożsamość jest możliwa do ustalenia, rodzaj i charakter działań następczych podejmowanych po odebraniu zgłoszenia, termin usunięcia przez Spółkę danych osobowych zawartych w zgłoszeniach.

Zgodnie z ww. procedurą każdy informujący tj. pracownik, klient, kontrahent lub inny interesariusz Spółki, który jest świadkiem lub ma uzasadnione podejrzenia dotyczące zachowań, które naruszają zasady etyki przez pracowników lub osoby niezatrudnione w Spółce, ale związane relacjami biznesowymi, ma możliwość zgłoszenia tego faktu Spółce.

Informujący mogą dokonać zgłoszenia bezpośrednio każdemu z Członków Zarządu lub w przypadku gdy zgłoszenie dotyczy Członka Zarządu Radzie Nadzorczej. Informujący są zachęcani do ujawniania tożsamości przy zgłaszaniu naruszeń, jednakże w każdym wypadku mogą zachować anonimowość.

Każdy informujący, który chciałby zachować pełną anonimowość, może skorzystać ze specjalnego, niezależnego i odrębnego kanału alternatywnego dokonywania zgłoszenia, który stanowi podstrona internetowa zawierająca formularz zgłoszeniowy.

Nierespektowanie obowiązujących w Spółce standardów etycznych skutkuje możliwością zastosowania odpowiednio dopasowanej kary dyscyplinarnej wobec pracownika Spółki.

Kodeks Etyki Dostawców AC S.A. reguluje politykę w zakresie zarządzania etyką w łańcuchu dostaw. Spółka w raportowanym okresie uzyskała od swoich dostawców 10 Deklaracji zgodności z Kodeksem Postępowania Dostawcy AC S.A., w 2020 r. liczba uzyskanych Deklaracji zgodności z Kodeksem Postępowania Dostawcy AC S.A. wynosiła 10. Spółka w raportowanym okresie nie realizowała audytów etycznych u dostawców, a jej odbiorcy nie zgłosili żądania przeprowadzenia audytu etycznego, w 2021 r. sytuacja związana z epidemią wirusa SARS-CoV-2 uniemożliwiła przeprowadzenie audytów u dostawców Spółki.

W Spółce nie zgłoszono żadnych skarg potencjalnych naruszeń etycznych, pochodzących z wewnątrz jak też z zewnątrz organizacji.

Wzory klauzul umownych dotyczących etyki, przeciwdziałania korupcji, konfliktowi interesów, praw człowieka, BHP i ochrony środowiska były stosowane we wzorach umów przekazywanych m.in. dostawcom i odbiorcom towarów i usług oraz dotyczących sponsoringu.

Głównym ryzykiem zidentyfikowanym przez Spółkę w obszarze etycznym jest ryzyko osobowe, związane z niewystarczającym poziomem wiedzy pracowników w zakresie należytych zachowań etycznych. Brak wiedzy w powyższej materii może wynikać ze stosowania nieadekwatnych form propagowania postaw etycznych, czy też uchybień organizacyjnych w zarządzaniu procesami promocji i egzekwowania standardów etycznych. Niedostateczna świadomość etyczna na poziomie pracowniczym skutkować może utratą wizerunku firmy w związku z naruszeniem lub bezpodstawnym oskarżeniem o naruszenie zasad etycznych organizacji, co może mieć bezpośrednie przełożenie na relacje biznesowe Spółki i jej sytuację ekonomiczną.

Spółka dotychczasowych i nowych pracowników zapoznaje z obowiązującym Kodeksem Etyki. Spółka w listopadzie 2021 ponowiła program edukacyjny dla pracowników pod nazwą „#Ethics Wednesday”, w ramach którego za pomocą wewnętrznej platformy informacyjnej, w każdą środę przypominała i zapoznawała pracowników w szerszym zakresie z postanowieniami Kodeksu Etyki AC S.A., tak by wartości etyczne prezentowane w postanowieniach polityki zostały w pełni inkorporowane.

6.2.5. Zgodność z Taksonomią

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/2088 tzw. Taksonomia, określa kryteria uznania działalności jako zrównoważonej środowiskowo oraz nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek ujawnienia czy i w jakim stopniu działalność biznesowa przedsiębiorstwa jest zgodna z założeniami Taksonomii.

Taksonomia to narzędzie klasyfikacyjne, które ma pomagać inwestorom, instytucjom finansowym i przedsiębiorstwom podejmować świadome decyzje inwestycyjne dotyczące działalności gospodarczej przyjaznej dla środowiska, tzw. „zrównoważonej”. Ustanowienie ww. systemu i kryteriów klasyfikacji ma na celu realizację strategii rozwoju „Europejski Zielony Ład” – w tym przejścia na bezpieczną, neutralną dla klimatu, odporną na zmiany klimatu i bardziej zasobooszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Zgodnie Rozporządzeniem 2020/852 oraz Rozporządzeniem 2021/2178 z dnia 6 lipca 2021 r., Spółka ujawnia udział procentowy działalności gospodarczej kwalifikującej się do Taksonomii i działalności gospodarczej niekwalifikującej się do Taksonomii w łącznym obrocie, nakładach inwestycyjnych i wydatkach operacyjnych w odniesieniu do celu łagodzenie zmian klimatu, wraz z przedstawieniem działalności zgodnej tj.# Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

działalności kwalifikowanej AC S.A., która spełnia a) kryteria istotnego wkładu w łagodzenie zmian klimatu, b) kryteria „nie wyrządzania poważnych szkód pozostałym celom środowiskowym” (DNSH), c) Techniczne Kryteria Kwalifikacji określone w Rozporządzeniu Delegowanym Komisji (UE) 2021/2139 z dnia 4 czerwca 2021 r. oraz d) jest prowadzona zgodnie z minimalnymi gwarancjami w zakresie praw człowieka, a także prezentuje powiązane AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 48 informacje jakościowe, o których mowa w pkt 1.2 załącznika I Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2021/2139. Spółka wypełniając wymagania dla ujawnień za rok 2022, przeprowadziła identyfikację prowadzonych przez siebie działalności gospodarczych, pod kątem ich kwalifikowalności do systematyki Taksonomii. Oceny kwalifikowalności dokonano w odniesieniu do celów, dla których zostały opublikowane listy działalności i techniczne kryteria kwalifikacji tj. łagodzenia zmian klimatu i adaptacji do zmiany klimatu. Kwalifikowalność i zgodność z pozostałymi celami środowiskowymi będzie prezentowana przez Spółkę w okresach późniejszych. Jako warunek uznania danej działalności za kwalifikującą się, przyjęto zgodność działalności Spółki z opisem działalności przedstawionym w technicznych kryteriach kwalifikacji. Na kolejnym etapie dokonano weryfikacji: – udziału procentowego obrotu związanego z tymi działalnościami w całkowitym obrocie Spółki, – udziału procentowego nakładów inwestycyjnych oraz wydatków operacyjnych Spółki odpowiadających aktywom lub procesom związanych z tymi działalnościami. Wskutek powyższych działań ustalono, iż w 2022 r.: – 79,02% całkowitego obrotu Spółki pochodziło z działalności kwalifikującej się do systematyki Taksonomii, – 87,2% nakładów inwestycyjnych (CapEx), oraz 68,1% wydatków operacyjnych (OpEx) Spółki było związanych działalnościami kwalifikującymi się do systematyki Taksonomii. Przy obliczaniu udziału obrotu, CapEx i OpEx kwalifikujących się do systematyki Taksonomii zastosowano następujące zasady:  Podstawę kalkulacji wskaźnika obrotu (mianownik) stanowiły przychody ze sprzedaży netto. Do licznika zaliczono przychody ze sprzedaży z działalności kwalifikujących się do systematyki.  Podstawę kalkulacji wskaźnika CapEx stanowiły (mianownik) nakłady inwestycyjne wykazywane w Nocie 1b i 2b Sprawozdania finansowego w punkcie „zwiększenia”. Do licznika przypisano wydatki inwestycyjne dla działalności kwalifikującej się do systematyki Taksonomii przypisane bezpośrednio lub rozliczone kluczem obrotowym jeśli dany nakład inwestycyjny służy zarówno działalności kwalifikującej się i niekwalifikującej się do Taksonomii.  Podstawę kalkulacji wskaźnika OpEx stanowiły (mianownik) wszystkie koszty służące do bieżącej obsługi aktywów Spółki i utrzymywania ich we właściwej kondycji tj. ponoszone na cele wykonania remontów i konserwacji poszczególnych pozycji rzeczowych aktywów trwałych. Wliczone do nich zostały takie koszty, jak: koszty osobowe osób odpowiedzialnych za utrzymanie i naprawy, koszty związane z naprawami oraz remontami urządzeń, koszty sprzątania powierzchni, koszty w obszarze ppoż., koszty sterowania mediami, koszty ochrony budynków, koszty legalizacji urządzeń. Zgodnie z definicją OpEx uwzględniono także nieskapitalizowane koszty dotyczące badań i rozwoju. Do licznika przypisano tę część OpEx, która dotyczy rodzajów działalności kwalifikujących się do systematyki Taksonomii przypisane bezpośrednio lub rozliczone kluczem obrotowym jeśli dany nakład inwestycyjny służy zarówno działalności kwalifikującej się i niekwalifikującej się do Taksonomii. W przypadku działalności kwalifikujących się do Taksonomii, ale nieistotnych w 2022 r. (poniżej 1% udziału) pod względem wielkości przychodów, nakładów inwestycyjnych czy nakładów operacyjnych, Spółka nie uwzględniła tej części swojej działalności we wskaźnikach. Podstawowa działalność AC polega na polega na produkcji i sprzedaży systemów i komponentów do autogazu, przyczyniających się do ograniczenia gazów cieplarnianych. Ta część przychodów kwalifikuje się do Taksonomii w dziale 3.6 „Wytwarzanie innych technologii niskoemisyjnych”. Dodatkowo zakwalifikowano w dziale 7.6 do Taksonomii przychody w zakresie „Montaż, konserwacja i naprawa systemów technologii energii odnawialnej”. Kwalifikacja ta dotyczy celu łagodzenia zmian klimatu.

Działalność gospodarcza

Kod lub kody NACE	Obrót wartość bezwzględna tys. PLN	Udział obrotu %
A. Działalność kwalifikująca się do systematyki Taksonomii
Działanie 3.6	206 691	76,42 %
AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 49
Działalność gospodarcza	Kod lub kody NACE	Obrót wartość bezwzględna tys. PLN
A. Działalność k walifikująca się do systematyki Taksonomii
Wytwarzanie innych technologii niskoemisyjnych	C 26.51, C 27.12, C 27.33, C 28.11, C 28.14
Działanie 7.6	F 43.21, C 27.90,	7 020
Montaż, konserwacja i naprawa systemów technologii energii odnawialnej
Obrót z działalności kwalifikującej się do Taksonomii		213 711
B. Obrót z działalności niekwalifikującej się do systematyki Taksonomii		(B) 56 746
Razem (A+B)		2 70 457

Odsetek CapEx zakwalifikowany wg. systematyki Taksonomii za 2022 r.

Działalność gospodarcza	Nakłady inwestycyjne w ujęciu bezwzględnym tys. PLN	Udział nakładów inwestycyjnych %
A. Działalność kwalifikująca się do systematyki Taksonomii	6 291	87,2%
B. Działalność niekwalifikująca się do systematyki Taksonomii	924	12,8%
Razem (A+B)	7 215	100,0%

Odsetek OpEX zakwalifikowanego wg. systematyki Taksonomii za 2022 r.

Działalność gospodarcza	Wydatki operacyjne w ujęciu bezwzględnym tys. PLN	Udział wydatków operacyjnych %
A. Działalność kwalifikująca się do systematyki Taksonomii	8 512	68,1 %
B. Działalność niekwalifikująca się do systematyki Taksonomii	3 990	31,9%
Razem (A+B)	12 502	100,0%

Zgodność z Taksonomią

Jak już wcześniej było wskazywane, działalność zgodna jest to działalność kwalifikowana, która spełnia kryteria mające na celu określenie, czy dana działalność wnosi istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu lub adaptację do zmian klimatu, kryteria „nie wyrządzania poważnych szkód” (DNSH) pozostałym celom oraz jest prowadzona zgodnie z minimalnymi gwarancjami. Ocena zgodności działalności z kryteriami istotnego wkładu i kryteriami „nie wyrządzania poważnych szkód” została przeprowadzona poprzez badanie wymagań w tym zakresie dla wyżej wskazywanych działalności AC S.A. kwalifikujących się do Taksonomii a także stwierdzenie ich realizacji przez poszczególne działania. Ocena zgodności działalności AC S.A. w przedmiocie zapewnienia spełnienia minimalnych gwarancji została przeprowadzona poprzez badanie kryteriów minimalnych gwarancji i ustalenie ich realizacji przez Spółkę.

Obrót zgodny z Taksonomią

Określenie proporcji przychodów Spółki związanych z działalnością zgodną z Taksonomią została określona poprzez podzielenie sumy przychodów z działalności zgodnej przez przychody netto ze sprzedaży. Przychody z działalności zgodnej zostały ustalone na podstawie wskazania działalności po przeprowadzeniu oceny spełniania AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 50 kryteriów istotnego wkładu, kryteriów „nie wyrządzania poważnych szkód” i minimalnych gwarancji.

Przychody z działalności zgodnej: 2 13 711 tys. zł
Przychody netto ze sprzedaży: 270 457 tys. zł
Udział przychodów związanych z działalnością zgodną: 7 9,0 2%

Przychody AC S.A. z działalności 3.6 „Inne technologie niskoemisyjne” tj. produkcja i sprzedaż systemów i komponentów do autogazu, a także z działalności 7.6 „Montaż, konserwacja i naprawa systemów technologii energii odnawialnej” w zakresie dotyczącym instalacji fotowoltaicznych uznaje się za zgodne z Taksonomią ponieważ wnoszą one istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu, spełniają kryteria DNSH wskazane dla tych działalności i minimalne gwarancje w zakresie praw człowieka.

Istotny wkład

Działalność sklasyfikowana jako działanie 3.6 „Inne technologie niskoemisyjne” tj. produkcja i sprzedaż systemów i komponentów do autogazu wnosi w ocenie Spółki istotny wkład w cel łagodzenie zmian klimatu, gdyż technologia konwersji samochodu na gaz ogranicza emisję gazów cieplarnianych w całym cyklu życia produktów w odniesieniu do zasilania pojazdów benzyną o kilkanaście %. Spółka ustaliła wyżej wskazywane ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w oparciu o wskaźniki emisji DEFRA, 2022 https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/108 3855/ghg-conversion-factors-2022-full-set.xls. Otrzymane wyniki zostały potwierdzone przez niezależna stronę trzecią Fundację Climate Strategies Poland. Instalacje produkcji AC S.A. mogą być użyte do zasilania pojazdów LPG, CNG ale też biogazem i biometanem. Takie źródła jak biogaz czy biometan użyte przez użytkownika końcowego odznaczają się zeroemisyjnością. Na podstawie wstępnych szacunków przyjęto założenie, że faza produkcji systemów instalacji gazowych nie przekracza 5% śladu środowiskowego w stosunku do fazy użytkowania i uważamy, że w porównaniu do korzyści w ograniczaniu emisji w fazie użytkowania instalacji gazowych są to wielkości mało istotne. Spółka jest w trakcie zbierania informacji do wyliczeń szczegółowych śladu środowiskowego fazy produkcji instalacji.

Kryteria „nie wyrządzania poważnych szkód” (DNSH)

W ramach sprawdzania kryteriów DNSH spółka przeprowadziła analizę scenariuszową ryzyk klimatycznych wskazanych w dodatku A do załącznika I Rozporządzenia (UE) 2021/2139. Analiza została przeprowadzona z wykorzystaniem wysokorozdzielczych, najnowocześniejszych projekcji klimatu tj. scenariuszy klimatycznych dla miasta Białystok RCP4.5 i RCP8.5 dostępnych na portalu Klimada 2.0., są to projekcje obejmujące okres 10 – 30 kolejnych lat. Spółka nie zidentyfikowała ryzyk fizycznych, które mogłyby mieć istotny wpływ na prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie jej oczekiwanego cyklu życia.# Jedna z głównych polskich grup kapitałowych w branży automotive oraz specjalistycznych usług produkcyjnych

SPÓŁKA AKCYJNA AC S.A. Z SIEDZIBĄ W BIAŁYMSTOKU

Sprawozdanie Zarządu z działalności za rok 2022

Jednakże nie możemy pominąć, iż w razie wystąpienia ostrych ryzyk fizycznych takich jak fala upałów czy fala chłodu/ mrozu Spółka będzie musiała ponieść zwiększone koszty na ogrzewanie tudzież klimatyzację pomieszczeń. Ryzyko to nie jest jednak wysokie, a AC S.A. uwzględnia takie dodatkowe koszty w planach w zakresie adaptacji do ryzyka. Spółka identyfikuje i uwzględnia w swojej działalności ryzyko degradacji środowiska związane z utrzymaniem jakości wody i unikaniem deficytu wody w celu osiągnięcia dobrego stanu wody i dobrego potencjału ekologicznego. Spółka chroni środowisko przed niekorzystnymi skutkami przepływu zrzutu ścieków komunalnych i przemysłowych, poprzez zapewnienie odpowiedniego zbierania i odprowadzania ścieków komunalnych i przemysłowych. Spółka posiada pozwolenie wodnoprawne na usługę wodną tj. odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych z nieruchomości. AC S.A. posiada również pozwolenia wodnoprawne na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Na mocy tych pozwoleń Spółka zobowiązana jest do prowadzenia okresowych pomiarów stężeń substancji szczególnie szkodliwych w ściekach przemysłowych wprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych, a także odprowadzania ścieków o ilości i jakości nie zagrażającej prawidłowej eksploatacji urządzeń kanalizacyjnych, określonej w ww. pozwoleniach wodnoprawnych. Spółka jest obecnie w procesie odnawiania ww. pozwoleń wodnoprawnych. Tym samym Spółka przyczynia się do ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnymi skutkami wszelkiego zanieczyszczenia wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, dzięki zapewnieniu, by woda była wolna od wszelkich mikroorganizmów, pasożytów i substancji, które stanowią potencjalne zagrożenie dla zdrowia ludzi.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 51

Charakter prowadzonej przez Spółkę działalności nie wiąże się z istotnym zapotrzebowaniem na wodę. Woda zużywana na potrzeby socjalno-bytowe pracowników, czyszczenie powierzchni zakładów. Spółka promuje zrównoważone zużycie wody, zarówno w jej działalności produkcyjnej jak i przy wykorzystaniu na potrzeby socjalno-bytowe pracowników. Lokalizacja Spółki we wschodniej części Polski sprawia, iż Spółka nie ma dużego wpływu na środowisko morskie. Kolejno weryfikując DNSH Spółka przeprowadziła ocenę dostępności przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym i stosowania technik wspierających. Spółka już obecnie podejmuje działania mające na celu tam gdzie to możliwe przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w każdym przypadku jesteśmy jednak ograniczeni cyklem życia niektórych wykorzystywanych surowców czy komponentów. AC S.A. produkuje elementy elektroniczne oraz elementy mechaniczne, przy czym w obydwu przypadkach projektowanie tych produktów nastawione jest na ich wysoką trwałość i każdorazową możliwość ich naprawy. Spółka priorytetowo traktuje w procesie produkcyjnym recykling. AC S.A. zleca również podmiotom zewnętrznym tam gdzie jest to możliwe recykling zużytych części. AC S.A. przeprowadziła ocenę wytwarzania, wprowadzania do obrotu i stosowania substancji na podstawie dodatku C do Załącznika I Rozporządzenia (UE) 2021/2139, w wyniku której stwierdzono, iż Spółka nie wytwarza, nie wprowadza do obrotu, ani nie stosuje substancji wskazanych w aktach zaznaczonych w ww. dodatku C. Spółka nie była zobowiązana do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia (OOŚ) zgodnie z dyrektywą 2011/92/UE. Spółka nie jest zlokalizowana na obszarach wrażliwych pod względem bioróżnorodności, czy też w ich pobliżu.

Minimalne Gwarancje

Działalność gospodarcza Spółki jest prowadzona zgodnie z Minimalnymi Gwarancjami określonymi w art. 18 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z dnia 18 czerwca 2020 r. w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/2088. Spółka stosuje procedury oraz mechanizmy, które mają zapewnić przestrzeganie Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka, w tym zasad i praw określonych w ośmiu podstawowych konwencjach wskazanych w Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy oraz zasad i praw określonych w Międzynarodowej karcie praw człowieka, w tym w szczególności poprzez zapewnienie funkcjonowania systemu należytej staranności obejmującego m.in.:

obowiązujący w Spółce Kodeks Etyki zawierający odniesienia do takich obszarów jak prawa człowieka, konflikt interesów, przekupstwo i korupcja, postępowanie w biznesie, bezpieczeństwo i zdrowie pracowników oraz ochrona środowiska, do którego przestrzegania są zobowiązani pracownicy Spółki, i który jest komunikowany interesariuszom zewnętrznym w łańcuchu dostaw,
istniejący system zgłaszania naruszeń: ww. Kodeksu Etyki, jak również naruszeń prawa oraz obowiązujących w AC S.A. procedur i standardów etycznych (tzw. whistleblowing),
due diligence w łańcuchu dostaw: zobowiązanie dostawców do przestrzegania Kodeksu Postępowania Dostawcy regulującego m.in. kwestie odpowiedzialności etycznej, społecznej i środowiskowej, jak również monitorowanie zgodności z określonymi tam wymogami,
prowadzony na bieżąco przez Zarząd przy wsparciu właściwych Działów i monitoring ryzyk społecznych, w tym wpływu na prawa człowieka, obejmujący ich identyfikację, ocenę i podejmowanie działań reakcyjnych na te ryzyka (zapobieganie, łagodzenie, zakończenie, minimalizacja ich skutków),
szkolenia dla pracowników Spółki w obszarach etyki i praw człowieka, w tym konsultacje dot. oceny zgodności Spółki,
publiczne informowanie o obowiązywaniu ww. systemu, m.in. poprzez raport niefinansowy,
przestrzeganie powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym w zakresie prawa pracy, ochrony konkurencji i konsumenta, przepisów podatkowych.

CapEx zgodny z Taksonomią

Udział nakładów inwestycyjnych CapEx Spółki związanych z działalnością zgodną z Taksonomią została określona poprzez podzielenie sumy nakładów inwestycyjnych poniesionych w ramach działalności zgodnej z Taksonomią przez sumę nakładów inwestycyjnych.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 52


Nakłady inwestycyjne związane z działalnością zgodną	6 291 tys. zł
Suma nakładów inwestycyjnych	7 215 tys. zł
Udział nakładów inwestycyjnych związanych z działalnością zgodną	87,2 %
Nakłady inwestycyjne związane z działalnością 3.6 „Inne technologie niskoemisyjne” tj. produkcja i sprzedaż systemów i komponentów do autogazu, a także z działalności 7.6 „Montaż, konserwacja i naprawa systemów technologii energii odnawialnej” w zakresie dotyczącym instalacji fotowoltaicznych uznaje się za zgodne z Taksonomią ponieważ wnoszą one istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu, spełniają kryteria DNSH wskazane dla tych działalności i minimalne gwarancje w zakresie praw człowieka.

OpEx zgodny z Taksonomią

Udział wydatków operacyjnych OpEx Spółki związanych z działalnością zgodną z Taksonomią została określona poprzez podzielenie sumy wydatków operacyjnych poniesionych w ramach działalności zgodnej z Taksonomią przez sumę wydatków operacyjnych.


Wydatki operacyjne związane z działalnością zgodną	8 512 tys. zł
Suma wydatków operacyjnych	12 502 tys. zł
Udział wydatków operacyjnych związanych z działalnością zgodną	68 ,1 %
Wydatki operacyjne związane z działalnością 3.6 „Inne technologie niskoemisyjne” tj. produkcja i sprzedaż systemów i komponentów do autogazu, a także z działalności 7.6 „Montaż, konserwacja i naprawa systemów technologii energii odnawialnej” w zakresie dotyczącym instalacji fotowoltaicznych uznaje się za zgodne z Taksonomią ponieważ wnoszą one istotny wkład w łagodzenie zmian klimatu, spełniają kryteria DNSH wskazane dla tych działalności i minimalne gwarancje w zakresie praw człowieka.

Pozostałe informacje

W trakcie badania nie zidentyfikowano rodzajów działalności przyczyniających się do wnoszenia istotnego wkładu w więcej niż jeden cel środowiskowy. Nie istniała w związku z tym konieczność stosowania specjalnych procedur w celu uniknięcia podwójnego liczenia. Spółka nie prowadzi, nie finansuje, ani nie ma ekspozycji na rodzaje działalności, o których mowa w sekcjach 4.26 – 4.31 załączników I i II do Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2021/2139 – rodzaje działalności dotyczące wytwarzania energii w ramach procesów jądrowych i produkcji energii z gazowych paliw kopalnych.

6.3. Obszar środowiskowy (E)

Montaż nowoczesnych instalacji gazowych AC S.A. w samochodach poprzez zastosowanie paliwa alternatywnego, przyczynia się do ograniczenia szkodliwej emisji gazów i pyłów do atmosfery, a co za tym idzie do poprawy warunków otaczającego nas środowiska naturalnego. Podstawowym celem działalności środowiskowej firmy jest zarządzanie aspektami środowiskowymi, aby eliminować lub ograniczać jej negatywny wpływ na środowisko naturalne. Spółka posiada Politykę Zintegrowanego Systemu Zarządzania, która określa działania, zgodne z normą ISO 14001, takie jak:

ciągłe doskonalenie efektów działalności środowiskowej oraz zapobieganie zanieczyszczeniom środowiska,
integrowanie systemu zarządzania z procesami biznesowymi firmy oraz planowanie działań w oparciu o analizę ryzyk i szans,
minimalizowanie wpływów na środowisko poprzez racjonalną gospodarkę surowcami, doskonalenie gospodarki odpadowej oraz odpowiedzialną gospodarkę wodno- ściekową,
wyznaczanie i realizację wymiernych celów jakościowych i środowiskowych.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 53

Działalność Spółki nie ma istotnego wpływu na jakość powietrza, wody, gleby, nie powoduje emisji hałasu i pól elektromagnetycznych. AC S.A. prowadzi działalność gospodarczą w oparciu o wymagane prawem pozwolenia i decyzje, m.in. w zakresie wodnoprawnym, wprowadzania gazów i pyłów do powietrza oraz wytwarzania odpadów. Firma AC S.A.# Raport Zarządu z działalności za 2022 r.

Spółka ponosi opłaty za korzystanie ze środowiska, a także współpracuje z organizacją odzysku. W 2021 roku nie spowodowano bezpośredniej uciążliwości dla lokalnej społeczności. Spółka prowadzi działania, zmierzające do optymalizacji i minimalizacji oddziaływania na środowisko. Działania związane z obszarem ochrony środowiska opisane są w procedurze „Zarządzanie Środowiskowe”. W tym celu dokonuje identyfikacji aspektów środowiskowych, które umieszczone są w arkuszu „RAŚ- Rejestr aspektów środowiskowych”. Dodatkowo posiada „PMP- Plan monitorowania i pomiarów OŚ”. Maszyny i urządzenia ulegają stałej modernizacji. Kluczowym kryterium wyboru nowych urządzeń i maszyn jest ich energooszczędność i innowacyjność. Cele środowiskowe Spółki wyznaczone na rok 2022:

Redukcja uciążliwości środowiskowej opakowań wprowadzonych na rynek (np. rezygnacja z lakierowania).
Ograniczenie zużycia energii elektrycznej o 5% r/r.
Ograniczenie masy odpadów przemysłowych o 5% r/r na wydziale Tworzyw Sztucznych.
Ograniczenie zużycia papieru o 5% poprzez dalsze procesy cyfryzacji.

6.3.1. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: surowce i minerały [E1]

Spółka dba o racjonalne wykorzystywanie surowców i materiałów niezbędnych do prawidłowego przebiegu procesu produkcyjnego oraz wytworzenia gotowego produktu. Działania te realizowane są na wszystkich etapach, zaczynając od projektowania produktu do utylizacji odpadów produkcyjnych. AC S.A. zwraca uwagę na to, aby kupowane surowce i materiały miały sprawdzone pochodzenie, jakość i zgodność z wymaganiami prawnymi i środowiskowymi. W tym celu stosowane są procedury i instrukcje dotyczące Zakupów i zaopatrzenia, Zatwierdzania i oceny dostawców, Zakupu dóbr i usług, Zatwierdzania podwykonawców usług zlecanych na zewnątrz. Efektywne korzystanie z surowców i materiałów oraz racjonalna gospodarka odpadami to jedne z celów polityki środowiskowej Spółki. Racjonalne korzystanie rozpoczyna się już na etapie doboru materiałów i ich zakupu. Realizujemy swoje projekty z użyciem wysokiej jakości materiałów i surowców, tak by ograniczyć do minimum ryzyko wystąpienia wad (poziomu reklamacji i związanych z tym kosztów). Materiały i surowce pozyskiwane są z legalnych źródeł, w oparciu o ocenę dostawców i oferowanych produktów. Kryterium wyboru stanowią między innymi posiadane certyfikaty jakości. Transport, przechowywanie, pakowanie i dostarczanie materiałów oraz surowców, wykonywane jest w sposób zapobiegający ich uszkodzeniu, zniszczeniu lub utracie właściwości. Racjonalne korzystanie z surowców i materiałów realizowane jest przy pomocy następujących procedur Systemu Zarządzania: Proces zakupów oraz Zakup dóbr i usług pośrednich. Procedura wskazuje podmioty odpowiedzialne za wybór dostawcy, jego ocenę, kryteria w oparciu o które jest ona dokonywana, opracowanie zapotrzebowania materiałowego i sam proces realizacji zamówień. Zgodnie z tą procedurą, na podstawie dotychczasowej współpracy, audytów, oceny próbek dokonywana jest kwalifikacja dostawcy. Na podstawie pozyskanych informacji następuje wybór dostawcy. Rezygnacja z towarów dostawcy następuje między innymi w przypadku niespełnienia przez dostawcę wymagań w zakresie specyfikacji zamawianych towarów, czy kwestii jakościowych (braku dokumentów potwierdzających jakość dostarczanego towaru - atestów, świadectw jakości, deklaracji zgodności, protokołów badań, spełnienia wymagań BHP i ochrony środowiska). Ponadto regularnie monitorujemy procesy dotyczące zużycia materiałów. W razie konieczności podejmujemy działania korygujące i naprawcze. Zużycie materiałów według rodzaju podaje tabela w pkt. 2.2 niniejszego Sprawozdania Zarządu. Największe zapotrzebowanie na materiały produkcyjne (ilości):

Wyszczególnienie	2019 r.	2020 r.	2021 r.	2022 r.
Elementy elektroniczne (procesory, układy scalone, diody, kondensatory, tranzystory, rezystory, warystory, termistory, kwarce, przekaźniki)	390,161	141,92	187,1 mln szt.
Płytki PCB	1,9	1,9	1,5	2,02 mln szt.
Przewody/kable	48 065	37 052	42 363	43 580 km
PCV – polichlorek winylu	145 205	113 933	121 571	128 463 kg
PA - poliamid	89 030	66 394	43 110	57 006 kg
Pręty mosiężne	45 915	40 018	49 002	50 634 kg
Pręty stalowe nierdzewne	55 050	135 216	104 304	166 664 kg
Pręty aluminiowe	20 005	9 246	14 121	25 808 kg
PBT - politereftalan butylenu	19 059	29 476	24 912	33 602 kg
Pręty stalowe	11 201	14 64	3 9929	18 646 kg
Stal	9 987	15 585	25 048	34 491 kg
ABS (kopolimer: akrylo - butylo - styren)	7 689	15 285	7 910	4 691 kg
PPS - polisiarczek fenylenu	10 463	12 366	7 425	7 925 kg
Taśmy mosiężne	0	3 053	8 568	39 820 kg
Kauczuk (płyta gumowa)	8 839	9 161	11 455	10 741 kg
Lakier	631	271	275	1 705 l
Miedź	3 986	20 393	20 565	27 794 kg
PC - poliwęglan	1 800	766	888	187 kg
PE - polietylen	2 343	843	1 378	1 423 kg
POM - policetal	1 208	1 211	696	1 098 kg
PP - polipropylen	1 510	1 753	811	1 351 kg
Spoiwo, Cyna	2 199	1 762,21	809 986,46	kg
Topnik	1 300	1 910	170 195	l

6.3.2. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: paliwa i energia [E2]

Energia elektryczna wykorzystywana jest głównie do zasilania pracy maszyn i urządzeń oraz do oświetlania hal produkcyjnych i pomieszczeń biurowych. W zakładzie sukcesywnie dokonuje się wymiany oświetlenia na bardziej energooszczędne – lampy LED, w wyniku czego obecnie 98% oświetlenia w Spółce jest oświetleniem LED. Samochody służbowe posiadają zamontowaną instalację gazową. W AC S.A. linie produkcyjne są modernizowane poprzez stopniowe wdrażanie automatyzacji. Tego typu rozwiązanie ułatwia pracę operatorom lecz jest bardziej energochłonne w stosunku do pracy manualnej. Przy wyborze nowych maszyn kierujemy się parametrami technicznymi i energooszczędnością. Dotyczy to np. wtryskarek tworzyw sztucznych, które zużywają bardzo dużo energii elektrycznej. Spółka prowadzi działalność produkcyjną, a różnorodność produkowanych wyrobów jest bardzo duża. Z tego powodu nie ma możliwości przedstawienia wskaźników dotyczących zużycia energii na jednostkę produktu, podjęto więc decyzję o podaniu wskaźnika zużycia energii w odniesieniu do przychodów Spółki.

Zużycie energii i paliw:

Obszar monitorowania	2019 Zużycie/mln zł przychodu	2020 Zużycie/mln zł przychodu	2021 Zużycie/mln zł przychodu	2022 Zużycie/mln zł przychodu
Zużycie energii elektrycznej (kWh)	3 271 058 14 688	3 284 039 17 730	3 189 696 15 461	3 236 250 11 986
Zużycie energii cieplnej (GJ)	4 591,31 21	5 645 30	5 990,28 29	5 351,49 20
Zużycie oleju opałowego (L/dm)	19 999 90	15 448 83	23 000 111	14 050 53

Zużycie paliw w samochodach służbowych – flota ok. 60 samochodów:

Rodzaj paliwa	Zużycie 2019 [l]	Zużycie/mln zł przychodu	Zużycie 2020 [l]	Zużycie/mln zł przychodu	Zużycie 2021 [l]	Zużycie/mln zł przychodu	Zużycia 2022 [l]	Zużycie/mln zł przychodu
PB	54 368	244	41 431	223	58 349	283	30 585	113
Gaz LPG	76 703	344	79 852	431	88 082	427	85 992	318
Olej napędowy	8 780	39	9 626	51	9 838	48	5 392	20
Gaz CNG	6 918 m3	31	13 087	70	8 371	41	12 749	47

6.3.3. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: woda [E3]

Charakter prowadzonej przez Spółkę działalności nie wiąże się z istotnym zapotrzebowaniem na wodę. Woda pobierana jest z wodociągu miejskiego eksploatowanego przez Wodociągi Białostockie sp. z o.o. w Białymstoku i zużywana na potrzeby socjalno-bytowe pracowników, czyszczenie powierzchni zakładów. Na potrzeby technologiczne (chłodziwo) wykorzystywana jest woda demineralizowana kupowana z zewnątrz, która krąży w obiegu zamkniętym.

6.3.4. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: bioróżnorodność [E4]

Główny zakład Spółki przy ul. 42 Pułku Piechoty 50 zlokalizowany jest w północno – wschodniej części miasta Białystok, w jego granicach administracyjnych, u zbiegu ulic 42 Pułku Piechoty i Dolistowskiej. Są to tereny przemysłowo-magazynowe. W kierunku południowym, bezpośrednio za skrajem terenów zakładowych przepływa niewielki, naturalny ciek wodny rzeka Dolistówka. W kierunku południowo-zachodnim w odległości ok. 480 m i w kierunku północno-wschodnim w odległości ok. 390 m od granic występują tereny ogrodów działkowych. W strefie potencjalnego oddziaływania zakładów AC S.A. nie występują obszary ochrony uzdrowiskowej, czyli tereny dla których istnieją zaostrzone wartości dopuszczalne, dla których obiekt ten mógłby stanowić potencjalne zagrożenie. Obiekty AC S.A. pozostają poza zasięgiem oddziaływania emisyjnego dla obszarów chronionych.

6.3.5. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: emisje do atmosfery [E5]

Głównymi źródłami emisji substancji do powietrza atmosferycznego są procesy technologiczne związane z obróbką i precyzyjnym montażem detali elektronicznych, elementami z tworzyw sztucznych oraz użytkowania floty samochodowej, testowania wyrobów związanych z samochodowymi instalacjami gazowymi. Ilość gazów i pyłów dopuszczonych do wprowadzania do powietrza określono w decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku. W 2021r nastąpiła aktualizacja pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji DOS-I.6225.5.2021 z dn. 30.06.2021 Substancja emitowana do powietrza na podstawie pozwolenia DOŚ-I.6225.3.2018 z dn. 29.06.2018 r.; oraz DOS- I.6225.5.2021 z dn. 30.06.2021:

Lp.	Nazwa substancji	Wielkość emisji [kg/rok] 2021	Wielkość emisji [kg/rok] 2022
1	Akrylonitryl	1,529838	1,882287139
2	Amoniak (NH3)	0,236298	0,349837509
3	Benzo(a)piren	0,00008258	0,00005722
4	Chlorek winylu	0,72936	0,78325974

6.3.5. Emisje do powietrza

Lp.	Związek chemiczny	2021	2022
5	Cynk i jej związki (jako Sn)	47,79210187	45,54692
6	Disiarczek węgla	4,401725358	2,973162
7	Dwutlenek węgla (Ditlenek węgla CO2)	45 394,73	59855,0712
8	HFC-134a (C2H2F4)	2,985	5,625
9	Niemetanowe lotne związki organiczne (NMLZO)	478,5016752	584,1057251
10	Ołów i jego związki (jako Pb)	4,828764023	4,18264
11	Pył całkowity	1,1448805	1,65763
12	Pył PM10	1,144579	1,654012
13	Pył PM2,5	1,1443805	1,65163
14	Tlenek węgla (CO)	34,12594025	35,4838176
15	Tlenki azotu (NOx/NO2)	68,1963175	75,5722064
16	Tlenki siarki (SOx/SO2)	51,094004	68,03512
17	Wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA) zgłaszane jako suma benzo(b)fluorantenu, benzo(k)fluorantenu i indeno(1,2,3-cd)pirenu	352,1111044	307,429775

Rok 2022 to trzeci rok w którym została przeprowadzona kalkulacja emisji gazów cieplarnianych w Spółce. Raportowane emisje gazów cieplarnianych zostały obliczone zgodnie ze Standardem The Greenhouse Gas Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard w wersji „revised”. Granice raportowanych emisji (organizational boundries) obejmują AC Spółkę Akcyjną. Zakres raportowanych emisji (operational boundries): Raportowane emisje obejmują zakres 1 (Scope 1, emisje bezpośrednie), jak i zakres 2 (Scope 2, emisje pośrednie wynikające z wytwarzania kupowanej energii).

Rok bazowy i wskazanie trendów zmiany emisji w czasie: Rok 2020 został uznany za rok bazowy (base year) dla raportowania emisji AC Spółki Akcyjnej. Przy obliczaniu emisji wykorzystano narzędzia udostępniane przez GHG Protocol (https://ghgprotocol.org/calculation-tools). Emisje w zakresie 2 (Scope 2, emisje pośrednie wynikające z wytwarzania kupowanej energii) zostały obliczone według metody location-based z wykorzystaniem przeciętnego wskaźnika intensywności emisyjnej dla energii elektrycznej udostępnianego przez Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami.

Emisje gazów cieplarnianych do atmosfery (CO2, SF6, CH4, N2O, HFCs, PFCs)

Jednostka	2020	2021	2022	wskaźnik pewności danych %
				95

Scope 1

	Emisje będące skutkiem zużycia paliw w budynkach i instalacjach	Emisje będące skutkiem zużycia paliw w transporcie	Łącznie emisje w ramach Scope 1	Emisje Scope 1 na 1 mln zł przychodu
tCO 2 e	41,3	270,86	312,2	1
tCO 2 e	61,5	312,14	373	2
tCO 2 e	37,60	237,94	275,54	1

Scope 2

	Emisje będące skutkiem zakupu energii elektrycznej (też pary, ciepła lub chłodzenia)	Emisje Scope 2 na 1 mln zł przychodu
tCO 2 e / MWh	3.498,5	18
tCO 2 e / MWh	3.388,79	16
tCO 2 e / MWh	3344,57	12

Scope 1+2

	Łącznie emisje w ramach Scope 1+2	Emisje Scope 1+2 na 1 mln przychodu
tCO 2 e	3.801,8	20
tCO 2 e	3.762,49	18
tCO 2 e	3620,11	13

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 57

6.3.6. Oddziaływanie bezpośrednie i pośrednie: odpady i ścieki [E6]

W związku z eksploatacją dwóch instalacji przy ul. 42 Pułku Piechoty 50 oraz ul. Handlowej 6F uzyskano odpowiednie pozwolenie na wytwarzanie odpadów – decyzja nr DOŚ-I.6221.8.2022 zmieniająca decyzję nr DOŚ- I.6221.2.2018 zmienionej decyzja nr DOŚ-I.6221.3.2019 . Firma prowadzi działalność w zakresie odpadów w oparciu o instrukcję „Postępowanie z odpadami”. Odpady przekazywane są firmom posiadającym stosowne pozwolenia oraz wpisy do bazy danych o odpadach. Preferowani są odbiorcy odpadów, którzy prowadzą procesy recyklingu odpadów. Odpady niebezpieczne przekazywane są do utylizacji. Odpady komunalne zbierane są w sposób selektywny i przekazywane firmie wyznaczanej przez Urząd Miejski. Wydział Tworzyw Sztucznych Spółki stosuje proces ponownego wykorzystania odpadów tworzyw sztucznych w jednym ciągu technologicznym w celu ograniczenia emisji odpadów.

Całkowita masa odpadów w podziale na niebezpieczne i inne niż niebezpieczne, z wyszczególnieniem istotnych kategorii:

Aspekt	Wynik 2019 [Mg]	Wynik 2020 [Mg]	Wynik 2021 [Mg]	Wynik 2022 [Mg]
Odpady niebezpieczne	14,146	15,536	15,321	7,1610
Odpady inne niż niebezpieczne	208,258	224,709	239,7167	292,1118

W wyniku działalności Spółki powstają następujące rodzaje ścieków:
- socjalno-bytowe
- deszczowe
- przemysłowe

Przyjmuje się, iż ilość ścieków socjalno-bytowych i przemysłowych wprowadzanych do kanalizacji, stanowi 100% poboru wody. Spółka posiada zgodę Wodociągów Białostockich na wprowadzanie ścieków do kanalizacji wraz z zaleceniami przeprowadzania cyklicznych badań i monitorowania dopuszczalnego poziomu wymienionych substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. AC S.A. posiada pozwolenia wodnoprawne na odprowadzanie do sieci kanalizacyjnej ścieków przemysłowych odpowiednio odnośnie lokalizacji 42 Pułku Piechoty 50 - decyzja nr BI.ZUZ.2.421.2018.AP z dnia 25.05.2019 r. oraz Handlowa 6F – decyzja nr BI.ZUZ.2.421.409.2018.AT z dnia 22.02.2019 r. Spółka jest obecnie w procesie uzyskania aktualizacji tych pozwoleń. Ścieki opadowe z terenu utwardzonego Zakładu są odprowadzane do rzeki Dolistówki poprzez istniejący separator, zgodnie ze stosowną decyzją. AC S.A. posiada pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do rzeki Dolistówki, którą stanowi decyzja nr BI.ZUZ.421.2.434.2018.AP z dnia 04.03.2019 r. Dokonywane są opłaty za usługi wodne na rachunek Państwowego Gospodarstwa Wodnego - Wody Polskie.

6.3.7. Pozostałe aspekty bezpośredniego i pośredniego oddziaływania na środowisko [E7]

Spółka nie stwierdziła innych istotnych, a niewymienionych wcześniej aspektów negatywnego oddziaływania jej działania na środowisko. W celu uniknięcia awarii środowiskowych, takich jak pożar stosuje się instrukcję - Prowadzenie Prac Pożarowo Niebezpiecznych, a w kwestii nieodpowiedniego użycia substancji chemicznych i ich utylizacji stosuje się – Instrukcję Postępowania z Substancjami Chemicznymi. AC S.A. nie odnotowała dotąd awarii środowiskowych oraz zdarzeń mających wpływ na zanieczyszczenie środowiska. W raportowanym okresie nie toczyły się jakiekolwiek postępowania administracyjne związane z naruszeniem przepisów ochrony środowiska. We wszystkich wzorach umów przekazywanych dostawcom znajdują się zapisy dotyczące poszanowania środowiska naturalnego.

6.3.8. Rozszerzona odpowiedzialność środowiskowa: produkty i usługi [E8]

Główne produkty Spółki – systemy autogaz w okresie eksploatacji wywierają pozytywny wpływ na środowisko naturalne. Można im wręcz przypisać status produktów przyjaznych środowisku, z uwagi na ograniczenie emisji zanieczyszczeń związanych ze spalaniem paliw. Produkty AC S.A. po wycofaniu z eksploatacji stanowią integralną AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 58 część wyposażenia pojazdu i podlegają recyklingowi w stacjach demontażu. Przeprowadzane analizy spalania pokazują, iż jazda na LPG prowadzi do niższego zanieczyszczenia powietrza. Według Polskiej Organizacji Gazu Płynnego LPG zmniejsza o 10 - 12% emisji CO2 w porównaniu do benzyny. Spalanie LPG redukuje emisję tlenków azotu o 96% w porównaniu do diesla oraz o 68% w porównaniu do benzyny. Właściwości LPG można zatem określić jako proekologiczne oraz prowadzące do poprawy jakości powietrza. Spalanie gazu płynnego nie emituje cząstek PM 10 i PM 2,5. Zespół Doradczy ONZ ds. Zmian Klimatu (IPCC) klasyfikuje LPG jako gaz nie powodujący efektu cieplarnianego. CNG jest paliwem ekologicznym. Charakteryzuje się niską zawartością węgla, prostą budową paliwa - cząsteczki metanu (CH4), przez co emisja zanieczyszczeń związanych z jego spalaniem w tym emisja cząstek stałych, które mają zasadniczy wpływ na powstawanie smogu, a tym samym na zdrowie mieszkańców aglomeracji, ograniczona została do minimum. Stąd CNG jest popularnym rozwiązaniem w wielu europejskich miastach i regionach o dużym zanieczyszczeniu powietrza. Pojazdy komunikacji miejskiej zasilane CNG stanowią idealny miks ekologiczny w połączeniu z pojazdami elektrycznymi. Jazda na CNG powoduje niższą emisję hałasu niż paliwa konwencjonalne. Np. w Brukseli śmieciarki zasilane CNG mają zgodę na pracę w nocy - za względu na niską emisję hałasu i smogotwórczych spalin. Oprócz znacznej redukcji pyłów (cząstek stałych) oraz NOx, nie ma emisji SOx w całym zakresie pracy. Nie ma także potrzeby oczyszczania czy wypalania filtra sadzy – tak jak ma to miejsce w sinikach diesla. Spalanie w silniku gazu ziemnego skutkuje redukcją emisji CO2 o 25%, węglowodorów o prawie 90%, tlenków azotu o 50%, przy wyeliminowaniu dymienia, czyli emisji cząstek stałych i emisji SO2.

6.3.9. Zmiana klimatu

AC S.A. jest świadoma wyzwań związanych z aspektami klimatycznymi, dlatego podejmuje starania mające na celu uwzględnienie i zminimalizowanie negatywnego wpływu działalności Spółki na klimat, a także negatywnego wpływu klimatu na działalność Spółki. AC S.A. identyfikuje następujący wpływ działalności Spółki na klimat:

Bezpośredni wpływ na zmianę klimatu związany z emisją gazów cieplarnianych pochodzących bezpośrednio z działalności produkcyjnej i operacyjnej Spółki, w szczególności ze zużycia energii cieplnej i elektrycznej w obiektach Spółki. Spółka w miarę możliwości podejmuje aktywności mające na celu usprawnienie procesów produkcyjnych pod względem zużycia energii elektrycznej i cieplnej wdrażając maszyny i urządzenia energooszczędne oraz odpowiednie technologie.
Pośredni wpływ na zmianę klimatu związany z produkcją i sprzedażą instalacji LPG/CNG do pojazdów, których użycie przez klientów jako alternatywnego systemu napędu wykorzystującego LPG/CNG przyczynia się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych. Pośredni wpływ Spółki na klimat ma w opinii AC S.A. większą wagę niż wpływ bezpośredni, chociażby z powodu powszechności i długiego okresu stosowania produktów Spółki. AC S.A. stale dąży do doskonalenia swoich produktów, tak aby umożliwiały one w jeszcze większym stopniu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.

Aspekty klimatyczne mogą mieć pośredni wpływ na działalność AC S.A.:

Zmiany klimatyczne mogą spowodować problemy z dostępnością wykorzystywanych przez Spółkę surowców, materiałów i komponentów, jak też nieprawidłowości w działalności dostawców i procesów logistycznych.Spółka stale poszukuje nowych rozwiązań, które umożliwiłyby efektywniejsze wykorzystywanie surowców i materiałów.
Zmiany przepisów prawa związane z przystosowaniem do zmian klimatycznych oddziałują w szerokim spektrum na działanie Spółki, w szczególności w zakresie działalności produkcyjnej i operacyjnej, czy też raportowania zmian klimatycznych. Zmiany te oddziałują również na działalność podmiotów zewnętrznych z którymi Spółka współpracuje. AC S.A. stale kontroluje pojawiające się zmiany i nowości legislacyjne dotyczące dostosowania działalności Spółki do zmian klimatycznych oraz wdraża odpowiednie rozwiązania dostosowujące.
Zmiany klimatyczne już obecnie rzutują na preferencje klientów, a w dłuższej perspektywie tendencje wyboru przez klientów produktów, które będą ograniczały emisje gazów cieplarnianych, a tym samym AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 59 szkodliwy wpływ na klimat i środowisko mogą się nasilać. Spółka ciągle prowadzi działania badawczo rozwojowe mające na celu dostosowanie produktów Spółki do nowych oczekiwań klientów związanych z ograniczeniem emisji gazów cieplarnianych.

6.4. Obszar społeczny i pracowniczy (S)

6.4.1. Korzystanie z pomocy publicznej i zlecenia publiczne [S1]

W 2022 roku firma AC S.A. korzystała z pomocy publicznej w zakresie:
- Rozwoju i edukacji: pomoc de minimis w ramach BUR w kwocie 46.320 zł. Dzięki dofinansowaniom udało się wzmocnić kompetencje pracowników w obszarze Pionu Badań i Rozwoju, Pionu Produkcji, Pionu Handlowego, Pionu Administracji, Warsztatu Samochodowego, EMCC. Nabyte kompetencje pozwoliły pracownikom zaktualizować wiedzę o przepisach, działać bardziej innowacyjnie oraz podwyższać swoje kwalifikacje w zakresie umiejętności technicznych.
- Organizacji praktyk i staży: pomoc publiczna w ramach projektów unijnych w kwocie 4 803 zł. Wsparcie pozwoliło sprawdzić kompetencje młodych kandydatów do pracy, a w dalszej perspektywie zorganizować miejsca pracy dla wybranych osób.

Dofinansowanie do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w kwocie 418 700 zł w 2022 r. oraz w kwocie 441 000 zł w 2021 r.

W ramach tzw. Tarczy antykryzysowej (Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z późniejszymi zmianami) Spółka wystąpiła do Wojewódzkiego Urzędu Pracy z wnioskiem o wsparcie dla przedsiębiorców na ochronę miejsc pracy ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W 2021 r. Spółka otrzymała z tego tytułu 245,1 tys. zł, a w 2020 r. 3.753 tys. zł.

Ulga w podatku dochodowym na działalność badawczo-rozwojową za 2022 wynosiła 2 574 tys. zł, a za 2021 r. wynosiła 1 418 tys. zł.

Wpływy z dotacji unijnych na wsparcie działalności badawczo – rozwojowej w 2022 wyniosły 492 tys. zł, a w 2021 r. wyniosły 3.096 tys. zł.

W raportowanym okresie Spółka nie osiągała przychodów pochodzących z zamówień publicznych.

6.4.2. Poziom zatrudnienia i poziom wynagrodzeń [S2]

Firma AC S.A. jest jednym z największym pracodawców w regionie. Stosuje politykę zatrudnienia, której podstawowym przesłaniem jest zatrudnianie osób odpowiednio wykwalifikowanych i doświadczonych do proponowanych przez firmę stanowisk pracy. Z biznesowego i społecznego punktu widzenia na zatrudnienie nie mają wpływu płeć, wiek, pełnosprawność, religia, narodowość. W Spółce zatrudnione są zarówno kobiety jak i mężczyźni na wszystkich szczeblach stanowisk podległych i zarządczych. Zatrudnione są młode osoby oraz pracownicy w wieku przedemerytalnym, emeryci, osoby niepełnosprawne, obcokrajowcy.

Zagadnienia związane z zatrudnieniem pracowników, ich rozwojem, budowanie zaangażowania i dbanie o wysoki poziom satysfakcji i motywacji pracowników oraz tworzeniem bezpiecznego środowiska pracy są w opinii Spółki kluczowe dla długotrwałego i zrównoważonego rozwoju AC S.A. Polityka Spółki w obszarze pracowniczym opiera się o dobrą praktykę i doświadczenie, a także wyznacza podstawowe zasady stosowane w relacjach z pracownikami oraz cele do osiągnięcia w ramach strategii rozwoju spółki.

Podstawowe zasady określane przez politykę to:
- Zapewnienie przyjaznego i bezpiecznego miejsca pracy;
- Tworzenie możliwości rozwoju pracownikom poprzez system szkoleń i awansów wewnętrznych;
- Stosowanie zasady równości szans bez względu na wiek, płeć, wykształcenie, narodowość, religię, poglądy polityczne;
- Równość wynagrodzenia dla osób zatrudnionych na takich samych stanowiskach;
- Etyczne i sprawiedliwe traktowanie osób niepełnosprawnych oraz młodych rodziców;
- Zapewnienie wolności zrzeszania się, prowadzenie stałego dwustronnego dialogu z pracownikami, działanie AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 60 w duchu idei współodpowiedzialności obu stron za kondycję firmy;
- Zaangażowanie społeczne;
- Rekrutacja najlepszych kandydatów z uwzględnieniem ich kompetencji;
- Realizowanie celów biznesowych w zgodzie z ochroną środowiska, promocja działań oraz postaw ekologicznych.

Polityka pracownicza Spółki jest realizowana przy pomocy procedur i standardów szczegółowych, tj.:
- Regulaminu Pracy, Regulaminu ZFŚS, Regulaminu Wynagradzania;
- Zintegrowanego Systemu Zarządzania;
- Kodeksu Etyki;
- Karty Różnorodności;
- Polityki AC S.A. w zakresie przeciwdziałania mobbingowi oraz molestowaniu seksualnemu;
- Regulaminu dofinansowania kosztów podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników AC S.A.;
- Systemu Ścieżek Kariery;
- Regulaminu dotyczącego zasad i trybu postępowania w sprawach związanych z zapewnieniem przestrzegania obowiązku zachowania trzeźwości na terenie zakładu pracy AC S.A.;
- Zarządzenia w sprawie szkolenia BHP i ppoż,
- Polityki Bezpieczeństwa Systemu Teleinformatycznego w AC S.A.

Zatrudnienie w podziale na płeć, wiek, typ umowy o pracę [w przeliczeniu na pełne etaty, na koniec okresu]

	2021	2022
	umowa na czas nieokreślony	umowa na czas określony
kobiety	285	65
do 30 l.	34	14
30 - 40 l.	80	25
40 - 50 l.	88	11
po. 50 l.	83	15
mężczyźni	297	70
do 30 l.	58	35
30 - 40 l.	93	14
40 - 50 l.	94	12
po. 50 l.	52	9
łącznie	582	135
do 30 l.	92	49
30 - 40 l.	173	39
40 - 50 l.	182	23
po. 50 l.	135	24

W trakcie 2022 r. liczba pracowników zwiększyła się o 46 osób, przy czym zatrudnionych zostało 209 nowych osób, a 163 osoby odeszły z pracy (głównie rotacja dotyczyła stanowisk produkcyjnych).

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 61

	2021	2022
	pracownicy nowo zatrudnieni	pracownicy, którzy odeszli
Kobiety	66	58
do 30 l.	18	21
30 - 40 l.	24	19
40-50 l.	16	6
po. 50 l.	8	12
Mężczyźni	76	77
do 30 l.	41	37
30 - 40 l.	15	26
40 - 50 l.	13	7
po. 50 l.	7	7
Łącznie	142	135
do 30 l.	59	58
30 - 40 l.	39	45
40 - 50 l.	29	13
po. 50 l.	15	19

Zatrudnienie w podziale na kategorie zaszeregowania [w przeliczeniu na pełne etaty, na koniec okresu; podana jest liczba pracowników danej grupy]

	2021	2022
	wyższa kadra kierownicza	specjaliści
Kobiety	7	96
do 30 l.	0	15
30 - 40 l.	1	43
40 - 50 l.	3	23
po. 50 l.	3	15
Mężczyźni	39	191
do 30 l.	2	47
30 - 40 l.	11	68
40 - 50 l.	21	51
po. 50 l.	5	25
Łącznie	46	287
do 30 l.	2	62
30 - 40 l.	12	111
40 - 50 l.	24	74
po. 50 l.	8	40

Przeciętne wynagrodzenie pracowników w poszczególnych kategoriach zaszeregowania (bez osób zatrudnionych w oparciu o umowy cywilnoprawne, kontrakty – w tym bez Zarządu, których wynagrodzenie przedstawia nota 54 do Sprawozdania finansowego) [w zł]

	2021	2022
	kobiety	mężczyźni
wyższa kadra kierownicza	8 505	9 193
stosunek przeciętnego wynagrodzenia k/m	0,925	0,905
specjaliści	4 359	5 462
stosunek przeciętnego wynagrodzenia k/m	0,798	0,821
pozostali pracownicy	3 331	3 414
stosunek przeciętnego wynagrodzenia k/m	0,976	0,948
Ogółem	3 716	4 066
stosunek przeciętnego wynagrodzenia k/m	0,726	0,708
przeciętne wynagrodzenie bez względu na płeć	4 426	4 861

Różnica w wysokości wynagrodzenia kobiet oraz mężczyzn wynika z zajmowanych stanowisk przez powyższe grupy pracowników. W przypadku kobiet, w większości zatrudnione są one na stanowiskach administracyjnych i typowo produkcyjnych, natomiast mężczyźni w znacznej mierze zajmują stanowiska specjalistyczne i kierownicze (programiści, konstruktorzy, informatycy, operatorzy CNC, mechanicy), które to stanowiska wynagradzane są znacznie wyżej, niż stanowiska produkcyjne (70% kobiet). Porównując natomiast stanowiska tożsame zajmowane przez kobiety i mężczyzn – w przypadku ich wynagrodzeń nie odnotowuje się istotnych różnic.

W związku z wysokim wskaźnikiem zatrudnienia osób niepełnosprawnych pracodawca jest zwolniony z dokonywania miesięcznych wpłat na PFRON. Na koniec 2022 r.# w Spółce zatrudnione były 72 osoby niepełnosprawne (co stanowiło 9,44% ogółu pracowników), a na koniec 2021 r. takich osób było 71 (co stanowiło 9,91% ogółu pracowników).

Umowy cywilnoprawne

Umowy cywilnoprawne są stosowane w firmie AC S.A. stosunkowo rzadko, przeważnie przy okazji doraźnej współpracy z zewnętrznymi ekspertami opracowującymi dla spółki analizy, realizującymi szkolenia, współpracującymi przy organizacji eventów promocyjnych oraz pracowniczych. Umowy cywilnoprawne niekiedy zawierane są również ze studentami (np. na podstawie umowy o praktykę absolwencką), którzy w okresie studiów nie są w stanie podjąć współpracy w pełnym zakresie. Jednak zgodnie z polityką obowiązującą w AC S.A., w obszarze pracowniczym, nie stosuje się umów cywilnoprawnych w sytuacjach, gdy miałyby one zastępować de facto umowy o pracę. Na koniec 2022 r, w oparciu o umowy zlecenia/o dzieło/kontrakty pracowało 10 osób, na koniec 2021 r. było to 8 osób. Ilość osób zatrudnionych w ramach outsourcingu na koniec 2022 r, wyniosła 8 osób, natomiast w 2021 r. były to 2 osoby.

Liczba oraz przeciętne wynagrodzenie obcokrajowców świadczących pracę na rzecz pracodawcy i pod jego nadzorem (niezależnie, czy są pracownikami własnymi, czy podmiotów trzecich, którym zlecana jest praca), pochodzących z krajów znajdujących się w gorszej od Polski sytuacji ekonomicznej lub z krajów, w których uprawdopodobnione jest łamanie praw człowieka (wg kraju pochodzenia): w 2022 r. zatrudnialiśmy 38 osób z Ukrainy, 19 osób z Białorusi, 2 osoby z Rosji oraz 1 osobę z Tunezji. Przeciętne wynagrodzenie tych osób nie odbiega od wynagrodzenia oferowanego pozostałym pracownikom Spółki. Natomiast w 2021 r. zatrudniliśmy 8 osób z Białorusi oraz 1 osobę z Rosji. Przeciętne wynagrodzenie tych osób nie odbiegało od wynagrodzeń oferowanych pozostałym pracownikom zatrudnionym w AC S.A.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 63

Firma oferuje zróżnicowany pakiet benefitów:
* prywatna opieka medyczna;
* dofinasowanie do urlopów;
* niskooprocentowane pożyczki;
* zniżki na firmowe produkty i usługi;
* możliwość pracy zdalnej;
* pomoc finansowa dla osób znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej;
* zapomoga pieniężna lub rzeczowa udzielona w wypadkach losowych;
* dofinansowanie do okularów dla pracowników;
* finansowanie nauki języków obcych i szkoleń;
* różnego rodzaju przedsięwzięcia o charakterze socjalnym: świąteczne bony, imprezy integracyjne;
* dodatkowe ubezpieczenie grupowe na życie dla pracownika i jego rodziny;
* ubezpieczenie pracowników od następstw nieszczęśliwych wypadków za granicą podczas delegacji;
* możliwość udziału w eventach CSR;
* bezpłatne porady prawne;
* premiowany program poleceń;
* premiowana Giełda Pomysłów.

6.4.3. Relacje ze stroną pracowniczą i wolność zrzeszania [S3]

Władze Spółki dbają o otwartość w relacjach z pracownikami. Firma AC S.A. dba o konstruktywny dialog ze środowiskiem wewnątrz oraz na zewnątrz organizacji. W Spółce nie funkcjonują związki zawodowe. W 2022 roku ani we wcześniejszych latach nie zarejestrowano ani jednego przypadku wszczętych sporów zbiorowych między pracownikami oraz pracodawcą. Pracownicy Spółki mają możliwość zgłaszania przypadków dyskryminacji swoim przełożonym, przełożonym wyższego szczebla, pracownikom działu Personalnego lub Działu Prawnego. W firmie funkcjonuje procedura zgłaszania skarg oraz nieprawidłowości z obszaru praktyk zatrudnienia, warunków pracy, itd. procedura wynika z polityki przeciwdziałania mobbingowi oraz molestowaniu seksualnemu, która została uchwalona w firmie w 2011 roku. Nieprawidłowości i skargi można też zgłaszać anonimowo do specjalnie wyznaczonej zabezpieczonej skrzynki lub na specjalnie utworzony adres mailowy. Dostęp do obydwu kanałów zgłaszania skarg i wniosków posiada wyłącznie Pełnomocnik Zarządu ds. Przeciwdziałania Mobbingowi. Działania polegające na dyskryminacji, molestowaniu, mobbingu nie są w Spółce akceptowane i podlegają indywidualnej analizie. Osoby dopuszczające się wymienionych zachowań (po potwierdzeniu ich zaistnienia), podlegać będą działaniom dyscyplinarnym, a firma zrobi wszystko w celu wyjaśnienia zdarzenia oraz przeciwdziałaniu ich ponownemu zaistnieniu. Do reprezentowania interesów pracowników wobec pracodawcy powołani zostali przedstawiciele pracowników w celu dokonywania w imieniu pracowników uzgodnień lub konsultacji w sprawach, w których są one wymagane przepisami prawa. Interesy pracowników reprezentują również przełożeni i Dyrektor Personalny. W odpowiedzi na oczekiwanie pracowników, wprowadziliśmy mail [email protected], z którego wysyłane są różnego rodzaju komunikaty dla pracowników. Od kilku lat dużą popularnością cieszy się wewnętrzna sieć informacyjna, w której pojawiają się najbardziej istotne kwestie dla pracowników, informacje z życia firmy, zmiany organizacyjne oraz plany na przyszłość. Jest to skuteczny kanał komunikacyjny głownie dla pracowników administracyjnych, którzy posiadają dostęp do komputerów. Wszelkie bieżące komunikaty dla pracowników produkcyjnych są przekazywane poprzez tablice informacyjne oraz w postaci komunikatów przez bezpośrednich przełożonych. Na każdym wydziale produkcyjnym znajdują się również komputery, dzięki czemu także i pracownicy produkcyjni mogą zapoznać się z informacjami publikowanymi w wewnętrznej sieci informacyjnej Spółki.

6.4.4. Bezpieczeństwo i higiena pracy [S4]

Firma AC S.A. realizuje politykę zmierzającą do zapewnienia maksymalnie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz bezpieczeństwa pożarowego. Działania Spółki w dziedzinie BHP i ppoż opierają się na przepisach ogólnokrajowych i UE oraz na przepisach wewnątrzzakładowych. Realizacja przepisów prawa z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy to podstawowe zadanie wynikające z polityki AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 64 firmy. Wdrażanie zasad i przepisów spoczywa na Zarządzie Spółki oraz Służbie BHP. Chcąc zapewnić optymalne warunki pod kątem BHP i ppoż AC S.A. organizuje zgodne z przepisami prawa warunki pracy, tworzy dokumenty i instrukcje bezpieczeństwa, ocenia ryzyko zawodowe, wyposaża pracowników w odzież, obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej, organizuje szkolenia z zakresu BHP i ppoż, monitoruje warunki pracy i przestrzeganie przepisów, prowadzi postepowania wypadkowe, współpracuje z lekarzem medycyny pracy w ramach badań profilaktycznych i Komisji BHP, współpracuje z przedstawicielem pracowników, Państwową Inspekcją Pracy, Państwową Inspekcją Sanitarną oraz Państwową Strażą Pożarną. Spółka posiada również System Sygnalizacji Pożaru. Pracownicy i współpracownicy Spółki przed dopuszczeniem do pracy odbywają obowiązkowe szkolenia wstępne z zakresu BHP. W ramach szkolenia wstępnego BHP każdy pracownik i współpracownik Spółki jest zapoznawany z oceną ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego. Szkolenia BHP dla pracowników Spółki są okresowo powtarzane zgodnie z wymaganiami prawnymi.

W oparciu o przepisy oraz zgodnie z potrzebami Spółka wypracowała schematy działań w zakresie:
* przeprowadzania regularnych przeglądów ryzyk obszaru BHP występujących w zakładzie pracy,
* opracowania, wdrożenia i kontrolowania efektywności rozwiązań zaradczych,
* zapewnienia planów reagowania na incydenty związane z obszarem BHP,
* utrzymywania odpowiedniego poziomu wiedzy wśród pracowników i kadry zarządzającej,
* analizowania i zapewniania zgodności z wymaganymi przepisami oraz standardami,
* aktualizowania obligatoryjnych i dobrowolnych licencji i pozwoleń,
* wykazywania starań ukierunkowanych na zapewnienie dbałości o obszar BHP w łańcuchu dostaw,
* umożliwienia i wspierania zewnętrznych przeglądów i inspekcji dotyczących BHP,
* ujmowania podstawowych informacji dotyczących obszaru BHP w okresowych raportach i sprawozdaniach,
* ciągłego doskonalenia rozwiązań z zakresu BHP.

W 2022 r. spadła liczba wypadków przy pracy w stosunku do roku poprzedniego z 10 do 7. Wszystkie wypadki były jednak wypadkami lekkimi. Nie zdarzył się żaden wypadek ciężki ani śmiertelny. Przyczyną wypadków były głównie nieuwaga, pośpiech, zaskoczenie niespodziewanym zdarzeniem. Rodzaj urazu: stłuczenia, skręcenia, rany otwarte i złamania w obrębie kończyn górnych i dolnych, skaleczenia i bóle głowy, oka. Łączna liczba dni niezdolności do pracy wśród pracowników spowodowanej wypadkami – 293 dni. Nie odnotowano zachorowań na choroby zawodowe.

W związku z trwaniem epidemii SARS-CoV-2 na początku 2022 r. oraz ryzykiem zachorowania pracowników na COVID-19 w AC S.A. obowiązywały procedury mające zminimalizować ryzyko pojawienia się przypadków COVID- 19 w przedsiębiorstwie. Pracodawca w trakcie trwania epidemii zapewnił pracownikom maseczki jednorazowe, płyny dezynfekujące, rękawice jednorazowe oraz punkty pomiaru temperatury. Odbyły się tematyczne szkolenia, instruktaże. Wywieszono plakaty informacyjne. W odniesieniu do pracowników biurowych wprowadzono pracę zdalną, hybrydową na okres trwania epidemii. Ograniczono kontakty bezpośrednie pracowników z różnych wydziałów. Skrócono czas pracy poszczególnych zmian aby pracownicy kończący zmianę lub ją rozpoczynający nie spotykali się przy wejściu do firmy lub w szatni. Dostosowano stołówkę, palarnie, szatnie i toalety do restrykcji związanych z pandemią.

W AC S. A. nie ma pracowników pracujących w warunkach przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń (NDS) lub najwyższych dopuszczalnych natężeń (NDN). W Spółce nie ma stanowisk pracy, na których poziom ocenionego ryzyka zawodowego jest nieakceptowalnie wysoki (tj. konieczne są działania mające na celu zmniejszenie poziomu ryzyka). W celu prowadzenia we właściwy sposób polityki bezpieczeństwa AC S.A. stosuje następujące rozwiązania proceduralne:
* utrzymywanie i aktualizowanie listy wymagań prawnych (np.# Kodeksu pracy, Ustawy o ochronie przeciwpożarowej, odpowiednich rozporządzeń ministra pracy i polityki społecznej, ministra zdrowia i opieki społecznej, innych rozporządzeń i regulacji) - narzędzie analityczne w postaci kwestionariusza służące do identyfikacji i oceny szerokiego spektrum zagrożeń oraz stosowanych wobec nich środków zaradczych. Ocenie podlegają: o obecność i aktualność procedur oraz dokumentacji odnoszącej się do obszaru BHP, o zapewnienie adekwatnego poziomu ochrony przeciwpożarowej, AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 65 o zapewnienie adekwatnych środków pierwszej pomocy, zapewnienie pracownikom środków ochrony indywidualnej, o zapewnienie ochrony młodym i przyszłym matkom, o zapewnienie dostępu do toalet, wody pitnej i sanitarnych warunków przechowywania żywności, o poziom wiedzy pracowników w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom i znajomości procedur, o systemowe rozstrzygnięcia związane z wszelkimi innymi obszarami zagrożeń specyficznych dla danej działalności, o opracowanie oraz wykorzystywanie listy wskaźników ilościowych i jakościowych, agregujących informacje dotyczące obszaru BHP, o formalne przypisanie odpowiedzialności za kwestie związane z BHP konkretnej osobie lub grupie osób. Istotne ryzyka w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy:

| Rodzaj ryzyka | Strategia | Wskaźnik | Sposób zarządzania ryzykami # AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

W przypadku stanowisk administracyjnych są to m.in. szkolenia personalne, BHP, instruktaż, szkolenie z jakości, oraz szkolenie IT. Dla stanowisk produkcyjnych uruchomiliśmy w 2018 roku program pod nazwą Wewnętrzny Mentor, który polega na przejęciu przez starszego stażem pracownika opieki nad nowozatrudnionym pracownikiem. W Spółce funkcjonuje standard szkoleń wdrożeniowych dla wszystkich nowozatrudnionych pracowników. Podczas szkoleń wdrożeniowych przekazywane są informacje organizacyjne, informacje o benefitach, Kodeksie Etyki, kulturze pracy, wewnętrznych regulacjach oraz informacje o zintegrowanym systemie zarządzania. Od 2020 r. w Spółce funkcjonuje nowe narzędzie w zakresie onbordingu pracownika, jakim jest wiadomość e-mail jeszcze przed rozpoczęciem zatrudnienia oraz w pierwszym dniu pracy „Witamy w AC”. Wiadomość ma charakter informacyjno-wdrożeniowy. Jest jednocześnie podziękowaniem za udział w rekrutacji i powitaniem nowej osoby. Podręcznik wdrożeniowy przesyłany do pracowników w pierwszym dniu pracy to kompendium informacji, istotnych z punktu widzenia trudu odnalezienia się w nowej firmie. Podręcznik zawiera informacje o obowiązujących regulaminach, przepisach oraz odnośniki do miejsc, w których z takimi dokumentami można się zapoznać, zawiera informację o wewnętrznej platformie informacyjnej Spółki, oraz sposobie jej funkcjonowania, a także informacje o świadczeniach pozapłacowych, benefitach, które firma oferuje. Firma dba również, aby pracownicy mogli rozwijać się w strukturach organizacji. Stąd też jest otwarta na awanse, zarówno poziome, jak i pionowe. W 2022 r. awansowane zostały wewnętrznie 33 osoby. Spółka daje również możliwość pracownikom do zgłaszania pomysłów, mających na celu doskonalenie i optymalizowanie różnego rodzaju procesów w ramach programu Kapitalny Pomysł oraz Giełdy Pomysłów. Równie istotnym obszarem dla AC S.A. jest promowanie zdrowego stylu życia. We wcześniejszych latach zrealizowanych zostało wiele akcji, podnoszących świadomość pracowników w zakresie profilaktyki zdrowotnej, jednak w 2021 r ze względu na trwającą pandemię wirusa SARS-Cov-2 takie możliwości zostały mocno ograniczone. Pomimo tego udało się zorganizować dla pracowników akcję sczepień przeciwko grypie oraz SARS- CoV-2, a także opublikować na wewnętrznej platformie informacyjnej szereg istotnych zaleceń związanych z wirusem SARS-CoV-2. Dodatkowo adresowaliśmy do pracowników informacje profilaktyczne, dotyczące świąt/dni ważnych dla dobrostanu ciała i umysłu.

6.4.6. Zarządzanie różnorodnością [S6]

Firma stosuje zasadę równości we wszystkich obszarach społecznych oraz pracowniczych, tj. w procesie rekrutacji, warunkach wynagrodzenia, w dostępie do benefitów, rozwoju, szkoleń i awansu. AC tworzy komfortowe warunki pracy, realizując politykę work life balance (opisaną w podrozdziale S.2.). Proces rekrutacji odbywa się w poszanowaniu zasad równości dotyczących różnorodności kandydatów. W procesie rekrutacji największą wagę przywiązuje się jednak do umiejętności i kwalifikacji pracowników. Spółka otwarta jest na promowanie różnorodności, dlatego też organizuje m.in. staże dla studentów innych narodowości. W 2022 roku nie zgłoszono przypadku dyskryminacji, mobbingu bądź molestowania seksualnego. Ważnym dokumentem w firmie jest Kodeks Etyki, który zawiera również zasadę równości we wszystkim, a z którym każdy pracownik zapoznaje się pierwszego dnia pracy i zobowiązuje się do przestrzegania jego zasad. Zasady Kodeksu są utrwalane m.in. na szkoleniu wdrożeniowym, dodatkowo na przełomie 2021/2022 r. wszystkie zasady kodeksu były cyklicznie publikowane na wewnętrznej platformie informacyjnej w postaci modułów szkoleniowo-informacyjnych, publikowanych raz w tygodniu. Cykl nosił nazwę „#Ethics Wednesday”, a jego zadaniem było przypomnienie o najważniejszych zasadach Kodeksu w przystępny i zapadający w pamięć sposób. Firma od maja 2016 roku jest sygnatariuszem Karty Różnorodności – inicjatywy pod patronatem Forum Odpowiedzialnego Biznesu, która jest wspierana przez Komisję Europejską. Karta jest zobowiązaniem, podpisywanym przez organizacje, które decydują się na wprowadzenie zakazu dyskryminacji w miejscu pracy i działania na rzecz tworzenia i promocji różnorodności. Bycie sygnatariuszem Karty wyraża również gotowość firmy do zaangażowania wszystkich osób zatrudnionych oraz partnerów biznesowych i społecznych w te działania. Organizacje, decydujące się na implementację tego narzędzia, działają na rzecz spójności i równości społecznej. W marcu 2021 r. Spółka wzięła udział w spotkaniu Sygnatariuszy Karty Różnorodności. AC S.A. wypełniła ankietę ewaluacyjną Sygnatariuszy Karty Różnorodności oraz ponownie podpisała Deklarację Sygnatariusza Karty Różnorodności w Polsce. Ponadto, AC S.A. jest członkiem koalicji Przyjaznej Rekrutacji – inicjatywy firmy eRecruiter, której celem jest promocja dobrych praktyk wobec kandydatów do pracy, w tym utrzymywania pozytywnych relacji na każdym etapie procesu rekrutacji.

6.4.7. Prawa człowieka [S7]

Spółka kieruje się elementarną zasadą, że każdej osobie przysługują prawa człowieka o charakterze powszechnym, przyrodzonym, niezbywalnym, nienaruszalnym, naturalnym i niepodzielnym, które mają swój punkt wyjścia w godności ludzkiej. Spółka posiada odpowiednie postanowienia odnośnie poszanowania praw człowieka w Kodeksie Etyki, który oparty jest na wartościach zawartych w:

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.,
Powszechnej Deklaracji Prawa Człowieka z 1948 r.,
Międzynarodowym Pakcie Praw Obywatelskich i Politycznych z 1966 r.,
Międzynarodowym Pakcie Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych z 1966 r.,
Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych z 1976 r.,
Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy, dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy,
Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka.

Celem nadrzędnym Spółki jest ochrona i przeciwdziałanie naruszeniom praw człowieka oraz propagowanie postaw poszanowania tych praw, w zakresie prowadzonej przez Spółkę szeroko pojmowanej działalności gospodarczej. Realizacja wyżej wskazywanych celów odbywa się w ramach wdrożenia sformalizowanej, wieloszczeblowej procedury zgłaszania naruszeń, inicjowania czynności naprawczych, przeprowadzania okresowych badań wewnętrznych, przeprowadzania szkoleń dla pracowników, prowadzenia dialogu z członkami społeczności lokalnych. Spółka w swojej działalności oraz relacjach biznesowych, za fundamentalne uznaje poszanowanie praw człowieka w następujących obszarach:

przeciwdziałania dyskryminacji i promowania równości szans,
tworzenia przyjaznego, bezpiecznego środowiska pracy,
poszanowania godności ludzkiej w miejscu pracy,
przeciwdziałania pracy przymusowej,
poszanowania praw kobiet,
poszanowania praw dzieci,
poszanowania praw osób niepełnosprawnych,
poszanowania prawa swobody zrzeszania się,
poszanowania praw w zakresie godzin pracy, wynagrodzenia i świadczeń oraz urlopów.

Kontakty Spółki z dostawcami oraz innymi partnerami biznesowymi oparte są na przestrzeganiu praw człowieka w łańcuchu dostaw. Propagujemy wśród naszych partnerów biznesowych model profesjonalisty szanującego prawa człowieka, jednocześnie od każdego partnera oczekujemy aby zapoznał się z naszą Polityką Poszanowania Praw Człowieka oraz zadeklarował przestrzeganie jej postanowień. W wykonaniu tego zadania służy funkcjonujący w Spółce Kodeks postępowania dostawcy AC, który jest udostępniany na stronie internetowej Spółki, tak aby potencjalni kontrahenci mogli zapoznać się z naszymi wymogami etycznymi. Obowiązujący w Spółce dokument Procedura anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w AC S.A. procedur i standardów etycznych (tzw. whistleblowing) szczegółowo określa reguły postępowania w przypadku zidentyfikowania rzeczywistych lub potencjalnych naruszeń prawa, procedur i standardów etycznych obowiązujących w AC S.A., w tym naruszeń praw człowieka. Procedura ta zawiera w szczególności wskazanie osób odpowiedzialnych za odbieranie zgłoszeń, sposób dokonywania i odbierania zgłoszeń, sposób ochrony pracownika dokonującego zgłoszenia, zapewniający co najmniej ochronę przed działaniami o charakterze represyjnym, dyskryminacją lub innymi rodzajami niesprawiedliwego traktowania, sposób ochrony danych osobowych informującego oraz osoby, której zarzuca się dokonanie naruszenia zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych, zasady zachowania poufności w przypadku ujawnienia tożsamości naruszającego oraz osoby, której zarzuca się dokonanie naruszenia lub gdy ich tożsamość jest możliwa do ustalenia, rodzaj i charakter działań następczych podejmowanych po odebraniu zgłoszenia, termin usunięcia przez Spółkę danych osobowych zawartych w zgłoszeniach. Stosownie do ww. procedury możliwość dokonania zgłoszenia Spółce ma każdy informujący tj. pracownik, klient, kontrahent lub inny interesariusz Spółki, który jest świadkiem lub ma uzasadnione podejrzenia dotyczące zachowań, które naruszają zasady etyki przez pracowników lub osoby niezatrudnione w Spółce, ale związane relacjami biznesowymi. Informujący mogą dokonać zgłoszenia bezpośrednio każdemu z Członków Zarządu lub w przypadku gdy zgłoszenie dotyczy Członka Zarządu Radzie Nadzorczej. Informujący są zachęcani do ujawniania tożsamości przy zgłaszaniu naruszeń, jednakże w każdym wypadku mogą zachować anonimowość. Każdy informujący, który chciałby zachować pełną anonimowość, może skorzystać ze specjalnego, niezależnego i odrębnego kanału alternatywnego dokonywania zgłoszenia, który stanowi podstrona internetowa zawierająca formularz zgłoszeniowy. Sankcjami stosowanymi wobec pracowników dopuszczających się naruszenia praw człowieka, są adekwatne do rozmiaru naruszeń środki dyscyplinarne.# Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

6.4.7. Prawa człowieka

W przypadku naruszenia praw człowieka w stopniu radykalnym, Spółka przewiduje możliwość rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika. Spółka zobowiązuje się nadto do przeciwdziałania działaniom odwetowym. W celu podniesienia świadomości pracowników w zakresie m.in. zasad poszanowania praw człowieka zawartych w Kodeksie Etyki AC S.A. Spółka przeprowadziła wewnętrzną akcję edukacyjną pod nazwą „#Ethics Wednesday”. W Spółce obowiązują wzory klauzul umownych dotyczących etyki w tym poszanowania praw człowieka do stosowania w szczególności w umowach z dostawcami, odbiorcami towarów lub usług, pracownikami i stałymi współpracownikami Spółki. W Spółce nie zgłoszono, ani nie potwierdzono przypadku naruszenia praw człowieka. W 2022 roku AC S.A. nie stwierdziła braku poszanowania praw człowieka u naszych dostawców i podwykonawców. W 2022 r. nie przeprowadzała audytów u podwykonawców pod kątem poszanowania praw człowieka, Spółka przeprowadziła audyt za 2022 w ww. zakresie u dostawców Spółki. Audyt został przeprowadzony u 87 dostawców istotnych dla Spółki pod względem obrotu. Dostawcom zadano szereg pytań z zakresu przestrzegania praw człowieka, korupcji, konfliktu interesów, środowiska, nauki i technologii, podatków. Spółka otrzymała odpowiedzi od 41 dostawców. Należy wskazać, że nie stwierdzono przypadków naruszeń praw człowieka u dostawców.

Identyfikacja i zarządzanie ryzykami związanymi z prawami człowieka

AC S.A. ciągle doskonali i pogłębia wiedzę na temat ryzyka związanego z prawami człowieka w działalności Spółki, jak również w zakresie ustalenia narzędzi i procesów zarządzania tymi zagrożeniami. Zawsze jednak staramy się minimalizować ryzyko szkód wyrządzonych ludziom, spowodowane przez nasze działanie.

Ryzyko	Zarządzanie ryzykiem
Wystąpienie zdarzenia będącego naruszeniem praw człowieka na poziomie pracowniczym	Szkolenia pracowników w zakresie praw człowieka. Zobowiązanie już zatrudnionych i nowo zatrudnianych pracowników do przestrzegania praw człowieka.
Wystąpienie zdarzenia będącego naruszeniem praw człowieka na poziomie kadry kierowniczej i zarządzającej	Szkolenia kadry kierowniczej i zarządzającej w zakresie praw człowieka. Zobowiązanie kadry kierowniczej i zarządzającej do przestrzegania praw człowieka.
Utrata wizerunku Spółki w związku z posądzeniem o naruszenie praw człowieka	Szkolenia i badanie sytuacji Spółki.

6.4.8. Praca dzieci i praca przymusowa [S8]

AC S.A. nie akceptuje pracy dzieci w działalności biznesowej. Nie zatrudnia osób, które w świetle prawa nie osiągnęły wieku umożliwiającego podjęcie pracy. Spółka szanuje swobodę zatrudnienia i nie zgadza się na korzystanie z pracy przymusowej w ramach jakichkolwiek działań biznesowych firmy. Zabrania wszelkich form pracy przymusowej, w tym pracy półniewolniczej, pracy niewolniczej lub związanej z handlem ludźmi. Spółka dąży również do tego, aby standardy pracy w powyższym zakresie były przestrzegane przez naszych partnerów biznesowych, dostawców i podwykonawców. Powyższe zasady znalazły wyraz w obowiązującym w Spółce Kodeksie Etyki AC S.A. Zadaniem stosowanej polityki jest wyeliminowanie wystąpienia ryzyka wykorzystywania pracy dzieci oraz pracy przymusowej w celach ekonomicznych. W ocenie Spółki w jej strukturze ryzyko zatrudnienia dzieci czy wystąpienia zjawiska pracy przymusowej jest na minimalnym poziomie. W Spółce nie zgłoszono i nie potwierdzono przypadków pracy dzieci czy pracy przymusowej. Spółka nie posiada informacji o zgłoszeniu pracy dzieci i pracy przymusowej lub potwierdzonych przypadkach pracy dzieci lub pracy przymusowej wśród dostawców i podwykonawców Spółki. W Spółce obowiązują wzory klauzul umownych dotyczących etyki w tym zakazu pracy dzieci i pracy przymusowej do stosowania w szczególności w umowach z dostawcami, odbiorcami towarów lub usług, pracownikami i stałymi współpracownikami Spółki. AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 71 AC S.A. nie przeprowadzała audytów u podwykonawców pod kątem poszanowania praw człowieka w zakresie przeciwdziałania pracy dzieci i pracy przymusowej, w 2022 r. przeprowadzono audyt u dostawców Spółki między innymi w zakresie stosowania przez nich pracy dzieci i pracy przymusowej, szerzej wyniki audytu omawiane są w puncie 6.4.7 Prawa człowieka.

6.4.9. Społeczności lokalne i zaangażowanie społeczne [S9]

Oddziaływanie Spółki na otoczenie, dotyczy zarówno środowiska naturalnego, jak i otoczenia społecznego. Spółka jest zorientowana na budowanie dobrych sąsiedzkich relacji. W sytuacjach trudnych Spółka nastawiona jest na poszukiwanie rozwiązań, które satysfakcjonowałyby każdą ze stron. W 2022 r. do Spółki nie wpłynęły żadne skargi ze strony społeczności lokalnych, związane bezpośrednio z działalnością operacyjną Spółki. Spółka kształtuje relacje z otoczeniem społecznym na zasadach zrozumienia i poszanowania wzajemnych potrzeb. W swojej działalności bierze pod uwagę interes i dobro społeczności lokalnych i świadomie angażuje się w przedsięwzięcia, których beneficjentem są mieszkańcy regionu, w którym ma siedzibę. Poprzez swoje zaangażowanie Spółka z jednej strony chce pogłębić zaufanie społeczności lokalnych wobec prowadzonej przez siebie działalności, być uznawana przez społeczności lokalne za "dobrego sąsiada". Przyczynia się także do rozwoju kapitału społecznego, stanowiącego element społeczeństwa obywatelskiego. Założenia polityki sponsoringowej, charytatywnej i innej o zbliżonym charakterze są ujęte w punkcie 5.2 niniejszego Sprawozdania Zarządu. W Spółce funkcjonuje sformalizowana Polityka sponsoringowa, której tekst umieszczony jest na stronie internetowej Spółki. W 2022 roku Spółka kontynuowała projekty sponsoringowe realizowane w latach poprzednich oraz podjęła nowe przedsięwzięcia. W 2022 r. Spółka kontynuowała projekt STAG Rally Team jednak w zmienionej nieco formule. Zmienił się skład osobowy Teamu i co za tym idzie w projekcie pojawiły się nowe kategorie. Dwóch nowych członków Teamu rozpoczęło rywalizację w kategorii rajdów przeprowadzanych w pojazdach wyposażonych w instalacje gazowe STAG. Rok 2022 był także kolejnym rokiem sponsoringu tytularnego STAG LPG Cup w trakcie Samochodowych Mistrzostw Białegostoku, zarezerwowaną dla aut z napędem LPG. Jest to kontynuacja współpracy z Automobilklubem Podlaskim. Projekty z jednej strony stanowią potwierdzenie bezpieczeństwa i niezawodności instalacji autogaz oraz wsparcie lokalnej społeczności. Jednocześnie AC S.A. zdecydowała się w 2022 r. na rozszerzenie współpracy z Automobilklubem Podlaskim i wsparcie w randze sponsora głównego 41. Rajdu Podlaskiego, który po praz pierwszy w historii zyskał rangę mistrzostw Polski. Wydarzenie cieszyło się bardzo dużym zainteresowaniem miłośników motoryzacji. AC S.A. jako firma odpowiedzialna społecznie zdecydowała się na powołanie Fundacji AC, z końcem kwietnia 2011 r. Podstawowym celem Fundacji jest opieka i pomoc społeczna osobom niepełnosprawnym, w szczególności poprzez wykorzystywanie różnych form pracy i rekreacji, jako środków leczniczych mających na celu przyspieszenie powrotu do sprawności lub wyrobienie funkcji zastępczych. Cele Fundacji realizowane są poprzez prowadzenie Warsztatów Terapii Zajęciowej dla osób niepełnosprawnych intelektualnie. Także w 2021 roku Spółka wsparła działalność fundacji - na zasadach zatrudnienia wspomaganego i przy wsparciu trenera pracy objęła wsparciem kilka osób. Poprzez wspomaganą aktywność zawodową osoby niepełnosprawne intelektualnie mają szansę na “wyjście z izolacji” społecznej, nabycie umiejętności i wzmocnienie ich samodzielności. Podobną inicjatywę Spółka realizuje od kilku lat we współpracy z Caritas Archidiecezji Białostockiej. Osoby niepełnosprawne intelektualnie objęte opieką Caritas i biorące udział w Warsztatach Terapii Zajęciowej wykonują na rzecz AC S.A. proste prace manualne w siedzibie Warsztatów. W 2021 roku było to 10 podopiecznych Caritas. W 2022 roku Spółka po raz kolejny zaangażowała się w akcję “Przedsiębiorcy dzieciom”, której kulminacyjnym punktem są spotkania Joulupukki, czyli Mikołaja z Rovaniemi, z dziećmi z województwa podlaskiego. Akcja zainicjowana przez konsula honorowego Finlandii od dziewięciu lat pozwala na wsparcie różnych grup potrzebujących, szczególnie dzieci. Przedsiębiorcy z województwa podlaskiego, w tym AC S.A., wspólnie finansują tę inicjatywę. Na przestrzeni dziewięciu lat wsparcie w ramach akcji trafiło do dzieci z podlaskich domów dziecka, dzieci z autyzmem, wad słuchu, wychowanków ośrodków, które zapewniają edukację i wychowanie dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną. W 2022 roku akcja “Przedsiębiorcy dzieciom” koncentrowała się AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 72 wokół autyzmu wśród dzieci i młodzieży. W ramach akcji możliwe było także zorganizowanie spotkania Mikołaja z małymi pacjentami Uniwersyteckiego Dziecięcego Szpitala Klinicznego w Białymstoku. W 2022 roku Spółka wzięła także udział w akcji “Szlachetna Paczka” organizując potrzebną pomoc dla czteroosobowej rodziny z Łap. Spółka zaangażowała się także w akcję pomocy Ukrainie. Działania pomocowe były prowadzone samodzielnie, jak i we współpracy z lokalnym samorządem. Spółka zakupiła samodzielnie potrzebny sprzęt i artykuły, jak i przekazała darowiznę na zakup pomocy. W obszarze zaangażowania społecznego w Spółce zidentyfikowano ryzyko związane z możliwością podjęcia nieetycznych działań przez podmioty, którym Spółka udziela wsparcia finansowego. Spółka zarządza powyższym ryzykiem poprzez każdorazową, uprzednią weryfikację, podmiotu, rodzaju jego działalności, w tym celów statutowych, analizę dotychczasowych działań wspieranego podmiotu, jak i samego projektu, zastrzega sobie możliwość wycofania się ze sponsoringu w przypadku działań nieetycznych. Z uwagi na kategorie podmiotów, z którymi Spółka nawiązuje współpracę, jak i charakter sponsorowanych wydarzeń, w ocenie Spółki wystąpienie tego rodzaju ryzyka jest niewielkie.# Minimalizacji ryzyka sprzyja także nastawienie na długoterminową współpracę. Wśród zidentyfikowanych w Spółce ryzyk wymienić również można brak transparentności w wyborze partnerów społecznych, czy brak należytej staranności przy wyborze partnera. Ryzyko wyboru nierzetelnego partnera społecznego prowadzić może do niewłaściwego wydatkowania środków Spółki, czy nieprawidłowego ich rozliczenia. Wrażliwą kwestią jest konflikt interesów i współpraca z organizacjami i instytucjami powiązanymi, np. z osobami pełniącymi funkcje publiczne, partiami politycznymi. Zarządzanie tym ryzykiem reguluje Polityka sponsoringowa, Kodeks Etyki i dokładna analiza przed podpisaniem umowy. Całkowita kwota wydatków na sponsoring wyniosła w 2022 r. 181 tys. zł, a w 2021 r. 95 tys. zł. Całkowita kwota darowizn na cele społeczne wyniosła w 2022 r. 70 tys. zł, a w 2021 r. 36 tys. zł. Najwięksi sponsorowani partnerzy Spółki to: kierowcy w projekcie STAG Rally Team oraz klasa LPG CUP w zawodach SMB.

Wydatki Spółki ponoszone na inne cele niż podstawowa działalność
| | 2021 | 2022 |
| -------------------- | ---- | ---- |
| | tys. zł | tys. zł |
| kultura | 7 | 3 |
| sport | 76 | 157 |
| instytucje charytatywne | 36 | 51 |
| media | 12 | 0 |
| organizacje społeczne | 0 | 0 |
| osoby fizyczne/pracownicy | 0 | 1 |
| osoby prawne | 0 | 8 |
| związki zawodowe | 0 | 0 |
| zdrowie | 0 | 10 |
| RAZEM | 131 | 251 |

6.4.10. Przeciwdziałanie korupcji [S10]

Spółka nie akceptuje korupcji i przeciwdziała wszelkim praktykom korupcyjnym. Działalność Spółki opiera się na nowatorskich, unikalnych produktach o najwyższej jakości. Sukces biznesowy AC S,A, nie jest tworzony poprzez korumpowanie kontrahentów. Praktyki takie jak łapownictwo, przekupstwo, wymuszanie, płatna protekcja, są AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 73 sprzeczne z wyznawanymi przez Spółkę wartościami tj.: uczciwością, odpowiedzialnością i profesjonalizmem. Funkcjonujący w Spółce Kodeks Etyki AC S.A. oraz Kodeks dostawcy AC S.A., regulują kwestie zapobiegania korupcji, w tym przyjmowania oraz wręczania prezentów lub upominków. Spółka zbiera oświadczenia od nowych pracowników/współpracowników o zapoznaniu się z nim i przyjęciu do stosowania. Zarządzenia wewnętrzne Spółki, oraz w stosowane przez AC S.A. Dobre Praktyki Spółek Giełdowych oraz procedury ISO również regulują kwestie z zakresu korupcji. Kodeks Etyki AC S.A. wyjaśnia na czym polega zachowanie korupcyjne, kwestia wręczania i przyjmowania prezentów okolicznościowych oraz zawiera katalog zachowań zabronionych. Wyraźnie zazanacza również, że pracownicy, którzy byli bezpośrednimi świadkami korupcji lub mają uzasadnione podejrzenie, że doszło do tego negatywnego zjawiska, zobowiązani są do niezwłocznego zgłoszenia swoich przypuszczeń przełożonemu lub Działowi Prawnemu Spółki lub Zarządowi.

Spółka posiada także formalną politykę procesu zakupowego, uregulowaną m.in. w ramach Zintegrowanego Systemu Zarządzania, jej postanowienia mają na celu ograniczyć możliwość wystąpienia działań o charakterze korupcyjnym, a zawarte w niej zasady obejmują m.in.:

postanowienia w zakresie procesów zakupowych: próśb, żądań czy zamówień, zgodnie z którymi żaden zakup nie może być dokonany bez wcześniejszego zatwierdzonego zamówienia,
postępowanie przy wyborze dostawców i rozpatrywaniu ich ofert na podstawie kryterium uczciwej konkurencji,
procedurę rozliczania dostawców opartą na regule, iż płatności dokonywane są tylko dla dostawców dóbr i usług, nie są dozwolone płatności gotówką, a jakakolwiek płatność za produkty czy usługi musi być dokonana na konto firmy nie zaś osoby prywatnej,
zapewnienie transparentności procesu podejmowania decyzji zakupowych.

W AC ryzyka związane z korupcją identyfikowane są w szczególności:

w obszarze dostaw dóbr i usług dla Spółki przez podmioty zewnętrzne,
w obszarach obsługi klientów,
w związku z dokonywanymi darowiznami i umowami sponsorskimi,
w obszarze relacji pracowników spółki z organami administracji państwowej.

Na ryzyko pojawienia się zdarzeń korupcyjnych narażeni są przede wszystkim pracownicy działu zakupów i działu handlowego, gdyż to oni mają bezpośredni kontakt z przedstawicielami podmiotów zewnętrznych, mogących oferować korzyści materialne za umożliwienie współpracy ze Spółką lub oczekującymi takich korzyści. Wystąpienie sytuacji noszących znamiona działań korupcyjnych mogłoby mieć negatywne skutki wizerunkowe dla Spółki. Realnym zagrożeniem zjawiska korupcji, są też skutki w postaci zawarcia niekorzystnych kontraktów na warunkach nierynkowych.

Ponadto ryzykiem, zaistnienia działań korupcyjnych objęte są:

dział marketingu – w zakresie kreowania wizerunku Spółki oraz umacniania jej pozycji na rynku, w tym w szczególności umów sponsoringowych, reklamowych;
dział księgowości – w zakresie prowadzenia gospodarki finansowej i rachunkowości Spółki oraz transakcji obrotu gotówkowego;
dział kontrolingu – w zakresie przygotowywania kalkulacji kosztowych;
biuro zarządu – w zakresie dokonywania wydatków związanych z podróżami służbowymi i wydatkami na reprezentację oraz kontaktów z urzędnikami państwowymi.

Jakkolwiek w Spółce w 2022 r. nie ujawniono przypadków zachowań noszących znamiona korupcji, jednakże charakter działalności Spółki powoduje, że ewentualne ryzyko wystąpienia tego zjawiska istnieje. Ryzyko wystąpienia działań o charakterze korupcyjnym jest ograniczane poprzez działania kontrolne prowadzone w Spółce, a także przez opisanie w procedurach kolejnych kroków postępowania w kluczowych procesach realizowanych w organizacji, np.: w procesie realizacji zamówień, w procesie reklamacji, w procesie dokonywania zapłat za zakupy, podróży służbowych. AC S.A. zarządza tym ryzykiem, poprzez stosowanie regulacji wewnętrznych odnoszących się do przedmiotowego obszaru, a także poprzez właściwy dobór pracowników zatrudnionych na kluczowych stanowiskach oraz poprzez działania monitorujące przestrzeganie procedur wewnętrznych. Spółka za konieczne uznaje podejmowanie działań prewencyjnych (m.in. szkolenia) i kontrolnych w zakresie przeciwdziałania korupcji. Funkcję weryfikacyjną w tym zakresie pełnią służby kontrolingowe.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 74

6.4.11. Bezpieczeństwo produktów i konsumentów [S11]

Zintegrowany System Zarządzania Spółki zapewnia stosowanie procedur homologacyjnych w wyniku których potwierdzane jest spełnienie aktualnych wymagań przepisów prawa w tym norm technicznych produktów Spółki oraz stosowanie aktualnych i zgodnych z prawem procedur systemowych dotyczących m.in. zakupów, prowadzenia procesów produkcyjnych, logistyki, informowania użytkowników o produktach i usługach poprzez instrukcje instalacyjne, instrukcje użytkownika, oraz gwarantuje bezpieczeństwo klienta na każdym etapie „życia” produktu czy świadczenia usługi.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (UE) nr 2018/859, również ustawa Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 450) zobowiązują Spółkę do przeprowadzenia procedur homologacyjnych. Zgodnie z postanowieniami wyżej wskazanych regulacji przedmiot wyposażenia lub części pojazdu przed wprowadzeniem do obrotu winien być poddany procedurze homologacyjnej potwierdzającej spełnienie wymagań odpowiednich przepisów technicznych. Świadectwo homologacji wydawane jest na wniosek producenta lub importera na podstawie wyników badań homologacyjnych, polegających na sprawdzeniu, czy dany typ pojazdu lub część jego wyposażenia spełniają warunki określone w przepisach Prawa o Ruchu Drogowym oraz w przepisach wykonawczych. Akta te jako przepisy techniczne dla procedur homologacyjnych wskazują na m.in. Regulaminy EKG ONZ (Europejska Komisja Gospodarcza ONZ (skrót ang. UN ECE)) przyjęte do stosowania przez układające się strony, Porozumienie genewskie z 1958 r. Homologacje typu ECE uzyskiwane na podstawie Regulaminów EKG ONZ są uznawane w krajach, stronach ww. Porozumienia, a wiec przez większość krajów europejskich.

Rozporządzenie (UE) nr 2018/859 część przepisów dotyczących procedur homologacyjnych pozostawia do uregulowania państwom członkowskim UE w tym min procedury homologacyjne zatwierdzania systemów przystosowujących pojazdy do zasilania gazem (LPG/CNG), więc w celu wprowadzenia produktów AC S.A. do obrotu na lokalnych rynkach (zagranicznych), Spółka jest zobowiązana do uzyskania narodowych certyfikatów wydanych przez odpowiednie organy lub instytucje określonego państwa. Podobna sytuacja dotyczy produktów umieszczanych na rynkach pozaeuropejskich. Wszędzie tam, Spółka wraz z lokalnym przedstawicielem (najczęściej) przeprowadza procedurę homologacyjną na bazie lokalnych przepisów prawa uzyskując dopuszczenie naszych wyrobów do obrotu. Z największych rynków należy wymienić, Rosję (unia celna i certyfikaty EAC, Indie, USA, Japonię jak również kraje europejskie m.in. Niemcy czy Włochy. Wspomniane procedury w większości przypadków dotyczą zatwierdzenia (homologacji) systemów przystosowujących pojazdy do zasilania gazem (LPG/CNG). Również w Polsce Spółka posiada homologację typu PL, w zakresie sposobu montażu instalacji przystosowującej dany typ pojazdu do zasilania gazem, dotyczy to zarówno pojazdów z zapłonem iskrowym jak też i samoczynnym.

Z tym obszarem wiąże się ryzyko nienależytego, pod względem jakościowym, wykonania produktu lub usługi z użyciem np. wadliwych komponentów. Aby mu zapobiegać zakupy dokonywane są u zweryfikowanych dostawców, a także podlegają kontroli jakościowej. W zamówieniach i umowach zawarte są zapisy o konieczności zgodności dostaw ze specyfikacjami i przepisami prawa. Procedury obowiązujące w zakupach towarów/usług określają: kompetencje i odpowiedzialność personelu zaangażowanego w proces zakupowy, przygotowanie techniczne zakupu towaru/usługi, zasady oceny i wyboru dostawcy towaru/usługi, zasady dostawy towaru/wykonania usługi i ich kontroli, sposób komunikacji i wymaganych dokumentów podczas wykonania usługi przez dostawców usług.# Ocena dostawców towarów/usług

Ocena dostawców towarów/usług dokonywana jest cyklicznie, w tym jakości towarów/usług, audytów dostawcy lub informacji o wynikach audytów, oceny wzorca wyrobu, udokumentowanej renomy dostawcy. Przy ocenie uwzględnia się między innymi posiadanie wymaganych obowiązującymi przepisami certyfikatów, aprobat oraz znaków bezpieczeństwa wyrobu, dopuszczenia wyrobu przez instytucje nadzorujące, posiadany system zapewnienia jakości wraz z certyfikatem.

Spółka nie odnotowała w 2022 r. przypadków naruszenia regulacji homologacyjnych dotyczących bezpieczeństwa produktów i usług. Spółka nie była również stroną postępowań sądowych lub administracyjnych (np. UOKiK) dotyczących bezpieczeństwa produktów.

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 75

6.4.12. Komunikacja marketingowa [S12]

Spółka nie opracowała i nie przyjęła zewnętrznego kodeksu lub polityki w zakresie etyki w komunikacji marketingowej. Zasadniczym celem Spółki w aspekcie komunikacji marketingowej jest, aby prowadzone przez nią działania marketingowe były na każdym ich etapie (począwszy od pierwszego kontaktu z klientem, a skończywszy na realizacji zawartych umów w okresie gwarancji jakości) realizowane w sposób zgodny z przepisami prawa i uczciwy.

Komunikacja marketingowa Spółki kształtowana jest w oparciu o zasady uczciwości w działaniach marketingowych. Spółka jest zobowiązana do prowadzenia działań marketingowych w sposób zgodny z przepisami prawa i uczciwy, łącząc swoje interesy z interesem klientów i innych interesariuszy, w tym lokalnych społeczności oraz z poszanowaniem środowiska naturalnego. Spółka dba o to, by wszelkie formy komunikacji marketingowej były zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, dobrymi obyczajami. Planowanie działań promocyjnych odbywa się w uwzględnieniem rzetelności, uczciwości, w sposób odpowiedzialny. Nie dopuszczamy przedsięwzięć, które mogłyby wprowadzać naszych klientów w błąd lub ingerować w ich sferę prywatności.

Przyjęto, że powinność etycznego działania obowiązuje nie tylko w zakresie promocji, lecz we wszystkich obszarach związanych z uruchamianiem instrumentów marketingowych, a dotyczących produktów Spółki lub świadczonych przez nią usług, gwarancji, ceny, czy dystrybucji. Klienci traktowani są z szacunkiem, jednakową starannością, życzliwością i kulturą osobistą. Spółka zobowiązuje swoich pracowników do właściwej i odpowiedzialnej reakcji na zgłaszane przez klientów problemy, potrzeby i wyrażane opinie. Pracownicy mają także obowiązek dbać o partnerskie relacje, oparte na zaufaniu i jasnych zasadach współpracy.

Spółka w okresie objętym sprawozdaniem nie odnotowała naruszenia przyjętych zasad, nie były prowadzone przeciwko Spółce postępowania związane z tym obszarem. Minimalizację zagrożenia zapewnia aktywne korzystanie z mechanizmów kształtowania i kontroli treści komunikatów marketingowych. Spółka zwraca szczególną uwagę na to, aby podmioty, którymi posługuje się przy realizacji komunikacji marketingowej, w szczególności agencje reklamowe, działały w zgodzie i z poszanowaniem prawa oraz obowiązujących, opisanych powyżej zasad. W umowach z podmiotami świadczącymi usługi marketingowe, w tym reklamowe, Spółka nakłada zobowiązanie do działania zgodnie z prawem i z poszanowaniem praw osób trzecich. Komunikacja z mediami jest prowadzona wyłącznie przez upoważnione do tego osoby.

6.4.13. Ochrona prywatności [S13]

Powszechnym i utrwalonym skutkiem pandemii SARS-CoV-2 stało się - w codziennym życiu i w biznesie - zwiększone korzystanie z technologii cyfrowych. Doceniając szereg dobrodziejstw, jakie przyniosła ze sobą ta przyśpieszona rewolucja cyfrowa, pozostajemy świadomi i czujni wobec zagrożeń, jakie idą w ślad za nimi. Celem zapewnienia najwyższego poziomu bezpieczeństwa danych i ochrony prywatności AC S.A. w dalszym ciągu stosuje i weryfikuje zasady oraz procedury zawarte w „Polityce Bezpieczeństwa Systemu Teleinformatycznego w AC S.A.”. Dodatkowo, pod koniec 2022 r., spółka zleciła specjalistycznej firmie przeprowadzenie tzw. ”pentestów” pozwalających na weryfikację skuteczności stosowanych w spółce zabezpieczeń zasobów. Mając na uwadze fakt, iż istotnym elementem bezpieczeństwa cyfrowego jest także świadomość zagrożeń u osób korzystających z systemów i narzędzi cyfrowych, w ramach przedmiotowego zlecenia wykonawca przeprowadzić ma także testy socjotechniczne i szkolenie naszych pracowników. Realizacja umowy nastąpi w kolejnym okresie sprawozdawczym.

W obszarze ochrony danych osobowych w dalszym ciągu stosujemy standardy i procedury przyjęte w Polityce ochrony danych osobowych i przykładamy wagę do zgodnego z prawem, rzetelnego i bezpiecznego przetwarzania danych osobowych. Polityka wskazuje, jaki jest dopuszczalny zakres i procedury w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych pracowników, współpracowników, klientów i kontrahentów. W jej ramach przyjęto m.in. procedurę oceny skutków dla ochrony danych osobowych oraz procedurę audytu stanu ochrony danych. W celu efektywnego wdrożenia ww. Polityki Spółka przeprowadziła za pośrednictwem wewnętrznej sieci informatycznej cykl szkoleń dla pracowników „RODO w pigułce”, prezentując treść dokumentu w prostej w odbiorze formie i z wykorzystaniem opisów sytuacyjnych.

Główne zasady polityki prywatności AC S.A. zamieszcza na swojej stronie internetowej i udostępnia publicznie adres poczty elektronicznej: [email protected], pod którym wyjaśniane są wszelkie wątpliwości i przyjmowane są ewentualne zgłoszenia w zakresie danych osobowych, których administratorem jest AC S.A. W związku z planowanym wprowadzeniem pracy zdalnej do Kodeksu Pracy, spółka przygotowuje wewnętrzne procedury służące zabezpieczeniu danych osobowych przy korzystaniu z tej formy

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r. 76

świadczenia pracy. Ponadto AC S.A. w trosce o prawidłowe i zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych w swojej działalności zawiera z osobami trzecimi stosowne umowy, takie jak: umowy o powierzenie przetwarzania danych osobowych z podmiotami, które w jej imieniu przetwarzają te dane, jak również umowy o zachowaniu poufności. Praktycznym wyrazem skutecznej realizacji wyznaczonych w zakresie ochrony prywatności celów jest fakt, iż w 2021 r. nie odnotowano w Spółce żadnych zgłoszeń ani incydentów związanych z naruszeniami ochrony danych osobowych, takich jak: wyciek danych, nieuprawnione ich wykorzystanie, niezgodne z prawem zniszczenie itp., Spółka nie była stroną postępowań administracyjnych ani nie otrzymała żadnych kar związanych z przepisami o ochronie danych osobowych.

Kategorie ryzyka towarzyszące danemu obszarowi:

Nieprzestrzeganie polityki dotyczącej ochrony prywatności i bezpieczeństwa danych klientów może skutkować:
* wyciekiem danych,
* nieuprawnionym wykorzystaniem danych, czego efektem mogą być:
* roszczenia klientów, wynikające nie tylko z samego faktu ujawnienia danych, ale też z ewentualnych szkód, np. finansowych,
* utrata reputacji i zaufania klientów,
* kary za nieprawidłowe zabezpieczenie danych.

6.4.14. Oznakowanie produktów [S14]

Prawidłowe oznakowanie produktów jest jedną z kluczowych kwestii w relacjach z klientami. Odpowiednie procedury wewnętrzne AC S.A. zapewniają, iż wszystkie produkty są prawidłowo zidentyfikowane i oznaczone. Procedury homologacyjne wyznaczają minimum informacji, które muszą znaleźć się na wyrobie. Wszystkie produkty wytwarzane prze Spółkę są w odpowiedni sposób oznakowane tj. etykiety produktów zawierają:
- identyfikację wytwórcy (nazwę lub jego znak towarowy),
- nazwę typu wyrobu,
- cechę homologacyjną z nr homologacji.

Nadto, wszystkie produkty podlegają oznakowaniu zgodnie z wewnętrznymi instrukcjami i procedurami obowiązującymi w Spółce. Produkty oznaczane są etykietą zawierającą m.in.: kod EAN, indeks i nazwę produktu, datę produkcji, ilość oraz numer wersji technologicznej/konstrukcyjnej. W 2022 r. Spółka nie odnotowała przypadków niezgodności związanych z niewłaściwym oznakowaniem produktu i nie były prowadzone przeciwko Spółce żadne postępowania administracyjne.

6.4.15. Pozostałe kwestie społeczne i rynkowe [S15]

W relacjach z partnerami biznesowymi Spółka stawia sobie za cel bycie wiarygodnym i uczciwym partnerem biznesowym i zabiega o wizerunek podmiotu godnego zaufania i budzącego zadowolenie ze współpracy. AC S.A. przyjęła zobowiązanie nawiązania trwałych, partnerskich relacji handlowych. W swoich działaniach kieruje się przyjętą zasadą prowadzenia negocjacji w dobrej wierze oraz dotrzymywania zaciągniętych zobowiązań. Cele polityki w odniesieniu do relacji z partnerami biznesowymi realizowane są poprzez stosowanie przejrzystych i uczciwych postanowień w zawieranych umowach oraz późniejsze, rzetelne rozliczenia finansowe.

Terminy płatności w umowach z dostawcami towarów/usług są uzgadniane indywidualnie z danym kontrahentem, z uwzględnieniem postanowień umów zawartych przez Spółkę z klientem oraz obowiązujących przepisów prawa. Spółka jest dobrym płatnikiem i na bieżąco reguluje swoje zobowiązania. W 2022 r. ani w latach poprzednich nie prowadzono postępowań administracyjnych przeciwko spółce przez UOKiK.

PODPISY WSZYSTKICH CZŁONKÓW ZARZĄDU

Data	Imię i nazwisko	Stanowisko
20 marca 2023 r.	Anatol Timoszuk	Prezes Zarządu
20 marca 2023 r.	Katarzyna Rutkowska	Wiceprezes Zarządu ds. Finansów i IR
20 marca 2023 r.	Krzysztof Szymański	Wiceprezes Zarządu ds. Operacyjnych
20 marca 2023 r.	Paweł Baraniuk	Wiceprezes Zarządu ds. Handlu i Rozwoju

AI assistant

AC S.A. — Management Reports 2022

5485_rns_2023-03-23_950cc5ee-f205-428c-af92-b4281ed3b3c0.xhtml

Sprawozdanie Zarządu z działalności AC S.A. za 2022 rok

AC S.A. w Białymstoku

Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

AC S.A. w Białymstoku

Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

1. PODSTAWOWE INFORMACJE O SPÓŁCE AC S.A.

Podstawowe dane finansowe AC S.A. w mln zł:

2. DZIAŁALNOŚĆ AC S.A.

2.1. Podstawowe produkty

Asortymentowa struktura sprzedaży AC w ujęciu wartościowym [tys. zł]

2.2. Rynki zbytu i źródła zaopatrzenia

Geograficzna struktura przychodów Spółki w raportowanym okresie przedstawia się następująco:

Źródła zaopatrzenia

Geograficzna struktura zaopatrzenia AC [%]

Asortymentowa struktura zaopatrzenia AC [%]

2.3. Strategia Spółki

2.4. Czynniki istotne dla rozwoju Spółki

2.5. Umowy znaczące dla działalności Spółki, kredyty i pożyczki oraz poręczenia i gwarancje

Umowy znaczące dla działalności Spółki

Umowy ubezpieczenia

Kredyty i pożyczki

Poręczenia i gwarancje

2.6. Powiązania organizacyjne i kapitałowe

2.7. Badania i rozwój

2.8. Postępowania sądowe

3. OMÓWIENIE SYTUACJI FINANSOWEJ

3.1. Sytuacja finansowa Spółki i omówienie podstawowych wielkości ekonomiczno-finansowych wraz z opisem czynników i zdarzeń mających znaczący wpływ na działalność i sprawozdanie finansowe Spółki

Płynność

Wskaźniki cyklu rotacji [dni]

Wskaźniki zadłużenia

Rachunek przepływów pieniężnych

Pozycja walutowa

3.2. Przewidywana sytuacja finansowa, ocena możliwości realizacji zamierzeń inwestycyjnych oraz perspektywy rozwoju działalności Spółki

AC S.A. w Białymstoku Sprawozdanie Zarządu z działalności za 2022 r.

4. OPIS ISTOTNYCH CZYNNIKÓW RYZYKA I ZAGROŻEŃ

1. Ryzyka makroekonomiczne i dotyczące branży

Ryzyka o wyższym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

1.1. Ryzyko związane z długotrwałym rozprzestrzenianiem się pandemii choroby Covid-19 i wpływem na globalną gospodarkę, w tym spadek popytu, zakłócenia w łańcuchach dostaw

1.2. Ryzyko związane z sytuacją makroekonomiczną – w Polsce i na świecie

1.3. Ryzyko napięć politycznych i konfliktów zbrojnych w niektórych regionach świata

1.4. Ryzyko niekorzystnych cen ropy naftowej i autogazu LPG i CNG w relacji do innych paliw w skali świata

1.5. Ryzyko zmian polityki podatkowej dla autogazu lub wzrostu stawki podatku akcyzowego

1.6. Ryzyko znaczącego wzrostu czynników produkcji: cen surowców, materiałów i energii, robocizny na potrzeby produkcyjne

1.7. Ryzyko walutowe

1.8. Ryzyko braku stabilności polskiego systemu prawnego i podatkowego

1.9.# Ryzyko konkurencyjnej technologii napędzania pojazdów, w tym upowszechnienia samochodów niskoemisyjnych

1.10. Ryzyko zmiany polityki krajowej i przepisów w zakresie odnawialnych źródeł energii, w tym systemu zachęt i dofinansowań

Ryzyka o mniejszym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

1.11. Ryzyko katastrof klimatycznych w niektórych regionach świata

1.12. Ryzyko braku społecznej akceptacji dla samochodowych instalacji gazowych

1.13. Ryzyka związane z cyberbezpieczeństwem.

1.14. Ryzyko spadku zainteresowania instalacjami z odnawialnych źródeł energii

1.15. Ryzyko silnej konkurencji na rynku OZE

2. Czynniki ryzyka związane z działalnością prowadzoną przez AC S.A.

Ryzyka o wyższym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

2.1. Ryzyko związane z zakłóceniem działalności produkcyjnej w wyniku rozprzestrzeniania się Covid-19

2.2. Ryzyko konkurencji technologicznej oferty Spółki

2.3. Ryzyko powstania uzależnienia od dystrybutorów na danym rynku

2.4. Ryzyko związane z podrabianiem produktów Spółki

2.5. Ryzyko kredytowe związane z należnościami handlowymi

2.6. Ryzyko opóźnienia wdrożenia nowych produktów

2.7. Ryzyko braku dywersyfikacji asortymentowej przychodów ze sprzedaży

2.8. Ryzyko konkurencji cenowej (zmian w wysokości marż)

2.9. Ryzyko związane z odpowiedzialnością za produkt wprowadzony do obrotu, w tym w zakresie instalacji fotowoltaicznych)

Ryzyka o mniejszym stopniu istotności lub prawdopodobieństwa wystąpienia

2.10. Ryzyka związane z akcjami Spółki

2.11. Ryzyko niezgodności Spółki z obowiązującymi przepisami prawnymi

2.12. Ryzyko niższego poziomu opłacalności własnej produkcji nowych wyrobów niż w założeniach

2.13. Ryzyko konkurencji ze strony producentów motoryzacyjnych

2.14. Ryzyko powstania uzależnienia od dostawców, ograniczeń lub braku ciągłości dostaw

2.15. Ryzyko awarii przemysłowej lub wadliwego wykonania procesu produkcyjnego

2.16. Ryzyko wizerunkowe

2.17. Ryzyko związane z uzyskiwaniem homologacji

2.18. Ryzyko producenckie (odpowiedzialności za produkt) oraz z tytułu rękojmi za wady produktów

2.19. Ryzyko niepożądanych lub nieuczciwych zachowań pracowników AC S.A. lub osób trzecich

2.20. Ryzyko trudności w pozyskaniu pracowników, w tym wykwalifikowanej kadry pracowniczej oraz presja płacowa

2.21. Ryzyko związane z możliwością uznania stosowania praktyk ograniczających konkurencję

AC S.A. Management Reports 2022